Phân tích tình hình tài chính Công ty Cổ phần Chứng khoán Hòa Bình

Khái niệm và ý nghĩa của việc phân tích tài chính trong doanh nghiệp, https://voer.edu.vn/m/khai-niem-va-y-nghia-cua-phan-tich-tai-chinh-doanh- nghiep/5f00dc06, 18/12/2014 Phân tích tình

CHƯƠNG 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN CHUNG VỀ PHÂN TÍCH TÌNH HÌNH TÀI CHÍNH

TRONG CÔNG TY CHỨNG KHOÁN 1.1 Tổng quan về công ty chứng khoán

1.1.1 Khái niệm về công ty chứng khoán

Công ty chứng khoán là một loại hình doanh nghiệp đặc biệt Hoạt động của công

ty chứng khoán khác hẳn với các doanh nghiệp sản xuất và thương mại thông thường Sản phẩm của công ty chứng khoán thường là các dịch vụ tài chính

Công ty chứng khoán là một tổ chức tài chính trung gian thực hiện các nghiệp vụ trên thị trường chứng khoán thông qua các hoạt động chủ yếu như mua bán chứng khoán, môi giới chứng khoán cho khách hàng để hưởng hoa hồng, phát hành và bảo lãnh chứng khoán, tư vấn đầu tư và quản lý quỹ đầu tư Công ty chứng khoán có thể tham gia quá trình trao đổi cổ phiếu trong thị trường với vai trò trung gian

(Trích nguồn “Công ty chứng khoán là gì?”, chung-khoan-la-gi/, ngày truy cập 18/12/2014)

http://www.dankinhte.vn/cong-ty-1.1.2 Phân loại công ty chứng khoán

Hiện nay ở nước ta theo quyết định số 03/1998/QĐ-UBCK3 ngày 13 tháng 10 năm 1998 của UBCK, công ty chứng khoán là công ty cổ phần, công ty trách nhiệm hữu hạn thành lập hợp pháp tại Việt Nam, được UBCK Nhà nước cấp giấy phép thực hiện một hoặc một số loại hình kinh doanh chứng khoán Theo cách phân loại dựa vào các nghiệp vụ thực hiện của công ty chứng khoán thì công ty chứng khoán có thể chia thành các loại như sau:

 Công ty môi giới chứng khoán: là công ty chỉ thực hiện việc trung gian, mua bán chứng khoán cho khách hàng để hưởng hoa hồng

 Công ty bảo lãnh phát hành chứng khoán: là công ty chứng khoán có lĩnh vực hoạt động chủ yếu là thực hiện nghiệp vụ bảo lãnh để hưởng phí hoặc chênh lệch giá

 Công ty kinh doanh chứng khoán: là công ty chứng khoán chủ yếu thực hiện nghiệp vụ tự doanh, có nghĩa là tự bỏ vốn và tự chịu trách nhiệm về kết quả kinh doanh

 Công ty trái phiếu: là công ty chứng khoán chuyên mua bán các loại trái phiếu

 Công ty chứng khoán phi tập trung: là các công ty chứng khoán hoạt động chủ yếu trên thị trường OTC và họ đóng vai trò là các nhà tạo lập thị trường bằng các dịch vụ cung cấp

(Trích nguồn “Công ty chứng khoán”, ban-ve-thi-truong-chung-khoan/5e06eeaa, ngày truy cập 18/12/2014)

https://voer.edu.vn/m/cac-khai-niem-co-Đối với các thị trường chứng khoán phát triển thì vai trò của các công ty này là rất lớn Còn đối với những thị trường mới phát triển như nước ta thì tiềm năng của các công ty này là rất lớn

1.1.3 Vai trò của công ty chứng khoán

Công ty chứng khoán là tác nhân quan trọng thúc đẩy sự phát triển của nền kinh

tế nói chung và của thị trường chứng khoán nói riêng Nhờ các công ty chứng khoán

mà chứng khoán được lưu thông từ nhà phát hành tới người đầu tư Qua đó huy động nguồn vốn từ nơi nhàn rỗi để phân bổ vào những nơi sử dụng có hiệu quả Chức năng

cơ bản của công ty chứng khoán có thể kể tới như:

Tạo ra cơ chế huy động vốn linh hoạt giữa người có tiền nhàn rỗi tới người sử dụng vốn thông qua cơ chế phát hành và bảo lãnh phát hành Một doanh nghiệp khi

thực hiện huy động vốn bằng cách phát hành chứng khoán thường họ không tự bán chứng khoán của mình mà thông qua một tổ chức chuyên nghiệp tư vấn và giúp họ phát hành chứng khoán Công ty chứng khoán với nghiệp vụ chuyên môn, kinh nghiệm nghề nghiệp và bộ máy đầu tư thích hợp họ thực hiện tốt vai trò trung gian môi giới, mua bán, phát hành chứng khoán, tư vấn đầu tư và một số nghiệp vụ khác Với nghiệp vụ này, công ty chứng khoán chính là cầu nối và kênh dẫn vốn từ nơi thừa đến nơi thiếu

Cung cấp cơ chế giá cả cho giao dịch thông qua hệ thống khớp giá và khớp lệnh

Công ty chứng khoán thông qua Sở giao dịch và thị trường OTC cung cấp một cơ chế xác định giá nhằm giúp các nhà đầu tư đánh giá đúng thực tế và các khoản đầu tư của mình Trên thị trường thứ cấp, tất cả các lệnh mua bán thông qua công ty chứng khoán được tập trung tại thị trường giao dịch và trên cơ sở đó giá chứng khoán được xác định trên quy luật cung cầu

Tạo ra tính thanh khoản cho chứng khoán (hoán chuyển từ chứng khoán ra tiền mặt và ngược lại từ tiền mặt ra chứng khoán một cách dễ dàng) Trên thị trường thứ

cấp, công ty chứng khoán là cầu nối các nhà đầu tư, trung gian chuyển các chứng khoán đầu tư thành tiền mặt và ngược lại môt cách dễ dàng, thuận tiện Tiền thu được

ở đây không thuộc về nhà phát hành mà thuộc về nhà đầu tư bán chứng khoán, nhượng lại quyền sở hữu chứng khoán cho nhà đầu tư khác Trong môi trường đầu tư ổn định, các nhà đầu tư luôn lựa chọn các loại chứng khoán có thanh khoản cao để thu về được lợi nhuận nhiều nhất Công ty chứng khoán cũng giúp nhà đầu tư giảm thiểu thiệt hại

về khoản đầu tư của mình thông qua việc môi giới, tư vấn đầu tư

Góp phần điều tiết và bình ổn thị trường thông qua hoạt động tự doanh hoặc vai trò nhà tạo lập thị trường Theo quy định của các nước thì các công ty chứng khoán có

nghiệp vụ tự doanh phải dành ra một tỷ lệ nhất định giao dịch của mình để mua chứng khoán vào khi giá giảm và bán chứng khoán dự trữ khi giá lên quá cao để điều tiết và

bình ổn giá thị trường Điều này có ý nghĩa nhất định, ảnh hưởng tới tâm lý các nhà đầu tư trên thị trường

Với những đặc điểm trên, công ty chứng khoán có vai trò quan trọng đối với những chủ thể khác nhau trên thị trường chứng khoán

 Đối với các tổ chức phát hành Mục tiêu khi tham gia vào thị trường chứng

khoán của các tổ chức chứng khoán là huy động vốn thông qua việc phát hành các chứng khoán Vì vậy, thông qua hoạt động đại lý phát hành, bảo lãnh phát hành, các công ty chứng khoán có vai trò tạo ra cơ chế huy động vốn phục vụ các nhà phát hành Một trong những nguyên tắc hoạt động của thị trường chứng khoán là nguyên tắc trung gian Nguyên tắc này yêu cầu những nhà đầu tư và những nhà phát hành không được mua bán trực tiếp chứng khoán mà phải thông qua các trung gian mua bán Các công ty chứng khoán sẽ thực hiện vai trò trung gian cho cả người đầu tư và nhà phát hành Và khi thực hiện công việc này, công ty chứng khoán đã tạo ra cơ chế huy động vốn cho nền kinh tế thông qua thị trường chứng khoán

 Đối với các nhà đầu tư: Thông qua các hoạt động như môi giới, tư vấn đầu tư,

quản lý danh mục đầu tư, công ty chứng khoán có vai trò làm giảm chi phí và thời gian giao dịch, do đó nâng cao hiệu quả các khoản đầu tư Đối với hàng hoá thông thường, mua bán qua trung gian sẽ làm tăng chi phí cho người mua và người bán Tuy nhiên, đối với thị trường chứng khoán, sự biến động thường xuyên của giá cả chứng khoán cũng như mức độ rủi ro cao sẽ làm cho những nhà đầu tư tốn kém chi phí,ncông sức và thời gian tìm hiểu thông tin trước khi quyết định đầu tư Nhưng thông qua các công ty chứng khoán, với trình độ chuyên môn cao và uy tín nghề nghiệp sẽ giúp các nhà đầu

tư thực hiện các khoản đầu tư một cách hiệu quả

 Đối với thị trường chứng khoán: Đối với thị trường chứng khoán, công ty

chứng khoán thể hiện hai vai trò chính:

 Góp phần tạo lập giá cả, điều tiết thị trường: Giá cả chứng khoán là do thị trường quyết định Tuy nhiên, để đưa ra mức giá cuối cùng, người mua và người bán phải thông qua các công ty chứng khoán vì họ không được tham gia trực tiếp vào quá trình mua bán Các công ty chứng khoán là những thành viên của thị trường, do vậy họ cũng góp phần tạo lập giá cả thị trường thông qua đấu giá Trên thị trường sơ cấp, các công ty chứng khoán cùng với các nhà phát hành đưa ra mức giá đầu tiên

 Góp phần làm tăng tính thanh khoản của các tài sản tài chính: Thị trường chứng khoán có vai trò là môi trường làm tăng tính thanh khoản của các tài sản tài chính Nhưng các công ty chứng khoán mới là người thực hiện tốt vai trò đó vì công ty chứng khoán tạo ra cơ chế giao dịch trên thị trường Trên thị trường cấp 1, do thực hiện các hoạt động như bảo lãnh phát hành, chứng khoán hoá, các công ty chứng khoán không những huy động một lượng vốn lớn đưa vào sản xuất kinh doanh cho nhà

phát hành mà còn làm tăng tính thanh khoản của các tài sản tài chính được đầu tư vì các chứng khoán qua đợt phát hành sẽ được mua bán giao dịch trên thị trường cấp 2 Điều này làm giảm rủi ro, tạo tâm lý yên tâm cho người đầu tư Trên thị trường cấp 2,

do thực hiện các giao dịch mua và bán các công ty chứng khoán giúp người đầu tư chuyển đổi chứng khoán thành tiền mặt và ngược lại Những hoạt động đó có thể làm tăng tính thanh khoản của những tài sản tài chính

 Đối với các cơ quan quản lý thị trường: Công ty chứng khoán có vai trò cung

cấp thông tin về thị trường chứng khoán cho các cơ quan quản lý thị trường để thực hiện mục tiêu đó Các công ty chứng khoán thực hiện được vai trò này bởi vì họ vừa là người bảo lãnh phát hành cho các chứng khoán mới, vừa là trung gian mua bán chứng khoán và thực hiện các giao dịch trên thị trường Một trong những yêu cầu của thị trường chứng khoán là các thông tin cần phải được công khai hoá dưới sự giám sát của các cơ quan quản lý thị trường Việc cung cấp thông tin vừa là quy định của hệ thống luật pháp, vừa là nguyên tắc nghề nghiệp của các công ty chứng khoán vì công ty chứng khoán cần phải minh bạch và công khai trong hoạt động Các thông tin công ty chứng khoán có thể cung cấp bao gồm thông tin về các giao dịch mua, bán trên thị trường, thông tin về các cổ phiếu Trái phiếu và tổ chức phát hành, thông tin về các nhà đầu tư…Nhờ các thông tin này, các cơ quan quản lý thị trường có thể kiểm soát và chống các hiện tượng thao túng, lũng đoạn, bóp méo thị trường

(“Vai trò và chức năng của công ty chứng khoán”, tro-va-chuc-nang-cua-cong-ty-chung-khoan/, 18/12/2014)

http://www.dankinhte.vn/vai-Tóm lại, công ty chứng khoán là một tổ chức chuyên nghiệp trên thị trường chứng khoán, có vai trò cần thiết và quan trọng đối với các nhà đầu tư, các nhà phát hành đối với các cơ quan quản lý thị trường và đối với thị trường chứng khoán nói chung Những vai trò này được thể hiện thông qua các nghiệp vụ hoạt động của công ty chứng khoán

1.1.4 Các hoạt động chủ yếu của công ty chứng khoán

1.1.4.1 Hoạt động môi giới chứng khoán

Môi giới chứng khoán là hoạt động trung gian hoặc đại diện mua, bán chứng khoán cho khách hàng để hưởng hoa hồng Theo đó, công ty chứng khoán đại diện cho khách hàng tiến hành giao dịch thông qua cơ chế giao dịch tại SGDCK hoặc thị trường OTC mà chính khách hàng phải chịu trách nhiệm đối với kết quả giao dịch của mình Thông qua hoạt động môi giới, công ty chứng khoán sẽ chuyển đến khách hàng các sản phẩm, dịch vụ tư vấn đầu tư và kết nối giữa nhà đầu tư bán chứng khoán với nhà đầu tư mua chứng khoán.Và trong những trường hợp nhất định, hoạt động môi giới sẽ trở thành người bạn, người chia sẻ những lo âu, căng thẳng và đưa ra những lời động viên kịp thời cho nhà đầu tư, giúp nhà đầu tưcó những quyết định tỉnh táo Xuất

phát từ yêu cầu trên, nghề môi giới đòi hỏi phải có những phẩm chất, tư cách đạo đức,

kỹ năng mẫn cán trong công việc và với thái độ công tâm, cung cấp cho khách hàng những dịch vụ tốt nhất Nhà môi giới không được xúi giục khách hàng mua, bán chứng khoán để kiếm hoa hồng, mà nên đưa ra những lời khuyên hợp lý để hạn chế đến mức thấp nhất về thiệt hại cho khách hàng

(“Nghiệp vụ công ty chứng khoán”, cong-ty-chung-khoan/55179663/91/, 18/12/2014)

http://vietbao.vn/Kinh-te/Nghiep-vu-cua-1.1.4.2 Hoạt động tự doanh chứng khoán

Tự doanh là việc công ty chứng khoán tự tiến hành các giao dịch mua, bán chứng khoán cho chính mình Hoạt động tự doanh của công ty chứng khoán được thực hiện thông qua cơ chế giao dịch trên SGDCK hoặc thị trường OTC Tại một số thị trường vận hành theo cơ chế khớp giá (quote driven) hoạt động tự doanh của công ty chứng khoán được thực hiện thông qua hoạt động tạo lập thị trường Lúc này, công ty chứng khoán đóng vai trò là nhà tạo lập thị trường, nắm giữ một số lượng chứng khoán nhất định của một số loại chứng khoán và thực hiện mua bán chứng khoán với các khách hàng để hưởng chênh lệch giá

