Phân tích tình hình tài chính tại công ty cổ phần đầu tư giáo dục và đào tạo Chìa Khóa vàng

Phân tích tài chính doanh nghiệp: Phân tích tình hình tài chính doanh nghiệp là quá trình sử dụng các phương pháp và công cụ cho phép thu thập, xử lý các thông tin kế toán và các thông

CHƯƠNG 1 LÝ LUẬN CHUNG VỀ PHÂN TÍCH TÀI CHÍNH DOANH NGHIỆP 1.1 Khái niệm và mục tiêu phân tích tài chính doanh nghiệp

1.1.1 Khái niệm phân tích tài chính doanh nghiệp

Tài chính doanh nghiệp: là những quan hệ kinh tế biểu hiện dưới hình thức giá

trị gắn trực tiếp với việc tổ chức, huy động, phân phối, sử dụng và quản lý vốn trong quá trình kinh doanh Là một khâu của hệ thống tài chính trong nền kinh tế, là một phạm trù kinh tế khách quan gắn liền với sự ra đời của nền kinh tế hàng hoá tiền tệ

Để tiến hành hoạt động kinh doanh, bất kì một doanh nghiệp nào cũng cần phải

có một lượng vốn tiền tệ tối thiểu nhất định Quá trình hoạt động kinh doanh từ góc độ tài chính, cũng là quá trình phân phối để tạo lập sử dụng các vốn tiền tệ của doanh nghiệp nhằm thực hiện các mục tiêu của nguồn tài chính, và tạo ra các luồng chuyển dịch giá trị mà biểu hiện của nó là luồng tiền tệ đi vào hoặc đi ra khỏi chu kì kinh doanh của doanh nghiệp

Phân tích tài chính doanh nghiệp:

Phân tích tình hình tài chính doanh nghiệp là quá trình sử dụng các phương pháp

và công cụ cho phép thu thập, xử lý các thông tin kế toán và các thông tin khác trong quản lý doanh nghiệp nhằm đánh giá tình hình tài chính, khả năng và tiềm lực của doanh nghiệp, giúp cho người sử dụng thông tin đưa ra các quyết định tài chính, quyết định quản lý phù hợp

Phân tích tài chính là cơ sở để dự đoán tài chính Trong nền kinh tế thị trường có

sự quản lý vĩ mô của nhà nước, có nhiều đối tượng quan tâm đến tình hình tài chính của doanh nghiệp như các nhà đầu tư, cung cấp tín dụng, các nhà quản lý doanh nghiệp, cơ quan thuế… Các đối tượng quan tâm đến tình hình tài chính doanh nghiệp dưới những góc độ khác nhau Phân tích tài chính giúp cho tất cả các đối tượng có thông tin phù hợp với mục đích của mình, trên cơ sở đó có thể đưa ra các quyết định hợp lý trong kinh doanh

Kết quả kinh doanh thuộc đối tượng phân tích có thể là kết quả riêng biệt của từng khâu, từng giai đoạn của quá trình sản xuất kinh doanh như mua hàng, bán hàng, sản xuất ra hàng hoá, hoặc có thể là kết quả tổng hợp của cả một quá trình sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp Đó là kết quả tài chính cuối cùng của doanh nghiệp

1.1.2 Mục tiêu phân tích tài chính doanh nghiệp

Phân tích tình hình tài chính phải cung cấp đầy đủ những thông tin hữu ích cho các nhà đầu tư, các chủ nợ và những người sử dụng khác để họ có thể ra các quyết định về đầu tư, tín dụng và các quyết định tương tự Thông tin phải dễ hiểu đối với

những người có một trình độ tương đối về kinh doanh và về các hoạt động kinh tế mà muốn nghiên cứu các thông tin này

Phân tích tình hình tài chính cũng nhằm cung cấp thông tin quan trọng nhất cho chủ doanh nghiệp, các nhà đầu tư, các chủ nợ và những người sử dụng khác đánh giá

số lượng, thời gian và rủi ro của những khoản thu bằng tiền từ cổ tức hoặc tiền lãi Vì các dòng tiền của các nhà đầu tư liên quan với các dòng tiền của doanh nghiệp nên quá trình phân tích phải cung cấp thông tin để giúp họ đánh giá số lượng, thời gian và rủi

ro của các dòng tiền thu thuần dự kiến của doanh nghiệp

Phân tích tình hình tài chính cũng phải cung cấp tin về các nguồn lực kinh tế, vốn chủ sở hữu, các khoản nợ, kết quả của các quá trình, các tình huống làm biến đổi các nguồn vốn và các khoản nợ của doanh nghiệp Đồng thời qua đó cho biết thêm nghĩa

vụ của doanh nghiệp đối với các nguồn lực này và các tác động của những nghiệp vụ kinh tế, giúp cho chủ doanh nghiệp dự đoán chính xác quá trình phát triển doanh nghiệp trong tương lai

Phân tích tình hình tài chính có thể ứng dụng theo nhiều chiều khác nhau như với mục đích tác nghiệp (chuẩn bị các quyết định nội bộ) và với mục đích thông tin (trong hoặc ngoài doanh nghiệp ) Việc thường xuyên tiến hành phân tích tình hình tài chính

sẽ giúp cho người sử dụng thấy được thực trạng hoạt động tài chính, từ đó xác định được nguyên nhân và mức độ ảnh hưởng đến từng hoạt động kinh doanh Trên cơ sở

đó có những biện pháp hữu hiệu và ra các quyết định cần thiết để nâng cao chất lượng công tác quản lý kinh doanh

Qua đó cho thấy, phân tích tình hình tài chính doanh nghiệp là quá trình kiểm tra, đối chiếu số liệu, so sánh số liệu về tài chính thực có của doanh nghiệp với quá khứ để định hướng trong tương lai Từ đó, có thể đánh giá đầy đủ mặt mạnh, mặt yếu trong công tác quản lý doanh nghiệp và tìm ra các biện pháp sát thực để tăng cường các hoạt động kinh tế và còn là căn cứ quan trọng phục vụ cho việc dự đoán, dự báo xu thế phát triển sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp

Phân tích tài chính doanh nghiệp đối với nhà quản trị:

Các hoạt động nghiên cứu tài chính trong doanh nghiệp được gọi là phân tích tài chính nội bộ Khác với phân tích tài chính bên ngoài do nhà phân tích ngoài doanh nghiệp tiến hành Do đó thông tin đầy đủ và hiểu rõ về doanh nghiệp, các nhà phân tích tài chính trong doanh nghiệp có nhiều lợi thế để có thể phân tích tài chính tốt nhất

Vì vậy nhà quản trị doanh nghiệp còn phải quan tâm đến nhiều mục tiêu khác nhau như tạo công ăn việc làm cho người lao động, nâng cao chất lượng sản phẩm hàng hoá

và dịch vụ, hạ chi phí thấp nhất và bảo vệ môi trường Doanh nghiệp chỉ có thể đạt được mục tiêu này khi doanh nghiệp kinh doanh có lãi và thanh toán được nợ

Nhà quản trị phân tích tài chính nhằm đánh giá hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp, xác định điểm mạnh, điểm yếu của doanh nghiệp Đó là cơ sở để định hướng các quyết định của Ban Tổng Giám đốc, Giám đốc tài chính, dự báo tài chính: kế hoạch đầu tư, ngân quỹ và kiểm soát các hoạt động quản lý

Phân tích tài chính doanh nghiệp đối với nhà đầu tư

Mối quan tâm của nhà đầu tư chủ yếu vào khả năng hoàn vốn, mức sinh lãi, khả năng thanh toán vốn và sự rủi ro Vì thế mà họ cần thông tin về điều kiện tài chính, tình hình hoạt động, về kết quả kinh doanh và các tiềm năng của doanh nghiệp Các nhà đầu tư còn quan tâm đến việc điều hành hoạt động công tác quản lý Những điều

đó tạo ra sự an toàn và hiệu quả cho các nhà đầu tư

Nhà đầu tư cần biết thu nhập của chủ sở hữu - lợi tức cổ phần và giá trị tăng thêm của vốn đầu tư Họ quan tâm tới phân tích tài chính để nhận biết khả năng sinh lãi của doanh nghiệp, từ đó có thể so sánh được và biết được khả năng thanh toán tức thời của doanh nghiệp Đó là một trong những căn cứ giúp họ ra quyết định bỏ vốn vào doanh nghiệp hay không

Phân tích tài chính danh nghiệp đối với người cho vay

Người cho vay phân tích tài chính để nhận biết khả năng vay và trả nợ của khách hàng Một trong những vấn đề người cho vay cần xem xét trước khi quyết định cho vay, là số lượng tiền và các tài sản có thể chuyển đổi thành tiền nhanh để từ đó có thể

so sánh được và biết được khả năng thanh toán tức thời của doanh nghiệp Ngoài ra, doanh nghiệp thực sự có nhu cầu vay hay không? Khả năng trả nợ của doanh nghiệp như thế nào?

