ỨNG DỤNG PHƯƠNG PHÁP SCAMPER VÀO SẢN PHẨM SÁNG TẠO THIẾT BỊ GỌI SỐ THỨ TỰ BỆNH NHÂN TRONG BỆNH VIỆN

LỜI NÓI ĐẦUY học là ngành nghề truyền thống lâu đời.Từ thời xưa ,một ngôi làng thường chỉ có một vài người hành nghề y .Người bệnh muốn được chữa trị phải xếp hàng chờ đợi thầy lang hàng

LỜI NÓI ĐẦU

Y học là ngành nghề truyền thống lâu đời.Từ thời xưa ,một ngôi làng thường chỉ có một vài người hành nghề y Người bệnh muốn được chữa trị phải xếp hàng chờ đợi thầy lang hàng giờ liền,thậm chí trong nhiều ngày Ngày nay,đối với các nước đang phát triển,đặc biệt là các nước nghèo cũng vẫn phải xếp hàng chờ đợi bác sĩ Một mặt

vì dân số quá đông,kinh tế chưa phát triển,thiếu kinh phí đào tạo,khoa học kĩ thuật công nghệ chưa thật sự phát triển mạnh mẽ và đỉnh cao Mặt khác thiếu nguồn nhân lực quản lí giỏi,sự phân bố,sắp xếp chưa hợp lí Dẫn đến tình trạng quá tải trong việc khám chữa bệnh ở các bệnh viện.Vì vậy em chọn đề tài ỨNG DỤNG PHƯƠNG PHÁP SCAMPER VÀO SẢN PHẨM SÁNG TẠO THIẾT BỊ GỌI SỐ THỨ TỰ BỆNH NHÂN TRONG BỆNH VIỆN

MỤC LỤC

LỜI NÓI ĐẦU 1

I PHƯƠNG PHÁP SCAMPER 3

1 Phép thay thế - Substitute 5

2 Phép kết hợp – Combine 6

3 Phép thích ứng – Adapt 7

4 Phép điều chỉnh – Modify 7

5 Phép thêm vào – Put 8

6 Phép Loại bỏ – Eliminate 9

7 Phép đảo ngược – Reverse 10

II ỨNG DỤNG PHƯƠNG PHÁP SCAMPER VÀO SẢN PHẨM SÁNG TẠO THIẾT BỊ GỌI SỐ THỨ TỰ BỆNH NHÂN TRONG BỆNH VIỆN 11

1.Nhu cầu thực tế 11

2.Tính năng của thiết bị 11

3.Thiết kế 12

3.1.Mô hình thiết bị 12

3.2 Mô tả hoạt động của thiết bị 13

3.2.1 Bấm số gọi số thứ tự bệnh nhân 13

3.2.2 Báo bác sĩ bận 13

4 Mô hình đa chiều 13

III.KHẮC PHỤC HẠN CHẾ 16

1.Sơ đồ khối hệ thống 17

2.Thiết kế hệ thống gọi khám tự động 19

2.1.Thiết kế tổng quan 19

2.2 Truyền thông giữa các phòng khám và trung tâm 20

2.3 Module điều khiển và hiển thị tại các trạm 21

KẾT LUẬN 23

TÀI LIỆU THAM KHẢO 23

I PHƯƠNG PHÁP SCAMPER

Sáng tạo là một phần không thể thiếu trong cuộc sống, không phải chỉ có những người làm nghệ thuật mới phải thường xuyên sáng tạo mà những người ở những ngành nghề khác nhau cũng va chạm với nó trong cuộc sống hàng ngày

Sáng tạo đến từ đổi mới hàng ngày ,từ những nhu cầu cuộc sống của con người ngày càng tốt hơn và cao hơn

Sáng tạo có một khuôn mẫu hay không?

