thaa nhin tinh sinh [f!i h{/p phap cita cdc hoJt dqng kinh doanh; Nha nuac cong nhin va bdo h9 quyin so htlu tai sdn, vo'n ~du tU:, thu nhip, cdc quyin va l/i tch h{Jp .phap khdc cita do
Trang 1VA oAo
TRU'ONG 0~1 HOC KINH TE THANH PHO HO CHI MINH
THU'C TIEN THI HANH LUAT DOANH NGHIEP VA • • •
HIEU QUA OUAN L • Y NHA NU'OC DOl VOl DOANH NGHIEP TREN DIA BAN THANH PHO HO CHI MINH '
Trang 2~ 1/ Th~c si Tr~n Huynh Thanh Nghi : Chu nhiem de tai
21 Giang vien Nguyen Viet Khoa : Uy vil~n
Trang 3MUG LUG
TRANG
Chztdng 1 : Lu~t Doanh nghi~p - Mot dam bao cho quy~n tlf do kinh 3 doanh cua cong dan va yeu c~u cai each thu tl;IC h~tnh chinh d Vi~t Nam
1.1 Slf c~n thie"t phai ban h~mh Lu~t Doanh nghi~p va phqm vi di~u chinh 3 cua Lu~ t Doanh nghi~p
1.2 So lu'<;1c v~ cac hlnh thuc kinh doanh tqi Lu~t Doanh nghi~p 5 1.3 Lu~t Doanh nghi~p- Buoc tie"n moi cho quy~n tlf do kinh doanh cua 8 cong dan va yeu c~u cai each thu tl;lc hanh chinh d Vi~t Nam
Chztdng 2 : Thlfc ti~n thi hanh Lu~t Doanh nghi~p tqi Thanh ph6 H6 Chi 2 Minh - thanh cong va hqn che"
2.2 Nhung hqn che" trong qua trlnh thlfc thi Lu~t Doanh nghi~p 29 2.3 Nguyen nhan cua nhung hqn che", vuong m8:c 45
Chztdng 3 : Nhung bi~n phap d~ xua't nh~m hoan thi~n hoqt dong quan ly 49 nha nu'oc d6i voi doanh nghi~p tren dia ban Thanh ph6
3.1 Hoan thi~n khung phap ly cho doanh nghi~p
3.2 Roan thi~n hoqt dong quan ly nha nu'oc dO'i voi doanh nghi~p
Trang 4LOI MO DAU
1 Tinh cifp thiet cua lle Uti
Lu~t Doanh nghi~p- m()t trong nhung d<;1o lu~t th~tnh cong nha't trong linh vlfc kinh te' do QuO'c h()i ban h~mh ngay 12/06/199?, c6 hi~u h;tc tu ngay 0110112000, la sf! cv th~ h6a du'ong lO'i d6i moi kinh te' cua Dltng va la bu'oc phat tri~n quan tr9ng quyen tl;f do kinh doanh cua cong dan da du'QC Hie'n phap 1992 ghi nh~n Sau hon nam nam thl;fc thi Lu~t Doanh nghi~p da c6 hon 100.000 doanh nghi~p ra doi tren ca nu'oc, g6p ph~n giai quye't cong an vi~c lam cho hang tri~u lao d()ng, b6 sung hang tram ngnln ty d6ng vO'n cho nen kinh te', d~c bi~t o Thanh phO' H6 chi Minh thl vai tro cua Lu~t Doanh nghi~p cang du'Qc th~ hi~n r6 net hon
Nhu'ng cling chinh thong qua qua trlnh thl;fc thi Lu~t Doanh nghi~p da nay sinh nhi~u va'n d~ phuc t(;lp rna ca nu'oc n6i chung va Thanh phO' H6 Chi Minh n6i rieng phai t~p trung giai quye't, d6 la tlnh tr~ng doanh nghi~p gian dO'i khi dang ky kinh doanh, doanh nghi~p ho<;1t d()ng vi ph<;1m phap lu~t, doanh nghi~p "rna" v~n con nhi~u c()ng voi ho(;l t d()ng quan ly doanh nghi~p cua nha nu'oc con nhi~u lung tung, ye'u kern c~n phai du'Qc kh~c phvc kip thai Tinh hlnh d6 d~t ra nhu cffu cffn thie't va ca'p bach la phai nhanh chong hoan thi~n Lu~t Doanh nghi~p va cai thi~n cha't lu'<Jng ho<;1t d()ng quan ly nha nu'oc theo dung tinh thffn rna "Chien luc;c phdt triin kinh te-
xa hqi 2001- 2010" cua Ban Cha'p hanh Trung u'ong Dang C()ng san Vi~t Nam da d~ ra t~i D~i h()i Dang toan quO'c lffn thu IX (04/2001), d6 la :
"DJi m<Ji va hoan thi~n khung phdp ly, thdo gil mqi tro ngg,i vi ca che: chinh sdch va thu t~c hanh chinh di huy dqng to'i da mqi ngu6n life, tg,o sac bQ-c m<Ji cho phdt triin san xud't, kinh doanh cua mqi thanh phdn kinh te v<Ji cdc hinh thlic so hilu khdc nhau Mqi t6 chile kinh doanh thea cdc hinh thlic so hilu khdc nhau hoc;Ic dan xen hJn hc;p diu duc;c khuyen khich phdt triin lau dai, hc;p tdc, cg,nh tranh binh ddng va
la b9 phQ_n ca'u thanh quan trqng cua nin kinh te thi truong dtnh hu<Jng xa h9i chu nghia"
Thanh phO' H6 Chi Minh- trung tam kinh te' cua ca nu'oc, noi t~p trung khoang 30% t6ng sO' doanh nghi~p tren ca nu'oc, do d6 va'n d~ thi hanh Lu~t Doanh nghi~p
tren dia ban Thanh phO'luon la d~ tai n6ng bong thu hut Sl;f quan tam va nghien cuu cua nhi~u nguoi Tuy nhien; du c6 nhieu cong trlnh nghien cuu nhu'ng nhln chung chung con t6n t(;li tan ffi(;ln, chu ye'u la cac bai bao vie't dang tren cac bao, t(;lp chi chu vi~c nghien cuu m()t each toan di~n hon v~ thl;fc ti~n thi hanh Lu~t Doanh nghi~p (ve khung phap ly va ho(;lt d()ng quan ly doanh nghi~p cua nha nu'oc) v~n con la dieu rna nhieu cong trlnh chu'a d€ c~p de'n
Trang 5Chinh d~ Uti nghh~n cuu cua tac gia v~ thl/c tiln thi hcmh Luqt Doanh nghi~p
va m¢t sd bi~n phap phap ly nhlim nang cao hi~u qud qudn ly nha nutic dfli vtii doanh
nghi~p tren dta ban Thanh ph{/ HJ Ch£ Minh se c6 ga:ng g6p ph~n k.ha:c pht;tc du'<Jc nhfi'ng h~n che' rna cac cong trlnh nghien CUU tru'OC da g~p phai, d6ng thoi hy VQng dong g6p ph~n nao cong sue, tri tu~ cua mlnh cung voi nha nu'oc hoan thi~n khung phap ly va ho~t d()ng qua~ ly doanh nghi~p trong thoi gian toi
2 Dlfi tuqng va ph~m vi nghian cuu :
Trong cong trlnh nghien cuu nay, cac tac gia tie'p c~n va"n d~ du'oi giac d() phan tich lu~t hQc, c6 ke't h<Jp vdi nhfi'ng minh chung ct;t th€ tll' thl;l'c te' Cac s6 li~u va dfi' ki~n kinh te' du'<jc su dt;tng vdi tinh each la phu'ong ti~n d€ di de'n nhfi'ng nh~n dinh
va d~ xua't y kie'n Cong trlnh cilng chi gioi h'.ln d vi~c nghien cuu thl;l'c ti€n thi hanh
Lu~t Doanh nghi~p t'.li Thanh ph6 H6 Chi Minh rna thoi
3 Myc dlch nghian cuu :
Ll;l'a chQn d~ tai "Thljc ti~n thi himh Lul)t Doanh nghifp va ml)t sfl bifn phap phap lj nhlim nang cao hifu qua quan lj nha nztuc doz vUi doanh nghifp tren dja bim Thanh pho' HiJ Chi Minh" nh6m nghien cuu xac dinh mt;tc tieu la nh~m :
+ Cung ca"p nhfi'ng kie'n thuc co ban v~ doanh nghi~p theo Lu~t Doanh nghi~p
thong qua cac quy dinh phap lu~t hi~n hanh
+ Khao sat, phan tich danh gia thl;l'c tr£.lng thi hanh Lu~t Doanh nghi~p t'.li Thanh ph6 H6 Chi Minh tU' nam 2000 cho de'n nay : cung ca"p cho ngu'oi dQc m()t hue tranh chung v~ nhfi'ng m~t du'<jc va chua du'<jc cua qua trlnh thl;l'c hi~n Lu~t Doanh
nghi~p tren dia ban Thanh ph6 H6 Chi Minh- m()t dia ban kinh te' soi d()ng va ha'p
d~n ddi voi gidi d~ u tu'
+ 'J:'rlnh bay nhfi'ng d~ xua't nh~m hoan thi~n k.hung phap ly cilng nhu' ho'.lt d()ng quan ly nha mtdc d6i vdi doanh nghi~p tren dia ban Thanh ph6 trong thoi gian tdi Ke't ca'u cua cong trlnh nghien cuu g6m c6 cac Chu'ong sau:
• Chztdng 1 : Lu~t Doanh nghi~p- M()t dam bao cho quy~n tl;l' do kinh doanh cua cong dan va yeu c~u cai each thu tt;tc hanh chinh d Vi~t Nam
• Chztdng 2 : Thl;ic ti€n thi hanh Lu~t Doanh nghi~p t'.li Thanh ph6 H6 Chi Minh- thanh cong va h'.ln che'