1.2 Thông tin sử dụng trong phân tích tài chính

1.2.1 Bảng cân đối kế toán

Bảng cân đối kế toán là một báo cáo tài chính mô tả tình trạng tài chính của một doanh nghiệp tại một thời điểm nhất định nào đó Đây là một báo cáo tài chính có ý nghĩa rất quan trọng đối với mọi đối tượng có quan hệ sở hữu, quan hệ kinh doanh và quan hệ quản lý với doanh nghiệp Thông thường, bảng cân đối kế toán được trình bày dưới dạng bảng cân đối số dư các tài khoản kế toán, một bên phản ánh tài sản và một bên phản ánh nguồn vốn của doanh nghiệp

Bảng cân đối kế toán là bảng cân đối giữa tài sản và nguồn hình thành tài sản của doanh nghiệp cuối kỳ hạch toán Số liệu trên Bảng cân đối kế toán cho biết toàn bộ giá trị tài sản hiện có của doanh nghiệp theo cơ cấu tài sản, nguồn vốn, và cơ cấu nguồn vốn hình thành các tài sản đó Căn cứ vào Bảng cân đối kế toán, ta có thể nhận xét, đánh giá khái quát tình hình tài chính của doanh nghiệp

Nhìn vảo Bảng cân đối kế toán, nhà phân tích có thể nhận biết được loại hình doanh nghiệp, quy mô, mức độ tự chủ tài chính của doanh nghiệp Bảng cân đối kế toán là một tư liệu quan trọng bậc nhất giúp cho nhà phân tích đánh giá được khả năng cân bằng tài chính, khả năng thanh toán và khả năng cân đối vốn của doanh nghiệp Thông qua bảng cân đối kế toán, ta có thể xem xét quan hệ cân đối từng bộ phận vốn và nguồn vốn, cũng như các mối quan hệ khác Và thông qua việc nghiên cứu các mối quan hệ đó giúp cho người quản lý thấy rõ tình hình huy động nguồn vốn chủ sở hữu và nguồn vay nợ để mua sắm từng loại tài sản, hoặc quan hệ giữa công nợ khả năng thanh toán, kiểm tra các quá trình hoạt động, kiểm tra tình hình chấp hành kế hoạch…Từ đó phát hiện được tình trạng mất cân đối, và có phương hướng và biện pháp kịp thời đảm bảo các mối quan hệ cân đối vốn cho hoạt động tài chính thực sự trở nên có hiệu quả, tiết kiệm và có lợi cho doanh nghiệp

1.2.2 Báo cáo kết quả kinh doanh

Báo cáo kết quả kinh doanh là báo cáo tài chính tổng hợp, phản ánh tổng quát tình hình thu nhập và kết quả kinh doanh của doanh nghiệp trong một thời kỳ, chi tiết cho các hoạt động sản xuất kinh doanh Tại Việt Nam, báo cáo kết quả kinh doanh còn

có thêm phần kê khai tình hình thực hiện nghĩa vụ của doanh nghiệp đối với ngân sách nhà nước và tình hình thực hiện thuế giá trị gia tăng

Báo cáo kết quả kinh doanh cho biết sự dịch chuyển của tiền trong quá trình sản xuất- kinh doanh của doanh nghiệp và cho phéo dự tính khả năng hoạt động của doanh nghiệp trong tương lai Báo cáo Kết quả kinh doanh cũng giúp nhà phân tích so sánh doanh thu với số tiền thực nhập quỹ khi bán hàng hoá, dịch vụ, so sánh tổng chi phí phát sinh với số tiền thực xuất quỹ để vận hành doanh nghiệp Trên cơ sở doanh thu và chi phí, có thể xác định được kết quả sản xuất- kinh doanh: lãi hay lỗ trong năm Như vậy, báo cáo kết quả kinh doanh phản ánh kết quả hoạt động sản xuất – kinh doanh, phản ánh tình hình tài chính của doanh nghiệp trong một thời kỳ nhất định Nó cung cấp những thông tin tổng hợp về tình hình và kết quả sử dụng các tiềm năng về vốn, lao động, kỹ thuật và trình độ quản lý sản xuất – kinh doanh của doanh nghiệp Báo cáo kết quả kinh doanh có ý nghĩa quan trọng trong lĩnh vực quản lý kinh tế, thu hút sự quan tâm của nhiều đối tượng ở bên trong cũng như bên ngoài doanh nghiệp Mỗi đối tượng quan tâm đến báo cáo tài chính trên một giác độ khác nhau, song nhìn chung đều nhằm có được những thông tin cần thiết cho việc ra các quyết định phù hợp với mục tiêu của mình

Với nhà quản lý doanh nghiệp, báo cáo kết quả kinh doanh cung cấp thông tin tổng hợp về tình hình và kết quả kinh doanh sau một kỳ hoạt động, trên cơ sở đó các

nhà quản lý sẽ phân tích đánh giá và đề ra được các giải pháp, quyết định quản lý kịp thời, phù hợp cho sự phát triển của doanh nghiệp trong tương lai

Với các cơ quan hữu quan của nhà nước như tài chính, ngân hàng kiểm toán, thuế Báo cáo kết quả kinh doanh là tài liệu quan trọng trong việc kiểm tra giám sát, hướng dẫn, tư vấn cho doanh nghiệp thực hiện các chính sách, chế độ kinh tế tài chính của doanh nghiệp

Với các nhà đầu tư, các nhà cho vay báo cáo kết quả kinh doanh giúp họ nhận biết khả năng về tài chính, tình hình sử dụng các loại tài sản, nguồn vốn, khả năng sinh lời, hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh, mức độ rủi ro để họ cân nhắc, lựa chọn

và đưa ra quyết định phù hợp

Với nhà cung cấp, báo cáo kết quả kinh doanh giúp họ nhận biết khả năng thanh toán, phương thức thanh toán, để từ đó họ quyết định bán hàng cho doanh nghiệp nữa hay thôi, hoặc cần áp dụng phương thức thanh toán như thế nào cho hợp lý

Với khách hàng, báo cáo kết quả kinh doanh giúp cho họ có những thông tin về khả năng, năng lực sản xuất và tiêu thụ sản phẩm, mức độ uy tín của doanh nghiệp, chính sách đãi ngộ khách hàng để họ có quyết định đúng đắn trong việc mua hàng của doanh nghiệp

Với cổ đông, công nhân viên, họ quan tâm đến thông tin về khả năng cũng như chính sách chi trả cổ tức, tiền lương, bảo hiểm xã hội, và các vấn đề khác liên quan đến lợi ích của họ thể hiện trên báo cáo tài chính

1.2.3 Báo cáo lưu chuyển tiền tệ

Báo cáo lưu chuyển tiền tệ là một trong các báo cáo tài chính tổng hợp phản ánh việc hình thành và sử dụng lượng tiền thu, chi và còn lại trong kỳ báo cáo nhằm cung cấp số liệu phục vụ cho việc đánh giá tình hình tài chính bằng tiền của doanh nghiệp

Để đánh giá một doanh nghiệp có đảm bảo được chi trả hay không, cần tìm hiểu tình hình Ngân quỹ của doanh nghiệp Ngân quỹ thường được xác định cho thời hạn ngắn (thường là từng tháng)

Báo cáo lưu chuyển tiền tệ cung cấp thông tin chi tiết cơ cấu tài chính của doanh nghiệp, đánh giá các thay đổi trong tài sản thuần và khả năng chuyển đổi của tài sản thành tiền Giúp đánh giá khả năng thanh toán và khả năng của doanh nghiệp trong việc tạo ra các luồng tiền trong quá trình hoạt động,

Báo cáo lưu chuyển tiền tệ làm tăng khả năng đánh giá khách quan tình hình hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp và khả năng so sánh giữa các doanh nghiệp vì nó loại trừ được các ảnh hưởng của việc sử dụng các phương pháp kế toán khác nhau Trên cơ sở dòng tiền nhập quỹ và dòng tiền xuất quỹ, nhà phân tích thực hiện cân đối quỹ với số dư ngân quỹ đầu kỳ để xác địch số dư ngân quỹ cuối kỳ Từ đó có thể thiết

lập mức ngân quỹ dự phòng tối thiểu cho doanh nghiệp nhằm mục tiêu đảm bảo chi trả

1.2.4 Thông tin chung về tình hình kinh tế

Các thông tin phản ánh tình hình chung về kinh tế tại một thời kỳ nhất định có liên quan tới hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp là những thông tin quan trọng cần xem xét Hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp chịu tác động của nhiều yếu tố thuộc môi trường vĩ mô nên phân tích tài chính cần đặt trong bối cảnh chung của kinh

tế trong nước và khu vực Những thông tin cần quan tâm bao gồm:

Thông tin về tăng trưởng hay suy thoái kinh tế, đặc biệt với phạm vi trong nước

và khu vực

Các chính sách kinh tế lớn của nhà nước, chính sách chính trị, ngoại giao, pháp luật, chế độ tài chính, kế toán,… có liên quan

Thông tin về tỷ lệ lạm phát

Thông tin về lãi suất ngân hàng, tỷ giá hối đoái

1.2.5 Thông tin chung về đối thủ cạnh tranh

Đối thủ cạnh tranh bao gồm cả đối thủ cạnh tranh trực tiếp (cùng hoạt động sản xuất kinh doanh và tiêu thụ sản phẩm, dịch vụ đồng nhất) và đối thủ cạnh tranh gián tiếp (các đối thủ mà chưa thực hiện kinh doanh trong ngành mà doanh nghiệp đang hoạt động) Nếu đối thủ cạnh tranh mạnh thì việc nâng cao hiệu quả kinh doanh của doanh sẽ gặp nhiều khó khăn hơn Lúc này, để cạnh tranh, doanh nghiệp chỉ có cách đẩy mạnh việc “thay đổi mình”: hạ giá thành, nâng cao chất lượng để tăng lượng tiêu thụ, tăng vòng quay vốn,… Vì vậy, thông tin về đối thủ cạnh tranh là rất quan trọng để doanh nghiệp có những phương án, hình thức kinh doanh mới kịp thời dựa theo những thay đổi của thị trường và đối thủ cạnh tranh

