CHỨNG TỪ - SỔ KẾ TOÁNBÁO CÁO TÀI CHÍNH TỔ CHỨC CÔNG TÁC KẾ TOÁN GV: Lê Thị Minh Châu KẾ TOÁN TÀI CHÍNH – HP 3 2 MỤC TIÊU Người học có thể: Hiểu về các yếu tố trong một hệ thống kế to
Trang 1CHỨNG TỪ - SỔ KẾ TOÁN
BÁO CÁO TÀI CHÍNH
TỔ CHỨC CÔNG TÁC KẾ TOÁN
GV: Lê Thị Minh Châu
KẾ TOÁN TÀI CHÍNH – HP 3
2
MỤC TIÊU
Người học có thể:
Hiểu về các yếu tố trong một hệ thống kế toán thực: chứng từ, sổ kế toán, báo cáo kế toán;
Có kỹ năng thực hiện các bước công việc trong một quy trình kế toán cơ bản: lập chứng từ; mở sổ, ghi sổ kế toán; lập các BCTC, BC thuế;
Hình dung về hệ thống kế toán và tổ chức công tác kế toán trong doanh nghiệp để có thể sẵn sàng làm việc và tổ chức công việc trong trong môi trường đó;
Biết khai thác các kênh thông tin để cập nhật kiến thức đáp ứng yêu cầu công việc GV: Le Thi Minh Chau
3
NỘI DUNG
Chương 1: Chứng từ kế toán
Chương 2: Sổ kế toán và các hình thức kế
toán
Chương 3: Báo cáo thuế (Chuyển sang
môn Kế toán và lập báo cáo thuế)
Chương 4: Hệ thống báo cáo tài chính
Chương 5: Tổ chức công tác kế toán trong
doanh nghiệp
Tài liệu học tập
Bài giảng của GV, các bài tập
Các văn bản pháp quy về các nội dung liên quan
Các mẫu chứng từ, sổ, báo cáo… để thực hành
Các web site chuyên ngành:
Bộ tài chính (mof.gov.vn)
Tổng cục thuế (gdt.gov.vn)
Hội Kế toán
Web kế toán
GV: Le Thi Minh Chau
Trang 2Chương 1 CHỨNG TỪ KẾ TOÁN
Quy trình kế toán
Chứng từ kế toán:
Ý nghĩa, vai trò của chứng từ kế toán
Phân loại chứng từ kế toán
Tìm hiểu quy định pháp lý về chứng từ kế toán
Thực hành chứng từ kế toán:
Lập một số chứng từ KT thông dụng
Kiểm tra chứng từ
Phân loại chứng từ
Lưu trữ chứng từ GV: Le Thi Minh Chau
HOẠT ĐỘNG
HỆ THỐNG KẾ TOÁN
Đo lường:
Thu thập dữ liệu
Xử lý:
Phân loại, Sắp xếp, Lưu trữ…
Cung cấp thông tin:
Báo cáo kế toán
Hệ thống thông tin kế toán
Dữ liệu
Yêu cầu
TT
TT đã xử lý Các quyết định kinh tế
6 GV: Le Thi Minh Chau
7
Quy trình kế toán
Báo cáo
Chứng từ
Sổ Sách
Nghiệp vụ
kinh tế
°Quá trình thu thập và xử lý thông tin
°Quá trình tập hợp và lưu trữ dữ liệu
°Quá trình kiểm soát nghiệp vụ
CHỨNG TỪ KẾ TOÁN
Ý nghĩa của chứng từ kế toán
Phân loại chứng từ kế toán
Tìm hiểu quy định pháp lý về chứng từ KT
Thực hành chứng từ KT:
Lập một số chứng từ KT thông dụng
Kiểm tra chứng từ
Phân loại chứng từ
Lưu trữ chứng từ
GV: Le Thi Minh Chau
Trang 3Ýù nghĩa của chứng từ kế toán
Ý nghĩa pháp lý
Ý nghĩa về mặt quản lý
Ý nghĩa về mặt kế toán
Phiếu chi
1
N
2 N
GV: Le Thi Minh Chau
Phân loại chứng từ kế toán
CHỨNG TỪ
Chứng từ gốc
Chứng từ tổng hợp
Chứng từ mệnh lệnh
Chứng từ chấp hành
Bắt buộc
Hướng dẫn
Chứng từ gốc
Phân loại theo nội dung nghiệp vụ:
Chứng từ về lao động tiền lương
Chứng từ về hàng tồn kho
Chứng từ về bán hàng
Chứng từ về tiền tệ
Chứng từ về TSCĐ
Chứng từ gốc
Chứng từ bắt buộc
Chứng từ hướng dẫn
Chứng từ bằng giấy
Chứng từ điện tử
Trang 4Các yếu tố cơ bản của chứng từ gốc
Tên gọi và số hiệu của chứng từ kế toán
Ngày, tháng, năm lập chứng từ kế toán
Tên, địa chỉ, mã số thuế (nếu có) của đơn vị hoặc cá
nhân lập chứng từ
Tên, địa chỉ, mã số thuế (nếu có) của đơn vị hoặc cá
nhân nhận chứng từ
Nội dung của nghiệp vụ kinh tế, tài chính phát sinh
Số lượng, đơn giá và số tiền của nghiệp vụ kinh tế, tài
chính ghi bằng số; tổng số tiền ghi bằng chữ.