Mục đích của hoạt động tự doanh là nhằm thu lợi nhuận cho chính công ty thông qua hành vi mua, bán chứng khoán với khách hàng Nghiệp vụ này hoạt động song hành với nghiệp vụ môi giới, vừa phục vụ lệnh giao dịch cho khách hàng đồng thời cũng phục vụ cho chính mình, vì vậy trong quá trình hoạt động có thể dẫn đến xung đột lợi ích giữa thực hiện giao dịch cho khách hàng và cho bản thân công ty Do đó, luật pháp của các nước đều yêu cầu tách biệt rõ ràng giữa các nghiệp vụ môi giới và tự doanh, công ty chứng khoán phải ưu tiên thực hiện lệnh của khách hàng trước khi thực hiện lệnh của mình Thậm chí luật pháp ở một số nước như Anh và Tây Ban Nha còn quy định có 2 loại hình công ty chứng khoán là công ty môi giới chứng khoán chỉ làm chức năng môi giới và công ty chứng khoán có chức năng tự doanh

Khác với nghiệp vụ môi giới, công ty chứng khoán chỉ làm trung gian thực hiện lệnh cho khách hàng để hưởng hoa hồng, trong hoạt động tự doanh công ty chứng khoán kinh doanh bằng chính nguồn vốn của công ty Vì vậy, công ty chứng khoán đòi hỏi phải có nguồn vốn rất lớn và đội ngũ nhân viên có trình độ chuyên môn, khả năng phân tích và đưa ra các quyết định đầu tư hợp lý, đặc biệt trong trường hợp đóng vai trò là các nhà tạo lập thị trường

(“Nghiệp vụ công ty chứng khoán”, cong-ty-chung-khoan/55179663/91/, 18/12/2014)

http://vietbao.vn/Kinh-te/Nghiep-vu-cua-1.1.4.3 Hoạt động tư vấn đầu tư chứng khoán và tài chính doanh nghiệp

Cũng như các loại hình tư vấn khác, tư vấn đầu tư chứng khoán là việc công ty chứng khoán thông qua hoạt động phân tích để đưa ra các lời khuyên, phân tích các

tình huống và có thể thực hiện một số công việc dịch vụ khác liên quan đến phát hành, đầu tư và cơ cấu tài chính cho khách hàng

Hoạt động tư vấn chứng khoán được phân loại theo các tiêu chí sau:

 Theo hình thức của hoạt động tư vấn: bao gồm tư vấn trực tiếp (gặp gỡ khách hàng trực tiếp hoặc thông qua thư từ, điện thoại) và tư vấn gián tiếp (thông qua các ấn phẩm, sách báo) để tư vấn cho khách hàng

 Theo mức độ uỷ quyền của tư vấn: bao gồm tư vấn gợi ý (gợi ý cho khách hàng

về phương cách đầu tư hợp lý, quyết định đầu tư là của khách hàng) và tư vấn

uỷ quyền (vừa tư vấn vừa quyết định theo sự phân cấp, uỷ quyền thực hiện của khách hàng)

 Theo đối tượng của hoạt động tư vấn: bao gồm tư vấn cho người phát hành (tư vấn cho tổ chức dự kiến phát hành: cách thức, hình thức phát hành, xây dựng hồ

sơ, bản cáo bạch…và giúp tổ chức phát hành trong việc lựa chọn tổ chức bảo lãnh, phân phối chứng khoán) và tư vấn đầu tư (tư vấn cho khách hàng đầu tư chứng khoán trên thị trường thứ cấp về giá, thời gian, định hướng đầu tư vào các loại chứng khoán…)

Nguyên tắc cơ bản của hoạt động tư vấn:

 Hoạt động tư vấn là việc người tư vấn sử dụng kiến thức, đó chính là vốn chất xám mà họ đã bỏ ra để kinh doanh nhằm đem lại lợi nhuận (hiệu quả) cho khách hàng Nhà tư vấn đòi hỏi phải hết sức thận trọng trong việc đưa ra các lời khuyên đối với khách hàng, vì với lời khuyên đó khách hàng có thể thu về lợi nhuận lớn hoặc thua lỗ, thậm chí phá sản, còn người tư vấn thu về cho mình khoản thu phí về dịch vụ tư vấn (bất kể tư vấn đó thành công hay không) Hoạt động tư vấn đòi hỏi phải tuân thủ một số nguyên tắc cơ bản sau:

 Không đảm bảo chắc chắn về giá trị chứng khoán: giá trị chứng khoán không phải là một số cố định, nó luôn thay đổi theo các yếu tố kinh tế, tâm lý và diễn biến thực tiễn của thị trường

 Luôn nhắc nhở khách hàng rằng những lời tưvấn của mình dựa trên cơ sở phân tích các yếu tố lý thuyết và những diễn biến trong quá khứ, có thể là không hoàn toàn chính xác và khách hàng là người quyết định cuối cùng trong việc sử dụng các thông tin từ nhà tư vấn để đầu tư, nhà tư vấn sẽ không chịu trách nhiệm về những thiệt hại kinh tế do lời khuyên đưa ra

 Không được dụ dỗ, mời chào khách hàng mua hay bán một loại chứng khoán nào đó, những lời tư vấn phải được xuất phát từ những cơ sở khách quan là quá trình phân tích, tổng hợp một các khoa học, logic các vấn đề nghiên cứu

(“Nghiệp vụ công ty chứng khoán”, cong-ty-chung-khoan/55179663/91/, 18/12/2014)

http://vietbao.vn/Kinh-te/Nghiep-vu-cua-1.1.4.4 Hoạt động bảo lãnh phát hành chứng khoán

Để thực hiện thành công các đợt chào bán chứng khoán ra công chúng lần đầu tiên (IPO), đòi hỏi tổ chức phát hành phải cần đến các công ty chứng khoán tư vấn cho đợt phát hành và thực hiện bảo lãnh, phân phối chứng khoán ra công chúng Đây chính là nghiệp vụ bảo lãnh phát hành của các công ty chứng khoán và là nghiệp vụ chiếm tỷ lệ doanh thu khá cao trong tổng doanh thu của công ty chứng khoán

Như vậy, nghiệp vụ bảo lãnh phát hành là việc công ty chứng khoán có chức năng bảo lãnh (sau đây gọi tắt là tổ chức bảo lãnh) giúp tổ chức phát hành thực hiện các thủ tục trước khi chào bán chứng khoán, tổ chức việc phân phối chứng khoán và giúp bình

ổn giá chứng khoán trong giai đoạn đầu sau khi phát hành Trên thị trường chứng khoán, tổ chức bảo lãnh phát hành không chỉ có công ty chứng khoán mà còn bao gồm các định chế tài chính khác như ngân hàng đầu tư, nhưng thông thường việc công ty chứng khoán nhận bảo lãnh phát hành thường kiêm luôn việc phân phối chứng khoán, còn các ngân hàng đầu tư thường đứng ra nhận bảo lãnh phát hành (hoặc thành lập tổ hợp bảo lãnh phát hành) sau đó chuyển phân phối chứng khoán cho các công ty chứng khoán tự doanh hoặc các thành viên khác

Sơ đồ 1.1 Quy trình chào bán chứng khoán lần đầu tiên

→ IPO IPO

Khi một tổ chức muốn phát hành chứng khoán, tổ chức đó gửi yêu cầu bảo lãnh phát hành đến công ty chứng khoán Công ty chứng khoán có thể sẽ ký một hợp đồng

tư vấn quản lý để tư vấn cho tổ chức phát hành về loại chứng khoán cần phát hành, số lượng chứng khoán cần phát hành, định giá chứng khoán và phương thức phân phối chứng khoán đến các nhà đầu tư thích hợp Để được phép bảo lãnh phát hành, công ty chứng khoán phải đệ trình một phương án bán và cam kết bảo lãnh lên uỷ ban chứng khoán Khi các nội dung cơ bản của phương án phát hành được uỷ ban chứng khoán thông qua Công ty chứng khoán có thể trực tiếp ký hợp đồng bảo lãnh hoặc thành lập nghiệp đoàn bảo lãnh để ký hợp đổng bảo lãnh giữa nghiệp đoàn và tổ chức phát hành

ty bảo lãnh phát hành

Côngty nộp hồ sơ lên

UBCK

Công ty bảo lãnh

và công ty niêm yết

đi quảng

bá về IPO

Quyết định giá

và số cổ phiếu sẽ bán

Khi uỷ ban chứng khoán cho phép phát hành chứng khoán và đến thời hạn giấy phép phát hành có hiệu lực, công ty chứng khoán (hoặc nghiệp đoàn bảo lãnh) thực hiện phân phối chứng khoán Các hình thức phân phối chứng khoán chủ yếu là:

 Bán riêng cho các tổ chức đầu tư tập thể, các quỹ đầu tư, quỹ bảo hiểm, quỹ hưu trí

 Bán trực tiếp cho các cổ đông hiện thời hay những nhà đầu tư có quan hệ với tổ chức phát hành

 Bán rộng rãi ra công chúng

 Đến đúng ngày theo hợp đồng, công ty bảo lãnh phát hành phải giao tiền bán chứng khoán cho tổ chức phát hành Số tiền phải thanh toán là giá trị chứng khoán phát hành trừ đi phí bảo lãnh

(“Nghiệp vụ công ty chứng khoán”, cong-ty-chung-khoan/55179663/91/, 18/12/2014)

http://vietbao.vn/Kinh-te/Nghiep-vu-cua-1.1.4.5 Hoạt động quản lý danh mục đầu tư

Quản lý danh mục đầu tư là việc nhận tiền uỷ thác của khách hàng, xây dựng danh mục chứng khoán (mua, bán) với mục tiêu làm cho tài sản của khách hàng sinh lời tối

ưu nhất Theo quy định mới thì quỹ thành viên chỉ dành cho các nhà đầu tư là tổ chức

Vì vậy, nghiệp vụ này ra đời nhằm quản lý vốn uỷ thác của các nhà đầu tư là cá nhân trong và ngoài nước Ngoài ra, các nhà đầu tư là tổ chức không muốn góp vốn lập quỹ thành viên vẫn có thể tham gia loại hình dịch vụ này

Mỗi nhà đầu tư đều có những mục tiêu, kỳ vọng, thời hạn và mức độ chấp nhận rủi

ro khác nhau khi đầu tư Chuyên viên sẽ làm việc với từng nhà đầu tư để tìm hiểu và xác định mục tiêu, kỳ hạn đầu tư và khả năng chấp nhận rủi ro của nhà đầu tư đó Trên

cơ sở đó, sẽ xây dựng danh mục đầu tư phù hợp nhằm tối đa hoá lợi ích của từng khách hàng Cuối mỗi quý, sẽ tiến hành tính toán giá trị danh mục của từng nhà đầu tư

và sẽ gửi các báo cáo giá trị danh mục đó cho các nhà đầu tư liên quan Nếu có những thay đổi bất thường trong nền kinh tế, về thị trường, về ngành nghề các công ty, ảnh hưởng đến mục tiêu ban đầu của các nhà đầu tư thì sẽ thông báo đến các nhà đầu tư và cùng các nhà đầu tư bàn bạc lại nhằm tìm ra giải pháp đầu tư tối ưu

Lợi ích của Quản lý danh mục đầu tư: Quản lý danh mục đầu tư là một nghiệp vụ

quan trọng trong kinh doanh chứng khoán, là công cụ hữu hiệu để hạn chế rủi ro và tối

đa hóa lợi nhuận Đặc biệt là đối với khách hàng:Tối ưu lợi nhuận, giảm thiểu rủi ro, tiết kiệm thời gian

Quy trình Quản lý danh mục đầu tư

 Bước 1: Tư vấn về các loại hình đầu tư Các nhà đầu tư sẽ được tư vấn và cung

cấp thông tin tổng quan về thị trường chứng khoán Việt Nam, các công cụ đầu

tư chứng khoán, xu hướng phát triển của thị trường chứng khoán Bước đầu

của quy trình sẽ giúp cho các nhà đầu tư có kiến thức, thông tin, tạo tiền đề cho các quyết định ủy thác đầu tư sau này

 Bước 2: Xác định kỳ vọng Mỗi nhà đầu tư đều có những mục tiêu, kỳ vọng,

thời hạn và mức độ chấp nhận rủi ro khác nhau khi đầu tư Chuyên viên của công ty chứng khoán sẽ làm việc với từng nhà đầu tư để tìm hiểu và xác định mục tiêu, kỳ hạn đầu tư và khả năng chấp nhận rủi ro của nhà đầu tư đó Trên

cơ sở đó, công ty chứng khoán sẽ xây dựng danh mục đầu tư phù hợp nhằm tối

đa hoá lợi ích của từng khách hàng

 Bước 3: Ký hợp đồng quản lý danh mục đầu tư chứng khoán Hợp đồng quản

lý danh mục đầu tư chứng khoán sẽ được xây dựng dựa trên kết quả của hai bước trên và chi tiết mức độ rủi ro chấp nhận, mức độ sinh lời kỳ vọng, chi phí quản lý đầu tư, theo từng nhà đầu tư Sau khi được cung cấp các thông tin chi tiết, nhà đầu tư sẽ tiến hành ký hợp đồng quản lý danh mục đầu tư chứng khoán với công ty chứng khoán

 Bước 4 : Xây dựng cơ cấu đầu tư tối ưu Sau khi ký hợp đồng quản lý danh

mục đầu tư chứng khoán, đối với loại hình đầu tư ủy thác toàn bộ, chuyên viên phân tích và đầu tư sẽ nghiên cứu các phương án đầu tư, kết hợp với xu thế thị trường nhằm xây dựng cơ cấu danh mục đầu tư tối ưu nhất, trên cơ sở đáp ứng lợi nhuận kỳ vọng của khoản đầu tư ủy thác và giảm thiểu rủi ro

 Bước 5: Cung cấp thông tin Để tạo điều kiện cho các khách hàng theo dõi

biến động của khoản đầu tư ủy thác của mình, công ty chứng khoán sẽ cung cấp các báo cáo chi tiết về hoạt động đầu tư định kỳ hàng quý và theo yêu cầu của từng nhà đầu tư

 Bước 6 : Kết thúc hợp đồng Sau khi kết thúc kỳ hạn, hợp đồng quản lý danh

mục đầu tư chứng khoán sẽ được xem xét lại, khách hàng ủy thác lựa chọn hình thức nhận cổ tức, tất toán hợp đồng hay tiếp tục hợp đồng tùy theo kỳ vọng đầu tư của mình

(“Trích nguồn Giới thiệu về nghiệp vụ của các công ty chứng khoán”, www.anphucinvestment.vn/vi-vn/quanlydanhmucdautu/gioithieunghiepvu, ngày truy cập 18/12/2014)

1.2 Phân tích tài chính của công ty chứng khoán

1.2.1 Khái niệm

Như chúng ta đã biết mọi hoạt động kinh tế của doanh nghiệp nói chung và đặc biệt là công ty chứng khoán nói riêng đều nằm trong thể tác động liên hoàn với nhau Bởi vậy, chỉ có thể phân tích tình hình tài chính của doanh nghiệp mới đánh giá đầy đủ

và sâu sắc mọi hoạt động kinh tế trong trạng thái thực của chúng Trên cơ sở đó, nêu

chỉ tiêu kinh tế kỹ thuật tài chính của công ty chứng khoán Trong điều kiện kinh doanh theo cơ chế thị trường có sự điều tiết vĩ mô của nhà nước, các doanh nghiệp đều bình đẳng trước pháp luật trong kinh doanh Mỗi công ty chứng khoán đều có rất nhiều đối tượng quan tâm đến tình hình tài chính của mình như các nhà đầu tư, nhà cho vay, nhà cung cấp Mỗi đối tượng này quan tâm đến tình hình tài chính của doanh nghiệp trên những góc độ khác nhau Song nhìn chung, họ đều quan tâm đến khả năng tạo ra dòng tiền mặt, khả năng sinh lời, khả năng thanh toán và mức lợi nhuận tối đa

