Bài giảng về bài tập ném ngang - Trần Thị Thanh Tâm

Tiến trình giảng dạy.. Khảo sát chuyển động ném ngang.. Phân tích chuyển động ném ngang.. Xác định chuyển động thành phần... Thí nghiệm kiểm chứng.. Rút kinh nghiệm.

Trang 1

BÀI GIẢNG ĐIỆN TỬ DỰ THI

Trường THPT Buôn Ma Thuột

Người soạn: Trần Thị Thanh Tâm

Tiết: 24 – Lớp 10 Ban Cơ Bản

Bài 15: BÀI TOÁN VỀ CHUYỂN ĐỘNG NÉM NGANG

I Mục tiêu.

a Về kiến thức:

Hiểu được khái niệm chuyển động ném ngang và nêu được đặc điểm chính của chuyển động đó

Viết được các phương trình của 2 chuyển động thành phần của chuyển động ném ngang và nêu được tính chất của mỗi chuyển động thành phần đó

Viết được phương trình quỹ đạo của chuyển động ném ngang, các công thức tính thời gian chuyển động và tầm ném xa

b Về kĩ năng:

Biết dùng phương pháp tọa độ để khảo sát chuyển động phức tạp, cụ thể trong bài là chuyển động ném ngang Biết cách chọn hệ tọa độ thích hợp và biết phân tích chuyển động ném ngang trong hệ tọa độ đó thành các chuyển động thành phần, biết tổng hợp hai chuyển động thành phần thành chuyển động tổng hợp

Biết vận dụng định luật II để lập công thức cho các chuyển động thành phần của chuyển động ném ngang

c Thái độ:

II Chuẩn bị.

GV: Hình 15.1 SGK, phiếu học tập, bình phung nước có vòi phun nằm ngang, bố trí TN kiểm chứng (nếu có)

HS: Ôn lại các công thức của chuyển động thẳng biến đổi đều & sự rơi tự do, định luật II Niu tơn, hệ tọa độ

III Tiến trình giảng dạy.

1 Ổn định lớp

2 Kiểm tra bài cũ.

3 Bài mới.

2’

15’

- Búng viên phấn nhỏ đặt trên đầu

thước nằm ngang (búng vài lần)

- Cho hs quan sát tia nước phung ra

từ vòi phung nằm ngang Thay đổi

độ cao bình chứa để thay đổi v0

- Quỹ đạo chuyển động là đường gì?

- Tầm bay xa của nước phụ thuộc

vào gì?

- chuyển động ném là chuyển động

rất thường gặp Trong bài này chúng

ta chỉ khảo sát chuyển động ném

ngang Bỏ qua ảnh hưởng của không

khí

- ĐVĐ: Một vật M bị ném ngang với

vận tốc đầu v0 từ độ cao h so với mặt

đất Ta hãy khảo sát chuyển động

của vật (bỏ qua ảnh hưởng của

không khí)

- Để tiện, chúng ta dùng một hệ trục

tọa độ Các em hãy suy nghĩ xem

chúng ta nên chọn hệ trục tọa độ như

thế nào?

- Đúng chúng ta nên chọn một hệ

trục như thế thuận lợi trogn việc

khảo sát chuyển động ném ngang

- PP khảo sát chuyển động: nghiên

cứu chuyển động của hình chiếu của

M trên Ox, Oy (phân tích chuyển

động), sau đó tổng hợp hai chuyển

động thành phần lại để có được các

thông tin về chuyển động của vật

- Các em gấp SGK lại, phát phiếu

học tập cho từng học sinh

- Nhận xét ý kiến trả lời của hs rồi

Hoạt động 1: Tổ chức tình huống học tập.

- Hs quan sát gv làm TN

- Suy nghĩ trả lời: (dự đoán…)

Hoạt động 2: Khảo sát chuyển động ném ngang

- Suy nghĩ rồi trả lời: (chúng ta sử

dụng hệ trục tọa độ Oxy, với trục

Ox nằm ngang, trục Oy thẳng đứng hướng xuống mặt đất.)

- Vẽ hình 15.1

- Gấp SGK lại, nhận phiếu học tập

I Khảo sát chuyển động ném ngang.

Một vật M bị ném ngang với vận tốc đầu v0 từ độ cao h so với mặt đất Ta hãy khảo sát chuyển động của vật (bỏ qua ảnh hưởng của không khí)

1 Chọn hệ tọa độ.

O v0 Mx x(m)

g 

P 

My M

P 

2 Phân tích chuyển động ném ngang.

Chuyển động ném ngang có thể phân tích thành 2 chuyển động thành phần theo 2 trục tọa độ (gốc O tại vị trí ném, trục Ox theo hướng vận tốc đầuv 0, trục Oy theo hướng của trọng lựcP )

3 Xác định chuyển động thành phần.

a Các pt của chuyển động thành phần theo trục Ox của M x

Trang 2

8’

ghi tóm tắt kết luận

- ĐVĐ: Nếu biết được chính xác

hình dạng của quỹ đạo, ta phải lập

được phương trình liên hệ giữa x và

y gọi là phương trình quỹ đạo

- Làm thế nào để lập được phương

trình đó?

