luận văn thạc sĩ du lịch THỰC TRẠNG VÀ ĐỀ XUẤT CÔNG TÁC TỔ CHỨC VÀ QUẢN LÝ KHU DI TÍCH LỊCH SỬ ĐỀN TRẦN

Đặc biệttrong những năm gần đây thay vì đến những nơi đô thị ồn ào náo nhiệt vớinhững toà nhà cao tầng che khuất tầm nhìn của con người thì khách du lịch có xu hướng đến với nhữ

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan bài chuyên đề này là do bản thân thực hiện không saochép các công trình nghiên cứu của người khác để làm sản phẩm của riêngmình Các thông tin trong chuyên đề có nguồn gốc và được trích dẫn rõ ràng.Tôi xin chịu trách nhiệm về tính xác thực và nguyên bản của chuyên đề

Sinh viên

Đào Thị Loan

MỤC LỤC

PHẦN MỞ ĐẦU 1

CHƯƠNG I THỰC TRẠNG CÔNG TÁC TỔ CHỨC VÀ QUẢN LÝ KHU DI TÍCH LỊCH SỬ ĐỀN TRẦN 4

1.1 Giới thiệu về khu di tích đền Trần 4

1.1.1 Lịch sử hình thành khu di tích đền Trần 4

1.1.2 Vai trò của khu di tích đền Trần đối với du lịch tỉnh Nam Định 4

1.1.3 Quy hoạch khu di tích đền Trần 6

1.1.4 Các hoạt động du lịch được khai thác tại khu di tích đền Trần 7

1.1.4.1 Lễ hội 7

1.1.4.2 Các hoạt động tham quan du lịch ngoài dịp lễ 10

1.2 Công tác tổ chức và quản lý ở khu di tích lịch sử đền Trần 10

1.2.1 Lễ hội khai ấn đền Trần 10

1.2.1.1 Công tác chuẩn bị của ban tổ chức 10

1.2.1.2 Các hoạt động đón tiếp khách 11

1.2.1.3 Tổ chức lễ hội 13

1.2.1.4 Công tác bảo vệ và giải quyết sự cố trong quá trình diễn ra lễ hội 16

1.2.2 Công tác tổ chức và quản lý các hoạt động ngoài lễ hội 17

1.2.2.1 Hoạt động trùng tu, tôn tạo, bảo vệ di tích 17

1.2.2.2 Hoạt động tiếp đón khách tham quan 17

1.2.2.3 Hoạt động quảng bá hình ảnh 18

CHƯƠNG II: ĐỀ XUẤT MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM HOÀN THIỆN CÔNG TÁC TỔ CHỨC VÀ QUẢN LÝ KHU DI TÍCH LỊCH SỬ ĐỀN TRẦN 19

2.1 Căn cứ đề xuất giải pháp 19

2.1.1 Định hướng phát triển du lịch tỉnh Nam Định 19

2.1.2 Nguyện vọng của các cơ quan tổ chức, quản lý và người dân địa

phương cũng như khách du lịch 22

2.2 Một số giải pháp nhằm hoàn thiện công tác tổ chức và quản lý khu di tích đền Trần 29

2.2.1 Hướng áp dụng loại hình du lịch lễ hội đối với khu di tích đền Trần 29

2.2.2 Đối với ban quản lý khu di tích đền Trần 30

2.2.2 Đối với các cơ quan chức năng 31

2.2.3 Các giải pháp khác: 31

2.2.3.1 Đối với các nhà tổ chức hoạt động du lịch 31

2.2.3.2 Đối với người dân địa phương 32

2.2.3.3 Đối với khách du lịch 32

KẾT LUẬN 33

PHẦN MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Ở Việt Nam, du lịch đang trở thành một ngành kinh tế quan trọng baogồm nhiều hoạt động khai thác tiềm năng của các hệ địa sinh thái khác nhautrên khắp đất nước Sự phong phú đa dạng của các hình thức du lịch được thểhiện từ thăm quan các thắng cảnh tự nhiên, nghiên cứu các thành phần tựnhiên, xã hội để nghỉ dưỡng, từ du lịch bằng xe, đi thuyền, đi bộ, đến du lịchcưỡi thú lớn Quá trình phát triển mạnh mẽ của các loại hình du lịch đã tạokhả năng to lớn của các tài nguyên du lịch tự nhiên và nhân văn Đặc biệttrong những năm gần đây thay vì đến những nơi đô thị ồn ào náo nhiệt vớinhững toà nhà cao tầng che khuất tầm nhìn của con người thì khách du lịch có

xu hướng đến với những miền quê để được hồ mình vào cuộc sống của ngườidân với những phong tục tập quán mang đậm tính truyền thống và tính địaphương, được hiểu thêm về những kiến thức lịch sử, kiến trúc mỹ thuật ở mỗiđịa phương nói riêng và đất nước nói chung, được hồ minh với thiên nhiêntrong lành với vẻ đẹp cổ kính của các di tích lịch sử, các công trình tôn giáotín ngưỡng và gắn với nó là các lễ hội truyền thống độc đáo Do vậy việc tìmhiểu khai thác các giá trị văn hoá lịch sử của các di tích ở mỗi vùng quê có ýnghĩa vô cùng quan trọng Nam Định là một tỉnh thuộc vùng châu thổ SôngHồng, nằm trong vùng du lịch Bắc Bộ, cách thủ đô Hà Nội 90 km về phíaĐông Nam có tuyến đường sắt Bắc Nam và các tuyến quốc lộ 10, 21 chạy quanối với cửa khẩu quốc tế Móng Cái (Quảng Ninh) và khu du lịch Hạ Longcùng với hệ thống giao thông đường thuỷ : Sông Hồng, Sông Đáy, Sông Ninh

Cơ Do đó Nam Định có điều kiện thuận lợi giao lưu với các vùng miền trong

cả nước và quốc tế Thiên nhiên ưu đãi hào phóng đã dành cho Nam Địnhnhững cánh đồng thẳng cánh cũ bay những dòng sông đỏ nặng phù sa bênnhững làng quê trù phú Bãi biển Quất Lâm và Thịnh Long còn hồn nhiên vớidáng vẻ hoang sơ và bầu không khí mát lành, có khu bảo tồn thiên nhiên đất

ngập nước Xuân Thuỷ với hệ sinh thái rừng ngập mặn đa dạng, phong phúvới nhiều loại động vật quớ hiếm được ghi trong sách đỏ quốc tế và là nơidừng chân của các loài chim di trú từ Phương Bắc Không những thế NamĐịnh còn là vùng đất địa linh nhân kiệt và là nơi sinh ra nhiều danh nhân củađất nước, nơi phát tích vương triều nhà Trần - một triều đại hưng thịnh vàobậc nhất trong lịch sử phong kiến Việt Nam Con người Nam Định tài hoathông minh, cần cù, dũng cảm với truyền thống lịch sử lâu đời từ ngàn xưangười dân Nam Định đã tạo dựng và để lại cho thế hệ ngày nay nhiều di sảnvăn hoá tinh thần mang đậm bản sắc văn hoá dân tộc.Các quần thể di tích vớinét kiến trúc tinh xảo, độc đáo: Đền Trần,Chùa Tháp, Chùa Keo, Chùa CổLễ…

Được công nhận là di tích lịch sử cấp quốc gia từ 1/10/2012, khu di tíchlịch sử đền Trần là một nguồn tài nguyên du lịch lớn, với các giá trị về vănhóa, kiến trúc và lịch sử rất lớn Những năm gần đây, vào dịp đầu năm, nhất

là vào đêm 14 tháng Giêng âm lịch, khách thập phương lại tập trung rất đông

để dự lễ Khai ấn ở đền Trần (phường Lộc Vượng, thành phố Nam Định) Banđầu, người ta đến đần Trần để lễ, “xin ấn” Gần đây, đền Trần đã được biếtđến như một điểm tham quan du lịch lễ hội đặc sắc vào dịp đầu xuân Đối vớitỉnh Nam Định, cũng như đối với ngành du lịch Việt Nam, đây có thể coi làmột hướng đi mới cho việc phát triển loại hình du lịch văn hóa, du lịch lễ hội.Nhưng cho tới nay, nguồn tài nguyên du lịch của khu di tích lịch sử đền Trầnvẫn chưa được khai thác một cách có hiệu quả, người ta chỉ biết đến giá trịvăn hóa tâm linh của đền mà quên đi những giá trị to lớn về lịch sử, về kiếntrúc

Qua chuyên đề này, em muốn phân tích rõ hơn thực trạng phát triển dulịch tại điểm đến là Khu di tích lịch sử Đền Trần (Nam Định), qua đó chỉ ranhững tồn tại trong tổ chức và quản lý, đồng thời đưa ra những góp ý nhỏ đểcải thiện những tồn tại đó

2 Mục tiêu nghiên cứu

- Đánh giá thực trạng về công tác tổ chức và quản lý khu di tích lịch sửđền Trần

- Đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện công tác tổ chức và quản lýkhu di tích lịch sử đển Trần

3 Phương pháp nghiên cứu: phương pháp thu thập dữ liệu

 Dữ liệu sơ cấp: Thị sát trực tiếp tại đần Trần (Nam Định)

 Dữ liệu thứ cấp: Thông qua sách báo, các phương tiện thông tin đạichúng, qua trải nghiệm thu thập được từ những khách thập phương từng thamquan đền Trần

4 Đối tượng nghiên cứu và phạm vi nghiên cứu:

 Đối tượng nghiên cứu: công tác tổ chức và quản lý khu di tích lịch sửđền Trần

 Phạm vi nghiên cứu:

- Địa điểm nghiên cứu: Khu di tích lịch sử đền Trần

- Thời gian nghiên cứu: 17/2/2013 đến 20/4/2013

5 Giới hạn nghiên cứu: công tác tổ chức và quản lý khu di tích lịch sử

đền Trần (Nam Định)

CHƯƠNG I THỰC TRẠNG CÔNG TÁC TỔ CHỨC VÀ QUẢN LÝ

KHU DI TÍCH LỊCH SỬ ĐỀN TRẦN

1.1 Giới thiệu về khu di tích đền Trần

1.1.1.Lịch sử hình thành khu di tích đền Trần

Triều đại nhà Trần tồn tại 175 năm (1225-1400), di tích đền Trần đượcxây vào những triều đại khác nhau ở Tức Mạc (phường Lộc Vựng bây giờ),vốn là mảnh đất dấy nghiệp của vương triều Trần Hành cung được xây dựngnăm 1923, nơi ở của vua khi về thăm

Từ thời Trần đã có chế độ thái thượng hoàng, vua cha tuổi trên dưới bốnmươi nhường ngôi cho con (trên thực tế vẫn quyết định những việc quantrọng đồng thời rèn cặp vua đương nhiệm) Hai công trình lớn ở Tức Mạcgồm có điện Trùng Quang nơi thượng hoàng về ngự và điện Trăng Hoa đểcác vua Trần về chầu

1.1.2 Vai trò của khu di tích đền Trần đối với du lịch tỉnh Nam Định

Nam Định có tiềm năng phát triển du lịch khá phong phú gồm sản phẩm

du lịch văn hóa với Quần thể di tích lịch sử, văn hóa phủ Dầy (Vụ Bản), Khu

di tích lịch sử, văn hóa Đền Trần - Chùa Tháp (TP Nam Định); du lịch sinhthái Vườn Quốc gia Xuân Thủy (Giao Thủy); làng nghề hoa cây cảnh Vị Khê,

xã Điền Xá (Nam Trực); làng nghề đúc đồng Tống Xá, xã Yên Xá (Ý Yên);

du lịch sinh thái biển với khu du lịch biển Quất Lâm (Giao Thủy), ThịnhLong (Hải Hậu)… Ngoài ra còn có các đặc sản ẩm thực như kẹo lạc SừuChâu, bánh nhãn, gạo tám Hải Hậu, di sản văn hoá phi vật thể hát Văn, hátChầu văn…

Với tiềm năng trên, thời gian qua các địa phương trong tỉnh đã đẩy mạnhcông tác xã hội hoá du lịch, tạo điều kiện cho người dân và các thành phầnkinh tế tham gia làm kinh tế du lịch, đẩy mạnh công tác tôn tạo, bảo tồn các ditích lịch sử, văn hoá, xây dựng các khu, điểm, tour du lịch, phát triển các làng

nghề truyền thống gắn với hoạt động du lịch…, góp phần vào sự phát triểnkinh tế của tỉnh Hệ thống cơ sở hạ tầng phục vụ du lịch như đường giaothông, các nhà hàng, khách sạn, nhà nghỉ đã được đầu tư, phát triển nhanh ởThành phố Nam Định, khu du lịch biển Quất Lâm, Thịnh Long Năm 2012,tỉnh ta tiếp tục được Trung ương hỗ trợ 3 dự án với số vốn 27 tỷ đồng đầu tưphát triển hạ tầng du lịch, nâng tổng số vốn Trung ương hỗ trợ các dự án đầu

tư hạ tầng du lịch của tỉnh lên 185 tỷ đồng Các doanh nghiệp, cá nhân trong

và ngoài tỉnh đã đầu tư xây dựng thêm 7 khách sạn, nhà nghỉ với 125 buồngphòng với số vốn đầu tư khoảng 90 tỷ đồng Đến nay, toàn tỉnh có 533 cơ sởkinh doanh dịch vụ du lịch, trong đó 306 cơ sở kinh doanh lưu trú với 3.989buồng phòng, 17 doanh nghiệp kinh doanh lữ hành nội địa, còn lại là các cơ

sở kinh doanh dịch vụ phục vụ việc ăn, nghỉ, mua sắm hàng lưu niệm của dukhách Với những sản phẩm du lịch đặc trưng và nỗ lực của các cấp, cácngành, người dân quan tâm phát triển kinh tế du lịch, tỉnh ta đang dần trởthành điểm đến thu hút du khách trong và ngoài nước Năm 2012, tổng lượngkhách du lịch của tỉnh ước đạt hơn 1,8 triệu lượt người, tăng 8,2% so với năm2011; trong đó khách lưu trú chiếm 31,5% Tổng doanh thu từ hoạt động dulịch của tỉnh ước đạt 305,7 tỷ đồng, tăng 33,4% so với năm 2011, trong đódoanh thu ăn uống và lưu trú đạt 233,3 tỷ đồng (chiếm 75,5%), doanh thu từkhách lễ hội và mua sắm đạt 53,49 tỷ đồng, doanh thu lữ hành đạt 18,97 tỷđồng Trong 3 tháng đầu năm 2013, tổng số lượt khách tới các lễ hội, điểmtham quan, du lịch của tỉnh ước đạt 720 nghìn lượt người, thu nhập từ hoạtđộng du lịch ước đạt 85,2 tỷ đồng, tăng 8% so với cùng kỳ năm 2012

Theo thống kê, số lượng khách tham dự lễ hội vẫn chiếm tỷ lệ lớn,khoảng 55% trong tổng số lượt khách đến tham quan du lịch trong tỉnh, cònlại 30% khách đến các khu du lịch biển; 15% khách công vụ, thăm thân nhânkết hợp du lịch

Trong đó, hàng năm, đền Trần đón hàng trăm nghìn lượt khách đến thamquan, nhất là vào đầu năm âm lịch, trong thời gian tổ chức lễ hội Khách thậpphương tới đần Trần cúng bái, cầu nguyện, đồng thời sử dụng các dịch vụ,đem lại nguồn thu lớn cho tỉnh, tạo nhiều việc làm cho người dân địa phương,tạo điều kiện phát triển cơ sở vật chất hạ tầng…

1.1.3 Quy hoạch khu di tích đền Trần

Khu di tích đền Trần gồm các hạng mục: ngũ môn, hồ nước, nghi môn,giải vũ, đền Thiên Trường, đền Cổ Trạch và đền Trăng Hoa

Ngũ môn gồm năm cửa (ba cửa lớn và hai cửa nhỏ) Bước qua ngũ mônvào bên trong sẽ thấy hồ nước có diện tích khoảng 1.000m2.Hồ thống, cảnhtrí đẹp, cây cao in bóng xuống mặt hồ rất nên thơ, lãng mạn

Đền nằm chính giữa khu di tích là đền Thiên Trường Chuyện kể rằng,khi khởi dựng, đền có ba gian, kết cấu bằng gỗ lim Đến niên hiệu Long Đức

2 (1733), đền được mở rộng, với năm gian tiền đường, kết cấu bằng gỗ lim.Bao quanh đền là các hạng mục kiến trúc như: nghi môn, sân trong, hainhà giải vũ, tiền đường, thiêu hương, tả vu, hữu vu, hậu cung

Tiền đường dài 12m, rộng 6,6m, gồm năm gian Hai cánh cửa gian giữabằng gỗ lim, được làm công phu nhất, với họa tiết lưỡng long chầu nguyệt,mang phong cách nghệ thuật thời hậu Lê, thế kỷ XVII Bộ khung tiền đườngbằng gỗ lim, với bốn hàng chân cột, chân tảng đá chạm hoa văn hình cánhsen, mang phong cách nghệ thuật thời Trần, thế kỷ XIII-XIV

Tất cả các hạng mục kiến trúc đền Thiên Trường hợp thành thế tay ngai,đối xứng với nhau theo trục Bắc – Nam

Nằm ở phía đông đền Thiên Trường là đền Cổ Trạch Mặt bằng kiến trúc

có bố cục dạng tiền chữ “Nhất”, hậu chữ “Đinh”, gồm các hạng mục: nghimôn, sân trong, giải vũ phía đông, tiền đường, thiêu hương, tả vu, hữu vu,trung đường, hậu cung

Nằm ở phía tây đền Thiên Trường là đền Trăng Hoa, kiến trúc gồm: tiềnđường, thiêu hương, trung đường và cung cấm Khung nhà được dựng bằng

gỗ lim, các tòa đều thiết kế theo kiểu bốn mái, với bốn đầu đao được uốncong tạo dáng mềm mại, thanh thoát

Trong đền Trăng Hoa có 14 pho tượng bằng đồng của 14 hoàng đế nhàTrần đặt tại tòa trung đường và tòa chính tẩm

1.1.4 Các hoạt động du lịch được khai thác tại khu di tích đền Trần 1.1.4.1 Lễ hội

Lễ khai ấn là một tập tục từ thế kỷ XIII, chính xác là vào năm 1239 củatriều đại nhà Trần thực hiện nghi lễ tế tiên tổ Tại phủ Thiên Trường, vuaTrần mở tiệc chiêu đãi và phong chức cho những quan quân có công Nhữngnăm kháng chiến chống Nguyên- Mông sau đó, Lễ khai ấn bị gián đoạn chotới năm 1262 được Thượng hoàng Trần Thánh Tông cho mở lại ThiênTrường không phải là Kinh đô nước Việt nhưng gắn với việc khai ấn là bởitrong kháng chiến chống Nguyên - Mông, Thăng Long thực hiện vườn khôngnhà trống, rút lui chiến lược thì nơi đây là căn cứ địa dễ tiến thoái như một

"Thủ đô kháng chiến" theo cách gọi hiện đại để tận dụng địa thế và huy độngsức người sức của cả một vùng trấn Sơn Nam, phủ Thiên Trường Vậy nêndanh sĩ Phạm Sư Mạnh mới gọi nơi đây là "Hùng thắng Đông kinh hộ ấnvàng " Trải bao thế kỷ, ấn cũ không còn Năm 1822, vua Minh Mạng quaNinh Bình có ghé lại đây và cho khắc lại Ấn cũ khắc là "Trần triều chi bảo",ấn mới khắc là "Trần triều điển cố" để nhắc lại tích cũ Dưới đó có thêm câu

"Tích phúc vô cương" Và từ đây, Lễ khai ấn vào giờ Tý ngày rằm thángGiêng (từ 11 giờ đêm 14 đến 1 giờ sáng ngày 15 tháng Giêng) là một tập tụcvăn hóa mang tính nhân văn để nhà vua tế lễ Trời, Đất, Tiên tổ thể hiện lòngthành kính biết ơn non sông, cha ông Và cũng là "tín hiệu nhắc nhở" chấmdứt ngày Tết, thực sự bắt tay vào công việc Tại đền Cố Trạch các bô lão tềtựu đông đủ để lễ đức Thánh Trần, sau đó tham dự buổi lễ khai ấn đầu năm

Hòm ấn được đặt trang trọng trên ban thờ, trong hòm có hai con dấu Quả nhỏtrên mặt khắc hai chữ “ Trần Miếu”, quả lớn có khắc những chữ: “ Trần Triều

Tự Điển, Tứ phúc vô cương” theo kiểu chữ triện Đúng giờ tý (12 giờ đêm)buổi lễ bắt đầu một cụ cao niên nhất đứng ra thay mặt dân làng làm lễ Tiếp

đó người rước hòm ấn đi theo nhịp trống, chiêng cùng ánh đèn, nến, tiến sangđền Thiên Trường tiếp tục làm lễ, cuối cùng là tổ chức đóng dấu son đỏ trêncác tờ giấy vàng chia phát cho những người tham gia dự buổi lễ, chia về treotại nhà để cầu phúc, cầu may, tránh mọi hoạn nạn rủi ro trong năm Lễ khai ấntại đền Cố Trạch và Thiên Trường hàng năm vẫn được dân làng Tức Mạc duytrì đến nay, xong về hình thức nghi lễ có đơn giản hơn trước đây

Sau lễ khai ấn đầu năm tại đền Cố Trạch và Thiên Trường còn có lễ hộilớn được mở vào dịp từ 15-20/8 âm lịch hàng năm Cũng như những lễ hộikhác nó bao gồm các nghi lễ và sinh hoạt văn hoá dân gian từ xưa nghi lễ ởđây diễn ra với các lễ rước từ khác đền chùa xung quanh về làm lễ dânghương và tế tự ở đền Thiên Trường thờ 14 vị vua Trần và đền Cố Trạch thờTrần Hưng Đạo Các đám rước gồm có: cờ, bát kiệu, kiệu long đình, đội trốngnhạc lễ cùng đông đủ các bô lão và dân các làng xung quanh tham dự Khiđám rước về đến đền thi nghi lễ được diễn ra Trước đây chỉ có lễ chứ không

có hội, những năm gần đây do nhận thức được tầm quan trọng của các di tích,các cơ quan văn hoá, kết hợp với các cấp cơ quan chính quyền địa phương vớichỉ đạo nghi lễ, với sinh hoạt văn hoá tổ chức thành lễ hội lớn lễ hội đền Trần,lễ hội Trần Hưng Đạo

Lễ dâng hương với nghi thức 14 cô gái đồng trinh đội 14 mâm hoa saukhi làm lễ ở ngoài sân theo tiếng nhạc lễ đi thẳng vào trong đền dâng lêntrước ngai thờ của 14 vị vua sau lễ dâng hương và lễ đại tế của các bô lãotrong làng nhằm diễn tả lại những nghi thức của triều đình phong kiến xưa,sau lễ tế ở đền Thiên Trường là lễ tế ở đền Cố Trạch Sau phần lễ là phần hộivới các sinh hoạt văn hoá khá phong phú và độc đáo như hội diễn vị củ 3 thế

hệ (ông, cha, con) tại sân đền Thiên Trường còn diễn ra cuộc đấu vật, múarồng, múa sư tử…hội chọi gà, ném vòng cổ chai, chơi đu, chơi cờ thẻ… Đặcbiệt múa bài Bông một điệu múa mừng chiến thắng của quân dân thời Trần.Tương truyền do thái sư Trần Quang Khải sáng tác và dạy cho các ca vũ ởcung đình Sau này dân làng Phường Bông (Mỹ Trung) vốn xưa là phươngmúa hát phục vụ cung đình, tập luyệ các điệu múa này và trình diễn trong cácdịp lễ hội đền Trần Ngoài lễ hội lớn tháng 8 âm lịch hàng năm đúng vào ngày

kỵ Trần Hưng Đạo tại đền Cố Trạch còn có những ngày kỵ giỗ khác như ngàygiỗ của thân Phụ Vương Mẫu, các con các lão tướng Trần Hưng Đạo Lễ khaiấn đền Trần năm 2013 diễn ra vào giờ Tý - nửa đêm 14 - rạng sáng ngày 15tháng giêng (đêm ngày 23 - rạng sáng ngày 24.2) tại Tiên miếu nhà Trần(hương Tức Mạc xưa), Nam Định

Với ý nghĩa nhân văn lớn lao là cầu mong cho thiên hạ thái bình, thịnhtrị, mọi nhà chung hưởng lộc ấn đền Trần "Tích phúc vô cương"; cầu mongmọi người bước sang năm mới mạnh khoẻ, lao động, sản xuất hăng say, họctập, công tác tốt Trải qua nhiều năm, lễ khai ấn vẫn được người dân duy trì

và phát triển và trở thành một trong những tập tục đẹp, một nét văn hóa đẹptrong những ngày đầu năm mới của người Việt được gìn giữ lâu đời

Việc đóng ấn đền Trần vốn chỉ là một truyền thống địa phương, nay đã

bị “phóng đại” về quy mô, ý nghĩa đến mức gây hệ lụy về tâm linh Chắcchắn đấy không phải là ấn tín của triều đình, của các vua Trần Đây chỉ làchiếc ấn của nhà đền để thực hiện nghi lễ của mình Nó cũng giống ấn đúngbùa treo khắp nhà cần trấn yểm sự cố hoặc các bùa cầu may mang theo người

Có thời gian, việc đóng ấn ở đền Trần trong ngày khai ấn lại do các quan chứcnhà nước từ cấp cao xuống đến cấp tỉnh, huyện, xã thực hiện với ý nghĩa

“khai ấn” là mở đầu cho công việc của nhà nước Việc làm sai lệch này trongnhiều năm dẫn đến nhiều hệ lụy về tâm linh mà bây giờ đang phải giải quyết

Ban đầu ấn đền Trần chỉ là một biểu tượng cầu an cho cộng đồng địaphương, cho các gia đình trong khu vực Nhưng để tuyên truyền, người ta đã

“nâng cấp” ý nghĩa của ấn và việc khai ấn lên thành việc của triều đình nhàTrần, của lãnh đạo nhà nước đương đại Do đó, một thông điệp ngầm về việcấn đó mang lại quyền lực, sự may mắn về chức quyền cho người có được ấntrở thành điều hiển nhiên Điều đó lại phù hợp với tâm lý xã hội chạy đua lêncác thang bậc khác nhau của chức quyền vốn gắn với bổng lộc Các quanchức ở tỉnh, ở các tỉnh bạn và cả các ban, ngành ở trung ương cũng đã từng nônức về đền Trần đêm khai ấn, chắc hẳn cũng chạy theo dòng thông điệp ngầmsai lầm này

1.1.4.2 Các hoạt động tham quan du lịch ngoài dịp lễ

Không chỉ được biết đến qua lễ hội Khai ấn đền Trần diễn ra thườngniên vào dịp đầu xuân năm mới, khu di tích lịch sử đền Trần còn được biếtđến với lối kiến trúc xưa cũ nhưng vẫn được bảo tồn, gìn giữ Với không gianrộng lớn, trang nghiêm, khu di tích lịch sử đền Trần là một điểm đến lý tưởngđối với những khách du lịch muốn tìm về chốn thanh tịnh, yên bình và khônggian tâm linh, tĩnh tại Đến với khu di tích lịch sử đền Trần vào những ngàykhông diễn ra lễ hội, ta có thể ung dung tự tại thưởng ngoạn cảnh sắc thiênnhiên, ngắm nhìn kiệt tác kiến trúc của thời đại nhà Trần, cũng có thể trầmmình vào không gian linh thiêng của đền, tưởng nhớ công lao các vị vua Trần

Do vậy, sau những ngày lễ nhộn nhịp, ồn ào, khu di tích lịch sử đền Trần vẫnthường xuyên đón tiếp các vị khách thập phương đến thắp hương, vãn cảnh

1.2. Công tác tổ chức và quản lý ở khu di tích lịch sử đền Trần.

1.2.1 Lễ hội khai ấn đền Trần

1.2.1.1 Công tác chuẩn bị của ban tổ chức

Thời gian quản lý lễ hội diễn ra từ ngày măng 1 đến ngày 30 thángGiêng Âm lịch hàng năm Thời gian tổ chức lễ hội diễn ra trong ba ngày từngày 14 đến 16 tháng Một Âm lịch Trong đó, lễ Khai ấn được tổ chức trang

trọng theo nghi thức truyền thống, diễn ra vào đêm 14 rạng sáng ngày 15tháng Giêng Các hoạt động bao gồm nghi thức rước kiệu ấn từ Đền Cố Trạchthờ Đức Thánh Trần sang Đền Thiên Trường và tổ chức Lễ Khai ấn Từ sánggiờ ngày 15 tháng Một sẽ tổ chức phát ấn cho nhân dân và du khách thậpphương tại ba địa điểm là nhà Giải Vũ, nhà trưng bày đền Trăng Hoa và một

số địa điểm khu vực vườn cây hai bên hồ nước

Toàn bộ hoạt động này sẽ do lực lượng Hội Cựu chiến binh, Hội ngườicao tuổi phường Lộc Vượng đảm nhiệm Trong ba ngày 14, 15 và 16 sẽ diễn

ra các hoạt động hội truyền thống gồm: múa Lân-Rồng-Sư tử, hát chèo, chầuvăn, thi đấu cờ, vị, vật bên ngoài cổng Ngũ Môn đền Trần Để chuẩn bị choLễ hội Khai ấn Đền Trần, Ban tổ chức đã thành lập bốn tiểu ban là An ninh,Tuyên truyền, Nghi lễ, Hậu cần và phân công nhiệm vụ, giao trách nhiệm cụthể cho các đơn vị triển khai các biện pháp an ninh trật tự, vệ sinh môi trường,

an toàn giao thông; huy động các lực lượng công an, quân sự, dân quân tự vệlàm nhiệm vụ trong thời gian trước, trong và sau lễ Khai ấn

1.2.1.2 Các hoạt động đón tiếp khách

Lễ Khai ấn đền Trần được tổ chức trong 3 ngày (từ 14 đến 16 thángGiêng Âm lịch) và lễ phát ấn diễn ra đến hết ngày 20 tháng Giêng Ngay từnhững ngày đầu năm đã có hàng nghìn du khách trong và ngoài tỉnh đến lễmỗi ngày Mặc dù ban tổ chức sớm được thành lập để công tác quản lý lễ hộiđược tốt hơn, tuy nhiên cần thúc đẩy mạnh mọi khâu chuẩn bị như bãi đỗ xe,

vệ sinh an toàn thực phẩm, giá cả dịch vụ, đặc biệt là công tác phòng chốngcháy nổ trong lễ hội

Cụ thể, Cùng với việc sẽ túc trực trong suốt thời gian diễn ra lễ hội, đợiPhòng cháy chữa cháy, Công an tỉnh Nam Định cử các tổ công tác đến ĐềnTrần - Chùa Tháp kiểm tra, hướng dẫn về công tác phòng cháy chữa cháy.Đền Trần được trang bị một máy bơm chữa cháy chuyên dụng, nhiều bìnhchữa cháy và các dụng cụ chữa cháy đặt ở nhiều nơi dễ tìm, dễ lấy Ngoài ra,

công tác quản lý việc dựng điện, thắp nhang và đốt vàng mã được siết chặthơn nhằm đảm bảo an toàn về phòng chống cháy nổ.

Bên cạnh đó là công tác chuẩn bị về an ninh trật tự, an toàn du khách.Những mùa lễ hội thường xảy ra tình trạng như tăng giá vé trông giữ xe là3.000 lên 10.000 đồng/lượt xe máy và 20.000 lên 30.000 đồng/lượt ô tô, phídịch vụ ăn uống cũng bị đẩy lên cao, nạn đổi tiền lẻ cũng gây lộn xộn mất trật

tự ngay ngoài cổng đền Điều này gây phản cảm cho lễ hội và khu di tích, gâybức xúc cho nhân dân và khách thập phương trẩy hội

ể giải quyết tốt những vướng mắc nêu trê , ban tổ chức tăng cường côngtác tuyên truyền đối với khách hành hương hạn chế tối đa việc đốt nhang, tuânthủ theo đúng quy định của lễ hội và của nhà đền

Tại buổi họp báo trước khi diễn ra Lễ khai ấn đền Trần 2013, Phó việntrưởng Viện Văn hóa dân gian, ông Dương Hồng Quang, người chủ trì đề ánTổ chức lễ hội đền Trần, cho biết đến nay lễ hội đền Trần đã thoát khỏi 3khủng hoảng là khủng hoảng về hình ảnh, khủng hoảng về giá trị và khủnghoảng về trật tự lễ hội Ông Quang khẳng định đang đi đúng hướng trả lại lễhội về cho cộng đồng trong công tác tổ chức lễ hội đền Trần, và có thể tin lễhội đền Trần sẽ dần tìm lại vị trí một lễ hội lớn của cả nước Còn bà Cao ThịTính, Phó chủ tịch thường trực UBND TP.Nam Định, Trưởng ban Tổ chức lễhội đền Trần thì khẳng định rất chắc chắn về một lễ hội an toàn, trangnghiêm, đậm tính truyền thống Tuy nhiên, tạễ hộ i , nhất là đêm khai ấn,người ta sẽ thấy sự thật không hoàn toàn đúng như những gì đã tuyên bố.Trong khi ban tổ chứckhẳng đị nh chỉ cho 1.000 người được vào bên trongkhuôn viên đền để đảm bảo lễ rước, đúng ấn trang nghiêm, trật tự, nhưng vàothời điểm khai ấn, trong sân đền Thiên Trường, Cố Trạch thường có tới gần v người

Đáng nói là nếu trả lễ hội về cho cộng đồng thì người dự khai ấn phải là

cộng đồng Nhưng có mặt ở đêm khai ấn, số lượng cán bộ, quan chức chiếm

áp đảo Điểm mặt thấy đủ lãnh đạo các ban ngành Namcủa tỉnh Định, rồiquan chức T.Ư và các địa phương khác Ngoài ra, hầu như thẻ cũng chỉ đượccấp cho thân nhân, người nhà cán bộ Rất dễ nhận ra điều này vì trước lễ khaiấn vài ngày, trong danh sách phát thẻ của UBND TP có đủ các ngành, địaphương đến lấy thẻ, phân rõ đâu là của lãnh đạo, đâu là để ngoại giao MỗinNamgành của Định được cấp bình quân khoảng 10 thẻ Chương trình khaiấn cũng không thấy tính cộng đồng ở đâu mà vẫn đậm đặc trách nhiệm củaquan chức Trừ nghi lễ rước ấn do cư dân Tức Mặc thực hiện và việc thủnhang đền Trần đúng ấn, mọi nghi thức khác như tế, lễ, đúng ấn, tuyên cáo…đều do quan chức chính quyền

m nhiệm

Nổi bật là cảnh ném tiền, tranh cướp đồ lễ diễn ra trong sân đền ThiênTrường Bỏ mặc sự tôn nghiêm, người dự lễ giẫm đạp lên nhau, đạp cả vào lưhương để ném được tiền vào kiệu ấn hoặc giật được một món đồ trên mâmlễ rồi quay sang hả hê khoe hay than thở, buồn bã vì tiền ném trúng haykhông trúng kiệu ấn Sự kiện vỡ trận, người đi lễ phá rào xông vào khu vựckhai ấn trước sự bất lực của công an đêm 14 tháng giêng cũng là một minhchứng rõ nét cho sự lộn xộn, mất trật tự của lễ hội đền Trần Sự suồng sã vớithần linh thể hiện rõ khi trước ngày khai ấn, đếm sơ sơ đã đạt số lượng gần 50hòm công đức được đặt khắp nơi trong di tích đền Trần Chiều 14 thánggiêng, nhà đền bày hai hàng bàn chạy dọc lối vào đền Thiên Trường, CốTrạch với các chồng phiếu ghi công đức được in sẵn các mức đúng từ 50.000đồng trở ên Rồi n hân viên phục vụ nhà đền bán ấn trấn trạch, lệnh bài và cảthẻ cầu may cho xe ô tô để thu thê

1.2.1.3 kinh phí

Tổ chứ

lễ hội

Đêm 14 tháng Giêng tại đền Thiên Trường, khu di tích lịch sử, văn hóaĐền Trần - cha Tháp, p hường Lộc Vượng (TP Nam Định) diễn ra Lễ Khai ấnXuân Quý Tỵ Dự Lễ Khai ấn có Đại tướng Trần Đại Quang, Uỷ viên BộChính trị, Bộ trưởng Bộ Công an; các đồng chí Ủy viên BCH Trung ươngĐảng: Nguyễn Thiện Nhân, Phó Thủ tướng Chính phủ; Phạm Hồng Hà, Bíthư Tỉnh uỷ, Chủ tịch HĐND tỉnh, Trưởng đoàn Đoàn đại biểu Quốc hội củatỉnh; Nguyễn Khắc Hưng, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh uỷ; Nguyễn VănTuấn, Phó Bí thư Tỉnh uỷ, Chủ tịch UBND tỉnh; lãnh đạo một số bộ, ban,ngành của Trung ương; các đồng chí trong Ban TVTU; lãnh đạo các sở, ban,ngành của tỉnh; lãnh đạo Thành uỷ, HĐND, UBND Thành phố Nam Địnhcùng đông đảo nhân dân trong tỉnh và du khách thập phương Trước khi lễ hộiđền Trần diễn ra, ban tổ chức khẳng định sẽ trả lại lễ hội cho cộng đồng,nhưng đáng tiếc, trong số 1.000 người được cấp thẻ vào đền trong giờ thiêng,quan chức (và người nhà) chính quyền địa phương chi

áp đảo

Dòng người chen lấn, xô đẩy nhau mục đích để vào được trong cungcấm thắp hương cầu khấn cho kịp khung giờ thiêng khiến lực lượng an ninhrất vất vả để điều tiết.Trong đám đông,tiếng la hét thậm chí chửi nhau khôngtiếc lời, thêm vào đó là chèn ép, chen lấn đến ngạt thở Không còn những sựnhã nhặn, thong dong khi đi lễ ban đầu nữa mà thay vào đó là sự tranh đấukhông thương tiếc chỉ vì để được vào lầm rầm khấn vái bên trong Trên banvái vọng được đặt phía ngoài cung cấm, người người chen lấn xô đẩy nhaulên thắp hương, cầm vào thanh kiếm thần– tượng trưng cho uy linh của ĐứcThánh Trần, rồi xoa tiền lên cây kiếm đến mức làm gãy luôn thanh kiếm đangcắm trong bát hương Điều này là một phần tối kỵ nơi chốn linh thiêng Thậmchí có vị khách nam giới,cũng trạc ngoài 30 tuổi tỏ ra hả hê sau khi tranhđấu,sau khi bình thản khấn vái xong liền rút ngay máy ảnh tự chụp hình ngaytrước ban thờ bất chấp những ánh mắt ngạc nhiên và thiếu thiện cảm xung

quanh Trong khi đó, những người của ban quản lý cứ thản nhiên nhặt tiềngiọt dầu mà khách dâng lễ để bỏ vào thùng công đức rồi mang đi mà khôngmảy may nhắc nhở về những hành động lộn xộn trước ban thờ Đức TrầnTriều, đồng thời phía ngoài sân, hệ thống loa phát thanh của ban quản lý liêntục nhắc nhở “ Quý khách sửa soạn trang phục thành kính, trang nghiêm trước

hi vào hành lễ ” Phải được tận mắt chứng kiến những cảnh ấy mới có thể cảmnhận hết được những hỗn loạn, thiếu sự trang nghiêm và tôn kính tối thiểunhất khi hành lễ tại đền,chùa Một bộ phận thanh niên mới lớn, chưa có sựnhận thức đầy đủ về tác phong hành lễ thì ra vẻ phấn khích và có những hànhđộng cổ súy cho những “ trị lố” trên kia Sau giây phút ngạt thở,đám đôngcũng dần giải tán, người thì về nhà người thì tìm cho mình chỗ trú ngụ quađêm để chờ đến sớm mai xin Ấn Ai cũng thấm mệt nên dù là nằm trên ghế

đá lạnh cóng hay thậm chí là hành lang cửa ra vào cung phát ấn cho đến phíabên trong cung cấm cũng đều là quý giá Phía bên ngoài cửa đền rác laliệt,khung cảh

ht tan hoang

N gày 15/1 âm lịch, mặc dù ban tổ chức thông báo là 7h mới chính thứcphát ấn nhưng hàng nghìn người đã khởi động từ lúc sớm tại hai nhà Giải Vũcủa đền Thiên Trường và nhà trưng bày bên đền Trăng Hoa để lấy ấn vớimong ước cầu lộc, cầu may Cảnh tượng hãi hùng lại xảy ra khiến nhiều dukhách hoảng sợ Một số người do không kiên nhẫn chờ xếp hàng nên đã xôđẩy, giẫm đạp lên nhau, thậm chí leo thẳng lên các mái đền, đứng lên các lancan để nhận ấn Từ những người già cho đến những phụ nữ bình thường “chân yếu tay mềm” là thế mà nay cũng nóng lòng leo lên cao để nhận ấn chonhanh Phải mất gần một giờ đồng hồ lực lượng an ninh mới chấn chỉnh đượctình hình, yêu cầu mọi người kiên nhẫn xếp hàng, tuy nhiên quy trình vẫndiễn ra theo kiểu mua bán hơn là ban phát ấn lộc, hầu hết là ai đưa tiền mớiđược phát ấn với mức tiền dao động t

15-50.000 đồng

Năm 2013, mặc dù UBND tỉnh Nam Định triển khai phương án an ninhrất chặt chẽ,lực lượng công an, cảnh sát cơ động cũng đã vào cuộc rất tíchcực để đảm bảo an toàn cho khu vực trong và ngoài lễ hội, nhưng xem racũng vẫn “chưa lại” với ý thức của người dân khi tham gia Theo như ông VũXuân Thành, Chánh thanh tra Bộ VH-TT&DL thì “lễ hội năm nay có sựchuyển biến tích cực, đặc biệt là nhận thức của chính quyền địa phương nơidiễn ra lễ hội Dĩ nhiên, sạn lễ hội vẫn còn nhiều như rải tiền lẻ, nhét tiền vào

lư hương, tượng Phật Nhưng để thay đổi tình trạng này chắc phải cần đếnmột cuộc cách mạn

1.2.1.4 về ý thức người dân”

Công tác bảo vệ và giải quyết sự cố trong quá tr

nh diễn ra lễ hội

Những ai đã từng tham dự Lễ hội khai Ấn đền Trần những năm trướcđây hẳn chưa quân những hình ảnh lộn xộn, mất an ninh trật tự tại lễ hội này,đặc biệt là trong đêm diễn ra nghi lễ khai Ấn Vậy nhưng, theo cảm nhận củabáo chí, nhất là của nhiều du khách, trong đêm khai Ấn những năm gần đâytình trạng lộn xộn, mất an ninh trật tự trên cơ bản đã được khắc phục "Điểmcộng” này có được trước hết nhờ việc Ban tổ chức đã chủ động, nỗ lực hơnrất nhiều trong công tác đảm bảo an ninh trật tự Đặc biệt những thay đổitrong công tác tổ chức đã mang lại những hiệu ứng tích cực Cụ thể, thaybằng việc phát Ấn ngay trong đêm khai Ấn và ngay sau khi nghi lễ này đượcthực hiện như những năm trước đây, Ban tổ chức đã cho lùi việc phát Ấn đến

7 giờ sáng hôm sau, qua đó hạn chế đáng kể cùng lúc có quá đông ngườitrong khuôn viên đền Thiên Trường - nơi diễn ra nghi lễ khai Ấn vốn khôngphải quá rộng… Tại thời điểm din ra nghi lễ khai Ấn tr ng sân đền ThiênTrường , số lượng người có mặt trên thực tế đã đượchạn chế đáng kể Theo đ

ú, chỉ những người có thẻ hồng kèm theo giấy mời (bắt buộc) của Ban Tổ

chức mới được vào Không những thế, trên đoạn đường dài khoảng ơn 1km từQuốc lộ 10 và o đến cổng đền, những người có đủ thẻ và giấy mời còn phảitrải qua 4 vòng kiểm soát của lực lượng an ninh xem có đủ không mới đượcvào Bantổ chức như đã lường tr ước việc giấy mời có thể sẽ bị quay vòng,mục tiêu hạn chế lượng người có mặt nên khi khách mời qua cửa đền Trần,

1000 giấy mời được phát ra (con số do Ban tổ chức công bố) đều bị hủy bỏ

Sự kiểm soát có thể nói rất chặt chẽ nhằm hạn chế lượng người này dẫu cókhiến nhiều người bất bình, dẫu có khiến không nhiều người dân, kể cả ngườidân địa phương (chủ thể của lễ hội) được chứng kiến vào giờ Tý -thời khắcđược cho là thi êng liêng, khi đất trời giao hòa - nghi lễ khai Ấn được tiếnhành bởi những lãnh đạo cấp cao của Đảng và Nhà nước Nhưng, theo điềutra xã hộ của phóng viên, nhiều ý kiến cho rằng đó là việc làm cần thiết đểđảm bảo an ninh trật tự trong một sự kiện có quá đông người như lễ hội khai

Ấn đền Trần Nếu chẳng may xảy ra sự cố dẫm đạp, chết người sẽ chẳng có

sự đông vui,

1.2.2 ộ nhịp nào bù đắp được.

C ông táctổ chức và quản lý c ác h

1.2.2.1 ̣Bt động ngoai lễ hội

Hoạt động t rùng tu, t

tạo, bảo vệ di tích

Đền thờ Trần Hưng Đạo được xây dựng từ năm 1958, trải qua thời gian,nhiều hạng mục của đền đã xuống cấp trầm trọng Thực hiện chủ trương củaUBND quận 1 về việc tăng cường quản lý và khuyến khích các cơ sở đền,đình, trùng tui tích, từ đầu năm 2012 , Ban quản trị đền đã tiến hành thực hiệntrùng tu các hạng mục: Làm mới đẹp lại chính điện; trang trí, thiết kế nội thấtphòng trưng bày truyền thống thời Trần và công lao của Hưng Đạo ĐạiVương Trần Quốc Tuấn; xây dựng lại khu vực nhà bếp, nhà kho, lò hóa sớ vàsửa chữa nhà vệ sinh…với tổng giá trị hơn 2 tỷ đồng t

tiền công đức đóng góp

Đền Trần đã được công nhận là di tích lịch sử cấp quốc gia, việc chămsóc, gìn giữ còn được quan tâm bởi các ban ngành chức năn như Sở Văn hóaThể th ao và Du lịch tỉnh Nam Định, các cơ quan cấp Trung ương thườngxuyên giám sát các công tác

1.2.2.2 ổ chức quả lý này.

Hoạt động t

́‘p đón khách tham quan

Trong dịp lễ hội, đền Trần được bảo vệ và chăm sóc bởi rất nhiều các tổ,ban… do lượng khách thập phương đến rất đông đảo Sau dịp lễ, khi kháchđến thăm đền thưa dần, chỉ còn khách du lịch tham quan, vãn cảnh… côngviệc vệ sinh, chăm sóc đền trở nên nhẹ nhàng hơn Nhưng ở đây luôn có mộtban quản lý hoạt động thường xuyên, túc trực Ban quản lý này tổ chức vệsinh, bảo vệ, sửa sang khu di tích Tuy nhiên, do diện tích khuôn viên khu ditích khá rộng, lực lượng quản lý đần còn thiếu, tình hình vệ sinh vẫn chưađược đảm bảo Vẫn còn trường hợp rác thải không kịp xử

1.2.2.3 ̣E, làm mất ảnh quan.

Hoạt đô

g q uảng bá hình ảnh

Nhắc đến Khu di tích lịch sử đền Trần, người ta không còn cảm thấy lạlẫm nữa Đền Trần được biết đến như một điểm tới đáng quan tâm khi tổ chứccác cuộc du xuân, lễ tất Nhưng hình ảnh đền Trần lại không mấy đặc sắcngoài những dịp lễ hội Việc biến lễ hội Khai ấn trở thành lễ hội tầm cỡ quốcgia cho thấy khả năng quảng bá hình ảnh, thương hiệu của du lịch văn hóatỉnh Nam Định, nhất là Khu di tích lịch sử đền Trần rất đáng chú ý Nhưng sựquảng bá này vẫn còn chưa cân đối Khách du lịch chỉ đến tham quan vào dịplễ, sau lễ hội,

ần Trần khá vắng vẻ

Nhưng tuy được biết đến khá nhiều qua lễ hội Khai ấn, ấn tượng củakhách du lịch về khu di tích đền Trần cũng như lễ hội nơi đây chỉ là sự đôngđúc quá đáng, những tệ nạn vẫn còn tồn tại, những hình ảnh không hề đẹp mắttrong quá trình diễn ra lễ hội Đó là những hình ảnh khó thu hút đối vớikhách du lịch Ngoài yếu tố tâm linh, lễ hội Khai ấn đền Trần không mang lạinhiều ý nghĩa lịch s

như bản chất của nó

Bên cạnh đó, lễ Khai ấn đền Trần còn bị coi là một sự xuyên tạc lịch sử,bởi ý nghĩa của khai ấn đã không còn mang giá trị ban đầu Từ một hoạt độngcủa triều đình dưới thời Trần, đã trở thành một đại lễ cầu an đối với không ítngười hiện tại Câu chuyện về ấn đền Trần vẫn đang là một dấu hỏi đối vớicác nhà nghiên cứu lịch sử cũng như các nhà làm du lịch Quảng bá hình ảnh

du lịch là một việc làm thiết thực, nhưng quảng bá sao cho đúng, cho chuẩn,la

̀l điều đáng quan tâm

CHƯƠNG II: ĐỀ XUẤT MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM HOÀN THIỆN

CÔNG TÁC TỔ CHỨC VÀ QUẢ

KHU DI TÍCH LỊCH SỬ ĐỀN TRẦN

1 Căn cứ đề xuất giải pháp

2.1.1 Định hNamướng

át triển du lịch tỉnh Định

Cùng sự nghiệp đổi mới của đất nước hơn 20 năm qua, ngành Du lịch đã

có nhiều tiến bộ và đạt được những thành tựu đáng ghi nhận Những chỉ tiêu

về khách, thu nhập, tỷ trọng GDP và việc làm đã khẳng định vai trò củangành Du lịch trong nền kinh tế quốc dân Không thể phủ nhận, ngành Dulịch đã góp phần quan trọng vào tăng trưởng kinh tế, xoá đói, giảm nghèo,đảm bảo an sinh xã hội, bảo tồn và phát huy giá trị văn hoá, bảo vệ môitrường và giữ vững an ninh, quốc phòng Bên cạnh những thành tựu đó,ngành Du lịch còn bộc lộ những hạn chế và bất cập nhất định; nhiều khókhăn, trở ngại vẫn chưa được giải quyết thoả đáng; chưa có bước phát triểnđột phá để khẳng định thực sự là ngành kinh tế mũi nhọn; hiệu quả tăngtrưởng chưa tương xứng với tiềm năng và lợi thế của đất nước; phát triểnnhưng vẫn ẩn chứa

iều yếu tố thiếu bền vững

Xu hướng hội nhập, hợp tác, cạnh tranh toàn cầu, giao lưu mở rộng vàtăng cường ứng dụng khoa học công nghệ trong nền kinh tế tri thức trên thếgiới và khu vực đã và đang tạo những cơ hội đồng thời cũng là thách thức đốivới phát triển du lịch Việt Nam Trước bối cảnh và xu hướng đó, định hướng

phát triển Du lịch Việt Nam phải đáp ứng được những yêu cầu mới của thờiđại về tính chuyên nghiệp, tính hiện đại, hội nhập và hiệu quả đồng thời bảotồn và phát huy bản sắc dân tộc, yếu tố truyền thống để phát triển bền vững,tương xứng với tiềm năng, lợi thế của đất nước và đáp

g yêu cầu cạnh tranh quốc tế

Đánh giá của Viện Nghiên cứu Phát triển Du lịch (ITDR) về nhữngthành công và hạn chế trong phát triển du lịch thời gian qua có thể rút ra bàihọc kinh nghiệm định hướng cho giai đoạn tới là: thứ nhất, lấy hiệu quả vềkinh tế, văn hóa, xã hội và môi trường là mục tiêu phát triển tổng thể; thứ hai,chất lượng sản phẩm và thương hiệu là yếu tố quyết định; thứ ba, doanhnghiệp là động lực chính của quá trình phát triển và thứ tư, phân cấp

liên kết là trọng tâm quản lý

Trong giai đoạn tới, Du lịch Việt Nam tiếp tục duy trì quan điểm pháttriển bền vững với mục tiêu phát triển du lịch thực sự trở thành ngành kinh tếmũi nhọn và đưa Việt Nam trở thành điểm đến hấp dẫn và có đẳng cấp trongkhu vực Để đạt mục tiêu đó, ngành Du lịch cần đặt trọng tâm vào phát triển

du lịch có chất lượng, có thương hiệu, có tính chuyên nghiệp và hiện đại trên

cơ sở khai thác tối ưu nguồn lực và lợi thế quốc gia, phát huy tính liên ngành,liên vùng và xã hội hóa và vai trò đ

ng lực của các doanh nghiệp

Đối với phát triển sản phẩm và định hướng thị trường cần tập trung xâydựng hệ thống sản phẩm du lịch đặc trưng và chất lượng cao trên cơ sở pháthuy giá trị tài nguyên du lịch độc đáo, có thế mạnh nổi trội Ưu tiên phát triển

du lịch biển; phát triển du lịch văn hóa làm nền tảng, phát triển du lịch sinhthái, du lịch xanh, du lịch có trách nhiệm; liên kết phát triển sản phẩm khuvực g

Namn với các hành lang kinh tế.

Định là tỉnh duyên hải ở phía nam đồng bằng Bắc Bộ, có diện tích165.145,72 ha, dân số 1.830.0Nam23 người (Niên giám thống kê tỉnh Địnhnăm 2010) Phía đông nam tỉnh Nam Định là biển Đông, phía đông giáp tỉnhThái Bình, phía tây giáp tỉnh NnhBình, phía bắc giáp tỉnh Hà Na m Với khảnăng tiếp cận thuận lợi với Thủ đô Hà Nội và các tỉnh trong khu vực nhờ hệthống giao thông đường bộ, đường sắt tương đối phát triển, Nam Định cónhững lợi thế nhấtđnh để phát triển ngành du lịch Nam Nguồn tài nguyênthiên nhiên của Định khá phong phú Nam Định có bờ biển dài 72 km từ cửa

Ba Lạt đến cửa Đáy, một số nơi có bãi cát thoải mịn thích hợp với phát triển

du lịch nghỉ dưỡng biển Nằm trong vùng đồng bằng châu thổ sông Hồng,Nam Định có bề dày văn hóa truyền thống, với văn hóa phi vật thể phong phúnhư hát chèo, hát văn, rối nước và lễ hội cổ truyền (lễ hội Phủ Dầy, hội chợViềng, lễ Khai ấn tại đền Thiên Trường ) Truyền thống lịch sử vàNam vănhóa đã ghi dấu trên vùng đất Định nhiều di tích nổi tiếng như: Khu di tíchlịch sử- văn hóa Trần, chùa Cổ Lễ, chùa Keo Hành Thiện, quần thể di tíchlịch sử- văn hoá Phủ Dầy Đây chính là những tài nguyên du lịch nhân vănhấp dẫn khách du lịch Với xu thế mở cửa, hồ nhập kinh tế thế giới của đấtnước, với những lợi thế về vị trí địa lý và tài nguyên tự nhiên, tài nguyên nhânvăn, Nam Định đã và sẽ có những điều kiện, cơ hội thuận lợi để phát triểnngành du lịch và dịch vụ Quy hoạch Namtổng thể phát triển du lịch tỉnhĐịnh đến năm 2010 (xây dựng năm 2003) được thực Namhiện trong bối cảnh

du lịch Việt và thế giới có nhiều thay đổi Trên thế giới, dòng khách du lịc đã

và đang tập trung ào khu vự c Đông Á - Thái Bình D ương, đặc biệt là khuvực Đông Nam Á, trong đó có Việt Nam Ở trong nước, du lịch đã và đangtiếp tục phát triển mạnh, đóng vai trị ngày càng quan trọng trong nền kinh tếquốc dân Quy hoạch đã có những định hướng quan trọng về phát triển dulịch tỉnh thời gian qua Cùng với tiến trình phát triển trên đây của du lịch cả

nước, du lịch tỉnh Nam Định đã đạt được những thành tựu đáng kể, có nhữngđóng góp nhất định trong sự phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh và đối với sựphát triển du lịch chung của cả nước Du lịch Nam Định đang từng bước trởthành một trong những trọng điểm phát triển du lịch của các tỉnh đồng bằngsông Hồng Tuy nhiên, đến nay, thời gian thực hiện quy hoạch đã hết, bốicảnh quốc tế và trong nước đã xuất hiện nhiều yếu tố mới ảnh hưởng đến việcphát triển kinh tế- xã hội của tỉnh trong đó có du lịch Đặc biệt những nămgần đây, tình hình trên thế giới có nhiều biến động phức tạp như thiên tai,dịch bệnh, nạn khủng bố xảy ra ở nhiều nơi Những vấn đề như biến đổi khíhậu, tình hình tranh chấp chủ quyền trên biển Đông, khủng hoảng tài chínhtoàn cầu đã và đang ảnh hưởng trực tiếp đếNamn sự phát triển của dulịchNam Việt nói chung và du lịch tỉnh Định nói riêng Tỉnh Nam Định cùngchung định hướng với cả nước, với mục tiêu phát triển du lịch bền vững, bêncạnh phát triển du lịch biển, đồng thời quan tâm phát triển du lịch văn hóa,dựa trên tiềm

ăng văn hóa giàu có nơi đây.

2.1.2 Nguyện vọng của các cơ quan tổ chức, quản lý và người dân địa

Namhương cũng như khách du lịch

Định là m

lịch sửNam:

Thời tiền sử

Trên đất Định, dấu tích con người ở thời kỳ này còn lưu lại ở các dãynúi thuộc huyện Vụ Bản và huyện Ý Yên nằm về phía tây bắc của tỉnh Tạiđây đã tìm thấy những chiếc rìu đá có vai mài lưỡi, các hòn nghè, chày đá và

bàn nghiền Đó là những dấu tích của những cư dân thuộc thời kỳ đồ đá mớihoặc sơ kỳ đồ đồng đã từ vùng rừng nơi tiến xuống khai phá vùng đồng bằngven biển để sinh sống và dần dần tiến tới lập các làng xóm Vào lúc cựcNamthịnh của thời kỳ đồ đá, ở tỉnh Định cũng như nhiều địa điểm khác trên đấtnước, đã nở rộ những nền văn hoá nguyên thuỷ Ngoài kinh tế hỏi lượmnhững sản phẩm sẵn có trong tNamự nhiên, người nguyên thuỷ trên đất Định

đã bắt đầu sản xuất nông

Vụ Bản

có tên là huyện Bình Chương thuộc bộ Lục Hải, là một trong 15 bộ củanước Văn Lang Huyện Bình Chương lúc đó nằm sát biển Tại đây có cửabiển Côi Sơn (Nơi Gụi) mà dấu vết còn lại đến ngày nay là địa danh cồn Dâucồn Cói ở các vùng quanh chân nơi

Cùng với các nghề trồng lúa nước, trồng rau củ và hoa quả thì nhữngngành kinh tế khai thác vẫn giữ vai trò quan trọng Tại di chỉ nơi Hổ, trongcác di vật tìm được có nhiều mũi tên bằng đá và xương động vật Cách đókhông xa tại hang Lồ (nơi Lê) cũng tìm thấy khá nhiều các loại xương thú