1.3 Phương pháp phân tích tài chính doanh nghiệp

1.3.1 Phương pháp tỷ số

Đây là phương pháp trong đó các tỷ số được sử dụng để phân tích Các tỷ số đơn được thiết lập bởi chỉ tiêu này so với chỉ tiêu khác Đây là phương pháp có tính hiện thực cao với các điều kiện áp dụng ngày càng được bổ sung và hoàn thiện Bởi nguồn thông tin kế toán và tài chính được cải tiến và được cung cấp đầy đủ hơn Đó là cơ sở

để hình thành những tỷ lệ tham chiếu tin cậy cho việc đánh giá một tỷ số của một doanh nghiệp hay một nhóm doanh nghiệp

Ngoài ra, việc áp dụng công nghệ tin học cho phép tích luỹ dữ liệu và thúc đẩy nhanh quá trình tính toán hàng loạt các tỷ số

Phương pháp phân tích này giúp các nhà phân tích khai thác có hiệu quả những

số liệu và phân tích một cách hệ thống hàng loạt tỷ số theo chuỗi thời gian liên tục hoặc theo từng giai đoạn

Về nguyên tắc, với phương pháp tỷ số, cần xác định được các ngưỡng, các tỷ số tham chiếu Để đánh giá tình trạng tài chính của một doanh nghiệp cần so sánh các tỷ

số của doanh nghiệp với các tỷ số tham chiếu Như vậy, phương pháp so sánh luôn được kết hợp với các phương pháp phân tích tài chính khác Khi phân tích, nhà phân tích thường so sánh theo thời gian (kỳ này với kỳ trước) để nhận biết xu hướng thay đổi theo tình hình tài chính của doanh nghiệp, theo không gian (so sánh mức trung bình của nghành) để đánh giá vị thế của doanh nghiệp trong nghành

Trong phân tích tài chính doanh nghiệp, các tỷ số tài chính được phân thành các nhóm tỷ số đặc trưng, phản ánh những nội dung cơ bản theo các mục tiêu hoạt động của doanh nghiệp Đó là các nhóm tỷ số về khả năng thanh toán, nhóm tỷ số về cơ cấu vốn và nguồn vốn, nhóm tỷ số về năng lực hoạt động kinh doanh, nhóm tỷ số về khả năng sinh lời

Mỗi nhóm tỷ số lại bao gồm nhiều tỷ số phản ánh riêng lẻ, từng bộ phận của hoạt động tài chính trong mỗi trường hợp khác nhau, tuỳ theo góc độ phân tích, người phân tích lựa chọn các nhóm chỉ tiêu khác nhau để phục vụ mục tiêu phân tích của mình

Điều kiện để áp dụng phương pháp so sánh là các chỉ tiêu tài chính phải thống nhất về không gian, thời gian, nội dung, tính chất và đơn vị tính toán,… và theo mục đích mà xác định số gốc so sánh Gốc so sánh được chọn là gốc về mặt thời gian hoặc không gian, kỳ phân tích được lựa chọn là kỳ báo cáo hoặc kỳ kế hoạch, giá trị so sánh

có thể lựa chọn bằng số tuyệt đối, số tương đối hoặc số bình quân, so sánh bao gồm:

So sánh giữa số thực hiện trong kỳ này với số thực hiện kỳ trước để thấy rõ xu hướng thay đổi về tài chính doanh nghiệp Đánh giá sự tăng tưởng hay thụt lùi trong hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp

So sánh giữa số liệu của doanh nghiệp với số liệu trung bình ngành của các doanh nghiệp khác để đánh giá tình hình tài chính của doanh nghiệp mình tốt hay xấu, được hay chưa được

So sánh theo chiều dọc để xem xét tỷ trọng của từng chỉ tiêu so với tổng thể, so sánh chiều ngang của nhiều kỳ để thấy được sự biến đổi cả về lượng tương đối và tuyệt đối của một chỉ tiêu nào đó qua các niên độ kế toán liên tiếp

1.3.3 Phương pháp Dupont

Các nhà phân tích còn sử dụng phương pháp phân tích tài chính Dupont Với phương pháp này, các nhà phân tích sẽ nhận biết được các nguyên nhân dẫn đến các hiện tượng tốt, xấu trong hoạt động của doanh nghiệp Bản chất của phương pháp này

là tách một tỷ số tổng hợp phản ánh sức sinh lợi của doanh nghiệp như thu nhập trên tài sản (ROA), thu nhập sau thuế trên vốn chủ sở hữu (ROE) thành tích số của chuỗi các tỷ số có mối quan hệ nhân quả với nhau Điều đó cho phép phân tích ảnh hưởng của các tỷ số đó với tỷ số tổng hợp

Lãi ròng

X

Doanh thu Doanh thu Tổng tài sản Phương pháp Dupont có ưu điểm lớn là giúp nhà phân tích phát hiện và tập trung vào các yếu điểm của doanh nghiệp Nếu doanh lợi vốn chủ sở hữu của doanh nghiệp thấp hơn các doanh nghiệp khác cùng ngành thì nhà phân tích có thể dựa vào hệ thống các chỉ tiêu theo phương pháp phân tích Dupont để tìm ra nguyên nhân chính xác Ngoài việc được sử dụng để so sánh với các doanh nghiệp khác trong cùng ngành, các chỉ tiêu đó có thể được dùng để xác định xu hướng hoạt động của doanh nghiệp trong một thời kỳ, từ đó phát hiện ra những khó khăn doanh nghiệp có thể sẽ găp phải Nhà phân tích nếu biết kết hợp phương pháp phân tích tỷ lệ và phương pháp phân tích Dupont sẽ góp phần nâng cao hiệu quả phân tích tài chính doanh nghiệp

1.4 Nội dung phân tích tài chính doanh nghiệp

1.4.1 Phân tích báo cáo tài chính

Phân tích Bảng Cân đối kế toán của doanh nghiệp 1.4.1.1.

a Phân tích tình hình Tài sản - Nguồn vốn

Thế mạnh cạnh tranh của một doanh nghiệp sẽ phụ thuộc vào tiềm lực về nguồn vốn và quy mô về TS, bên cạnh đó doanh nghiệp cần đảm bảo nâng cao được hiệu quả

sử dụng vốn Để làm được điều đó, doanh nghiệp phải xem xét cơ cấu TS và cơ cấu nguồn vốn của doanh nghiệp có hợp lý không, cũng như mối quan hệ giữa tình hình huy động vốn với tình hình sử dụng vốn của doanh nghiệp

Tổng TS của một doanh nghiệp được chia làm 2 loại: TSNH và TSDH Và tổng nguồn vốn của một doanh nghiệp bao gồm: Vốn cố định và Vốn lưu động Doanh nghiệp cần xác định được vốn nhiều hay ít, tăng hay giảm, phân bổ ra sao, có hợp lý hay không, sẽ có những đánh giá chính xác về những ảnh hưởng của vốn đến kết quả hoạt động kinh doanh và tình hình tài chính của doanh nghiệp Phân tích sự biến động của TS và nguồn vốn sẽ giúp doanh nghiệp nhìn nhận việc sử dụng vốn một cách hợp

lý, từ đó có những chiến lược quản lý vốn và TS phù hợp, hiệu quả

Bên cạnh đó, khi phân tích cần xem xét cơ cấu sử dụng vốn có hợp lý hay không

Cơ cấu vốn tác động như thế nào đến quá trình hoạt động SXKD Thông qua việc xác định tỷ trọng từng loại TS trong tổng TS đồng thời so sánh tỷ trọng của từng loại giữa

kỳ và cuối kỳ để thấy sự biến động của cơ cấu vốn Điều này chỉ thực sự phát huy có tác dụng khi để ý đến tính chất nghề nghiệp kinh doanh của doanh nghiệp Có như vậy doanh nghiệp mới đưa ra được những quyết định hợp lý, chính xác thiết thực về việc phân bổ nguồn vốn cho từng giai đoạn, từng loại TS của doanh nghiệp

Sau khi phân tích cơ cấu TS và nguồn vốn cần kết hợp với tình hình đầu tư trong doanh nghiệp để đánh giá một cách chính xác

b Phân tích tính cân đối Tài chính

Nếu lấy tiêu chí thời gian luân chuyển tài sản để phân loại, chúng ta có thể chia tài sản của doanh nghiệp thành hai bộ phận: tài sản ngắn hạn có thời gian sử dụng dưới

1 năm, tài sản dài hạn có thời hạn sử dụng trên 1 năm

Dựa vào thời hạn sử dụng vốn, có thể chia nguồn vốn doanh nghiệp thành hai loại: nguồn vốn ngắn hạn (nợ ngắn hạn) có thời hạn sử dụng dưới 1 năm, nguồn vốn dài hạn (nợ dài hạn và vốn chủ sở hữu) có thời hạn sử dụng trên 1 năm