(Khái niệm và ý nghĩa của việc phân tích tài chính trong doanh nghiệp, https://voer.edu.vn/m/khai-niem-va-y-nghia-cua-phan-tich-tai-chinh-doanh-

nghiep/5f00dc06, 18/12/2014)

Phân tích tình hình tài chính công ty chứng khoán là một tập hợp các khái niệm, phương pháp và công cụ cho phép thu thập, xử lý các thông tin kế toán và các thông tin khác trong quản lý doanh nghiệp nhằm đánh giá tình hình tài chính, khả năng và tiềm lực của doanh nghiệp, giúp cho người sử dụng thông tin đưa ra các quyết định tài chính, quyết định quản lý phù hợp

1.2.2 Quy trình phân tích tài chính của công ty chứng khoán

Quy trình phân tích tài chính của công ty chứng khoán được thực hiện rõ ràng và mạch lạc như sau:

Sơ đồ 1.2 Quy trình phân tích tài chính của công ty chứng khoán

Bước 1: Xác định và thu thập thông tin phân tích

Phân tích tài chính có mục tiêu đưa ra những dự báo tài chính giúp cho việc ra quyết định về mặt tài chính và giúp cho việc dự kiến kết quả tương lai của doanh nghiệp nên thông tin sử dụng để phân tích không chỉ giới hạn trong phạm vi nghiên cứu các báo cáo tài chính mà phải mở rộng sang các lĩnh vực khác Ta sẽ dùng các thông tin sau:

 Thông tin chung về tình hình kinh tế

 Bảng cân đối kế toán

 Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh

 Báo cáo lưu chuyển tiền tệ

 Thuyết minh báo cáo tài chính

Bước 2: Xử lý và phân tích thông tin

Xử lý thông tin là quá trình sắp xếp các thông tin theo mục đích nhất định nhằm tính toán, so sánh, giải thích, đánh giá và xác định nguyên nhân các kết quả đã đạt được nhằm phục vụ cho quá trình dự đoán

Xác định và thu thập

thông tin phân tích

Xử lý và phân tích thông tin

Dự đoán và quyết

định

Người phân tích cần xử lý các báo cáo nhằm tìm kiếm những chuyển biến dữ liệu qua các năm Trong bước này, người sử dụng thông tin cần đặt mình vào những góc độ nghiên cứu khác nhau để có được phương pháp xử lý thông tin khác nhau phục vụ mục tiêu phân tích đã đặt ra

Bước 3: Dự đoán và quyết định

Người phân tích tổng hợp các số liệu kế toán và các thông tin quản lý doanh nghiệp nhằm đánh giá tình hình tài chính, tiềm lực doanh nghiệp, mức độ rủi ro cũng như hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh giúp các nhà quản lý đưa ra quyết định đúng đắn để quản lý doanh nghiệp Từ đó, giúp cho những đối tượng quan tâm đi tới những dự đoán chính xác về mặt tài chính của doanh nghiệp để có những bước đi chính xác phù hợp với lợi ích của họ

(“Phân tích cơ bản”, http://www.kisvn.vn/kisportal/pages.do?id=268, 19/12/2014)

1.2.3 Đặc điểm phân tích tài chính công ty chứng khoán

Hoạt động của công ty chứng khoán có nhiều điểm khác biệt so với hoạt động của những loại hình doanh nghiệp khác Trước tiên, với mỗi hoạt động khác nhau,công

ty chứng khoán cần đáp ứng những điệu kiện khắt khe của pháp luật về vốn pháp định,

cơ sở vật chất kỹ thuật, nhân sự,… Đặc biệt, các thông tin do công ty chứng khoán cung cấp phải có độ tin cậy cao, được cập nhật thường xuyên, liên tục; chốt theo từng ngày, từng giờ bởi hoạt động giao dịch của các nhà đầu tư trên thị trường chứng khoán diễn ra liên tục, nếu có chút sai sót sẽ gây thiệt hại cho nhà đầu tư và cả công ty chứng khoán Ngoài ra, hàng hóa mà công ty thực hiện hoạt động kinh doanh mua bán là một thứ hàng vô hình, chỉ là những giấy tờ chứng nhận quyền sở hữu tài sản nhưng lại mang giá trị rất lớn Giá cả hàng hóa thường xuyên thay đổi bất ngờ, khó dự đoán, nghiệp vụ phát sinh đa dạng và phức tạp Bên cạnh hoạt động tự doanh chứng khoán, công ty chứng khoán còn thực hiện các hoạt động khác như môi giới chứng khoán, tư vấn chứng khoán, quản lý danh mục đầu tư, lưu ký chứng khoán, bảo lãnh phát hành chứng khoán,… Đặc thù của những hoạt động này là giao dịch những tài sản, hàng hóa không phải của chính công ty chứng khoán, vì vậy tài sản ngoài bảng cân đối kế toán khá nhiều Từ đó dẫn tới nội dung phân tích tình hình tài chính của công ty chứng khoán Tùy thuộc vào hoạt động kinh doanh của công ty chứng khoán mà mình phân tích để có thể lựa chọn phương pháp phân tích và những chỉ tiêu phân tích sao cho phù hợp Cụ thể:

 Đặc điểm về nội dung phân tích: Bên cạnh các bản báo cáo tài chính thường

sử dụng phân tích như bảng cân đối kế toán, bảng báo cáo kết quản hoạt động kinh doanh, bảng lưu chuyển tiền tệ,…và các chỉ tiêu tài chính như khả năng thanh toán, khả năng sinh lời, các chỉ tiêu phản ánh tình hình quản lý công nợ, hiệu quả sử dụng tài sản thì khi phân tích tài chính của công ty chứng khoán còn phải đặc biệt chú ý tới

nhóm chỉ tiêu phản ánh tình hình quản ly rủi ro của công ty Bởi đối với công ty chứng khoán, hoạt động trong một môi trường tiềm ẩn rất rủi rủi ro về thanh toán, rủi ro hoạt động,…Bộ tài chính có đưa ra thông tư 226/2010/TT-BTC về quy định chỉ tiêu an toàn tài chính, mọi CTCK đều phải công bố rộng rãi cho các nhà đầu tư biết về tỉ lệ an toàn vốn khả dụng của mình

 Đặc điểm về phương pháp phân tích: Có rất nhiều phương pháp phân tích

khác nhau phù hợp theo từng hoàn cảnh cũng như chủ ý của người phân tích tài chính Tuy nhiên, trong bài phân tích này, em lựa chọn ba phương pháp phân tích đó là phương pháp so sánh, phương pháp phân tích tỷ số và phương pháp phân chia Đặc

điểm cụ thể của ba phương pháp này sẽ được nêu rõ ở phần phía dưới

 Đặc điểm về thông tin để phân tích: Các công ty chứng khoán đều phải công

bố thông tin cũng như báo cáo tình hình tài chính của mình rộng rãi trên các phương tiện truyền thông như trang web công ty, sàn giao dịch chứng khoán và các tổ chức khác,…và phải được kiểm toán chính xác Vì vậy thông tin dùng để phân tích tài chính của công ty chứng khoán đáng tin cậy và cũng dễ dàng tìm kiếm Đồng thời, tình hình tài chính của công ty còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố khách quan và chủ quan khác nhau Khi phân tích tài chính cần phải xem xét trên nhiều góc độ ảnh hưởng khác nhau

để có kết quả khách quan nhất

(Trích nguồn “Luận văn chứng khoán”, cao/kinh-te/chung-khoan/dac-diem-cua-cac-cong-ty-chung-khoan-o-viet-nam-hien-nay.html, 19/12/2014)

khotailieu.com/luan-van-do-an-bao-1.2.4 Vai trò phân tích tài chính của công ty chứng khoán

Công ty chứng khoán là một tế bào của một nền kinh tế nên hoạt động của chúng phản ánh tình hình phát triển hay suy thoái của toàn bộ nền kinh tế quốc dân Qua đó

sẽ giúp cho các nhà quản lý tài chính ở tầm vĩ mô thấy được thực trạng của nền kinh tế quốc gia, xây dựng kế hoạch và các chính sách phù hợp nhằm làm cho tình hình tài chính công ty chứng khoán nói riêng và tình hình tài chính quốc gia nói chung ngày càng có sự tăng trưởng

Hoạt động tài chính có mối quan hệ trực tiếp với hoạt động sản xuất kinh doanh

Do đó tất cả các hoạt động sản xuất kinh doanh đều có ảnh hưởng đến tài chính của công ty chứng khoán Ngược lại, tình hình tài chính tốt hay xấu đều có tác động thúc đẩy hoặc kìm hãm đối với quá trình sản xuất kinh doanh Chính vì vậy, phân tích tình hình tài chính có ý nghĩa quan trọng đối với bản thân chủ công ty chứng khoán và các đối tượng bên ngoài có liên quan đến tài chính của công ty

 Đối với nhà quản trị doanh nghiệp

Các hoạt động nghiên cứu tài chính trong công ty chứng khoán được gọi là phân tích tài chính nội bộ Khác với phân tích tài chính bên ngoài do nhà phân tích ngoài

doanh nghiệp tiến hành Do đó thông tin đầy đủ và hiểu rõ về công ty, các nhà phân tích tài chính trong công ty có nhiều lợi thế để có thể phân tích tài chính tốt nhất Vì vậy nhà quản trị công ty chứng khoán còn phải quan tâm đến nhiều mục tiêu khác nhau như tạo công ăn việc làm cho người lao động, nâng cao chất lượng sản phẩm hàng hoá và dịch vụ, hạ chi phí thấp nhất và bảo vệ môi trường Công ty chứng khoán chỉ có thể đạt được mục tiêu này khi doanh nghiệp kinh doanh có lãi và thanh toán được nợ

Như vậy hơn ai hết các nhà quản trị công ty chứng khoán cần có đủ thông tin nhằm thực hiện cân bằng tài chính, nhằm đánh giá tình hình tài chính đã qua để tiến hành cân đối tài chính, khả năng sinh lời, khả năng thanh toán, trả nợ, rủi ro tài chính của doanh nghiệp Bên cạnh đó định hướng các quyết định của ban giám đốc tài chính, quyết định đầu tư, tài trợ, phân tích lợi tức cổ phần

 Đối với các nhà đầu tư

Mối quan tâm của họ chủ yếu vào khả năng hoàn vốn, mức sinh lãi, khả năng thanh toán vốn và sự rủi ro Vì thế mà họ cần thông tin về điều kiện tài chính, tình hình hoạt động, về kết quả kinh doanh và các tiềm năng của công ty chứng khoán Các nhà đầu tư còn quan tâm đến việc điều hành hoạt động công tác quản lý Những điều đó tạo ra sự an toàn và hiệu quả cho các nhà đầu tư

 Đối với các nhà cho vay

Mối quan tâm của họ hướng đến khả năng trả nợ của doanh nghiệp Qua việc phân tích tình hình tài chính của công ty chứng khoán, họ đặc biệt chú ý tới số lượng tiền và các tài sản có thể chuyển đổi thành tiền nhanh để từ đó có thể so sánh được và biết được khả năng thanh toán tức thời của doanh nghiệp đó

Giả sử chúng ta đặt mình vào trường hợp là người cho vay thì điều đầu tiên chúng ta chú ý cũng sẽ là số vốn chủ sở hữu, nếu như ta thấy không chắc chắn khoản cho vay của mình sẽ được thanh toán thì trong trường hợp doanh nghiệp đó gặp rủi ro

sẽ không có số vốn bảo hiểm cho họ Đồng thời ta cũng quan tâm đến khả năng sinh lời của doanh nghiệp vì đó chính là cơ sở của việc hoàn trả vốn và lãi vay

 Đối với cơ quan nhà nước và người làm công

Đối với cơ quan quản lý nhà nước, qua việc phân tích tình hình tài chính doanh nghiệp, sẽ đánh giá được năng lực lãnh đạo của ban giám đốc, từ đó đưa ra các quyết định đầu tư bổ sung vốn cho các doanh nghiệp nhà nước nữa hay không

Bên cạnh các chủ doanh nghiệp, nhà đầu tư người lao động có nhu cầu thông tin cơ bản giống họ bởi vì nó liên quan đến quyền lợi và trách nhiệm, đến khách hàng hiện tại và tương lai của họ

Phân tích tình hình tài chính công ty chứng khoán có thể ứng dụng theo nhiều chiều khác nhau như với mục đích tác nghiệp (chuẩn bị các quyết định nội bộ) và với

mục đích thông tin (trong hoặc ngoài doanh nghiệp) Việc thường xuyên tiến hành phân tích tình hình tài chính sẽ giúp cho người sử dụng thấy được thực trạng hoạt động tài chính, từ đó xác định được nguyên nhân và mức độ ảnh hưởng đến từng hoạt động kinh doanh Trên cơ sở đó có những biện pháp hữu hiệu và ra các quyết định cần thiết

để nâng cao chất lượng công tác quản lý kinh doanh

Qua đó thấy được ý nghĩa của việc phân tích tài chính công ty chứng khoán mà công việc này ngày càng được áp dụng rộng rãi trong các doanh nghiệp kinh doanh chứng khoán, các cơ quan quản lý, các tổ chức công cộng Nhất là, thị trường vốn ngày càng phát triển đã tạo nhiều cơ hội để phân tích tài chính thực sự có ích và cần thiết trong toàn bộ nền kinh tế quốc dân

 Đối với sự phát triển của thị trường chứng khoán

Với những chức năng và nghiệp vụ của mình, các công ty chứng khoán cung cấp các dịch vụ cần thiết cho thị trường chứng khoán hoạt động ổn định và phát triển.Việc phân tích tình hình tài chính, phản ánh sức khỏe tài chính của công ty chứng khoán sẽ cho thấy sức khỏe của cả thị trường chứng khoán Công ty chứng khoán hoạt động yếu kém, các thông tin cung cấp cho những đối tượng quan tâm không xác thực sẽ có ảnh hưởng lớn tới hoạt động đầu tư của nhà đầu tư cũng như những giao dịch thực hiện trên thị trường chứng khoán

(“Khái niệm và vai trò của phân tích tài chính doanh nghiệp và thông tin sử dụng trong phân tích tài chính”, http://voer.edu.vn/m/khai-niem-va-vai-tro-cua-phan-tich-tai-chinh-doanh-nghiep-va-thong-tin-su-dung-trong-phan-tich-tai-chinh/, 19/12/2014)

1.2.5 Các tài liệu dùng để phân tích tài chính công ty chứng khoán

Muốn phân tích được tình hình tài chính của doanh nghiệp người phân tích cần đọc và hiểu rõ được các báo cáo tài chính Báo cáo tài chính là các thông tin kinh tế được kế toán viên trình bày dưới dạng bảng biểu, cung cấp các thông tin về tình hình tài chính, tình hình kinh doanh và các luồng tiền của doanh nghiệp đáp ứng các cầu cho những người sử dụng chúng trong việc đưa ra các quyết định về kinh tế

