Tiểu luận môn phương pháp nghiên cứu khoa học NGUYÊN LÝ SÁNG TẠO TRONG GOOGLE GLASS

Vì vậy qua bài đồ án này tôi xin trình bày rõ hơn về sáng tạo, các thủ thuật để làm sáng tạo và một ứng dụng cụ thể: google glass vận dụng quá trình sáng tạo Qua đây, tôi xin được gửi lờ

ĐẠI HỌC QUỐC GIA THÀNH PHỐ HCMĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ THÔNG TIN

- -BÁO CÁO THU HOẠCH MÔN HỌC

PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU KHOA

HỌC & SÁNG TẠO

NGUYÊN LÝ SÁNG TẠO TRONG GOOGLE GLASS

GVHD: GS TSKH: Hoàng Văn Kiếm Học viên: Nhan Thanh Nhã

MỤC LỤC

LỜI NÓI ĐẦU 1

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ SÁNG TẠO 2

1.1 Định nghĩa sáng tạo: 2

1.2 Tầm quan trọng của sáng tạo? 3

1.3 Tư duy sáng tạo là gì? 4

1.4 Động cơ sáng tạo? 5

1.5 Đặc điểm của người sáng tạo? 7

1.5.1 Lao động chuyên cần 7

1.5.2 Nhiệt tình, say mê thúc đẩy sáng tạo 8

1.5.3 Dám nghĩ dám làm, chịu đựng gian khổ Thất bại không nản Dũng cảm phấn đấu bền bỉ đến thắng lợi cuối cùng 9

1.5.4 Lòng tin và sáng tạo 10

1.5.5 Luôn đổi mới, không chịu lạc hậu 10

1.5.6 Tính khiêm tốn và sự sáng tạo 11

1.5.7 Những phẩm chất của một người nghĩ sáng tạo? 12

1.6 Phương pháp giúp bạn rèn luyện tư duy sáng tạo: 13

CHƯƠNG 2: PHƯƠNG PHÁP SCAMPER 15

2.1 Phương pháp SCAMPER 15

2.2 Phân tích SCAMPER 17

2.2.1 Phép thay thế - Substitute 17

2.2.2 Phép kết hợp – Combine 18

2.2.3 Phép thích ứng – Adapt 19

2.2.4 Phép điều chỉnh – Modify 19

2.2.5 Phép thêm vào – Put 20

2.2.6 Phép loại bỏ - Eliminate 21

2.2.7 Phép đảo ngược – Reverse 21

CHƯƠNG 3: NGUYÊN LÝ SÁNG TẠO TRONG GOOGLE GLASS 24

3.1 Google Glass: Ngày ấy - bây giờ 24

3.2 Ứng dụng nổi bậc của Google Glass 27

3.2.1 Google Glass cho phép nháy mắt để chụp ảnh 27

3.2.2 Biến Google Glass thành trợ thủ cấp cứu 28

3.2.3 Google Glass cập nhật ứng dụng xem tin nhắn SMS cho iPhone và lịch 28

3.2.4 Kính Google Glass và smartphone: Ai nhanh hơn? 29

3.2.6 Dùng Google Glass làm thông dịch viên cho người khiếm thị 33

3.2.7 Hỗ trợ trong phẫu thuật 34

3.3 Nguyên Lý Sáng Tạo Khoa Học Được Áp Dụng Trong Google Glass 35

3.3.1 Phép thay thế - SUBSITUTE 35

3.3.2 Nguyên tắc của phép kết hợp - COMBINE 35

3.3.3 Phép thích ứng – ADAPT 36

3.3.4 Phép điều chỉnh - MODIFY 36

3.3.5 Phép thêm vào - PUT 37

3.3.6 Phép loại bỏ - ELIMINATE 37

3.3.7 Phép đảo ngược - REVERSE 38

KẾT QUẢ CỦA BẢN THÂN QUA MÔN HỌC 39

TÀI LIỆU THAM KHẢO 41

LỜI NÓI ĐẦUNói đến ngành công nghệ thông tin, thì ai cũng có cái nhìn đầu tiên là một ngành công nghệ trẻ Công nghệ trẻ là do ngành công nghệ này ra đời sau so với các ngành công nghệ khác, thứ hai là ngành công nghệ này liên tục cập nhật, đi đầu trong công nghệ về đổi mới tư duy và sáng tạo, nhưng cái nhìn thứ hai thì đúng hơn.

Từ “sáng tạo” là một từ rất bình dân gần gũi và hầu như ai cũng dùng và khi nói đếnsáng tạo thì ai cũng có một cái khái niệm cơ bản về sáng, nhưng ít ai lại quan tâm đến quy trình của sáng tạo

Vì vậy qua bài đồ án này tôi xin trình bày rõ hơn về sáng tạo, các thủ thuật để làm sáng tạo và một ứng dụng cụ thể: google glass vận dụng quá trình sáng tạo

Qua đây, tôi xin được gửi lời cảm ơn đến GS – TSKH Hoàng Văn Kiếm, người đã tận tâm truyền đạt những kiến thức nền tảng cơ bản về môn học “nghiên cứu khoa học và sáng tạo”, để tôi có cơ sở kiến thức để có thể viết được bài thu hoạch này

Do kiến thức còn hạn hẹp, bài thu hoạch có thể có những sai sót nhất định, mong thầy và các bạn góp ý để bài thu hoạch ngày càng hoàn thiện hơn

Tôi xin tỏ lòng biết ơn sâu sắc!