Theo nguyên tắc quản lý tài chính: Tài sản dài hạn phải được hình thành từ nguồn vốn dài hạn Nguồn vốn ngắn hạn chỉ được dùng vào tài sản ngắn hạn Doanh nghiệp cần đảm bảo sử dụng tài sản dài hạn một cách ổn định, chắc chắn, phục vụ cho hoạt động sản xuất kinh doanh lâu dài của mình bằng nguồn vốn dài hạn Nếu doanh nghiệp sử dụng nguồn vốn ngắn hạn để tài trợ tài sản dài hạn, thì khi tài sản dài hạn chưa chuyển đổi quay vòng thành tiền, doanh nghiệp có thể phải đối mặt với nghĩa vụ thanh toán, gặp áp lực về tiền và rủi ro trong thanh toán

Ngược lại, các nguồn vốn ngắn hạn chỉ lưu lại trong doanh nghiệp dưới 1 năm Khi tới kỳ hạn trả nợ, doanh nghiệp cần phải có sẵn tiền Để đảm bảo khả năng trả nợ, doanh nghiệp cần phải sử dụng những nguồn vốn ngắn hạn vào các hạng mục tài sản trong kinh doanh hoặc đầu tư có độ quay vòng nhanh nhất, nghĩa là phải sử dụng tài sản lưu động

Để nghiên cứu mối quan hệ cân đối phù hợp giữa cơ cấu nguồn vốn và cơ cấu tài

sản, các nhà phân tích sử dụng chỉ tiêu vốn lưu động ròng

Vốn lưu động ròng là khoản chênh lệch giữa sử dụng vốn và nguồn vốn cùng

thời gian sử dụng do các giao dịch tài chính trong kỳ kinh doanh tạo ra

Vốn lưu động ròng = Tài sản ngắn hạn - Nợ ngắn hạn

= Nguồn vốn dài hạn – Tài sản dài hạn

Vốn lưu động ròng là một chỉ tiêu rất quan trọng trong việc đánh giá tình hình tài chính của một doanh nghiệp Chỉ tiêu này cho biết hai điều cốt yếu là: tài sản dài hạn của doanh nghiệp có được tài trợ một cách vững chắc hay không; và doanh nghiệp có

đủ khả năng thanh toán các khoản nợ ngắn hạn không

+ Vốn lưu động ròng > 0:

Trong trường hợp này, việc tài trợ từ các nguồn vốn là tốt Toàn bộ tài sản dài hạn được tài trợ từ nguồn vốn dài hạn, nghĩa là được tài trợ một cách rất ổn định Doanh nghiệp không những đủ vốn dài hạn tài trợ cho các tài sản dài hạn của mình mà còn thừa một phần để tài trợ cho các nhu cầu ngắn hạn Đồng thời khi vốn lưu động có giá trị dương cũng có nghĩa là tổng tài sản ngắn hạn lớn hơn nợ ngắn hạn Điều đó chứng tỏ doanh nghiệp có khả năng thanh toán tốt, có thể trang trải các khoản nợ ngắn hạn của mình bằng các tài sản có khả năng luân chuyển, quay vòng nhanh

Về nguyên lý, khi chi phí đầu vào tăng, hệ số tổng lợi nhuận sẽ giảm và trừ khi công ty có thể chuyển các chi phí này cho khách hàng của mình dưới hình thức nâng giá bán sản phẩm Trong thực tế, khi muốn xem các chi phí này có cao quá hay không, người ta sẽ so sánh hệ số tổng lợi nhuận của một công ty với hệ số của các công ty cùng ngành Nếu hệ số tổng lợi nhuận của các công ty cùng ngành cao hơn thì công ty cần có giải pháp tốt hơn trong việc kiểm soát các chi phí đầu vào

Hệ số lợi nhuận hoạt động

Hệ số lợi nhuận hoạt động =

Thu nhập trước thuế và lãi vay (EBIT)

1.4.2 Phân tích các chỉ tiêu tài chính

Các chỉ tiêu về khả năng thanh toán 1.4.2.1.

Tình hình tài chính được thể hiện khá rõ nét qua các chỉ tiêu tài chính về khả năng thanh toán của doanh nghiệp Khả năng thanh toán của doanh nghiệp phản ánh mối quan hệ tài chính các khoản có khả năng thanh toán trong kỳ với khoản phải thanh toán trong kỳ Sự thiếu hụt về khả năng thanh toán có thể đưa doanh nghiệp tới tình trạng không hoàn thành nghĩa vụ trả nợ đúng hạn và có thể phải ngừng hoạt động Do

đó cần chú ý đến khả năng thanh toán của doanh nghiệp Nhóm chỉ tiêu này bao gồm:

Khả năng thanh toán hiện hành

Tỷ số khả năng thanh toán hiện hành là thước đo khả năng thanh toán ngắn hạn của doanh nghiệp, nó cho biết mức độ các khoản nợ của các chủ nợ ngắn hạn được trang trải bằng các tài sản có thể chuyển đổi thành tiền trong một giai đoạn tương đương với thời hạn của các khoản nợ đó Khi đã có hệ số này ta tiến hành so sánh với

tỷ số tham chiếu khác như: mức trung bình ngành, tỷ lệ kỳ trước… để được sự đánh giá tốt hơn

Khả năng thanh toán

Tài sản lưu động

Nợ ngắn hạn

Thông thường, nếu chỉ tiêu này ≥ 1 thì doanh nghiệp có đủ khả năng thanh toán các khoản nợ ngắn hạn, ngược lại, nếu chỉ tiêu càng nhỏ hơn 1 thì khả năng doanh nghiệp thanh toán được các khoản nợ ngắn hạn càng thấp

Khả năng thanh toán nhanh

Là tỷ số giữa các tài sản quay vòng nhanh với nợ ngắn hạn Tỷ số khả năng thanh toán nhanh cho biết khả năng hoàn trả các khoản nợ ngắn hạn không phụ thuộc vào việc bán tài sản dự trữ (tồn kho) và được xác định bằng cách lấy tài sản lưu động trừ phần dự trữ (tồn kho) chia cho nợ ngắn hạn

Chỉ tiêu này càng lớn thì khả năng thanh toán nhanh của doanh nghiệp càng cao Tuy nhiên nếu hệ số này quá cao cũng không tốt, bởi như vậy có nghĩa là doanh nghiệp duy trì lượng vốn bằng tiền quá lớn sẽ làm giảm tốc độ luân chuyển vốn dẫn đến hiệu quả sử dụng vốn thấp

Khả năng thanh toán tức thời

Hệ số thanh toán tức thời là phép tính giữa tài sản quay vòng nhanh chia cho nợ ngắn hạn Tài sản quay vòng nhanh là những tài sản nhanh chóng chuyển đổi thành tiền và các khoảng tương đương tiền bao gồm: tiền, chứng khoán, các khoản phải thu

Do vậy, tỷ lệ khả năng thanh toán tức thời cho biết khả năng hoàn trả các khoản nợ ngắn hạn bằng tiền và các khoản tương đương tiền

Tỷ lệ này thường dao động từ 0,5 đến 1 Tuy nhiên, để kết luận giá trị của hệ số thanh toán tức thời là tốt hay xấu, có ảnh hưởng gì đến hoạt động của doanh nghiệp hay không thì cần xem xét đặc điểm và điều kiện kinh doanh của doanh nghiệp Nếu

hệ số này nhỏ hơn 0,5 thì doanh nghiệp sẽ gặp khó khăn trong việc thanh toán nợ

Độ lớn của chỉ số này phụ thuộc vào ngành nghề kinh doanh và kỳ hạn thanh toán của món nợ phải thu phải trả trong kì

Các chỉ tiêu về khả năng cân đối vốn:

Khả năng thanh toán tức thời =

Tiền + Các khoản tương đương tiền

Nợ đến hạn

Hệ số nợ =

Nợ phải trả Tổng nguồn vốn

Hệ số nợ là tỷ số được sử dụng để xác định nghĩa vụ của chủ doanh nghiệp đối với các chủ nợ trong việc góp vốn Hệ số nợ được các chủ nợ và chủ đầu tư góp vốn liên doanh quan tâm rộng rãi Thông thường thì các chủ nợ thích tỷ số nợ trên tổng tài sản vừa phải

Hệ số nợ càng thấp thì các khoản nợ càng được đảm bảo trong trường hợp doanh nghiệp bị phá sản

Hệ số nợ càng cao chứng tỏ khả năng độc lập của doanh nghiệp về mặt tài chính càng kém, doanh nghiệp càng bị ràng buộc, bị sức ép từ những khoản nợ vay, dễ mất khả năng thanh toán Nhưng doanh nghiệp lại có lợi vì được sử dụng một lượng tài sản lớn mà chỉ đầu tư một lượng nhỏ

Hệ số tự tài trợ

Hệ số tự tài trợ =

Tổng nguồn vốn chủ sở hữu Tổng nguồn vốn

Hệ số tự tài trợ là một chỉ tiêu tài chính đo lường sự góp vốn chủ sở hữu trong tổng số vốn hiện có của doanh nghiệp

Hệ số tự tài trợ càng lớn chứng tỏ doanh nghiệp có nhiều vốn tự có, có tính độc lập cao với các chủ nợ, do đó không bị ràng buộc hoặc bị sức ép từ các khoản nợ vay

Hệ số nợ trên vốn chủ sở hữu

Hệ số nợ trên vốn chủ

Nợ phải trả Vốn chủ sở hữu

Hệ số nợ trên vốn chủ sở hữu phản ánh cơ cấu nguồn vốn của doanh nghiệp Chỉ tiêu “nợ phải trả” có thể lấy giá trị là tổng nợ, hoặc nợ dài hạn, nợ ngắn hạn của doanh nghiệp, tuỳ thuộc vào mục đích phân tích của người sử dụng Hệ số nợ trên vốn chủ sở hữu cho biết cứ một đồng vốn chủ sở hữu đầu tư thì có bao nhiêu đồng sẽ được tài trợ bởi nguồn vốn từ vay nợ bên ngoài

Các chỉ tiêu về khả năng quản lý tài sản 1.4.2.3.

