Cụ không hề hay biết rằng có một phép màu đã xảy ra, chính vụ đang ở trong hang đá của một trong năm ngọn núi Cẩm Thạch vừa mới được biến thành từ năm mảnh vỡ của chiếc vở trứng Thần.. C
Trang 1BÀI HƯỚNG DẪN NGŨ HÀNH SƠN
(Bảng Tiếng Việt)
1 Trình tự hướng dẫn
Thang máy Tháp Xá Lợi Chùa Linh Ứng Động Tàng ChơnVọng Hài Đài Cổng trời Đông và Tây Động Vân Thông Động Hoa Nghiêm Động Huyền Không Chùa Tam Thai Vọng Giang Đài Cầu thang cổng số 1
2 Tài liệu hướng dẫn
Dẫn khách lên trên Thủy Sơn Đứng tại hàng lang nối thang máy với Thủy Sơn thuyết minh về Thủy Sơn
NGỌN THỦY SƠN
Hiện tại chúng ta đang đứng trên ngọn Thủy Sơn Thủy Sơn là ngọn núi ở phía bắc của quần thể Ngũ Hành Sơn, đây là ngọn núi lớn và đẹp nhất tại đây
Thủy Sơn có đỉnh ở ba tầng giống như 3 ngôi sao Tam Thai ở đuôi chòm sao Đại Hùng Tinh (tên dân gian người ta gọi là Sao Cày), nên còn được gọi với cái tên khác là núi Tam Thai
Du khách tham quan chùa chiền và hang động tại Thủy Sơn có thể đi bằng hai còn đường: cổng phía tây của núi gồm có 156 bậc tam cấp dẫn lên chùa Tam Thai hoặc lên cổng phía đông gồm có 108 bậc dẫn lên chùa Linh Ứng, hoặc lên bằng cổng thang máy này
Ngọn Thủy Sơn là ngọn được vua Minh Mạng đến ngự du viếng cảnh nhiều nhất, nhà vua đã đến đây ba lần vào các năm Minh Mạng thứ 6, thứ 8 và thứ 18
Lát nữa đây chúng ta sẽ được đi tham quan những địa danh nổi tiếng ở đây như
là Vọng Giang Đài, chùa Tam Thai, chùa Tam Tôn, Chùa Từ Tâm, động Hoa Nghiêm, động Huyền Không, động Vân Thông; Vọng Hải Đài, Chùa Linh Ứng, Tháp Xá Lợi và động Tàng Chơn
Mọi người có thể tranh thủ thời gian chụp ảnh tại đây
THÁP XÁ LỢI
Tháp Xá Lợi tọa lạc phía Đông sườn núi Thủy Sơn, được khởi công xây dựng từ năm 1997, hoàn thành năm 2004
Trang 2Tháp được lấy tên gọi Xá Lợi (Tháp Xá Lợi) vì mục đích xây tháp để thờ phần kết tinh kỳ diệu sự thành đạt tâm linh, của sự phát triển tột cùng của hạng từ bi và trí tuệ Theo ghi chép trong lịch sử Phật giáo, khi đức phật Thích ca mâu ni viên tịch, hàng đệ tử làm lễ trà tỳ, sau khi lửa tàn, họ phát hiện trong tro có rất nhiều tinh thể trong suốt, hình dạng kích thước khác nhau, cứng và lóng lánh, tỏa ra những tia sáng muôn màu, giống như những viên ngọc quý, đệ tử đếm được 84.000 viên, đựng đầy trong 8 hộc và 4 đấu Những vật thể đó được đặt tên là Xá Lợi, là bảo vật của Phật giáo Đạo Phật quan niệm rằng những bậc chân tu đắc đạo sau khi nhập lễ trà tỳ cũng
để lại Xá Lợi
Tháp Xá Lợi, với 7 tầng, cao khoảng 28m hình lục giác Kết hợp đa dạng các kiến trúc nhưng rất hài hòa, như các vòng xoáy trên đỉnh tháp kiểu Thái Lan, mái cong kiểu Việt Nam, các trụ kiểu cổ Hy Lạp
Kiến trúc tháp với 7 tầng, 6 cạnh mang một số ý nghĩa nhất định trong đạo Phật
như: thất tình, lục đạo, lục căn, lục tặc
