I. KHÁI QUÁT V B O HI M XÃ H I Ề Ả Ể Ộ
1. Khái ni m, đ c đi m, và nguyên t c ho t đ ng c a BHXH ệ ặ ể ắ ạ ộ ủ
1.1Khái ni m ệ
M c dù BHXH đã ho t đ ng hang trăm năm nh ng cho đ n nay cácặ ạ ộ ư ế khái ni m v BHXH v n ch a đệ ề ẫ ư ược hi u m t cách th ng nh t Vì v y để ộ ố ấ ậ ề
đi đ n th ng nh t v BHXH ph i đi t 2 đ c tr ng c b n sau:ế ố ấ ề ả ừ ặ ư ơ ả
• B o hi m cho ngả ể ười lao đ ng trong và sau quá trình lao đ ngộ ộ
• Các ho t đ ng BHXH đạ ộ ược th c hi n trong khuôn kh c a pháp lu t,ự ệ ổ ủ ậ các ch đ BHXH cũng do lu t quy đ nh Nhà nế ộ ậ ị ước b o h các ho t đ ngả ộ ạ ộ
c a BHXH.ủ
T nh ng đ c tr ng c b n trên có th đi đ n khái ni m v BHXH: ừ ữ ặ ư ơ ả ể ế ệ ề BHXH là s b o đ m thay th ho c bù đ p m t ph n thu nh p choự ả ả ế ặ ắ ộ ầ ậ
người lao đ ng khi h g p nh ng r i ro làm gi m ho c m t đi kh năngộ ọ ặ ữ ủ ả ặ ấ ả thu nh p t lao đ ng ho c m t vi c làm thông qua vi c hình thành và sậ ừ ộ ặ ấ ệ ệ ử
d ng m t qu ti n t do s đóng góp c a các bên tham gia BHXH, nh mụ ộ ỹ ề ệ ự ủ ằ
đ m b o an toàn đ i s ng c a ngả ả ờ ố ủ ười lao đ ng và gia đình h , đ ng th iộ ọ ồ ờ góp ph n b o đ m an toàn xã h i.ầ ả ả ộ
1.2Đ c đi m c a BHXH ặ ể ủ
BHXH là m t hình th c b o hi m có t m quan tr ng đ i v i m t qu cộ ứ ả ể ầ ọ ố ớ ộ ố gia, nó có m t s đ c đi m c b n sau:ộ ố ặ ể ơ ả
• M c đích ho t đ ng c a BHXH không vì l i nhu n mà vì quy n l iụ ạ ộ ủ ợ ậ ề ợ
c a ngủ ười lao đ ng, c a c c ng đ ng.ộ ủ ả ộ ồ
• Ho t đ ng BHXH nh m huy đ ng s đóng góp c a ngạ ộ ằ ộ ự ủ ười lao đ ng vàộ Nhà nướ ạ ậc t o l p tài chính đ phân ph i s d ng nó đ m b o bù đ p m tể ố ử ụ ả ả ắ ộ
ph n thu nh p nh t đ nh nào đó cho ngầ ậ ấ ị ười lao đ ng khi có nh ng s cộ ữ ự ố
b o hi m xu t hi n nh : tai n n, m đau, h u trí… Đi u đó có nghĩa làả ể ấ ệ ư ạ ố ư ề
m c đích c a qu BHXH là l y m t ph n thu nh p trong th i gian laoụ ủ ỹ ấ ộ ầ ậ ờ
Trang 2đ ng bình thộ ường đ giành b o đ m cho cu c s ng trong nh ng ngàyể ả ả ộ ố ữ không lao đ ng không có thu nh p.ộ ậ
• Vi c phân ph i s d ng qu BHXH đệ ố ử ụ ỹ ược chia làm hai ph n:ầ
- Ph n th c hi n ch đ h u trí mang tính ch t b i hoàn M c b i hoànầ ự ệ ế ộ ư ấ ồ ứ ồ
ph thu c vào m c đóng góp vào qu BHXH.ụ ộ ứ ỹ
- Các ch đ còn l i v a mang tính ch t b i hoàn, v a mang tính ch tế ộ ạ ừ ấ ồ ừ ấ không b i hoàn Nghĩa là khi ngồ ười lao đ ng trong quá trình lao đ ngộ ộ không b m đau, tai n n thì không đị ố ạ ược b i hoàn; khi b m đau, taiồ ị ố