Chữ ký, họ và tên của người lập, người duyệt chứng
từ và những người có liên quan đến chứng từ kế toán
=> Giải thích ý nghĩa của từng yếu tố!!
Trong mỗi loại nghiệp vụ dưới đây, loại chứng từ nào được sử dụng? Nội dung cần thể hiện trong từng chứng từ?
- Nhân viên thu mua tạm ứng tiền mặt
- Nhân viên thu mua thanh toán tạm ứng
- Xuất kho vật liệu dùng cho sản xuất
- Bán thành phẩm phân xưởng 1 chuyển sang chế biến ở phân xưởng 2
- Bán sản phẩm, hàng hóa
- Rút tiền từ tài khoản tiền gởi NH
Thí dụ 1
15
Quy trình lưu chuyển chứng từ xuất kho vật liệu
tại Công ty G như sau:
Khi có nhu cầu sử dụng vật tư, Phân xưởng lập
một liên Phiếu xin lĩnh vật tư gửi cho phòng
Kế hoạch Căn cứ vào kế hoạch sản xuất và
định mức vật tư, Phòng kế hoạch lập Phiếu
xuất vật tư làm 2 liên, Trưởng phòng phê
duyệt và giao 1 liên cho Phân xưởng đi lĩnh
hàng, 1 liên cho Phòng Kế toán để ghi chép
Sau khi phát hàng, thủ kho ghi Thẻ kho và lưu
Phiếu xuất theo ngày xuất Phòng Kế toán
sau khi ghi sổ sẽ lưu Phiếu xuất theo số thứ
tự
Thí dụ 3
GV: Le Thi Minh Chau
Chứng từ tổng hợp
Công dụng:
Tổng hợp số liệu từ các chứng từ gốc
Lập ra định khoản kế toán để ghi sổ kế toán
Ý nghĩa: là căn cứ trực tiếp để ghi sổ kế toán
Một số loại chứng từ tổng hợp:
Chứng từ ghi sổ
Bảng tổng hợp chứng từ gốc
Trang 5Các yếu tố cơ bản của chứng từ
tổng hợp
- Số và ngày lập chứng từ tổng hợp;
- Nội dung tóm tắt nghiệp vụ;
- Định khoản kế toán;
- Số tiền phải ghi vào các tài khoản đối
ứng;
- Số lượng (hoặc liệt kê) chứng từ gốc
đính kèm;
- Họ tên, chữ ký của kế toán trưởng và
người lập chứng từ tổng hợp
CHỨNG TỪ GHI SỔ Số 01
Ngày 31 tháng 05 năm 200x
Thí dụ 2
Trích yếu TK đối ứng Số tiền Ghi
chú Nợ Có
CHỨNG TỪ GHI SỔ Số 02
Ngày 31 tháng 05 năm 200x
Thí dụ 2
Trích yếu TK đối ứng Số tiền Ghi
chú Nợ Có
20
Tổ chức hệ thống chứng từ kế toán
Xây dựng danh mục chứng từ kế toán sử dụng
Quản lý, thiết kế, và sử dụng biểu mẫu chứng từ
Hướng dẫn các bộ phận liên quan thực hiện đúng chế độ chứng từ kế toán
Lập và tổ chức thực hiện quy trình lưu chuyển chứng từ
Tổ chức xử lý chứng từ ở phòng kế toán
Tổ chức bảo quản và lưu trữ chứng từ
GV: Le Thi Minh Chau
Trang 6Chứng từ kế toán - yêu cầu
chung-Biểu mẫu chứng từ
Tuân thủ quy định Nhà nước
Đánh số trước liên tục
Bảo quản biểu mẫu
Lập và lưu chuyển chứng từ
Ghi chép đầy đủ nội dung
Lưu chuyển hợp lý
Đính kèm chứng từ gốc
Đánh dấu chứng từ để tránh sử dụng lại
Kiểm tra trước khi ghi chép chứng từ
Lưu trữ và bảo quản chứng từ
Căn cứ pháp lý
Luật kế toán
Nghị định 129
Chế độ chứng từ KT: QĐ15/2006/QĐ-BTC
Luật thuế GTGT và các thông tư hướng dẫn
Luật Thuế TNDN và các thông tư hướng dẫn
Nghị định 51/2010/CP-NĐ
Thông tư 153/2010/TT-BTCGV: Le Thi Minh Chau
Chế độ chứng từ kế toán
Nội dung và mẫu chứng từ kế tốn
Hệ thống biễu mẫu chứng từ kế tốn
Lập chứng từ kế tốn
Ký chứng từ kế tốn
Trình tự luân chuyển và kiểm tra chứng từ kế
tốn
Dịch chứng từ kế tốn ra tiếng Việt
Sử dụng,quản lý,in và phát hành biễu mẫu
chứng từ kế tốn
Danh mục chứng từ kế tốn.GV: Le Thi Minh Chau 23
Quy định về hóa đơn GTGT
Nghị định 51/2010;
Thông tư 153/2010:
Chương I: Hướng dẫn chung
Chương II: Tạo và phát hành hóa đơn
Chương III: Sử dụng hóa đơn
Chương IV: Quyền và nghĩa vụ của các tổ chức, cá nhân trong quản lý, sử dụng hóa đơn
Chương V: Xử phạt vi phạm hành chính về hóa đơn
Chương VI: Kiểm tra, thanh tra về hóa đơn, giải quyết khiếu nại, vố cáo vi phạm về hóa đơn
Chương VII: Tổ chức thực hiện
Trang 7Thực hành lập chứng từ KT
Biểu mẫu
Cách lập:
Phiếu thu: căn cứ lập, chữ ký các bên liên quan
Phiếu chi: căn cứ lập, sự phê duyệt, chữ ký các
bên liên quan
Sec: các quy định về việc sử dụng sec
Phiếu nhập kho
Phiếu xuất kho
Hóa đơn GTGT
Bài tập
Hợp đồng mua bán đã được thực hiện
Các mẫu chứng từ
Yêu cầu:
Lập các chứng từ ghi nhận việc thực hiện HĐ:
Ở bên bán
Ở bên mua
GV: Le Thi Minh Chau
27
Kiểm tra chứng từ
Kiểm tra trước, trong và sau khi thực hiện NV
Phân biệt:
Hóa đơn chứng từ hợp pháp / không hợp pháp
Hóa đơn chứng từ hợp lệ / không hợp lệ
Hóa đơn thật / hóa đơn giả
Chứng từ có giá trị ghi sổ / không có gtrị ghi sổ
Kiểm tra chứng từ
Bộ ctừ: Với 1 nghiệp vụ hoàn chỉnh, phân biệt:
Chứng từ mệnh lệnh: làm cơ sở cho các ctừ khác, chưa có giá trị ghi sổ
Ctừ thực hiện (chấp hành): ghi nhận giao dịch đã được thực hiện, là căn cứ để ghi sổ
Một bộ chứng từ có thể phải được ghi sổ bằng nhiều bút toán khác nhau, liên quan đến nhiều sổ KT khác nhau
Ví dụ:
Bộ chứng từ xuất khẩu
Bộ chứng từ XDCB để hình thành TSCĐ
GV: Le Thi Minh Chau
Trang 8Một số trường hợp và cách xử lý
Có thể xảy ra những trường hợp sai sót
nào?
KT xử lý như thế nào trong từng trường
hợp?
Phân loại chứng từ: đã học
CHỨNG TỪ
Chứng từ gốc
Chứng từ ghi sổ
Chứng từ mệnh lệnh
Chứng từ chấp hành
Bắt buộc
Hướng dẫn
Theo tính pháp lý Theo công dụng và trình tự xử lý
GV: Le Thi Minh Chau
31
Trong thực tế:
KT Phân loại CT như thế nào?
Mục đích:
Phân loại CT phục vụ ghi sổ:
Ghi sổ theo trình tự thời gian
Ghi sổ theo hệ thống:
Phân loại phục vụ việc đối chiếu kiểm tra
Phân loại phục vụ lưu trữ và kiểm tra, tra cứu
Có những cách phân loại, sắp xếp nào???