Càng hiểu biết về cách thức tư duy sáng tạo bao nhiêu thì bạn sẽ suy nghĩ

sáng tạo hơn bấy nhiêu

Não là một kho chứa các ý tưởng

Bộ não của chúng ta là những công

cụ liên kết không giới hạn, có thể chứa được rất nhiều ý tưởng giống như chúng ta là những cơ sở dữ liệu chứa những ý tưởng

Theo nghiên cứu thì đến thiên tài cũng mới sử dụng có 15%

hiệu suất não của mình

Có nhiều ưu điểm trong việc phát triển hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp

tạo doanh nghiệp

Reverse Phương pháp sáng tạo SCAMPER được giáo sư Michael Mikalko phát triển.

+ Có thể thay thế nhân sự nào? Can I repalce someone involved?

+Qui tắc nào có thể được thay đổi? Can the rule be changed?

+Có thể dùng nguyên liệu, vật liệu nào khác? Can I use other ingredients or

+Tôi có thể kết hợp / tái kết hợp mục đích của các đối tượng? Can I combine or

recombine its parts’ purposes?

+Tôi có thể kết hợp hoặc hòa trộn yếu tố này với các yếu tố khác? Can I combine

or merge it with other objects?

+Cái gì có thể kết hợp để gia tăng tính hữu dụng? What can be combined to

maximize the number of uses?

+Những vật liệu nào có thể kết hợp với nhau? What materials could be combined? +Tôi có thể kết hợp những năng lực khác nhau để cải thiện vấn đề? Can I combine

diffirent talents to improve it?

Ví dụ

+Bưu thiếp có nhạc +Màn hình máy tính + CPU+Xe khách + WC

+Dầu gội + Dầu xả +Điện thoại + dèn pin + Máy ảnh + Máy vi tính = smartphone

3.Phép thích ứng – Adapt

Thích ứng hệ thống trong một bối cảnh khác

+ Đối tượng ta đang xem xét giống với cái gì khác? What else is like it?

+Có cái gì tương tự với đối đối tượng ta đang xem xét nhưng trong một tình huống

khác? Is there something similar to it, but in a different context?

+Ý tưởng nào khác có thể đề xuất? What other ideas does it suggest?

+Cái gì tôi có thể copy, mượn hay đánh cắp? What could I copy, borrow or steal? +Tôi có thể tương tác với ai? Whom could I emulate?

+Ý tưởng nào tôi có thể hợp nhất? What ideas could I incorporate?

+Quá trình nào có thể được thích ứng? What processes can be adapted?

+Ý tưởng nào ngoài lĩnh vực của tôi có thể hợp nhất? What ideas outside my field

can I incorporate?

Ví dụ

+Giường cho trẻ em cấu tạo như chiếc xe đua +Dùng xẻng để chiên trứng khi hành quân +Dùng 3 viên gạch để làm bếp

4.Phép điều chỉnh – Modify

Điều chỉnh qui mô thành tố của hệ thống

- Yếu tố nào có thể điều chỉnh lớn hơn? What can be magnified or made large?

- Yếu tố nào có thể cường điệu hoặc cực đoan? What can be exaggerated or

overstated?

- Yếu tố nào có thể cao hơn, to hơn hay mạnh hơn? What can be made higher,

bigger or stronger?

- Tôi có thể gia tăng tần số của hệ thống? Can I increase its frequency?

- Yếu tố nào có thể lặp lại? Tôi có thể tạo ra nhiều bản sao? What can be

duplicated? Can I make multiple copies?

- Tôi có thể bổ sung them những đặc trưng mới hoặc giá trị mới? Can I add extra

features or somehow add extra value?

Ví dụ

+Xe đạp đôi, chai nước dung tích lớn,

+Chế lời bài hát

+Chế tạo máy nông nghiệp dựa trên các máy khác

+Công ty gốm sứ Minh Long liên tục đưa ra mẫu mã

+Chế tạo xe buýt siêu dài, máy bay vận tải siêu lớn

5.Phép thêm vào – Put

Thêm thành tố mới vào hệ thống

Các câu hỏi đặt ra:

-Tôi có thể lấn sân sang thị trường nào?

-Thị trường nào có thể tiêu thụ hàng của tôi?