Số vòng quay tổng tài sản

Số vòng quay tổng tài sản =

Doanh thu thuần

Tổng tài sản

Trong hoạt động sản xuất kinh doanh, các doanh nghiệp luôn mong muốn tài sản vận động không ngừng để đẩy mạnh tăng doanh thu, từ đó là nhân tố góp phần tăng lợi nhuận cho doanh nghiệp Chỉ tiêu này phản ánh một kỳ phân tích các tài sản quay được bao nhiêu vòng, chỉ tiêu này càng cao, chứng tỏ các tài sản vận động nhanh, góp phần tăng doanh thu, là điều kiện nâng cao lợi nhuận cho doanh nghiệp Nếu chỉ tiêu này thấp, chứng tỏ các tài sản vận động chậm, có hàng tồn kho, sản phẩm dở dang nhiều, làm cho doanh thu của doanh nghiệp giảm

Luân chuyển tài sản ngắn hạn

Tài sản ngắn hạn thể hiện phần vốn của doanh nghiệp đầu tư vào các hạng mục tài sản có tính luân chuyển nhanh với thời gian thu hồi vốn trong vòng một năm (hoặc một chu kì kinh doanh) Phân tích hiệu quả sử dụng tài sản ngắn hạn chủ yếu giúp đánh giá tốc độ luân chuyển của tài sản ngắn hạn, từ đó đánh giá về hiệu quả sử dụng vốn của doanh nghiệp

Việc quản lý sử dụng tốt tài sản ngắn hạn sẽ góp phần giúp doanh nghiệp thực hiện được mục tiêu đã đề ra Bởi vì quản lý tài sản ngắn hạn không những đảm bảo sử dụng tài sản ngắn hạn hợp lý, tiết kiệm mà còn có ý nghĩa đối với việc hạ thấp chi phí sản xuất, thúc đẩy việc tiêu thụ sản phẩm và thu tiền bán hàng, từ đó sẽ làm tăng doanh thu và lợi nhuận của doanh nghiệp

Hiệu suất sử dụng tài sản ngắn hạn =

Doanh thu thuần Tài sản ngắn hạn

Chỉ tiêu này cho biết một đồng tải sản ngắn hạn tạo ra bao nhiêu đồng doanh thu trong một năm Tài sản ngắn hạn ở đây được xác định theo giá trị còn lại đến thời điểm lập báo cáo

+ Tốc độ luân chuyển tài sản ngắn hạn

Tốc độ luân chuyển của tài sản ngắn hạn còn được thể hiện dưới dạng thời gian của một vòng quay, thời gian của một vòng quay ngắn, tức là tốc độ luân chuyển tài sản ngắn hạn nhanh và doanh nghiệp có thể thu hồi vốn sớm

Thời gian một vòng quay tài sản ngắn hạn

=

360

Vòng quay TSNH

+ Sức sinh lời của tài sản ngắn hạn:

Sức sinh lời của tài sản ngắn hạn =

Lợi nhuận ròng Tài sản ngắn hạn

Chỉ tiêu này phản ánh một đồng tài sản ngắn hạn được đưa vào sản xuất tạo ra bao nhiêu đồng lợi nhuận ròng

Luân chuyển tài sản dài hạn

+ Hiệu suất sử dụng tài sản dài hạn:

Hiệu suất sử dụng tài sản dài hạn =

Doanh thu thuần Tài sản dài hạn

Chỉ tiêu này phản ánh cứ trung bình một đồng tài sản dài hạn tạo ra được bao nhiêu đồng doanh thu Tỉ số này càng cao chứng tỏ việc sử dụng tài sản dài hạn càng

có hiệu quả và trình độ sử dụng tài sản cố định của công ty có tiến triển tốt Khả năng sinh lời của tài sản trong kinh doanh cũng tăng

+ Thời gian của một vòng luân chuyển tài sản dài hạn:

Thời gian của một vòng luân chuyển

=

360

Số vòng quay của TSDH trong kỳ

Chỉ tiêu này thể hiện số ngày cần thiết để quay một vòng của TSDH Thời gian của một vòng luân chuyển càng nhỏ thì tốc độ luân chuyển càng lớn và rút ngắn chu

kỳ kinh doanh, vốn quay vòng có hiệu quả hơn

+ Sức sinh lời của tài sản dài hạn:

Sức sinh lời của tài sản dài hạn =

Lợi nhuận sau thuế Tài sản dài hạn trong kỳ

Chỉ tiêu này cho biết một đồng tài sản dài hạn trong kỳ có thể tạo ra được bao nhiêu đồng lợi nhuận sau thuế

Vòng quay hàng tồn kho

Vòng quay hàng tồn kho =

Giá vốn hàng bán Hàng tồn kho bình quân

Thời gian quay vòng hàng tồn

360 Vòng quay hàng tồn kho

Chỉ số này thể hiện khả năng quản trị hàng tồn kho hiệu quả như thế nào Chỉ số vòng quay hàng tồn kho càng cao càng cho thấy doanh nghiệp bán hàng nhanh và hàng tồn kho không bị ứ đọng nhiều trong doanh nghiệp Có nghĩa là doanh nghiệp sẽ ít rủi

ro hơn nếu nhìn thấy trong báo cáo tài chính, khoản mục hàng tồn kho có giá trị giảm qua các năm Tuy nhiên chỉ số này quá cao cũng không tốt vì như thế có nghĩa là lượng hàng dự trữ trong kho không nhiều, nếu như cầu thị trường tăng đột ngột thì rất

có thể khả năng doanh nghiệp bị mất khách hàng và bị đối thủ cạnh tranh giành thị phần Thêm nữa, dự trữ nguyên vật liệu đầu vào cho các khâu sản xuất không đủ có thể khiến cho dây chuyền bị ngưng trệ Vì vậy chỉ số vòng quay hàng tồn kho cần phải

đủ lớn để đảm bảo mức độ sản xuất đáp ứng được nhu cầu khách hàng

Vòng quay khoản phải thu

lý các khoản phải thu Vòng quay các khoản phải thu cao chứng tỏ khả năng thu hồi nợ tốt Tuy nhiên, điều này có thể gây giảm doanh thu do chính sách bán chịu nghiêm ngặt hơn Vòng quay các khoản phải thu thấp sẽ phản ánh chính sách bán chịu của doanh nghiệp không có hiệu quả và tiềm ẩn nhiều rủi ro

Trên thực tế, trong hoạt động sản xuất kinh doanh, việc tồn tại các khoản phải thu

là điều không tránh khỏi Nhờ bán chịu, doanh nghiệp có thể thu hút thêm khách hàng,

mở rộng thị trường và duy trì thị trường, do đó có thể giảm hàng tồn kho, duy trì được mức sản xuất, nâng cao hiệu quả sử dụng máy móc, thiết bị Hơn nữa còn mang lại lợi nhuận cao nhờ việc tăng giá do khách hàng mua chịu Song việc bán hàng chịu cũng đẩy doanh nghiệp vào tình trạng phải đối mặt với không ít rủi ro như: giá trị hàng hoá lâu không được thực hiện dẫn đến giảm tốc độ chu chuyển vốn, đặc biệt tình trạng thiếu hụt vốn doanh nghiệp phải huy động nguồn tài trợ cho việc bán chịu, rủi ro về

chi phí và khả năng thu nợ cao Vì vậy doanh nghiệp cần quản lý đến vòng quay các khoản phải thu chặt chẽ

Thời gian thu nợ trung bình

Thời gian thu nợ

360 Vòng quay khoản phải thu

Tỷ số này cho biết doanh nghiệp mất bình quân bao nhiêu ngày để thu hồi các khoản phải thu của mình Dựa vào thời gian thu nợ trung bình, có thể nhận ra chính sách bán trả chậm của doanh nghiệp, chất lượng công tác theo dõi thu hồi nợ của doanh nghiệp

Các chỉ tiêu phản ánh khả năng sinh lời 1.4.2.4.