1.2.5.1 Bảng cân đối kế toán

Bảng cân đối kế toán còn được gọi là bảng tổng kết tài sản, bởi vì thực chất nó là bảng cân đối giữa tài sản và nguồn vốn của một đơn vị vào một thời điểm cụ thể, hay nói cách khác, nó thể hiện sự cân đối giữa huy động vốn và sử dụng vốn trong đơn vị

Nó cho chúng ta biết về hiện trạng nguồn lực kinh tế của đơn vị vào một thời điểm cũng như cơ cấu tài trợ vốn của đơn vị

Bảng cân đối kế toán luôn đảm bảo nguyên tắc cân bằng theo phương trình kế toán:

Tài sản = nguồn vốn

Trong phần tài sản: các khoản mục tài sản được sắp xếp theo tính thanh khoản giảm dần, do vậy người ta sắp xếp tài sản ngắn hạn rồi đến tài sản dài hạn Phản ánh giá trị của toàn bộ tài sản hiện có tại thời điểm lập báo cáo, thuộc quyền quản lý và sử dụng của doanh nghiệp Các chỉ tiêu của phần tài sản phản ánh quy mô và kết cấu các loại tài sản của doanh nghiệp, qua đó cho phép đánh giá tổng quát về quy mô tài sản, tính chất hoạt động và trình độ sử dụng vốn của doanh nghiệp

Trong phần nguồn vốn: các khoản mục được sắp xếp theo thứ tự ưu tiên trả nợ, các khoản nợ ngắn hạn xếp trước rồi mới đến nợ dài hạn và cuối cùng là vốn chủ sở hữu, vì bản chất vốn chủ sở hữu không phải là khoản nợ, nó là nguồn vốn thường xuyên trong đơn vị Trên nguyên tắc, chủ sở hữu sẽ chỉ nhận lại vốn góp khi đơn vị ngưng hoạt động hoặc phá sản Phần nguồn vốn thể hiện cơ cấu của các nguồn vốn được đầu tư và huy động vào sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp Thông qua đó có thể đánh giá một cách khái quát về khả năng và mức độ chủ động về tài chính của doanh nghiệp

(“Mục đích, khái niệm, vai trò, ý nghĩa của bảng cân đối kế toán trong doanh nghiệp”, http://voer.edu.vn/m/muc-dich-khai-niem-vai-tro-va-y-nghia-cua-bang-can-doi-ke-toan/3dc37593, 19/12/2014)

1.2.5.2 Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh

Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh là báo cáo tài chính tổng hợp, phản ánh tổng quát tình hình và kết quả kinh doanh trong một kỳ hoạt động của doanh nghiệp và chi tiết cho các hoạt động kinh doanh chính Nói cách khác báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh là phương tiện trình bày khả năng sinh lời và thực trạng hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp

Cũng như với bảng cân đối kế toán, phân tích về báo cáo kết quả kinh doanh của một công ty được hỗ trợ rất nhiều khi thể hiện bằng định dạng đa kỳ Điều này cho phép chúng ta phát hiện các xu hướng và sự chuyển biến của doanh nghiệp Các doanh nghiệp tổ chức sản xuất kinh doanh với mục đích chính là thu được lợi nhuận để vốn của họ tăng lên Vì lợi nhuận là mục đích quan trọng nhất của doanh nghiệp, cũng như những người có quyền lợi liên quan cho nên việc cung cấp các thông tin về tình hình kinh doanh của từng hoạt động, sự lãi, lỗ của doanh nghiệp có tác dụng quan trọng trong việc ra các quyết định quản trị, cũng như quyết định đầu tư cho vay của những người liên quan Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh giúp cho việc quyết định xây dựng các kế hoạch cho tương lai phù hợp

(Bài 13: Phân tích báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp”, http://www.nguyenlyketoan.com/2013/09/bai-13-bao-cao-ket-qua-hoat-ong-kinh.html, 19/12/2014)

1.2.5.3 Thuyết minh báo cáo tài chính

Thuyết minh báo cáo tài chính là bộ phận hợp thành của hệ thống báo cáo tài chinh của đơn vị Thuyết minh báo cáo tài chính được lập để giải thích và bổ sung thông tin về tình hình hoạt động sản xuất-kinh doanh, tình hình tài chính cũng như kết quả kinh doanh của doanh nghiệp trong kỳ báo cáo mà các bảng báo cáo khác không thể trình bày rõ ràng và chi tiết Qua đó, nhà đầu tư hiểu rõ và chính xác hơn về tình hình hoạt động thực tế của doanh nghiệp Thuyết minh báo cáo tài chính trình bày khái quát đặc điểm hoạt động của tổ chức tín dụng bao gồm: Giấy phép thành lập và hoạt động, hình thức sở hữu vốn, thành phần Ban Giám Đốc, Hội Đồng Quản Trị, nội dung một số chế độ kế toán được lựa chọn để áp dụng

(“Bài 25: Khái niệm, vai trò và ý nghĩa thuyết minh tài chính trong doanh nghiệp”,

dung-thuyet-minh-bao-cao-tai-chinh, 19/12/2014)

http://dichvubaocaotaichinh.net/home/?option=info&cat_id=117&id=431&title=noi-Phân tích thuyết minh báo cáo tài chính sẽ cung cấp bổ sung những thông tin chi tiết, cụ thể hơn về một số tình hình liên quan đến hoạt động kinh doanh trong kỳ của doanh nghiệp

1.2.5.4 Thông tin bên ngoài doanh nghiệp

Những thông tin bên ngoài doanh nghiệp có thể được hiểu là tình hình chung của nền kinh tế tại một thời điểm cho trước Sự suy thoái hoặc tăng trưởng của nền kinh tế

có tác động mạnh mẽ đến cơ hội kinh doanh, sự biến động của giá cả, các yếu tố đầu vào và thị trường tiêu thụ sản phẩm đầu ra, từ đó tác động đến hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp Khi cơ hội thuận lợi, các hoạt động của doanh nghiệp được mở rộng, lợi nhuận của công ty, giá trị của công ty cũng tăng lên, và ngược lại

Khi phân tích tài chính doanh nghiệp, điều quan trọng phải nhận thấy sự xuất hiện mang tính chu kỳ: qua thời kỳ tăng trưởng thì sẽ đến thời kỳ suy thoái và ngược lại Đồng thời thu thập thông tin về chính sách thuế, lãi suất, các thông tin về ngành kinh doanh như thông tin liên quan đến vị trí của ngành trong nền kinh tế, cơ cấu ngành, và các sản phẩm của ngành, tình trạng công nghệ, thị phần,… và các thông tin về pháp lý, kinh tế đối với doanh nghiệp: các thông tin mà các doanh nghiệp phải báo cáo cho các

cơ quan quản lý như: tình hình quản lý, kiểm toán của doanh nghiệp

1.2.6 Các phương pháp phân tích tài chính của công ty chứng khoán

Để phân tích hoạt động sản xuất kinh doanh, người ta thường dùng các biện pháp

cụ thể mang tính chất nghiệp vụ kỹ thuật Tuỳ thuộc vào tính chất và đặc điểm riêng biệt của từng đơn vị kinh tế mà phân tích hoạt động lựa chọn từng phương pháp cụ thể

để áp dụng sao cho có hiệu quả nhất

1.2.6.1 Phương pháp so sánh

Đây là phương pháp chủ yếu dùng trong phân tích hoạt động kinh doanh để xác định xu hướng, mức độ biến động của các chỉ tiêu phân tích Để tiến hành được cần xác định số gốc để so sánh, xác định điều kiện để so sánh, mục tiêu để so sánh

Điều kiện để so sánh được các chỉ tiêu kinh tế:

 Phải thống nhất về nội dung kinh tế của chỉ tiêu

 Đảm bảo tính thống nhất về phương pháp tính các chỉ tiêu

 Đảm bảo tính thống nhất về đơn vị tính, các chỉ tiêu về cả số lượng, thời gian

và giá trị

Mục tiêu so sánh trong phân tích kinh doanh:

 Xác định mức độ biến động tuyệt đối và mức độ biến động tương đối cùng

xu hướng biến động của chỉ tiêu phân tích

 Mức biến động tuyệt đối: được xác định trên cơ sở so sánh trị số của chỉ tiêu giữa hai kỳ: kỳ phân tích và kỳ gốc

 Mức độ biến động tương đối: là kết quả so sánh giữa số thực tế với số gốc đã được điều chỉnh theo một hệ số của chỉ tiêu có liên quan theo hướng quy mô của chỉ tiêu phân tích

So sánh tuyệt đối: số tuyệt đối là mức độ biểu hiện quy mô, khối lượng giá trị về

một chỉ tiêu kinh tế nào đó trong thời gian và địa điểm cụ thể Đơn vị tính là hiện vật, giá trị, giờ công Mức giá trị tuyệt đối được xác định trên cơ sở so sánh trị số chỉ tiêu giữa hai kỳ

So sánh tương đối: Mức độ biến động tương đối là kết quả so sánh giữa thực tế với

số gốc đã được điều chỉnh theo một hệ số chỉ tiêu có liên quan theo hướng quyết định quy mô của chỉ tiêu phân tích Số tương đối phản ánh mức độ thực hiện có thể sử dụng dưới chỉ số hay tỷ lệ được tính như sau:

Chỉ số (tỷ lệ %) thực hiện so

với gốc của chỉ tiêu nghiên cứu =

Trị số thực hiện trong kỳ

× 100 Trị số chỉ tiêu gốc

So sánh con số bình quân: Số bình quân là số biểu hiện mức độ về mặt lượng của

các đơn vị bằng cách sau: Bằng mọi chênh lệch trị số giữa các đơn vị đó, nhằm phản

ánh khái quát đặc điểm của từng tổ, một bộ phận hay tổng thể các hiện tượng có cùng tính chất Số so sánh bình quân ta sẽ đánh giá được tình hình chung, sự biến động về

số lượng, chất lượng trong quá trình sản xuất kinh doanh, đánh giá xu hướng phát triển của doanh nghiệp

(“Các phương pháp phân tích hoạt động kinh doanh”, phuong-phap-phan-tich-hoat-dong-kinh-doanh/e2187352, 19/12/2014)

Trong phân tích tài chính doanh nghiệp, các tỷ lệ tài chính được phân thành các nhóm tỷ lệ đặc trưng, phản ánh những nội dung cơ bản theo các mục tiêu hoạt động của doanh nghiệp Đó là các nhóm tỷ lệ về khả năng thanh toán, nhóm tỷ lệ về cơ cấu vốn, nhóm tỷ lệ về năng lực hoạt động kinh doanh, nhóm tỷ lệ về khả năng sinh lời Mỗi nhóm tỷ lệ lại bao gồm nhiều tỷ lệ phản ánh riêng lẻ, từng bộ phận của hoạt động tài chính trong mỗi trường hợp khác nhau, tuỳ theo giác độ phân tích, người phân tích lựa chọn các nhóm chỉ tiêu khác nhau để phục vụ mục tiêu phân tích của mình

(“Các phương pháp phân tích hoạt động kinh doanh”, phuong-phap-phan-tich-hoat-dong-kinh-doanh/e2187352, 19/12/2014)

https://voer.edu.vn/m/cac-1.2.6.3 Phương pháp phân tích Dupont

Mô hình Dupont là kỹ thuật được sử dụng để phân tích khả năng sinh lời của một doanh nghiệp bằng các công cụ quản lý hiệu quả truyền thống Mô hình Dupont tích hợp nhiều yếu tố của báo cáo thu nhập với bản cân đối kế toán Trong phân tích tài chính, người ta vận dụng mô hình Dupont để phân tích mối liên hệ giữa các chỉ tiêu tài chính Chính nhờ sự phân tích mối liên kết giữa các chỉ tiêu tài chính, chúng ta có thể phát hiện ra những nhân tố đã ảnh hưởng đến chỉ tiêu phân tích theo một trình tự nhất định

Dưới góc độ nhà đầu tư cổ phiếu, một trong những chỉ tiêu quan trọng nhất là hệ

số lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu (ROE) Do vốn chủ sở hữu là một phần của tổng nguồn vốn hình thành nên tài sản, nên ROE sẽ phụ thuộc vào hệ số lợi nhuận trên tổng tài sản Mối quan hệ này được thể hiện bằng mô hình Dupont như sau:

Lợi nhuận ròng

= Lợi nhuận ròng x Tổng tài sản Vốn chủ sở hữu Tổng tài sản Vốn chủ sở hữu

Hay, ROE = ROA x Đòn bẩy tài chính

Vì vậy, mô hình Dupont có thể tiếp tục được triển khai chi tiết thành:

cơ cấu của tổng tài sản

 Tăng doanh thu, giảm chi phí, nâng cao chất lượng của sản phẩm Từ đó tăng lợi nhuận của doanh nghiệp

(“Các phương pháp phân tích hoạt động kinh doanh”, phuong-phap-phan-tich-hoat-dong-kinh-doanh/e2187352, 19/12/2014)

https://voer.edu.vn/m/cac-Tóm lại, phân tích báo cáo tài chính bằng mô hình Dupont có ý nghĩa lớn đối với quản trị công ty chứng khoán thể hiện ở chỗ có thể đánh giá đầy đủ và khách quan các nhân tố tác động đến hiêu quả sản xuất kinh doanh từ đó tiến hành công tác cải tiến tổ chức quản lý của doanh nghiệp

1.3 Nội dung phân tích tài chính của công ty chứng khoán

1.3.1 Phân tích tình hình tài sản – nguồn vốn

Mối quan hệ cân đối giữa tài sản với nguồn vốn thể hiện sự tương quan về giá trị tài sản và cơ cấu vốn của doanh nghiệp trong hoạt động sản xuất kinh doanh Mối quan hệ cân đối này giúp nhà phân tích phần nào nhận thức được sự hợp lý giữa nguồn vốn doanh nghiệp huy động và việc sử dụng chúng trong đầu tư, mua sắm, dự trữ, sử dụng có hợp lý, hiệu quả hay không

Nếu TSNH lớn hơn nợ ngắn hạn là điều hợp lý vì dấu hiệu này thể hiện doanh nghiệp giữ vững quan hệ cân đối giữa TSNH và nợ ngắn hạn, sử dụng đúng mục đích nợ ngắn hạn Đồng thời, nó cũng chỉ ra một sự hợp lý trong chu chuyển TSNH và kỳ thanh toán nợ ngắn hạn Ngược lại, nếu tài sản ngắn hạn nhỏ hơn nợ ngắn hạn điều này chứng tỏ doanh nghiệp không giữ vững quan hệ cân đối giữa tài sản ngắn hạn với nợ ngắn hạn vì xuất hiện dấu hiệu doanh nghiệp đã sử dụng một phần nguồn vốn ngắn hạn vào tài sản dài hạn Mặc dù nợ ngắn hạn có khi do chiếm dụng hợp pháp hoặc có mức lãi thấp hơn lãi nợ dài hạn tuy nhiên chu kỳ luân chuyển tài sản khác với chu kỳ thanh toán cho nên dễ dẫn đến những vi phạm nguyên tắc tín dụng và có thể đưa đến một hệ quả tài chính xấu hơn

Nếu TSDH lớn hơn nợ dài hạn và phần thiếu hụt được bù đắp từ vốn chủ sở hữu thì đó là điều hợp lý vì nó thể hiện doanh nghiệp sử dụng đúng mục đích nợ dài hạn là cả vốn chủ sở hữu, nhưng nếu phần thiếu hụt được bù đắp từ nợ ngắn hạn là điều bất hợp lý như trình bày ở phần cân đối giữa tài sản ngắn hạn và nợ ngắn hạn Nếu phần tài sản dài hạn nhỏ hơn nợ dài hạn điều này chứng tỏ một phần nợ dài hạn

đã chuyển vào tài trợ tài sản ngắn hạn Hiện tượng này vừa làm lãng phí chi phí lãi vay

nợ dài hạn vừa thể hiện sử dụng sai mục đích nợ dài hạn Điều này có thể dẫn đến lợi nhuận kinh doanh giảm và những rối loạn tài chính doanh nghiệp Ngoài ra, khi phân tích mối quan hệ cân đối giữa tài sản và nguồn vốn chúng ta cần chú trọng đến nguồn vốn lưu động thường xuyên Nguồn vốn lưu động thường xuyên không những biểu hiện quan hệ giữa cân đối giữa tài sản với nguồn vốn mà nó còn có thể cho chúng ta nhận thức được những dấu hiệu tình hình tài chính trong sử dụng tài sản và nguồn vốn của doanh nghiệp

Quá trình luân chuyển vốn của doanh nghiệp phải hình thành nên phần dư ra giữa tài sản ngắn hạn so với nguồn vốn ngắn hạn và nguồn vốn dài hạn phải lớn hơn tài sản dài hạn mới đảm bảo cho hoạt động thường xuyên, phù hợp với sự hình thành, phát triển và mục đích sử dụng vốn Phần chênh lệch này gọi là vốn lưu động thường xuyên Căn cứ vào mối quan hệ cân đối giữa tài sản và nguồn vốn, ta có các mối quan

hệ cân đối sau:

Sơ đồ 1.3 Mối quan hệ giữa tài sản và nguồn vốn

+ = +

- = -

Vốn lưu động thường xuyên = -

= -

Như vậy, nếu vốn lưu động thường xuyên lớn hơn không và lớn hơn nhu cầu vốn lưu động thiết yếu, thì đây là một dấu hiệu tài chính lành mạnh và đảm bảo cân đối giữa tài sản với nguồn vốn trong hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp Ngược lại, vốn lưu động thường xuyên nhỏ hơn nhu cầu tài sản ngắn hạn thiết yếu hoặc âm thì đây là dấu hiệu tài chính bất bình thường và mất cân đối giữa tài sản với nguồn vốn, nếu tình trạng này kéo dài thì có thể dẫn đến tình trạng tài chính của doanh

Tài sản

ngắn hạn

Tài sản dài hạn

Nguồn vốn ngắn hạn

Nguồn vốn dài hạn

Tài sản

ngắn hạn

Nguồn vốn ngắn hạn

Nguồn vốn dài hạn

Tài sản dài hạn

Tài sản ngắn hạn

Nguồn vốn ngắn hạn

Nguồn vốn dài hạn

Tài sản dài hạn

nghiệp rối loạn nghiêm trọng hơn, doanh nghiệp mất dần đến toàn bộ vốn sở hữu và đến bờ vực phá sản

(“Phân tích mối quan hệ cân đối giữa tài sản và nguồn vốn trong doanh nghiệp”, http://www.congcu.quantri.vn/dict/details/9775-phan-tich-moi-quan-he-can-doi-giua-tai-san-voi-nguon-von, 19/12/2014)

1.3.2 Phân tích tình hình doanh thu – chi phí – lợi nhuận

Doanh thu: Doanh thu của doanh nghiệp là toàn bộ số tiền sẽ thu được do tiêu

thụ sản phẩm, cung cấp dịch vụ, hoạt động tài chính và các hoạt động khác của doanh nghiệp Trong kinh tế học, doanh thu thường được xác định bằng giá bán nhân với sản lượng Trong quá trình hoạt động cũng như hoạt động phân tích tài chính, mẫu báo cáo kết quả kinh doanh theo quy định của Nhà nước thường chia doanh thu thành nhiều phần

khác nhau

Doanh thu từ hoạt động bán hàng và cung cấp dịch vụ: đây là phần doanh thu mà

doanh nghiệp có được nhờ hoạt động sản xuất kinh doanh của mình Đối với những doanh nghiệp cung cấp dịch vụ, giải trí là doanh thu thu được từ hoạt động cung cấp dịch vụ Thông thường, phần doanh thu này chiếm tỷ trọng lớn trong tổng doanh thu của toàn doanh nghiệp

Các khoản giảm trừ doanh thu: bao gồm chiết khấu thương mại, giảm giá hàng

bán, giá trị hàng bán bị trả lại, thuế xuất khẩu, thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế GTGT tính theo phương pháp trực tiếp

Doanh thu thuần từ hoạt động bán hàng và cung cấp dịch vụ: là một chỉ tiêu

trung gian Khoản mục này được xác định dựa trên hiệu số giữa doanh thu từ hoạt động bán hàng và cung cấp dịch vụ trừ đi các khoản giảm trừ doanh thu

Doanh thu hoạt động tài chính: là doanh thu có được từ các khoản tiền lãi (lãi

cho vay; lãi gửi ngân hàng; lãi bán hàng trả góp, trả chậm; lãi đầu tư trái phiếu, cổ phiếu), cổ tức, thu nhập từ hoạt động đầu tư khác, lãi tỷ giá hối đoái, các khoản chênh lệch lãi do bán ngoại tệ, chuyển nhượng vốn,…

Thu nhập khác: là các khoản thu nhập chịu thuế trong kỳ tính thuế mà khoản thu

nhập này không thuộc các ngành nghề lĩnh vực kinh doanh có trong giấy phép đăng ký kinh doanh của doanh nghiệp

Chi phí: Chi phí theo kinh tế học là các hao phí về nguồn lực để doanh nghiệp

đạt được một hoặc những mục tiêu cụ thể Nói một cách khác, hay theo phân loại của

kế toán tài chính thì đó là số tiền phải trả để thực hiện các hoạt động kinh tế như sản xuất, giao dịch,… nhằm mua được các loại hàng hóa, dịch vụ cần thiết cho quá trình sản xuất, kinh doanh Hiện nay, trong quá trình phân tích tình hình tài chính, chi phí thường được phân chia thành:

Giá vốn hàng bán: đây là một trong những yếu tố quan trọng nhất cấu thành nên

giá bán của một sản phẩm giá vốn hàng bán được doanh nghiệp tính toán dựa trên cách thức hạch toán của từng doanh nghiệp Mặt khác, giá vốn hàng bán là thước đo thể hiện khả năng tạo ra lợi nhuận cho doanh nghiệp

Chi phí bán hàng: đây là loại cho phí phát sinh trong quá trình doanh nghiệp đưa

sản phẩm của mình ra thị trường Các chi phí được tính làm chi phí bán hàng như: chi phí thuê cửa hàng, chi phí quảng cáo cho sản phẩm, chi phí cho nhân viên bán hàng Tất cả các chi phí này được dùng để đưa sản phẩm tới tay người tiêu dùng

Chi phí quản lý doanh nghiệp: gồm các loại chi phí như lương cán bộ công nhân

viên trong bộ máy quản lý, các chi phí của các phòng ban quản lý của công ty Mặc dù

bộ phận quản lý doanh nghiệp không phải là bộ phận trực tiếp tham gia cấu thành nên sản phẩm nhưng đây là bộ phận có vai trò nhiệm vụ rất quan trọng giúp quản lý và thực hiện những chức năng đặc biệt giúp doanh nghiệp có thể hoạt động tốt

Chi phí lãi vay: đây là khoản chi phí phải trả cho việc huy động các nguồn vốn từ

bên ngoài nhằm mục tiêu sản xuất kinh doanh Chi phí lãi vay là con dao hai lưỡi mà không phải doanh nghiệp nào cũng có thể sử dụng nó một cách hợp lý Mặt tốt của chi phí lãi vay đó là chi phí lãi vay từ các nguồn bên ngoài thường có chi phí thấp hơn khi doanh nghiệp sử dụng VCSH cộng thêm lãi vay được coi như là tấm “lá chắn thuế” giúp doanh nghiệp có thể giảm được khoản thuế phải nộp cho Nhà nước Nhưng mặt trái, đó là sử dụng quá nhiều vốn vay dẫn đến tình trạng mất tự chủ về tài chính, sức ép

về khả năng trả lãi vay và khả năng thanh toán luôn là bài toán rất khó có thể hài hòa trong doanh nghiệp

Lợi nhuận: Lợi nhuận luôn là một yếu tố mà mỗi doanh nghiệp đều muốn hướng

đến Nó là thước đo giúp doanh nghiệp thu hút vốn đầu tư vào công ty Đứng trên góc

độ nhà đầu tư muốn đầu tư lâu dài vào công ty và muốn có cơ hội quản lý công ty thì con số lợi nhuận được chia hàng năm là điều mà họ xem xét tới Còn đứng trên góc độ

là một người cho công ty vay vốn thì học sẽ xem xét và đánh giá thẩm định tình hình tài chính của công ty dựa chủ yếu vào nguồn lợi nhuận được tạo ra Lợi nhuận của công ty được tính toán dựa trên doanh thu trừ đi chi phí, nó là các chỉ tiêu trung gian phản ánh các giá trị doanh thu, chi phí có mối quan hệ đối ứng với nhau

Lợi nhuận gộp về bán hàng và cung ứng dịch vụ: được tính toán dựa trên các

khaonr doanh thu từ bán hàng và cung ứng dịch vụ trừ đi các khoản giảm trừ doanh thu mà công ty ưu đãi cho khách hàng của mình sau đó trừ đi chi phí giá vốn hàng bán hình thành nên nguồn doanh thu đó

Lợi nhuận thuần từ hoạt động sản xuất kinh doanh: được tính toán dựa trên công

thức lấy lợi nhuận gộp cộng thêm các khoản thu nhập từ hoạt động tài chính và trừ đi các khoản chi phí tương đương với nó, chi phí liên quan đến hoạt động sản xuất kinh

doanh Đây là khoản lợi nhuận cho thấy được khả năng tạo ra lợi nhuận của doanh nghiệp khi tính toán đến các chi phí liên quan đến quản lý, bán hàng

Lợi nhuận khác được tính toán dựa trên công thức thu nhập khác trừ chi phí khác

Khoản mục này thể hiện lợi nhuận bất thường mà doanh nghiệp không tính toán và lường trước được nó sẽ phát sinh với giá trị và thời điểm cụ thể

Lợi nhuận kế toán trước thuế: là lợi nhuận được tính toán sau khi lấy lợi nhuận

thuần cộng với lợi nhuận khác Nó là con số để cơ quan thuế dựa vào đó để tính toán khoản thuế thu nhập doanh nghiệp mà công ty có nghĩa vụ phải nộp Nhà nước

Lợi nhuận sau thuế: là lợi nhuận mà doanh nghiệp có được sau khi trừ đi các

nghĩa vụ thuế phải nộp cho Nhà nước Lợi nhuận này sẽ được công ty đem ra chia cho những người trong công ty hoặc giữ lại để tăng vốn trong năm kinh doanh sau đó (http://123doc.org/document/134473-bai-giang-chi-phi-doanh-thu-va-loi-nhuan-cua-doanh-nghiep.htm, 19/12/2014)

1.3.3 Phân tích các nhóm chỉ tiêu tài chính

1.3.3.1 Phân tích chỉ tiêu đánh giá khả năng thanh toán

Các chỉ tiêu về khả năng thanh toán ngắn hạn bao gồm: chi tiêu về khả năng thanh toán nhanh, khả năng thanh toán ngắn hạn và khả năng thanh toán bằng tiền Chúng phản ảnh những nôi dung cơ bản theo các mục tiêu hoạt động của doanh nghiệp

 Khả năng thanh toán ngắn hạn

Khả năng thanh toán

Giá trị tài sản lưu động + Giá trị đầu tư ngắn hạn

Giá trị nợ ngắn hạn Khả năng thanh toán ngắn hạn cho thấy sự đảm bảo của các khoản nợ trong ngắn hạn bằng các tài sản lưu động của doanh nghiệp, cho phép hình dung ra chu kì hoạt động của công ty xem có hiệu quả không, hoặc khả năng biến sản phẩm thành tiền mặt

có tốt không Chỉ số này có thể đem so sánh với tỷ số bình quân ngành, tỷ số thanh khoản năm trước hoặc với 1 Nếu mức đảm bảo lớn hơn 1 tức là doanh nghiệp dự trữ

đủ tài sản lưu động để đảm bảo cho việc thanh toán các khoản nợ ngắn hạn, tình hình thanh khoản của doanh nghiệp tốt và ngược lại Tính hợp lý của hệ số này phụ thuộc vào ngành nghề kinh doanh, ngành nghề nào có tài sản lưu động chiếm tỷ trọng cao trong tổng tài sản thì hệ số này cao và ngược lại Trong ngành kinh doanh dịch vụ chứng khoán nói riêng, hệ số này càng cao thì khả năng trả nợ ngắn hạn của công ty càng lớn, điều này đối với công ty chứng khoán là rất quan trọng Nếu công ty chứng khoán gặp phải rắc rối với các khoản phải thu hoặc vấn đề về tiền mặt kéo dài sẽ rất dễ gặp phải vấn đề về khả năng thanh toán

(http://learning.stockbiz.vn/knowledge/investopedia/terms/QUICKRATIO.aspx, 20/12/2014)

 Khả năng thanh toán nhanh

Khả năng thanh

toán nhanh =

Giá trị tài sản lưu động – Giá trị hàng tồn kho

Giá trị nợ ngắn hạn Khả năng thanh toán nhanh được hiểu là khả năng doanh nghiệp dùng tiền hoặc tài sản có thể chuyển đổi nhanh thành tiền để trả nợ ngay khi đến hạn và quá hạn Tiền

ở đây có thể là tiền gửi, tiền mặt, tiền đang chuyển, tài sản có thể chuyển đổi thành tiền là các khoản đầu tư tài chính ngắn hạn (cổ phiếu, trái phiếu) Nợ đến hạn và quá hạn phải trả bao gồm nợ ngắn hạn, nợ dài hạn đến hạn phải trả, nợ khác kể cả những khoản trong thời hạn cam kết doanh nghiệp còn được nợ

Nhìn chung hệ số này bằng 1 là lý tưởng nhất Tuy nhiên giống như hệ số thanh toán nợ ngắn hạn, độ lớn của hệ số này phụ thuộc vào ngành nghề kinh doanh và kỳ hạn thanh toán các món nợ trong kỳ Khả năng thanh toán nhanh của doanh nghiệp cao hay thấp, tình hình tài chính được đánh giá tốt hay xấu tùy thuộc vào lượng tiền và các khoản đầu tư tài chính ngắn hạn lớn hay bé, nợ ngắn hạn nhỏ hay lớn Các ngành dịch

vụ như kinh doanh chứng khoán thì cần tiêu thụ nhiều tiền mặt, các khoản cần thu lại tương đối ít, do đó cho phép duy trì tỷ số này thấp hơn 1

Trong ngành kinh doanh dịch vụ chứng khoán nói riêng không tồn tại khoản mục hàng tồn kho, do vậy khả năng thanh toán nhanh cũng có kết quả giống với khả năng thanh toán hiện thời

 Khả năng thanh toán tức thời

Khả năng thanh toán tức

Giá trị tiền và các khoản tương đương tiền

Giá trị nợ ngắn hạn Tiền và các khoản tương đương tiền là các tài sản mang tính thanh khoản cao nhất của doanh nghiệp Là thước đo về việc huy động các tài sản có khả năng chuyển đổi ngay thành tiền để thanh toán các khoản nợ ngắn hạn cho chủ nợ Với chỉ tiêu khả năng thanh toán tức thời, ta có thể biết được khả năng trả nợ ngay tại thời điểm xác định mà không phụ thuộc vào các TSNH khác Hệ số này phụ thuộc vào đặc điểm của ngành nghề kinh doanh, kỳ thanh toán các khoản nợ phải thu, phải trả trong kỳ Nếu hệ

số này quá nhỏ thì công ty chứng khoán sẽ bị suy giảm uy tín với các đối tác, gặp khó khăn trong việc thanh toán công nợ Nếu hệ số này quá lớn lại phản ánh lượng tiền tồn quỹ của công ty quá nhiều, giảm hiệu quả sử dụng vốn

Công ty chứng khoán cần phải cân nhắc dự trữ một lượng tiền và các khoản tương đương tiền hợp lý để có thể mang lại hiểu quả cao nhất

(http://learning.stockbiz.vn/knowledge/investopedia/terms/QUICKRATIO.aspx, ngày truy cập 20/12/2014)

1.3.3.2 Phân tích chỉ tiêu đánh giá khả năng sinh lời

Nhóm chỉ tiêu này cho chúng ta những đánh giá khái quát về doanh thu và lợi nhuận từ nguồn vốn đầu tư Và sau đây là những chỉ tiêu chính:

 Tỷ suất sinh lời trên doanh thu (ROS)

Tỷ suất sinh lời trên doanh thu =

Lợi nhuận ròng Doanh thu thuần

Tỷ suất sinh lời trên doanh thu thể hiện tỷ lệ thu hồi lợi nhuận trên doanh số bán được Chỉ số tỷ suất sinh lời trên doanh thu (ROS) cho biết năng lực sinh lời của doanh thu, một đồng doanh thu thuần sẽ tạo ra bao nhiêu đồng lợi nhuận sau thuế Cả nhà quản lý và nhà đầu tư đều nghiên cứu kỹ về xu hướng tỷ lệ lợi nhuận trên doanh thu Nếu tỷ lệ này tăng chứng tỏ khách hàng chấp nhận mua giá cao, hoặc cấp quản lý kiểm soát chi phí tốt, hoặc cả hai Chỉ tiêu này dương chứng tỏ doanh nghiệp đanh hoạt động kinh doanh có lãi và ngược lại Khi phân tích chỉ số này, người ta thường hay so sánh với chỉ số bình quân ngành để có thể đánh giá chính xác nhất về tình hình sinh lời của doanh nghiệp Trái lại, tỷ lệ lợi nhuận trên doanh thu giảm có thể báo hiệu chi phí đang vượt tầm kiểm soát của cấp quản lý, hoặc công ty đó đang phải chiết khấu để bán sản phẩm hay dịch vụ Đối với ngành kinh doanh dịch vụ chứng khoán nói riêng, tỷ suất sinh lời trên doanh thu này dương và tăng là điều đáng mừng cho công ty chứng khoán đó vì khách hàng đã chấp nhận mua chứng khoán với giá cao, cùng với đó sự báo hiệu hoạt động kinh doanh đang phát triển

(“Phân tích và đánh giá hiệu quả hoạt động tài chính của doanh nghiệp”, https://voer.edu.vn/m/phan-tich-va-danh-gia-hieu-qua-tai-chinh-doanh-

nghiep/91f5433b, 20/12/2014)

 Tỷ suất sinh lời trên tổng tài sản (ROA)

Tỷ suất sinh lời trên tổng tài sản =

Lợi nhuận sau thuế Giá trị tổng tài sản Chỉ số tỷ suất sinh lời trên tổng tài sản (ROA) cho biết khả năng sinh lời của tổng tài sản sử dụng trong doanh nghiệp, liên quan đến lợi nhuận sau thuế và vốn đầu tư trong tất cả các nguồn tài chính nằm trong tay cấp quản lý Công cụ này tỏ ra hữu ích nhất khi được sử dụng để đánh giá tính hiệu quả của việc sử dụng nguồn tài chính này

- không quan tâm đến xuất xứ nguồn tài chính Các nhà phân tích và đầu tư thường so sánh tỷ lệ lợi nhuận trên tổng tài sản của một công ty với tỷ lệ lợi nhuận trên tổng tài sản của những đối thủ cạnh tranh cùng ngành nhằm đánh giá tính hiệu quả của cấp lãnh đạo Thông thường tỷ suất càng cao đồng nghĩa với việc doanh nghiệp sử dụng tài sản có hiệu quả Tuy nhiên cũng tùy ngành nghề kinh doanh của doanh nghiệp sẽ có tỷ suất sinh lời ROA cao hay thấp ROA đối với các công ty cổ phần có sự khác biệt rất

lớn và phụ thuộc nhiều vào ngành kinh doanh Đó là lý do tại sao khi sử dụng ROA để

so sánh các công ty, tốt hơn hết là nên so sánh ROA của mỗi công ty qua các năm và

so giữa các công ty tương đồng nhau Đối với ngành kinh doanh dịch vụ chứng khoán nói riêng, tài sản thường được hình thành từ nguồn vốn chủ sở hữu là đặc thù của ngành, do đó nếu so sánh mức doanh thu bằng với các công ty ngành nghề khác có nguồn vốn đi vay nhiều hơn nguồn vốn chủ sở hữu thì chỉ số ROA của các công ty chứng khoán sẽ thấp hơn Nhưng điều này không chứng tỏ rằng công ty chứng khoán hoạt động kém hiệu quả hơn so với các công ty khác ngành có cùng doanh thu đó Vậy nên để có cái nhìn khách quan và chân thực, cần so sánh tỷ suất này với các doanh nghiệp cùng ngành hay tỷ suất bình quân ngành

(“Các cách phân tích và đánh giá hiệu quả hoạt động tài chính của doanh nghiệp”,https://voer.edu.vn/m/phan-tich-va-danh-gia-hieu-qua-tai-chinh-doanh-

nghiep/91f5433b, ngày truy cập 20/12/2014)

 Tỷ suất sinh lời trên vốn chủ sở hữu (ROE)

Tỷ suất sinh lời trên vốn chủ sở hữu =

Lợi nhuận ròng Vốn chủ sở hữu

Tỷ lệ lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu liên quan đến lợi nhuận ròng và vốn đầu tư bởi các cổ đông.Chỉ số tỷ suất sinh lời trên vốn chủ sở hữu (ROE) sẽ cho ra biết một đồng vốn mà chủ sở hữu bỏ ra đầu tư sẽ đem lại bao nhiêu đồng lợi nhuận sau thuế Tỷ

lệ này cho biết tính hiệu quả của quá trình sử dụng vốn góp của các cổ đông Thông thường các chủ đầu tư thường coi trọng đến chỉ số này, chỉ số này càng cao chứng tỏ khả năng hấp dẫn đầu tư của doanh nghiệp càng lớn Đối với ngành nghề kinh doanh dịch vụ chứng khoán thì hệ số này thường được các nhà đầu tư phân tích để so sánh với các cổ phiếu cùng ngành trên thị trường, từ đó tham khảo khi quyết định mua cổ phiếu của công ty nào Tỷ lệ ROE càng cao càng chứng tỏ công ty sử dụng hiệu quả đồng vốn của cổ đông, có nghĩa là công ty đã cân đối một cách hài hòa giữa vốn cổ đông với vốn đi vay để khai thác lợi thế cạnh tranh của mình trong quá trình huy động vốn, mở rộng quy mô Cho nên hệ số ROE càng cao thì các cổ phiếu càng hấp dẫn các nhà đầu tư hơn

(“Phân tích và đánh giá hiệu quả hoạt động tài chính của doanh nghiệp”, https://voer.edu.vn/m/phan-tich-va-danh-gia-hieu-qua-tai-chinh-doanh-

nghiep/91f5433b, ngày truy cập 20/12/2014)

1.3.3.3 Phân tích chỉ tiêu đánh giá khả năng quản lý tài sản của công ty

Khả năng hoạt động của doanh nghiệp được hiểu là khả năng cũng như trình độ của doanh nghiệp trong việc kết hợp các loại tài sản bao gồm ngắn hạn và dài hạn để tạo ra các kết quả kinh doanh cho doanh nghiệp

 Hiệu suất sử dụng tài sản ngắn hạn

Hiệu suất sử dụng tài sản ngắn hạn =

Doanh thu thuần Giá trị tài sản ngắn hạn Chỉ số này cho ta biết hiệu quả hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp qua việc

sử dụng TSNH Hiệu suất sử dụng TSNH cho biết mỗi đồng TSNH đem lại cho doanh nghiệp bao nhiêu đồng doanh thu TSNH ở đây bao gồm tiền và các khoản tương đương tiền, các khoản đầu tư tài chính ngắn hạn, các khoản trả trước ngắn hạn và hàng tốn kho, các khoản TSNH khác

(“Các cách phân tích và đánh giá hiệu quả hoạt động tài chính của doanh nghiệp”,https://voer.edu.vn/m/phan-tich-va-danh-gia-hieu-qua-tai-chinh-doanh-

nghiep/91f5433b, ngày truy cập 20/12/2014)

 Hiệu suất sử dụng tài sản dài hạn

Hiệu suất sử dụng tổng tài

sản dài hạn =

Doanh thu thuần Giá trị tài sản dài hạn Chỉ số này còn được gọi là mức quay vòng của tài sản dài hạn, phản ánh tình hình quay vòng của tài sản dài hạn, và là một chỉ tiêu ước lượng hiệu suất sử dụng tài sản dài hạn Như vậy, tỷ số này cho biết hiệu quả sử dụng vốn đầu tư vào tài sản dài hạn của doanh nghiệp, hay nói cách khác là một đồng tài sản dài hạn tạo ra được bao nhiêu đồng doanh thu trong một năm Tài sản dà i hạn bao gồm tài sản cố định, các khoản đầu tư tài chính dài hạn, các khoản trả trước dài hạn và tài sản dài hạn khác Tỷ số này cao chứng tỏ tình hình hoạt động của doanh nghiệp tốt đã tạo ra doanh thu thuần cao

so với tài sản cố định, chứng tỏ việc đầu tư vào tài sản cố định của doanh nghiệp là xác đáng, cơ cấu hợp lý, hiệu suất sử dụng cao Ngược lại, nếu vòng quay tài sản cố định không cao thì chứng tỏ hiệu suất sử dụng thấp, kết quả đối với sản xuất không nhiều, năng lực kinh doanh của doanh nghiệp không mạnh Mặt khác, tỷ số còn phản ánh khả năng sử dụng hữu hiệu tài sản các loại

(“Phân tích và đánh giá hiệu quả hoạt động tài chính của doanh nghiệp”, https://voer.edu.vn/m/phan-tich-va-danh-gia-hieu-qua-tai-chinh-doanh-

nghiep/91f5433b, ngày truy cập 20/12/2014)

 Hiệu suất sử dụng tổng tài sản

Để có thể đánh giá một cách tổng quát nhất hiệu quả sử dụng tài sản, ta phân tích chúng dựa theo công thức hiệu suất sử dụng tổng tài sản như sau:

Hiệu suất sử dụng tổng

Doanh thu thuần Giá trị tổng tài sản Tổng tài sản có là tổng toàn bộ giá trị tài sản của doanh nghiệp bao gồm cả tài sản

cố định và tài sản lưu động tại thời điểm tính toán và dựa trên giá trị theo sổ sách kế

toán.Tỷ số này còn được gọi là vòng quay toàn bộ tài sản, nó cho biết hiệu quả sử dụng toàn bộ các loại tài sản của doanh nghiệp, hoặc thể hiện một đồng vốn đầu tư vào doanh nghiệp đã đem lại bao nhiêu đồng doanh thu Nếu như trong các thời kỳ, tổng mức tài sản của doanh nghiệp đều tương đối ổn định, ít thay đổi thì tổng mức bình quân có thể dùng số bình quân của mức tổng tài sản đầu kỳ và cuối kỳ

Mức quay vòng của tổng tài sản là chỉ tiêu phản ánh hiệu suất sử dụng tổng hợp toàn bộ tài sản của doanh nghiệp, chỉ tiêu này càng cao càng tốt Giá trị của chỉ tiêu càng cao, chứng tỏ cùng một tài sản mà thu được mức lợi ích càng nhiều, do đó trình

độ quản lý tài sản càng cao thì năng lực thanh toán và năng lực thu lợi của doanh nghiệp càng cao Nếu ngược lại thì chứng tỏ các tài sản của doanh nghiệp chưa được

sử dụng có hiệu quả

(“Phân tích và đánh giá hiệu quả hoạt động tài chính của doanh nghiệp”, https://voer.edu.vn/m/phan-tich-va-danh-gia-hieu-qua-tai-chinh-doanh-

nghiep/91f5433b, 20/12/2014)

1.4.3.4 Phân tích chỉ tiêu đánh giá khả năng quản lý công nợ

Trong tài chính công ty, mức độ sử dụng nợ cho hoạt động cho thấy được sự tự chủ về tài chính của mỗi công ty như thế nào Sử dụng nợ đồng thời mang lại hai ảnh hưởng tiêu cực và tích cực cho công ty, một mặt nó giúp gia tăng lợi nhuận cho cổ đông, mặt khác nó cũng làm gia tăng rủi ro Do đó việc quản lý công nợ cũng quan trọng như quản lý tài sản Các chỉ tiêu phản ánh khả năng quản lý nợ bao gồm:

 Vòng quay khoản phải thu

(“Phân tích và đánh giá hiệu quả hoạt động tài chính của doanh nghiệp”, https://voer.edu.vn/m/phan-tich-va-danh-gia-hieu-qua-tai-chinh-doanh-

nghiep/91f5433b, 20/12/2014)

Ngoài việc so sánh chỉ tiêu này giữa các năm, giữa các doanh nghiệp cùng ngành thì người phân tích cần xem xét từng khoản phải thu để phát hiện những khoản nợ quá hạn, nợ khó đòi để đưa ra biện pháp xử lý kịp thời Ta tính toán thời gian thu tiền bình quân:

Thời gian thu tiền bình quân =

360

Số vòng quay khoản phải thu

Trong phân tích tài chính, thời gian thu tiền bình quân được sử dụng để đánh giá khả năng thu tiền trong thanh toán Vì nếu các khoản phải thu của doanh nghiệp không được thu hồi đủ số, đúng hạn thì không những gây tổn thất đọng nợ cho doanh nghiệp mà còn ảnh hưởng tới năng lực kinh doanh Thời gian thu tiền bình quân thấp chứng tỏ doanh nghiệp không bị đọng vốn trong khâu thanh toán, không gặp phải những khoản nợ khó đòi, tốc độ thu hồi nợ nhanh và hiệu quả quản lý cao Tính lưu động của tài sản mạnh, năng lực thanh toán ngắn hạn rất tốt, về một mức độ nào đó có thể khoả lấp những ảnh hưởng bất lợi của tỷ suất lưu động thấp Đồng thời, việc nâng cao mức quay vòng của các khoản phải thu còn có thể làm giảm bớt kinh phí thu nợ và tổn thất tồn đọng vốn, làm cho mức thu lợi của việc đầu tư tài sản lưu động của doanh nghiệp tăng lên tương đối Ngược lại, nếu tỷ số này cao thì doanh nghiệp cần phải tiền hành phân tích chính sách bán hàng để tìm ra nguyên nhân tồn đọng nợ