• Chztdng 3 : M()t s6 bi~n phap d~ xua't nh~m nang cao hi~u qua thl;ic hi~n
Lu~ t Doanh nghi~p tren dia ban Thanh ph6 H6 Chi Minh '
Trang 6dftu til' day h~mg ch\}c nghln doanh nghi~p tu nhan, cong ty da ra doi rna hoC;tt d{)ng CUa Chung dong illQt Vai tro quan trQng vao tie'n trlnh phl;lC h6i kinh te' d(t nude, sau thC5i gian dai bi klm ham va hC;tn che' Nhung cling qua gftn chin nam thlfc thi Lu~ t Cong ty va Lu~t Doanh nghi~p tu nhan da cho tha'y hai dC;to lu~t nay con b{)c 19
nhi~u vudng miic, ba't c~ p, chua thlfc slf t(;lo d{)ng llfc m~nh me d~ pha t huy n9i llfc ph\lc V\1 cho slf nghi~p cong nghi~p h6a - hi~n d~i h6a, do d6 nhu cftu cftn thie't va ca'p bach la ph:H c6 m9t khung phap ly hoan thi~n han cho doanh nghi~p dan doanh phat tri~n, d6ng thC5i cai thi~n moi truong dftu tu d Vi~t Nam
Tren co sd d6, ngay 12 thang 06 nam 1999, Qu6c h9i Vi~t Nam da ban hanh Lu~t Doanh nghi~p thay the' cho Lu~t Cong ty va Lu~t Doanh nghi~p tu nhan (2111211990), duqc Chu tich nuoc ky l~nh cong b6 vao ngay 26/06/1999 va chinh thuc c6 hi~u llfc thlfc hi~n tu ngay 01 thang 01 nam 2000 Lu~t Doanh nghi~p ra doi 'da danh m6c son mdi trong tie'n trlnh l~p phap CUa nha nUOC ta va t(;lO buoc dQt pha ldn cho kinh te' Vi~t Nam, d~c bi~t la d6i vdi khu vlfc kinh te' ngoai qu6c doanh (kinh te' dan doanh) Vl thlfc ti6n da chung minh ding n~n kinh te' Vi~t Nam (trong d6 c6 Thanh ph6 H6 Chi Minh) da thlfc sv ca't canh di len nho m9t phfrn khong nho
tu hi~u qua thlfc thi Lu~t Doanh nghi~p dem l~i
v~ ke't ca'u va ph(;lm vi di~u chinh, Lu~t Doanh nghi~p g6m c6 t6ng CQng 124
di~u lu~t, chia thanh 10 chuang, di~u chinh nam loC;ti hlnh doanh nghi~p : cong ty c6 phftn, cong ty trach nhi~m hC;tn m9t thanh vi en, cong ty trach nhi~m huu hC;tn ·· c6 tu hai thanh vien trd len, cong ty hqp danh va doanh nghi~p tu nhan (DNTN) Ngoai
ra, tC;ti Khoan 2 Di~u 1 Lu~t Doanh nghi~p con md r{)ng han, d6 la truong hqp ne'u cac doanh nghi~p nha nuoc (DNNN), doanh nghi~p cua t6 chuc chinh tri, chinh tri -
xa h9i khi chuy~n d6i sang thanh cong ty c6 phftn, cong ty trach nhi~m huu hC;tn (TNHH) thl v~n chiu slf di~u chinh cua Lu~t Doanh nghi~p M~c du ten g9i la "Lu~t
Doanh nghi~p" nhung thlfc cha't dC;to lu~t nay khong di~u chinh m9i lo~i hlnh doanh nghi~p nhu lu~t v~ doanh nghi~p cua nhi~u nude khac tren the' giOi Bdi vl cho de'n nay vi~c di~u ch1nh doanh nghi~p nha nude d nuoc ta v~n tie'p t\}c do Lu~t Doanh
nghi~p nha nuoc (2611112003) dam nh~n, rieng doanh nghi~p lien doanh va doanh nghi~p 100% v6n nude ngoai l~i thu{)c ph~m vi di~u chinh d{)c l~p cua Lu~t Dftu tu nuoc ngoai (12/11/1996, sll'a d6i, b6 sung 09/06/2000), d6 la chua k~ de'n mo hlnh h<;1p tac xa v~n do Lu~t Hqp tac xa (26111/2003) di~u ch1nh
V ~ n{)i dung, Lu~ t Doanh nghi~p quy dinh ba va'n d~ co ban :
+ Thu nha't, Lu~t Doanh nghi~p quy dinh v~ thanh l~p doanh nghi~p : cac d6i tuqng bi c(m thanh l~p Va quan ly, c(m g6p v6n VaO doanh nghi~p; hqp d6ng phl;lC V\1 cho vi~c thanh l~p doanh nghi~p; each thuc d~t ten gQi cua doanh nghi~p; quy trlnh dang ky kinh doanh khai sinh ra doanh nghi~p; vi~c chuy~n giao quy~n sd huu tai san khi thanh l~p doanh nghi~p,
Trang 7+ Thil hai, Lu~t Doanh nghi~p quy dinh vi~c t6 chile qmln 1y trong n()i be) cong
ty c6 phgn, cong ty TNHH, cong ty h<;5p danh va doanh nghi~p tu nhan : be) may qmln 1y trong tung doanh nghi~p co nhung co quan gl ? nhi~m vv, quySn h~n cua cac co quan d6 ra sao ? th6 thilc h9i hQp, bi6u quye't d6 thong qua cac va'n dS quan trQng cua doanh nghi~p, ta't ca du<;5c quy dinh trong Lu~t Doanh nghi~p
+ Thil ba, Lu~t Doanh nghi~p quy dinh nhil'ng va'n dS phat sinh trong ho~t d()ng cua doanh nghi~p nhu co che' chuy€n d6i qua 1~i giil'a cong ty c6 phgn va cong ty TNHH; vi~c t6 chile 1~i doanh nghi~p duoi hlnh thilc chia, tach, sap nh~p va h<;5p nha't; va'n dS giai th6 doanh nghi~p : cac truong h<;5p giai th6 va trlnh tv, thu tvc giai th€ m9t doanh nghi~p BiSu dang lttu y 1a Lu~t Doanh nghi~p khong diSu chinh vi~c
pha san doanh nghi~p, rna va'n d€ nay do Lu~t Pha san (15/06/2004) dam nh~n
1.2 Sd /tltfc ve' cac hinh thtlc kinh doanh tQi LuQt Doanh nghi~p (1999)
1.2.1 Cong ty trdch nhi~m hilu hqn c6 ta hai thanh vien triJ len (Di~u 26-Di~u 45)
Bay 1a 1o~i hlnh doanh nghi~p.du<;5c thanh 1~p nhiSu nha't d Vi~t Nam thai gian qua, vl n6 phu h<;5p voi hlnh thilc kinh doanh vua va nho d doanh nghi~p nay, thanh vien c6 th€ 1a ca nhan, t6 chilc, s6 1u<;5ng t6i thi€u 1a hai va t6i da khong VUQt qua nam muoi nguoi, diSu d~c bi~t 1a giua cac thanh vien cua n6 thuong c6 sl.f quen bie't nhau, co 1e do do rna nhiSu nguoi con gQi no 1a cong ty trung gian giua d6i nhan va d6i v6n;
Do tinh d~c thu giua cac thanh vien cong ty thuong c6 sl.f quen bie't nhau, nen
Lu~t Doanh nghi~p chi cho phep thanh vien chuy6n nhu<;5ng v6n cho nguoi ben ngoai voi di€u ki~n 1a phai ilu tien chao ban cho cac thanh vien con 1~i trong cong
ty truoc theo ty 1~ v6n g6p cua hQ, voi cling m()t diSu ki~n Chi sau khi thanh vien trong cong ty khong mua ho~c khong mua he't thl moi ban ra cho nguoi ben ngoai Cong ty TNHH c6 tu hai thanh vien trCJ len c6 tu each phap nhan cho nen thanh vien chi chiu trach nhi~m d6i voi cac khoan n<;5 va ngh1a vv tai san khac cua cong ty trong ph~m vi s6 v6n cam ke't g6p vao cong ty Vl d~c di€m nay nen Nghi
dinh 125/CP (19/05/2004) cua Chinh phu khong ngan ca'm nha dgu tu cling lUc c6 th6 tham gia thanh l~p nhi€u cong ty tren thvc te'
Cong ty TNHH c6 tu hai thanh vien trCJ len khong du<;5c quy€n phat hanh c6 phie'u (nhung trai phie'u va cac 1o~i chilng khoan khac thi c6 th6 du<;5c)
Be) may quan 1y cua cong ty bao g6m : H()i d6ng thimh vien - Ghim dO'c (Tci'ng ghim dO'c) va Ban Ki~m smit (ne'u tren 11 thanh vien) Truong h<;5p diSu 1~
cong ty khong c6 quy dinh khac thl nguoi d~i di~n theo phap lu~t cua cong ty 1a Giam d6c (T6ng giam d6c)
Trang 81.2.2 Cong ty trach nhi~m hilu hr;zn mt)t thimh vien (Diiu 46- Diiu 50)
Cung voi cong ty h<Jp danh, cong ty TNHH m<)t th~mh vien la lo~i hlnh doanh
nghi~p moi du'<Jc thua nh~n t~i Lu~t doanh nghi~p (1999) Cong ty nay co d~c di~m
cd ban nh~t la chi do m<)t t6 chuc co tu' each phap nhan lam chu sd hii'u (khac bi~t ho~m toan voi DNTN) va theo quy djnh t~i E>i~u 14 Nghi djnh 03/CP (03/02/2000) cua Chinh phu thl chi co nhung phap nhan nhu' cd quan Dang, cd quan E>oan d(p dnh