Nhiều người cho rằng con số 7 là con số may mắn nên tháp được xây dựng 7 tầng như vậy, điều này chắc hẳn cũng đúng khi mà ta hiểu rõ được ý nghĩa của con số này
Theo đức phật Thích ca mâu ni thuyết pháp thì mọi sự vui buồn, hạnh phúc khổ đau trên thế gian này đều do sự cảm nhận và tương tác của chúng ta với ngoại cảnh mà ra
Ngài nói: mỗi người chúng ta sinh ra nếu lục căn không đầy đủ thì kém may mắn, mà đầy đủ thì chưa chắc may mắn
Lục căn đó là: Nhãn, Nhĩ, Tỷ, Thiệt, Thân, Ý tức là Mắt, Tai, Mũi, Miệng, Thân
Và Trí Từ khi lục căn có đầy đủ sinh ra 7 chức năng cảm nhận thế giới quan rất quan trọng, mà mỗi chúng ta biết thực hành và kiểm soát tốt các chức năng thì đem lại cho chúng niềm an vui hạnh phúc, bằng ngược lại sẽ đem lại cho chúng ta sự đau khổ
7 chức năng trên hình thành nên “thất tình” và tạo nên các cảnh giới
Các cảnh giới ấy chính là lục đạo: phật, trời, người, atula, ngọa quỷ, súc sanh
Trang 3Từ các bậc thánh nhân cho đến người thường, hay những tội nhân đều do sự kiểm soát của 7 chức năng trên mà ra
Ví cũng có người, thân người, nhưng họ không kiểm soát được bản thân đã gây nên bao tội lỗi cho con người, như cướp của giết người, gây hấn chiến tranh, tàn sát không biết bao nhiêu sinh linh, như vậy hình hài của họ có giống như con người, nhưng chỉ đội lốp người, còn phần tâm thức của họ thuộc về các cảnh giới như ngọa quỷ hay súc sanh
Hiện nay trong tháp Xá Lợi ở tầng 1 có thờ phật thích ca, anan và ca diếp 2 vị
tệ tử đầu tiên của đức phật.
Anan là người có bộ não siêu phàm về trí nhớ Những gì mà đức phật thuyết pháp ngài nhớ rất rõ, và tuyên lại cho mọi người
Ca diếp được coi là đệ nhất đa văn, từ lời tuyên lại của ngài Anan, ngài Ca diếp viết lại hầu hết tất cả và trở thành kinh sách của đạo phật ngày nay
Ngoài ra trong tháp còn thờ tất cả 18 vị La Hán và đầy đủ các vị bồ tát trong kinh chú đại bi Tầng thứ 7 có thờ viên ngọc xá lợi của đức phật
Tháp Xá Lợi không những đẹp về kiến trúc hài hòa, mang những ý nghĩa quan trọng của đạo phật, mà còn nằm ở vị trí thuận lợi tô điểm thêm phần nào cho sườn núi phía Đông của ngọn núi Thuy Sơn
Khách có thể chụp ảnh và thắp hương tại đây
CHÙA LINH ỨNG
Chùa Linh Ứng được xây dựng vào những năm đầu thế kỹ 17, lưng dựa vào núi xoay mặt ra biển
Về sự ra đời của ngôi chùa, theo tương truyền có vị tiền hiền hiệu Quan Chánh, thế danh Bửu Đài sống ở làng chài Khái đã đến ẩn tu tại động Tàng Chơn và lập ra một hảo am trước động là Dưỡng Chơn Đường và ngôi chùa tranh này là tiền thân của chùa Linh Ứng ngày nay
Vua Gia Long trong một lần ngự du viếng cảnh ở Ngũ Hành Sơn đã đến và cho xây dựng nên chùa lớn hơn và đặt tên là Ngự Chế Ứng Chơn Tự Đến năm 1825 vua Minh Mạng đến vi hành đến đây đã cho xây dựng lại chùa bằng gạch ngói khang trang
Trang 4hơn và sắc phong là Quốc tự cho chùa và đổi tên thành Ứng Chơn Tự Đến đời vua Thành Thái, đích thân vua đến đây thăm chùa Tam Thai và Ứng Chơn Tự, tại đây vua