n n thì đạ ược b i hoàn M c b i hoàn ph thu c vào m c đ m đau,ồ ứ ồ ụ ộ ứ ộ ố tai n n và theo quy đ nh trong đi u l BHXH hi n hành.ạ ị ề ệ ệ
S t n t i và phát tri n c a qu BHXH ph thu c vào đi u ki n phátự ồ ạ ể ủ ỹ ụ ộ ề ệ tri n kinh t , xã h i c a xã h i loài ngể ế ộ ủ ộ ười nói chung, c a t ng nủ ừ ước nói riêng Vi c v n d ng và th c hi n các ch đ BHXH do t ch c qu c tệ ậ ụ ự ệ ế ộ ổ ứ ố ế
v lao đ ng quy đ nh hoàn toàn ph thu c vào đi u ki n kinh t xã h c aề ộ ị ụ ộ ề ệ ế ộ ủ
t ng nừ ước, đ v a n đ nh đ i s ng c a ngể ừ ổ ị ờ ố ủ ười lao đ ng, v a n đinhộ ừ ổ phát tri n kinh t xã h i c a đ t nể ế ộ ủ ấ ước
1.3 Nguyên t c th c hi n BHXH ắ ự ệ
BHXH là m t trong nh ng chính sách xã h i quan tr ng độ ữ ộ ọ ược th cự
hi n nh m b o v l i ích c a ngwoif lao đ ng trong các m i quan h xãệ ằ ả ề ợ ủ ộ ố ệ
h i, đ c bi t là m i quan h lao đ ng Chính sách BHXH độ ặ ệ ố ệ ộ ược th c hi nự ệ
có th thay đ i m t cách linh ho t tùy t ng th i đi m song ph i tôn tr ngể ổ ộ ạ ừ ờ ể ả ọ
m t s nguyên t c c b n sau:ộ ố ắ ơ ả
• Nguyên t c 1: Ph i nh m m c đích b o v ngắ ả ằ ụ ả ệ ười lao đ ng đ c bi t làộ ặ ệ
người làm công ăn lương
Đ i v i b t kỳ n n s n xu t nào ngố ớ ấ ề ả ấ ười lao đ ng cũng là v n quý b iộ ố ở
vì người lao đ ng cung c p s c lao đ ng – m t nhân t quan tr ng c nộ ấ ứ ộ ộ ố ọ ầ thi t cho vi c t o ra c a c i v t ch t Vì v y, b o v ngế ệ ạ ủ ả ậ ấ ậ ả ệ ười lao đ ng đãộ
tr thành m t nguyên t c c b n, bao trùm toàn b các ho t đ ng c aở ộ ắ ơ ả ộ ạ ộ ủ BHXH
Trang 3• Nguyên t c 2: BHXH ph i đắ ả ược th c hi n theo quy đ nh c a phápự ệ ị ủ
lu t.ậ
Nguyên t c này đòi h i vi c b o v ngắ ỏ ệ ả ệ ười lao đ ng b ng chính sáchộ ằ BHXH ph i đả ược th ch hóa trong h th ng pháp lu t c a qu cể ế ệ ố ậ ủ ố
gia.Vi c b o v đó không còn ch là vi c t phát t nguy n c a m t vàiệ ả ệ ỉ ệ ự ự ệ ủ ộ
cá nhân hay là m t nhóm ngộ ười lao đ ng là thành viên c a xã h i Đ ngộ ủ ộ ồ
th i ngờ ười lao đ ng mu n độ ố ược hưởng ch đ BHXH ph i có nghĩa vế ộ ả ụ đóng góp m t ph n thu nh p vào qu BHXH theo các phộ ầ ậ ỹ ương th c thíchứ
h p thợ ường xuyên đ u đ n trong nh ng năm tháng còn lao đ ng Quy nề ặ ữ ộ ề
được hưởng ph i phù h p v i m c đóng góp theo quy đ nh c a pháp lu tả ợ ớ ứ ị ủ ậ
2 N i dung ho t đ ng c a BHXH ộ ạ ộ ủ
2.1 Đ i t ố ượ ng BHXH
Theo quy đ nh t i đi u l BHXH ban hành theo quy đ nh s 12/CP ngàyị ạ ề ệ ị ố 26/01/1995 c a chính ph quy đ nh BHXH nủ ủ ị ở ước ta bao g m 2 lo i hìnhồ ạ BHXH b t bu c và BHXh t nguy n.ắ ộ ự ệ
a) BHXH b t bu c: ắ ộ
- Người lao đ ng làm vi c trong các doanh nghi p c a Nhà nộ ệ ệ ủ ước
- Người lao đ ng làm vi c trong các doanh nghi p thu c các thành ph nộ ệ ệ ộ ầ linh t ngoài qu c doanh có s d ng t 10 lao đ ng tr lên.ế ố ử ụ ừ ộ ở
- Người lao đ ng Vi t Nam làm vi c trong các doanh nghi p có v nộ ệ ệ ệ ố
đ u t nầ ư ước ngoài t i Vi t Nam trong các khu ch xu t, khu côngạ ệ ế ấ
nghiêp, trong các c quan t ch c nơ ổ ứ ước ngoài ho c t ch c qu c t t iắ ổ ứ ố ế ạ
Vi t Nam.ệ
- Người lao đ ng làm vi c trong các t ch c kinh doanh d ch v thu cộ ệ ổ ứ ị ụ ộ
c quan hành chính s nghi p, c quan Đ ng, đoàn th ơ ự ệ ơ ả ể
- Người lao đ ng làm vi c trong các doanh nghi p t ch c d ch v thu cộ ệ ệ ổ ứ ị ụ ộ
l c lự ượng vũ trang
- Người gi ch c v dân c trong các c quan: Đ ng chính quy n, cácữ ứ ụ ử ơ ả ề
c p t c p huy n tr lên.ấ ừ ấ ệ ở
Trang 4Nh ng đ i tữ ố ượng áp d ng ch d BHXH b t du c nêu trên có đ cụ ế ộ ắ ộ ặ
đi m chung n i b t là: Nh ng ngể ổ ậ ữ ười này có công vi c, thu nh p và n iệ ậ ơ làm vi c tệ ương đ i n đ nh, nh ng đ i tố ổ ị ữ ố ượng này đ u có ngề ườ ử ụ i s d ng lao đ ng đóng them phí BHXH cho h , thong thộ ọ ường m c đóng cao h n soứ ơ
v i chính b n thân ngớ ả ười lao đ ng đóng Ngoài ra nh ng ngộ ữ ười nói trên khi tham gia BHXH luôn đượ ự ảc s b o tr , tài tr t phía nhà nợ ợ ừ ước
b) BHXH t nguy n ự ệ :
- Nh ng ngữ ười làm ngh t do: bác sĩ, lu t s , nh ng ngề ự ậ ư ữ ười buôn bán
nh , th th công…ỏ ợ ủ
- Nh ng ngữ ười lao đ ng làm nh ng n i s d ng dộ ở ữ ơ ử ụ ưới 10 lao đ ng.ộ
nh ng công vi c có th i h n dữ ệ ờ ạ ưới 3 tháng,,, công vi c theo mùa vệ ụ
ho c công vi c có tính ch t t m th i khác.ặ ệ ấ ạ ờ
Lu t BHXH qui đ nh, m i công dân Vi t Nam t đ 15 tu i đ n đ 60ậ ị ọ ệ ừ ủ ổ ế ủ
tu i đ i v i nam và t đ 15 tu i đ n đ 55 tu i đ i v i n đ u có thổ ố ớ ừ ủ ổ ế ủ ổ ố ớ ữ ề ể tham gia BHXH t nguy n M c tham gia BHXH t nguy n đự ệ ứ ự ệ ược quy
đ nh h ng tháng b ng 16% m c thu nh p ngị ằ ằ ứ ậ ười lao đ ng l a ch n Tộ ự ọ ừ năm 2010 tr đi, c 2 năm 1 l n, ngở ứ ầ ười lao đ ng s đóng thêm 2% choộ ẽ
đ n khi đ t m c đóng là 22%.ế ạ ứ
Người lao đ ng độ ược phép ch n m t trong các phọ ộ ương th c đóngứ
h ng tháng, h ng quý, 6 tháng m t l n M c thu nh p tháng c a ngằ ằ ộ ầ ứ ậ ủ ườ i tham gia BHXH t nguy n l a ch n th p nh t b ng m c lự ệ ự ọ ấ ấ ằ ứ ương t i thi uố ể chung, cao nh t b ng 20 tháng lấ ằ ương t i thi u chung (m c lố ể ứ ương t iố thi u chung hi n nay là 540.000 đ ng).ể ệ ồ
Đ c đi m chung c a nhóm đ i tặ ể ủ ố ượng này là h có công vi c, n i làmọ ệ ơ
vi c và thu nh p không n đ nh, không có ngệ ậ ổ ị ườ ử ụi s d ng lao đ ng c thộ ụ ể
ho c n đ nh đ đặ ổ ị ề ược ngườ ử ụi s d ng lao đ ng đóng thêm phí BHXHộ
ngoài ph n đóng góp c a b n thân h Nh ng đ c đi m này đã làm choầ ủ ả ọ ữ ặ ể
vi c áp d ng các ch đ BHXH g p khó khăn trong vi c đăng ký tính toánệ ụ ế ộ ặ ệ
m c phí đóng góp đ t ch c ngu n thu, th c hi n chi t c p k p th i…ứ ể ổ ứ ồ ự ệ ự ấ ị ờ
Trang 5chính vì v y m c dù b lu t lao đ ng nậ ặ ộ ậ ộ ước ta có 2 lo i hình BHXH nh ngạ ư
m i ch có đi u l v lo i hình BHXH b t bu c, còn BHXH t nguy nớ ỉ ề ệ ề ạ ắ ộ ự ệ
hi n nay ch m i mang tính ch t áp d ng th nghi m.ệ ỉ ớ ấ ụ ử ệ
c) BHXH th t nghi p ấ ệ
Người lao đ ng tham gia b o hi m th t nghi p là công dân Vi t Namộ ả ể ấ ệ ệ làm vi c theo h p đ ng lao đ ng ho c h p đ ng làm vi c mà các h pệ ợ ồ ộ ặ ợ ồ ệ ợ
đ ng này không xác đ nh th i h n ho c xác đ nh th i h n t đ mồ ị ờ ạ ặ ị ờ ạ ừ ủ ười hai tháng đ n ba mế ươi sáu tháng v i ngớ ườ ử ụi s d ng lao đ ng ộ
M t quy đ nh khác hoàn toàn m i c a Lu t BHXH là vi c hình thànhộ ị ớ ủ ậ ệ
Qu B o hi m th t nghi p t năm 2009 Khi đó, ngỹ ả ể ấ ệ ừ ười th t nghi p đãấ ệ đóng b o hi m th t nghi p đ 12 tháng tr lên trong th i gian 24 thángả ể ấ ệ ủ ở ờ
trước khi th t nghi p s đấ ệ ẽ ược hưởng b o hi m th t nghi p.ả ể ấ ệ
M c tr c p th t nghi p hàng tháng b ng 60% m c bình quân ti nứ ợ ấ ấ ệ ằ ứ ề
lương c a ngủ ười lao đ ng trộ ước khi th t nghi p Ngoài ra, ngấ ệ ườ ưở i h ng
b o hi m th t nghi p còn đả ể ấ ệ ược h tr h c ngh , gi i thi u vi c làmỗ ợ ọ ề ớ ệ ệ
mi n phí M c đóng b o hi m th t nghi p là 1% ti n lễ ứ ả ể ấ ệ ề ương, ti n côngề hàng tháng
2.2 Các ch đ BHXH ế ộ
Các ch đ BHXH có th coi nh vi c c th hóa vi c th c hi n m cế ộ ể ư ệ ụ ề ệ ự ệ ụ đích c a BHXH mà b lu t lao đ ng đã nêu rõ: nh m t ng bủ ộ ậ ộ ằ ừ ước mở
eoongj và nâng cao vi c đ m b o v t ch t góp ph n n đ nh đ i s ng choệ ả ả ậ ấ ầ ổ ị ờ ố
người lao đ ng và gia đình h trong các trộ ọ ường h p ngợ ười lao đ ng g pộ ặ các r i ro b t ng Do đó, s lủ ấ ờ ố ượng các ch d b o hi m xã h i th hi nế ộ ả ể ộ ể ệ
m c đ đ m b o c a xã h i v i đ i s ng ngứ ộ ả ả ủ ộ ớ ờ ố ười lao đ ng.ộ
Năm 1952, t ch c lao đ ng qu c t ICO ra công ổ ứ ộ ố ế ước đ u tiên vầ ề BHXH g m 9 ch d :ồ ế ộ
- Chăm sóc y tế
Trang 6- Ph c p m đauụ ấ ố
- Tr c p th t nghi pợ ấ ấ ệ
- Tr c p tu i giàợ ấ ổ
- Tr c p tai n n lao đ ngợ ấ ạ ộ
- Tr c p gia đìnhợ ấ
- Tr c p sinh đợ ấ ẻ
- Tr c p khi tàn phợ ấ ế
- Tr c p m t ngợ ấ ấ ười nuôi dưỡng
Hi n nay nệ ở ước ta có 5 ch đ BHXH áp d ng cho các đ i tế ộ ụ ố ượng b tắ
bu c sau:ộ
- Tr c p m đauợ ấ ố
- Tr c p tai n n lao đ ng, b nh ngh nghi pợ ấ ạ ộ ệ ề ệ
- Tr c p thai s nợ ấ ả
- Ch đ h u tríế ộ ư
- Ti n mai táng và ch đ tu t.ề ế ộ ấ
BHXH t nguy n bao g m các ch đ sau đâyự ệ ồ ế ộ
- Ch đ h u tríế ộ ư
- Tr c p t tu tợ ấ ử ấ
BHXH th t nghi p bao g m các ch đ sau đâyấ ế ồ ế ộ
- Tr c p th t nghi pợ ấ ấ ệ
- H tr h c nghỗ ợ ọ ề
- H tr tìm vi c làmỗ ợ ệ
Đ để ược hưởng ch đ tr c p v BHXH, ngế ộ ợ ấ ề ười lao đ ng ph i h iộ ả ộ
đ các đi u ki n c n thi t nh sau:ủ ề ệ ầ ế ư
- Ph i là ngả ười tham gia BHXH, có đóng phí BHXH
- Quy n hề ưởng tr c p BHXH g n li n v i m t bi n c r i ro ng uợ ấ ắ ề ớ ộ ế ố ủ ẫ nhiên nào đó
- Người lao đ ng tham gia BHXH ph i không trong tình tr ng ph mộ ả ạ ạ pháp lu tậ
Trang 7- Ngoài ra, còn có nh ng đi u ki n riêng đ i v i t ng đ i tữ ề ệ ố ớ ừ ố ượng hưở ng
tr c p c a tiêng t ng lo i ch đ BHXH khác nhauợ ấ ủ ừ ạ ế ộ
M c tr c p BHXH ph thu c vào nhi u y u t khác nhau:ứ ợ ấ ụ ộ ề ế ố
- Tùy thu c vào r i ro bi n c mà ngộ ủ ế ố ười lao đ ng ph i gánh ch uộ ả ị
- Trong t ng c đ c th , m c tr c p còn tùy thu c vào m c đ r i roừ ế ộ ụ ề ứ ợ ấ ộ ứ ộ ủ
x y ra c th , tùy thu c vào s năm đ ng BHXH và m c đóng BHXHả ụ ể ộ ố ố ứ
2.3 Vai trò c a BHXH ủ
Trong n n kinh t th trề ế ị ường, BHXH có vai trò r t to l n Vai trò đóấ ớ
được th hi n trên các m t sau:ể ệ ặ
BHXH mang l i s đ m b o và n đinh cu c s ng cho ngạ ự ả ả ổ ộ ố ười dân đ cặ
bi t là ngệ ười làm công ăn lương
Khi có s c b o hi m, nh ng ngự ố ả ể ữ ưởi tham gia b o hi m nh t đ nh sả ể ấ ị ẽ
nh n đậ ược m t s ti n b o hi m đ gi m b t khó khăn v m t tài chính,ộ ố ề ả ể ể ả ớ ề ặ
t o đi u ki n duy trì m c s ng đã đ t đạ ề ệ ứ ố ạ ược Nh v y, th c hi n t t chínhư ậ ự ệ ố sách b o hi m nghĩa là t o s an tâm cho nh ng ngả ể ạ ự ữ ười lao đ ng trong quáộ trình lao đ ng.ộ
H tr và th c hi n các bi n pháp an toàn lao đ ng, t o đi u ki n đỗ ợ ự ệ ệ ộ ạ ề ệ ể
c i thi n, nâng cao s c kh e cho ngả ệ ứ ỏ ười lao đ ngộ
Đây là vai trò tích c c c a BHXH đ i v i ngự ủ ố ớ ười lao đ ng vì nó v a cóộ ừ
th nâng cao đ i s ng cho ngể ờ ố ười lao đ ng l i v a gi m b t độ ạ ừ ả ớ ược các kho n chi tr c p v tai n n, b nh ngh nghi p,… v a đ m b o quáả ợ ấ ề ạ ệ ề ệ ừ ả ả trình s n xu t kinh doanh đả ấ ược ti n hành bình thế ường
S d ng ngu n tài chính nhàn r i đ tham gia vào th trử ụ ồ ỗ ể ị ường tài chính
nh m m c đích b o toàn và phát tri n qu BHXH.ằ ụ ả ể ỹ
Trong đi u ki n kinh t th trề ệ ế ị ường, qũy BHXH cũng là m t ngu n tàiộ ồ chính quan tr ng c a th trọ ủ ị ường tài chính đ đ u t phát tri n kinh t xãể ầ ư ể ế
h i Qu BHXH, đ c bi t ph n chi cho ch đ h u trí có th i gian nhànộ ỹ ặ ệ ầ ế ộ ư ờ
r i tỗ ương đ i dài, hang ch c năm Vì v y có th s d ng ngu n v n nàyố ụ ậ ể ử ụ ồ ố
Trang 8đ tham gia vào th trể ị ường tài chính v i m c đích b o toàn và phát tri nớ ụ ả ể
qu BHXH.ỹ
II. TH C TR NG TRI N KHAI CÁC CH Đ BHXH VI T Ự Ạ Ể Ế Ộ Ở Ệ NAM HI N NAY Ệ
1 Tình hình th c hi n pháp lu t v BHXH c a c quan BHXH, ự ệ ậ ề ủ ơ
ng ườ ử ụ i s d ng lao đ ng và ng ộ ườ i lao đ ng ộ
Trong h n m t năm qua, v i nh ng quy n h n, trách nhi m đơ ộ ớ ữ ề ạ ệ ược qui
đ nh trong Lu t BHXH và nh ng ch c năng, nhi m v do Chính ph giao,ị ậ ữ ứ ệ ụ ủ
đ tri n khai th c hi n thu BHXH có hi u qu , BHXH các c p đã tăngể ể ự ệ ệ ả ấ
cường, m r ng tuyên truy n, v n đ ng, ph bi n và t ch c các cu c thiở ộ ề ậ ộ ổ ế ổ ứ ộ tìm hi u v các ch đ , chính sách, pháp lu t, hể ề ế ộ ậ ướng d n th t c th cẫ ủ ụ ự
hi n BHXH không ch đ i v i ngệ ỉ ố ớ ười lao đ ng, ngộ ườ ử ụi s d ng lao đ ngộ
mà còn đ n c m i ngế ả ọ ười dân các t dân ph , khu dân c v i nhi u hìnhổ ố ư ớ ề
th c nh báo, đài phát thanh, truy n hình, áp phích, qu ng cáo, t r i ứ ư ề ả ờ ơ Cán b BHXH độ ược trau d i ph m ch t, nâng cao trình đ chuyên môn,ồ ẩ ấ ộ nghi p v , ý th c, trách nhi m, tinh th n vì ngệ ụ ứ ệ ầ ười tham gia và th hụ ưở ng
mà ph c v Cán b BHXH cũng đã dành ph n l n th i gian đ n t ng đ nụ ụ ộ ầ ớ ờ ế ừ ơ
v s d ng lao đ ng đị ử ụ ộ ược phân công ph trách đ tuyên truy n, gi i thích,ụ ể ề ả
hướng d n và cùng c s x lý k p th i nh ng vẫ ơ ở ử ị ờ ữ ướng m c, khó khănắ
trong vi c th c hi n chính sách cho ngệ ự ệ ười lao đ ng C quan BHXH đãộ ơ
t ng bừ ước th c hi n c i cách th t c hành chính trong công tác qu n lý vàự ệ ả ủ ụ ả
gi i quy t ch đ chính sách cho ngả ế ế ộ ười lao đ ng thông qua vi c áp d ngộ ệ ụ công ngh thông tin và c ch "m t c a liên thông" đem l i hi u qu tíchệ ơ ế ộ ử ạ ệ ả
c c; h s , th t c gi y t liên quan đ n vi c tham gia và hự ồ ơ ủ ụ ấ ờ ế ệ ưởng ch đế ộ
đã t ng bừ ước được đ n gi n hoá; các qui đ nh, qui trình nghi p v ngàyơ ả ị ệ ụ càng phù h p v i th c ti n, d hi u, d th c hi n h n; các th t c ngợ ớ ự ễ ễ ể ễ ự ệ ơ ủ ụ ườ i
s d ng lao đ ng và ngử ụ ộ ười lao đ ng ph i làm ngày càng gi m; th i gianộ ả ả ờ
gi i quy t đả ế ược rút ng n h n; khi u n i, kêu ca v nh ng sai sót, phi nắ ơ ế ạ ề ữ ề
Trang 9hà, ch m gi i quy t ch đ , chính sách cho ngậ ả ế ế ộ ười lao đ ng đã gi m b tộ ả ớ đáng k V i nh ng n l c trong vi c tri n khai th c hi n công tác thuể ớ ữ ỗ ự ệ ể ự ệ BHXH theo Lu t BHXH, s ngậ ố ười tham gia BHXH b t bu c đắ ộ ược mở
r ng và ngày m t tăng: năm 2007 tăng 18,5% so v i năm 2006; 6 thángộ ộ ớ
đ u năm 2008 tăng thêm đầ ược kho ng 7% Trên 3 tri u lả ệ ượ ố ượ t đ i t ng đang hưởng các ch đ , chính sách BHXH đế ộ ược gi i quy t hả ế ưởng tr c pợ ấ
k p th i, đúng qui đ nh c a pháp lu t; góp ph n đ m b o n đ nh đ i s ngị ờ ị ủ ậ ầ ả ả ổ ị ờ ố
người lao đ ng, n đ nh chính tr , tr t t , an toàn xã h i.ộ ổ ị ị ậ ự ộ
Vi c ch p hành các qui đ nh c a pháp lu t v BHXH c a ngệ ấ ị ủ ậ ề ủ ườ ử i s
d ng lao đ ng và ngụ ộ ười lao đ ng trong th i gian qua đã có nhi u chuy nộ ờ ề ể
bi n tích c c Đa s các đ n v s d ng lao đ ng đã ch p hành nghiêmế ự ố ơ ị ử ụ ộ ấ
ch nh các qui đ nh c a pháp lu t v vi c ký k t h p đ ng lao đ ng, đăngỉ ị ủ ậ ề ệ ế ợ ồ ộ
ký s d ng thang b ng lử ụ ả ương, kê khai, l p h s đăng ký tham gia BHXHậ ồ ơ cho người lao đ ng.ộ
Năm 2007, th i đi m b t đ u th c hi n Lu t BHXH, s đ n v sờ ể ắ ầ ự ệ ậ ố ơ ị ử
d ng lao đ ng đăng ký tham gia đã tăng thêm g n 20 ngàn so v i nămụ ộ ầ ớ
2006, nhi u đ n v ngay sau khi thành l p và b t đ u ho t đ ng s n xu tề ơ ị ậ ắ ầ ạ ộ ả ấ kinh doanh có s d ng lao đ ng đã đăng ký tham gia và đóng BHXH,ử ụ ộ
BHYT cho người lao đ ng Đ c bi t, nhi u h s n xu t kinh doanh cáộ ặ ệ ề ộ ả ấ
th , t h p tác có s d ng lao đ ng đã đăng ký tham gia và đóng BHXHể ổ ợ ử ụ ộ theo qui đ nh cho ngị ười lao đ ng…ộ
2 M t s k t qu b ộ ố ế ả ướ c đ u ầ
Lu t BHXH đậ ược Qu c h i khóa XI, kỳ h p th 9 thông qua ngày 29ố ộ ọ ứ tháng 6 năm 2006 Đ y là đ o lu t có hi u l c thi hành khá đ c bi t v i 3ấ ạ ậ ệ ự ặ ệ ớ
th i đi m hi u l c khác nhau: t 01 -01 -2007 cho các quy đ nh c a lu tờ ể ệ ự ừ ị ủ ậ nói chung: t 01-01-2008 cho ch đ b o hi m t nguy n và t 01-01-ừ ế ộ ả ể ự ệ ừ
2009 cho ch đ b o hi m th t nghi pế ộ ả ể ấ ệ
Ch m t năm sau khi đ o lu t có hi u l c, s đ i tỉ ộ ạ ậ ệ ự ố ố ượng theo quy đ nhị
t o kho n 1 đi u 2 c a Lu t BHXH tăng t 6.759.723 ngạ ả ề ủ ậ ừ ười năm 2006 lên
Trang 108.148.123 người năm 2007 ( tăng 20,7%) Trong đó lao đ ng các c quanộ ở ơ hành chính, s nghi p tăng 4%: doanh nghi p dân doanh tăng 25,7%;ự ệ ệ
doanh nghi p có v n đ u t nệ ố ầ ư ước ngoài tăng 17,3%; doanh nghi p nhàệ
nước ch tăng 2% Nh v y s lao đ ng tham gia BHXH tăng thêm trongỉ ư ậ ố ộ năm 2007 ch y u thu c khu v c ngoài qu c doanh, khu v c có v n đ uủ ế ộ ự ố ự ố ầ
t nư ước ngoài và l c lự ượng vũ trang Sáu tháng đ u n m 2008, s ngầ ắ ố ườ i thu c di n b t bu c tham gia BHXH ộ ệ ắ ộ ước tính tăng thêm 1,21 tri u ngệ ườ i Tính chung l i, s ngạ ố ười có quan h lao đ ng (có h p đ ng lao đ ng tệ ộ ợ ồ ộ ừ
đ 3 tháng tr lên) tham gia BHXH đ n gi a năm nay đã lên 9,35 tri uủ ở ế ữ ệ
người; trong đó, s m i tăng thêm t khi Lu t có hi u l c thi hành là h nố ớ ừ ậ ệ ự ơ 2,6 tri u ngệ ười Đây là m c tăng khá nhanh, th hi n n i dung các ch dứ ể ệ ộ ế ộ
b o hi m m i có s h p d n h n.ả ể ớ ự ấ ẫ ơ
Các ch đ BHXH đế ộ ược quy đ nh t i đi u 4 c a Lu t bao g m: mị ạ ề ủ ậ ồ ố đau, thai s n, tai n n lao đ ng và b nh ngh nghi p, h u trí, t tu t vàả ạ ộ ệ ề ệ ư ử ấ
dưỡng s c Khi đ i tứ ố ượng tham gia BHXH tăng lên, Qu BHXH trên đàỹ phát tri n thì đ i tể ố ượng được chi tr BHXH cũng s đả ẽ ược m r ngở ộ
Trong năm 2007, các t nh, thành ph trong c nỉ ố ả ước đã chi tr các chả ế
đ BHXH nói trên v i s kinh phí lên t i 33.951 t đ ng, trong đó chi choộ ớ ố ớ ỉ ồ
ch đ h u trí là 27.702 t đ ng chi m 81,5% t ng chi Trong năm cóế ộ ư ỷ ồ ế ổ thêm 120.315 ngườ ưởi h ng ch đ hang tháng, 208.710 ngế ộ ườ ưởi h ng chế
đ m t l n, h n 2 triêuh ngộ ộ ầ ơ ườ ưởi h ng tr c p m đau, thai s n, tai n nợ ấ ố ả ạ lao đ ng và b nh ngh nghi p, 750000 lộ ệ ề ệ ượt ngườ ưởi h ng tr c p dợ ấ ưỡ ng
s c và 35.000 ngứ ười qua d i đờ ược mai táng phí Sáu tháng đ u năm 2008,ầ
s ngố ườ ưởi h ng các ch đ tăng nhanh Có 51.604 ngế ộ ườ ượi đ c hưở ng BHXH hang tháng tăng 2% so v i cùng kỳ năm 2007, trong đó hớ ưởng chế
d h u trí là 41.061 ngộ ư ười, 173.849 ngườ ưởi h ng tr c p m t l n, tăngợ ấ ộ ầ 145% so v i cùng kỳ năm 2007 (s này tăng cao là do s ngớ ố ố ười ngh vi cỉ ệ
ch gi i quy t ch đ trong năm 2007 sang năm 2008 m i đ th i gian);ờ ả ế ế ộ ớ ủ ờ 1,3 tri u ngệ ườ ượi đ c hưởng tr c p m đau; g n 200.000 lợ ấ ố ầ ượt ngườ i