- Các em lập pt quỹ đạo

- Pt đó cho ta quỹ đạo là đường gì?

- Hãy vẽ quỹ đạo vào hình vẽ có sẵn

trong phiếu học tập?

- Gọi hs lên bảng vẽ

- Dùng vòi phung để thấy dạng quỹ

đạo Thay đổi v0 để thấy quỹ đạo

thay đổi phù hợp với công thức 15.7

- Qua tính toán, ta thấy thời gian

chuyển động của vật bị ném ngang

bằng thời gian rơi tự do từ cùng một

độ cao h hãy tính thời gian đó?

- Làm thế nào để tính được tầm ném

xa?

- Từ đó L phụ thuộc vào những yếu

tố nào? Có phù hợp với hiện tượng

mà em quan sát không?

- Giải thích về mục đích và cách bố

trí TN ở hình 15.3 SGK

- Gõ búa

- Các em đọc &trả lời C3 (Thí

nghiệm đã xác định điều gì?)

- Các em quan sát hình 15.4

và hoàn thành vào phiếu

- Một số học sinh trả lời trước lớp về từng nội dung trong phiếu

Hoạt động 3: Xác định chuyển động của vật.

- Nhận thức vấn đề

- Rút t từ pt 15.3 thay vào 15.6 SGK

- Lập pt quỹ đạo: 2 2

0

2

g

v



- Đường parapol

- Hoàn thành vào phiếu học tập

- Một hs lên bảng vẽ

- Thay y = h vào pt 15.6 SGK để rút ra: 2h

t g



- Thay giá trị t và pt 15.3 để tính L

max 0 0

2h

g

- Phụ thuộc vào v0và h Phù hợp với hiện tượng quan sát được

Hoạt động 4: Làm thí nghiệm kiểm chứng.

- Chú ý lắng nghe tiếng 2 hòn bi chạm sàn nhà

- Trả lời C3 (Thời gian rơi chỉ phụ

thuộc vào độ cao, không phụ thuộc vào vận tốc đầu)

0 0

Mx chuyển động đều (chuyển động theo phương ngang là chuyển động thẳng đều)

b Các pt của chuyển động thành phần theo trục Oy của M y

2

1

2

a  g v  gt x  gt

My chuyển động nhanh dần đều (chuyển động theo phương thẳng đứng là chuyển động rơi tự do)

II Xác định chuyển động của vật

1 Dạng quỹ đạo

Từ 15.3: 0

0

x

x v t t

v

   thay vào 15.6 suy ra:

2 0

1

g

v

  (15.7) Quỹ đạo của vật là đường Parabol

2 Thời gian chuyển động

Thay y = h ta được: 2h

t g



3 Tầm ném xa

max 0 0

2h

g

III Thí nghiệm kiểm chứng

6’ Hoạt động :Củng cố, dặn dò.

- Viết các phương trình của 2 chuyển động thành phần & cho biết tính chất của mỗi chuyển động thành phần? Lập phương trình quỹ đạo của chuyển động ném ngang, các công thức tính thời gian chuyển động & tầm ném xa

- Về nhà làm bài tập và ôn lại toàn bộ kiến thức từ đầu chương, chuẩn bị tiết thực hành

Bài tập

Câu hỏi: Có hai vật cùng độ cao h so với mặt đất được ném ngang cùng lúc

A Vật được ném với vận tốc lớn sẽ chạm đất trước

B Vật được ném với vận tốc nhỏ sẽ chạm đất trước

C Thời gian vật chạm đất tỉ lệ với khối lượng của vật

D Thời gian vật chạm đất tỉ lệ với căn bậc 2 của độ cao

Câu 2 Chọn câu SAI :

A Tầm xa của các vật tỉ lệ nghịch với khối lượng khi hai vật được ném đi cùng vận tốc

B Tầm xa của các vật tỉ lệ với vận tốc được ném

C Tầm xa tỉ lệ với căn bậc 2 của độ cao

D Tầm xa phụ thuộc độ cao và vận tốc ban đầu

Bài 3.

Một viên bi lăn dọc theo cạnh của một mặt bàn hình chữ nhật nằm ngang có độ cao 1,25 m so với nền nhà Bi rời khỏi mép bàn và nó chạm nền nhà tại điểm cách mép bàn 1,50 m theo phương ngang Bỏ qua sức cản của không khí Lấy g = 10 m/s2.Vận tốc của viên bi khi vừa rời khỏi mép bàn là:

Bài 4.

Một máy bay bay theo phương ngang ở độ cao 4,5 km so với mặt đất với tốc độ 720 km/h Viên phi công phải

thả quả bom từ cách xa mục tiêu (theo phương ngang ) bao nhiêu để quả bom rơi trúng mục tiêu ? Bỏ qua sức cản không khí lên quả bom và lấy g = 10 m/s2

IV Rút kinh nghiệm.

Định dạng
Số trang	2
Dung lượng	80 KB