Nội dung báo cáo gồm các phần chính: CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ THUYẾT SÁNG TẠO, CHƯƠNG 2: PHƯƠNG PHÁP SCAMPER, CHƯƠNG 3: NGUYÊN LÝ SÁNG TẠO TRONG GOOGLE GLASS

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ SÁNG TẠO

Trước khi trình bày về cơ sở lý thuyết của sáng tạo, tôi xin kể về một câu chuyện để chúng ta thấy rõ là sáng tạo có thể thực hiện ở mọi lúc mọi nơi và không phải chỉ dành riêngcho những con người có tri thức cao, và có sáng tạo thì một việc tưởng chừng như bế tắc, không có một lời giải thì sáng tạo sẽ giúp chúng ta giải quyết một cách rất nhẹ nhàng, quan trọng là ta biết phải biết ứng dụng của sáng tạo và sáng tạo vào mục đích tốt đẹp Câu chuyện như sau: ngày xưa, khi công cụ đo đạc và kỹ thuật tính toán thô sơ, có một vị quan huyện mới được bổ nhiệm về nhậm chức ở một vùng nọ Vị quan này muốn biết được diện tích đất của huyện mình quản lý là bao nhiêu, bèn triệu tập các quan thuộc cấp lại để hỏi thì các vị này lại đưa ra những con số khác nhau và cũng không ai chắc rằng con số của mình làchính xác, và họ cũng không biết cách nào để đo đạc cho chính xác, vì vùng của họ có núi non, mà vị quan lại cần diện tích mặt bằng Trong khi tất cả không tìm ra lời giải, thì một anh thợ mộc hay được tin này, anh ta nói rằng anh ta sẽ đo được chính xác diện tích mà quan cần, chỉ cần cho anh ta bản đồ của huyện Ta thợ mộc về cắt những mảnh gõ nhỏ ghép hình lại vừa đúng với bản đồ Xong anh ta đem cân tất cả mảnh gõ đó, và ứng với một diện tích đát nhỏ đo được chính xác nào đó thì sẽ tương ứng với trọng lượng miếng gõ anh cân,

từ tỷ lệ đó anh tính được diện tích mặt bằng mà quan huyện yêu cầu

Từ bài toán trên ta thấy rằng anh thợ mộc đã biết cách thay đổi không gian tính một cách tài tình, thay vì đo diện tích anh ta lại đem cân diện tích Đây cũng là một cách thay đổikhông gian tính như là bài toán cân voi của trạng lường Lương Thế Vinh hay là phát minh lực đẩy của nhà bác học vĩ đại Archimedes

Theo Bộ Lao động Mỹ, người lao động ở thế kỷ 21 cần có 13 kỹ năng, mà theo họ, kỹ năng tư duy sáng tạo là quan trọng nhất Vậy sáng tạo và tư duy sáng tạo đang được hiểu như thế nào?

1.1 Định nghĩa sáng tạo:

Theo trang http://kynangcuocsong.wordpress.com/2009/08/07 thì định nghĩa sáng

tạo là: “Quá trình hoạt động của con người tạo ra những giá trị vật chất, tinh thần mới về chất Nói cho dễ hiểu thì sáng tạo là hoạt động của con người tạo ra sản phẩm và sản phẩm này phải đáp ứng được hai yêu cầu sau:

   Có tính mới (mới về chất)

1.2 Tầm quan trọng của sáng tạo?

Khi đã hiểu sáng tạo là gì và sáng tạo có tầm ảnh hưởng như thế nào thì rõ rằng, tư duy sáng tạo luôn là phẩm chất số 1 của người lao động trong bất cứ xã hội nào

Bài học về sự phát triển kinh tế thế giới ghi lại 4 cách dẫn đến thành công: Cách thứnhất, có tài nguyên thiên nhiên phong phú Cách thứ hai, có vốn sắn, tiềm lực dồi dào Cách thứ ba có nền tảng khoa học công nghệ tiên tiến Cách thứ tư có năng lực hoạt động sáng tạo Nếu hội tụ đủ bốn yếu tố thì sẽ đạt được thành công Nhưng cách thứ tư đóng vai trò quyết định Lao động sáng tạo làm cho các tài nguyên khác hoạt động có hiệu quả hơn

Đối với gia đình, bài học trên vẫn còn giá trị Một người con thừa kế tài sản của cha

mẹ để lại Nếu anh ta tiêu xài phung phí, không suy nghĩ sáng tạo để sử dụng tài sản ấy có hiệu quả thì dù tài sản có nhiều đến đâu, sớm muộn gì cũng không còn nữa Chính vì vậy mới có câu: “ Của đầy kho không biết lo cũng hết”

Sáng tạo đem đến cho mỗi người cũng như cộng đồng lợi ích rõ rệt, to lớn Những sáng kiến cải tiến, những sáng tạo có giá trị được trả thù lao xứng đáng Trong lao động trựctiếp hoặc gián tiếp, lợi nhuận sẽ được mang về khi bạn công hiến những đóng góp sáng tạo Một nhà điều hành của một trong những hãng kỹ nghệ lớn nhất thế giới đã nói: “ Không mộtcông ty nào có thể tồn tại và tiến bộ nếu không được liên tục cung cấp những suy nghĩ và những ý tưởng mới mẻ”

Tài liệu khoa học quốc tế cho biết: “ Tương lai của cả thế giới phần lớn tùy thuộc vào chất lượng của tư tưởng và cả ý tưởng sáng tạo do nhân loài khám phá trong tất cả lĩnh vực của cuộc sống”

Nhiều nhà bác học lớn đã phát minh ra những định luật, định lý, học thuyết.v.v Têntuổi của họ gắn liền với sáng tạo trở nên bất diệt, như định luật Niuton, học thuyết Dacuyn, Kinh Phật, Chủ nghĩa Mác – Lênin, Tư tưởng Hồ Chí Minh.v.v

Có người thắc mắc: “ Họ là những thiên tài trời phú, còn tôi là người bình thường làm gì có sáng tạo và cần gì đến sáng tạo?” Ý nghĩ đó hoàn toàn không đúng Tâm lý học

đã nghiên cứu và đi đến kết luận: Tất cả mọi người đều có khả năng sáng tạo dù nhỏ hay lớn Nếu được rèn luyện thì sáng tạo sẽ phát triển không ngừng, nếu không thì sáng tạo sẽ ngày càng mai một Sáng tạo lớn có ý nghĩa vĩ đại, nhưng nếu không có những sáng tạo nhỏthì sáng tạo lớn cũng không thể hình thành

Nhà triết học Phát Paxcan ( 1623 – 1662 ) đã nói: “ Con người là một cây sậy rất yếu trong tự nhiên nhưng là cây sậy biết suy nghĩ” Xét về mặt nào đó, con người yếu đuối

hơn so với nhiều loài động vật Nhưng điều kỳ diệu là con người là động vật duy nhất trên hành tinh này có khả năng tư duy sáng tạo, đã sáng chế ra nhiều công cụ, máy móc có khả năng cải tạo xã hội và thiên nhiên… Tư duy sáng tạo ở đây thực sự cần cho mọi người và là tiêu chuẩn quan trọng để đánh giá và đào tạo người lao động

1.3 Tư duy sáng tạo là gì?

Trong xã hội hiện đại, mỗi ngày lại có rất nhiều sản phẩm mới ra đời Người phát minh ra những sản phẩm ấy nhất định phải có tư duy sáng tạo rất cao Vậy tư duy sáng tạo

là gì?

Những hoạt động tư duy có sáng kiến gọi là tư duy sáng tạo Đặc điểm lớn nhất của

tư duy sáng tạo là tính đổi mới, tức là tính khác lạ, mới mẻ Chẳng hạn, trước đây người ta

cho rằng Mặt Trời quay xung quanh Trái Đất Thế nhưng căn cứ vào thực nghiệm và kết quả quan sát thiên văn, Copernic đã dũng cảm đề xuất “ Thuyết Nhật Tâm” Cho rằng, mặt trời là trung tâm của Thái Dương hệ Trái Đất cũng như các hành tinh khác đều quay xung quanh mặt trời Độc lập suy nghĩ, dám tìm cái mới, đó là những nhân tố quan trọng không thể thiếu trong hoạt động tư duy sáng tạo

Một đặc điểm quan trọng khác của tư duy sáng tạo là tính khuếch tán Chẳng hạn,

hãy kể ra những vật hình tròn Nói chung khi kể, người bình thường giới hạn ở những vật dụng trong sinh hoạt hằng ngày như bát đĩa, cốc chén…những người tư duy sáng tạo không những kể các vật hình tròn, hình cầu, mà còn kể cả bánh ô tô, các khí quản cơ thể người, trứng động vật, lớn thì mặt trời, trái đất, mặt trăng, nhỏ thì các tế bào, nguyên tử…Các bạn thấy đấy, tư duy của họ có thể khuếch tán rộng tới mức nào Mức độ khuếch tán của tư duy

có thể xem là một trong những tiêu chuẩn đánh giá trình độ tư duy sáng tạo cao hay thấp Chính vì vậy có người gọi tư duy sáng tạo là tư duy khuếch tán

Tư duy sáng tạo còn có một đặc tính nữa là tính độc đáo, tức là khi suy nghĩ vấn đề thường không dập khuôn theo những quy tắc hoặc tri thức thông thường, biết giải quyết vấn

đề một cách linh hoạt, ứng biến Chẳng hạn có một người đi mua trứng, nhưng lại quên

không mang theo túi xách, trong tay chỉ có một chiếc ô Nếu người đó có tư duy độc đáo, biết mở ô và lật ngược ô, như thế đã trở thành cái giỏ xách độc đáo đó sao? Bấy giờ vấn đề đựng trứng mang về chẳng phải băn khoăn suy nghĩ…Tính độc đáo của tư duy đòi hỏi chúng ta khi suy nghĩ phải cố hết sức thoát khỏi những khuôn sáo suy nghĩ cũ kỹ, biết xem xét vấn đề từ cách nhìn mới mẻ

Ngoài những điểm trình bày trên, muốn cho tư duy của mình mang tính sáng tạo, còn cần phải có tinh thần nhẫn nại, cần cù, xả thân vì công việc Mặc dù tính sáng tạo của tưduy được xây dựng trên mặt bằng trí lực tương đối cao, nhưng không phải tất cả những người có trình độ trí lực cao đều có tính sáng tạo Bởi vì tính sáng tạo còn gắn chặt với những phẩm chất nhân cách của mỗi người Những người có tính sáng tạo đều có tấm lòng nhân ái, có quyết tâm cao, tinh thần bất khuất, không sợ thất bại, có óc quan sát tinh tế, suy nghĩ độc lập, tinh thần quên mình vì lý tưởng!

Ý nghĩa xã hội của động cơ càng sâu sắc thì sức mạnh của động cơ càng lớn, tính kiên trì hăng say lao động sáng tạo càng mạnh, bền vững Một số gương lao động sáng tạo với động cơ, mục đích rõ ràng trong sáng:

Cậu bé chăn bò đã có 2 bằng tiến sĩ đó chính là GS TSKH Bùi Văn Ga, từ ước mơ nhỏ nhoi của cậu bé Ga “sau này làm được anh thợ máy thật giỏi để giúp bà con làng xóm làm nông đỡ vất vả thôi”

“Để tách được vỏ đậu phụng, đậu xanh, bà con chỉ còn cách đợi trời nắng thật gắt dùng cây đập vào bao tải để tách hạt đậu ra Để có được bao đậu nguyên nhân, người lao động phải bỏ không biết bao nhiêu mồ hôi, công sức ” Còn nhớ năm 2009, ông Biền đã sáng tạo, chế ra máy tách vỏ đậu phụng, đậu Sáng chế này bắt nguồn từ những trăn trở của ông về cuộc sống của bà con vùng kinh tế mới Ninh Tân còn nhiều khó khăn Mong muốn

bà con đỡ vất vả, ông Biền bắt đầu tìm tòi và thực hiện ý tưởng chế tạo chiếc máy tách vỏ đậu xuất phát ngay từ những động tác của người nông dân Xem thêm tại web site

http://www.ninhhoatoday.net/ttnhky66-2.asp

Nhà khoa học sáng tạo Albert Einstein được thế giới bầu là nhà khoa học số 1 của thế kỷ 20, với tinh thần làm việc quên mình, động cơ vì hòa bình và sự tiến bộ của loài người

Thomas Edison là nhà phát minh sáng tạo lớn nhất của thế giới với hơn 2500 bằng

sáng chế Ông tâm niệm về cuộc đời mình: “ Triết học cuộc đời tôi là làm việc Tôi muốn khám phá bí mật của thế giới tự nhiên, để từ đó mưu cầu hạnh phúc cho loài người”.

Sinh ra và lớn lên tại Ấn Đô, đất nước rộng lớn nhưng nghèo đói và thiếu lương thực triền miên Chàng thanh niên Monkonbu Swaminathan quyết tâm học vào ngành nông nghiệp Năm 1962, anh đậu tiến sỹ đại học Cambridge, được trường đại học Visconsin mời

ở lại làm việc, phong chức giáo sư, hứa trả lương cao Nhưng anh quyết tâm trở về tổ quốc, góp phần đưa đất nước thoát khỏi thiếu thốn lương thực Anh sáng tạo ra nhiều giống lúa năng suất cao, giúp cho đất nước anh không những đủ ăn mà còn là nước xuất khẩu nhiều gạo trên thế giới Anh là cha đẻ cuộc cách mạng xanh lần thứ nhất và được bình trọng là 1 trong 100 nhân vật tiêu biểu nhất thế kỷ 20 ở châu Á

Thương hiệu quần bò Levi's của Levi Strauss ngày nay được đánh giá là một trong những thương hiệu hàng hoá lớn nhất thế giới giá trị gần 4 tỷ USD Levi Strauss vốn là người Do thái, định cư tại Đức Sinh năm 1829 trong gia đình rất nghèo, đến năm 1847, Levi Strauss cùng với mẹ và hai em gái quyết định rời bỏ châu Âu để mong đổi đời ở nước

Mỹ, miền đất hứa của rất nhiều người lúc đó Cả gia đình sống nhờ cửa hàng nhỏ bán quần

áo của hai người anh Jonas và Louis ở New York Vào đầu những năm 50 của thế kỷ 19, một số mỏ vàng ở phía Tây nước Mỹ được phát hiện Và cả một làn sóng người lao động đổ

xô về California đào vàng Năm 1853, không chịu được cảnh sống nhờ hai người anh, Levi Strauss cũng bỏ nhà theo những người đào vàng đến San Fransisco Tuy nhiên, ông không

đi đào vàng mà chỉ có ý định làm dịch vụ cho họ Chẳng có vốn liếng gì, LeviStrauss quyết định lại mở cửa hàng quần áo và tạp hoá nhỏ trên cơ sở số hàng hoá của hai người anh cho mang theo Levi Strauss biết chút ít may vá và nhận sửa chữa và may vá quần áo cho công nhân đào vàng

Cho tới một ngày, một thợ đào vàng đề nghị ông may cho một chiếc quần bảo hộ thật bền, thật chắc để mặc đi làm hàng ngày Đúng lúc nhà hết sạch vải may quần, Levi Strauss chợt nảy ra ý tưởng lấy cuộn vải bạt, dầy và khá thô, vốn chỉ để làm buồm cho thuyền lớn hay làm lều ngủ trên đồng cỏ may quần cho thợ đào vàng Quần bò đầu tiên ra đời từ đó và lúc đầu nó có màu nâu, có dây đeo, thiết kế đơn giản nhưng chắc chắn, rất phù hợp với nghề đào vàng luôn phải di chuyển, cọ sát với vách đá, hầm mỏ Quần jean và thương hiệu Levi's từ đó đã nhanh chóng phát triển và len lỏi vào mọi tầng lớp xã hội Thời trang quần bò trở thành biểu tượng của văn hoá người Mỹ, lối sống của người Mỹ

Trong một lần đi ra Phú Quốc người phụ nữ vật vã khi bị say sóng, nóng bức, và chuyến hải trình gần 10 tiếng Trong lúc này người phụ nữ đó đã lóe lên ý nghĩ, nhu cầu về dịch vụ tàu Phú Quốc là rất cần thiết, bà đã mạnh dạn, mạo hiểm vay tiền ngân hàng đầu tư tàu cao tốc đầu tiên tại Kiên Giang đó chính là bà Quách Hồng- chủ tịch hội đồng quản trị công ty SuperDong Kết quả là bà đã thành công.

1.5 Đặc điểm của người sáng tạo?

1.5.1.Lao động chuyên cần

Sáng tạo không phải là một trò chơi tự do của tưởng tượng, mà không đỏi hỏi một

sự lao động căng thẳng nào Sáng tạo không phải là kết quả của cảm hứng Phát minh khôngphải là nhờ dịp may Rêpin nói: “ Cảm hứng là phần thưởng cho lao động gian khổ” Còn Pasteur thì viết: “ Dịp may chỉ mách bảo cho một trí tuệ chuyên cần”

Nhà phát minh vĩ đại Thomas Edison thưở thiếu niên còn là một cậu bé bán báo trên

xe lửa, đã bắt tay xây dựng sự nghiệp nghiên cứu với hai bàn tay trắng Thế nhưng nhờ nghịlực tự học phi thường và tinh thần làm việc không mệt mỏi, ông đã đạt được những thành tựu sâu sắc "Tôi không thất bại Tôi chỉ là đã tìm ra 10.000 cách không hoạt động" là cách

mà nhà sáng chế vĩ đại Thomas Edison nói về hàng ngàn lần thử nghiệm thất bại để tìm ra đúng vật liệu làm sợi dây tóc trong bóng đèn Trong suốt cuộc đời, Edison đã có 2500 phát minh, sáng chế lớn nhỏ "Thiên tài gồm 2% cảm hứng và 98% cực nhọc" là câu nói nổi tiếng của Edison về tinh thần học tập và lao động miệt mài không ngừng nghỉ Trong 84 năm của cuộc đời, trung bình mỗi ngày ông làm việc khoảng 20 giờ Tới năm 75 tuổi, ông mới chịu giảm bớt thời gian làm việc xuống 16 giờ mỗi ngày Trong suốt cuộc đời của mình, ông đã đọc hơn 10.000 cuốn sách bằng cách "ăn bớt thời giờ làm việc để ngốn hết 3 cuốn sách mỗi ngày" Ngoài học vấn về khoa học và sử học, ông còn là một học giả chuyên khảo cứu nền văn minh Hi Lạp và La Mã

Sau bốn năm trời với hàng ngàn thí nghiệm, hai vợ chồng Curie đã luyện thành công chất Radi Với thành công này, năm 1903 Viện Khoa học Hoàng gia London trao tặnghai ông bà Huy chương Devy và một tháng sau Viện Hàn lâm khoa học Thụy Điển trao tặnghai người giải thưởng Nobel

Chẳng phải ngẫu nhiên mà Páp lốp đã đề nghị viết trong phòng thí nghiệm của mìnhdòng chữ: “ Quan sát, quan sát, quan sát mãi” Danh họa thế giới Leonado Vinxi khuyên: “

Hãy kiếm tìm tài liệu sáng tạo của mình ở khắp nơi xung quanh, hãy quan sát hình thù quái đản của những đám mây, hãy quan sát những đám rêu trên tường?”.

Tri thức tích lũy càng rộng bao nhiêu, kinh nghiệm gom góp càng phong phú bao nhiêu, thì khả năng sáng tạo mới phù hợp với yêu cầu của hiện thực và ứng dụng của cái mới vào thực tiễn sẽ càng lớn bấy nhiêu

Trí tưởng tượng sáng tạo chân chính bao giờ cũng có căn cứ khoa học vững chắc,

có tiền đề vật chất hiện thực Lòng kiên trì, miệt mài lao động cùng nghị lực vượt khó là một trong những yếu tố quyết định sự hình thành những con người sáng tạo kiệt xuất Bậc thiên tài lỗi lạc của nhân loài Newton khi trả lời câu hỏi, nhờ đâu ông đi tới được định luật “Vạn vật hấp dẫn”? Ông nói: “ Đó là do tôi thường xuyên chăm chú theo dõi đối tượng nghiên cứu của mình và kiên tâm chờ đợi, từ khi sự việc bắt đầu cho đến khi sự việc được sáng tỏ dần dần và trở thành hoàn toàn rõ ràng”

Có người nghĩ rằng: Các nhà bác học thông minh lỗi lạc với việc phát minh sáng tạođối với họ là những công việc nhẹ nhàng? Điều đó thật sự không đúng! Tài năng chẳng qua

là kết quả của nhiệt tình và lao động Ngay những người được gọi là thiên tài cũng không vượt ra ngoài quy luật ấy

Và C Mac từng nói: “ Trong khoa học không có con đường nào rộng rãi, thênh thang, bằng phẳng cả, mà chỉ có những ai chịu khó trèo từng mỏm đá trên những nẻo đườnggai góc, gập gềnh mới có hi vọng đạt tới những đỉnh cao sáng lạn của khoa học mà thôi”

1.5.2 Nhiệt tình, say mê thúc đẩy sáng tạo

Sự say mê là một dạng cảm xúc có cường độ cao, được thể hiện dưới hình thức những sự rung động trước những sự vật và hiện tượng có liên quan đến nhu cầu của mình Nhờ sự say mê, con người có thể tập trung tư tưởng cao độ vào công việc chính, ít quan tâmhọc không chú ý đến công việc khác, hoàn thành công việc của mình một cách tốt đẹp

Không ít nhà sáng tạo, thiên tài bị người đời coi là người khùng điên, không bình thường Vì sao vậy? Bởi họ say mê, bị lôi cuốn vào công việc, quên ăn quên uống, thậm chí quên cả tình ái của riêng mình

Qua học tập, trao đổi với các đồng nghiệp, đặc biệt là khả năng quan sát, suy luận, bác sĩ Tôn Thất Tùng đã phát hiện trong gan của một người bệnh có hàng chục con giun chui ở các đường mật Với một dụng cụ thô sơ, chỉ bằng một con dao nạo, ông đã phẫu tích

kỹ lưỡng cơ cấu của lá gan Bằng phương pháp này, trong suốt thời gian từ 1935 đến năm

1939, ông đã phẫu tích trên 200 lá gan của các tử thi để nghiên cứu các mạch máu Rồi ông

vẽ lại thành các sơ đồ, đối chiếu chúng với nhau để tìm ra những nét chung Trên cơ sở đó, ông đã viết và bảo vệ thành công luận án tốt nghiệp bác sĩ y khoa với nhan đề “Cách phân chia mạch máu của gan” Với bản luận án này, ông đã được tặng Huy chương Bạc của Trường Đại học Tổng hợp Paris (Trường Đại học Y-Dược tại Hà Nội lúc bấy giờ là một bộ phận) Bản luận án được đánh giá rất cao và trở thành tiền đề cho những công trình khoa học nổi tiếng của ông Sau này, chính vì biết rõ các cơ mạch trong gan, vào những năm

1960, ông đã nghiên cứu thành công phương pháp “cắt gan có kế hoạch” Đây là một

phương pháp hoàn toàn mới và hiện đại, khác hẳn với những phương pháp trước đây Vì trước đó, do chưa có mô tả chính xác các mạch máu trong gan nên người ta vẫn quen dùng phương pháp “cắt gan không có kế hoạch” Ông cho rằng làm như vậy thì thật nguy hiểm, vìcắt xong nếu không đúng mạch, bệnh nhân có thể chết do chảy máu hoặc do hoại tử gan Đểghi nhận công lao của người đầu tiên đã tìm ra phương pháp cắt gan này, người ta gọi là

“Phương pháp mổ gan khô” hay “Phương pháp Tôn Thất Tùng” Chính vì thế, giáo sư người Pháp nổi tiếng Malêghi trong báo “Lion phẫu thuật”, năm 1964 đã viết: “Trường Đại học Y khoa Hà Nội có thể tự hào đã có hai thành tựu trong lịch sử của mình, một là đã nghiên cứu lần đầu tiên về cơ cấu các mạch trong gan, hai là lần đầu tiên đã thành công trong việc cắt gan có kế hoạch”

Nhà khoa học Pri khốt cô viết: “ Công tác nghiên cứu khoa học là một sáng tạo rất công phu và phức tạp, đỏi hỏi thường xuyên phải có lòng hăng say cao độ, có nhiệt tình công tác” Nếu công tác nghiên cứu ta làm với tinh thần thờ ơ, lãnh đạm thì nó sẽ trở thành công việc rất thủ công và không bao giờ đưa lại một cái gì thực chất cả Không phải ngẫu nhiên mà người ta so sánh sự sáng tạo trong khoa học với những chiến công Cũng như chiến công, nó đỏi hỏi toàn bộ năng lực sáng tạo của con người phải hoạt động căng thẳng tới mức tối đa

Lênin đã nhấn mạnh rằng: “ Nếu thiếu đi sự say mê sáng tạo thì con người không thể và không bao giờ tìm thấy chân lý”