Tỷ suất lợi nhuận trên doanh thu (ROS)

Lãi ròng Doanh thu

ROS cho thấy: mỗi đồng doanh thu phát sinh trong kỳ sẽ thu được bao nhiêu đồng lợi nhuận Hay cho biết lợi nhuận chiếm bao nhiêu phần trăm trong doanh thu trong quá trình hoạt động sản xuất kinh doanh Chỉ tiêu này mang giá trị dương nghĩa

là công ty kinh doanh có lãi, chỉ tiêu càng lớn nghĩa là lãi càng lớn Chỉ tiêu này có thể tăng giảm giữa các kỳ tuỳ theo sự thay đổi của doanh thu thuần và chi phí Nếu doanh thu thuần giảm hoặc tăng không đáng kể trong khi chi phí tăng lên với tốc độ lớn hơn

sẽ dẫn đến lợi nhuận sau thuế giảm và tỷ suất sinh lời trên doanh thu thấp Do đó doanh nghiệp nên giảm chi phí một cách hiệu quả để tỷ suất sinh lời trên doanh thu cao

Tỷ suất lợi nhuận trên tổng tài sản (ROA)

ROA =

Lãi ròng Tổng tài sản

Đây là chỉ tiêu tổng hợp nhất được dùng để đánh giá khả năng sinh lợi của một đồng vốn đầu tư Tuỳ thuộc vào tình hình cụ thể của doanh nghiệp được phân tích và phạm vi so sánh mà người ta lựa chọn thu nhập trước thuế và lãi hoặc thu nhập sau thế

ROA= ROS x Vòng quay tổng tài sản

Như vậy, ROA phụ thuộc vào ROS và vòng quay tổng tài sản Vậy để tăng ROA,

ta có thể tăng ROS hoặc tăng vòng quay tổng tài sản Để tăng ROS, công ty nên thực hiện chính sách tiết kiệm chi phí Để tăng vòng quay tổng tài sản cần phấn đấu tăng doanh thu bằng cách tăng giá bán và tăng cường các hoạt động xúc tiến bán hàng

Tỷ suất lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu (ROE)

lý tài chính doanh nghiệp Chỉ tiêu này cao thường giúp cho các nhà quản trị có thể huy động vốn mới trên thị trường tài chính để tài trợ cho sự tăng trưởng của doanh nghiệp Ngược lại, nếu chỉ tiêu này nhỏ và vốn chủ sở hữu dưới mức vốn điều lệ thì hiệu quả kinh doanh thấp, doanh nghiệp sẽ gặp khó khăn trong việc thu hút vốn Tuy nhiên, sức sinh lời của vốn chủ sở hữu cao không phải lúc nào cũng thuận lợi vì có thể

do ảnh hưởng của đòn bẩy tài chính, khi đó mức độ mạo hiểm càng cao

1.5 Các nhân tố ảnh hưởng tới tình hình tài chính của doanh nghiệp

1.5.1 Nhân tố bên trong

Các nhân tố bên trong thể hiện tiềm lực của doanh nghiệp Cơ hội, chiến lược kinh doanh, tình hình tài chính đều có sự phụ thuộc chặt chẽ bởi các nhân tố này Các yếu tố này không phải là bất biến mà có thể mạnh lên hay yếu đi ở từng thời điểm, có thể thay đổi toàn bộ hay bộ phận

- Nhân tố vốn: Đây là nhân tố phản ánh tổng hợp sức mạnh của doanh nghiệp thông qua chất lượng nguồn vốn mà doanh nghiệp có thể huy động vào quá trình kinh doanh, khả năng phân phối , đầu tư có hiệu quả nguồn vốn cũng như khả năng quản lý nguồn vốn kinh doanh Vốn là yếu tố ảnh hưởng lớn nếu không muốn nói là quyết định đến quy mô của doanh nghiệp và quy mô có thể khai thác được Nó phản ánh sự phát triển, tình hình tài chính của mỗi doanh nghiệp

- Nhân tố con người: Trong tất cả các lĩnh vực, yếu tố con người luôn nắm vai trò quan trọng và góp phần tạo ra sự khác biệt Hoạt động sản xuất kinh doanh cũng coi con người là nhân tố hàng đầu để đảm bảo thành công Dù máy móc, công nghệ có hiện đại, phát triển đến đâu thì cũng phải phù hợp với trình độ, kỹ thuật của con người Trong quá trình lao động, con người sáng tạo ra các thiết bị, công nghệ mới phục vụ cho hoạt động của mình nhằm nâng cao năng suất lao động

- Trình độ kỹ thuật, công nghệ: Trình độ kỹ thuật, công nghệ cho phép doanh nghiệp tự chủ nâng cao chất lượng hàng hóa, năng suất lao động và hạ giá thành sản phẩm Nhờ vậy mà sức cạnh tranh của doanh nghiệp được tăng lên, tăng vòng quay TSNH, tăng lợi nhuận đảm bảo nâng cao tình hình tài chính Ngược lại, nếu công nghệ

cũ kỹ, lạc hậu không những chất lượng hàng hóa giảm sút, sức cạnh tranh kém mà còn làm giảm lợi nhuận, kìm hãm sự phát triển

- Nhân tố quản trị: Đây là nhân tố chính trong hoạt động tài chính của công ty Quản trị doanh nghiệp giúp hoạch định, vạch ra con đường đi đúng đắn cho doanh nghiệp, đặc biệt là trong môi trường đầy biến động và sự cạnh tranh về các nguồn lực ngày càng khốc liệt Chất lượng của chiến lược kinh doanh vừa là yếu tố đầu tiên vừa

là quan trọng nhất đối với sự thành bại của doanh nghiệp Đội ngũ quản trị sẽ quyết định câu trả lời cho những câu hỏi: Sản xuất cái gì? Sản xuất cho ai? Sản xuất như thế nào? Họ cũng là người quyết định việc sẽ cạnh tranh như thế nào? Bằng cách nào? Hiệu quả của công tác quản trị doanh nghiệp lại phụ thuộc vào trình độ của đội ngũ các nhà quản trị cũng như cơ cấu tổ chức

- Khả năng tài chính của doanh nghiệp: Nhân tố này quyết định đến khả năng sản xuất và cũng là chỉ tiêu hàng đầu đánh giá quy mô của doanh nghiệp, các hoạt động mua sắm trang thiết bị…Một doanh nghiệp có khả năng tài chính mạnh sẽ có thể trang

bị dây chuyền công nghệ hiện đại, tổ chức khuyến mãi, quảng cáo rầm rộ nhằm thu hút sự chú ý của người tiêu dùng,…

- Hệ thống trao đổi và xử lý thông tin: Thông tin cũng được coi là một loại hàng hóa, đối tượng để kinh doanh Hiện nay, nền kinh tế thị trường được gọi là nền kinh tế thông tin hàng hóa Để có thể kinh doanh thành công, doanh nghiệp cần nhạy bén, nắm bắt thông tin một cách chính xác, kịp thời về thị trường, nhà cung cấp, xu hướng,…Không chỉ là những thông tin trong nước mà còn là những thông tin quốc tế

để có những thay đổi phù hợp với tình hình, nắm bắt các cơ hội mới Cần có những thông tin để hiểu rõ về đối thủ cạnh tranh, từ đó đề ra những đối sách thích hợp Bên cạnh đó cũng có những thông tin để phát triển mối quan hệ hợp tác, mở rộng quan hệ

1.5.2 Nhân tố bên ngoài

Mỗi một chủ thể hoạt động trong xã hội đều chịu sự chi phối của môi trường bao quanh nó Đó là tổng hợp các yếu tố có tác động gián tiếp hay trực tiếp có tác động qua lại lẫn nhau Chính những nhân tố này ảnh hưởng tới xu hướng, trạng thái hành động của chủ thể Các nhân tố này luôn biến đổi, vì vậy làm cho hiệu quả kinh doanh của trở nên phức tạp Để nâng cao tình hình tài chính, các nhà quản trị cần phải nắm bắt và phân tích được ảnh hưởng của từng nhân tố tác động trong từng thời kỳ kinh doanh cụ thể

- Đối thủ cạnh tranh: Bao gồm cả đối thủ cạnh tranh trực tiếp (cùng hoạt động sản xuất kinh doanh và tiêu thụ sản phẩm, dịch vụ đồng nhất) và đối thủ cạnh tranh gián tiếp (các đối thủ mà chưa thực hiện kinh doanh trong ngành mà doanh nghiệp đang hoạt động ) Nếu đối thủ cạnh tranh mạnh thì việc nâng cao tình hình tài chính của doanh sẽ gặp nhiều khó khăn hơn Lúc này, để cạnh tranh, doanh nghiệp chỉ có cách đẩy mạnh việc “thay đổi mình”: hạ giá thành, nâng cao chất lượng để tăng lượng tiêu thụ, tăng vòng quay vốn,…

- Thị trường: Thị trường bao gồm cả thị trường đầu ra và thị trường đầu vào Đối với thị trường đầu vào – cung cấp thiết bị, nguyên vật liệu sản xuất…tác động trực tiếp đến giá thành sản phẩm Doanh nghiệp phải kiểm soát để có nguồn cung ứng liên tục, kịp thời và chất lượng đảm bảo cho hoạt động sản xuất được liên tục Với thị trường đầu ra, quyết định đến doanh thu của doanh nghiệp Trên cơ sở tiếp nhận các hàng hóa, dịch vụ do doanh nghiệp cung cấp, thị trường đầu ra quyết định tốc độ tiêu thụ tạo ra vòng quay vốn nhanh hay chậm, tác động đến tình hình tài chính

- Tập quán dân cư và mức thu nhập bình quân: Đây là yếu tố tác động đến số lượng, mẫu mã, chất lượng…của hàng hóa Doanh nghiệp phải nghiên cứu những yếu

tố này để sản xuất cho phù hợp với sức mua, thói quen mua sắm và mức thu nhập của người dân