Điều đáng lưu ý khi phân tích là kết quả phân tích có thể được đánh giá là rất tốt, nhưng do kỹ thuật tính toán đã che dấu những khuyết điểm trong việc quản trị các khoản phải thu Nên cần phải phân tích định kỳ các khoản phải thu để sớm phát hiện những khoản nợ khó đòi để có biện pháp xử lý kịp thời

(“Phân tích và đánh giá hiệu quả hoạt động tài chính của doanh nghiệp”, https://voer.edu.vn/m/phan-tich-va-danh-gia-hieu-qua-tai-chinh-doanh-

nghiep/91f5433b, 20/12/2014)

 Thời gian trả nợ trung bình

Chỉ số này cho biết số ngày trung bình mà doanh nghiệp trả nợ cho nhà cung cấp Thời gian trả nợ càng dài thì doanh nghiệp càng có nhiều thời gian chiếm dụng vốn để đầu tư vào các lĩnh vực khác và ngược lại

Thời gian trả nợ trung bình = 360

Vòng quay các khoản phải trả (“Phân tích và đánh giá hiệu quả hoạt động tài chính của doanh nghiệp”, https://voer.edu.vn/m/phan-tich-va-danh-gia-hieu-qua-tai-chinh-doanh-

Tỷ số nợ phản ánh mức độ sử dụng nợ của doanh nghiệp để tài trợ cho tổng tài sản Mặt khác cũng phản ánh nợ chiếm bao nhiêu phần 29han trong tổng nguồn vốn

Do đây là một trong những chỉ tiêu quan trọng mà những nhà đầu tư thường quan tâm, xem xét và dựa vào đó để đánh giá độ rủi ro trong việc đầu tư vào doanh nghiệp Tuy nhiên với mức tỷ lệ thấp đồng nghĩa với việc doanh nghiệp không tận dụng được lợi

đi khoản chi phí cơ hội sử dụng vốn cho các hoạt động khác của công ty Chính vì vậy

mà công ty nên có chính sách sử dụng nguồn vốn hợp lý, cân bằng cả hai yếu tố

(“Phân tích và đánh giá hiệu quả hoạt động tài chính của doanh nghiệp”, https://voer.edu.vn/m/phan-tich-va-danh-gia-hieu-qua-tai-chinh-doanh-

nghiep/91f5433b, 20/12/2014)

1.4 Các nhân tố ảnh hưởng tới phân tích tình hình tài chính của công ty chứng khoán

1.4.1 Nhân tố kiểm soát được

Việc xác định các nhân tố ảnh hưởng đến hoạt động phân tích tình hình tài chính công ty là vô cùng quan trọng, giúp nhà phân tích đưa ra được những nhận định một cách chính xác và đạt kết quả cao Một số nhân tố kiểm soát được ảnh hưởng tới phân tích tình hình tài chính công ty chứng khoán như:

Chất lượng nguồn thông tin: Đây là yếu tố quan trọng, có ảnh hưởng lớn nhất

đến phân tích tài chính doanh nghiệp, vì khi thông tin sử dụng không chính xác hoặc không phù hợp thì kết quả không có ý nghĩa để đánh giá, so sánh và xem xét Vì vậy,

có thể coi thông tin sử dụng là nền tảng để tiến hành hoạt động phân tích tài chính Thông tin chính xác, phản ánh trung thực hoạt động tài chính của công ty sẽ là cơ sở đáng tin cậy để đánh giá năng lực tài chính của công ty chứng khoán và đưa ra các dự báo, quyết định trong tương lai Tình hình nền kinh tế trong và ngoài nước không ngừng biến động, đồng tiền có giá trị thay đổi theo thời gian, một đồng vốn hôm nay

có giá trị khác với một đồng vốn của tương lai Vì vậy, tính kịp thời và giá trị dự đoán

là đặc điểm cần thiết tạo nên sự phù hợp của thông tin khi phân tích Nếu thiếu đi sự phù hợp và chính xác, thông tin không còn được tin cậy, gây ảnh hưởng đến kết quả phân tích tài chính, từ đó ảnh hưởng tới hoạt động quản lý của công ty và hoạt động đầu tư của các nhà đầu tư

Phương pháp phân tích: Đối với từng doanh nghiệp khác nhau với đặc thù ngành

nghề kinh doanh, đặc điểm sản phẩm thị trường riêng, nhà phân tích cần linh hoạt lựa

chọn các chỉ tiêu đánh giá phù hợp Mỗi phương pháp phân tích lại có những ưu và nhược điểm riêng của nó Nhà phân tích dựa trên cơ sở đó mà có những đánh giá, lựa chọn sao cho phù hợp Khi phân tích, các tỷ số cần được sử dụng linh hoạt và kết hợp các phương pháp một cách thích hợp nhằm đánh giá đúng nhất tình hình tài chính, những điểm mạnh, điểm yếu của doanh nghiệp Đối với ngành nghề kinh doanh dịch

vụ chứng khoán nói riêng, phương pháp phân tích thường được sử dụng tới đó là phân tích tỷ số, so sánh

Nguồn nhân lực: Trình độ của nguồn nhân lực thực hiện phân tích tài chính cũng

là một yếu tố quyết định tới kết quả phân tích tài chính doanh nghiệp Nếu cán bộ nhân viên có trình độ chuyên sâu, nhiều kinh nghiệm thì sẽ biết lựa chọn những phương pháp phân tích cũng như các thông tin cần thiết và phù hợp với mục đích phân tích của mình, từ đó có thể đưa ra các dự báo tin cậy cho công ty cũng như các đối tượng quan tâm Bên cạnh đó, đạo đức của cán bộ tài chính cũng được xem là một yếu tố ảnh hưởng không hề nhỏ tới kết quả hoạt động của công ty vì họ có thể làm sai lệch số liệu thực tế với số liệu trên giấy tờ Công ty chứng khoán hoàn toàn có thể kiểm soát được điều này, ngay từ khâu đầu vào tuyển dụng để tránh những hậu quả sau này

1.4.2 Nhân tố không kiểm soát được

Bên cạnh những nhân tố kiểm soát được, những nhân tố không kiểm soát được cũng có những ảnh hưởng rất lớn tới phân tích tình hình tài chính của công ty chứng khoán Bao gồm:

Hệ thống các chỉ tiêu trung bình ngành: Phân tích tài chính sẽ trở nên đầy đủ và

ý nghĩa hơn nếu so sánh kết quả chỉ số tài chính với các chỉ tiêu trung bình ngành Đây

là cơ sở tham chiếu quan trọng trong khi tiến hành nhân xét, đánh giá tình hình tài chính và đưa ra các dự báo về triển vọng trong tương lai Khi nói tỷ lệ tài chính của một doanh nghiệp cao hay thấp, tích cực hay tiêu cực, tốt hay xấu cần phải so sánh với các tỷ lệ tài chính của doanh nghiệp khác có cơ cấu, ngành nghề kinh doanh, đặc điểm

và điều kiện kinh doanh tương tự, thông thường đại diện bởi chỉ tiêu trung bình ngành Qua việc đối chiếu các tỷ số với chỉ tiêu trung bình ngành, nhà quản lý có thể xác định được vị thế của công ty trong ngành Nhưng tại Việt Nam hiện tại không hề có một đơn vị nào cung cấp chính xác các chỉ tiêu trung bình ngành này nên để kiểm soát được chất lượng thông tin này là rất khó

Tình hình kinh tế: Nền kinh tế thế giới nói chung cũng như nền kinh tế trong

nước nói riêng sẽ có tác động to lớn tới sự phát triển của thị trường chứng khoán, từ đó tác động tới các hoạt động kinh doanh của công ty chứng khoán Bao gồm các yếu tố như tốc độ tăng trưởng và sự ổn định của nền kinh tế, sức mua, sự ổn định của giá cả, tiền tệ, lạm phát, tỷ giá hối đoái Tất cả các yếu tố này đều ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp Những biến động của các yếu tố kinh tế có thể tạo ra cơ

hội và cả những thách thức với doanh nghiệp Để đảm bảo thành công của hoạt động doanh nghiệp trước biến động về kinh tế, các doanh nghiệp phải theo dõi, phân tích,

dự báo biến động của từng yếu tố để đưa ra các giải pháp, các chính sách tương ứng trong từng thời điểm cụ thể nhằm tận dụng, khai thác những cơ hội, né tránh, giảm thiểu nguy cơ và đe dọa

Cơ sở hạ tầng, công nghệ khoa học - kỹ thuật: Để việc phân tích tình hình tài

chính đạt hiệu quả cao cần có những thiết bị hiện đại hỗ trợ việc phân tích, các phần mềm về tài chính giúp ích rất nhiều cho nhà phân tích Các phần mềm tài chính chuyên dụng sử dụng cho phân tích tài chính sẽ giúp đem lại những kết quả chính xác và kịp thời đáp ứng được nhu cầu quản lý của doanh nghiệp và các đối tượng quan tâm Hiện nay đã có rất nhiều phần mềm quản lý, kế toán tốt như HRM, Fast Accounting, Erp…

Hệ thống pháp lý: Những quy định chung của nhà nước như các khoản nộp thuế,

các khoản phải nộp nhà nước, các quy định về hạch toán kế toán, cách thức lập báo cáo tài chính doanh nghiệp hay các quy định về đầu tư đều có ảnh hưởng tới công tác phân tích tình hính tài chính của công ty chứng khoán Do những nhân tố trên đây là

cơ sở, nguyên tắc được sử dụng trong công tác phân tích tài chính nên sự thay đổi của

hệ thống pháp lý kéo theo những thay đổi của các số liệu cũng như phương pháp phân tích

KẾT LUẬN CHƯƠNG 1

Chương 1 của khóa luận đã trình bày khái quát những lý thuyết cơ bản về công ty chứng khoán, phân tích tình hình tài chính công ty chứng khoán và đưa ra một số phương pháp, nội dung phân tích tình hình tài chính công ty Nội dung của chương 1

sẽ là cơ sở để thực hiện phân tích tình hình tài chính của một doanh nghiệp, cụ thể trong khóa luận này là công ty Cổ phần Chứng khoán Hòa Bình sẽ được trình bày cụ thể trong chương 2

CHƯƠNG 2 PHÂN TÍCH TÌNH HÌNH TÀI CHÍNH CÔNG TY CỔ PHẦN CHỨNG

KHOÁN HOÀ BÌNH 2.1 Tổng quan về tài chính doanh nghiệp và phân tích tài chính doanh nghiệp

2.1.1 Quá trình hình thành và phát triển công ty Cổ phần Chứng khoán Hòa Bình

Công ty Cổ phần chứng khoán Hoà Bình thành lập vào tháng 02/2008 theo Quyết định số 82/UBCK-GP ngày 29/02/2008 của Ủy Ban Chứng khoán Nhà nước và chính

thức đi vào hoạt động từ tháng 4/2008

 Tên đầy đủ công ty: Công ty Cổ phần Chứng khoán Hòa Bình

 Tên tiếng Anh: Hoa Binh Securities Joint Stock Company

 Tên viết tắt: HBS

 Người đại diện pháp luật: Bà Nguyễn Thị Loan (Chủ tịch Hội đồng quản trị)

 Trụ sở chính: Tầng 9 Tòa nhà Minexport, số 28 Bà Triệu, Hàng Bài Hoàn Kiếm, Hà Nội

 Chi nhánh tại Hồ Chí Minh: Tầng 3 Cao ốc Vimedimex Hòa Bình - 246 Cống Quỳnh, Phạm Ngũ Lão, Quận 1, Thành phố Hồ Chí Minh

 Vốn điều lệ: 160.000.000.000 đồng lên 300.000.000.000 đồng (năm 2009)

 Lĩnh vực hoạt động: Môi giới Chứng khoán, đầu tư Chứng khoán, tư vấn đầu tư Chứng khoán, tư vấn tài chính doanh nghiệp, lưu ký Chứng khoán, bảo lãnh phát hành Chứng khoán

Các mốc sự kiện chính:

 Ngày 29/02/2008, UBCK Nhà nước đã cấp Giấy phép thành lập và hoạt động

số 82/UBCK-GP cho Công ty Cổ phần Chứng khoán Hoà Bình Cùng ngày, Uỷ ban Chứng khoán Nhà nước đã cấp Giấy chứng nhận đăng ký hoạt động lưu ký

chứng khoán số 15/UBCK - Giấy công nhận cho HBS

 Ngày 24/04/2008, Công ty Cổ phần Chứng khoán Hòa Bình tổ chức lễ khai trương, chính thức đi vào hoạt động trên thị trường chứng khoán Việt Nam

 Tháng 4/2009, HBS được trang web sanotc.com bình chọn là một trong Top 5 Công ty Chứng khoán tổ chức thị trường giao dịch cổ phiếu OTC tốt nhất trên thị trường Chứng khoán Việt Nam

 Ngày 30/09/2009: HBS được chấp thuận tăng vốn điều lệ lên 300 tỷ đồng theo quyết định số 266/UBCK-GP của Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước bề việc điều chỉnh giấy phép thành lập và hoạt động số 82/UBCK-GP ngày 29/02/2008 cho HBS

 Ngày 16/07/2010 đã đánh dấu sự kiện quan trọng của HBS, cổ phiếu HBS đã chính thức được niêm yết trên SGDCK Hà nội, là một bước tiến vượt bậc của HBS trong việc minh bạch hóa hoạt động kinh doanh, tài chính trên Trung tâm Chứng khoán Việt Nam, đồng thời khẳng định tính đại chúng, thương hiệu lớn của HBS

 Năm 2010, HBS đánh dấu bước nhảy vọt trong thị phần giao dịch từ vị trí trong Top 30 của năm 2009, HBS đã nhanh chóng vươn lên trong Top 10 thị phần giao dịch trên toàn thị trường

2.2 Cơ cấu tổ chức của công ty cổ phần Chứng khoán Hòa Bình:

Sơ đồ 2.1: Cơ cấu tổ chức của Công ty cổ phần Chứng khoán Hòa Bình

(Nguồn: Phòng kế hoạch tổng hợp nhân sự)

2.3 Chức năng, nhiệm vụ của từng bộ phận:

2.3.1 Đại hội đồng cổ đông

Gồm tất cả các cổ đông có quyền biểu quyết Là cơ quan có thẩm quyền quyết định cao nhất của công ty, quyết định những vấn đề quan trọng nhất liên quan đến sự tồn tại của và hoạt động của công ty Thể hiện chức năng nhiệm vụ chủ yếu qua kỳ

họp của Đại hội đồng cổ đông, họp thường niên

Đại hội đồng cổ đông

ký

Phòng tƣ vấn đầu

tƣ

Phòng công nghệ thông tin

Phòng kế hoạch tổng hợp nhân sự

Ban kiểm soát Hội đồng quản trị

2.3.2 Ban kiểm soát Hội đồng quản trị

Bộ phận này đươc Hội đồng Quản trị bầu ra để đảm nhiệm công việc giám sát, kiểm tra tính hợp pháp, hợp lý và mức độ trung thực trong điều hành hoạt động kinh doanh của Hội đồng quản trị cũng như Tổng giám đốc Kiểm tra công tác hạch toán kế

toán, thống kê, báo cáo tài chính của công ty

2.3.3 Hội đồng quản trị

Là cơ quan quản trị cao nhất của công ty, có toàn quyền nhân danh công ty để quyết định mọi vấn đề quan trọng liên quan đến phương hướng mục tiêu của công ty,

có quyền kiểm tra giám sát việc thực hiện các nghị quyết của hội đồng ban quản trị và

giám đốc điều hành công ty

2.3.4 Tổng giám đốc

Tổng giám đốc là người quản lý điều hành cao nhất trong công ty và là người đại diện cho công ty về mặt pháp luật và điều hành toàn bộ mọi hoạt động của công ty theo chiến lược và chính sách của Hội đồng quản trị Chịu trách nhiệm về kết quả hoạt động kinh doanh trước Hội đồng quản trị Đảm bảo thực thi đúng đắn các chiến lược