6.Phép Loại bỏ – Eliminate

Loại bỏ thành tố khỏi hệ thống

-Tôi có thể đơn giản hóa đối tượng như thế nào? How can I simplify it?

- Bộ phận nào có thể loại bỏ mà không làm thay đổi tính năng hệ thống? What

parts can be removed without altering its function?

-Bộ phận nào không mang tính cốt lõi hay không cần thiết? What is non-essential

or unnecessary?

-Qui tắc nào có thể hạn chế hoặc loại bỏ? Can the rules be eliminated?

-Tôi thực hiện với qui mô nhỏ hơn sẽ ra sao? What if I made it smaller?

-Tính chất nào của hệ thống tôi có thể giảm thiểu hoặc loại bỏ? What feature can I

-Điện thoại không dây cố định ra đời à điện thoại di động

-Bài phím, chuột không dây

-Sạc pin không dây

-Quạt không cánh

-Bluetooth

-Tàu vũ trụ: loại bỏ các tầng khi phóng

-Xe moto thể thao: loại bỏ phụ tùng không cần thiết

7.Phép đảo ngược – Reverse

Đảo ngược trật tự các thành tố của hệ thống

- Có phương án cấu trúc khác tốt hơn phương án hiện hành? What other

arrangement might be better?

- Có thể hoán đổi bộ phận này với bộ phận khác trong hệ thống? Can I

interchange components?

- Có thể bố trí theo lớp hay theo chuỗi? Are there other patterns, layouts or

sequences I can use?

- Có thể hoán đổi giữa tác nhân và hệ quả? Can I transpose cause and effect?

- Có thể thay đổi nhịp điệu hay lịch trình của kế hoạch? Can I change pace or

change the schedule of delivery?

- Có thể hoán đổi giữa yếu tố tích cực và yếu tố tiêu cực? Can I transpose

positives and negatives?

- Có thể tác động ngoại vi thay vì chính diện? Tác động bên trên thay vì bên dưới?

Tác động bên dưới thay vì bên trên? Should I turn it around? Up instead of down?

Down instead of up?

- Xem xét vấn đề/bài toán theo chiều hướng ngược lại? What if I consider it

backward?

- Thực hiện ngược lại với dự định ban đầu? What if I try doing the exact opposite

of what I originally intended?

Tại các phòng khám của các bệnh viện thường xuyên phải khám chữa bệnh cho một

số lượng bệnh nhân rất lớn (một ngày khoảng 50 bệnh nhân trên một phòng khám) Sốlượng bệnh nhân đông như vậy đã gây không ít khó khăn và mệt mỏi cho bác sĩ trong việc gọi bệnh nhân vào khám theo số thứ tự đã ghi trong sổ khám bệnh Do đó cần thiết phải lắp đặt một thiết bị trợ giúp bác sĩ gọi số thứ tự bệnh nhân vào khám nhằm tạo thuận lợi cho quá trình khám chữa bệnh của bác sĩ, đảm bảo trật tự văn minh tại các phòng khám

2.Tính năng của thiết bị

- Thiết bị có bàn phím để bác sĩ bấm số thứ tự gọi bệnh nhân vào khám

- Số thứ tự của bệnh nhân được hiển thị trên bảng số đặt tại hành lang phòng khám (nơi bệnh nhân ngồi chờ) để bệnh nhân quan sát Trên bàn của bác sĩ cũng hiển thị số thứ tự này Để thu hút sự chú ý của bệnh nhân, chữ số hiển thị trên bảng được nhấp nháy mỗi khi chuyển số bệnh nhân mới Các chữ số hiển thị màu đỏ, có kích thước đủ lớn để bệnh nhân tiện quan sát

- Thiết bị có khả năng tự động đọc số của bệnh nhân Thực tế cho thấy, tại hành lang phòng khám thường xuyên rất đông người (gồm bệnh nhân và người đưa bệnh nhân đikhám), trạng thái tâm lý của họ thường căng thẳng Nếu bệnh nhân chờ khám phải thường xuyên quan sát vào bảng số thứ tự để biết thông tin thứ tự khám của mình thì mức độ căng thẳng tâm lý càng tăng lên, gây ảnh hưởng xấu đến sức khỏe bệnh nhân

Để khắc phục điều này, thiết bị có khả năng tự động đọc số thứ tự bệnh nhân Như vậy, bệnh nhân không cần phải quan sát vào bảng số mà vẫn biết được thông tin một cách đầy đủ và thuận lợi

3 Thiết kế

3.1 Mô hình thiết bị

Thiết bị gồm có 2 bảng điện tử chính: bảng điện tử điều khiển trên bàn bác sĩ (hình 1)

và bảng điện tử hiển thị số thứ tự ngoài hành lang phòng khám (hình 2) Hai bảng điện

tử này sử dụng chung một bộ nguồn và được kết nối với nhau thông qua cáp tín hiệu

Hình 1: Bảng điện tử điều khiển trên bàn bác sỹ

Hình 2: Bảng điện tử hiển thị số thứ tự ngoài hành lang phòng khám

3.2 Mô tả hoạt động của thiết bị

Thiết bị sử dụng nguồn 220VAC-12VDC Bác sĩ bật công tắc nguồn, khi đó đèn báo nguồn sáng (đèn màu xanh), trên bảng số thứ tự sẽ hiện số 0

3.2.1 Bấm số gọi số thứ tự bệnh nhân

Bác sĩ sử dụng bàn phím trên bảng điều khiển nhập số thứ tự bệnh nhân vào khám Khi đó, các chữ số sẽ hiển thị tương ứng trên bảng điều khiển Nếu bấm sai số, bác sĩ

sử dụng phím “XÓA” để xóa Khi đã nhập đúng số thứ tự cần gọi, bác sỹ ấn nút

“ENTER” Khi đó trên bảng số ngoài hành lang sẽ thể hiện như sau:

- Số thứ tự sẽ hiển thị nhấp nháy trong 10 giây đầu tiên, sau đó hiển thị liên tục Đồng thời với sự hiển thị của số thứ tự, đèn báo “BÁC SĨ ĐANG CÓ BỆNH NHÂN” sẽ sáng (màu đỏ)

- Loa (lắp trong bảng số ngoài hành lang) sẽ tự động đọc số thứ tự và mời bệnh nhân vào khám Câu thông báo sẽ được nhắc lại 2 lần

Ví dụ: Bác sĩ nhập số “12” và ấn nút “ENTER” thì loa sẽ tự động thông báo như sau:

“Xin mời bệnh nhân số mười hai vào khám Chúng tôi xin nhắc lại, xin mời bệnh nhân

số mười hai vào khám” Câu thông báo này có thể thay đổi tùy theo yêu cầu của bệnh viện

Để chuyển sang số thứ tự tiếp theo, bác sĩ có thể ấn phím “->” và ấn “ENTER”, câu thông báo số thứ tự bệnh nhân tiếp theo sẽ được thực hiện như mô tả ở trên

3.2.2 Báo bác sĩ bận

Trong trường hợp bác sĩ bận việc cá nhân, bác sĩ bấm phím “CHỜ”, khi đó đèn báo

Tuy nhiên mô hình trên chỉ áp dụng đối với một phòng khám đơn lẻ,chứ không áp dụng cho toàn bộ hệ thống trong bệnh viện gồm nhiều phòng khám.

QMS_PCLAN V1.0- Hệ thống sử dụng máy tính và mạng LAN có sẵn.Thích hợp

cho quy trình hoạt động của bệnh viện Sử dụng phần mềm cài trên máy tính làm việc của khu tiếp nhận bệnh, máy tính của bác sĩ kết hợp với các bộ hiển thị để gọi số thứ

tự khám bệnh

Tính ưu việt của hệ thống:

Ưu điểm:

- Giá thành rẻ nhờ tận dụng hạ tầng có sẵn của Bệnh viện

- Thay đổi các chức năng, quy trình hoạt động dễ dàng

- Linh hoạt trong việc điều chỉnh chức năng của Hệ thống

- Hệ thống hoạt động ổn định, tin cậy

Nhược điểm:

- Bắt buộc mỗi quầy, phòng khám phải có máy tính kết nối với mạng nội bộ

- Trong trường hợp không có đủ máy tính, hệ thống sẽ tích hợp bàn phím gọi số

Quy trình hoạt động ứng dụng thực tế trong bệnh viện:

- Hoạt động theo quy trình một chiều

Giải thích quy trình:

+ Bước 1: Bệnh nhân(BN) lấy số thứ tự (STT) - Có thể một nhân viên BV vừa bán sổ,

ghi thông tin và lấy số thứ tự cho BN STT sẽ được tự động cập nhật vào các quầy tiếpnhận theo các nút nhấn lấy số tương ứng

Ví dụ: Quầy Khám dịch vụ, Quầy khám bảo hiểm…

+ Bước 2: BN ngồi chờ đến số thứ tự để làm thủ tục Khi đến lượt, hệ thống loa tổng

sẽ tự động gọi số STT của bệnh nhân đến làm thủ tục – Đồng thời STT của BN sẽ hiển thị lên màn hình Led treo trước cửa quầy tiếp nhận

+ Bước 3: Khi làm thủ tục xong, Nhân viên tiếp nhận hồ sơ sẽ chuyển STT của BN

đến các phòng khám, hướng dẫn BN đến phòng khám ngồi chờ đến lượt

+ Bước 4: Bệnh nhân đến các phòng khám chờ đến lượt Khi đến lượt, hệ thống loa

mini trước phòng khám sẽ gọi STT, đồng thời STT sẽ hiển thị lên bảng Led 4 số trướcphòng khám

+ Sau khi khám xong, tùy thuộc vào tình trạng bệnh của BN mà BS có thể chỉ định làm các xét nghiệm Đối với quy trình này, khi BN làm các xét nghiệm xong sẽ trở lại vào gặp trực tiếp BS mà không cần phải xếp hàng

- Hoạt động theo quy trình đa chiều

Giải thích hoạt động:

Ở một số Bệnh viện có quy trình đặc thù, ví dụ như tất cả các bệnh nhân đều qua một khâu trung gian để nhập thông tin bệnh nhân, bệnh án và chuyển BN đến các phòng khám chuyên khoa, thì sử dụng quy trình đa chiều

Các bước hoạt động:

+ Bước 1: Bệnh nhân lấy số từ thùng máy lấy số (hoặc nhân viên tiếp nhận bệnh thay

BN lấy STT) Sau đó đến các quầy tương ứng để làm thủ tục khám chữa bệnh (Ghi

sổ, nộp thẻ BHYT…)

+ Bước 2: Bệnh nhân đến quầy làm thủ tục để chờ làm thủ tục Sau khi làm thủ tục

xong, nhân viên tiếp nhận sẽ hướng dẫn BN qua quầy thu tiền, nhập thông tin bệnh nhân, bệnh án (Ví dụ: quầy 1) để chờ lấy sổ - Bước này nhân viên làm thủ tục sẻ chuyển STT qua quầy 1

+ Bước 3: Bệnh nhân đến quầy 1 (Nhập thông tin BN – thu tiền – Trả sổ) Chờ đến số

thứ tự Khi đến STT thì BN sẽ được Nhân viên trả sổ hướng dẫn tới các phòng khám

để khấm bệnh

Sau bước này có 2 phương án:

1 Nhân viên trả sổ sẽ chuyển số thứ tự của BN đến phòng khám chuyên khoa

2 Bệnh nhân tới khu vực khám lấy số thứ tự tương ứng với phòng khám ghi trên sổ Với yêu cầu lắp đặt thêm một máy lấy số trước khu vực phòng khám

+ Bước 4: BN đến các phòng khám chờ tới STT Khi đến số thứ tự, BN vào khám.

Sau khi khám bệnh xong sẽ có 2 trường hợp xảy ra:

1 Bệnh nhân ra mua thuốc và điều trị ngoại trú – Kết thúc quy trình.

2 Bệnh nhân phải đi làm các xét nghiệm cần thiết (xét nghiệm máu, chụp

X quang…) Tiếp tục thực hiện bước 5.

+ Bước 5: BS sẽ chuyển STT của BN ra quầy làm thủ tục như: nhập bệnh án, đóng

tiền… (Trường hợp này ưu tiên thực hiện trước ở quầy làm thủ tục)

+ Bước 6: BN đến quầy làm thủ tục, đóng tiền và thực hiện các xét nghiệm lâm sàng + Bước 7: Sau khi thực hiện xong các xét nghiệm lâm sàng, sẽ có 2 phương án lựa

chọn:

1 Trên máy lấy số ở quầy làm thủ tục sẽ có nút nhấn ưu tiên sau khi làm xét nghiệm xong, BN tới quầy thủ tục để làm thủ tục (tùy thuộc vào BV, lúc này sẽ nhập kết quả, hoặc một chức năng nào đó) Sau khi làm thủ tục xong, nhân viên làm thủ tục sẽ chuyển BN tới phòng khám theo dạng ưu tiên (tùy chọn)

2 Trong trường hợp trong quy trình hoạt động của BV không yêu cầu BN phải qua quầy làm thủ tục thì Trên máy lấy số đặt trước dãy phòng khám, sẽ có nút ưutiên từng phòng khám(tùy chọn) Bệnh nhân lấy số thự tự và đến phòng khám để bác

sỹ xem kết quả và chẩn đoán bệnh Kết thúc quy trình hoạt động.

III.KHẮC PHỤC HẠN CHẾ

Phương pháp thiết kế,xây dựng hệ thống gọi khám bệnh nhân tự động dựa trên mô hình hệ thống nhúng sử dụng họ vi điều khiển PIC và giao thức truyền thông theo chuẩn RS485 nhằm giải quyết những trở ngại hiện tại của hệ thống đăng kí gọi khám bệnh nhân tại hầu hết các phòng khám của các bệnh viện và phòng khám trung

tâm.Hệ thống được xây dựng với mục tiêu tin học hóa quy trình quản lý gọi khám bệnh nhân.Ngoài việc thay thế hoàn toàn quy trình gọi khám thủ công dựa trên giấy

tờ truyền thống như trên

Hệ thống còn tự động hóa việc sắp xếp,gọi khám bệnh nhân đồng đều,giảm thiểu chi phí quản lý và tạo ra tính công bằng cho bệnh nhân và xã hội

1.Sơ đồ khối hệ thống

Trong hệ thống,trung tâm điều khiển đóng vai trò cung cấp số cho các bệnh

nhân,truyền nhận các tín hiệu từ các trạm vệ tinh,giám sát quá trình bắt đầu và kết thúc một phiên khám bệnh…Đồng thời hệ thống điều khiển tại trung tâm có nhiệm vụhiển thị bảng tổng hợp bệnh nhân thăm khám tại các phòng vệ tinh.Khu vực cấp số cho phép bệnh nhân đăng kí khám bệnh,sau đó sẽ gửi tín hiệu về cho trung tâm điều khiển để xử lý và truyền đến các phòng khám vệ tinh

Tại khu vực chờ,bảng hiển thị tổng hợp sẽ cung cấp những thông tin về số khám hiện tại các phòng khám vệ tinh cho bệnh nhân vào thăm khám.Thông tin này giúp cho bệnh nhân đưa ra các quyết định về mặt thời gian

Hệ thống phần cứng tại các phòng khám vệ tinh đảm nhiệm việc truyền nhận thông tin đến máy trung tâm.Đồng thời tại đây hệ thống sẽ cho phép người điều khiển các tác vụ: bỏ qua số hiện thời,chọn số kế tiếp,chuyển số,báo bận,hiển thị số khám hiện thời tại mỗi phòng khám vệ tinh.Bên cạnh đó,phần mềm hệ thống sẽ cho phép bệnh nhân đăng kí khám,xếp và cấp số tự động theo phòng khám được chọn,thực hiện tác