Trong thực tế:
Phân loại CT phục vụ ghi sổ và lưu trữ
Phân loại CT phục vụ ghi sổ:
Phân loại theo nội dung
Sắp xếp theo trình tự thời gian
Phân loại, sắp xếp CT phục vụ lưu trữ và kiểm tra, tra cứu:
GV: Le Thi Minh Chau
Trang 9Bảo quản, lưu trữ chứng từ
Bảo quản chứng từ chưa sử dụng:
Mua, in chứng từ? Thủ tục?
Quản lý ctừ chưa sử dụng thế nào?
Giao và kiểm soát việc sử dụng chứng từ của các bộ
phận, cá nhân liên quan?
Bảo quản chứng từ đã qua sử dụng:
Điều 44, 41 Luật Kế toán
Một số lưu ý:
Bản chính
Thời gian lưu trữ
Trường hợp ctừ, tài liệu KT bị mất, bị hủy hoại
Chương 2
SỔ KẾ TOÁN
Sổ kế toán, các loại sổ kế toán
Hình thức kế toán:
Hình thức kế toán Nhật ký chung
Hình thức kế toán Nhật ký – Sổ cái
Hình thức kế toán Chứng từ ghi sổ
Hình thức kế toán Nhật ký – Chứng từ
Hình thức kế toán trên máy vi tính
GV: Le Thi Minh Chau
35
QUY TRÌNH XỬ LÝ THÔNG TIN KT
Báo cáo
Định khoản
Tài khoản
NVKT phát
sinh được
ghi nhận
trong ctừ
Báo cáo
Quy trình kế toán
Báo cáo
Chứng từ
Sổ Sách
Nghiệp vụ kinh tế
Sổ kế toán: thực hiện quá trình xử lý và lưu trữ
dữ liệu
GV: Le Thi Minh Chau
Trang 10Sổ kế toán - Căn cứ pháp lý
Luật kế toán
Nghị định 129
Chế độ sổ kế toán: QĐ15/2006/QĐ-BTC
GV: Le Thi Minh Chau
Các loại sổ kế toán
Theo phương pháp ghi chép vào sổ:
Sổ ghi theo trình tự thời gian
Sổ ghi theo hệ thống
Sổ liên hợp
Theo mức độ phản ảnh các đối tượng kế toán:
Sổ tổng hợp
Sổ chi tiết
Sổ kết hợp kế toán tổng hợp và chi tiết
Theo cách tổ chức sổ:
Sổ đóng thành quyển
Sổ tờ rời
Sổ điện tử
Hình thức kế toán
thống sổ kế toán:
Số lượng sổ
Kết cấu sổ
Mối quan hệ giữa các loại sổ trong việc ghi
chép, tổng hợp các số liệu từ chứng từ gốc
để cung cấp các chỉ tiêu lập báo cáo kế
toán
40
Các hình thức kế toán
Hình thức kế toán NHẬT KÝ – SỔ CÁI
Hình thức kế toán NHẬT KÝ CHUNG
Hình thức kế toán CHỨNG TỪ GHI SỔ
Hình thức kế toán NHẬT KÝ CHỨNG TỪ
Hình thức kế toán TRÊN MÁY VI TÍNH
=> Khác nhau: SỔ KT SỬ DỤNG
TRÌNH TỰ GHI CHÉP
GV: Le Thi Minh Chau
Trang 11Căn cứ để lựa chọn hình thức kế toán
thích hợp
toán
toán
Hình thức kế toán NHẬT KÝ - SỔ CÁI
Sổ kế toán sử dụng:
Sổ tổng hợp: Nhật ký – sổ cái
Sổ chi tiết: Các sổ (thẻ) chi tiết
Điều kiện vận dụng:
Quy mô nhỏ
Có ít nghiệp vụ kinh tế phát sinh
Sử dụng ít tài khoản
Thí dụ Hình thức KT NHẬT KÝ - SỔ CÁI:
trình tự ghi chép
CHỨNG TỪ GỐC
SỔ QUỸ BẢNG TỔNG HỢP
CHỨNG TỪ GỐC SỔ CHI TIẾT NHẬT KÝ – SỔ CÁI
BÁO CÁO KẾ TOÁN
Bảng tổng hợp chi tiết
Trang 12Hình thức KT CHỨNG TỪ GHI SỔ
Sổ kế toán sử dụng:
Sổ đăng ký chứng từ ghi sổ
Sổ cái
Hình thức KT Chứng từ ghi sổ