đã được Hội Đồng Quản Trị thông qua

2.3.5 Phòng môi giới

Chức năng chính của phòng môi giới là môi giới chứng khoán cho khách hàng Đại diện giao dịch tại sàn giao dịch (tại Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội và Sở Giao dịch Chứng khoán Thành phố Hồ Chí Minh) Thực hiện các nghiệp vụ về giao dịch như nhận lệnh mua/bán…của khách hàng là các Nhà đầu tư tại HBS Phòng môi giới còn cung cấp tới khách hàng thông tin giao dịch chứng khoán và các thông tin về các

tổ chức niêm yết chính xác nhất

2.3.6 Phòng tự doanh:

Phòng tự doanh xây dựng kế hoạch phát triển các nghiệp vụ tự doanh, triển khai

dự án đầu tư Nghiên cứu đề xuất lên Hội đồng quản trị, Tổng Giám đốc, Hội đồng đầu

tư trong việc quyết định các phương án đầu tư trong toàn công ty Thực hiện hoạt động

tự doanh: Mua, bán chứng khoán (niêm yết và chưa niêm yết) cho công ty Thực hiện

triển khai các dự án đầu tư của công ty, làm chủ đầu tư hoặc tham gia góp vốn

2.3.7 Phòng kế toán lưu ký

Tổ chức thực hiện công tác hạch toán, kế toán, thống kê hoạt động kinh doanh của công ty theo đúng pháp lệnh kế toán - thống kê của Nhà nước Tổng hợp kết quả kinh doanh, lập báo cáo kế toán thống kê, phân tích tình hình thực hiện các chỉ tiêu tài

chính, chỉ tiêu lợi nhuận của toàn công ty và chi nhánh

Lưu ký chứng khoán: nhận lưu giữ và bảo quản an toàn chứng khoán của các tổ chức, cá nhân tại kho lưu ký của cô ng ty và tái lưu ký tại Trung tâm lưu ký chứng khoán

2.3.8 Phòng tư vấn đầu tư

Nghiên cứu và phân tích tình hình kinh tế, thị trường tài chính trong và ngoài nước để đánh giá cơ hội đầu tư, rủi ro để tư vấn đầu tư chứng khoán cho khách hàng chính xác nhất Thực hiện nghiệp vụ tư vấn tài chính cho các doanh nghiệp (tư vấn cổ

phần hoá, tư vấn tái cơ cấu cho doanh nghiệp, định giá công ty,… )

2.3.9 Phòng công nghệ thông tin(CNTT)

Duy trì đảm bảo hoạt động của hệt thống CNTT Hỗ trợ và giải quyết các vấn đề liên quan đến hệ thống CNTT Tiếp nhận và quản lý các phần mềm, phần cứng Vận

hành hệ thống CNTT

2.3.10 Phòng Kế hoạch Tổng hợp Nhân sự

Quản lý tham mưu cho Hội đồng quản trị và Tổng giám đốc về công tác tổ chức nhân sự trong toàn công ty.Tổ chức nhân sự trong toàn công ty về chế độ, chính sách, đào tạo và thi đua, khen thưởng Bên cạnh đó là các hoạt động thông tin, đối ngoại, quản trị – văn phòng Và đặc biệt là xây dựng, ban hành kế hoạch hoạt động, chiến

lược kinh doanh của công ty trong từng thời kỳ

2.4 Đặc điểm hoạt động kinh doanh của Công ty Cổ phần Chứng khoán Hoà Bình

Công ty Cổ phần Chứng khoán Hòa Bình được UBCK Nhà nước cấp phép hoạt động kinh doanh cho tất cả các nghiệp vụ chứng khoán, bao gồm:

 Môi giới chứng khoán

 Tự doanh chứng khoán

 Bảo lãnh phát hành chứng khoán

 Tư vấn đầu tư và lưu ký chứng khoán

Ngoài ra, công ty Cổ phần Chứng khoán Hòa Bình còn cung cấp các sản phẩm khác về tư vấn tài chính doanh nghiệp, bao gồm:

 Tư vấn mua lại và sáp nhập doanh nghiệp

 Tư vấn bảo lãnh và phát hành chứng khoán

 Tư vấn niêm yết chứng khoán

Hiện nay, tư vấn môi giới chứng khoán là hoạt động kinh doanh chính và cũng là hoạt động đem lại doanh thu chính cho công ty

2.4.1 Khái quát hoạt động kinh doanh của công ty Cổ phần Chứng khoán Hòa Bình

Trong giai đoạn 2011-2013, công ty HBS đã có những biến chuyển nhất định trong kinh doanh Theo báo cáo tài chính của công ty, tổng doanh thu của đang giảm sút khá nhiều từ hơn 54 tỷ đồng (năm 2011) còn hơn 20 tỷ đồng (năm 2013), kéo theo

là lợi nhuận cũng giảm mạnh từ hơn 1 tỷ đồng xuống còn 287 triệu đồng Để có thể có cái nhìn tường tận và rõ ràng hơn, chúng ta cùng đi vào phân tích tài chính của HBS

2.5 Phân tích tình hình tài chính công ty Cổ phần Chứng khoán Hoà Bình

Trong nền kinh tế thị trường đầy biến động như hiện nay mang lại cho các doanh nghiệp rất nhiều thách thức nhưng cũng không ít những cơ hội kinh doanh mang lại lợi nhuận Để có thể làm được điều đó, các doanh nghiệp cần phải tìm hiểu, đánh giá chính xác nhu cầu thị trường cũng như năng lực, tình hình của công ty mình Thông qua các tài liệu về hoạt động kinh doanh của công ty như bảng cân đối kế toán, báo cáo tài chính, bảng lưu chuyển tiền tệ và thuyết minh tài chính ta có thể thấy rõ được những vấn đề tồn đọng một cách chính xác nhất và có hướng giải quyết kịp thời cũng như những ưu điểm nên phát huy Sau đây ta sẽ dùng các phương pháp nghiên cứu phân tích để làm sáng tỏ những ưu, khuyết của công ty Cổ phần Chứng khoán Hòa Bình trong giai đoạn 2011-2013

2.5.1 Tình hình tài sản – nguồn vốn của công ty Cổ phần Chứng khoán Hoà Bình

trong giai đoạn 2011-2013

2.5.1.1 Phân tích cơ cấu biến động tài sản

Bảng 2.1 Quy mô tài sản của công ty Cổ phần Chứng khoán Hoà Bình

Tương đối

Tuyệt đối

(Nguồn: Báo cáo bảng cân đối kế toán công ty năm 2011 - 2013)

Qua các số liệu được tổng hợp trên, ta có thể thấy được từ 2011 - 2013 tổng tài sản của HBS giảm theo thời gian Năm 2011 tổng tài sản là 248.876,05 triệu đồng nhưng đến năm 2012 đã giảm đi hơn 8 triệu đồng còn lại 377.505,37 triệu đồng Và đến năm

2013 chỉ còn là 374.113,97 triệu đồng, giảm 3.391,40 triệu đồng so với năm 2012 Có

sự sụt giảm mạnh này là do năm 2012 là một năm nhiều thăng trầm và biến động của thị trường chứng khoán Việt Nam với việc tăng tới 40% trong vòng năm tháng đầu năm và sau đó quay đầu giảm mạnh trong 7 tháng còn lại Theo trang viettinbankschool.edu.vn tháng 6/2012, khi những bất ổn kinh tế phát sinh, niềm tin của giới đầu tư bị lung lay mạnh, chứng khoán Việt Nam rơi vào giai đoạn khó khăn

Đỉnh điểm là trong tháng 8/2012 cổ phiếu ngành ngân hàng liên tục ép sàn đẩy thị trường lao dốc không phanh Chỉ trong vòng 6 ngày sau biến cố, chỉ số giá chứng khoán trên HOSE giảm tới 11,8% và trên sàn Hà Nội giảm tới 15,4% Đà giảm điểm được nối dài trong suốt 2 tháng sau đó kéo thị trường chứng khoán vào thời kỳ đen tối nhất kể từ khi ra đời Những tháng cuối năm, tuy không còn tình trạng lao dốc nhưng thị trường lình xình với đa phần giao dịch ở mức giá tham chiếu và thanh khoản thấp, thậm chí có những phiên trong tháng 11/2012, tổng giá trị giao dịch trên cả 2 sàn cũng chỉ ở mức khoảng 300 tỷ đồng Nó đã tác động mạnh tới tình hình tài chính của HBS trong năm 2012

Nhưng bên cạnh đó cũng có những điểm sáng trong nền kinh tế như: lạm phát khá thấp, tỷ giá ổn định, lãi suất giảm và thặng dư cán cân thương mại làm tiền đề cho sự khởi sắc trong năm 2013 Mặc dù vậy nhưng dư âm của sự khủng hoảng TTCK này chưa chấm dứt hẳn trong năm 2013, HBS đã nỗ lực để đưa mình thoát khỏi nó nhưng chưa làm được triệt để do quy mô vốn và lợi thế cạnh tranh còn chưa tốt

Nguồn vốn của HBS chủ yếu là vốn chủ sở hữu khiến cho công ty mất đi những khoản chi phí cơ hội làm công ty bỏ lỡ những cái thay thế tốt nhất kế tiếp, HBS cần có những thay đổi phù hợp để cân đối lại tỷ trọng nguồn vốn của mình do hiện tại VCSH chiếm hơn 90% tổng nguồn vốn Điều chỉnh tăng khoản vốn vay lên khoảng 20% sẽ giúp cho công ty tận dụng được thế mạnh của đòn bẩy tài chính, được hưởng khoản tiết kiệm từ là chắn thuế do sử dụng nợ vay (bởi chi phí lãi vay sẽ được trừ vào thu nhập chịu thuế), làm tăng lợi nhuận cho chủ sở hữu giúp cho vị thế của công ty được nâng cao hơn

Biểu đồ 2.1 Sự biến động tài sản của công ty trong giai đoạn 2011 - 2013

(Nguồn: Bảng cân đối kế toán của công ty năm 2011 - 2013)

Tài sản ngắn hạn 62%

Tài sản dài hạn 38%

Năm 2011

Tài sản ngắn hạn 67%

Tài sản dài hạn 35%

Năm 2012

Ta thấy rằng tỷ trọng TSNH trên tổng tài sản của mỗi năm là rất lớn, hầu như đều trên 60% tổng tài sản Cụ thể là năm 2011, TSNH chiếm tới 62% tương ứng với 240.383,36 triệu đồng Năm 2012, tỷ trọng này là 65%, tăng 3% so với năm 2011 Đến năm

2013, tỷ trọng này lại tiếp tục tăng 2% đạt mức 248.876,05 triệu đồng tương đương với 67% trên tổng tài sản

Tỷ trọng TSNH trên tổng tài sản tăng khá đồng đều qua từng năm Ngược lại, tỷ trọng TSDH trên tổng tài sản lại giảm đều qua từng năm Năm 2011, tỷ trọng này là 38%, TSDH đạt 145.618,39 triệu đồng Đến năm 2012, tỷ trọng này giảm 3% so với năm

2011 tương đương với mức giảm 11.988,69 triệu đồng Tỷ trọng này tiếp tục giảm 2% vào năm 2013, TSDH chỉ đạt 125.237,92 triệu đồng

Đối với một công ty kinh doanh dịch vụ chứng khoán nói riêng thì cơ cấu tài sản này là phù hợp do công ty cần duy trì mức TSNH đủ lớn để giảm thiểu rủi ro thanh khoản cũng như đáp ứng nhu cầu hoạt động của công ty và những ảnh hưởng của sự biến động bất ngờ trong nền kinh tế Năm 2012 sự gia tăng của TSNH là 2,05% so với năm 2011, chủ yếu là do sự gia tăng tỷ trọng của tiền (tăng từ 7.155,76 triệu đồng năm

2011 lên 229.207,22 triệu đồng năm 2012)

Đến năm 2013, TSNH tăng chủ yếu là do sự tăng lên 80 tỷ đồng của khoản mục trả trước cho người bán do công ty xác định năm 2014 sẽ đầu tư nhiều hơn vào tài sản cho thuê nên đã đầu tư một khoản tiền trả trước người bán để đề phòng việc tăng giá tài sản mua trong năm tới Bên cạnh đó công ty còn có các hoạt động nợ thanh toán của khách hàng sau khi sử dụng dịch vụ mua bán chứng khoán, HBS đã tích cực trong việc tăng cường truy thu các khoản phải thu khách hàng tăng lên 14 tỷ đồng vào năm

2013 Công ty đã dùng nó để chi trả các khoản phải trả một cách nhanh chóng để hạn chế gánh nặng nợ Việc đầu tư vào tài sản ngắn hạn hay tài sản dài hạn như thế nào đều phụ thuộc vào những chính sách của công ty, hiện tại HBS thực hiện chính sách thận trọng nên chủ trương đầu tư nhiều vào tài sản ngắn hạn(trên 60%) do có vị thế tiền mặt mạnh nhưng điều này cũng có những mặt hạn chế khi gây ra lãng phí vốn

Công ty cần phải có những chính sách, chiến lược sao cho phù hợp để mang lại hiệu quả sử dụng tài sản cao nhất do công ty còn dự trữ tiền mặt khá nhiều chiếm hơn 60% tổng tài sản Trong tương lai, với mục tiêu mở rộng thị trường, mở thêm các chi nhánh, công ty cần cân bằng lại tỷ trọng này sao cho phù hợp, tăng cường đầu tư vào nâng cao cơ sở vật chất, nâng cao chất lượng phục vụ cho khách hàng, mang lại hiệu quả kinh doanh cao hơn

Bảng 2.2 Tài sản ngắn hạn của công ty Cổ phần Chứng khoán Hoà Bình trong giai đoạn 2011-2013

Đơn vị: Triệu đồng

Chỉ tiêu Năm 2013 Năm 2012 Năm 2011 Chênh lệch 2012/2011 Chênh lệch 2013/2012

Tuyệt đối Tương đối Tuyệt đối Tương đối

I.Tiền và các khoản tương đương tiền 141.155,47 229.207,23 224.155,77 5.051,46 2,25 (88.051,75) (38,42)

II.Các khoản đầu tư tài chính ngắn

2.Dự phòng giảm giá đầu tư ngắn hạn (3.109,12) (3.370,95) (3.353,48) (17,47) 0,52 261,83 (7,77)

III.Các khoản phải thu ngắn hạn 94.354,14 7.988,08 8.100 (111,92) (1,38) 86.366,06 1081,19