đã tổ chức lễ trai đàn cầu Quốc Thái Dân An, ông xét thấy chữ “CHƠN” đã phạm húy nên đã đổi thành LINH ỨNG TỰ và tên này được giữ nguyên cho tới ngày hôm nay
Linh Ứng tự thờ Phật Thích Ca lớn ngay chánh điện, giang bên trái thờ Phổ Điền Bồ Tát và gian bên phải thờ Văn Thù Bồ Tát
Và cũng nói thêm thì đây chính là Chùa Linh Ứng số 1, chùa Linh Ứng số 2 là Linh Ứng Bà Nà và Linh Ứng số 3 là Linh Ững Bãi Bụt tuy nhiên cả ba ngôi chùa này chỉ do một nhà thiền sư duy nhất là trụ trì là Thượng Tọa Thích Thuyền Nguyện
Khu vực chánh điện của chùa được xây kiểu chữ “Nhất”, bên phải là nhà tổ, giảng đường, nhà khách, nhà thiền và nhà trù bên trái chùa là tháp Xá Lợi Chữ Nhất là được bố cục đăng đối theo một trục dài từ cổng tam quan vào đến nhà tổ phía sau cùng Các nhà thường được xây dàn hàng ngang một dãy
ĐỘNG TÀNG CHƠN.
Tên gọi “Tàng Chơn” có nghĩa là chứa đựng tất cả chân lý vũ trụ Ngay cửa động Tàng Chơn ghi 3 chữ “Tàng Chơn Động”, và đây là dấu tích được để lại bở vua Minh Mạng Động chủ yếu thờ Phật Thích Ca và các vị Tiên Thánh
Giữa động có miếu Tam Vị thờ 3 vị: giữa thờ Thái Thượng Lão Quân, bên phải
thờ Bát Bộ Kim Cương, bên trái thờ Thượng Chiêm Thành Trong động còn có 5 hang nhỏ gồm: hang Tam Thanh, Gió, Ráy (hang A di đà), Chiêm Thành, Bàn Cờ
Hang Tam Thành thờ 3 vị thánh: Thượng Thanh, Trung Thanh và Hạ Thanh, được phát hiện vào đời Lê, niên hiệu Cảnh Hưng, do thiền sư Bửu Đài phát hiện Hiện nay, tượng các vị thánh không còn nữa và được thay vào đó là tượng Phật Thích Ca cao lớn, phía sau là tượng Phật nằm
Bên phải hang Tam Thanh là hang Gió và bên trái là hang Chiêm Thành
Hang Chiêm Thành có 2 tác phẩm điêu khắc đá 2 vị hộ pháp bằng đá sa thạch theo phong cách nghệ thuật Chăm, được chạm trổ công phu, điều này chứng tỏ người Chăm có mặt tại đây và thờ Phật từ rất sớm
Trang 5Hang gió có lổ thong tự nhiên ăn thông với động Thiên Long mạng gió và ánh sáng vào bên trong Hang Bàn cờ còn nguyên bàn cờ tiên bằng đá ghi dấu tích đánh cờ của các vị tiên thánh ngày xưa
VỌNG HẢI ĐÀI
Vọng Giang Đài có một tấm bia cổ bằng đá Trà Kiệu cao khoảng 2m rộng 1m
và được dựng lên bên trên một đế đá lớn, trên bia có khắc 3 chữ Hán đọc là Vọng Hải Đài, bên cạnh khắc chữ nhỏ “Minh Mạng thập bát thất nguyệt cát nhật” (Minh Mạng Ngày 18 tháng 7 năm 1837)
Tại đây kể cho khách nghe về sự hình thành Ngũ Hành Sơn
SỰ HÌNH THÀNH NGŨ HÀNH SƠN
Đối với sự hình thành của núi Ngũ Hành Sơn đã gắn liền với truyền thuyết về thần Kim Quy và trứng rồng của Long Quân
Chuyện kể rằng:
Ngày xửa ngày xưa có một cụ già từ miền biển phía Bắc xa xôi bơi thuyền đến cập vào bãi biển phía Đông (Đà Nẵng ngày nay), cụ lên bờ và dựng một túp lều tranh sống hiu quạnh với công việc chài lưới