- ca"p trung u'dng; Lien doan Lao d<)ng ca"p tinh - ca'p trung u'dng; doanh nghi~p nha nu'dc, h<Jp tac xa, cong ty c6 ph~n, cong ty TNHH, moi co th~ la chu sd huu cua cong ty TNHH m<)t thanh vien V6n di€u 1~ cua cong ty hoan toan do phap nhan-chu sd huu gop vao, vl the" trong qua trlnh ho~t d<)ng nhung va"n d~ quan trQng nha"t lien quan de"n cong ty nhu' giai th~, t6 chuc l~i cong ty, sii'a d6i, b6 sung di~u 1~ cong
ty , d~u phai do chu sCi huu quye"t djnh
Tuy nhien, Lu~t Doanh nghi~p quy djnh m<)t h~n che" cd ban d6i voi chu sCi huu
la khong cho phep chu sCi huu tnfc tie"p rut v6n, mu6n rut v6n thl chu sCi huu phai
chuy~n nhu'<Jng l~i toan bQ ho~c mQt ph~n v6n di6u 1~ cua cong ty cho t6 chuc, ca nhan khac (di6u nay co th~ anh hu'dng tnfc tie"p de"n hlnh thuc cua cong ty)
Cong ty TNHH m<)t thanh vien co tu' each phap nhan Rui ro cua chu sCi huu
du'<Jc gidi h~n : chu sCi huu chi chju trach nhi~m d6i voi cac khoan n<J va nghia v1,1 tai san khac cua cong ty trong ph~m vi v6n di6u 1~ cong ty' vu'<Jt ngoai ph~m vi do thl chu sd huu khong chiu trach nhi~m bang tai san rieng cua mlnh E>ay la u'u di~m n6i b.~t cua cong ty, khac hoan toan so voi mo hlnh DNTN
Cong ty khong du'<Jc quy6n phat hanh c6 phie"u, cho nen ngu6n v6n cua no chu ye"u pht;t thu<)c nhi6u vao sl)' dong gop cua pha p nhan - chu sd huu
I
B<) may quan ly cua cong ty co sl)' linh ho~t va uy~n chuy~n hdn so voi cong ty TNHH co tu hai thanh vien tren Lu~t Doanh nghi~p cho phep chu sCi huu du'<Jc quy€n Iva chQn mQt trong hai mo hlnh sau :
H()i d6ng quan trf + Giam d6c (Tdng giam do'c) cho tru'ong h<Jp cong ty kinh doanh c6 quy mo Ion va nganh ngh6 da d~ng ho~c Chu tjch Cong ty + Giam d6c (Tdng giam do'c) cho cac tru'ong h<Jpkhac
1.2.3.Cong ty cd phdn (Diiu 51- Diiu 94)
Cong ty c6 ph~n la doanh nghi~p du'<Jc nha nu'oc quan tam nhi6u nha't, di6u nay
th~ hi~n qua s6 lu'<Jng di€u lu~t di6u chinh cong ty t~i Lu~t Doanh nghi~p (chie"m
441124 di6u lu~t) Sl;t phat tri~n cua cong ty c6 ph~n se keo theo Slf phat tri~n cua cac thie"t che" tai chinh khac nhu thi tru'ong chung khoan, ho~t d<)ng ngan hang, tin dt;tng, The" m~nh cua cong ty c6 ph~n la phu h<Jp vOi n6n san xua"t IOn, c~n nhi6u v6n d~u tu' va kha nang md r<)ng quy mo kinh doanh, th~m chi c6 th~ ho~t d<)ng xuyen qu6c gia- di6u rna Vi~t Nam chung ta dang c~n nha't hi~n nay
Trang 9d cong ty cd phffn, thl vO'n di€u 1~ cua cong ty phai du'QC chia thanh nhi€u phffn b~ng nhau gQi la c6 phffn c6 phffn cua cong ty c6 phffn c6 th~ c6 hai 1oc:ti : c6 phffn ph6 thong- b~t bu<)c phai c6 va c6 phffn u'u dai (u'u dai bi~u quye"t, u'u dai hoan 1c:ti, u'u dai c6 tuc, u'u dai khac)- khong b~t bu<)c phai c6
C6' dong trong cong ty c6 phffn c6 th~ 1a ca nhan, t6 chuc SO' 1u'c;lng c6 dong tO'i thi~u 1a ba va tO'i da khong hc:tn che' Day Ia mot 1c;li the' giup cong ty c6 th~ d€ dang tang quy mo b~ng each phat hanh elf phie'u d~ huy d<)ng them vO'n (khac voi cong ty TNHH c6 tu hai thanh vien trd len khong th~ phat hanh c6 phie"u duc;lc)
Cong ty c6 tu' each phap nhan, ch? nen c6 dong chi chiu trach nhi~m dO'i voi cac khoan nQ Va nghia Vl;t tai san khac CUa cong ty trong phqm Vi sO' vO'n da g6p vao v6n di€u 1~ cong ty
Vi~c chuy~n nhu'Qng c6 phie"u tc:ti cong ty c6 phffn du'QC thl;t'c hi~n mot each tlf
do (tru c6 phie"u u'u dai bi~u quye"t khong du'c;lc chuy~n nhu'c;lng va c6 phie"u ph6 thong cua c6 dong sang l~p khi chuy~n nhu'c;lng phai tuan thu quy dinh rieng cua
Lu~t Doanh nghi~p ), thl c6 dong sd huu cac c6 phffn con lc:ti d€u c6 th~ d€ dang ban c6 phie'u cua mlnh cho ngu'oi khac Nha't 1a trong bO'i canh hi~n nay Vi~t Nam da c6 thi tntong chung khoan tc:ti hai thanh phO'lon 1a Thanh phO' H6 Chi Minh (tu thang 07/2000) va Ha N<)i (tu 5/2005) thl di€u nay se cang thu~n 1Qi honcho nha dffu tu' khi kinh doanh d hlnh thuc doanh nghi~p nay
BQ may quan ly trong cong ty c6 phffn tu'ong dO'i phuc tc:tp va ch~t che, bao
g6m: D~i hqi d6ng elf dong· Hqi d6ng qmin tri- Ghim do'e( Tlfng ghim Ban Ki~m soat (ne'u tren 11 elJ dong)
do'e)-1.2.4 Cong ty h(Jp danh (Diiu 95- Diiu 98)
Cong ty hc;lp danh 1a 1oc:ti hlnh doanh nghi~p moi du'Qc b6 sung tc:ti Lu~t Doanh nghi~p Loc:ti hlnh doanh nghi~p nay muO'n thanh l~p phai c6 it nha't hai thanh vien hc;lp danh Thanh vh~n hc;lp danh phai 1a ca nhan c6 trlnh d<) chuyen mon, uy tin ngh€ nghi~p va phaichiu trach nhi~m YO hc:tn v€ m~t tai san Ngoai ra, ben Cqnh thanh vien hc;lp danh cong ty c6 th~ co them tha.nh vien gop vO'n Thanh vien gop vO'n c6
th~ 1a ca nhan, t6 chuc Va chi chiu trach nhi~m dQ'i VOi CaC khoan nQ CUa COng ty trong phc:tm vi sO' vO'n da gop vao cong ty
Cong ty hc;lp danh la 1oc:ti hlnh cong ty dO'i nhan, nghia 1a cac thanh vien tham gia cong ty quan tam chu ye"u de"n nhan than ngu'oi thanh l~p nhu' : trlnh do chuyen mon, uy tin ngh€ nghi~p Theo quy dinh tc:ti Nghi dinh 03/CP (03/02/2000) thl tru'ong hQp cong ty kinh doanh cac nganh ngh€ nhu' dich Yl;t phap 1y; dich Yl;t kham chua
b~nh Va kinh doanh du'QC philm; dich Yl;t thu y; dich Vl;t thie't ke' cong trlnh; dich Yl;t moi gioi chung khoan, thl ta't ca cac thanh vien hc;lp danh deu phai c6 chung chi hanh nghe tu'ong ung
Trang 10Thanh vien h<;1p danh la nguoi d~i di~n theo phap lu~t cua cong ty Chi c6
thanh vien h<;1p danh mdi c6 quy~n quan ly cong ty, c6 quy~n nhan danh cong ty d~
giao ke't h<Jp d6ng, con thanh vien g6p vo'n khong c6 quy~n nay
Cong ty h<;1p danh khong du<Jc quy~n phat hanh bfft ky lo~i chl1ng khoan nao
B() may quan ly cua cong ty tuong do'i don gian, bao g6m : H(>i d6ng thanh vien va Gbim d6c, trong d6 H()i d6ng thanh vien chi bao g6m thanh vien h<;1p danh
va khi bi~u quye't m6i thanh vien h<;1p danh d~u blnh d£ng voi nhau (chi c6 m()t
phie'u bi~u quye't)
1.2.5 Doanh nghi?p tu nhan (ttl Diiu 99- Diiu 104)
Bay la doanh nghi~p chi do m()t ca nhan bo vo'n ra thanh l~p va lam chu Ca nhan thanh l~p DNTN phai la cong dan Vi~t Nam va khong thu()c tn:tong h<;1p ca"m thanh l~p theo quy dinh t~i Bi~u 9 cua Lu~t Doanh nghi~p
Chu doanh nghi~p phai chiu trach nhi~m vo h~n v~ m~t tai san do'i voi cac khoan n<;j va nghia V\1 tai khac phat sinh trong qua trlnh ho~t d()ng kinh doanh CUa doanh nghi~p Du Lu~t Doanh nghi~p khong tn;!c tie'p xac dinh DNTN c6 tu each phap nhan hay khong, nhung chinh tu che' d() trach nhi~m tai san tren cua chu doanh