- Môi trường chính trị - luật pháp: Các yếu tố này chi phối mạnh mẽ đến hoạt động sản xuất kinh doanh Sự ổn định về chính trị tạo ra môi trường thuận lợi, tạo tiền

đề cho doanh nghiệp ổn định phát triển Nền kinh tế chính trị có thể thuận lợi với doanh nghiệp này nhưng lại gây trở ngại cho doanh nghiệp khác Môi trường luật pháp ảnh hưởng đến ngành nghề, phương thức kinh doanh,… Đặc biệt là các doanh nghiệp

có hoạt động xuất nhập khẩu còn phải quan tâm đến luật pháp quốc tế, chính sách thương mại giữa các quốc gia Hệ thống luật pháp trong nước cũng đang ngày càng được hoàn thiện để thuận lợi cho nhiều doanh nghiệp trong nền kinh tế

CHƯƠNG 2 PHÂN TÍCH TÌNH HÌNH TÀI CHÍNH TẠI CÔNG TY CỔ

PHẨN ĐẦU TƯ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO CHÌA KHOÁ VÀNG

2.1 Giới thiệu chung về công ty cổ phần đầu tư giáo dục và đào tạo Chìa Khoá Vàng

2.1.1 Thông tin sơ lược của công ty cổ phần đầu tư giáo dục và đào tạo Chìa Khoá

Vàng

Tên công ty: Công ty cổ phần đầu tư giáo dục và đào tạo Chìa Khoá Vàng

Địa chỉ: số 72 Linh Lang, Ba Đình, Hà Nội

Lĩnh vực kinh doanh:

Tư vấn du học

Tư vấn đầu tư (không bao gồm dịch vụ tư vấn pháp luật, tài chính)\

Giáo dục dạy nghề: đào tạo ngoại ngữ, tin học

Mã số thuế: 0101311770

Hình thức sở hữu vốn: Công ty cổ phần

Số điện thoại: (04) 3 974 5081/82 Fax: (04) 3 974 5083

Email: info@goldenkey.edu.vn

2.1.2 Lịch sử hình thành và phát triển của công ty

Công ty cổ phần đầu tư giáo dục và đào tạo Chìa Khoá Vàng, tiền thân là Công

ty Tư vấn Đầu tư và Đào tạo Tất Thành, được chính thức thành lập từ năm 2002, do bà Beth Adams làm Cố vấn chuyên môn kiêm Giám đốc điều hành đầu tiên

Công ty cổ phần đầu tư giáo dục và đào tạo Chìa Khoá Vàng là một trong ít đơn

vị khảo thí đầu tiên được ủy quyền bởi “Hội đồng kiểm định chất lượng đào tạo” thuộc

Tổ chức giáo dục City & Guilds danh tiếng trên hơn 20 quốc gia Công ty CP đầu tư giáo dục và đào tạo Chìa Khoá Vàng còn là đại diện ủy quyền chính thức của nhiều tổ chức giáo dục quốc tế hàng đầu khác như: The College of Teachers, The Manchester College, TESOL International, Worldwide Language Resources Đặc biệt là đơn vị đối tác chính thức được Hội đồng Anh (British Council) uỷ quyền đăng ký thi và phối hợp

tổ chức thi IELTS với Hội đồng Anh

Với chương trình đào tạo tiên tiến được thiết kế theo chuẩn Anh – Mỹ cùng phương pháp giảng dạy hiện đại và đội ngũ giảng viên, chuyên gia đầu ngành giàu kinh nghiệm kết hợp mô hình quản lý chất lượng đào tạo quy chuẩn Quốc tế, đồng thời toàn diện hóa trong việc phát triển kiến thức xã hội, văn hóa và kỹ năng sống, công ty

CP đầu tư giáo dục và đào tạo Chìa Khoá Vàng tự hào là một trong những Trường đào tạo Anh ngữ có chất lượng và uy tín hàng đầu tại Việt Nam

2.1.3 Đặc điểm tổ chức bộ máy quản lý của công ty cổ phần đầu tư giáo dục và đào

tạo Chìa Khoá Vàng

Sơ đồ cơ cấu tổ chức của công ty 2.1.3.1.

Biểu đồ 2.1 Cơ cấu tổ chức công ty CP giáo dục và đào tại Chìa Khoá Vàng

(Nguồn: Phòng đào tạo) Chức năng và nhiệm vụ của các bộ phận

Giám đốc

Phòng đào tạo

Phòng chăm sóc khách hàng

Phòng Marketing Phòng kế toán

Phòng kế toán

Theo dõi, phân tích và phản ánh tình hình biến động tài sản, nguồn vốn tại công

ty và cung cấp thông tin về tình hình tài chính, kinh tế cho Giám đốc trong công tác điều hành và hoạch định sản xuất kinh doanh

Quản lý tài sản, nguồn vốn và các nguồn lực kinh tế của công ty theo quy định của Nhà nước

Xác định và phản ánh chính xác, kịp thời kết quả kiểm kê định kỳ tài sản, nguồn vốn

2.2 Phân tích tình hình tài chính của công ty cổ phần đầu tư giáo dục và đào tạo Chìa Khoá Vàng

2.2.1 Phân tích Báo cáo tài chính của công ty Cổ phần giáo dục và đào tạo Chìa

Khoá Vàng

Tình hình doanh thu – Chi phí - Lợi nhuận 2.2.1.1.

Tình hình doanh thu

Biểu đồ 2.2 Biểu đồ biến động doanh thu thuần - lợi nhuận thuần

(Nguồn: số liệu tính được từ báo cáo tài chính 2011-2013)

Căn cứ vào biểu đồ doanh thu thuần - lợi nhuận thuần ta thấy:

Doanh thu thuần các năm biến động không đồng đều Năm 2012, doanh thu thuần đạt 2.470.100.641 đồng tăng so với năm 2011 là 272.515.641 đồng tương ứng với tỷ lệ tăng 12,4% Dịch vụ giáo dục đang phát triển mạnh, bên cạnh đó tiếng Anh đang ở vị trí độc tôn về tầm quan trọng, mức độ phổ biến và là điều kiện cơ bản để xin việc hay du học Các trung tâm, trường dạy ngôn ngữ đã nắm bắt cơ hội này nên đạt

Lợi nhuận thuần

doanh thu cao Doanh thu thuần năm 2013 đạt 2.105.805.109 đồng, giảm so với năm

2012 là 14,7% Năm 2013, với sự đầu tư vào Việt Nam của các nhà thầu, công ty đến

từ Hàn Quốc, Nhật Bản, Trung Quốc Kéo theo đó là nhu cầu học các thứ tiếng này trở nên cấp bách và cần thiết hơn, tiếng Anh không còn là ngôn ngữ cần được học nhiều nhất nữa Ngoài ra, các nước Châu Âu khác như Pháp, Đức cũng mở các chương trình tuyển sinh viên với nhiều học bổng thu hút học sinh hơn Khiến doanh thu thuần năm

2013 của các trung tâm tiếng Anh giảm mạnh so với năm 2012 Công ty cần có những

kế hoạch hợp lý, phấn đấu thực hiện mục tiêu kinh doanh của mình, tăng doanh thu và lợi nhuận trong những năm sắp tới

Các khoản giảm trừ doanh thu: Trong ba năm 2011-2013 đều không có khoản

giảm trừ doanh thu nào cả Điều đó cho thấy công ty không phát sinh các nghiệp vụ chiết khấu thanh toán hay chiết khấu thương mại cho khách hàng mua trong trường hợp khách hàng trả nợ sớm, khách hàng mua nhiều, mua thường xuyên hàng hoá của công ty

Doanh thu hoạt động tài chính: Doanh thu hoạt động tài chính của công ty qua

các năm đều sụt giảm Năm 2012 là 0 đồng giảm so với năm 2011 là 14.285.570 đồng tương ứng giảm mạnh 100% Bên cạnh đó năm 2013 doanh thu hoạt động tài chính là 92.193 đồng Điều này cho thấy công ty đã giảm bớt các hoạt động đầu tư tài chính như: đầu tư chứng khoán ngắn hạn, cho thuê văn phòng Vì đây vốn không phải là nguồn thu chính quan trọng của công ty, mà nền kinh tế ngày một khó khăn, lãi suất ngân hàng cao, giá cổ phiếu trái phiếu giảm qua các năm, quay vòng tiền không còn hiệu quả nên công ty đã dừng các việc đầu tư tài chính để đẩy tăng nguồn vốn

Thu nhập khác: Thu nhập khác năm 2012 là 0 đồng, trong năm nay công ty

không có hoạt động liên quan đến thanh lý TS Tuy nhiên, trong năm 2011 và 2013, thu nhập khác đều có giá trị cao Năm 2011 thu nhập khác là 427.076.636 đồng, năm

2013 thu nhập khác là 321.645.455 đồng Năm 2011 công ty có khoản thu từ việc thanh lý nhà cửa, vật kiến trúc cũ từ chi nhánh không còn hoạt động Còn năm 2013, công ty đã thanh lý các máy móc, thiết bị học tập cũ không còn dùng đến để thay thế mới vào năm 2014