Một buổi sáng, như thường lệ, cụ sửa soạn thuyền để ra khơi đánh cá, thình lình trời bổng nổi sấm, gió thổi vùn vụt, mặt biển sôi động, từng đợt sóng cao xô vào bờ cuồn cuộn Trong tiếng gầm rít của gió, tiếng gào thét của sóng cụ già thấy hiện ra một con rộng khổng lồ làm mặt đất rung chuyển, cát bụi bay mù mịt, cụ già tưởng chừng như căn nhà của mình dã tan tành ra từng mảnh khi con rồng di chuyển lại gần về phía
đó Cụ già bổng nghe tiếng sấm vang lên và từ dưới bụng con rồng lăn ra một quả trứng lớn, sau đó con rồng từ từ quay ra biển và biến mất sau những đợt sóng khổng lồ
Một lát sau, trời yên biển lặng, cụ già chưa kịp hoàn hồn thì bổng thấy một con rùa vàng lớn cũng từ ngoài khơi đi vào và đến bên túp lều, rùa Vàng đào một cái lỗ lớn trên cát rồi vùi quả trứng xuống Sau đó Rùa Vàng quay lại và bao với cụ già: “Ta là thần Kim Quy, ta muốn ngươi phải gắn sức bảo vệ giọt máu này của Long Quân” Chưa hết bàng hoàng, cụ già lúng túng trả lời: “Nhưng tôi tuổi già, sức yếu làm sao đủ sức đảm đương công việc hệ trọng này” Thần Kim Quy liền trao cho cụ già một chiếc
Trang 6móng và nói: “Ngươi đừng lo, hãy cầm lấy chiếc móng này và hể có chuyện chi chẳng lành thì đặt bên tai, ta sẽ chỉ cách cho” Cụ già nhận lấy chiếc móng và nói: “Được, tôi
sẽ cố hết sức” Xong việc, thần Kim Quy liền quay ra biển và biến mất sau làn biển xanh
Từ đó, cụ già gìn giữ và chăm non quả trứng cẩn thận Một hôm đang làm việc trong vườn, cụ già kinh hãi khi thấy một chiếc xe trâu đang từ đằng xa nhắm thẳng vào
vị trí chôn quả trứng mà tiến đến, trên xe lố nhố những khuôn mặt dữ dằn với binh khí hùng hổ trên tay Với ý nghĩ chỉ cần chiếc xe trâu lăn qua cũng đủ làm cho quả trứng
vỡ tan tành, cụ già liền lấy chiếc móng rùa đặt ra sát bên tai mình và cụ nghe một giọng nói dịu dàng vang lên: “Hãy nằm xuống, nằm xuống đi” Cụ già liền làm theo, vừa mới vừa nằm xuống cụ già liền hóa thành con hổ to lớn, bọn người kia hoảng hồn quay xe tháo lui chạy mất Sau đó, ông cụ dỡ túp lều của mình đến dựng bên trên chỗ chôn quả trứng Rồng Cụ không ngờ trứng mỗi ngày một lớn và trồi dần lên khỏi mặt đất Trứng cứ lớn mãi, lớn mãi, choáng gần hết căn nhà tranh bé nhỏ của ông cụ Vỏ trứng lấp lánh như một hòn ngọc khổng lồ Một đêm cụ già vừa nằm chợp mắt thì nghe
có tiếng lửa cháy tanh tách, thì ra bọn người hôm nọ quay lại phóng lửa đốt túp lều của
cụ, thấy thế cụ liền khấn xin thần Kim Quy cứu giúp Vừa khấn xong, cụ già liền thấy mình đang ở trong một cái hang đá rộng rãi và mát mẻ, trong góc hang có giường chiếu sẵn sàng Cụ không hề hay biết rằng có một phép màu đã xảy ra, chính vụ đang ở trong hang đá của một trong năm ngọn núi Cẩm Thạch vừa mới được biến thành từ năm mảnh vỡ của chiếc vở trứng Thần Từ trong chiếc trứng ấy đã bước ra một bé gái xinh xắn chính là giọt máu con gái của Long Quân