nghi~p c6 th~ kh£ng dinh ding DNTN khong h()i du di~u ki~n quy dinh t~i Bi~u 84
B() lu~t Dan sv (14/06/2005) d~ du<;1c gQi la phap nhan Xua"t phat tu ban cha"t chiu trach nhi~m vo h~n v~ m~t tai san, nen Nghi dinh 125/CP ngay 19/05/2004 cua Chinh phu quy dinh m6i ca nhan chi du<;1c thanh l~p m()t DNTN duy nha"t rna thoi Chu doanh nghi~p tu nhan c6 toan quy~n quan ly va quye't dinh mQi v§n d~
lien quan de'n doanh nghi~p, th~m chi c6 th~ ban ho~c cho thue doanh nghi~p cho nguoi khac Chu DNTN c6 th~ trl;!c tie'p ho~c thue nguoi khac quan ly, di~u h~nh doanh nghi~p nhung trong mQi truong h<Jp chu doanh nghi~p v~n phai chiu trach
nhi~m truoc phap lu~t
1.3 Lu~lt Doanh nghi~p- buoc tie'n moi cho quy~n tt;i do kinh doanh cua cong dan va yeu cdu cai each thu t\).C hanh chlnh fJ Vi~t Nam
C6 th~ n6i tu ra"t lau r6i trong linh vl;!c kinh te' Vi~t Nam moi c6 du<;1c m()t d~o
lu~t hay va hi~u qua nhu Lu~t Doanh nghi~p M~c du nuoc ta da chuy~n sang co che' kinh te' thi truong va quy~n tv do kinh doanh cua cong dan da chinh thuc du<;1c thua nh~n t~i Hie'n phap 1992, nhung chi thvc sv tu khi c6 Lu~t Doanh nghi~p
(12/0611999) thl quy~n t\1' do kinh doanh d6 moi du<;jc th~ hi~n d§y du theo dupg nghia cua n6
Khong nhung ke' thua va phat tri~n nhung quy dinh t~i Lu~t Cong ty va Lu~t
Doanh nghi~p tu nhan (1990), Lu~t Doanh nghi~p con b6 sung hang lo~t cac quy dinh mdi c6 y nghia quan trQng dap ung du<;1c hai yeu c§u co ban cho ri~n kinh te'
Vi~t Nam, d6 la:
Trang 11Thu nha"t, ton trQng va dam bao cho cong dan thvc hi~n d~y du quy€n tv do kinh doanh rna Nghi quye"t D~i h()i Dang toan qu6c l~n thu VI, thu VII va Hie"n pha p
1992 cua nha nude da chinh thuc thua nh~n
Thu hai, gop ph~n tich eve, m~nh me vao tie"n trlnh cai each thu tl;lC hanh chinh cua ca nude, tie"n tdi lo~i bo hoan toan nhung tan du cua co che" xin - cho, t~o d()ng lvc thuc dfty tang trudng kinh te", hudng de"n ml;lc tieu "dan giau, nude m~nh"
Ca hai yeu c~u nay da duqc th€' hi~n kha thanh cong qua 124 di€u cua Lu~t
Doanh nghi~p Sau day chung ta se l~n luqt xem xet ca hai khia c~nh d6 :
1.3.1 Lu/it Doanh nghiep - Mot dam biio cho quyin tll do kinh doanh cua congdiin,
Quy€n tv dokinh doanh la quy€n co ban nha't cua cong dan trong n€n kinh t€ thi truong V€ m~t n()i dung, quy€n tv do kinh doanh c6 ph~m vi ra't r()ng, n6 bao g6m cac quy€n dUQC bao dam tai san sd huu hqp phap CUa nguoi dan, quy€n tV do giao ke"t hqp d6ng, quy€n tl! do c~nh tranh trong khuon kh6 phap lu~t, trong d6 c6 quy€n tv do thanh l~p doanh nghi~p
d nude ta, quy€n tl! do kinh doanh da chinh thuc duqc ghi nh~n t~i Di€u 57 Hie"n phap 1992 "Cong dan co quyin tT! do kinh doanh thea quy djnh phdp lu(it"
Vi~c thua nh~n quy€n tl;l do kinh doanh cho cong dan la m9t di€u ta't ye"u trong tie"n trlnh d6i mdi kinh t€ nham phat huy n()i lljc, giai ph6ng sue san xua't d€' phat tri€'n kinh t€- xa h()i cua da't nude
Lu~t Doanh nghi~p ra doi la sv C\1 th€' h6a quy~n tv do kinh doanh rna Hie"n phap 1992 da ghi nh~n Ben c~nh Lu~t Hqp tac xa (2611112003), Lu~t D~u tu nude ngoai (12111/1996, s\Ya d6i b6 sung 09/06/2000), Lu~t Doanh nghi~p duqc xem la m()t dam bao phap ly quan trQng nhfft cho quy€n tlj do kinh doanh cua cong dan, di€u n.ay duqc th€' hi~n qua cac d~n chung sau :
• Tha nhdt, Lu(it Doanh nghi~p khdng djnh quan dilm cua nha nu:ac ta thaa nhfl-n t{nh ta't ye'u Sf! tJn t(Ji va phat triln CUa doanh nghi¢p trong nin kinh te: CclC quyin, [f!i tch hf!p phdp, chtnh dang cua nha ddu tu luon du(/c ddm bdo vtlng chdc bling cdc quy djnh phdp ly : Di€u 4 Lu~t Doanh ngW.~P xac dinh ro quan di€'m ch:inh thuc cua nha nude Vi~t Nam la "Cong nh(in Sf! t6n \(Ji tau dai va phdt triln cua cdc lo(Ji hinh doanh nghi~p du(/c quy djnh trong Lu(it Doanhnghi¢p, bdo ddm sf! bznh ddng truac phdp lu(it cua doanh nghi~p thaa nh(in tinh sinh [f!i h{/p phap cita cdc ho(Jt dqng kinh doanh; Nha nuac cong nh(in va bdo h9 quyin so htlu tai sdn, vo'n ~du
tU:, thu nh(ip, cdc quyin va l(/i tch h{Jp phap khdc cita doanh nghi~p va chit so htlu doanh nghi~p; tai sdn va von ddu tU: h{Jp phap cita doanh nghi~p va chit so htlu doanh
nghi~p khong bj quo'c htlu h6a, khong bj tjch thu bling bi~n phdp hanh chinh " Chinh
nhung dam bao d~u tu tren cua nha nude da t~o ra sv an tam c~n thie"t cho nha d~u
tu khi bo v6n thanh l~p doanh nghi~p va giup cho doanh nghi~p dan doanh c6 th€'
Trang 12c~nh tranh binh d~ng voi doanh nghit$p thu()c cac th~mh phcin kinh te' khac C6 th~
khlmg djnh r~ng chua bao gio nhu d Vit$t Nam hit$n nay, quy€n t\1' do kinh doanh cua
cong dan l~i duqc nha nuoc quan tam, bao vt$ thong qua nhung van ban c6 gia tri
phap ly cao nhu Hie'n phap 1992, Lu~t Khuye'n khich dciu tu trong nuoc (20/0511998)
va d~c bit$t la Lu~t Doanh nghit$p nhu v~y
• Thri hai, Lu~t Doanh nghifp miJ rqng difi tu(!ng tham gia thanh l~p doanh
nghifp theo huong phat huy nqi life, gidi ph6ng sric sdn xu{{t dl phlf,c V1f- sf! nghi¢p
cong nghi¢p h6a, hi¢n dc;li h6a dt{t nuoc : Khac voi Lu~t Cong ty (1990) khong quy
dinh ro c·ac d6i tuqng bi ca"m thanh l~p va quan ly doanh nghit$p c6 d6ng thai bi ca"m
luon ca quy€n g6p v6n hay khong? Di€u 6 Lu~t Cong ty (1990) chi quy djnh chung
chung : "Vien chuc t~i chuc trong b() may nha nuoc, si quan t~i ngli trong lt;tc luqng
vli trang nhan dan khong duqc phep tham gia thanh l~p ho~c quan ly cong ty" Sl.f
thie'u r0 rang nay da can trd dciu tu va lam h~n che' quy€n tl.f do kinh doanh cua cong
dan, vi tren th\fc te', cac co quan nha nuoc c6 th£m quy~n luon d6ng nha't quy~n
thanh l~p - quy€n quan ly - va quy€n g6p v6n la m()t M()t khi d6i tuqng nao da bi
ca'm thanh l~p thi di nhien hQ cling khong cho g6p v6n tham gia cong ty luon ! DS
giai quye't va'n d€ nay va nh~m t~o thu~n lqi t6i da cho cong dan tham gia doanh
nghit$p tren tinh thcin huy d()ng mQi ngu6n l\fc san c6 trong xa h(>i phat tri€n kinh t€
da't nuoc, Lu~t Doanh nghit$p da c6 s\f tach b~ch giua ba hanh vi: thanh l~p- quan
ly - g6p v6n C\1 th~ la t~i Di€u 9, Lu~t Doanh nghit$p lit$t ke 8 d6i tuqng bi ca'm
thanh l~p va quan ly doanh nghit$p, nhung t~i Di€u 10 chi quy djnh hai d6i tuqng bi
ca'm g6p v6n la "can bq, cong chuc thea quy dtnh phap lu~t hifn hanh v~ can bq
-cong chric; va ca quan nha nuac, dan vt va trang c6 sit d(f,ng tai sdn nha nuac va -cong
quy dl g6p vo'n thu lc;i rieng cho ca quan, dan vt mznh" Di~u d6 c6 nghia la m()t d6i
tuqng bi ca"m thanh 1~ p va quan ly thi chua h~n nha nuoc da ca"m luon quy€n g6p
v6n vao cong ty HQ v~n c6 co h()i tham gia cong ty b~ng hinh thuc g6p v6n tim
kie'm lqi nhu~n chi c6 di€u khong thS dung ten thanh l~p va quan ly rna thoi Ch~ng " h~n d6i voi nguoi chua thanh nien, nguoi th.anh nien bi h~n che' ho~c ma't nang h;tc
hanh vi dan s\f, Lu~t Doanh nghit$p chi ca'm hQ thanh l~p va quan ly doanh nghiep
con quy€n g6p v6n vftn thua nh~n cho hQ (thong qua hanh vi cua ngu'oi giam h(>,
nguoi d~i dien) Han nua trong tung d6i tuqng bi ca'm thanh 1~ p va quan ly, Lu~ t
Doanh nghiep cling quy djnh khoa hQc han theo huang md r()ng d6i tuqng tham gia,
nh~m t~n d\lng ngu6n ll.fc khong nhung trong nuoc rna ca tu ben ngoai Tieu bi~u
nhu truong hqp cua ca nhan, t6 chuc nuoc ngoai : Khoan 8 Di€u 9 Lu~t Doanh
nghi~p chi ca"m t6 chti'c mtoc ngoai, ngu'oi nu'oc ngoai khong thu'ong tru t~i Vi~t
Nam, nguqc l~i, ne'u hQ thuong tni t~i Vi~t Nam thi vftn c6 quy~n thanh l~p va quan
ly doanh nghit$p Th~m chi trong truong hqp du khong c6 tieu chi thuong tru t~i Vi~t
Nam hQ v~n c6 th~ dciu tu t~i Vit$t Nam thong qua hinh thuc g6p v6n vao cong ty
TNHH, congty c6 phcin (Khoan 2, Di€u 10 Lu~t Doanh nghit$p)
Trang 13• Thu ba, LutJ_t Doanh nghi~p miJ rqng phc;zm vi ngimh ngh~ kinh doanh di nha ddu tu l'f!a ch9n thanh ltJ_p doanh nghi~p : Quan tri~t nguyen Hie cd ban cua kinh te thi tntong la "cong dan du(Jc phep lam ttft ca nhilng gz ma phdp lutJ-t khong ct{m",
.Lu~t Doanh nghi~p va van ban hu'ong d~n thi hanh da neu r6 danh ffil,lC cac nganh
ngh~ cffm kinh doanh nh[tm giup cho nha d~u tu' bie't du'<:jc gioi h~n quy~n tl,l' do kinh doanh cua mlnh tren thl,l'c te' Khoan 2, Di~u 6 Lu~t Doanh nghi~p da xac dinh "Ctfm kinh doanh cdc ngcmh, ngh~ gti.y phuang hc;zi dtn quae phong, an ninh, trtJ_t tl!, an toan xii hQi, truy~n thdng, ljch sit van h6a, dc;zo· due, thudn phong my tl;tC Vi~t Nam va sue khoe cua nhti.n dan" Cl,l th€' h6a quy dinh tren, Chinh phu da ban hanh N ghi dinh s6 03/CP (03/02/2000) va Nghi dinh s6 125/CP (19/05/2004) cong b6 danh ml,lc 12 nganh ngh~ cffm kinh doanh t~i Vi~t Nam, bao g6m cac nganh ngh~ sau:
1 Kinh doanh vii khi d~n du'<jc, quan trang, quan dl,lng va phu'dng ti~n ky thu~t quan S\1' chuyen dung cua cac ll,l'c lu'<jng Vii trang nhan dan
2 Kinh doanh chfft n6, chfft d()c, chfft ph6ng x~
3 Kinh doanh chfft rna tuy
4 Kinh doanh m~i dam, dich V\1 t6 chuc m~i dam, buon ban ph\1 nu, tre em
5 Kinh doanh dich V\1 t6 chuc danh b~c ga b~c
6 Kinh doanh cac h6a chfft c6 tinh d()c h~i m~nh
7 Kinh doanh cac hi~n v~t thu()c di tich lich sU', van h6a, bao tang
8 Kinh doanh cac san phffm van h6a phan d()ng, d6i trl,ly, me tin, di doan ho~c
c6 h~i cho giao dl,lc nhan each
9 Kinh doanh cac lo~i phao
10 Kinh doanh thl,l'c v~t, d()ng v~t hoang da thu()c danh ml,lc Di~u u'oc qu6c te' rna Vi~t Nam ky ke't ho~c tham gia c6 quy dinh va cac lo~i d()ng v~t, thl,l'c v~t quy hie'm khac c~n du'<jc bao v~
11 Kinh doanh d6i chdi c6 h~i cho giao dl,lC nhan each, SUC khoe cua tre em
ho~c anh hu'ong toi an ninh, tr~t tt;(, an toan xa h()i
12 Kinh doanh dich V\1 moi gioi hon nhan c6 ye'u t6 nu'oc ngoai
V ~ nguyen t~c ngo~i tru 12 nganh ngh~ cffm tren, doanh nghi~p du'<jc kinh doanh cac nganh, ngh~ con l~i rna nha nu'oc khong cffm B6ng thai d€' rna r()ng quy dinh v~ nganh, ngh~ cffm kinh doanh, B() Ke' ho~ch & fl~u tu' va T6ng Ct)C Th6ng ke
da ban hanh Thong tu' lien tich s6 07/BKH&DT-TCTK (01/11/2001) li~t ke danh ml,lc khoang 1.000 nganh ngh~ - m6i nganh, ngh~ d~u c6 rna s6 rieng d€' doanh
nghi~p ll,l'a ch9n khi DKKD Di~u dang ghi nh~n nhfft t~i Thong tu' TCTK la l~n d~u tien c6 rfft nhi~u nganh, ngh~ moi me du'<jc chinh thuc thua nh~n
07/TT-BKHDT-nhu' moi giOi ke't hon, dua ch6, ch9i trau, chQi ga, thi chim, ch9i de', kinh doanh djch
Trang 14V\1 kh6c, thue, dap Ung du'QC nguy~n VQng CUa sff dong nha d~U tu' Va tinh da d<,tng cua kinh te' thi tru'CSng M~t khac, nh~m lo<,ti bo sv tuy ti~n cua cd quan cong quy~n
gay kh6 d~ doanh nghi~p Thong tu' 07/TTLT/BKT-TCTK cilng quy dinh: "Cac ca quan DKKD khong dur;c tit cho'i vi¢c dang kY ngcmh ngh€ kinh doanh khong thuqc di¢n ctim kinh doanh, ki cd nhrlng ngcmh, ngh€ chua c6 trong danh mlfC ngimh, ngh€ kinh doanh sli d¥ng trong DKKD" Theo tinh th~n d6, ph<,tm vi kinh doanh cua doanh
nghi~p chua h~n dung l<,ti d nhung nganh, ngh~ rna Thong tu' 07 da neu, th~m chi tn.tong h<;Sp nha d~u tu' sang t<,to ra nganh, ngh~ moi rna khong c6 trong danh mvc d6 thl v~n du'<Jc giai quye't E>KKD (di nhien phai khong thu()c 12 nganh, ngh~ ca'm) Ben c<,tnh cac nganh ngh~ ca'm kinh· doanh, thl nganh ngh~ kinh doanh c6 di~u ki~n cilng du'QC Lu~t Doanh nghi~p va cac van ban hu'ong d~n thi hanh xac dinh l<,ti
cv th€ hdn theo hu'ong khong cho phep cac cd quan nha nu'oc d~t ra them nhung
di~u ki~n trai phap lu~t gay kh6 khan cho nha d~u tu' trong vi~c thvc hi~n quy~n tv
do kinh doanh Khoan 1 va Khoan 2 E>i~u 4 Nghi dinh 03/CP (03/02/2000) cua Chinh phu quy dinh : "Ngimh ngh€ kinh doanh c6 di€u ki¢n va ddu ki¢n kinh doanh cac nganh ngh€ d6 dur;c ap dT:tng theo quy dtnh cua lu~t, phap l¢nh ho(f.c nght dtnh c6 lien quan Di€u ki¢n kinh doanh dur;c thi hi¢n duoi hai h1nh thric sau day :
+ Gia'y phep kinh doanh do ca quan nha nuoc c6 thdm quy€n cap
+ Cac quy dtnh v€ tieu chudn v¢ sinh moi truang, v¢ sinh an toan th{tc phdm; quy dtnh v€ phong chay, chua chay, tr~t t{t xa hqi, an toan giao thong va quy dtnh v€ cdc yeu cdu khac do'i voi hor;zt dqng kinh doanh
Cac van bdn quy pham phap luat do cac Bo nganh hoac cac cap chinh quy€n dia phuang ban hanh ma khong can cu vao luat phap lenh, nghi dinh quy dinh v€ nganh ngh€ kinh doanh c6 di€u kien va di€u kien kinh doanh cac nganh ngh€ d6 diu khong c6 hieu luc thi hanh "
Qua d6, c6 th€ hi€u la rieng nhung nganh ngh~ kinh doanh phai c6 gia'y phep kinh doanh nhu' kinh doanh bao hi€m, 'moi giOi bao hi€m, khai thac thuy san, kinh doanh thu6c la, nh~p khlu xang d~u kinh doanh ru'Qu, ho<,tt d()ng ngo<,ti ho'i, thl doanh nghi~p du'Qc quy~n kinh doanh nganh ngh~ d6 k€ tu khi du'Qc ca'p gia'y phep kinh doanh (sau khi da lam thu tvc E>KKD) Con d6i voi cac nganh ngh€ kinh doanh phai c6 di~u ki~n kinh doanh nhu'ng khong c~n gia'y phep kinh doanh nhu' nha hang, phat hanh xua't ban phlm, dich vv c~m d6, v~n tcli hanh khach b~ng du'ong b(), thl doanh nghi~p du'Qc quy~n kinh doanh k€ tu khi h()i du di~u ki~n kinh doanh theo quy dinh va cam ke't thvc hi~n dung cac di~u ki~n d6 trong su6t qua trlnh ho<,tt d()ng kinh doanh v~ phia' cd quan nha nu'oc thl tuy~t d6i khong du'<jc d~t them cac di~u ki~n khac v~ nganh ngh~ t<,to anh hu'dng ba't l<Ji de'n vi~c E>KKD cua nha d~u tu' Ngoai ra, d6i voi cac nganh, ngh~ kinh doanh doi hoi phai c6 trlnh d() chuyen mon, uy tin ngh~ nghi~p cua nha d~u tu', Lu~t Doanh nghi~p va van ban hu'ong d~n
Trang 15thi h~mh cling quy dinh chi tie't hon Cv th€' tc;ti Khmln 2 Di€u 6 Nghi dinh 03/CP (03/02/2000) va Nghi dinh 125/CP (19/05/2004) da li~t ke 09 nganh ngh€ kinh doanh rna doanh nghi~p phai co chung chi hanh ngh€, bao g6m :
./ Kinh doanh dich vv phap ly
./ Kinh doanh djch Vl,l kham chua b~nh Va kinh doanh dUQC ph~m
./ Kinh doanh djch Vl,l thu y va kinh doanh thuO'c thu y
./ Kinh doanh dich Vl,l thie't k€ cong trlnh
./ Kinh doanh dich Vl,l ki€'m toan
./ Kinh doanh dich Vl,l moi gioi chung khmin
./ Kinh doanh dich vv thie't k€ phuong ti~n v~n tai
./ Kinh doanh mua ban di v~t, c6 v~t quO'c gia
./ Kinh doanh san xua't, mua ban, sang chai, dong goi thuO'c bao v~ thl,l'c v~t
M()t thay d6i dang chu y la khac voi truoc day chung chi hanh ngh€ co th€' du<;fc ca'p cho ca nhan l~n t6 chuc rna nhi€u nguoi cho r~ng khong h<;fp ty, nhung Nghi dinh 03/CP (03/02/2000) da xac dinh lc;ti dO'i tu<;fng du<;fc ca'p chung chi hanh ngh€ chi danh cho ca nhan rna thoi, khong ca'p cho t6 chuc nil'a Tfft ca nhung chung chi hanh ngh€ da ca'p cho t6 chuc truoc day d€u khong con gia tri sti' dvng Co quan ca'p chung chi hanh ngh€ cling du<;jc xac dinh cv th€ do la co quan nha nuoc co th~m
quy€n theo quy dinh phap lu~t ho~c H()i ngh€ nghi~p
Thie't nghi, nhung thay d6i trong quy dinh v€ nganh ngh€ kinh doanh tren da gop ph~n tich cl,l'c vao vi~c tc;to l~p m()t moi truong kinh doanh th6ng thoang cho doanh nghi~p va dam bao cho cong dan co th€ phat huy d~y du quy€n tl,l' do kinh doanh cua mlnh tren thl,l'c t€
• Tha tzt, Lug,t Doanh nghifp bd sung m9t stf log,i hznh doanh nghifp m{Ji di nha ddu lT!a chQn thanh lgp : Ne'u nhu truoc nam 2000, nha nuoc chi thua nh~n ba loc;ti hlnh doanh nghi~p, do la cong ty c6 ph~n, congty TNHH (co tli hai thanh vien trd len) va doanh nghi~p tu nhan cho nha d~u tu ll,l'a ch<;m thanh 1~ p, nen co h()i ll,l'a chQn hlnh thuc d~u tu ph~n nao hi hc;tn ch€ Nhung thl,l'c ti~n da chung minh r~ng ne'u chi co ba loc;ti hlnh doanh nghi~p tren thl chua dap ung du<;fc tinh da dc;tng cua kinh t€ thi truong va nguy~n VQng cua sO' d6ng nha d~u tu (j Vi~t Nam
Lu~t Doanh nghi~p ra doi khong nhung tie'p tl,lc phat tri€n ba loc;ti hlnh doanh nghi~p do tc;ti Lu~t C6ng ty va Lu~t Doanh nghi~p tu nhan rna con kiP thoi b6 sung them hai loc;ti hlnh doanh nghi~p moi, do la cong ty hqp danh va cong ty TNHH
mqt thanh vien Thl,l'c ra, day kh6ng phai la nhung doanh nghi~p moi me tren the' gioi, nhung dO'i voi nuoc ta sv xua't hi~n cua chung da tc;to ra sl,l' sinh d()ng v€ hlnh
Trang 16thll'c d~u tu giup nha d~u tu d~ dang h;l'a ch9n cho mlnh m()t doanh nghi~p phu h<;p nha't d~ kinh doanh va dap U'ng dltQC tinh da d~ng CUa kinh te' thj trltong
1.3.2 Luat Ooanh nqhiep- MDI bllbc lien dai tronq cai each thii tuc hanh chinh iJ
VietNam
Ben c~nh dua ra nhung quy d!nh mang tinh d()t pha nhflm phat huy quy~n tv do kinh doanh cua cong dan, Lu~t Doanh nghi~p con chll'ng to buoc tie'n dai trong cong tac cai each thu tvc hanh chinh o Vi~t Nam Nhln l~i nhung gl rna d(;lo lu~t nay da
va dang dem l~i cho n~n kinh te', thl trong d6 va'n d~ don gian h6a thu tvc hanh chinh t~i Lu~(Doanh nghi~p cling du<;c danh gia ra't cao, th~ hi~n qua nhung minh chll'ng cv th~ sau :
+ Lw7t Doanh nghi?p gop phdn loc;ti bo thu t7:tc "xin - cho" vlfn t6n tc;ti himg ch7:tc nam triJi (! Vi?t Nam
M()t trong nhung thanh cong IOn nha't rna Lu~t Doanh nghi~p dem l~i la don gian h6a trlnh tv, thu t\JC thanh l~p doanh nghi~p theo hltong rut ng~n quy trlnh thanh l~p va lo~i bo nhung gia'y t0 khong C~n thie't rna V~n dam bao dliQC SV quan ly nha nuoc d6i voi doanh nghi~p
Ne'u nhu truoc nam 2000, theo quy djnh t~i Lu~t Cong ty va Lu~t Doanh nghi~p
tu nhan, mu6n thanh l~p doanh nghi~p nha d~u tu phai trai qua hai buoc:
Thll' nha't, phai xin gia'y phep thanh l~p doanh nghi~p o UBND ca'p tinh noi dv dinh d~t trl;l so chinh
Thll' hai, sau khi du<;c ca'p gia'y phep thanh l~p nha d~u tu phai di dang ky kinh doanh t~i So Ke' ho~ch & D~u tu
d m6i giai do~n l~i c~n de'n nhi~u lo~i gia'y to, con da'u khac nhau Trung blnh · m6i b() h6 so thanh l~p doanh nghi~p phai c6 tu 20- 25 lo~i gia'y tO : tu phu'ong an kinh doanh ban d~u cho de'n gia'y xac nh~n thuong tru, xac nh~n ly l!ch tlt phap, xac
nh~n cua ngan hang v~ v6n phap djnh, xac nh~n cua UBND ca'p huy~n v~ noi d~t
trv so chinh, xac nh~n cua co quan y te' v~ tam th~n Them vao d6, truoc khi ra quye't djnh thanh l~p doanh nghi~p, nha nuoc con phai thanh l~p H()i d6ng th~m
dinh d~ danh gia tinh kha thi va hi~u qua, xem xet mll'c v6n phap dinh cua tung dv
an N6i chung, thanh l~p doanh nghi~p trong giai do~n nay ma't ra't nhi~u thoi gian, cong sll'c va ti~n b~c, di~u d6 lam nan long khong it nha d~u tu Theo th6ng
ke, m6i doanh nghi~p ra doi trong giai do~n 1990- 1999 phai ma't tu 90-100 ngay (chi vi~c xin gia'y phep thanh l~p t~i UBND ca'p tinh da ma't hon 30 ngay d6i voi doanh nghi~p tlt nhan va 60 ngay d6i voi cong ty) va t6n khoang tU' 10 - 12 tri~u
d6ng chi phi djch Vl;l !
Trlnh tv, thu tvc thanh l~p doanh nghi~p nhieu khe d6 la bi~u hi~n cua co che' xin- cho, mau thu~n voi nguyen t~c tv do kinh doanh rna Di~u 57 Hie'n phap 1992
Trang 17da khi~g dinh N6 1a rn~rn rn6ng mly sinh tieu c\(c, nhung nhi~u tu phia co quan cong quy€n d6i vdi nha d~u tu, gay ba't l<;H cho sv phat tri€'n kinh te' da't nude B~ng
chung 1a s61u<Jng doanh nghi~p du<Jc thanh l~p trong su6t chin narn" tht;(c thi Lu~t Cong ty va Lu~t Doanh nghi~p tu nhan chi c6 khmlng 35.000, rieng cong ty c6 ph~n chi c6 khmlng 500 cong ty Trong khi d6, quy trlnh thanh 1~p doanh nghi~p (J nhi€u nude tren the' gidi, v€ co ban, chi trai qua rn9t budc duy nha't 1a dang ky kinh doanh t~i co quan dang ky kinh doanh trong rn9t thai h~n nha't dinh va sau d6 Ia tri€'n khai dt;t' an kinh doanh rna thoi!
Nhung ba:t d~u tu narn 2000 quy trJ:nh thanh l~p doanh nghi~p lJ m.ioc ta chi con l~i m()t cong do~n duy nha't - Ia dang ky kinh doanh t~i SlJ K~ ho~ch & D~u
tu' (Phong DKKD ca'p tinh), khong con phai xin gia'y phep thanh l(lp t~i UBND ca'p tinh nhti tru'oc nii'a Nhu v~y, co che' xin- cho trong ca'p gia"y phep thanh 1~p doanh nghi~p v6n t6n t~i hang chvc narn troi (J nude ta da de'n h6i ke't thuc, thay vao d6 1a rn()t co che' rndi rang bu()c tinh th~n tn1ch nhi~rn cao cua co quan nha nude phai h6 tr<J cho doanh nghi~p trong thu tvc hanh chinh Khoan 1 E>i€u 17 Lu~ t Doanh nghi~p da xac dinh truong h<Jp doanh nghi~p h9i du 4 di€u ki~n sau, thl co quan dang ky kinh doanh phai ca"p gia"y chung nh~n dang ky kinh doanh cho doanh nghi~p rna khong du<Jc quy€n tu ch6i :
• Nganh ngh€ kinh doanh khong thu()c nganh ngh€ ca"rn
• Ten doanh nghi~p du<Jc dll\t theo dung quy dinh cua Lu~t Doanh nghi~p
• C6 h6 so E>KKD hqp 1~ theo quy d!nh phap 1u~t
• N()p du 1~ phi E>KKD theo quy dinh
Mll\t khac, Khoan 1, E>i€u 120 Lu~t Doanh nghi~p cung quy dinh ro hanh vi cua
co quan E>KKD ne'u "tu ch6i ca"p gia"y chung nh~n E>KKD cho doanh nghi~p h()i du cac di€u ki~n tren 1a hanh vi vi ph~rn Lu~t Doanh nghi~p va nguoi vi ph~rn c6 th€'
bi xtl1y theo quy dinh phap 1u~t, tuy vao rnuc d9 vi ph~rn"
Vi~c rut nga:n quy trlnh khai sinh doanh nghi~p b~ng each bo qua thu tl,lc ca"p gia"y phep thanh 1~p 1a rn9t tha:ng 1<Ji ldn cua cai each thu tvc hanh chinh (J nu'oc ta
va phu h<Jp vdi xu hudng chung cua the' gidi nh~rn kich thich d~u tu, t~o da tang tru'CJng· kinh te'
+ Lu(it Doanh nghi~p dan gidn hoa h6 sa DKKD, chl giillc;zi nhilng git{y tiJ tht!c st! cdn thitt, loc;zi bo nhilng git{y tiJ ntiJm ra, gay kh6 khan cho nha ddu tu nhlim khuytn khfch thanh l(ip doanh nghi~p:
Trude narn 2000, theo quy dinh t~i Lu~t Cong ty (1990) rnu6n thanh 1~p cong
ty, cac sang 1~p vien phai gtli don xin phep thanh 1~p de'n UBND ca"p tinh noi dt;t' dinh d~t trv sCJ chinh Kern theo don, nha d~u tu phai c6 phuong an kinh doanh ban
Trang 18dffu va dlf thao di€u 1~ cong ty MuO'n du'cjc d(p gia"y phep thanh l~p cong ty, nha dffu tu' phai tho a man ba di€u ki~n:
• Mvc tieu nganh ngh€ kinh doanh ro rang, c6 phu'ong an kinh doanh ban dffu; c6 trv sCi giao dich
• C6 vO'n di€u 1~ phu hcjp voi quy mo va nganh ngp.€ kinh doanh (vO'n di€u 1~ khong du'cjc tha"p han vO'n phap dinh do nha nu'oc quy dinh)
• Ngu'oi quan ly, di€u hanh ho~t d()ng kinh doanh ph_ai c6 trlnh d() chuyen mon tu'ong ung rna phap lu~t doi hoi dO'i voi m()t sO' nganh ngh€
Thlfc cha"t, ba di€u ki~n d~ ca"p gia"y phep thanh l~p cong ty tren la nhung di€u
ki~n khong c6 t!nh kha thi tren thlfc te' Thii' hoi nha nu'oc la"y tieu chu~n nao d~
danh gia ffi\lC tieu nganh ngh€ kinh doanh cua doanh nghi~p la ro rang hay khong ro rang? DO'i voi vO'n phap dinh thl muc vO'n quy dinh t~i Nghi dinh 221/HDBT v~ Nghi dinh 222/HDBT (23/07 /1991) qua tha"p chi t6n t~i tren gia"y to, cho nen di€u ki~n thu hai d€ ca"p gia"y phep thanh l~p doanh nghi~p hffu nhu' khong con c6 y nghia
D6ng thai quy dinh b~t bu()c phai c6 phu'ong an kinh doanh ban dffu khi thanh
l~p cong ty la khong cffn thie't Vl chi c6 nha dffu tu' - ngu'oi bo ti€n trlfc tie'p d~
thanh l~p doanh nghi~p moi la ngu'oi phai du'ong dffu voi kha nang c6 th~ xay ra trong qua trlnh ho~t d()ng kinh doanh cua doanh nghi~p Chi c6 hQ moi c6 du di€u ki~n danh gia phu'ong an kinh doanh do chinh mlnh l~p ra, chu co quan nha nu'oc khong nen can thi~p sau vao ho~t d()ng cua doanh nghi~p Vi~c th~m djnh phu'ong
an kinh doanh ban dffu cua doanh nghi~p khi ca"p gia"y phep thanh l~p tren thlfc te' da khong thu du'cjc ke't qua mong muO'n rna trai l~i gay tO'n kern thai gian, lam 19 bi m~t kinh doanh cua nha dffu tu', t~o co h()i cho m()t b() ph~n can b() nha nu'oc sach nhi~u nha dff u tu'
Kh~c phvc nhung t6n t~i d6 t~i Lu~t Cong ty va Lu~t Doanh nghi~p tu' nhan,
Lu~t Doanh nghi~p ra doi da quan tri~t tu' tu'Cing "thanh l(ip doanh nghi¢p va dang ky kinh doanh theo quy djnh cua phdp lu(it la quy~n cua cong dan va tif chuc du(lc nha nutJc bao h9" dg tren co sCi d6 don gian h6a gia'y tO, tai li~u lien quan khi DKKD Theo quy djnh t~i Di€u 13 Lu~t Doanh nghi~p, h6 so DKKD chi con l~i m()t sO' gia"y
tO sau:
• Don DKKD
• Di€u 1~ dO'i voi cong ty
• Danh sach thanh vien cong ty TNHH; danh sach thanh vien hcjp danh dO'i ~oi cong ty hcjp danh; danh sach c6 dong sang 1~ p dO'i voi cong ty c6 phffn
• Gia'y xac nh~n vO'n phap dinh, ban sao hcjp 1~ chung chi hanh ngh€ (ne'u c6)
Trang 19C6 th€' hlnh dung tfnh don gian cua hd so BKKD cua tung doanh nghi<$p qua Bang thO'ng ke sau :
1 Bon 1 Bon f) KKD 1 Bon f) KKD 1 Bon f) KKD
BKKD 2 Bi8u 1<$ cong ty 2 Bi8u 1<$ cong ty 2 Bi8u 1<$ cong ty
3 Danh sach th~mh 3 Danh sach th~mh 3 Danh sach c6 dong vien hqp danh vien cong ty TNHH sang l~p
c6 tu hai thanh vien trd len
Nhln vao hd so BKKD chung ta c6 th€' tha'y s\1' don gian de'n muc t6i da cua thu t\lc nay : khai sinh m()t doanh nghi<$p tU' nhan chi c~n m()t don BKKD la du (ne'u khong kinh doanh vao cac nganh ngh8 phai c6 v6n phap dinh va chung chi hanh ngh8) B~c bi<$t t~i Khoan 2 Bi8u 12 Lu~t Doanh nghi<$p con kh~ng dinh: "Cd quan
DKKD khong co quy~n yeu c~u ngu'oi thanh l~p doanh nghi~p n()p them cac gia'y to, h6 sd khac " Chinh quy dinh nay da t~o s\1' an tam c~n thie't cho nha d~u tU', g6p ph~n h~n che' S\1' nhung nhi~u tu phia co quan BKKD va th€' hi<$n n6 1\l'c cai each t~U t\}C hanh chinh de'n CUng CUa nha nU'OC ta
M()t thanh cong nua cung d(t dang ghi nh~n t~i Lu~t Doanh nghi<$p la vi<$c lo~i
bo thu t\lc th£m dinh khi thanh l~p doanh nghi<$p Tu nam 2000 trC1 di, nha nude khong thanh l~p h()i ddng th£m dinh d€' th£m dinh h6 so thanh l~p nhU' truoc, thay vao d6 la co che' "doanh nghi<$p t\1' khai- t\1' chiu trach nhi<$m" Bi8u nay dU'qc th€' hi<$n ro t~i Khoan 1, Khoan 2 Bi8u 12 Lu~t Doanh nghi<$p : "Nguai thanh lc?.p doanh
nghi~p phai chju trach nhi~m v~ tfnh chfnh xac, trung thl!c cua n9i dung h6 so
DKKD" con "Co quan dang kY kinh doanh chl chju trach nhi~m v~ tfnh h(fp l~ cua h6
so DKKD" Ro rang day la s\1' thay d6i IOn v8 cung each quan ly doanh nghi<$p cua nha nU'oc Co quan nha nU'oc khong COli can thi<$p vao cong vi<$c C\1 th€' cua doanh nghi<$p rna chi lam cong tac huang d~n va hqp thuc h6a cho doanh nghi<$p Nhung thay d6i tich C\l'C tren da g6p ph~n rut ng~n thai gian BKKD chi con tO'i da 15 ngay, k€' tu ngay nh~n duqc hd so (th~m chi nhi8u dia phuong thuang giai quye't truoc thai
h~n nay, ngay ca Thanh ph6 H6 Chi Minh cung v~y) S\1' thay d6i tich C\l'C nay dU'QC danh gia la m9t trong nhung nguyen nhan chinh giai thich cho sO' luqng doanh nghi<$p thanh l~p moi tang len nhanh chong C1 Thanh ph6 cung nhU' ca nU'oc thai gian qua
Ben c~nh BKKD tr\l'c tie'p t~i Phong BKKD ca'p tinh, k€' tu nam 2001, Thanh ph6 H6 Chi Minh con t6 chuc cho doanh nghi<$p BKKD qua m~ng di<$n ttl' t~i dia chi website : www.dpi.hochiminhcity.gov.vn Tinh de'n thai di€'m thang 08/2005, da c6 hang ngan doanh nghi<$p tU' nhan va cong ty du'QC thanh l~p theo phU'ong thuc moi
