Một số biện pháp giúp học sinh bảo vệ môi trường xanh – sạch đẹp ở trường tiểu học tát xôm

Một trong nội dung quan trọng đó là xây dựng trường lớp xanh - sạch - đẹp an toàn và nội dung thích hợp để bảo vệ môi trường vào từng tiết học, từng môn học qua hình thức tích hợp toàn p

PHÒNG GIÁO DỤC ĐÀO TẠO TÂN UYÊN TRƯỜNG TIỂU HỌC TÁT XÔM XÃ TRUNG ĐỒNG

TỔ KHỐI 4

Một số biện pháp giúp học sinh bảo vệ môi trường Xanh – Sạch - Đẹp ở trường Tiểu học Tát Xôm

****************************

Người thực hiện : Nguyễn Thị Hân

Chức danh: Giáo Viên

Năm học: 2012 -2013

Phần mở đầu

I Lí do chọn đề tài

Năm học 2012 - 2013 là năm học tiếp tục thực hiện Phong trào xây dựng

“Trường học thân thiện - Học sinh tích cực" cùng với thực hiện nhiệm vụ năm học Một trong nội dung quan trọng đó là xây dựng trường lớp xanh - sạch - đẹp

an toàn và nội dung thích hợp để bảo vệ môi trường vào từng tiết học, từng môn học qua hình thức tích hợp toàn phần, tích hợp bộ phận, tích hợp liên hệ thực tế trong chương trình

Trên thực tế để học sinh nắm được nội dung "Làm thế nào để bảo vệ môi trường” đó không phải là điều dễ dàng, mà người giáo viên chủ nhiệm phải tìm

ra phương pháp truyền thụ thích hợp sao cho đạt hiểu quả nhất đối với học sinh học sinh dân tộc Thiểu số trường tôi đang công tác Mấy năm gần đây mặc dù cuộc sống của người dân đã có sự thay đổi xong bên cạnh đó vẫn còn gia đình kinh tế còn quá nghèo nàn, lạc hậu, cuộc sống bám cả vào nương rẫy, nguồn sống của hơn 400 hộ dân phụ thuộc cả vào nguồn nước nhỏ ven chân núi nên việc dạy các em có ý thức bảo vệ môi trường, bảo vệ nguồn nước là việc làm thực sự cần thiết Do vậy, sau khi được ban giám hiệu nhà trường triển khai các văn bản của ngành Số 341/CV- PGDĐT ngày 12 Tháng 9 năm 2012 "V/v Hưởng ứng Chiến dịch làm cho thế giới sạch hơn" và thực tế tìm hiểu mục đích

đề ra cũng như sự mong muốn của bản thân góp sức nhỏ bé của mình giáo dục một thế hệ trẻ có lòng yêu quê hương, đất nước, giữ gìn màu xanh cuộc sống lâu dài, có cuộc sống trong lành, thanh bình trên làng quê thân yêu của các em

Hơn nữa, biến đổi khí hậu đang là vấn đề nóng bỏng trên toàn cầu Bảo vệ môi trường hơn bao giờ hết đã trở thành cấp bách không của riêng ai Nhưng thực tế hiện ở nước ta mới chỉ đưa vào một số tiết học ngoại khóa, thời gian và hình thức tổ chức cho học sinh nắm được nội dung "Thân thiện với môi trường" còn quá ít, trong khi môi trường cần có ý thức bảo vệ thường trực trong mỗi học sinh, mỗi bạn trẻ Vậy làm thế nào để nâng cao ý thức bảo vệ môi trường cho các em? Để công tác giáo dục ý thức bảo vệ môi trường trong nhà trường thực

sự mang lại hiệu quả cao như mong muốn cần bắt đầu từ những việc làm, hành động nhỏ nhất Chẳng hạn như làm tốt công việc trồng và chăm sóc cây xanh; vệ sinh trong và ngoài lớp luôn luôn sạch sẽ trước và sau mỗi buổi học Mỗi thầy

cô đang trực tiếp giảng dạy hàng ngày cần giúp các em có lượng kiến thức nhất định để góp phần bảo vệ môi trường với chủ đề "Vì màu xanh cuộc sống" ngày một tốt đẹp hơn

Chính vì vậy tôi mạnh dạn đưa ra ý tưởng và chọn đề tài "Một số biện pháp

giúp học sinh bảo vệ môi trường Xanh - Sạch - Đẹp ở trường Tiểu học Tát Xôm"

II Phạm vi và đối tượng nghiên cứu

Phạm vi: 140 HS khu Trung Tâm

Đối tượng nghiên cứu: Một số biện pháp giúp học sinh bảo vệ môi trường Xanh – Sạch - Đẹp ở trường Tiểu học Tát Xôm

III Mục đích nghiên cứu

- Làm tốt về công tác bảo vệ môi trường ở trường Tiểu học

- Kinh nghiệm giáo dục môi trường của nhà trường đối với học sinh

- Bảo vệ môi trường Xanh - Sạch - Đẹp là nhiệm vụ của mỗi người dân trong nước cũng như toàn Thế giới nói chung Với chúng ta các em hiểu bảo vệ môi trường là góp phần xây dựng quê hương đất nước giàu đẹp, mang lại cuộc sống ấm no cho tất cả mọi người và sinh vật tự nhiên

IV Điểm mới trong kết quả nghiên cứu

Nâng cao nhận thức và giáo dục ý thức tự giác chưa cao, còn hạn chế để từng bước nâng dần nhận thức và giáo dục cho các em ý thức bảo vệ môi trường trong nhà trường, gia đình và xã hội để có môi trường “Xanh – Sạch – Đẹp”

Công tác giáo dục ý thức bảo vệ môi trường trong nhà trường thực sự mạng lại hiệu quả như mong muốn

Huy động học sinh và nhân dân làm vệ sinh thôn bản, như phát dọn quanh khu vực nhà ở, khơi thông cống rãnh nguồn nước thải, tránh để nước tù đọng, gây ôi thối làm mất vệ sinh

Thực tế trong các bài giảng, căn cứ vào điều kiện từng môn học cụ thể, có thể lồng ghép những kiến thức bảo vệ môi trường Giáo viên khuyến khích học

sinh tự giám sát việc bảo vệ môi trường của nhau và đưa ra những lời nhắc nhở tuyên dương kịp thời, khuyến khích học sinh sử dụng năng lượng tiết kiệm cùng với việc làm cụ thể về bảo vệ môi trường, giữ gìn cảnh quan xung quanh Xanh -Sạch - Đẹp Giáo viên đã đưa việc thực hiện bảo vệ môi trường thành một tiêu chí đánh giá xếp loại học sinh Nhằm nâng cao ý thức bảo vệ môi trường học đường thân thiện cũng như mang lại lợi ích trước mắt và lâu dài

Phần nội dung

I Cơ sở lý luận.

-Trước tiên HS nắm được Môi trường là gì? Qua quá trình học tập và sinh

sống, các em có thể hiểu môi trường là tổng hợp các điều kiện tự nhiên bao quanh sinh vật có ảnh hưởng trực tiếp hoặc gián tiếp đến sự tồn tại và phát triển của sinh vật Môi trường có ảnh hưởng rất lớn trên nhiều phương diện trong cuộc sống của bản thân các em

- Giáo dục môi trường là tổng hợp các biện pháp nhằm duy trì sử dụng hợp lý, phục hồi, nâng cao hiệu quả môi trường tự nhiên, giúp con người và thiên nhiên có sự hài hòa Đối với hiện nay, công việc giáo dục môi trường là rất quan trọng, cần thiết Trong việc xây dựng thời đại mới của cả thế giới, Việt Nam cũng từng ngày, từng giờ tham gia vào công cuộc đổi mới nền kinh tế hiện đại “Công nghiệp hóa – Hiện đại hóa” Để đáp ứng cho công cuộc ấy thì con người phải thác nguồn tài nguyên thiên nhiên, tài nguyên môi trường rất nhiều Một thực trạng ngày nay mà ta có thể thấy rõ, môi trường và tài nguyên thiên nhiên ngày càng bị suy thoái nghiêm trọng Muốn bảo vệ môi trường phát triển bền vững mỗi chúng ta cần có nhận thức đúng đắn và biết cách bảo vệ tài nguyên thiên nhiên và môi trường

II Thực trạng của vấn đề

- Điểm trường nằm trong khu dân cư, nơi tập trung khá đông người

- Diện tích sân chơi bãi tập của các em chưa được phù hợp, sân trường còn nhỏ so với số lượng học sinh của trường trong những ngày hoạt động tập thể

- Đồ dùng dạy học nội dung giáo dục môi trường hầu như không có, việc dạy chay và học chay chỉ như mang tính chất thông báo

- Toàn khu Trung Tâm của nhà trường có 7 lớp với tổng số 140 học sinh trong đó có tới 43 học sinh từ lớp 3 tới lớp 5 mới chuyển từ xã Pha Mu huyện Than Uyên về di dân tái định cư tại bản, cuộc sống sinh hoạt của người dân cũng như học sinh chưa được thực sự nền nếp

* Đối với học sinh:

- Các em chưa có ý thức giữ gìn và bảo vệ môi trường trong sạch, còn xé

vở làm đồ chơi, ăn quà xong chưa có ý thức vứt giấy, vỏ vào đúng nơi quy định chơi những trò chơi mất vệ sinh như là dùng cát ném vào bạn, chân tay khi đến lớp còn bẩn, cây cối được thầy cô trồng làm bóng mát, cảnh quan quanh trường học thì còn tự ý rủ bạn bè tới chơi đùa và bẻ ngọn

* Đối với khu dân cư:

- Nhiều hộ gia đình chưa có nhà vệ sinh để đi tiểu tiện, đại tiện Trâu bò còn thả rông, chuồng trại chăn nuôi, gia súc, gia cầm chưa đảm bảo vệ sinh

III Các biện pháp tiến hành để giải quyết vấn đề

1 Phương pháp thực hiện của giáo viên

1.1 Khảo sát thực tế

- Tổ chức khảo sát đánh giá thực trạng của lớp bám theo hai mục tiêu , 5 yêu cầu

và 5 nội dung của phong trào "Xây dựng trường học thân thiện - Học sinh tích cực ".Việc khảo sát này giúp cho tôi thấy rõ tình hình điều kiện khi tham gia nghiên cứu đề tài trong năm 2012 - 2013 và những năm tiếp theo

Kết quả khảo sát lần 1:

Tổng số học sinh được khảo sát : 46 em lớp 4,5 điểm trường Trung Tâm Trong đó có 16 em trả lời được câu hỏi của giáo viên đưa ra liên quan đến môi trường nơi các em đang sinh sống, số còn lại các em chưa hiểu biết môi trường đem lại cho ta những lợi ích gì ?

1.2 Những việc đã làm của giáo viên.

Mục đích chính: Nhằm nâng cao hiệu quả cho công tác giáo dục môi trường trong trường học

* Môi trường không khí

+ Sân trường: Ngay từ đầu năm nhà trường đã phát động phong trào trồng và chăm sóc cây xanh, các lớp học, hàng ngày học sinh có ý thức trách nhiệm chăm cây và vệ sinh khu vực được giao

+ Nhà trường có bể nước vệ sinh cho học sinh trong quá trình vệ sinh trường lớp, có thùng đựng rác, có hố rác cho học sinh tập kết rác thải

+ Khu lớp học: Mỗi lớp học có một chậu cảnh, quanh cửa sổ được trồng cây xanh để tạo “không gian xanh” từ đó cũng tạo cho học sinh thói quen chăm sóc, giữ gìn và yêu cái đẹp Giáo dục cho các em ý thức bảo vệ cây xanh và trồng cây xanh trong nhà trường và gia đình

- Nghiên cứu và nắm được nội dung cần truyền đạt sát với học sinh, gắn với thực tiễn, không mang tính hình thức mà đi sâu vào thực tế, thiết kế bài giảng phù hợp với học sinh trên lớp gắn với địa phương của các em đang sinh sống

2 Các bước tiến hành

- Trước tiên phải tìm hiểu quan tâm tới tất cả các học sinh trong lớp, làm tốt công tác chủ nhiệm lớp, thường xuyên dành thời gian tới thăm gia đình các

em để nắm rõ điều kiện sống từng gia đình Quan sát môi trường quanh khu dân

cư nơi học sinh đang sinh sống xem còn yếu kém ở điểm nào ứng theo mục tiêu xây dựng kế hoạch theo dõi cùng sổ tay ghi chép của cá nhân trong việc tuyên truyền ý thức bảo vệ môi trường đạt ở mức độ nào?

- Thường xuyên tổ chức các việc làm liên quan đến bảo vệ môi trường làm chuồng trại xa nhà ở, khai thông cống rãnh nguồn nước thải, những gia đình có giếng nước ngầm tuyên truyền làm tốt công tác giữ gìn vệ sinh

- Tập trung rác thải vào đúng nơi quy định, xử lý bằng cách chôn rác nếu rác dễ cháy có thể thu gom đốt sạch sẽ Đặc biệt phải trông coi khi đốt không để tình trạng cháy đồi, cháy rừng khi làm công tác vệ sinh

- Bản thân tôi đã liên hệ và được nhà ươm đóng trên địa bàn cấp cho 256 cây giống trồng cả 5 điểm trường được 120 cây Số còn lại tôi mời một số hộ về

dự buổi trao đổi kinh nghiệm lấy cây về trồng tại trang trại nhỏ bản Pá Pằng

Trong học kì 1 được sự cho phép của BGH nhà trường tổ chức một buổi trao đổi, tại buổi trao đổi này tôi đã mạnh dạn đưa ra một số nguyện vọng trong công việc hợp tác với chính quyền địa phương để tuyên truyền sâu rộng chủ trương này đến các lực lượng xã hội; Ban đại diện cha mẹ học sinh đề ra chủ trương vận động cha mẹ học sinh xây dựng gia đình thân thiện gắn với cuộc vận động xây dựng gia đình văn hóa Cũng tại đây ban đại diện cha mẹ học sinh đã đề nghị các hộ gia đình không chăn thả các loại gia súc bừa bãi, không chặt phá rừng đầu nguồn, không chặt cây cối phát nương nơi rừng cấm Cùng các thầy

cô giáo dục con em mình thực hiện tốt nội dung thứ nhất

" Xây dựng trường lớp xanh, sạch, đẹp, an toàn "

Ngay từ đầu năm học nhà trường đã chú trọng tới công tác xây dựng cảnh quan trường lớp, 100% Cán bộ GV nhân viên nhà trường đồng tình ủng hộ cùng chung tay xây dựng trồng được 30 cây cảnh đẹp có giá trị và 60 m2 thảm cỏ trên

3 khu: Trung Tâm, Hua Cưởm, Tát Xôm 3

- Bản thân tôi luôn nỗ lực tìm tòi tài liệu liên quan đến việc bảo vệ môi trường giảng dạy trực tiếp trong các tiết học có thể gắn nội dung tích hợp môi trường Như là tích hợp toàn phần, tích hợp bộ phận, tích hợp liên hệ ở mỗi nội dung có trong chương trình

- Trong các tiết hoạt động ngoài giờ lên lớp có thể tìm kiếm mượn một số tài liệu của cơ quan Kiểm lâm, Phòng Tài nguyên - Môi trường truyền đạt nội dung sát với bài học để giáo dục các em

- Bản thân giáo viên biết tiếng dân tộc Thái nên việc tuyên truyền cũng có nhiều thuận lợi Mặt khác tôi cũng hợp tác với 01 đồng chí giáo viên và người dân tộc H’Mông dạy tại trường tuyên truyền vào các buổi họp, các tiết chào cờ

và hoạt động tập thể

- Kết hợp với TPT Đội bản thân tôi đã xây dựng kịch bản cho các em đóng kịch về bảo vệ môi trường nhân ngày nhà giáo Việt Nam 20/11.Tập trung chủ đạo vào những ngày này mang tính tuyên truyền sâu rộng tới các bậc phụ huynh để một phần học sinh được cha mẹ nhắc nhở, giáo dục ngay ở nhà, một phần là để đem tới sự am hiểu về kiến thức bảo vệ môi trường tới mọi người dân

Kết hợp với BGH nhà trường làm và treo băng rôn tuyên truyền nơi tập trung đông người một số khẩu hiệu về môi trường như: "Vì tương lai quê hương đất nước, hãy giữ lấy màu xanh và làm sạch môi trường" Hoặc "Hãy chung tay

vì môi trường Xanh - Sạch - Đẹp"

- Từ thực tế trên, tôi từng bước đưa vào nội dung mang tính chất chia nhỏ

đề phù hợp với lứa tuổi của các em

- Thân thiện với môi trường là tạo mối quan hệ hài hòa giữa môi trường

và con người, không tàn phá môi trường Thân thiện với môi trường chính là thân thiện giữa con người và con người, con người với thế giới xung quanh nói chung

* Nhiệm vụ của học sinh

- Chú ý nghe giảng trong từng tiết học

- Có thái độ tốt trong công việc giữ gìn và bảo vệ môi trường

- Biết cùng mọi người trong gia đình, thôn bản trao đổi và làm việc có lợi cho môi trường

- Biết làm những việc đơn giản, phù hợp với lứa tuổi góp phần bảo vệ môi trường

- Có ý thức tham gia vào các hoạt động lớn gắn với nội dung liên quan tới môi trường do thầy cô giáo tổ chức

* Kế hoạch khảo sát qua từng thời điểm

Một số câu hỏi áp dụng trong giảng

dạy và tuyên truyền

1.Gia đình các em dùng nguồn nước

nào để sinh hoạt hàng ngày?

2 Các em cần làm gì góp phần xây

dựng và bảo vệ môi trường?

- Có thể trả lời: Nguồn nước sạch,

nguồn nước giếng, nguồn nước được dẫn từ núi về

- Tắt điện các thiết bị khi không thật

sự cần thiết

- Tiết kiệm nguồn nước

- Không chặt phá rừng đầu nguồn

3 Qua tuyên truyền và học tập trên lớp

cũng như ở nhà, vậy em cho biết gia

đình mình đã làm gì để bảo vệ môi

trường ?

- Không chăn thả gia súc nơi đầu nguồn nước

- Quét dọn vệ sinh nơi ở nơi học tập , vui chơi

- Cha mẹ em cùng các cô bác trong bản làm chuồng trại gia súc, gia cầm xa nơi

ở, thường xuyên khơi thông cống rãnh tại khu Tái định cư

Khảo sát lần 1 : Tháng 10 năm 2012

Việc làm của các em cũng như hộ gia đình chưa thường xuyên, chưa biết kết hợp hài hòa trong công việc sự dụng nguồn ngước Còn xảy ra tình trạng chặt phá rừng bừa bãi, còn nhổ cây trồng xung quanh trường tại khu Chăn Nuôi, Tát Xôm 2

Lần 2: Thời điểm cuối tháng 1 năm 2013

- Kết quả có sự biến chuyển rõ rệt, học sinh ở tất cả các lớp trong điểm trường Trung tâm có ý thức giữ gìn vệ sinh tốt trong tất cả các lớp cũng như khu vực sân trường, quanh trường Chăm sóc và bảo vệ cây trồng trong lớp, xung quanh trường thường xuyên

- Về phía gia đình học sinh: Nhiều gia đình nâng cao được việc bảo vệ môi trường thông qua công việc cụ thể như, trồng rừng tạo môi trường trong lành, bảo vệ và sử dụng nguồn nước, khai thác rừng hợp lý, làm chuồng trại gia súc, gia cầm xa nhà ở, cùng nhau vệ sinh chung khu dân cư

IV Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm.

+ Sau thời gian nghiên cứu đề tài tôi nhận thấy rằng:

- Đề tài này đã mang lại hiệu quả nhất định, qua những tiết học có nội dung tích hợp bảo vệ môi trường Giáo viên đã lồng ghép trong các môn học, học sinh tiếp thu bài một cách dễ dàng và có hệ thống

- Bước đầu đã tạo được cho các em thói quen, hành vi đúng về ý thức bảo

vệ môi trường ở lớp, ở trường, ở nhà và khu vực nơi sinh sống

- Gắn trách nhiệm của mình với việc bảo vệ môi trường mọi lúc mọi nơi Thông qua các buổi hoạt động tập thể gắn nội dung bảo vệ môi trường tạo điều kiện cho học sinh mạnh dạn trao đổi, từ đó rút ra kiến thức về giữ gìn và bảo vệ môi trường mang tính bền vững

Phần kết thúc

I Những bài học kinh nghiệm.

- Phong trào xây dựng " Trường học thân thiện học sinh tích cực " trong

đó có việc bảo vệ môi trường là một việc làm rất mới đòi hỏi phải có cả tinh thần và trách nhiệm cao, làm tốt công tác dân vận và tuyên truyền sao cho hiệu quả nhất

- Để thực hiện được đề tài này có hiệu quả người giáo viên cần phải có thời gian, đặc biệt là công tác nghiên cứu, tuyên truyền, do bậc Tiểu học các em nắm lượng kiến thức sơ giản, phù hợp với khả năng của các em trong việc bảo

vệ môi trường đem lại hiệu quả rất lớn, và đây cũng là bước đẩy cho các em học tập và ứng dụng ở bậc học trên cũng như cuộc sống của mình trong thực tiễn

II Ý nghĩa của sáng kiến kinh nghiệm

- Nâng cao ý thức giáo dục cho học sinh về việc bảo vệ môi trường

- Mang tính tuyên truyền sâu rộng tới nhân dân

- Hiện nay kinh phí đầu tư vào các chương trình tuyên truyền môi trường của nhà nước không phải là nhỏ Số tiền này được chi vào các hoạt động truyền thông, các cuộc thi ý tưởng (vẽ tranh cổ động vì một môi trường trong sạch ) Tuy nhiên hiệu quả thu được từ các chương trình chưa hẳn đã cao so với giáo dục trong trường học Đặc biệt là trường Tiểu học, do các em còn nhỏ dễ tiếp thu kiến thức do giao viên hướng dẫn, thực hiện thường xuyên sẽ tạo được thói quen tốt cho các em

III Khả năng ứng dụng, triển khai.

Đề tài này có thể áp dụng tại lớp, điểm trường và 5 khu trong toàn đơn vị trường Tiểu học Tát Xôm Và các thôn bản đóng trên địa bàn xã

IV Những kiến xuất, đề nghị

1 Đối với nhà trường