Cụ già càng bàng hoàng hơn khi bước ra cửa hang và nhìn thấy quanh mình có năm hòn núi đá với đủ loại cây cỏ, chim muôn… Từ đó cụ già với cô gái nhỏ sống bên nhau như hai cha con, chim chóc và thú rừng là những người bạn của họ Hằng ngày, từng đàn chìm thay như đi lấy sữa từ trong các mạch đá và hái trái xây quanh núi về nuôi cô bé, chúng còn tha bông vải từ các nơi về dệt nên những bộ quần áo xinh đẹp cho cô bé và ông cụ Con bé và ông cụ được người dân trong vùng yêu mến bởi hai cha
Trang 7con đã dạy cho họ biết trồng cây, dệt vải để sinh sống và còn vào rừng hái lá để chữa bệnh cho mọi người
Thời gian thấm thoát thoi đưa, cô bé giờ đã trở thành một thiếu nữ xinh đẹp tuyệt vời
Thấy núi và người bỗng dưng xuất hiện ở địa phương mình, nhân dân quanh vùng cho là một sự lạ chưa từng có Tin là tiên xuống trần cứu dân, họ đến gặp cô gái
và ông già để xin thuốc và cầu khẩn mọi việc Thấy họ cần dùng thuốc, cô gái lấy những mảnh đá có mầu xanh, đỏ sáng, buộc lại với nhau rồi ném ra chung quanh chỗ ngồi Trên mặt đất bỗng mọc lên một loài cây có hoa năm cánh dùng để chữa bệnh sốt rét rất hiệu nghiệm Người ta đua nhau đi hái hoa đó về chữa bệnh Họ gọi là hoa Tứ quý Tiếng đồn thổi mỗi ngày một rộng Ai ai cũng nhắc đến nàng tiên bé nhỏ với một tấm lòng trìu mến
Một hôm có chàng hoàng tử con nhà vua đi săn với đoàn tùy tùng đi lạc đến cửa hang dưới chân núi đã nhìn thấy cô gái, quá si mê với vẻ đẹp kiều diễm, chàng trở về cầu xin vua cha cưới nàng về làm vợ Ngày đoàn tùy tùng đem kiệu rước cô gái về cung cũng là ngày thần Kim Quy lên bờ đón cụ già xuống biển
Từ đó ngọn núi thiếu vắng bóng hai cha con cụ già nhưng những người dân làng chài vì yêu mến hai cha con ông lão nên đã kéo đến sinh sống lập nghiệp quanh chân năm ngọn núi Đến nay những ngọn núi đá cẩm thạch ấy vẫn còn mãi cùng năm tháng bên cạnh biển Đông mà người ta quen gọi với cái tên là Non Nước
CỔNG TRỜI ĐÔNG VÀ TÂY
Hay còn được gọi là cổng Vân Căn Nguyệt Quật
Chỉ cho khách thấy biểu tượng Quan Âm Bồ tát bằng đá ở trên cao
ĐỘNG VÂN THÔNG
Động Vân Thông dân gian xưa nay vẫn luôn gọi là Đường Lên Trời do động nằm trên vách núi cao, lòng động hình ống, đỉnh động cao hơn miệng động 40m
Động Vân Thông có thờ tượng Phật A di đà và ngay phía sau lưng bàn thờ Phật
là lối đi lên đỉnh trời
ĐỘNG HOA NGHIÊM
Trang 8Đây là một thạch động nhỏ, bên trong động có thời Tượng Phật Bà Quan Thế
Âm cao lớn, cùng màu với núi đá có đôi mắt từ bi nhìn ra cửa động, tượng Phật do nghệ nhân Nguyễn Chất của làng nghề đá mỹ nghệ tạp thành từ năm 1960
Bên trái của tượng Phật, trên vách động là tấm bia cổ Linh Trung Phật quý hiếm
do nghệ nhân Huệ Đạo Minh lập năm Canh Thìn 1649, bia ghi lại những việc trùng tu tôn vinh công đức của các phật tử, trong đó có nhiều gia đình người Nhật đã làm ăn từ phố cổ Hội An đã đén cúng công đức cho chùa
ĐỘNG HUYỀN KHÔNG