1.5.3 Dám nghĩ dám làm, chịu đựng gian khổ Thất bại không nản Dũng cảm phấnđấu bền bỉ đến thắng lợi cuối cùng

Tạo ra cái mới là quá trình đấu tranh gian khổ, đấu tranh với những trở lực của xã hội, của tự nhiên và tư duy con người

Người sáng tạo biết rằng, tạo ra cái mới là gian khổ, nhưng họ dám xông vào, biết là

có thể thất bại nhưng họ không nản vì: “ Thất bại là mẹ thành công” Họ kiên trì làm việc cho đến ngày thành công với niềm tin: “ Có công mài sắt, có ngày nên kim”, “ Không có việc gì khó, chỉ sợ lòng không bền Đào núi và lấp biển, quyết chí ắt làm nên”

Từ nhỏ Phạm Quang Lễ đã nuôi mộng… chế tạo vũ khí Nhưng đó là việc vô cùng khó khăn, như sau này ông kể lại: “Công việc chẳng phải là giản đơn Không một nước nào trên thế giới lại ngớ ngẩn công bố các tài liệu kỹ thuật quân sự Đế quốc Pháp đâu phải là điên đến mức để cho một người Việt Nam, kể cả những kẻ đã vào “làng Tây”, được đến học

ở các trường dạy về vũ khí hay vào làm ở các viện nghiên cứu, các nhà máy sản xuất vũ khí

Vì thế, trong 11 năm đằng đẵng ấy, tôi chỉ có thể mò mẫm tự học một cách âm thầm, đơn độc và bí mật hoàn toàn ” ông chính Phạm Quang Lễ chính là Giáo sư viện sĩ Trần Đại Nghĩa, tên này do chính Bác Hồ đặt

1.5.4 Lòng tin và sáng tạo

Lòng tin kích thích nội lực của con người, giúp khắc phục nhiều khó khăn để tự đếnđích sáng tạo Lòng tin có thể bắt nguồn từ sức mạnh vật chất hay sức mạnh tinh thần của một người, một tập thể Cùng với tinh thần kiên trì, sự say mê…lòng tin mới trở thành hiện thực

Ra đời từ giữa tháng 5/2013 và đến đầu năm 2014, Flappy Bird đã gây sốt với nhiều

tờ báo, hãng truyền thông có uy tín trên thế giới như Forbes, CNN, Cnet, Bloomberg, The Verge Làm được vậy không hề dễ, và nó chứng minh người Việt Nam hoàn toàn có thể làm ra những sản phẩm công nghệ thông tin đủ sức chinh phục thế giới, có chỗ đứng trên thịtrường toàn cầu

Sự tự tin này là điều đất nước, dân tộc chúng ta đang rất cần Chúng ta chỉ có thể bảo vệ chủ quyền, độc lập, toàn vẹn lãnh thổ khi đủ sức mạnh xây dựng nền kinh tế vững chắc, vốn lấy tri thức, sáng tạo làm nền tảng đột phá

Anbe Anhxtanh nhờ vững tin vào sức mạnh của tư duy, đã phát hiện ra học thuyết tương đối tổng quát từ tư duy thuần túy trừu tượng và niềm tin sắt đá vào tính đơn giản, hài hòa của thế giới tự nhiên

1.5.5 Luôn đổi mới, không chịu lạc hậu

Bản chất lao động của con người là sáng tạo, đổi mới Quy luật đổi mới luôn tồn tại trong thiên nhiên, trong xã hội và cả trong tư duy

Lao động sáng tạo ra sản phẩm vật chất và tinh thần ngày càng tốt và nhiều, thỏa mãn nhu cầu ngày càng cao, đa dạng phong phú của con người, cũng đồng thời đem lại lợi ích cho chính mình.

Căn cứ vào đâu để đánh giá sự đổi mới? Sản phẩm đổi mới phải đem lại sự tiến bộ

xã hội, hạnh phúc cho con người

Trong kinh thư viết lời của Vua Thành Thang như sau: “Đức nhật tân, vạn bang duyhoài Chí tự mãn, cửu tộc nãi ly Vương mậu chiêu đại đức, kiến trung vu dân, dĩ nghĩa chế

sự, dĩ lễ chế tâm, thùy dụ hậu côn” dịch nghĩa (đức độ mỗi ngày mỗi mới, muôn nước đều tâm phục; nếu tự mình lấy làm mãn chí, thì ngay chín người trong họ cũng phân ly Nhà vuasáng tỏa đức lớn; dựng tạo trung dân; theo điều nghĩa mà xử sự, theo lễ phép mà chính tâm, truyền cho con cháu về sau nữa.) tương truyền, cái bồn tắm của ngài cũng có khắc bài “Cẩu nhật tân, nhật nhật tân, hựu nhật tân ” dịch nghĩa: ví như mỗi ngày một mới, thì ngày ngày phải đổi mới, ngày lại ngày phải đổi mới

1.5.6 Tính khiêm tốn và sự sáng tạo

Đức tính khiêm tốn giúp con người sống thanh thản, trong sáng, lành mạnh và loại

bỏ được những dằn vặt, tủn mủn do những thói tham lam, ích kỉ, đố kị, ghen ghét Nó là động lực giúp con người vươn lên trong học tập, lao động sáng tạo và đời sống

Người có tính khiêm tốn biết trân trọng những thành tích, ưu điểm của những ngườixung quanh Họ có thói quen xem xét những công lao, thành tích, ưu điểm của mình như một bộ phận công lao, thành tích chung

Trong cổ học tinh học, Án Tử Xuân Thu viết truyện “Vợ khuyên chồng” như sau:

Án Tử làm tướng nước Tề, một hôm đi việc quan, có tên đánh xe theo hầu Vợ tên đánh xe dòm qua khe cửa, thấy chồng tay cầm cái dù, tay cầm dây cương, mặt vác lên trời, dương dương tự đắc Lúc chồng về nhà, nàng xin bỏ nhà ra đi Chồng hỏi: "Tại làm sao"? Nàng nói: "Án Tử, người gầy thấp bé nhỏ làm đến tướng nước Tề, danh tiếng lừng lẫy khắp thiên

hạ, thế mà thiếp xem ông vẫn có ý trầm trọng, khiêm nhường, như chửa bằng ai Chớ như chàng, cao lớn đẫy đà chỉ mới làm được tên đánh xe tầm thường hèn hạ thế mà thiếp xem chàng đã ra dáng lấy làm vinh hạnh, tưởng không ai bằng nữa, nên thiếp xin bỏ chàng, thiếpđi" Từ hôm ấy, tên đánh xe bỏ được cái bộ vênh váo, chữa được cái tính nông nổi án Tử thấy thế lấy làm lạ, hỏi, tên đánh xe đem việc nhà kể lại, Án Tử bèn cất cho làm đại phụ

Ta thấy trong sáng tạo cần phải khiêm tốn để phát triển, để thấy mình còn cần phát triển thêm, còn như tự phụ thì không thể nào có được sáng tạo, vì ta luôn luôn coi mình là hoàn thiện nên không cần sáng tạo nữa.

Càng hiểu biết nhiều thì con người càng thấy mình chưa hiểu biết và càng say mê học hỏi Nhà triết học cổ Hi Lạp Xôcrat đã nói một câu nổi tiếng: “ Tôi biết rõ ràng, tôi chẳng biết gì hết cả” Ông khoác chiếc áo ngoài rách nát, chân không mang giầy dép quyết định đi chu du thiên hạ để tìm người có học thức chân chính để học hỏi thêm Và càng đi, Xôcrat càng khẳng định rằng, mọi sự hiểu biết lớn lao nhất của một người chẳng qua chỉ là một hạt cát trên bãi sa mạc tri thức mênh mông

Trong thời đại ngày nay, lao động khoa học đã mang tính chất tập thể rõ ràng Thời

kỳ của nhà bác học M.Ampe một mình cặm cụi bên những dụng cụ thô sơ tìm ra các định luật về dòng điện đã qua rồi Khi có người hỏi về con đường và số phận của sự phát triển khoa học hiện đại, nhà vật lý nổi tiếng F.Boocno’ đã nói: “ Ngày nay những tư tưởng vĩ đại hiếm có, bởi vì phần nhiều các nhà bác học đều làm việc theo nhóm và trong tập thể”

Newton quy công lao về những phát minh của mình cho các bậc tiền bối vĩ đại: “ Nếu như tôi có thể dõi nhìn xa hơn những người khác thì chỉ là do tôi đứng trên vai những người không lồ”

1.5.7 Những phẩm chất của một người nghĩ sáng tạo?

Tôi xin kể về câu chuyện của tôi: “Tôi nhớ mãi buổi tiên học thực hành môn vật lý cơ nhiệt Bài học đầu tiên vào trong lớp thực hành không phải là một một buổi thực hành mà làmột buổi thầy nói chuyện về các yếu tố, phẩm chất của người làm thực hành, bài học đó đã

đi theo tôi suốt cuộc đời” Vậy thử hỏi tại sao cần có buổi học đó trước khi học thực hành,

và tại sao lại học 6 mũ tư duy ? câu trả lời thật sự đơn giản đó là cách dạy ta cách làm ngườihay nói đúng hơn là dạy về nhân cách để làm công việc gì đó Vậy ta cũng nên biết về phẩmchất của một người nghĩ sáng tạo, đó là những phẩm chất:

1.6 Phương pháp giúp bạn rèn luyện tư duy sáng tạo:

Tư duy sáng tạo là cả một quá trình rèn luyện, để nâng cao khả năng tư duy sáng tạo cần phải rèn luyện Sau đây là phương pháp rèn luyện tư duy sáng tạo:

1 Tạo một danh sách các ý tưởng hiện tại của bạn

2 Luôn mang theo một cuốn sổ tay bên mình ở bất cứ đâu

3 Thử viết cái gì đó

4 Nhấc mông ra khỏi máy tính

5 Ngưng giằn vặt, hành hạ bản thân

11 Thảo luận với những người khác

12 Ghi lại những ý kiến của họ

17 Đi đến một nơi nào đó mới mẻ

18 Hãy nhớ những điều ước của bạn

19 Hãy nghỉ ngơi thật nhiều

20 Hãy mạo hiểm

21 Phá vỡ những nguyên tắc

22 Đừng ép buộc mình

23 Đọc một trang của quyển từ điển

24 Hãy làm một cái khung ảnh

CHƯƠNG 2: PHƯƠNG PHÁP SCAMPER

Phương pháp SCAMPER là một trong những kỹ thuật để giúp chúng ta tư duy sáng tạo

cụ bằng kim loại, tăng năng suất lao động Lửa được xem là một trong những phát minhquan trọng nhất của nhân loại Hay nói cách khác lửa là biểu tượng của sáng tạo

Trong một kỳ thi tuyển đặc biệt vào trường đại học Oxford ( Mỹ) Giáo sư chỉ cầmmột tờ báo sau khi đã yêu cầu cậu thí sinh hãy làm điều gì đó với tờ báo, nhằm đo chỉ số IQcủa anh ta Sau vài giây suy nghĩ, anh bèn châm lửa đốt tờ báo và rồi ung dung bước vàotrường đại học danh tiếng nhất nước Mỹ

Đó chính là sáng tạo Thường thì sáng tạo là một điều gì đó mới mẻ táo bạo và khácthường Sáng tạo là một phần không thể thiếu trong cuộc sống của chúng ta, không phải chỉ

có những người làm nghệ thuật mới phải thường xuyên sáng tạo mà những người ở nhữngngành nghề khác nhau cũng va chạm với nó trong cuộc sống hàng ngày Nghĩ sáng tạo lànhìn một vấn đề, một câu hỏi…theo những cách khác với thông thường Tức là nhìn mọithứ từ các góc độ, tầm nhìn khác nhau, “ nhìn” theo những cách khác không bị hạn chế bởithói quen, bởi phong tục, bởi tiêu chuẩn Sáng tạo đến từ đổi mới hàng ngày từ những nhucầu cuộc sống của con người ngày càng tốt hơn và cao hơn

Nhưng một câu hỏi được đặt ra là liệu sự sáng tạo có một khuôn mẫu hay không?Câu trả lời là có, có những nguyên tắc và quy luật cho sáng tạo Để sử dụng và duy trì khảnăng nhận thức rõ sự vật này của trí não, bạn nên hiểu một vài nguyên tắc suy nghĩ sáng tạo

cơ bản Những nguyên tắc này tạo nên một nền tảng về thái độ hoặc tâm lý của tất cả cácphương pháp khái quát lên được những ý tưởng có tính sáng tạo cao hơn khi bạn áp dụngnhững nguyên tắc về cách suy nghĩ sáng tạo này Tuy nhiên, để có thể nghĩ ra một ý tưởngđược coi là thực sự sáng tạo là một điều không đơn giản và cũng không dễ dàng Do đó, bạn

càng hiểu biết về cách thức tư duy sáng tạo bao nhiêu thì bạn sẽ suy nghĩ sáng tạo hơn bấynhiêu.

Não của chúng ta là một kho chứa những ý tưởng Những gì ta biết chính là những gì

ta đã được học và đã trải nghiệm Ý tưởng đều nằm trong đó cả Tất cả những gì ta phải làmchỉ là lấy chúng ta ra mà thôi Tuy nhiên, chúng ta sẽ không thể bàn đến tất cả những ýtưởng trong đầu ta mà không đề cập đến những quan điểm và phương pháp trí tuệ thích hợp.Không có cách nào giúp ta có thể gợi nhớ được mọi thứ Hơn nữa, chúng ta sẽ không baogiờ nghĩ về một ý tưởng nhất định nếu ta không phụ thuộc vào những nguồn kích thích sựsáng tạo khác nhau Bộ óc của chúng ta là những công cụ liên kết không giới hạn, chúng cóthể chứa được rất nhiều ý tưởng giống như chúng ta là những cơ sở dữ liệu chứa những ýtưởng

Ai trong chúng ta cũng có sự sáng tạo Công việc càng khó thì não bạn hoạt độngcàng tích cực tuy nhiên trước một vấn đề khó nếu bạn không tỉnh táo thì bạn dễ dàng đi lạcđường Theo nghiên cứu thì đến thiên tài cũng mới sử dụng có 15% hiệu suất não của mình.Cho nên, học nghĩ sáng tạo để não bạn đi xa hơn là hoàn toàn có thể Thật là may mắn vìchúng ta không phải gợi nhớ mọi thứ trong đầu để có thể tư duy một cách sáng tạo Tất cảnhững gì chúng ta phải làm là kết hợp khả năng sáng tạo bẩm sinh trong chúng ta với nhữngnguồn kích thích sáng tạo và những nguyên tắc suy nghĩ sáng tạo Kiến thức và những kinhnghiệm của chúng ta sẽ giúp khái quát lên những nguồn kết hợp mà từ đó sẽ tạo ra ý tưởng

Hiện nay, có khá nhiều phương pháp sáng tạo khác nhau nhưng không có phươngpháp nào vượt trội trong mọi tình huống, trong mọi lĩnh vực Tuy nhiên, phương pháp sángtạo SCAMPER tỏ ra có nhiều ưu điểm trong việc phát triển hoạt động kinh doanh của cácdoanh nghiệp Hai trọng tâm sáng tạo trong doanh nghiệp là sáng tạo trong phát triển đổimới sản phẩm và sáng tạo trong tiếp thị kinh doanh sản phẩm

Phương pháp sáng tạo SCAMPER được giáo sư Michael Mikalko phát triển,SCAMPER là ghép các chữ cái đầu của nhóm từ sau: Substitute ( thay thế), Combine (kếthợp), Adapt (thích nghi), Modify (hiệu chỉnh), Put (thêm vào), Eliminate (loại bỏ) vàReverse (đảo ngược) Phương pháp sáng tạo SCAMPER dễ lĩnh hội, dễ vận dụng nhưng kháhữu hiệu nên ngày càng được sử dụng phổ biến rộng rãi, nhất là trong các doanh nghiệp

* Nội dung: Thay thế thành tố hiện có của hệ thống bằng thành tố khác.

* Các câu hỏi có thể đặt ra:

- Có thể thay thế, hoán đổi bộ phận nào trong hệ thống?

- Có thể thay thế nhân sự nào?

- Qui tắc nào có thể được thay đổi?

- Có thể dùng nguyên liệu, vật liệu nào khác?

2.2.2 Phép kết hợp – Combine

*Nội dung: Kết hợp thành tố của các hệ thống khác nhau để tạo ra hệ thống mới.

* Các câu hỏi có thể đặt ra:

- Ý tưởng/thành phần nào có thể kết hợp được?

- Có thể kết hợp/tái kết hợp mục đích của các đối tượng?

- Có thể kết hợp/hòa trộn yếu tố này với các yếu tố khác?

- Cái gì có thể kết hợp để gia tăng tính hữu dụng?

- Những vật liệu nào có thể kết hợp với nhau?

- Tôi có thể kết hợp những năng lực khác nhau để cải thiện vấn đề?

- …

* Ví dụ: máy gặt đập liên hợp là sản phẩm kết hợp, dầu gội kết hợp dưỡng tóc, xả.

2.2.3 Phép thích ứng – Adapt

*Nội dung: Thích ứng hệ thống trong một bối cảnh khác.

* Các câu hỏi có thể đặt ra:

- Đối tượng ta đang xem xét giống với cái gì khác?

- Có cái gì tương tự với đối đối tượng ta đang xem xét nhưng trong một tình huốngkhác?

- Ý tưởng nào khác có thể đề xuất?

- Cái gì có thể copy, mượn hay đánh cắp?

- Có thể tương tác với ai?

- Ý tưởng nào có thể hợp nhất?

- Quá trình nào có thể được thích ứng?

- Ý tưởng nào ngoài lĩnh vực của có thể hợp nhất?

- …

*Ví dụ: cô giáo phải chui vào bao để đến trường đi dạy mùa lũ, bugi xe vùng lũ được

treo lên cao để khỏi chết máy, bắt chó chở gạo thay trâu, bò …

2.2.4 Phép điều chỉnh – Modify

*Nội dung: Điều chỉnh qui mô thành tố của hệ thống.

* Các câu hỏi có thể đặt ra:

- Yếu tố nào có thể điều chỉnh lớn hơn?

- Yếu tố nào có thể cường điệu hoặc cực đoan?