Một số biện pháp quản lý nhằm nâng cao chất lượng dạy học ở trường THPT Đồng Hỷ tỉnh Thái Nguyên trong giai đoạn hiện nay

Đè xuất một số biện pháp quản lý nâng cao chất lượng dạy học

Mục lục Phần mở đầu

1- Lý do chọn đề tài 2

2- Mục đích nghiên cứu 3

3- Nhiệm vụ nghiên cứu 3

4- Đối tợng nghiên cứu 3

5- Phơng pháp nghiên cứu 4

Phần nội dung Chơng I:

Những cơ sở khoa học của việc nâng cao chất lợng dạy học ở trờng THPT 1.1- Cơ sở lý luận 5

1.2- Cơ sở pháp lý 6

1.3- Cơ sở thực tiễn 7

Chơng II:

Thực trạng của công tác quản lý dạy và học ở trờng THPT Đồng Hỷ tỉnh Thái Nguyên. 2.1- Sơ lợc về đặc điểm của trờng THPT Đồng Hỷ 8

2.2- Một số kết quả đạt đợc trong công tác quản lý dạy học trờng THPT Đồng Hỷ 11

2.3- Một số tồn tại trong việc quản lý dạy học ở trờng THPT Đồng Hỷ 12

2.4- Một số vấn đề đặt ra trong việc quản lý nhằm nâng cao chất lợng dạy học ở trờng THPT Đồng Hỷ trong giai đoạn hiện nay 13

Chơng III:

Một số biện pháp quản lý nhằm nâng cao chất lợng dạy học ở trờng THPT Đồng Hỷ giai đoạn hiện nay. 3.1- Nâng cao nhận thức của cán bộ quản lý, giáo viên và cán bộ công nhân viên trong trờng về sự cần thiết phải nâng cao chất lợng dạy học 15

3.2- Kiện toàn bộ máy chuyên môn trong nhà trờng, tổ chức lao động một cách khoa học của ngời cán bộ quản lý 16

3.3- Tăng cờng xây dựng, củng cố nền nếp dạy học 17

3.4- Chỉ đạo đổi mới phơng pháp dạy học 20

3.5- Bồi dỡng năng lực chuyên môn cho đội ngũ giáo viên 23

3.6- Thực hiện các biện pháp hỗ trợ, tăng cờng các nguồn lực phục vụ cho dạy học 25

Phần kết luận 1 Một số kết luận 28

2 Một số khuyến nghị 29

Tài liệu tham khảo Phần mở đầu

1 Lý do chọn đề tài:

Lịch sử đã cho thấy mỗi quốc gia muốn phát triển và hng thịnh đều phải coi trọng công tác giáo dục Đối với nớc ta giáo dục luôn đợc coi là quốc sách

- nhất là trong thời kỳ đổi mới hiện nay, điều đó đợc thể hiện trong các kỳ đại hội đại biểu của Đảng Cộng sản Việt Nam Taị đại hội Đảng lần thứ VIII

Đảng ta đã khẳng định Giáo dục đào tạo là quốc sách hàng đầu nhằm“ Giáo dục đào tạo là quốc sách hàng đầu nhằm

nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dỡng nhân tài; coi trọng cả ba mặt:

mở rộng quy mô nâng cao chất lợng và phát huy hiệu quả” Sau 5 năm thực

hiện nghị quyết Đại hội Đảng VIII trớc những cơ hội và thách thức, căn cứvào yêu cầu mục tiêu mới của giáo dục đào tạo Đại hội Đảng lần thứ IX tiếptục khẳng định:

“ Giáo dục đào tạo là quốc sách hàng đầu nhằm phát triển giáo dục và đào tạo là một trong những động lực quan trọng

thúc đẩy sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá, là điều kiện phát huy nguồn lực con ngời – yếu tố cơ bản để phát triển xã hội, tăng tr yếu tố cơ bản để phát triển xã hội, tăng tr ởng kinh tế nhanh và bền vững”, Đảng ta khẳng định đầu t cho con ngời là đầu t phát

triển Nh vậy có thể thấy Đảng và Nhà nớc ta hết sức coi trọng và đầu t cho sựnghiệp giáo dục đào tạo nói chung, giáo dục phổ thông nói riêng trong giai

đoạn hiện nay khi mà trình độ khoa học kỹ thuật, công nghệ phát triển mạnh

mẽ và nhanh chóng đòi hỏi công tác giáo dục đào tạo của chúng ta không chỉ

mở rộng về quy mô mà còn phải đợc nâng cao về chất lợng nh kết luận củahội nghị trung ơng 6 khoá IX : Phát triển giáo dục toàn diện, xây dựng nềngiáo dục theo hớng chuẩn hoá, hiện đại hoá, xã hội hoá đây là điều kiện mangtính quyết định để chúng ta có thể hội nhập và phát triển cùng với sự phát triểncủa thế giới trong thời đại hiện nay

Sau 20 năm đổi mới cùng với sự phát triển đi lên của đất nớc, ngành giáo

dục đã đạt đợc nhiều thành tích hết sức to lớn và đợc đánh giá là: đã có b“ Giáo dục đào tạo là quốc sách hàng đầu nhằm ớc phát triển mới, góp phần chuẩn bị tiền đề cho những bớc phát triển mạnh

mẽ và vững chắc hơn của sự nghiệp giáo dục trong thế kỷ 21 vì mục tiêu công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nớc theo định hớng xã hội chủ nghĩa”

( NQ TW 6 khoá IX )

Tuy nhiên cũng còn tồn tại những vấn đề bất cập, yếu kém nhất định và mộttrong những vấn đề còn tồn tại đó là công tác quản lý giáo dục đào tạo ở cáccấp, các địa phơng và các đơn vị trờng học, trong đó nổi lên một vấn đề quantrọng là công tác quản lý dạy học và đây cũng là nội dung cần cải tiến , đổimới của trờng THPT Đồng Hỷ tỉnh Thái Nguyên trong giai đoạn hiện nay Trờng THPT Đồng Hỷ là một trờng thuộc huyện miền núi phía bắc củatỉnh Thái Nguyên, qua quá trình quản lý và thực hiện công tác giáo dục đàotạo chơng trình trung học phổ thông cho con em đồng bào các dân tộc tronghuyện, nhà trờng đã có nhiều biện pháp chỉ đạo thích hợp và có hiệu quả.Song cũng nh nhiều trờng THPT khác trong giai đoạn hiện nay, vấn đề đặt ra

là chất lợng dạy học đại trà, xét một cách thực chất là cha cao Để khắc phụcnhợc điểm đó, cần phải có nhiều giải pháp đồng bộ, trong đó tăng cờng quản

Từ những vấn đề nêu trên, với kinh nghiệm thực tế giảng dạy và quản lýcủa bản thân kết hợp với những kiến thức khoa học quản lý đợc trang bị trong

khoá học tôi mạnh dạn đề xuất trình bày đề tài Một số biện pháp quản lý“ Giáo dục đào tạo là quốc sách hàng đầu nhằm

nhằm nâng cao chất lợng dạy học ở trờng THPT Đồng Hỷ tỉnh Thái Nguyên trong giai đoạn hiện nay ”

2 Mục đích nghiên cứu:

Đề xuất một số biện pháp quản lý nâng cao chất lợng dạy học ở trờng

THPT Đồng Hỷ tỉnh Thái Nguyên trong giai đoạn hiện nay

3 Nhiệm vụ nghiên cứu:

3.1 Xác định cơ sở lý luận, pháp lý và thực tiễn của việc quản lý hoạt

4 Đối tợng nghiên cứu:

Một số biện pháp quản lý nhằm nâng cao chất lợng dạy học của trờngTHPT đồng Hỷ tỉnh Thái Nguyên

5 Phơng pháp nghiên cứu:

5.1 Nhóm phơng pháp lý luận :

Các nghị quyết, chỉ thị của Đảng, Nhà nớc, của Bộ giáo dục - đào tạo

và lý luận dạy học

5.2 Nhóm phơng pháp nghiên cứu thực tiễn:

Quan sát, điều tra, tổng kết kinh nghiệm quản lý giáo dục

5.3 Nhóm phơng pháp hỗ trợ: Bảng biểu thống kê, sơ đồ

Cộng tácgiúp đỡPhản ánh kết quả

Sơ đồ hoạt động dạy học nh sau:

chỉ đạo, kiểm tra, giám sát thờng xuyên nhằm từng bớc hớng về thực hiện mục

đích, nhiệm vụ dạy học đặt ra

1.1.3 Tổ chức chỉ đạo thực hiện các nội dung cơ bản của hoạt động dạyhọc gồm các công việc sau:

a Hoàn thiện tổ chức chỉ đạo dạy học

b Chỉ đạo xây dựng nền nếp dạy học

c Chỉ đạo đổi mới phơng pháp dạy học

d Tổ chức phong trào thi đua "dạy học, học tốt"

e Sử dụng các biện pháp kinh tế s phạm và tâm lý xã hội nhằmnâng cao chất lợng dạy học

1.1.4 Ngời dạy và ngời học là hai thành tố cơ bản của quá trình dạyhọc, trong đó năng lực của ngời dạy có vai trò cực kỳ quan trọng Vì vậy đểnâng cao chất lợng quá trình dạy học, nhất thiết phải thờng xuyên bồi dỡngnâng cao trình độ của đội ngũ giáo viên Đồng thời phải tận dụng mọi nguồnlực để tăng cờng cơ sở vật chất, thiết bị, nhất là các ứng dụng của kỹ thuậtcông nghệ thông tin để nâng cao chất lợng dạy học

1.2 Cơ sở pháp lý:

1.2.1 Mục tiêu của giáo dục THPT

Điều 27 mục 1 của luật Giáo dục đã nêu rõ: "Mục tiêu của giáo dụcphổ thông là giúp học sinh phát triển toàn diện về đạo đức, tri thức, thể chất,thẩm mỹ và các kỹ năng cơ bản, phát triển năng lực cá nhân, tính năng độngsáng tạo, hình thành nhân cách con ngời Việt nam XHCN "

1.2.2 Nội dung và phơng pháp giáo dục phổ thông:

Theo điều 28 luật Giáo dục:

a) Giáo dục phổ thông phải củng cố, phát triển nội dung đã học ởTHCS, hoàn thiện nội dung giáo dục phổ thông, ngoài nội dung chủ yếu nhằm

đảm bảo chuẩn kiến thức phổ thông, cơ bản, toàn diện và hớng nghiệp chomọi học sinh còn có nội dung nâng cao ở một số môn học để phát triển nănglực, đáp ứng nguyện vọng của học sinh

b) Phơng pháp giáo dục phổ thông phải phát huy đợc tính tích cực, tựgiác, chủ động, sáng tạo của học sinh; phù hợp với đặc điểm của từng lớp học,môn học; bồi dỡng phơng pháp tự học, khă năng làm việc theo nhóm, rènluyện kỹ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn, tác động đến tình cảm, đemlại niềm vui, hứng thú học tập cho học sinh

1.2.3 Hoạt động giáo dục ở trờng THPT:

Theo điều 24 - chơng III của Điều lệ trờng trung học: Hoạt động giáodục trên lớp đợc tiến hành qua việc dạy và học các môn học bắt buộc và tựchọn theo quy định trong chơng trình giáo dục THPT do bộ trởng Bộ giáo dục

và đào tạo ban hành

Thực tế giáo dục đào tạo trong nhiều năm qua đã thu đợc nhiều kết quả

to lớn góp phần vào việc nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dỡng nhân tài,tạo một bớc chuyển biến mới cho nền kinh tế - chính trị - xã hội Song cònnhiều yếu kém bộc lộ cả về quy mô và mục tiêu, vẫn còn một số cơ sở chậm

đổi mới và phát triển, không tạo ra các nhân tố điển hình cho công tác đổi mới

để đáp ứng với nhu cầu đồi hỏi của đất nớc Nhiều vấn đề bất cập trong việckiểm tra, đánh giá, thi cử, các yếu tố tiêu cực trong quá trình thi, đánh giá chấtlợng vẫn còn sơ cứng không phù hợp với yêu cầu của xã hội

Trờng THPT Đồng Hỷ trong nhiều năm trở lại đây tuy đã có bớc pháttriển về chất lợng giáo dục, quy mô trờng lớp đã ổn định, đạt đợc một số thànhtích nhất định trong công tác dạy và học Bên cạnh những kết quả đạt đợc vẫncòn nhiều khó khăn và nhiều vấn đề bất cập trong công tác quản lý dạy vàhọc Sự không đồng bộ giữa việc phân bổ cơ cấu đội ngũ, loại hình bán côngtrong trờng công lập tuy giải quyết đợc một số vấn đề về tài chính hoặc đadạng hoá loại hình đào tạo, nhng còn bộc lộ những yếu tố bất cập về chất lợng

từ đó ảnh hởng lớn đến chất lợng dạy và học của nhà trờng

Chơng II

Thực trạng của công tác quản lý dạy học

ở trờng THPT Đồng Hỷ tỉnh Thái Nguyên.

2.1 Sơ lợc về đặc điểm của trờng THPT Đồng Hỷ

Trờng THPT Đồng Hỷ nằm trên địa bàn thị trấn Chùa Hang huyện

Đồng Hỷ tỉnh Thái Nguyên Đồng Hỷ là một huyện miền núi của tỉnh gồm 20xã, thị trấn, trong đó có 4 xã vùng cao đặc biệt khó khăn ( Văn Lăng, TânLong, Cây Thị, Hợp Tiến ) Đa số là đồng bào các dân tộc thiểu số sinh sốngchủ yếu bằng nghề nông nghiệp, lâm nghiệp Cơ sở hạ tầng của huyện cònthiếu thốn, đi lại khó khăn Nhìn chung thu nhập thấp, trình độ dân trí không

đồng đều, nhận thức và điều kiện đầu t cho con em học tập còn hạn chế Bêncạnh đó huyện Đồng Hỷ là huyện mới đợc tái lập năm 1986 nên cơ sở vật chấtcủa huyện nói chung, cơ sở vật chất đầu t cho ngành giáo dục còn nhiều hạnchế và thiếu thốn Cùng với việc tái lập huyện Đồng Hỷ, năm 1986 trờngTHPT Đồng Hỷ đợc thành lập với nhiệm vụ đào tạo học sinh ở bậc THPT chocon em đồng bào các dân tộc trong huyện

Sau 20 năm xây dựng, phấn đấu và trởng thành, đợc sự quan tâm đầu tcủa Đảng, Nhà nớc và ngành giáo dục, nhà trờng đã lớn mạnh về mọi mặt.Năm học 2005 - 2006 trờng đã có 54 lớp với tổng số 2771 học sinh trong đó

có 35 lớp công lập và 19 lớp bán công Cơ sở vật chất phục vụ cho nhà trờng

đợc cải thiện đáng kể Tổng số phòng học là 36 phòng ( gồm 27 phòng họccao tầng và 9 phòng học nhà cấp 4 ) Khu Hiệu bộ với diện tích 520 m2 , khulàm việc của các tổ chuyên môn là 250 m2 nhà cấp 4 và 1 nhà đa năng có diệntích 320 m2 Môi trờng, cảnh quan nhà trờng đảm bảo xanh - sạch - đẹp, có hệthống xử lý rác thải, hệ thống thoát nớc, hệ thống điện chiếu sáng, các côngtrình vệ sinh đảm bảo theo nhu cầu sinh hoạt của giáo viên và học sinh Có hệthống tờng rào bao quanh đảm bảo an ninh trật tự trờng học

