MỘT số CHỈ TIÊU CHỦ yếu PHÂN TÍCH TÌNH HÌNH cơ bản của hộ . lý thuyết về MỘT số CHỈ TIÊU CHỦ yếu PHÂN TÍCH TÌNH HÌNH cơ bản của hộ , các chỉ tiêu đánh giá về MỘT số CHỈ TIÊU CHỦ yếu PHÂN TÍCH TÌNH HÌNH cơ bản của hộ . thực trạng về MỘT số CHỈ TIÊU CHỦ yếu PHÂN TÍCH TÌNH HÌNH cơ bản của hộ
Trang 1Một số chỉ tiêu chủ yếu phân tích tình hình cơ bản của hộ
Qua số liệu Tổng điều tra Nông thôn, Nông nghiệp vμ thuỷ sản năm 2006
Phùng Chí Hiền (*)
(*) Tiến sĩ kinh tế
hu thập thông tin về tình hình cơ
bản của hộ qua Phiếu điều tra số:
1/ĐTH là một nội dung chủ yếu của cuộc
Tổng điều tra nông thôn, nông nghiệp và
thuỷ sản tháng 7 năm 2006
Mục đích điều tra hộ là phản ảnh tình
hình cơ bản của hộ nhằm đánh giá kết quả
việc chuyển dịch cơ cấu lao động, cơ cấu
sản xuất, thu nhập, trình độ chuyên môn kỹ
thuật của người lao động, thực trạng đời
sống và môi trường sống của hộ
Nội dung điều tra hộ gồm giới tính, dân
tộc của chủ hộ, số nhân khẩu, số người
trong độ tuổi lao động của hộ, giới tính, tuổi,
trình độ chuyên môn kỹ thuật, ngành nghề
sản xuất của những người trong độ tuổi lao
động có khả năng lao động và những người
trên độ tuổi lao động thực tế đang lao động,
ngành nghề sản xuất, thu nhập của hộ, diện
tích đất trồng cây hàng năm, đất trồng cây
lâu năm, đất lâm nghiệp, đất nuôi trồng thuỷ
sản hộ đang sử dụng và đang cho thuê
mướn, đất hộ bỏ hoang, số lượng máy móc,
thiết bị chủ yếu của hộ, diện tích gieo trồng
lúa, diện tích trồng tập trung và số lượng cây
trồng phân tán của một số cây lâu năm chủ
yếu, chăn nuôi trâu, bò, lợn, gà, vịt, ngan
ngỗng, dê, cừu, ong của hộ, diện tích, lồng
bè nuôi trồng thuỷ sản (cá, tôm, thuỷ sản
khác), loại nhà ở (kiên cố, bán kiên cố, nhà
khung gỗ lâu bền mái lá, nhà đơn sơ), diện
tích nhà ở của hộ, số lượng từng loại đồ
dùng chủ yếu của hộ, môi trường sống của
hộ (nguồn điện, nước, chất đốt dùng nấu ăn, loại nhà tắm, nhà tiêu hộ đang sử dụng)
Phân tích tình hình cơ bản của hộ giúp các nhà quản lý có kế hoạch, biện pháp thiết thực, đúng đắn đẩy nhanh việc chuyển dịch cơ cấu lao động, ngành nghề sản xuất, nâng cao trình độ người lao động, phát triển trồng trọt, chăn nuôi, lâm nghiệp, thuỷ sản, tăng thu nhập, cải thiện nâng cao hơn mức sống, môi trường sống của hộ Việc phân tích cần tập trung vào một số chỉ tiêu sau:
1 Các chỉ tiêu phân tích đặc trưng của hộ: Tỷ lệ chủ hộ là nữ, tỷ lệ chủ hộ là dân tộc kinh, dân tộc thiểu số của cả nước và ở từng vùng và so sánh với số liệu tương ứng của năm 2001
2 Phân tích số lượng hộ, nhân khẩu: Quá trình chuyển hộ, nhân khẩu nông thôn sang thành thị do hai tác động: một là do chuyển đổi xã thành phường, thị trấn và hai
là do nhân khẩu nông thôn chuyển ra thành thị Để đánh giá mức độ chuyển dịch nhân khẩu nông thôn ra thành thị nhanh hay chậm của cả nước và từng vùng cần tính các chỉ tiêu: So sánh số hộ, nhân khẩu năm 2006 và năm 2001 của cả nước và từng vùng, so sánh tỷ lệ số hộ, nhân khẩu nông thôn năm
2006 và năm 2001 của cả nước và từng vùng, tỷ lệ hộ nông, lâm, thuỷ sản ở khu vực nông thôn năm 2006 và năm 2001 của cả nước và từng vùng
T
Trang 23 Các chỉ tiêu phân tích việc chuyển
dịch cơ cấu lao động, sản xuất và thu nhập
ở nông thôn gồm:
- Cơ cấu lao động theo ngành nghề
(theo bốn nhóm nông lâm thuỷ sản, công
nghiệp xây dựng, dịch vụ và loại khác)
chung cả nước và từng vùng
- Cơ cấu lao động trong nội bộ ngành
nông, lâm nghiệp và thuỷ sản (theo 3 nhóm
nông nghiệp, lâm nghiệp và thuỷ sản) chung
cả nước và từng vùng
- Tỷ lệ lao động nông nghiệp thuần tuý,
tỷ lệ lao động kiêm ngành nghề trong tổng
số lao động chung cả nước và từng vùng
- Tỷ lệ hộ theo ngành nghề sản xuất
chính (nông lâm thuỷ sản, công nghiệp xây
dựng, dịch vụ và loại khác), theo nội bộ
ngành nông nghiệp, lâm nghiệp, thuỷ sản
chung cả nước và từng vùng
- Cơ cấu hộ theo ngành nghề thu nhập
(nông lâm thuỷ sản, công nghiệp xây dựng,
dịch vụ và khác), cơ cấu hộ theo thu nhập
nội bộ ngành nông lâm thuỷ sản chung cả
nước và từng vùng
- So sánh cơ cấu hộ theo ngành sản
xuất và theo nguồn thu nhập chính
So sánh các chỉ tiêu nêu trên của năm
2006 với các chỉ tiêu tương ứng năm 2001
4 Các chỉ tiêu phân tích chất lượng lao
động nông thôn: Tỷ lệ lao động nông thôn
theo trình độ chuyên môn chưa qua đào tạo,
sơ cấp, công nhân kỹ thuật, trung cấp, cao
đẳng, đại học trở lên của cả nước và từng
vùng, các chỉ tiêu này so sánh với các chỉ
tiêu năm 2001
5 Các chỉ tiêu phân tích về đất đang sử
dụng của hộ nông thôn gồm:
- So sánh số lượng đất hộ đang sử dụng năm 2006 với năm 2001 tăng hay giảm của cả nước và từng vùng
- Tính một số chỉ tiêu bình quân: Đất trồng cây hàng năm, lâu năm bình quân một nhân khẩu nông nghiệp, đất lâm nghiệp bình quân một nhân khẩu lâm nghiệp, đất nuôi trồng thủy sản bình quân một nhân khẩu thuỷ sản chung cả nước và từng vùng
- Cơ cấu hộ theo quy mô đất trồng cây hàng năm, đất trồng cây lâu năm, cơ cấu hộ lâm nghiệp theo quy mô đất lâm nghiệp, cơ cấu hộ nuôi trồng thuỷ sản theo quy mô đất nuôi trồng thuỷ sản của cả nước và từng vùng
- Số lượng và tỷ lệ đất hộ đang cho thuê, cho mượn chung cả nước và từng vùng, số lượng và tỷ lệ hộ đang cho thuê, cho mượn đất của cả nước và từng vùng
- Số lượng và tỷ lệ hộ bỏ hoang đất của cả nước và từng vùng, số lượng và tỷ lệ đất
hộ bỏ hoang của cả nước và từng vùng Các chỉ tiêu tính toán trên cần so sánh với các chỉ tiêu năm 2001
6 Các chỉ tiêu phân tích việc trang bị máy móc:
