[Ebook] Tự bảo vệ mình khi sử dụng máy vi tính v1.0

Tự bảo vệ chiếc máy vi tính – tài sản cá nhân nói riêng, và an toàn bản thân khi ra đường, khi lên mạng… là một điều không thể lơ là, nhất là trong thời đại ngày nay. Kẻ xấu ở trong tối, còn bạn và mình ở ngoài sáng, chỉ cần ra đường lơ là một chút, bạn có thể trở thành mồi ngon cho bọn cướp giật, mất điện thoại, máy tính, xe cộ không đáng nói, đáng quan tâm hơn hết đó là sự an toàn, là tính mạng của chúng ta. Hoặc chỉ cần bạn sơ xuất click vào một đường link, hay mở một tấm hình trong email thì có thể làm bạn mất mật khẩu của tài khoản email, mạng xã hội, hay tệ hơn là cả thông tin tài khoản ngân hàng nữa… Bạn đã bao giờ ngồi lại để xem có những chỗ nào bạn cần phải thiết lập ngay phòng tuyến tự bảo vệ mình trước thế giới mạng đầy nguy hiểm chưa? Nếu chưa biết phải bắt đầu từ đâu và làm như thế nào, mời bạn tham khảo qua tài liệu này “Tự bảo vệ mình khi sử dụng máy vi tính” – Ebook sẽ cung cấp cho bạn cách tự bảo vệ mình khi bạn ra đường, khi bạn sử dụng máy vi tính, làm thế nào tránh người khác tò mò dùng trộm máy tính hay xem dữ liệu trên máy tính khi bạn vắng mặt, làm sao để chiếc máy tính của bạn hoạt động ổn định hơn, an toàn hơn cho các tài khoản của bạn khi lên mạng, đảm bảo an toàn trước virus và tin tặc… và nhiều nữa, được mình gói gọn trong 14 vấn đề mà bạn cần phải suy nghĩ nghiêm túc về nó ngay hôm nay, để sau đó, khi đã giải quyết xong các vấn đề, bạn không còn phải lo lắng nhiều những mối nguy hiểm rình rập nữa.14 vấn đề tuy không nhiều, nhưng nó chính là những điểm mấu chốt mà có thể bạn đã gặp phải một trong số chúng rồi, được mình tổng hợp lại và biên soạn theo một trình tự giúp bạn dễ dàng hình dung và xử lý. Có những vấn đề tưởng như chẳng hề quan trọng, nhưng trên thực tế, chúng là một vấn đề mà chúng ta cần phải giải quyết, bởi vì chúng ta hoàn toàn không thể biết được ngày mai sẽ ra sao? Nếu biết trước thì chúng ta đã giàu hết rồi, phải không? Chúc bạn vui và an toàn với những gì mà quyển ebook của mình cung cấp, và mình rất hoan nghênh những ý kiến đóng góp để quyển ebook hoàn thiện hơn trong những phiên bản tiếp theo. Bạn cũng sẽ nhận được một bản tiếp theo hoàn toàn miễn phí nếu bạn đã thanh toán cho phiên bản này, bạn hoàn toàn xứng đáng với điều đó.

TỰ BẢO VỆ MÌNH KHI SỬ DỤNG MÁY VI TÍNH

TỰ BẢO VỆ MÌNH KHI SỬ DỤNG MÁY VI TÍNH

Version 1.0

Nguyễn Triết Học

Ngày nay, máy vi tính đóng một vai trò cực kỳ quan trọng trong đời sống của chúng ta, đưa chúng ta vượt qua biên giới địa lý để tiếp cận nguồn tri thức của nhân loại, chia sẻ thông tin trong học tập và làm việc Thế giới vi tính cũng đầy rẫy những nguy hiểm và cám dỗ không khác mấy so với đời sống thực, và thật là nguy hiểm nếu chúng ta thiếu những biện pháp phòng ngừa, tự bảo vệ mình trước khi chuyện không hay có thể xảy ra Quyển sách này nhằm trang bị cho bạn – người sử dụng máy vi tính chạy hệ điều hành Windows những hướng dẫn và lời khuyên hữu ích nhằm giúp bạn nâng cao khả năng tự phòng vệ cho bản thân và cho chiếc máy tính làm việc hàng ngày

Tại sao quyển sách này không có hình?

Quyển sách được thiết kế để bạn đọc, để bạn hiểu thêm cách để bảo vệ bản thân bạn và máy tính Các bước hướng dẫn đã được nêu cụ thể và chi tiết nhằm để bạn đọc hết, xem và quan sát rồi thực hành hiệu quả hơn, dành thời gian cho những thứ đáng để quan tâm sẽ không bao giờ uổng phí Hãy đọc sơ qua một lượt các bước, rồi quay trở lại bước thứ nhất và thực hành trên máy tính Nếu gặp vấn đề trong quá trình thao tác, bạn có thể gửi email cho mình và mình sẽ hỗ trợ cho bạn sớm nhất khi có thể

Liên hệ với tác giả

Bạn có thể liên hệ với mình qua:

Email: hocnguyentriet@hotmail.com

Địa chỉ: 243/173A, Tôn Đản, P.15, Q.4, TP HCM

Điện thoại: 0979.163.171 (Sau giờ hành chính)

Lịch sử phiên bản

05.2015: Version 1.0

Bản (copy) này thuộc về ………

MỤC LỤC

Lời khuyên khi mang laptop trên đường 1

1 Sử dụng balo laptop thay cho cặp laptop tặng kèm khi mua máy 1

2 Cảnh giác một số thủ đoạn của bọn trộm cướp trên đường 1

Đặt mật khẩu truy cập vào BIOS 3

1 Phím tắt truy cập vào BIOS 3

2 Các loại mật khẩu BIOS 4

3 Đặt mật khẩu truy cập vào BIOS 4

4 Gỡ bỏ mật khẩu BIOS 6

Cài đặt bản cập nhật mới nhất cho hệ điều hành 7

1 Cập nhật có tốn phí không? 7

2 Khi nào thì nên cập nhật? 7

3 Một số thiết lập cần thiết cho cập nhật 8

Sử dụng hệ điều hành Windows tốt nhất 11

1 Windows 7 Professional tốt nhất dành cho bạn 11

2 Windows 7 32 bit hay 64 bit? 12

3 Chi phí của Windows 7 như thế nào? 12

4 Máy tính của bạn đang sử dụng chạy hệ điều hành gì? 12

5 Yêu cầu cấu hình máy tính để chạy Windows 7 13

Luôn cập nhật phần mềm ứng dụng 14

1 Cập nhật có tốn phí không? 14

2 Cập nhật một số phần mềm thông dụng 15

Đặt mật khẩu phức tạp cho tài khoản 18

1 Thế nào là một mật khẩu yếu? 18

2 Thế nào là một mật khẩu mạnh? 19

3 Lời khuyên đặt mật khẩu từ Microsoft 20

4 Đừng quên đặt mật khẩu mạnh cho những thứ này 21

Tay không đảm bảo an toàn trên Windows 22

1 Khóa máy tính khi không dùng đến 22

2 Không bao giờ double click vào các ổ USB, ổ đĩa 22

3 Coi chừng nhầm lẫn virus với thư mục 23

4 MSCONFIG – Kiểm tra các ứng dụng chạy khi khởi động máy tính 23

5 REGEDIT – Kiểm tra các ứng dụng chạy khi khởi động máy tính 24

6 GPEDIT.MSC – Bật chính sách để ngăn chặn virus 26

An toàn trên web 29

1 Đánh giá mức độ an toàn của trang web 29

2 Sử dụng chế độ duyệt web ẩn danh 29

3 Giấu địa chỉ IP khi lướt web 30

4 Cẩn thận với email lừa đảo 33

5 Cẩn thận với thông tin lừa đảo trên Mạng xã hội 33

Bật tính năng xác thực 2 lớp 35

1 Cách thức hoạt động 35

2 Có phiền phức không? 35

3 Bắt đầu từ đâu? 36

Cài đặt phần mềm diệt virus Avast Free Antivirus 37

1 Tải về & Cài đặt 37

2 Đăng ký bản quyền miễn phí một năm 39

3 Quét Virus 40

Cài đặt phần mềm quét rác CCleaner 42

1 Tải về & Cài đặt 42

2 Quét rác cho máy tính 43

Lưu trữ mật khẩu bằng LastPass 45

1 Tải về & Cài đặt 45

2 Thêm tài khoản vào LastPass 47

Sao lưu dữ liệu làm việc lên OneDrive 48

1 Đăng ký tài khoản Microsoft 48

2 Truy cập vào dữ liệu lưu trữ trong OneDrive trên web 49

3 Tải về & Cài đặt OneDrive cho máy tính 49

LỜI KHUYÊN KHI MANG LAPTOP TRÊN ĐƯỜNG

Laptop ngày càng trở nên phổ biến bởi tính di động và giá cả Giới học sinh sinh viên, những người yêu công nghệ, giới văn phòng đều trang bị cho mình một chiếc laptop để học tập và làm việc mọi lúc mọi nơi Thật không may, họ nhanh chóng trở thành con mồi béo bở cho bọn tội phạm, thành phần bất hảo này sống trong bóng tối, có ở mọi nơi, chỉ chực chờ sơ hở của chúng ta là ra tay nhanh chóng Tuy nhiên,

"tiền mất" chỉ là chuyện nhỏ, mà "tật mang" - theo nghĩa đen, mới là chuyện lớn, những tai nạn kèm theo xảy ra khi bị giật laptop ngoài đường thật đáng sợ và có thể hủy hoại tương lai của một con người

Vì thế, trong phần này, chúng ta sẽ cùng xem qua một số lời khuyên để phòng ngừa khi chúng ta mang laptop trên đường đi làm sao cho an toàn, vừa bảo vệ đồ đạc cá nhân, cũng là vừa tự bảo vệ bản thân trước những kẻ xấu xa đang chực chờ hãm hại chúng ta

1 Sử dụng balo laptop thay cho cặp laptop tặng kèm khi mua máy

Khi mua laptop thường nhà sản xuất có tặng cho bạn một chiếc cặp Tuy nhiên, sản phẩm này thường chất lượng không được cao, chưa tiện dụng Balo dành cho laptop thì lại khác, balo bạn có thể đeo sau lưng, rất tiện lợi không phải đeo một bên sẽ gây đau vai như cặp đựng laptop được tặng kèm Khi đeo trên lưng, hai tay của bạn sẽ giữ chặt mọi thứ sau lưng bạn, tránh được nạn lợi dụng lúc bạn sơ hở, khi chờ đèn đỏ mà cắt dây đeo cặp laptop để cướp giật Đeo balo đằng trước cũng là một giải pháp an toàn, tuy nhiên có thể gây khó chịu nên thường người ta ít đeo như thế này Ngoài ra, balo laptop có không gian rộng thoáng, được thiết kế với nhiều ngăn chứa, giúp bạn chứa thêm tập vở, đồ dùng cần thiết so với cặp laptop truyền thống

Cặp laptop thường có nhiều loại đến từ nhiều hãng và có giá cả rất khác nhau Hãy trang bị cho mình một chiếc balo laptop có tầm giá vừa phải với túi tiền, một chiếc balo laptop khoảng từ 300-500 ngàn đồng là cũng đã dùng được, vì dùng trong khoảng một năm rồi thay một chiếc balo mới thì số tiền này cũng thật đáng để bỏ ra, còn nếu có điều kiện hơn, bạn có thể lựa chọn cho mình những chiếc balo có nhiều tính năng hơn, đương nhiên là giá cả sẽ cao hơn Khi mua bạn cần chú ý đến cấu trúc thiết kế của balo và đặc biệt phải chú ý đến dây đeo, đây là bộ phận chịu lực chính tác động lên vai, nên chọn dây đeo bản to, có nệm êm, điều chỉnh linh hoạt, nó sẽ giúp bạn có cảm giác thoải mái ngay cả khi mang đồ nặng, bạn cũng nên để ý đến trọng lượng của chiếc balo - nếu là nữ thì nên chọn loại balo nhẹ hơn một chút

2 Cảnh giác một số thủ đoạn của bọn trộm cướp trên đường

Bọn trộm cướp hiện nay thường hoạt động theo nhóm và có sự phân công để đảm bảo hành động nhanh chóng và thành công Thủ đoạn của chúng là tạo ra va quẹt, giả vờ xin lỗi, lợi dụng lúc chúng ta bối rối hay sơ hở sẽ giật balo, túi xách của chúng ta Nên khi gặp phải tình huống này, phải hết sức bình tĩnh và lưu ý để tránh mất của, và cả mất xe Tại các điểm dừng chờ đèn xanh, đèn đỏ, cũng là nơi bọn trộm cướp thường hay lợi dụng lúc chúng ta chờ đợi và cắt dây cặp laptop hoặc gây gổ và ra tay cướp giật

Không nên dùng điện thoại khi đang lái xe, khi chúng ta mất tập trung, sẽ là cơ hội tốt cho bọn trộm cướp ra tay, chúng trong bóng tối còn ta ngoài sáng, thì không thể nào chúng ta phát hiện ra chúng khi đang lưu thông trên đường, nhưng bọn chúng thì ngược lại Khi dừng lại để nghe điện thoại, nên tấp xe

vào lề, khóa xe cẩn thận và rút chìa khóa cho vào túi, bước xuống đường, đi sát vào lề và quan sát trước sau trước khi móc điện thoại ra để gọi hay trả lời hay đó

Không nên để điện thoại, laptop và những thiết bị đắt tiền trong cốp xe, cốp xe không phải là một nơi thật sự an toàn như chúng ta vẫn tưởng, tốt nhất là nên mang theo bên mình Ở nơi công cộng như quán café, siêu thị hay quảng trường cũng thế, nên mang lên người, đừng cầm lơi lơi, hoặc quấn dây vào xe cho chắc và hãy đảm bảo là chúng luôn nằm trong tầm nhìn của bạn

ĐẶT MẬT KHẨU TRUY CẬP VÀO BIOS

BIOS là viết tắt của cụm từ tiếng Anh (Basic Input/Output System) có nghĩa là Hệ thống xuất nhập cơ bản BIOS nằm bên trong máy tính cá nhân, trên bo mạch chính BIOS được xem như là chương trình được chạy đầu tiên khi máy tính khởi động Chức năng chính của BIOS là chuẩn bị cho máy tính để các chương trình phần mềm được lưu trữ trên các thiết bị lưu trữ (chẳng hạn như ổ cứng, đĩa mềm và đĩa CD) có thể được nạp, thực thi và điều khiển máy tính Quá trình này gọi là khởi động

BIOS hiện có 2 loại cơ bản là BIOS cũ và BIOS mới: gọi là UEFI, trên thị trường vẫn còn rất phổ biến máy tính (hay laptop) được trang bị BIOS cũ, nếu bạn có một chiếc laptop mua đâu khoảng 2009 thì có lẽ nó đang dùng một BIOS cũ Nhưng chẳng sao cả! Để đơn giản, bạn có thể hiểu BIOS là cánh cửa đầu tiên, cho phép bạn gài "ổ khóa" giúp bạn tránh sự truy cập không hợp pháp vào máy tính của mình Trên máy tính bàn, BIOS có thể dễ dàng trả về trạng thái của nhà sản xuất (bị reset) bằng cách tháo pin CMOS ra, tuy nhiên, với laptop, mọi chuyện không đơn giản, thế nên bạn hoàn toàn có thể yên tâm với cánh cửa đầu tiên khá vững chắc, có thể giúp bạn bảo vệ thiết bị của mình

1 Phím tắt truy cập vào BIOS

Dưới đây liệt kê ra một số cách để truy cập vào BIOS của một số hãng phổ biến hiện nay Thông thường bạn sẽ thấy thông tin hiển thị cho biết bạn sẽ phải bấm phím nào để truy cập vào BIOS trên màn hình khởi động khi bạn bắt đầu mở máy tính lên

2 Các loại mật khẩu BIOS

Thông thường trong BIOS sẽ có 2 loại mật khẩu chính là User Password và Supervisor Password Trong 2 mật khẩu này thì Supervisor Password mạnh hơn Bạn xem bảng sau:

Việc chỉnh sửa thông tin trong BIOS không dành cho tất cả mọi người Thông thường, chúng ta vào trong BIOS để tùy chỉnh về thứ tự khởi động của các ổ đĩa, Chế độ khởi động và Mật khẩu Cho nên, nếu phải cung cấp mật khẩu, bạn chỉ nên cung cấp User Password, còn Supervisor Password thì tuyệt đối không

Vì thế, bạn nên đặt cả 2 loại mật khẩu này, sau khi đặt xong thì nhớ ghi lại vào đâu đó để nếu lỡ quên sẽ rất là vất vả, nhất là đối với thiết bị là laptop

Ngoài ra còn có HDD Password, giúp bạn đặt mật khẩu cho ổ cứng Nếu có mật khẩu này, dữ liệu của bạn sẽ được bảo vệ ngay cả khi người ta gắn ổ cứng của bạn vào một hệ thống khác Tuy nhiên, vẫn có cách để truy xuất dữ liệu trên ổ cứng này do chúng không được mã hóa, cho nên thường ít dùng đến loại mật khẩu này

3 Đặt mật khẩu truy cập vào BIOS

Như đã nói trong phần 1 ở trên, tùy vào dòng máy sẽ có cách truy cập vào BIOS khác nhau, cả BIOS cũ và BIOS mới Trong ví dụ này, chúng ta sẽ tìm hiểu cách đặt mật khẩu BIOS cho máy tính xách tay Acer Aspire E1-531 Bạn thực hiện các bước như sau:

Nếu bạn nhập mật khẩu 2 lần và chúng đúng giống nhau, hộp thoại sẽ hiện ra chữ Changes has been saved Lúc này, bạn nhấn phím Enter lần nữa để hoàn tất đặt mật khẩu Supervisor Password cho máy tính

Vậy là bạn đã thiết lập xong mật khẩu cho BIOS Bây giờ nhấn phím F10 để lưu lại mọi thông tin mà bạn

đã thiết lập Một hộp thoại nhỏ hiện lên hỏi là Save configuration changes and exit now? và mục [Yes]

cũng đã được chọn (nó bị tô đen), bạn nhấn phím Enter để xác nhận

Bây giờ, máy tính sẽ khởi động lại và sẽ hiển thị một hộp thoại ghi là Enter Current Password, lúc này, bạn nhập User Password hay Supervisor Password cũng đều có thể vào màn hình khởi động hệ điều hành của bạn

Với những BIOS mới và những thiết bị khác sẽ được cập nhật thêm trong thời gian tới nhằm giúp cho bạn dễ dàng hơn khi thực hiện đặt mật khẩu BIOS cho thiết bị của mình

4 Gỡ bỏ mật khẩu BIOS

Việc gỡ bỏ mật khẩu BIOS hoàn toàn không dễ dàng như gỡ bỏ mật khẩu hệ điều hành dùng đĩa Hiren’s Boot cho nên bạn phải rất cẩn thận khi đặt mật khẩu cho BIOS, phải ghi ra giấy thật cẩn thận và luôn luôn để nó ở một nơi an toàn phòng trường hợp muốn khôi phục hoặc có việc cần phải truy cập vào BIOS

Bạn vẫn còn nhớ mật khẩu?

Good! Trong trường hợp bạn không muốn dùng mật khẩu BIOS nữa và muốn gỡ bỏ chúng – điều quan trọng là bạn vẫn còn nhớ rõ mật khẩu này thì hãy vào lại BIOS một lần nữa, đến Bước 4 trong phần 3 Đặt mật khẩu truy cập vào BIOS ở trên Bạn sẽ thấy có 3 ô, ô đầu tiên sẽ yêu cầu bạn nhập mật khẩu cũ trước, sau đó nhấn Enter Tiếp theo bạn nhấn Enter thêm 2 cái nữa – mục đích là không đặt mật khẩu nữa cho Supervisor Password Một màn hình mới sẽ hiện lên và bạn chỉ cần nhấn Enter lần nữa để quay trở lại Tab Security Thực hiện tương tự cho User Password để loại bỏ mật khẩu này Đồng thời, chuyển tùy chọn Password on Boot từ [Enabled] sang [Disabled] Vậy là xong rồi đó! Nói ngắn gọn, quá trình này là làm ngược lại quá trình đặt mật khẩu cho BIOS mà bạn đã thực hiện ở trên

Bạn đã quên mật khẩu?

Đối với máy tính bàn, việc khôi phục BIOS thường là dễ nhất Bạn mở nắp thùng máy ra, tìm trên mainboard – board mạch chính của máy tính, có 1 cục pin tròn nhỏ - gọi là pin CMOS, bạn tháo cục pin này ra khoảng 5 phút rồi gắn lại Thường thì làm như thế này, sẽ gỡ được mật khẩu vào BIOS, mọi thiết lập trên mainboard được trả về trạng thái ban đầu như lúc bạn mới mua Nếu khi mở máy lên, có xuất hiện thông báo lỗi và yêu cầu bạn nhấn F1 để tải lên trạng thái mặc định, bạn hãy làm điều đó

Và…

Nếu trong trường hợp bạn không thể tự mình, hãy mang máy đến với Trung tâm bảo hành gần nhất của thương hiệu máy tính mà bạn đang sử dụng để có được sự trợ giúp tốt nhất từ các chuyên gia

CÀI ĐẶT BẢN CẬP NHẬT MỚI NHẤT CHO HỆ ĐIỀU HÀNH

Không có bất cứ phần mềm nào hoàn hảo, đó là lý do tại sao các hãng thường cho ra các bạn cập nhật cho phần mềm của họ và yêu cầu chúng ta cài đặt những bản cập nhật này, hệ điều hành máy tính cũng vậy Các bản cập nhật thường sẽ là các bản vá lỗi để “vá” một lỗi nào đó tồn tại trên phần mềm, hoặc hoàn thiện tính năng nào đó chưa tốt trên sản phẩm, giúp cho phần mềm, hệ điều hành chạy tốt hơn,

ổn định hơn và nhanh hơn Việc cập nhật lên phiên bản mới nhất cũng giúp bạn có thể cài đặt các phần mềm ứng dụng mới lên hệ thống, ví dụ: bạn có nhu cầu cài đặt Adobe Acrobat Professional và ứng dụng này yêu cầu bạn phải có Windows XP Service Pack 3 trở lên, trong trường hợp bạn đang dùng Windows

XP Service Pack 2 thì bạn đã không thể cài được ứng dụng này rồi

Trên hết thảy, bạn nên cài đặt đầy đủ các bản cập nhật này, không phải vì chúng có cần thiết cho công việc của bạn hay không, mà quan trọng hơn, nó ảnh hưởng đến sự an toàn của bạn trên mạng, nếu bạn không cập nhật những bản cập nhật quan trọng, thì những lỗ hổng, hoặc điểm yếu (nếu có) của phần mềm chính là cửa hậu giúp cho tin tặc (hacker) có thể lợi dụng và truy cập vào máy tính của bạn, theo dõi bạn, đánh cắp thông tin của bạn… mọi thứ sẽ trở nên rất tồi tệ, một ngày nào đó – tin tôi đi, tôi đã gặp trường hợp này rồi, và thật sự, chúng ta đừng để “mất gà mới lo làm chuồng” hoặc điều tương tự xảy ra

1 Cập nhật có tốn phí không?

Thông thường, các bản cập nhật mới nhất cho hệ điều hành đều hoàn toàn miễn phí – đối với những máy tính cài đặt hệ điều hành bản quyền, cho nên bạn cứ yên tâm cài đặt chúng mà không phải mất một khoản phí nào Rất may mắn là hầu hết những chiếc laptop mới sau này đều có hệ điều hành bản quyền kèm theo, sẽ rất tốt khi bạn cập nhật cho hệ điều hành mà không bị nhà phát hành phần mềm “sờ gáy” Một số máy tính sử dụng hệ điều hành lậu sẽ bị phát hiện sau khi cập nhật hệ điều hành, nên bạn cần chú ý điều này Bản thân việc sử dụng phần mềm lậu cũng đã là một điều không an toàn cho chúng ta, vì thật sự chúng ta không thể biết được có gì trong “hệ điều hành 20.000 đồng” (hệ điều hành bị bẻ khóa, đóng gói trong đĩa DVD bán ở cửa hàng tin học), cho nên, nếu không muốn bị phát hiện và ngại bị bắt bản quyền, chúng ta cũng không cần cập nhật làm gì, trừ phi bạn quan tâm thật sự đến sự an toàn của bạn Trong phần này chúng ta sẽ nói về việc cập nhật hệ điều hành Windows – hệ điều hành phổ biến nhất thế giới của Microsoft

2 Khi nào thì nên cập nhật?

Với chúng ta, thời điểm tốt nhất thường sẽ là dịp cuối tuần, lúc bạn không phải dùng máy tính nhiều cho công việc Cũng giống như bảo dưỡng xe cộ, chúng ta hãy bảo dưỡng cả chiếc máy tính mà bạn đang sử dụng Trong phần sau của quyển sách này sẽ đưa bạn từng bước đi bảo trì chiếc máy tính của bạn để máy tính của bạn hoạt động tốt hơn, phục vụ cho bạn hiệu quả hơn

Với Microsoft, họ thường phát hành các bản cập nhật vào ngày thứ Ba của tuần đầu tiên mỗi tháng – người ta hay gọi là Patch Tuesday, tuy nhiên, với những lỗ hổng được phát hiện sớm và đang bị tin tặc lợi dụng nhằm gây hại cho máy tính của người dùng, thì bản cập nhật, vá lỗi sẽ được phát hành nhanh chóng và có thể được hãng tung ra vào bất kỳ ngày nào trong tháng mà không theo một chu kỳ nào hết Xin nhắc lại lần nữa, có thể bạn sẽ thấy bản thân máy tính của bạn không mấy quan trọng, hoặc chỉ những máy tính ở đâu đâu mới bị tin tặc tấn công chứ không phải mình… nhưng để đảm bảo điều tốt

nhất cho bạn, sự ổn định nhất cho hệ điều hành và máy tính mà bạn đang sử dụng Hãy chuẩn bị cho việc cập nhật hệ điều hành máy tính của bạn ngay hôm nay!

3 Một số thiết lập cần thiết cho cập nhật

Tình huống của chúng ta như sau: máy tính sẽ tự tải về các bản cập nhật cần thiết trước một cách “âm thầm” trong tuần – thời gian chúng ta làm việc, và chúng ta sẽ tự tay lựa chọn cài đặt chúng hoặc cho máy tự động cài đặt ở một thời điểm nào đó mà chúng ta lựa chọn

Chúng ta sẽ tiến hành thiết lập theo các bước như sau trên hệ điều hành Windows 7:

Bước 1:

Bạn click vào nút Start > Control Panel

Bước 2:

Trong màn hình hiện lên, bạn tìm đến mục View by – nằm ở gần cạnh trên bên phải, click vào chữ

Category đang có và chọn là Large icons Ngay lập tức các tính năng bên dưới thay đổi và hiển thị ra chi tiết

Bước 3:

Click vào User Accounts

Trong màn hình hiện ra bạn sẽ thấy 2 khung, 1 khung bên trái ở trên đầu có ghi Control Panel Home, và cột bên phải có ghi Make change to your account Đồng thời, tên người dùng của bạn sẽ hiện ra trong một cái khung, trong khung này, nếu loại tài khoản là Administrator thì bạn có thể update hệ thống bình thường

nghĩa là Tải về các bản cập nhật, nhưng cho phép chọn để cài đặt

Nếu bạn không nắm rõ về những gì sẽ cần cài đặt, mình đề nghị bạn chọn Install updates automatically (recommend) nghĩa là cài đặt các bản cập nhật tự động Đây cũng là khuyến nghị từ chính Microsoft Trong phần Install new updates, bạn click vào chỗ chữ Every day và chọn là Every Saturday để chạy cập nhật cho máy tính vào ngày cuối tuần, và trong mục at , bạn chọn thời gian cài đặt là khoảng 9 AM chẳng hạn, thì cứ sáng thứ Bảy, lúc 9 giờ sáng, hệ thống sẽ tự động cài đặt bản cập nhật – nếu ở Bước 6 bạn chọn tự động cài đặt Hẳn nhiên là thứ Bảy bạn phải mở máy lên thì hệ thống mới có thể cài đặt cho bạn nhé

Bước 7:

Tiếp theo bạn sẽ thấy phần Recommended updates, bạn sẽ thấy ghi Give me recommended updates the same way I receive important updates Thường thì mục này được chọn mặc định, nếu thấy nó chưa được chọn thì bạn đánh dấu chọn vào ô chọn đằng trước nó

bị giới hạn quyền trên máy tính, và một phần họ không rành về chuyện cập nhật này, những người dùng máy tính với vai trò là User thường là con cái của bạn chẳng hạn, mà con cái thì đâu có biết gì là cập nhật đâu, cho nên, hãy để việc này lại cho những người có vai trò là quản trị viên trên máy tính thực hiện

nó

Khi máy khởi động lại, có lúc sẽ tốn thời gian để hệ điều hành cấu hình hệ thống sau khi cài bản cập nhật mới nên sẽ vào màn hình đăng nhập lâu hơn bình thường, đây là điều bình thường thôi bạn nhé

Với những bản cập nhật important thông thường hệ thống sẽ chọn sẵn, tự tải xuống và cài đặt – nếu bạn

đã chọn tự động cài đặt như đã nói trong Bước 6 ở trên, và khi cài đặt xong, hệ thống sẽ yêu cầu bạn khởi động lại máy Nếu bạn đang làm việc, hệ thống sẽ cho phép bạn dời thời gian khởi động lại, một hộp thoại sẽ hiện lên và cảnh báo bạn điều này, cứ bình tĩnh, click vào trong tùy chọn thời gian, chọn thời gian gia hạn lâu nhất – 4 hour chẳng hạn, rồi click nút Postpone để hoãn việc khởi động lại máy Với những bản cập nhật recommended hay optional, chúng sẽ hiện ra link sau khi bạn click Check for update và hệ thống checking for updates thành công Hãy click vào link này để đi đến danh sách các bản cập nhật, click vào ô chọn để chọn chúng – thường là bạn nên chọn hết – rồi click nút OK ở góc dưới phải màn hình, bạn sẽ được đưa trở lại màn hình Windows update Lúc này, hãy chờ cho các bản cập nhật này được tải về, và cài đặt, xong thì khởi động lại máy tính, chờ cho hệ thống hoàn tất cấu hình khi cài đặt các bản cập nhật mới là chúng ta có một hệ thống ổn định và được cập nhật đầy đủ nhất

Việc cập nhật đôi lúc không diễn ra suôn sẽ, nó sẽ hiện ra biểu tượng màu đỏ báo cập nhật không thành công… bạn cứ bình tĩnh Hãy khởi động lại máy tính, sau đó quay lại Windows Update và thử update lại,

cứ làm nhiều lần cho đến khi trên màn hình Windows Update hiện ra dòng chữ Windows is up to date, bên dưới có dòng chữ There are no updates available for your computer cùng với biểu tượng chiếc khiên màu xanh có dấu v bên trong là hệ thống của bạn đã được cập nhật nhất rồi đó

Lần đầu tiên cập nhật cho máy tính có thể bạn sẽ phải cập nhật hàng trăm tập tin cập nhật – gần 200 chẳng hạn, thì bạn cứ từ từ cập nhật, có thể trong một ngày thứ Bảy hoặc lấn sang Chủ Nhật, cứ mặc nó,

cứ để nó chạy và chốc chốc chúng ta lại ngó qua để click hoặc đăng nhập vào máy tính… Lần cập nhật đầu tiên này sẽ tốn công bạn nhất, cho nên hãy kiên nhẫn với máy tính, bạn đang làm một việc hết sức quan trọng, để đảm bảo hệ thống máy tính của bạn cập nhật và khỏe mạnh, trên hết, bạn được an toàn Trong những lần cập nhật sau đó – sau lần cập nhật thứ nhất, bạn sẽ chỉ phải cài một số bản cập nhật, số lượng sẽ ít dần dần theo thời gian, và những lần sau này bạn sẽ khỏe hơn

SỬ DỤNG HỆ ĐIỀU HÀNH WINDOWS TỐT NHẤT

Mỗi một phiên bản hệ điều hành mới đều có thêm những tính năng mới, thuận tiện hơn, tốt hơn và tuyệt vời hơn so với phiên bản cũ Hẳn nhiên thực tế không hoàn toàn 100% như thế, nhưng đó là những điều mà nhà phát hành hệ điều hành hướng tới Với hệ điều hành Windows của Microsoft, kể từ

sự thành công rực rỡ của Windows XP, cho tới tận bây giờ, nó vẫn còn được ưa chuộng ở khắp mọi nơi trên thế giới mặc dù sự hỗ trợ chính hãng từ Microsoft đã hoàn toàn chấm dứt

Bỏ qua sự thất bại của Windows Vista sau đó, Windows 7 ra đời và được sự đón nhận rộng rãi, không phải vì tiếp thị hay truyền thông mà nó chính là những tính năng mới tuyệt vời mà Microsoft trang bị cho

hệ điều hành mới, hiệu năng hoạt động cũng như khả năng đáp ứng của nó là hoàn toàn thuyết phục người dùng trên toàn thế giới Và trong trường hợp bạn vẫn chưa sử dụng hệ điều hành Windows 7, mình nghĩ đã đến lúc bạn nên nghĩ tới chuyển sang sử dụng Windows 7

Một trong những điểm quan trọng nhất khi nâng cấp lên phiên bản hệ điều hành mới tốt hơn ngoài những điểm đã nói ở trên chính là sự an toàn của bạn Phiên bản hệ điều hành mới đã được thiết kế lại, chỉnh sửa lại để nâng cao bảo mật, hỗ trợ chuẩn bảo mật mới… để giúp bạn giao tiếp với thế giới mạng tốt hơn, dễ dàng hơn và an toàn hơn Không thể từ chối việc bạn phải tốn một chút thời gian để tìm hiểu những điểm mới, những biểu tượng mới so với phiên bản hệ điều hành cũ, thì hầu hết mọi thứ cơ bản của hệ điều hành Windows hầu như không có nhiều thay đổi qua các thế hệ hệ điều hành Windows của Microsoft, từ cách chúng ta vào các ổ đĩa, các thư mục, các phím tắt cơ bản, các câu lệnh… hầu như không khác gì nhiều để bạn có thể dễ dàng tìm hiểu và sử dụng ngay mà hầu như không cần đến sự trợ giúp từ các chuyên gia về tin học

Bạn có thể sẽ đặt câu hỏi: Thế còn Windows 8/8.1 và Windows 10 thì sao? Vâng, trong khi Windows 7 quá tuyệt vời thì Microsoft đã mạo hiểm với Windows 8 – mang lại một giao diện mới nhưng thiếu nút Start đã gây nên một làn sóng mạnh mẽ trong cộng đồng sử dụng Windows và dường như sản phẩm này đang dẫm vào bước chân của Windows Vista trước đó – dù rằng nó không tệ như cái hồi Windows Vista Windows 8.1 là một nỗ lực khác của Microsoft nhưng dường như bất thành, và Windows 10, được cho

là một nỗ lực lớn lao để mang lại cho người dùng của Microsoft trên toàn thế giới một điều khác biệt, hợp nhất mọi nền tảng, như cách mà Windows 7 đã làm khi bước ra khỏi sự tệ hại của Windows Vista và cái bóng quá lớn của Windows XP trước đó Và trong khi chờ đợi sự xuất hiện chính thức của Windows

10, chúng ta hãy tự trang bị cho mình hệ điều hành tốt nhất cho cá nhân cũng như doanh nghiệp mà Microsoft đang cung cấp: Windows 7

1 Windows 7 Professional tốt nhất dành cho bạn

Windows 7 kế thừa sự rối rắm về số lượng các phiên bản của Windows Vista trước đó, và bạn không cần quan tâm nhiều quá đến số phiên bản mà nó có, quay trở lại với Windows XP Professional đã quá tốt cho người dùng, mình khuyên bạn cũng nên trang bị cho mình một phiên bản Windows 7 Professional vốn được tích hợp hầu hết mọi thứ cần thiết cho công việc hằng ngày của bạn

Windows 7 Professional có hầu hết các tính năng của các phiên bản thấp hơn của nó, ngoài ra nó còn được bổ sung thêm các tính năng cao cấp như: khả năng kết nối vào mạng Domain – thường có ở các công ty, doanh nghiệp lớn, kiểm soát Group Policy để điều khiển máy tính tốt hơn, an toàn hơn, tính năng chạy máy ảo – gọi là Windows XP Mode – cho phép chạy ứng dụng tương thích với Windows XP

trước đó, tính năng Remote Desktop để điều khiển máy tính từ xa… Nếu như bạn đã hài lòng với Windows XP, với Windows 7, bạn sẽ còn hài lòng hơn nữa Và nếu như bạn hay di chuyển, đi lại và làm việc ngoài văn phòng, trong quán cà phê… phiên bản Windows 7 Profesional là sự lựa chọn tối ưu hơn Theo thống kê của Net Applications, cho đến tháng 3/2015, Windows 7 chiếm 58.04% thị phần máy tính

và laptop trên toàn cầu so với các hệ điều hành khác như Windows XP, Windows 8.1, hệ điều hành MAC… Không phải ngẫu nhiên mà Windows 7 đạt được con số sử dụng khổng lồ như vậy Tất cả chính là

sự tiện ích, đáng tin cậy và hiệu quả mà Windows 7 mang lại cho người dùng chúng ta

2 Windows 7 32 bit hay 64 bit?

Nói theo kiểu dân dã để dễ hiểu hơn là chúng ta thường lựa chọn cài đặt hệ điều hành nào dựa trên phần cứng hiện có mà máy tính của bạn đang sở hữu Nếu máy tính của bạn có RAM 2GB trở xuống, bạn nên cài Windows 7 32 bit, còn nếu từ 4GB RAM trở lên, bạn nên cài Windows 7 64 bit

Không có vấn đề gì khi bạn không cài đặt hệ điều hành theo lời khuyên ở trên, không có hại gì cả Tuy nhiên, vấn đề là, Windows 7 32 bit chỉ có thể nhận ra tối đa 2.87 GB RAM trên máy, cho nên, nếu máy bạn có dung lượng RAM lớn hơn, hệ điều hành cũng không nhận hết, và dẫn đến lãng phí tài nguyên phần cứng máy tính mà bạn có

3 Chi phí của Windows 7 như thế nào?

Phải nói là khá cao Hầu như ở Việt Nam, rất ít cá nhân mua bản quyền của Windows về sử dụng, trừ những máy laptop đã bao gồm Windows bản quyền tích hợp sẵn khi mua máy Hiện trên trang Microsoft Store Việt Nam không còn thấy thông tin bán Windows 7 bản quyền, nhưng theo cửa hàng Phong Vũ – cửa hàng vi tính có uy tín cao tại TP HCM, thì Windows 7 Professional 32 bit hay 64 bit bản quyền cài đặt cho 1 máy tính hoàn toàn mới có giá bán lẻ (đã bao gồm thuế) khoảng 2.950.000 đồng

Nếu bạn đang sử dụng một phiên bản Windows 2000, XP, Vista có bản quyền, và muốn nâng cấp lên Windows 7 thì giá cả sẽ thấp hơn so với việc mua một bản cài đặt mới hoàn toàn, để có được thông tin chi tiết về giá cả, bạn có thể liên hệ trực tiếp với Microsoft Việt Nam

 Giờ làm việc của Cửa hàng Microsoft: 09:00-21:00, Thứ Hai - Thứ Sáu

 Bán hàng và Hỗ trợ Khác hàng của Cửa hàng Microsoft: 120 11563

 Hỗ trợ Kỹ thuật: +84 4 3935 1053, +84 120 111 03

Cũng xin nhắc lại về Windows bản quyền, là bạn có thể được sự hỗ trợ từ Microsoft, được cập nhật những bản vá lỗi, những bản nâng cấp tính năng… góp phần giữ cho bạn an toàn khi sử dụng gói phần mềm chính hãng từ nhà cung cấp, điều không được nhiều người ở Việt Nam thật sự quan tâm

4 Máy tính của bạn đang sử dụng chạy hệ điều hành gì?

Có khá nhiều người sử dụng máy vi tính mà mình tiếp xúc không biết là họ đang sử dụng hệ điều hành gì (số khác không biết username của mình trên máy là gì nữa (!)) Trừ phi là người (ai đó) cài đặt máy tính cho bạn trước đây không chú ý đến phiên bản 32 bit và 64 bit và họ cài sai, còn lại nếu do nhà sản xuất hoặc cửa hàng máy tính cài đặt, họ sẽ cài đặt hệ điều hành phù hợp với phần cứng mà bạn có

Để kiểm tra máy tính chạy hệ điều hành gì, 32 bit hay 64 bit, RAM có bao nhiêu, thông thường bạn làm theo những bước sau:

Bước 1:

Nhìn trên màn hình desktop của bạn xem có thấy biểu tượng My Computer hoặc Computer không? Nếu

có thì qua Bước 3

Bước 2:

Click vào nút Start

Bước 3:

Click phải chuột lên My Computer hoặc Computer và chọn Properties

Bước 4: Xem các thông tin hệ thống

Trong màn hình hiện ra, nếu bạn thấy có tab General, thì có thể đó là Windows XP hoặc thấp hơn Bên dưới có nhiều thông tin, bạn nhìn các thông tin sau:

 Hệ điều hành: Bạn sẽ thấy nó ghi là Windows XP Professional, Windows XP Home…

 Kiểu hệ thống: bạn tìm chỗ System type: Máy tính 32 bit sẽ ghi "x86", máy tính 64 bit sẽ ghi

"x64"

 Dung lượng RAM: Nó sẽ ghi là 1 GB, 1.99 GB…

Nếu không có tab General, đây có thể là Windows Vista hoặc cao hơn, trong mục System, bạn sẽ thấy các thông tin sau:

 Hệ điều hành: Bạn sẽ thấy nó ghi là Windows Vista, Windows 7 Professional…

 Kiểu hệ thống: bạn tìm chỗ System type: Máy tính 32 bit sẽ ghi "x86", máy tính 64 bit sẽ ghi

"x64"

 Dung lượng RAM: Nó sẽ ghi là 1 GB, 2 GB, 4GB…

5 Yêu cầu cấu hình máy tính để chạy Windows 7

Nếu bạn đang thực sự sử dụng một phiên bản hệ điều hành cũ, mình thật sự khuyên bạn nên nâng cấp lên hệ điều hành mới, và tốt nhất là Windows 7 Tuy nhiên, để nâng cấp, chúng ta cần phải có cấu hình phần cứng phù hợp Chi tiết yêu cầu về phần cứng mình sẽ không nói chi tiết kĩ thuật ra ở đây, nói một cách dễ hiểu, máy tính của bạn cần có RAM tối thiểu 1GB là có thể cài đặt Windows 7, tuy nhiên, để chạy tốt, bạn cần khoảng 2 GB RAM để giúp cho máy chạy mượt mà Bên cạnh đó, bạn cần vi xử lý 1 Ghz đổ lên, và ổ cứng trống từ 16 GB hoặc hơn

Trên thực tế, hầu như những chiếc máy tính hiện nay đều đủ đáp ứng yêu cầu cài đặt Windows 7, đa phần các máy laptop đều đã được trang bị CPU phù hợp, RAM cũng từ 2 GB trở lên và dung lượng thường là từ 500 GB trở lên Với những chiếc máy tính cũ hơn, thì chúng ta cần xem lại một chút, nhưng thông thường, máy tính khoảng từ 3-4 năm trở lại đây, đều có thể cài đặt Windows 7 để sử dụng bình thường

LUÔN CẬP NHẬT PHẦN MỀM ỨNG DỤNG

Cũng giống như hệ điều hành, các phần mềm ứng dụng cũng cần được chú ý để nâng cấp, cập nhật phiên bản mới nhất để đảm bảo chúng ta có những tính năng mới nhất, hiệu năng tốt hơn và điều quan trọng nhất đó chính là sự an toàn cho bạn Sau một thời gian tung sản phẩm ra thị trường, nhà phát triển sẽ nhận được nhiều phản hồi từ người sử dụng, và từ đó, họ hoàn thiện thêm tính năng, sửa lỗi phần mềm cũng như vá các tính năng liên quan đến bảo mật để đảm bảo người dùng của họ an toàn trong thế giới mạng

Ngay cả ở những phần mềm miễn phí như trình duyệt Google Chrome của Google, Microsoft Internet Explorer của Microsoft hay Mozilla Firefox của Mozilla cũng được các hãng chú trọng về vấn đề bảo mật, bởi vì đây chính là cánh cửa, điểm yếu đầu tiên mà kẻ xấu có thể lợi dụng để truy cập vào máy tính của bạn, để thực hiện những mục đích đen tối khác ngay sau đó Thử hỏi có ai lên máy tính, có mạng mà không một lần truy cập vào một trang web nào đó không? Kết quả là hàng năm, các hãng công nghệ lớn này đều tổ chức các cuộc thi tìm kiếm lỗ hổng của các ứng dụng của họ, treo các giải thưởng với số tiền khổng lồ, nhằm kêu gọi “anh tài” khắp nơi trên thế giới phát hiện lỗi để họ có thể sửa chữa và cải tiến trong phiên bản sau Vậy thì câu hỏi đặt ra cho chúng ta là: tại sao các hãng bỏ tiền ra để tìm lỗi trên phần mềm ứng dụng của họ, sau đó sửa lỗi mà chúng ta lại không chịu cập nhật lên phiên bản mới? Càng về sau này, Google Chrome và Mozilla Firefox đã đẩy nhanh tiến trình nâng cấp và cập nhật cho trình duyệt của họ hơn, và cũng tích hợp luôn cơ chế tự động cập nhật cho trình duyệt của họ, để đảm bảo cho người dùng luôn có được phiên bản trình duyệt mới nhất, cập nhật nhất và an toàn nhất mà không phải lo lắng hay phải tự làm việc đó bằng tay nữa

Như bạn đã thấy đó, việc cập nhật phiên bản mới của phần mềm ứng dụng là việc phải làm và cần phải được chú trọng, điều mà hầu hết chúng ta trước nay đều rất ít quan tâm, thậm chí còn không quan tâm nữa Đã đến lúc chúng ta phải thay đổi cách chúng ta sử dụng dụng máy tính để đảm bảo an toàn cho chúng ta trước hết

1 Cập nhật có tốn phí không?

Thông thường, việc cập nhật các bản vá lỗi cho phần mềm là hoàn toàn miễn phí Các bản cập nhật định

kỳ, hoặc bản sửa lỗi nhanh, hoặc các gói dịch vụ (service pack) cho phần mềm ứng dụng cũng được cung cấp miễn phí

Một số phần mềm ứng dụng còn cho phép nâng cấp lên phiên bản mới hoàn toàn miễn phí, tức là khi mua ứng dụng một lần, sau này nếu có ra phiên bản mới, bạn sẽ được nâng cấp lên phiên bản mới hoàn toàn miễn phí Các bản vá lỗi, cải tiến hiệu năng kèm theo – đương nhiên, cũng hoàn toàn miễn phí Phần mềm dạng này gọi là “Mua một lần, dùng trọn đời” Một số phần mềm dạng này như: Power ISO, XYPlorer, Total Commander, Internet Download Manager

Một số phần mềm ứng dụng chỉ cho phép bạn cập nhật lên các phiên bản nhỏ miễn phí, còn khi nâng cấp lên một phiên bản lớn, thì bạn phải mua lại, nếu bạn nâng cấp phần mềm từ bản cũ có bản quyền lên phiên bản mới hơn, bạn sẽ được ưu tiên giảm giá so với mua một bản mới hoàn toàn Một số phần mềm dạng này như: Hệ điều hành Microsoft Windows, Microsoft Office, Camtasia Studio

2 Cập nhật một số phần mềm thông dụng

Có những phần mềm ứng dụng có tính năng tự động cập nhật, những phần mềm khác thì không, hoặc

do bạn đang dùng phiên bản cũ, nên nó không tự động cập nhật mà phải nâng cấp lên những phiên bản mới hơn trước, sau đó thì nó mới tự động cập nhật Trong trường hợp phần mềm ứng dụng không tự động cập nhật được, ta phải chủ động kiểm tra phiên bản mới của phần mềm và cập nhật chúng bằng tay Nguyên tắc chung của cập nhật phần mềm ứng dụng là bạn (hoặc máy tính tự tải) chạy tập tin cài đặt phiên bản mới, cài đặt và đè lên phiên bản cũ đang có trên máy tính, một số ít yêu cầu bạn phải gỡ

bỏ phiên bản cũ của phần mềm trên máy bạn, sau đó cài phiên bản mới vào Nếu có sự khó khăn trong cập nhật phần mềm, thông tin về cập nhật thường sẽ được nhà phát triển khuyến cáo ngay trên trang web đăng tải phần mềm ứng dụng

Một điều tối quan trọng khi cập nhật là máy bạn phải có kết nối internet, để tải về các phiên bản mới của ứng dụng khi cần Dưới đây liệt kê ra một số phần mềm ứng dụng cơ bản thường dùng ở các máy tính chạy Windows và cách cập nhật chúng:

Trình duyệt Google Chrome

Các phiên bản gần đây của Chrome đều tự động cập nhật, và bạn không phải lo lắng gì về việc cập nhật Tuy nhiên, nếu có điều gì đó không như mong đợi thì sẽ cần bạn lâu lâu thăm dò xem trình duyệt của mình có được cập nhật hay chưa Cách làm như sau:

Bước 1:

Mở Google Chrome lên, click vào biểu tượng 3 gạch ngang (menu Hambuger) ở góc bên trên phải > sau

đó click vào mục About Google Chrome

Bước 2:

Trong màn hình hiện ra, bạn sẽ thấy phần About, bên dưới có phần Version – đây chính là phiên bản trình duyệt Google Chrome hiện đang có trên máy tính của bạn

Bước 3:

Lúc này, trình duyệt sẽ tiến hành kiểm tra xem có phiên bản nào mới hơn của trình duyệt mà bạn đang

sử dụng hay không Nếu có, nó sẽ tự động tải về cập nhật, lúc này, sẽ có ghi chữ Updating Google Chrome ngay bên dưới

Trình duyệt Mozilla Firefox

Cũng giống như Google Chrome, Mozila Firefox cũng được cập nhật tự đồng trong những phiên bản gần đây Bạn có thể kiểm tra điều này theo những bước sau:

Khi đã cập nhật xong, trên hộp thoại có 1 nút Restart Now Bạn click vào nút này để khởi động lại trình

duyệt để áp dụng những thay đổi sau khi cập nhật

Trên đây là cách cập nhật tự động cho trình duyệt Mozilla Firefox Trong trường hợp máy tính của bạn chưa có trình duyệt này và bạn muốn tải nó về, hãy truy cập vào trang tải về trình duyệt Firefox mới nhất ở đây

Chương trình đọc tập tin PDF – Adobe Reader

Đây là ứng dụng đọc tập tin PDF chính chủ của hãng Adobe và đây là ứng dụng này hoàn toàn miễn phí Ngoài Adobe Reader dùng để đọc tập tin PDF, có rất nhiều hãng khác cũng cho ra đời ứng dụng có chức năng tương tự, có thể kể đến các chương trình như Foxit Reader, Sumatra PDF, và ngay cả Microsoft Word phiên bản mới cũng có thể mở một tập tin PDF ngay trong ứng dụng này nhưng cá nhân mình lại thích dùng ứng dụng này để đọc các tập tin PDF hơn

Nếu phiên bản trên máy bạn chưa phải là phiên bản mới nhất, chương trình sẽ hiện ra gợi ý, hãy làm theo hướng dẫn này để tiến hành cập nhật cho chương trình Adobe Reader cho máy tính của bạn Ngoài cách cập nhật như vừa hướng dẫn ở trên, nếu bạn muốn tự mình tải về Adobe Reader – trong trường hợp máy tính của bạn chưa cài đặt ứng dụng này, hãy truy cập vào đây để tải về Adobe Reader

mới nhất

Lưu ý:

Khi tải về Adobe Reader từ trình duyệt web, chương trình hay đề nghị bạn cài đặt thêm tiện ích McAfee Security Scan Plus, bạn hãy bỏ dấu chọn – không cần sử dụng đến tiện ích này nên không cần tải, để quá trình tải được nhanh hơn.

Chương trình dọn rác máy tính – CCleaner

CCleaner là ứng dụng quét dọn rác cho máy tính rất tốt và hoàn toàn miễn phí Chi tiết cách sử dụng nó

để quét dọn cho máy tính, giúp máy tính chạy nhanh hơn, ổn định hơn cũng như an toàn hơn cho bạn sẽ được nói cụ thể trong phần sau của quyển sách này

Những phiên bản mới gần đây của CCleaner cung cấp khả năng phát hiện có bản cập nhật mới và gợi ý chúng ta tải về phiên bản mới nhất Nếu bạn đang dùng phiên bản cũ, có thể sẽ chưa được tích hợp tính năng này Nhưng cho dù là bạn đang sử dụng bản khá cũ, hay bản mới hơn một chút, thì lựa chọn tốt nhất là bạn lên trang web của Piriform và tải về phiên bản mới nhất của CCleaner, sau đó cài đặt đè lên phiên bản cũ đang có trên máy tính Bạn có thể truy cập vào link này để tải về CCleaner (bạn chỉ cần tải

về bản CCleaner Slim là đủ dùng rồi) phiên bản mới nhất do Piriform cung cấp Cách cài đặt rất đơn giản, sau khi tải về, double click vào chương trình và nhấn Next nhiều lần cho đến khi kết thúc

Những chương trình diệt virus

Một số chương trình diệt virus cho phép cập nhật lên các phiên bản gần hơn để sửa lỗi hoặc nâng cao hiệu năng của chương trình Điều này dễ thấy nếu bạn có dùng AVAST Antivirus Free Edition, trong phần cập nhật của nó có 2 phần: 1 phần là cập nhật cho chương trình, còn 1 phần là cập nhật cơ sở dữ liệu nhận dạng virus Ở đây chúng ta chủ yếu đề cập đến phần cập nhật cho chương trình Cập nhật chương trình chủ yếu sẽ nâng cấp phiên bản hiện tại về mặt sửa lỗi, nâng cao hiệu năng sử dụng và chuyển đỗi giữa các phiên bản – có phí và miễn phí – của chương trình đó, ví dụ nếu bạn đang sử dụng phiên bản miễn phí – Free Edition, mà bạn chọn dùng thử 30 ngày phiên bản có trả phí – Internet Security Edition, thì chương trình sẽ tải về thêm các thành phần cần thiết để nâng cấp phiên bản hiện tại lên phiên bản cao hơn Còn khi họ ra một phiên bản mới cao hơn so với phiên bản hiện tại – ví dụ bây giờ phiên bản là

2015, sau này ra phiên bản mới – 2016, thì nếu muốn dùng phiên bản mới này, bạn bắt buộc phải cài mới hoàn toàn

Nói một chút về cập nhật cơ sở dữ liệu nhận dạng virus, thì đa phần, các chương trình diệt virus đều được nhà phát triển thiết kế cơ chế tự động cập nhật mẫu virus mới, để giúp chúng ta phòng tránh Hầu như các chương trình diệt virus hiện nay trên thế giới đều tích hợp khả năng này, từ phiên bản miễn phí (Free Edition) cho tới phiên bản có tính phí (Internet Security)

ĐẶT MẬT KHẨU PHỨC TẠP CHO TÀI KHOẢN

Có thể nói, mật khẩu là thứ mà chúng ta dùng mọi lúc, mọi nơi, từ chiếc máy tính, chiếc điện thoại, email, dịch vụ lưu trữ đám mây và thậm chí là ở nhà thông minh nữa Một chiếc chìa khóa cũng được coi

là một dạng mật khẩu đơn giản, bởi vì ai mà có chìa khóa của bạn thì hầu như có thể vào nhà bạn, sử dụng xe của bạn một cách dễ dàng – trừ phi nhà bạn có đặt thêm cơ quan, hoặc chiếc xe của bạn có lắp thêm những bộ phận an toàn khác

Việc đặt mật khẩu là một vấn đề cực kỳ quan trọng, vì nó là cửa ngõ đầu tiên truy cập vào những thiết

bị, dịch vụ mà bạn đang sử dụng Chúng ta thường hay lơ là với việc đặt mật khẩu của mình, cho rằng không ai có thể đoán ra, hoặc có gì đâu mà phải quan trọng hóa vấn đề, nếu như, bạn chỉ là một sinh viên bình thường, mật khẩu của bạn có thể không đáng để bỏ ra một phút để suy nghĩ và khám phá, nhưng nếu bạn làm một công việc quan trọng, bạn là một kế toán trưởng, bạn hay giao dịch ngân hàng qua mạng, thì việc dành ra 1-2 tuần, thậm chí là vài tháng để khám phá mật khẩu của bạn là một điều hoàn toàn đáng để lưu tâm Và điều quan trọng, là chúng ta không biết ai đang nhắm tới mình, nhắm bằng cách nào… nên việc đầu tiên của chúng ta, là phải tự bảo vệ mình, trước hết là từ mật khẩu

1 Thế nào là một mật khẩu yếu?

Mật khẩu yếu có nhiều dạng, và có thể là bạn đang sử dụng một mật khẩu yếu Điều này khá phổ biến, bởi vì tính dễ nhớ, dễ nhập của loại mật khẩu yếu này Bạn có thể thử vào trang của Microsoft để kiểm tra độ yếu của mật khẩu mà bạn đang sử dụng, nhưng trước hết, mời bạn xem qua một số trường hợp mật khẩu yếu sau đây:

Mật khẩu là những thông tin xung quanh bạn

Mật khẩu yếu thường ngắn, là những thứ xung quanh bạn mà ai ai cũng biết, hoặc có nhiều người biết như nickname của bạn, tên thường gọi, ngày tháng năm sinh, tên người yêu, tên cha mẹ, nơi bạn sinh

ra, trường bạn học,… nói chung là những thứ xung quanh bạn mà bạn mang ra làm mật khẩu thì sẽ rất

dễ để những người xung quanh bạn đoán ra

Mật khẩu là những mật khẩu đã được công bố

Không, và không bao giờ lấy những mật khẩu ví dụ từ các trang web để làm mật khẩu cho chính mình

Đó chỉ là những mật khẩu ví dụ và nó đã được đưa vào từ điển dò mật khẩu trước tiên của các chương trình dò tìm mật khẩu Một số mật khẩu đã được công bố trên trang Wikipedia như:

 asdf

 qwerty

 aaaa

Mật khẩu là mật khẩu của người khác

Những mật khẩu mà bạn cảm thấy “hay hay” từ những người khác như khong co pass (không có pass),

khong biet (không biết), khong nho (không nhớ)… hoặc một mật khẩu nào đó mà bạn thấy người xung quanh bạn dùng, tuyệt đối không nên dùng nó làm mật khẩu cho tài khoản của bạn Những mật khẩu dạng này nó ngày càng trở nên phổ biến Đồng thời, người ta hay có thói quen nhập những gì mình nhớ nhất, quen thuộc nhất vào máy tính, cho nên, khi ngồi vào máy tính của bạn, có thể họ sẽ nhập mật khẩu của họ, vô tình, bạn lại đặt làm mật khẩu cho chính bạn, ta da! Đừng bao giờ nghĩ rằng đây là cách

“dương đông kích tây” và nó rất có hại

Sự dễ dãi của chúng ta trong việc đặt mật khẩu có thể gây tổn thương cho chính chúng ta không lúc này thì có thể là lúc khác Những người xung quanh bạn có thể vì ganh ghét sẽ tìm cách khám phá ra những mật khẩu này, những người quản trị, lập trình viên đã nghỉ việc trong công ty của bạn có thể biết được những mật khẩu mặc định của tài khoản trong công ty và có thể đó là một điểm yếu cho tất cả mọi người nếu những người này ra đi vì mâu thuẫn, và những chương trình dò tìm mật khẩu có thể dò tìm những mật khẩu có độ dài dưới 7 ký tự trong một khoảng thời gian rất ngắn mà hầu như không gặp nhiều khó khăn

2 Thế nào là một mật khẩu mạnh?

Những mật khẩu mạnh thường dài, phức tạp và lộn xộn, để người khác / hoặc máy khó có thể dò ra, tốn nhiều thời gian để dò ra, đôi khi nó chẳng có ý nghĩa gì thì càng tốt Hãy đặt những mật khẩu theo quy luật riêng, chỉ một mình bạn biết Dưới đây nêu ra một số ví dụ về mật khẩu mạnh được cung cấp trên Wikipedia, bạn tuyệt đối không nên dùng những mật khẩu này làm mật khẩu cho bạn, vì nó đã được công bố rộng rãi trên mạng rồi Hãy xem nó để tham khảo, và tự rút ra kinh nghiệm cho mình, tự tạo ra cho mình những quy tắc “độc nhất vô nhị” để giữ cho mật khẩu của bạn an toàn lâu nhất có thể

 t3wahSetyeT4 – phân biệt chữ thường chữ hoa và chữ số xen kẽ

 4pRte!ai@3 – phân biệt chữ thường chữ hoa, chữ số xen kẽ, dấu câu và một ký tự "đặc biệt"

 MoOoOfIn245679 – phân biệt chữ thường chữ hoa, chữ số xen kẽ

 Convert_100£ to Euros! – cụm từ có thể dài, dễ nhớ và có chứa ký hiệu mở rộng để tăng sức mạnh, nhưng một số phương pháp băm mật khẩu yếu hơn có thể phụ thuộc vào phân tích tần

số

 1382465304H – một chuỗi số kết thúc bằng một ký tự

 Tp4tci2s4U2g! – sự pha trộn của các ký tự có kiểu chữ khác nhau, số, và dấu câu Nó dễ nhớ vì là các chữ bắt đầu của từ "The password for this computer is too strong for you to guess!"

 5:*35pm&8/30 – thời gian và ngày tháng với hai ký tự "đặc biệt" ngẫu nhiên

 EPOcsoRYG5%4pp@.djr – sử dụng nhiều yếu tố bao gồm viết hoa và ký tự đặc biệt

 BBslwys90! – gồm chữ hoa, số, và dấu câu Cũng dễ nhớ, vì nó đại diện cho "Big Brother is always right (90°)!"

Xin nhắc lại, bạn không nên dùng những mật khẩu trong danh sách bên trên để làm mật khẩu hiện tại cho các tài khoản mà bạn đang có mà hãy xem đây là ví dụ để tham khảo cách đặt mật khẩu này để làm tiền đề để bạn suy nghĩ ra những mật khẩu có độ tin cậy cao hơn cho riêng mình

3 Lời khuyên đặt mật khẩu từ Microsoft

Đây là yêu cầu đặt mật khẩu phức tạp có thể tìm thấy trong Group Policy – chính sách nhóm – của Microsoft Khi máy tính của bạn gia nhập vào mạng domain, đặt mật khẩu phức tạp là một trong những yêu cầu tiên quyết mà người dùng phải hiểu rõ Đặt mật khẩu phức tạp là điều tốt, vậy nên chúng ta cần thay đổi từ lúc này để đảm bảo an toàn, và nếu sau này, trong trường hợp công ty của bạn có triển khai mạng domain thì bạn cũng đã quen với việc này Yêu cầu mật khẩu phức tạp tối thiểu phải đáp ứng những yêu cầu như sau:

1 Mật khẩu không được chứa tên tài khoản của bạn hoặc một phần của tên đầy đủ của bạn và không được lặp lại 2 từ có các ký tự liền kề nhau

2 Mật khẩu phải có ít nhất 6 ký tự

3 Có chứa 3 ký tự trong số 4 danh mục được liệt kê bên dưới này:

o Chữ cái tiếng Anh viết hoa từ A tới Z

o Chữ cái tiếng Anh viết thường từ a tới z

o 10 con số cơ bản từ 0 đến 9

o Các ký tự đặc biệt không nằm trong bảng chữ cái – ví dụ như: !, $, #, %

4 Mật khẩu mới không được giống với bất kỳ mật khẩu nào trước đó

Bây giờ, bạn dành ra vài phút và hãy thử tạo ra một mật khẩu theo bạn là phức tạp, rồi sau đó truy cập vào trang của Microsoft để kiểm tra độ mạnh yếu của mật khẩu này xem sao nhé

Một trong những điều tối quan trọng trong việc sử dụng mật khẩu đó là thay đổi mật khẩu mới, việc này cần được thực hiện trong khoảng thời gian sau 60-90 ngày sử dụng Theo Microsoft, trong một chính sách về mật khẩu tài khoản, thời gian tối đa để sử dụng mật khẩu là 42 ngày, sau khoảng thời gian này bạn phải đổi sang mật khẩu khác Khoảng thời gian tồn tại của một mật khẩu, kết hợp với mật khẩu phức tạp sẽ làm nản lòng những người xấu trong việc dò tìm mật khẩu của bạn, và đây cũng là thời gian

an toàn để hạn chế các phần mềm dò tìm mật khẩu đối với mật khẩu của chúng ta

Không kém phần quan trọng trong việc sử dụng mật khẩu mà hầu như trong mỗi chúng ta đều mắc phải,

đó chính là dùng 1 mật khẩu cho nhiều tài khoản, dịch vụ mà mình có Điều này là hoàn toàn tai hại! Sự tiện lợi của việc dùng chung mật khẩu hầu như ai cũng muốn, tuy nhiên, trong trường hợp xấu nhất xảy

ra, nếu bạn bị lộ mật khẩu, thì người ta có thể sử dụng nó để truy cập vào hầu hết các tài khoản và dịch

vụ Cho nên, điều tốt nhất mà chúng ta cần làm là đặt cho mỗi một tài khoản hay dịch vụ một mật khẩu khác nhau, làm được điều này nghĩa là bạn đã chuẩn bị cho tình huống xấu nhất – có mất đi 1 mật khẩu cũng không ảnh hưởng quá nhiều đến những tài khoản, dịch vụ khác

Một người dùng trên mạng trong một lần tiếp xúc với Chính sách đặt mật khẩu cho tài khoản của chính phủ Mỹ năm 2011 đã tiết lộ về yêu cầu nghiêm ngặt khi đặt mật khẩu như sau:

 Phải có độ dài tối thiểu là 8 ký tự

 Phải có chứa ít nhất một ký tự chữ hoa

 Phải có chứa ít nhất một ký tự chữ thường

 Phải có chứa ít nhất 1 con số

 Phải có chứa ít nhất một ký tự đặc biệt

 Không có chứa các ký tự liên tục liền nhau (Ví dụ: abc hoặc cba)

 Không có chứa các ký tự lặp lại (Ví dụ: aa, bb, etc)

 Không có ký tự nào xuất hiện hơn 2 lần

 Mật khẩu mới phải khác với 10 mật khẩu bạn đã dùng trước đó

 Không được thay đổi mật khẩu trong vòng 24 giờ sau khi tạo ra mật khẩu

Bạn thấy điều này có tuyệt vời không?

4 Đừng quên đặt mật khẩu mạnh cho những thứ này

Mật khẩu có ở khắp mọi nơi, bạn nên tổng kết lại tất cả những dịch vụ có mật khẩu mà bạn đang sử dụng, đặt mật khẩu mạnh cho từng dịch vụ một, luôn lưu ý là các mật khẩu này phải khác nhau, sẽ cần phải thay đổi sau một khoảng thời gian ngắn Mình gợi ý một số dịch vụ quen thuộc xung quanh bạn mà bạn cần lưu tâm, hãy đảm bảo mật khẩu của nó mạnh đủ để giúp bạn an toàn:

 Mật khẩu tài khoản Windows

 Mật khẩu truy cập vào modem ADSL

 Mật khẩu truy cập vào thiết bị Wifi

 Mật khẩu truy cập vào mạng Wifi

 Mật khẩu các dịch vụ lưu trữ trực tuyến

 Mật khẩu các dịch vụ tiện ích trực tuyến

 Mật khẩu email – Gmail, Hotmail, Yahoo…

 Mật khẩu tài khoản Ngân hàng

Trên thực tế, mật khẩu tài khoản Windows (Windows 7 và các phiên bản hệ điều hành trước đó) có thể

dễ dàng bị bẻ gãy khi sử dụng các tiện ích từ đĩa cứu hộ Hiren’s Boot Nhưng tốt nhất bạn vẫn phải đảm bảo nó an toàn với mật khẩu mạnh, bởi không phải ai cũng có đủ thời gian và kiến thức để sử dụng các tiện ích trong đĩa Hiren’s Boot, đồng thời, nếu như bạn đã thiết lập mật khẩu BIOS để mỗi lần mở máy tính, bạn phải nhập mật khẩu trước, thì coi như đây là một bước đầu tiên ngăn cản kẻ xấu sử dụng ổ đĩa, USB… đồng thời cũng đã ngăn chặn kẻ xấu sử dụng đĩa cứu hộ để vượt qua bảo vệ trên máy tính mà bạn đang dùng

Với các loại mật khẩu truy cập vào modem ADSL, Wifi – thường chúng ta ít chú ý nhất và bỏ mặc cho nhà mạng thiết lập, sử dụng các loại mật khẩu mặc định của thiết bị Điều này gây nguy hiểm, cách đây vài năm, mình đã từng thử nghiệm dò tìm một dãy các địa chỉ IP mà nhà mạng cung cấp và thử truy cập bằng một số username và password mặc định của các thiết bị, kết quả là mình có thể truy cập vào các modem này, rất may mắn, hầu hết chỉ là các modem ADSL của người dùng cá nhân Với những người có

ý đồ xấu, họ có thể truy cập để lấy cắp thông tin tài khoản bạn đăng ký với nhà mạng, sẽ có rất nhiều chuyện để họ làm với những thông tin này

Với các dịch vụ lưu trữ trực tuyến hay các dịch vụ email thì hiện tại, một số trong cách dịch vụ này đã cung cấp cơ chế bảo mật 2 lớp nhằm gia cố thêm mức độ bảo mật cho tài khoản, mình nghĩ là bạn cũng nên bật chế độ này cho các dịch vụ này, hướng dẫn cụ thể của một số dịch vụ sẽ được nêu trong phần sau của quyển sách này

TAY KHÔNG ĐẢM BẢO AN TOÀN TRÊN WINDOWS

Chỉ cần một sơ suất nhỏ thôi cũng đủ để chúng ta trả giá, đó chính là điều mà mọi tin tặc đều mong muốn Trên hệ điều hành Windows – loại hệ điều hành phổ biến nhất thế giới từ lâu đã trở thành đích ngắm của rất rất nhiều tin tặc, và một trong những cách tiếp cận máy tính của nạn nhân đó chính là đánh vào thói quen sử dụng máy tính của họ để khiến cho máy tính của họ bị nhiễm mã độc, virus, và từ

đó tin tặc có thể khống chế người dùng một cách dễ dàng Trong phần này nêu ra một vài thói quen có thể bị lợi dụng và hướng khắc phục cũng như giới thiệu cách sử dụng một số công cụ có sẵn trong Windows để bạn tự kiểm tra chiếc máy của mình

1 Khóa máy tính khi không dùng đến

Tình huống rất phổ biến là bạn đang sử dụng máy tính, bỗng dưng có việc phải đi ra ngoài, không lâu đâu, khi quay lại bạn muốn tiếp tục công việc mà bạn đang còn làm dang dở, bạn không muốn ai dòm ngó vào máy tính của bạn Bạn không muốn phải tắt máy

Trong tình huống như thế này, bạn chỉ cần khóa máy tính của mình lại, sau khi xong việc, quay trở lại, bạn có thể tiếp tục công việc ở tại thời điểm bạn rời đi Khóa máy là một thao tác đơn giản, chỉ cần bạn bấm tổ hợp phím Windows + L, máy tính của bạn sẽ được khóa lại Để truy cập lại, bạn chỉ cần click vào tên người dùng của mình, nhập mật khẩu vào là có thể đăng nhập vào để tiếp tục công việc của mình Đừng bao giờ để máy tính của bạn mở ra trước mặt những người khác, họ sẽ tò mò, và đôi khi nó tạo ra

sự nguy hiểm cho chính bạn, điều này càng trở nên quan trọng khi máy tính của bạn có chứa nhiều thông tin nhạy cảm Hãy khóa nó khi bạn không trực tiếp sử dụng và hãy xác định những nguy cơ xảy ra đối với dữ liệu nếu đó là một chiếc máy tính dùng chung

2 Không bao giờ double click vào các ổ USB, ổ đĩa

Thông thường, chúng ta cắm USB vào máy tính, mở My Computer lên, double click vào ổ USB để mở nó lên và copy dữ liệu… Đây là một thói quen, thói quen này đã và đang bị tin tặc lợi dụng để cài virus vào máy tính của bạn Không chỉ với USB, mà với các ổ đĩa trên máy tính của bạn như ổ C, ổ D… cũng có nguy

cơ dính virus hoàn toàn tương tự Nguy cơ dính virus càng cao hơn khi USB của bạn được nhiều người

sử dụng cũng như USB này cắm vào các máy tính ở các tiệm in, tiệm dịch vụ internet

Sở dĩ chúng ta dính virus là vì tin tặc đã lập trình để khi chúng ta double click vào USB, ổ đĩa, sẽ kích hoạt một chương trình virus do tin tặc viết ra – tùy theo cơ chế, chúng sẽ tự sao chép bản thân vào các ổ đĩa USB, ổ đĩa C, D, E… và làm nhiều điều nguy hại khác trên máy tính của chúng ta Vì thế, để tránh nhiễm virus từ USB, từ các ổ đĩa, chúng ta tuyệt đối không nên double click vào biểu tượng ổ đĩa USB, các ổ đĩa trong máy tính để mở nó lên mà chúng ta đi đường vòng một chút Cách làm như sau:

Trên Windows 7

Bước 1: Double click vào Computer hoặc bấm Windows + E để mở Windows Explorer

Bước 2: Click vào ổ đĩa USB, ổ đĩa C, D, E… của bạn ở cột bên trái

Bước 3: Dữ liệu bạn cần sẽ hiện ra ở khung bên phải, lúc này, hãy làm việc với nó

Trên Windows XP