Đặc điểm:
Mọi NVKT phát sinh được định khoản trên các chứng từ ghi sổ
Ghi chép thủ công, còn trùng lắp, không kịp thời
Điều kiện vận dụng: DN có nhiều NVKT phát sinh, sử dụng nhiều tài khoản
Thí dụ
gởi ngân hàng” là 28.000.000đ Trong tháng 5/200x, có các nghiệp vụ
kinh tế phát sinh liên quan đến thu chi tiền mặt như sau:
10.000.000đ
giấy báo NH)
15.000.000đ
báo NH)
Giả sử kế toán lập chứng từ ghi sổ một lần vào cuối tháng
Lập Chứng từ ghi sổ số 01 cho các nghiệp vụ thu tiền mặt;
Lập Chứng từ ghi sổ số 01 cho các nghiệp vụ thu tiền mặt;
Ghi Sổ đăng ký chứng từ ghi sổ
Ghi sổ cái TK111 “Tiền mặt”
Thí dụ
Trang 13CHỨNG TỪ GỐC
BẢNG CÂN ĐỐI TÀI KHOẢN BÁO CÁO KẾ TOÁN
BẢNG TỔNG HỢP CHI TIẾT
CHỨNG TỪ GHI SỔ Sổ đăng ký
CTGS
SỔ CÁI
Hình thức KT NHẬT KÝ CHUNG
Sổ kế toán sử dụng:
- Nhật ký chung
- Các Nhật ký chuyên dùng (Nhật ký đặc biệt)
- Sổ cái
Bài tập
Thí dụ Hình thức KT NHẬT KÝ CHUNG
Kết cấu sổ và ghi chép đơn giản, thuận lợi cho việc ứng dụng tin học
Ghi chép trùng lắp
Trình tự xử lý nghiệp vụ nhanh
nhất là trong điều kịên ứng dụng tin học
Trang 14Hình thức kế toán NHẬT KÝ CHUNG
CHỨNG TỪ GỐC
CHUNG
SỔ CÁI
BẢNG CÂN ĐỐI TÀI KHOẢN
BẢNG TỔNG HỢP CHI TIẾT
Sổ trong các hình thức KT
Hình thức KT Ctừ Đ.khoản T/khoản Đối chiếu Báo cáo
NK - SC C.từ NK - SC NK -SC NK-SC Báo cáo
Sổ c.tiết BảngTHCT
Chứng từ ghi sổ C.từ Chứng từ ghi sổ
Sổ cái BảngCĐTK
Báo cáo Sổ c.tiết BảngTHCT
Nhật ký chung C.từ
NK chung Sổ cái BảngCĐTK
Báo cáo
NK ĐB Sổ c.tiết BảngTHCT
NK - CT Không còn thông dụng
55
Hình thức kế toán trên máy vi tính
Làm kế tốn bằng máy vi tính: lựa chọn
Tự xây dựng hình thức kế tốn trên máy vi tính
cho phù hợp
SỔ KẾ TỐN
- Sổ tổng hợp
- Sổ chi tiết
CHỨNG TỪ KẾ TỐN
BẢNG TỔNG HỢP CHỨNG
TỪ KẾ TỐN CÙNG LOẠI - Báo cáo tài chính
- Báo cáo kế tốn quản trị
PHẦN MỀM KẾ TỐN
MÁY VI TÍNH
Ghi chú:
Nhập số liệu hàng ngày
In sổ, báo cáo cuối tháng, cuối năm Đối chiếu, kiểm tra
TRÌNH TỰ GHI SỔ KẾ TỐN THEO HÌNH THỨC KẾ TỐN TRÊN MÁY VI TÍNH
Trang 15Thực hành sổ kế toán
hình thức Nhật Ký Chung
- Tài liệu được cung cấp:
- Số liệu KT cuối kỳ trước: Bảng cân đối tài khoản, Bảng tính
khấu hao, Bảng phân bổ chi phí trả trước, Bảng tổng hợp nhập –
xuất – tồn, Bảng tổng hợp chi tiết TK 131, TK 331
- Chứng từ KT của kỳ thực hành: Hóa đơn mua vào, hóa đơn bán
ra, Bảng lương, số liệu Tiền gởi ngân hàng…
Yêu cầu:
- Mở các sổ KT cần thiết theo hình thức KT Nhật Ký Chung;
- Thực hiện quá trình ghi sổ, khóa sổ và hoàn thành kỳ kế toán;
- Kết xuất ra các số liệu kế toán cuối kỳ (gồm các bảng như đã
được cung cấp cuối kỳ trước