Ban giám hiệu nhà trờng hiện nay có 4 ngời: Hiệu trởng và 3 hiệu phó

Đội ngũ giáo viên, công nhân viên nhà trờng gồm 108 ngời, trong đó sốgiáo viên trực tiếp giảng dạy là 98 ngời Cơ cấu và trình độ đợc thể hiện trongbảng thống kê sau:

- Cơ sở vật chất phục vụ cho giảng dạy và học tập từng bớc đợccải thiện

- ý thức phấn đấu của đại bộ phận giáo viên và học sinh ngàycàng đợc nâng cao.

- Sự giúp đỡ về nhiều mặt của Ban đại diện cha mẹ học sinh vàcác tổ chức khác đối với công tác dạy và học ở trờng có xu hớng tích cực hơn

- Nội bộ đoàn kết nhất trí dới sự lãnh đạo của chi bộ Đảng nhiềunăm đạt trong sạch, vững mạnh

- Các tổ chức đoàn thể của nhà trờng nh Công đoàn, Đoàn TNCSHCM hoạt động đều tay, có hiệu quả, phát huy tác dụng tích cực đến công tácquản lý chỉ đạo dạy và học của nhà trờng

- Đội ngũ giáo viên mới đợc bổ xung đều có trình độ chuẩn từ đạihọc chính quy trở lên, có khả năng cập nhật kiến thức và vận dụng phơng phápdạy học tích cực

- Thiết bị dạy học của nhà trờng còn thiếu, cha đồng bộ nên cha

đáp ứng đợc yêu cầu dạy học Nhà trờng cha có phòng thí nghiệm, thực hànhnên hạn chế trong việc dạy các bài thí nghiệm, thực hành cho học sinh

- Chất lợng đầu vào rất thấp thể hiện qua kết quả kiểm tra chất ợng đầu năm của khối 10

Biểu thống kê số liệu chất lợng đầu vào:

Năm học Số học sinh đợc

tuyển vào lớp 10

Số học sinh có tổng điểm 2 mônVăn - Toán từ 10 điểm trở lên

- Số giáo viên trẻ mới đợc tuyển dụng nhiều, do đó kinh nghiệmgiảng dạy còn hạn chế, hơn nữa đa số đang dạy hợp đồng nên tâm lý cha yêntâm công tác, cha thực sự chú tâm tới công việc.

- Số học sinh bán công còn nhiều, ý thức và động cơ học tâp chatốt, chất lợng đầu vào rất thấp ảnh hởng tới kết quả đào tạo và gây khó khăncho công tác quản lý dạy học của nhà trờng

Kết quả học tập của học sinh trong 3 năm gần đây :

- Công đoàn nhà trờng liên tục nhiều năm đạt danh hiệu công đoàn cơ

sở vững mạnh, công đoàn cơ sở xuất sắc

- Đoàn TNCS HCM của trờng đợc Tỉnh đoàn và Trung ơng Đoàn tặngbằng khen

- Chất lợng đại trà từng bớc đạt chỉ tiêu của cấp trên đề ra

- Số lợng học sinh giỏi toàn diện tơng đối ổn định so với chỉ tiêu đề ra

+ Năm học 2002-2003: 124 giải ( Khối 10, 11, 12 )+ Năm học 2003-2004: 126 giải ( Khối 10, 11, 12 )+ Năm học 2004-2005: 67 giải ( Khối 12)

- Chất lợng đội ngũ ngày càng đợc củng cố và ổn định trong xu thế pháttriển

- Nền nếp, kỷ cơng, trật tự trên các lĩnh vực của nhà trờng tơng đối tốt

2.3.2 Phân tích nguyên nhân:

a Chất lợng đầu vào:

Những học sinh xuất sắc ở trung học cơ sở thì hầu hết đã sang trờngchuyên hoặc các trờng điểm của thành phố, chỉ có rất ít em do hoàn cảnh khókhăn mới học tại trờng, do đó chất lợng mũi nhọn của nhà trờng rất hạn chế

b Chất lợng đội ngũ giáo viên:

- Bên cạnh những giáo viên giỏi, hăng say công tác còn tồntại một số giáo viên có trình độ chuyên môn nghiệp vụ s phạm còn hạn chế.Một số giáo viên cao tuổi, sức khoẻ yếu có biểu hiện chủ quan, ngại đổi mới

c Việc chỉ đạo quá trình dạy học:

- Nền nếp dạy học đợc duy trì tốt, nhng cha đều khắp ở tấtcả các giáo viên, vẫn còn một số ngại khó, làm cha thực chất, còn có tính đốiphó, hình thức Cán bộ quản lý còn e ngại, nể nang, có nhắc nhở nhng cha đôn

đốc, uốn nắn một cách kiên quyết

- Việc đổi mới phơng pháp dạy học đợc thực hiện tơng đốitốt nhng cha đồng đều ở các tổ, có tổ tiến hành còn cha có chất lợng, sinh hoạt

tổ chuyên môn còn mang tính sự vụ, hành chính

- Phần lớn các em học sinh học tập tích cực, hăng say nhngmột số học sinh cha chăm học, đáng chú ý là số học sinh này có phơng pháphọc tập thụ động, ỷ lại, không chịu khó suy nghĩ, về nhà ít hoặc không học bài

và làm bài tập Thói quen này có nguyên nhân do không ít giáo viên có t tởngthành tích, đánh giá không đúng với trình độ của học sinh Thói quen này đã

đợc hình thành nhiều năm khi các em còn học ở các lớp dới, nó đi đôi với việccác em bị rỗng các kiến thức cơ bản, khiến cho việc học tập của các em kémhiệu quả và việc thay đổi thói quen này rất khó khăn Hiện tợng quay cóp, họclệch còn khá phổ biến

- Việc bồi dỡng học sinh giỏi và phụ đạo học sinh yếu kémcha đợc thực hiện thờng xuyên liên tục , do thiêú phòng học

2.4 Một số vấn đề đặt ra trong công tác quản lý nhằm nâng cao chất lợng dạy học ở trờng THPT Đồng Hỷ.

Qua phân tích thực trạng về quản lý quá trình dạy học ở trờng THPT

Đồng Hỷ, chúng tôi nhận thấy có 6 vấn đề đặt ra là:

1.Cần phải nâng cao nhận thức của cán bộ quản lý, giáo viên, cán

bộ công nhân viên trong trờng về việc cần thiết phải nâng cao chất lợngdạy học

2.Kiện toàn bộ máy chuyên môn trong nhà trờng, tổ chức lao

động một cách khoa học của ngời quản lý

3.Tăng cờng xây dựng và củng cố nền nếp dạy học

4.Không ngừng đổi mới phơng pháp dạy học, đẩy mạnh phongtrào thi đua " dạy tốt, học tốt"

5.Thờng xuyên bồi dỡng nâng cao trình độ giáo viên

6 Kết hợp các biện pháp hỗ trợ, tăng cờng các nguồn lực phục vụcho quá trình dạy học

Để giải quyết các vấn đề nêu trên, tôi đề xuất một số biện pháp chỉ đạonhằm phát huy những thành tích đã đạt đợc, khắc phục những điểm yếu đãphân tích ở trên để nâng cao chất lợng dạy học ở trờng THPT Đồng Hỷ

Chơng III Một số biện pháp quản lý nhằm nâng cao chất lợng dạy học ở

trờng THPT Đồng Hỷ tỉnh Thái Nguyên 3.1 Nâng cao nhận thức của cán bộ quản lý, giáo viên và cán bộ công nhân viên về sự cần thiết phải nâng cao chất lợng dạy học.