Tình hình chi phí

Biểu đồ 2.3 Các khoản chi phí của công ty CP đầu tư giáo dục và đào tạo

Chìa Khoá Vàng

(Nguồn: Số liệu được tính từ báo cáo tài chính 2011-2013)

Qua biểu đồ 2.3 ta có thể thấy chi phí quản lý doanh nghiệp chiếm tỷ cao nhất

trong tổng chi phí của doanh nghiệp

Về chi phí quản lý doanh nghiệp qua các năm cũng có những biến động không

đồng đều Năm 2012, chi phí quản lý doanh nghiệp là 1.719.571.285 đồng, cao hơn rất

nhiều so với hai năm 2011 và 2013 Năm 2011 có chi phí quản lý doanh nghiệp là

505.314.362 đồng, năm 2012 tăng so với năm 2011 là 1.214.256.923 đồng Chi phí

quản lý doanh nghiệp tăng cao do năm 2012, công ty có thay đổi về bộ máy quản lý,

đưa giám đốc mới người Mỹ đến làm việc với vai trò thiết thế, đổi mới phương pháp

giảng dạy và thay đổi giáo trình Việc chi trả lương cho giám đốc mới khiến chi phí

quản lý tăng cao, đồng thời cả việc tìm các giáo viên mới với quốc tịch đúng yêu cầu

khiến chi phí tìm giáo viên cũng tăng Tuy nhiên do các thay đổi không hiệu quả, công

ty đã thay đổi vị trí giám đốc và năm 2013, chi phí quản lý doanh nghiệp giảm xuống

còn 1.030.798.406 đồng Năm 2013, công ty đã có chiến lược quản lý hiệu quả nên

nhận được các khoản lợi nhuận đầu tư khác

Chi phí tài chính bao gồm chi phí lãi vay và lỗ chênh lệch tỷ giá Năm 2011,

công ty không có chi phí lãi vay nhưng có lỗ chênh lệch tỷ giá, giá trị là 1.588.286

đồng Năm 2012 và 2013, công ty không có khoản lỗ chênh lệch tỷ giá nào và cũng

không có khoản vay ngắn hạn hay dài hạn từ bên ngoài nên chi phí lãi vay trong 2

năm này bằng 0, tương đương chi phí tài chính có giá trị 0 đồng

Chi phí giá vốn hàng bán năm 2011 là 1.596.822.450 đồng, nhưng đến năm 2012

đã giảm mạnh xuống còn 166.570.000 đồng, mức giảm tuyệt đối là 1.430.252.450 đồng, tương đương mức giảm 89,6% Tỷ trọng giá vốn hàng bán năm 2012 sụt giảm là

do công ty thay đổi các giáo viên nước ngoài, chấm dứt hợp đồng với các giáo viên không phải quốc tịch Mỹ, Anh, Canada, khiến cho các lớp học bị gián đoạn và khiến phụ huynh không hài lòng Đồng thời, việc tăng học phí cũng làm giảm số lượng học sinh tiếp tục theo học tại các khoá sau Năm 2013, chi phí giá vốn hàng bán tăng 562.565.739 đồng, tương đương mức tăng là 237% Nguyên nhân là do trong năm

2013, giáo viên nước ngoài đã được ổn định Mức giá vẫn được giữ ở tầm trung khiến nhiều phụ huynh, học sinh đến và quay trở lại

Tình hình lợi nhuận

Lợi nhuận thuần từ hoạt động kinh doanh tăng từ năm 2011 đến năm 2012 Năm

2011 lợi nhuận là 108.145.472 đồng, năm 2012 là 583.959.356 đồng Nguyên nhân lợi nhuận thuần từ hoạt động kinh doanh tăng trưởng khá là do công ty đã thực hiện các chiến lược quản lý tài chính tốt làm giảm chi phí tài chính và đặc biệt là chi phí giá vốn giảm mạnh Năm 2013, lợi nhuận thuần từ hoạt động kinh doanh giảm, đạt giá trị

là 512.533.157 đồng Nguyên nhân là do trong năm 2013, công ty thay đổi chính sách, chỉ ký hợp đồng với các giáo viên có quốc tịch là Mỹ, Anh, Canada Với các giáo viên làm việc lâu năm nhưng có quốc tịch Thuỵ Điển, Ý… không phải là quốc tịch Anh,

Mỹ, Canada sẽ bị chấm dứt hợp đồng Với sự chấm dứt hợp đồng đột ngột, công ty chưa kịp tìm ngay giáo viên mới thích hợp để dạy các lớp đang hoạt động, nhiều phụ huynh và học sinh cũng không thích làm việc, học tập với giáo viên mới, dẫn đến sau khi khoá học kết thúc, rất nhiều phụ huynh, học sinh đã không tiếp tục đăng kí khoá học sau

Tương tự như lợi nhuận thuần từ hoạt động kinh doanh, lợi nhuận sau thuế năm

2012 cũng tăng mạnh so với năm 2011, và giảm nhẹ vào năm 2013 Năm 2011 lợi nhuận sau thuế là 98.286.655 đồng, năm 2012 là 437.969.517 đồng, tăng so với năm

2011 là 339.682.862 đồng Với đội ngũ giáo viên giảng dạy giàu kinh nghiệm, chu đáo với học sinh, rất nhiều phụ huynh, học sinh tin tưởng đến đăng ký học ở công ty Do mức học phí ở công ty so với các trung tâm tiếng Anh khác là thấp hơn, nhưng các lớp học lại có giáo viên nước ngoài dạy 50% số buổi, vì vậy rất đông phụ huynh, học sinh đến đăng ký học Năm 2013, do việc tăng học phí đột ngột và giáo viên không ổn định

đã khiến công ty mất đi một lượng không nhỏ khách hàng thân thiết Giáo viên cũ đa

số là người da trắng, đã làm việc lâu dài với công ty được hơn 5 năm Các học sinh theo học nhiều khoá học đã quen và yêu thích phong cách dạy và làm việc của giáo viên Sau khi công ty chấm dứt hợp đồng với các giáo viên cũ, thay thế vào là các giáo

viên mới, đa số là người da đen, còn trẻ nên không có kinh nghiệm Điều này khiến nhiều phụ huynh và học sinh không hài lòng nên đã không tiếp tục đăng ký khoá học mới Công ty cần đảm bảo được giáo viên nước ngoài ổn định, giàu kinh nghiệm và đảm bảo chất lượng giảng dạy tương xứng với mức học phí mới, nhằm lấy lại được niềm tin của khách hàng và có thêm học sinh đến học

Phân tích tình hình tài sản - nguồn vốn của công ty 2.2.1.2.

Phân tích tình hình tài sản

Cơ cấu tài sản

Biểu đồ 2.4 Biểu đồ cơ cấu tài sản của công ty

(Nguồn: Số liệu được tính từ báo cáo tài chính 2011-2013)

Căn cứ vào biểu đồ cơ cấu tài sản, qua các năm 2011, 2012, 2013 ta nhận thấy rằng công ty chủ yếu đầu tư vào TSNH TSNH chiếm tỷ trọng lớn trong tổng TS của công ty và tăng mạnh qua các năm Cụ thể năm 2012, TSNH chiếm 90,46% tăng 37,9% so với năm 2011, sang đến năm 2013, tỷ trọng TSNH tăng nhẹ so với năm 2012

là 2,2% Chỉ riêng năm 2011, TSDH chiếm tỷ trọng khá lớn trong tổng tài sản của công ty (47,44%) Nhưng đến năm 2012, công ty đã chấm dứt hoạt động của một vài chi nhánh, bán nhà cửa cố định khiến tỷ trọng của TSDH giảm mạnh xuống chỉ còn 9,53%, giảm 37,91% so với năm 2011 Đến năm 2013, tỷ trọng của TSDH tiếp tục giảm xuống còn 7,33% Do đặc điểm nghành nghề kinh doanh của công ty, để chi trả cho các chi phí hàng ngày, công ty cần có lượng dự trữ lớn về tiền mặt cũng như hàng tồn kho để đảm bảo khả năng thanh toán nên tỷ trọng TSNH của công ty cao và chiếm lượng lớn trong tổng TS qua các giai đoạn

Phân tích các khoản mục chi tiết của tài sản

Ta thấy, quy mô TS của công ty có xu hướng tăng lên trong năm 2012 và giảm nhẹ vào năm 2013 Cụ thể, trong giai đoạn 2011-2012, tổng TS tăng lên 635.383.700 đồng tương đương tỷ lệ tăng 2,2% Sự tăng này chủ yếu tập trung TSNH, năm 2012,

TSNH 52,56

%

TSDH 9,53

%

Năm 2012

TSNH 92,66

%

TSDH 7,33

%

Năm 2013

TSNH chiếm 90% tăng 30% so với năm 2011 Năm 2013 tổng TS của công ty là 28.611.195.343 đồng, có xu xướng giảm 574.759.220 đồng tương đương mức giảm 1,96% so với năm 2012 nhưng vẫn tăng so với năm 2011 là 60.624.480 đồng tương đương mức tăng 0,21% Ở giai đoạn này tổng TS có xu hướng giảm đi là do sự giảm

đi về giá trị của TSDH trong khi TSNH không biến động nhiều Để hiểu rõ hơn về sự biến động của từng khoản mục TS, ta đi sâu vào nhận xét cụ thể như sau: