+ Quỹ tích là đờng trung trực- Mô hình 2: Quỹ tích là hai đờng thẳng song song cách đều một đờng thẳng cho trớc - Mô hình 3: Quỹ tích là cung chứa góc - Mô hình 4: Quỹ tích là đờng phân
Trang 1Tự làm đồ dùng dạy học Mô hình quỹ tích lớp 9
Nâng cao chất lợng giáo dục trong nhà trờng THCS là nhiệm vụ số một cũng
là muc tiêu của mỗi giáo viên Là giáo viên tham gia giảng dạy tại trờng THCS Kiến Giang tôi luôn trăn trở một điều làm thế nào để năng cao chất l-ợng bộ môn Muốn vậy, tôi luôn cho rằng ngời thầy cần nâng cao chất ll-ợng ngay từng giờ lên lớp, chú trọng đổi mới phơng pháp dạy học, sử dụng tốt các phơng tiện dạy học hiện có Từ đó, ngời thầy cung cấp cho học sinh những kĩ năng cơ bản để giải một bài toán, trong đó giải một bài toán quỹ tích so với giải một bài toán chứng minh hình học thì phức tạp hơn nhiều Trớc hết phải xác định đợc hình dạng và vị trí của quỹ tích mới bắt tay vào chứng minh phần thuận và đảo.Trong quỹ tích ta cũng dựa vào một số định
lý quỹ tích đã biết gọi là những quỹ tích cơ bản làm căn cứ để tìm ra quỹ tích mà đầu bài yêu cầu Song quỹ tích đó rất khó tởng tợng mà đồ dùng dạy học cho bộ môn toán không nhiều nhất là các tiết dạy các bài toán quỹ tích lớp 9 rất khó khăn Giáo viên càng cố gắng giảng cho các em hiểu bao nhiêu thì sẽ dẫn đến dạy theo kiểu nhồi nhét, làm cho các em tiếp thu bài rất thấp Bởi vì các em không hình dung ra đợc dạng duỹ tích của nó nh thế nào? Vậy vấn đề đặt ra là làm mô hình để các em nhìn thấy và biết đợc hình dạng của nó, giúp các em tiếp thu bài tốt hơn và nhớ lâu hơn
Dói đây chúng tôi trình bày một số mô hình quỹ tích cơ bản ở lớp 9
II tính năng:
a) Cấu tạo các loại mô hình :
- Mô hình 1:
+ Quỹ tích là đờng tròn
Đờng trung trực, đờng tròn
50cm
M
con chạy
Trang 2+ Quỹ tích là đờng trung trực
- Mô hình 2: Quỹ tích là hai đờng thẳng song song cách đều một đờng thẳng cho trớc
- Mô hình 3: Quỹ tích là cung chứa góc
- Mô hình 4: Quỹ tích là đờng phân giác
con chạy
Góc ABM xoay M
M H
H x
y
zz O
Con chạy H
Trang 3- Giá (kệ):
*Vật liêu:
- Mô hình( 4 tấm) làm trên tấm Alu( thép ép nhựa) với kích
th-ớc 45cm x 55cm,
- Bảng phụ giáo viên: 2 tấm
- 1Tấm Alu: hình tam giác có góc 75 độ
- Thép cuộn loại nhỏ :2m
- ống sắt : loại nhỏ 50 cm
- Keo dán 2 mặt: 6 cái
- Dây thun: 20cm
- Phấn: 1 viên(hoặc bút dạ)
- Giấy đề can: 1m(màu vàng+ trắng + đỏ): dùng để cắt chữ
- ốc vít: 13con ( cở nhỏ nhất)
- Hộp gỗ: 1 cái ( 15cm,37cm,52cm)
- Giá(kệ) : cao 35cm, rộng 22cm
(kiểu chữ T ,gập đợc, gọn nhẹ)
•
L u ý: giá dùng chung
(các mô hình thay nhau khi đặt trên giá)
Mục đích cụ thể:
Quỹ tích của một điểm chuyển động luôn luôn cách một điểm cố định một khoảng cho trớc Là một đờng tròn có tâm là điểm cố định và bán kính bằng khoảng cách đã cho
Quỹ tích của một điểm chuyển động cách đều hai đầu của một đoạn thẳng cố định cho trớc là đờng trung trực của đoạn thẳng ấy
=> Mô hình quỹ tích là đờng trung trực, đờng tròn: dùng để dạy loại toán quỹ tích lớp 9 khi xuất hiện quỹ tích là đờng trung trực, đờng tròn
+ Tuy nhiên, mô hình quỹ tích là đờng trung trực con dùng để dạy bài đ-ờng trung trực của hình học lớp 7, khái niệm đđ-ờng tròn ở lớp 6, hình tròn lớp 9
20cm
Trang 4+ Mô hình quỹ tích là đờng tròn ngoài việc sử dụng là quỹ tích của đ-ờng tròn còn dùng để giới thiệu về đđ-ờng tròn ban đầu ở các lớp dới
-
Quỹ tích là những điểm cách một đờng thẳng xy cho trớc một khoảng cho trớc Là hai đờng thẳng song song với đờng thẳng xy đối xứng với nhau qua xy( cách đều xy )
=> Mô hình quỹ tích là hai đờng thẳng song song dùng để giới thiệu quỹ tích là hai đờng thẳng song song
Ngoài ra còn sử dụng để dạy tốt phần hình học lớp 7, khi dạy về hai
đờng thẳng song song, quan hệ khoảng cách, và quan hệ vừa song song và cách đều một đờng thẳng cho trớc
Quỹ tích của một điểm chuyển động luôn nhìn thấy một đoạn thẳng AB cho trớc dới một góc α cho trớc Là hai cung chứa góc α đối xứng với
nhau qua AB
=> Mô hình quỹ tích là hai đờng thẳng song dùng để giới thiệu quỹ tích là cung chứa góc( SGK toán 9)
Quỹ tích là những điểm luôn cách đều hai cạnh của một góc trớc một khoảng cách bằng nhau Là đờng phân giác của một góc
Mô hình quỹ tích là đờng phân giác dùng để giới thiệu quỹ tích là
đờng phân giác của một góc
Ngoài ra còn sử dụng để dạy tốt phần hình học lớp 7, khi dạy về đờng phân giác, tính chất đờng phân giác và quan hệ khoảng cách
III hiệu quả:
*Đối với giáo viên:
- Làm đồ dùng day học dạy(bộ mô hình quỹ tích)
- Dùng để giới thiệu dạng quỹ tích cơ bản (lớp 9)
- Dùng để dạy khái niệm, tính chất và vận dụng tính chất đờng trung trực, đờng tròn, hai đờng thẳng song song, đờng phân giác(toán lớp 7), giới thiệu đờng tròn (toán lớp 6)
- ít giải thích trong quá trình giảng dạy, truyền thụ kiến thức nhanh, khai thác đợc t duy của học sinh
- Mô hình đợc làm bằng vật liệu bền, chắc(khó vỡ), dễ lắp đặt
và vật liệu dễ tìm kiếm, dễ thay thế, dễ vận chuyển
- Mô hình đợc ứng dụng trong chơng trình toán giáo dục phổ thông đại trà và nâng cao
- Có thể minh hoạ bằng 2 mặt (là bút dạ hoặc phấn) khi dịch chuyển con chạy để tạo ra quỹ tích
• Đối với học sinh:
+ Đẹp, có tác động tốt tới tâm lý học sinh
Trang 5+ Hỗ trợ và kích thích khả năng quan sát, phán đoán, sáng tạo
t duy học tập
+ Phát hiện nhanh dạng quỹ tích
+ Dễ tởng tợng và nhớ lâu về tính chát và các khái niệm đờng trung trực, đờng tròn, hai đờng thẳng song song, quỹ tích cung chứa góc, đờng phân giác
IV Hớng dẫn sử dụng:
*Mô hình quỹ tích là đờng trung trực: Khi dịch chuyển con chạy M sao cho MA = MB thì M luôn chạy trên đờng trung trực của đoạn thẳng AB
*Mô hình quỹ tích là đờng tròn: Khi dịch chuyển con chạy M thì M luôn chạy trên đờng tròn (O)
*Mô hình quỹ tích là hai đờng thẳng song song: Khi dịch chuyển con chạy M trên đờng thẳng xy thì M luôn chạy trên 2đờng thẳng 2 đối xứng qua xy
*Mô hình quỹ tích là cung chứa góc: Khi dịch chuyển con chạy M với hai điểm A và B cố định thì M luôn chạy trên 2 cung tròn xứng nhau qua AB
*Mô hình quỹ tích là đờng phân giác: Khi dịch chuyển con chạy H cách đều hai cạnh của góc thì H luôn chạy trên tia phân giác của góc
Kiến giang, ngày 15 tháng 02 năm 2011 Tác giả(giáo viên):
Nguyễn Thị Lĩnh