- So sánh số lượng máy móc năm 2006 với năm 2001 của cả nước và từng vùng
- Số lượng máy móc chủ yếu, bình quân
100 hộ, số lượng máy móc chủ yếu bình quân 100 hộ trồng cây hàng năm của cả nước và từng vùng năm 2006 so với năm
2001
7 Các chỉ tiêu phân tích về trồng trọt, chăn nuôi, nuôi trồng thuỷ sản của hộ:
- So sánh diện tích gieo trồng lúa, diện tích trồng tập trung (tiếp theo trang 6)
Trang 3có thể lên xuống tạm thời do thoả thuận giữa
chủ và khách Mặt khác trong vận tải hàng
hoá vẫn cần cho phép điều tra theo giá hợp
đồng, vì giá thực tế có thể khác nhiều nhưng
không thu thập chính xác được
5 Về thời gian: do kỳ điều tra là tháng,
trong tháng sẽ điều tra từ ngày 13, 14 Riêng
với vận tải hàng hoá, những loại phương tiện
lớn như tàu, sà lan có thể 15 ngày đầu tháng
chưa phát sinh mà lại phát sinh sau ngày 15 thì có thể cho phép lấy giá của tháng trước; nếu sau ngày 15 biến động khác sẽ ghi lại vào tháng sau
Tài liệu tham khảo Phương án điều tra tính chỉ số giá cước vận tải, tài liệu tập huấn nghiệp vụ - TCTK, Hà Nội, tháng 3/2006
và số lượng cây trồng phân tán của một số
cây lâu năm chủ yếu, số lượng trâu, bò, lợn,
gà, vịt, ngan ngỗng, dê, cừu, ong, của cả
nước và từng vùng so với năm 2001
- Cơ cấu hộ trồng lúa phân theo quy mô
diện tích trồng lúa, cơ cấu hộ trồng các cây
công nghiệp và cây ăn quả như: chè búp, cà
phê, cao su, hồ tiêu, điều, dừa, cam quýt,
xoài, nhãn, vải, chôm chôm, bưởi bòng phân
theo quy mô chung cả nước, cho từng vùng
và so với năm 2001
- Cơ cấu hộ nuôi gia súc, gia cầm theo
quy mô chăn nuôi của cả nước, từng vùng và
so với năm 2001
8 Các chỉ tiêu phân tích đời sống vật
chất tinh thần và môi trường sống của hộ
gồm:
- Tỷ lệ hộ có xe máy, có tivi (màu, đen
trắng), đầu video, VCD, radio catset, điện
thoại cố định, điện thoại di động, tủ lạnh, tủ
đá, quạt điện các loại, bình tắm nước nóng,
máy vi tính, máy vi tinh nối internet chung cả
nước và từng vùng
- So sánh số lượng hộ có xe máy, số lượng hộ có tivi và tỷ lệ hộ có xe máy, tỷ lệ
hộ có tivi với năm 1994 chung cả nước và từng vùng
- Tỷ lệ hộ sử dụng điện lưới quốc gia (nguồn điện khác), tỷ lệ hộ không dùng điện chung cả nước và từng vùng
- Tỷ lệ hộ dùng nước máy (nước mưa, nước giếng khoan, nước giếng xây, nước giếng khác, nước sông, hồ, ao, nước suối, nguồn nước khác) để nấu ăn chung cả nước
và từng vùng
- Tỷ lệ hộ dùng các loại chất đốt khác nhau (ga, điện, than, củi, chất đốt khác) để nấu ăn chung cả nước và từng vùng
- Tỷ lệ hộ dùng nhà tắm xây (nhà tắm khác), tỷ lệ hộ không có nhà tắm chung cả nước và từng vùng
- Tỷ lệ hộ dùng nhà tiêu tự hoại (nhà tiêu loại khác), tỷ lệ hộ không có nhà tiêu chung cả nước và từng vùng