Động Huyền Không là một trong những động lớn và đẹp nhất của Thủy Sơn và
có thể nói rằng nếu ai đó đã từng đến Ngũ Hành Sơn mà chưa đến Động Huyền Không thì coi như người đó chưa biết đến Ngũ Hành Sơn
Tại cửa động là 4 bức tượng của 4 vị Kim Cang Hộ Pháp, đó là các vị thần Thiện và Ác cưỡi trên 4 con thú có diện mạo kỳ quái có nhiệm vụ canh gác cửa động
Động có hình dáng của một quả chuông lớn up lên nền gạch Kim Thành bằng phẳng, rộng rãi sạch sẽ, đỉnh động có nhiều lổ hỏng tự nhiên mang theo anh sáng và gió mát vào trong nên lòng động luôn mát mẻ và thoáng khí do vậy mà động ở Ngũ Hành Sơn thuộc loại động mở, đây chính là điểm khác biệt với các động kín của Hạ Long và Phong Nha
Người ta tương truyền rằng đây là dấu tích để lại của 5 ngón tay Phật tổ úp xuống khi truy bắt Tôn Ngộ Không
Chính giữa động ở trên thờ Phật Thích Ca cao 3m do nghệ nhân Nguyễn Chất thực hiện từ năm 1960, dưới tượng Phật Thích ca là bàn thờ Địa Tạng Vương Bồ Tát
Vào sâu bên trong là Trang Nghiêm Tự cổ kính có 3 gian, gian giữa thờ Phật Bà Quan Âm Gian bên trái thờ ba vị Quan Thánh (Quan Công, Quan Bình và Châu Xương tượng trưng cho các đức độ, trí dũng, và lòng trung thành), gian bên phải thờ Ông Tơ Bà Nguyệt, nơi để các đôi trai gái đến cầu duyên hoặc cho những người hiếm muộn đến cầu con hoặc cầu nuôi con khỏe mạnh chóng lớn
Bên trái động là đền thờ bà Ngọc Phi và bà Lôi Phi Bà Ngọc Phi hay còn gọi là
Bà Chùa Tiên, rất linh thiêng, là nơi để du khách cầu tài cầu lộc Tương truyền bà là vợ
Trang 9của Ngọc Hoàng Đại Đế hiện thân xuống hạ giới chăm lo cho đời sống muôn dân, hằng năm cứ từ ngày 2 đến ngày 8 tháng 3 âm lịch thì người dân đến cúng và lễ bái rất đông, Bà Lôi phi hay còn gọi là bà chúa Thượng Ngàn, cai quảng núi rừng, là em gái của bà Ngọc Phi thường được du khách đến cầu nguyện về sức khỏe và đi đường bình an
Ẩn mình trên vách động còn có chiếc Trống đá thiên tạo, nếu du khách úp lòng bàn tay và vổ mạnh vào mặt trống sẽ tạo nen âm thanh vang dội cả vòm động
Lần bước theo sau ngôi đền nhỏ, nhìn lên vách động, du khách sẽ thấy những hình thù hết sức thú vị được tạ nên từ những sắp xếp tự nhiên của đá: chim hạc, chim
Đà Điểu, con cò với chiếc mỏ dài, đầu con voi với chiếc vòi được thả xuống, bàn tay cầm bó hoa dân lên cao, khuôn mặt thần núi và tôn ngộ không,…(chỉ cho khách thấy hình thù đó)
Kế bên Nghiêm Trang Tự là Thạch Nhủ Cốc, du khách phải rọi đèn mới nhìn rõ bên trong là 2 thạch nhủ đổ xuống như một cặp nhủ hoa Tương truyền là chiếc bên trong là thường nhỏ nước trong còn chiếc bên ngoài nhỏ nước đục giống như sữa mẹ, tuy nhiên khi vua Thành Thái đến đây làm lễ trai đàn cầu Quốc thái Dân an đã vô tình
sờ vào chiếc thạch nhủ bên ngoài nên chiếc này hiện nay không còn nhỏ nước nữa
Trong những năm kháng chiến chóng Pháp, động Huyền Không là căn cứ hoạt động bí mật của cán bộ lãnh đạo địa phương và du kích Trong cuộc chiến tranh xâm lược Miền Nam, Mỹ ngụy đã biến Huyền Không thành nơi huấn luyện biệt kích đồng thời cũng là nơi đồn trú của nhiều đơn vị Mỹ Đến mùa xuân Mậu Thân năm 1968 bộ đội ta đã đánh bật chúng ra khỏi hang và đồng loạt tấn công nhiều căn cứ lân cận và sân bay Nước mặn của Mỹ Hang động sau đó trởi thành Trạm giải phóng và là nơi cất giấu thương binh của quân giải phóng
Động Huyền Không còn là nơi ghi dấu những trận đánh oai hùng của quân dân Quảng Nam Đà Nẵng trong đó tiêu biểu là trận đánh của anh hùng Phan Hành Sơn vào rạng sáng ngày 23 tháng 8 năm 1968 đã tiêu diệt hoàn toàn sinh lực địch và giành thắng lợi hoàn toàn Sau trận dánh tiểu đoàn 1 được bộ chỉ hủy quân giải phóng phong tặng Huân chương chiến công hạng nhất, đại đội trưởng Phan Hiệp đã được nhà nước
Trang 10tuyên dương Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân và được đổi tên là Phan Hành Sơn
CHÙA TAM THAI
Đây là ngôi chùa được xây dựng từ lâu đời, theo như Thư Tịch và Bia ký ghi lại thì chùa được xây dựng vào thời đô thị cổ Hội An mới hình thành, do Thiền Sư Hưng Liên thuộc dòng thiền Tào Động của Trung Hoa đến trụ trì và lập đạo tràng từ trước những năm cuối thế kỷ 16 Năm 1825, chùa được vua Minh Mạng phong Quốc tự đến nay chùa đã trải qua hơn 12 đời trù trì
Theo Hải ngoại ký sự của Thích Đại Sáng, khách của Nguyễn Phúc Chu, vào cuối thế kỉ 17 tức năm 1695 trên đường về Trung Quốc, ông đã ghé thăm chùa Tam Thai, như vậy có thể thấy chùa đã được xây dựng trước đó và đã hình thành các đây hơn 300 năm
Cổng Tam Quan cổ kính rêu phong ở phía dưới chùa gồm có 3 cổng, theo quy định thời phong kiến thì cổng chính giữa là cổng cao và trang trọng nhất chỉ để dành cho sư thầy đi, cổng bên trái cho người nam đi (nam tả), cổng bên phải cho người nữ đi (nữ hữu)
Cũng chính tại ngôi chùa này, công chúa Ngọc Lan, em gái vua Minh Mạng đã đến phát nguyện đi tu suốt đời, sau đó công chúa đến ẩn tu tại chùa Phổ Đà Sơn nằm cạnh chân ngọn Hỏa Sơn Trong suốt 2 cuộc kháng chiến chống Pháp và Mỹ thì chùa
là nơi gặp gỡ, họp mặt và bàn bạc chuyện quốc sự của các sĩ phu yêu nước của các phong trào: Cần Vương, Duy Tân, phong trào chống thuế…
Hiện nay, nhà chùa vẫn còn lưu giữ tấm Kim bài hình quả tim lửa (được đặt tại bàn thời phía sau điện thờ chính của chùa), đây là tấm kim bài có bút tích của vua Minh Mạng ban tặng, nội dung bút tích ca ngợi Phật pháp từ bi vô lượng phổ độ chúng sanh Ngoài ra, chùa còn lưu giữ bức hoành phi do vua Minh Mạng trao tặng
Chùa mang nét kiến trúc cổ của lăng tẩm và chùa tháp kinh thành Huế Bên trên
ta có thể thấy những bức họa của Thích Ca Mô Ni Phật, Lưỡng Long Chầu Nguyệt
Đằng trước đặc tượng Phật Di Lạc, dân gian sùng bái Phật Di Lặc, cho rằng ai
sờ vào cái bụng rất to cuả Ngài, sẽ tránh khỏi bệnh tật và được bình an