Kiểm tra bài cũ : 5’ Đặt vấn đề và giới thiệu chương : GV đưa ra mô hình lập phương, hình hộp chữ nhật, tranh vẽ một số vật thể trong không gian và giới thiệu : Ở tiểu học chúng ta đã là
Trang 1Ngày soạn:07/04/2007 TU Ầ N 30 Ngày giảng:10/04/2007
Chương IV : HÌNH LĂNG TRỤ ĐỨNG − HÌNH CHÓP ĐỀU
A HÌNH LĂNG TRỤ ĐỨNG Tiết 55 HÌNH HỘP CHỮ NHẬT
I MỤC TIÊU BÀI HỌC :
chiều cao hình hộp chữ nhật
II CHUẨN BỊ CỦA THẦY VÀ TRÒ :
1 Giáo viên : − Mô hình lập phương, hình hộp chữ nhật, thước đo đoạn thẳng
2 H ọc sinh : − Mang các vật thể có dạng hình hộp chữ nhật, hình lập phương
III TIẾN TRÌNH TIẾT DẠY :
1 Kiểm tra bài cũ : (5’) Đặt vấn đề và giới thiệu chương :
GV đưa ra mô hình lập phương, hình hộp chữ nhật, tranh vẽ một số vật thể trong không gian và giới thiệu :
Ở tiểu học chúng ta đã làm quen với một số hình không gian như hình hộp chữ nhật, hình lập phương, đồng thời trong cuộc sống hàng ngày ta thường gặp nhiều hình không gian như hình lăng trụ, hìn chóp, hình trụ, hình cầu,
(Vừa nói GV vừa chỉ vào mô hình, tranh vẽ hoặc đồ vật cụ thể) Đó là những hình mà các điểm của chúng có thể không cùng nằm trong một mặt phẳng
sẽ hiểu được một số khái niệm cơ bản của hình học không gian như :
+ Điểm, đường thẳng, mặt phẳng trong không gian + Hai đường thẳng song song, đường thẳng song song với mặt phẳng, hai mặt phẳng song song
+ Đường thẳng vuông góc với mặt phẳng, hai mặt phẳng vuông góc
Hôm nay ta được học một hình không gian quen thuộc, đó là hình hộp chữ nhật
2 Bài mới :
Trang 2HĐ1 : Hình hộp chữ nhật 12’
GV đưa ra hình hộp chữ nhật và giới
thiệu một mặt của hình hộp chữ nhật,
đỉnh, cạnh của hình hộp chữ nhật rồi :
Hỏi : Hình hộp chữ nhật có mấy mặt,
các mặt là hình gì ?
Hỏi : Hình hộp chữ nhật có mấy đỉnh,
mấy cạnh ?
đỉnh, cạnh của hình hộp chữ nhật
Hình lập phương có 6 mặt là hình gì ?
tại sao hình lập phương là hình hộp chữ
nhật
GV yêu cầu HS đưa ra các vật có dạng
hình hộp chữ nhật, hình lập phương và
chỉ ra mặt, đỉnh, cạnh của hình đó (HS
hoạt động theo nhóm để số vật thể
quan sát được nhiều)
HS cả lớp quan sát hình hộp chữ nhật
Trả lời : Một hình hộp chữ nhật có 6 mặt, mỗi mặt đều là hình chữ nhật Trả lời : Một hình hộp chữ nhật có 8 đỉnh, có 12 cạnh
cạnh của hình hộp chữ nhật
phương có 6 mặt đều là hình vuông Vì hình vuông cũng là hình chữ nhật nên hình lập phương cũng là hình hộp chữ nhật
HS : Đưa ra các vật thể có dạng hình hộp chữ nhật, hình lập phương như : bao diêm, hộp phấn, hộp bút, miếng gỗ hình lập phương và trao đổi trong nhóm học tập để hiểu đâu là mặt, đỉnh, cạnh của hình
1 Hình hộp chữ nhật
(hình 69)
ảnh của hình hộp chữ nhật, nó có 6 mặt là hình chữ nhật
có : 6 mặt, 8 đỉnh và
12 cạnh
hộp chữ nhật không có cạnh chung gọi là hai mặt đối diện (là hai mặt đáy), khi đó các mặt còn lại được xem là các mặt bên
hình hộp chữ nhật có
6 mặt là hình vuông
ví dụ : bể nuôi cá vàng có hình hộp chữ nhật
(hình 70 SGK)
C a ïn h
M a ët
Đ ỉ n h
Trang 3HĐ 2 : Mặt phẳng và đường thẳng
20’
chữ nhật ABCD A’B’C’D’ trên bảng
kẻ ô vuông
Các bước :
cảnh thành hình bình hành ABCD
− Vẽ hình chữ nhật AA’D’D
Nối C’D’
Vẽ các nét khuất BB’ (// và bằng AA’),
A’B’ ; B’C’
Sau đó GV yêu cầu HS thực hiện ? tr
96 SGK
GV đặt hình hộp chữ nhật lên bàn yêu cầu HS
xác định hai đáy của hình hộp và chỉ ra chiều
cao tương ứng
GV đặt thước thẳng như hình 71(b) tr 96 SGK,
yêu cầu 1 HS đọc to độ dài AA’(đó là chiều
cao của hình hộp)
GV cho HS thay đổi hai đáy và xác
định chiều cao tương ứng
GV giới thiệu : điểm, đoạn thẳng, một phần
mặt phẳng như SGK
GV lưu ý HS : trong không gian đường thẳng
kéo dài vô tận về hai phía, mặt phẳng trải
rộng về mọi phía.
Hỏi : Hãy tìm hình ảnh của mặt phẳng,
của đường thẳng ?
GV chỉ vào hình hộp chữ nhật ABCD.
A’B’C’D’ nói : ta có đoạn thẳng AB nằm
trong mặt phẳng ABCD, ta hình dung kéo dài
AB về hai phía được đường thẳng AB, trải
rộng mặt phẳng ABCD về mọi phía ta được
mặt phẳng (ABCD) Đường thẳng AB đi qua
hai điểm A và B của mặt phẳng (ABCD) thì
mọi điểm của nó đều thuộc mặt phẳng
(ABCD), ta nói đường thẳng AB nằm trong
mặt phẳng (ABCD)
HS : vẽ hình hộp chữ nhật trên kẻ ô vuông theo các bước GV hướng dẫn
HS : đọc đề bài và kể tên các mặt, các đỉnh và các cạnh của hình hộp 1HS lên có thể xác định hai đáy của hình hộp là : ABCD và A’B’C’D’, khi đó chiều cao tương ứng là AA’
HS thay đổi hai đáy và xác định chiều cao tương ứng
HS : nghe GV trình bày
HS : có thể chỉ ra :
− Hình ảnh của mặt phẳng như trần nhà, sàn nhà, mặt tường, mặt bàn
− Hình ảnh của đường thẳng như : đường mép bảng, đường giao giữa hai bức tường
HS : nghe GV trình bày
2 Mặt phẳng và đường thẳng :
Ta có thể xem :
C, như là các điểm
CC’; như là các đoạn thẳng
mặt ABCD, là một phần của mặt phẳng (ta hình dung mặt phẳng trải rộng về mọi phía)
Đường thẳng đi qua hai điểm A, B của mặt phẳng (ABCD) thì nằm trọn trong mặt phẳng đó (tức là mọi điểm của nó đều thuộc mặt phẳng)
A
B
C D
A ’
B ’
C ’
D ’
Trang 4HĐ 3 : Luyện tập
Bài tập 1 tr 96 : 6’
(GV treo bảng phụ đề bài và hình vẽ
72 SGK)
GV yêu cầu HS làm miệng kể tên
những cạnh bằng nhau của hình hộp
chữ nhật ABCD MNPQ
Bài 2 tr 96 SGK :
(đề bài và hình 72 đưa lên bảng phụ)
GV gọi HS lần lượt làm miệng câu a
và b
HS : đọc đề bài và quan sát hình vẽ 72 SGK 1HS đứng tại chỗ kể tên những cạnh bằng nhau của hình hộp chữ nhật
HS : đọc đề bài và quan sát hình vẽ 73 SGK
2 HS lần lượt làm miệng
Bài tập 1 tr 96 : Những cạnh bằng nhau của hình hộp chữ nhật ABCD MNPQ là :
AB = MN = QP = DC
BC = NP = MQ = AD
AM = BN = CP = DQ Bài 2 tr 96 SGK :
là hình chữ nhật nên 0 là trung điểm của
trung điểm của đoạn
b) K là điểm thuộc cạnh CD thì K không thể là điểm thuộc
4 Hướng dẫn học ở nhà : 2’