r BQ GIAO 0UC VA DAO Tf,Q
TRUONG OH KINH ·T~ TP HCM'
THUVItN
~-2iill
Trang 20me nay Bang ky kinh doanh qua m~ng chi ma"t tU' 1-5 ngay, tie't ki~m nhi€u han nua thoi gian va cong sU'c cho nha dgu tu B~c bi~t tU' thang 0112005 de'n nay da c6 khoang 45% tren t6ng s6 doanh nghi~p da khai sinh qua m~ng di~n til' nay va trong thoi gian toi con s6 d6 ch~c ch~n se con tang len nua
+ Lu(it Doanh nghi¢p x6a bo phi~n ha trong dang kj hanh ngh~
Truoc nam 2000, theo quy dinh t~i Lu~t Doanh nghi~p tu nhan va Lu~t Cong ty thl ngoai cac lo~i gia"y phep thanh l~p va BKKD, ne'u mu6n kinh doanh nganh ngh€
gl, doanh nghi~p con phai xin ca"p cac lo~i gia"y phep khac nhu : gia"y phep kinh doanh, gia"y chU'ng nh~n du di€u ki~n kinh doanh, chU'ng chi hanh ngh€, Theo th6ng ke sob<), trong giai do~n tU' nam 1990- 1999 chi rieng gia"y phep kinh doanh (gia"y phep con) da t6n t~i ggn 400 lo~i trong nhi€u nganh ngh€, 11nh vl;t'c khac nhau, tlt van h6a - thong tin, th€ dl;!C th~ thao cho de'n thttong m~i, cong nghi~p, thuy san, vi~n thong, it nhi€u d€u c6 gia"y phep kinh doanh hi~n di~n ca Nhi€u gia"y phep kinh dpanh khong dang c6 v~n xua"t hi~n va t6n t~i nhu' mot thach thU'c Ion cho quy€n tl;t' do kinh doanh eli-a doanh nghi~p nhu' gia"y phep v€ dich V\1 trong giu tai san, gifi"y phep danh may chu, dich Vl;l vi tinh, gifi"y phep kinh doanh du lich 111 hanh, gia"y phep kinh doanh photocopy, Voi s6 lu'qng gia"y phep kinh doanh qua nhi€u vttqt mU'c cgn thie't da lam nan long khong it nha dgu tu' (J Vi~t Nam
Vi~c d~t ra gia"y phep kinh doanh du'qc giai thich la d€ tang cu'ong quan ly nha nude d6i voi doanh nghi~p trong tU'ng nganh ngh€' 11nh vljc cua n€n kinh te', nhu'ng thljc ti~n cong tac ca"p gia"y phep kinh doanh trong giai do~n 1990- 1999 da som b<)c
19 nhi6u ba"t c~p :
• M(>t la, slj trung l~p giua gia"y phep thanh l~p va gia"y phep hanh ngh€ : Khi doanh nghi~p thanh l~p, co quan c6 thffm quy€n ca"p gia"y phep thanh l~p da thffm dinh la doanh nghi~p du di€u ki~n kinh doanh nganh ngh€ d6 r6i, nhu'ng sau d6 doanh nghi~p l~i v~n phai xin ca"p gia"y phep hanh ngh€ la mot di6u vo ly M~t
khac, doanh nghi~p kinh doanh nhi€u nganh ngh€ khac nhau thl phai xin nhi€u gia"y phep khac nhau lJ'oc tinh trung blnh mot doanh nghi~p san Xl;la"t kinh doanh cgn tlt 4
- 5 gia"y phep hanh ngh€, c6 khi tren 10 gi(y phep Thljc ra, c6 nhung gia"y phep chi c6 hi~u llfc trong mot thoi gian ng~n khie'n cho vi~c xin gia h~n cling t6n nhi€u thoi gian, cong sU'c, ch~ng h~n nhu' gia"y phep hanh ngh€ photocopy chi c6 thoi h~n trong
2 thang ! (Bdo Phdp lu(it TP H6 Cht Minh so' ra ngay 29/04/2000, trang 14)
• Hai la, vi~c duy trl gia"y phep kinh doanh vo hlnh dung da t~o ra slf bao h(>, d(>c quy6n cua mot s6 co quan nha nuoc d6i voi doanh nghi~p khong phu hqp voi chu tru'ong tlj do kinh doanh cua nha nu'oc Ch~ng h~n, gia"y phep hanh ngh€ v~n tai hang h6a, hanh khach b~ng du'ong bo do S(J Giao thong Cong chanh ca"p trong mot thoi gian dai (tru'oc khi bi bai bo theo Quye't dinh 19/TTg cua Thu tttong Chinh phu ngay 03/02/2000) hgu nhu chi danh cho doanh nghi~p nha nu'oc, chU' doanh nghi~p tl( nhan va cong ty khong th€ nh~n du'QC gifi"y phep nay, du cho hQ CO du di6u ki~n
Trang 21? ftiJ !<
de kinh doanh nganh nghe nay di chang nfi'a (!) Nghich ly nay da thu http phe;tm vi nganh ngh~ kinh doanh cua doanh nghi~p, te;to sv ba't blnh d~ng gifi'a khu vvc kinh te' nha mtoc va khu vvc kinh te' tu' nhan a nu'oc ta Cung la xin gia'y phep nhu'ng DNNN thl du'<;jc, con doanh nghi~p dan doanh thl khong la di~u khong cong b~ng va kh6 c6 th€ cha'p nh~n du'<;1c !
• Ba la, sv ch6ng cheo gifi'a cac loe;ti gia'y phep hanh ngh~ : Do c6 sv ch6ng cheo tr'ong qmln ly doanh nghi~p cua cac co quan nha nu'oc, nen da d§n de'n hi~n tu'<;jng gia'y phep nay la t6ng h<;jp cua gia'y phep kia; ho~c c6 tru'ong h<;1p ca hai loe;ti gia'y phep d~u cffn nhu'ng m<)t trong hai le;ti la di~u ki~n d~ du'<;1c ca'p gia'y phep kia Ch~ng he;tn, cac nganh ngh~ lien quan de'n xay dvng, mu6n c6 gia'y phep xay dvng cong trlnh tru'oc tien phai c6 gia'y phep hanh ngh~ trong linh vvc d6 The' nhu'ng d~ c6 gia'y phep hanh ngh~ trong linh vvc xay dvng, thl doanh nghi~p le;ti phai c6 cong trlnh xay dvng da du'<;jc xay dvng du tieu chu~n quy dinh, th~t qua YO ly !
• BO'n la, vi~c d~t ra gia'y phep kinh doanh d~ quan ly doanh nghi~p, nhu'ng thvc te' hi~u qua quan ly nha nu'oc dO'i voi doanh nghi~p lien quan de'n gia'y phep nay ra't tha'p, chu ye'u t6n te;ti v~ m~t gia'y to, chu hoe;tt d<)ng kinh doanh cua doanh
nghi~p sau khi ca'p phep hffu nhu' bi buong long, co quan nha nu'oc kh6 c6 th~ n~m
he't du'<;jc E>on ell' nhu' gia'y phep dich V\1 trong gill' tai san do sa Thu'ong me;ti ca'p cho doanh nghi~p, nhu'ng sau khi doanh nghi~p c6 du'<;1c gia'y phep va di vao hoe;tt d<)ng thl gia'y phep tren ch~ng c6 tac d1;1ng nhi~u v~ m~t quan ly nha nu'oc ca !
Xua't phat til' nhfi'ng vu'ong m~c tren, vi~c bo bot gia'y phep kinh doanh trong m<)t s6 nganh ngh~ khong cffn thie't la vi~c lam he't sue dung d~n va kip thai cua nha nu'oc Thong qua Quye't dinh s6 19/TTg cua Thu tu'ong Chinh phu (03/02/2000) loe;ti
bo bot 84 gia'y phep kinh doanh, de'n Nghi dinh s6 30/CP (11108/2000) cua Chinh phu bai bo tie'p 27 gia'y phep kinh doanh va chuy~n 34 loe;ti gia'y phep thanh di~u
ki~n kinh doanh (cung m<)t s6 va~ ban khac sau nay nfi'a) c6 th~ xem d6 la m()t bu'oc d<)t pha quan tr9ng trong tie'n trlnh cai each thu t\}C hanh chinh khi thanh l~p doanh
nghi~p, dem le;ti thu~n l<;1i cho nha dffu tu', d6ng thai th~ hi~n bu'oc d6i moi co ban trong each thuc quan ly nha nu'oc dO'i voi doanh nghi~p Vi~c loe;ti bo m<)t s6 gia'y phep kinh doanh trong cac van ban cua Thu tu'ong Chinh phu, Chinh phu da c6 tac d<)ng tich CVC de'n cong tac cai each thu t\}C hanh chinh CUa cac CO quan, ban nganh khac trong b() may nha nu'oc Ch~ng he;tn, chi sau thai gian ng~n thvc hi~n Quye't dinh 19/TTg cua Thu tu'ong Chinh phu, ngay 04/04/2000 B<) tru'CJng B<) Tai chinh da
ra quye't dinh sO' 47/Q£>-BTC v~ vi~c bai bo khoan thu 1~ phi ca'p cac loe;ti gia'y phep trai voi quy dinh cua Lu~t Doanh nghi~p va nhi~u co quan khac sau d6 cling da lam tu'ong tv nhu' v~y
+ LutJ,t Doanh nghi~p biii bo diiu ki~n von phdp dtnh khi thimh ltJ,p doanh
nghi~p:
Trang 22Trude nam 2000, khai ni~m vO'n phap dinh du'qc hi~u la mac von to'i thiiu phdi
co di thcmh l(ip cong ty do phap lu(it quy dtnh do'i voi titng ngcmh ngh~ (Lu~t Cong ty 1990) Hffu he't cac nganh ngh~ nha nu'oc d~u d~t ra muc vO'n tO'i thi~u bu<)c nha dffu tu' ph:H dap ling thl moi thanh l~p doanh nghi~p du'qc Nha dffu tu' ph'H chung rninh vO'n phap dinh b~ng each bo m<)t khoan ti~n vao tai khoan ngan hang, Iffy gi!y xac nh~n ciia ngan hang va kern vao h6 so thanh l~p Tren cd sd d6, co quan c6 thffrn
quy~n se xem xet, thffm dinh, r6i moi quye't dinh cho thanh l~p doanh nghi~p hay khong
Thlfc ti~n thi h~mh Lu~t Cong ty va Lu~t Doanh nghi~p tu' nhan da chung rninh
r~ng quy dinh vO'n phap dinh trong qua nhi~u nganh ngh~ la khong cffn thie't, cffn phai lo<;ti bo vl nhung ly do co ban sau :
• M<)t la, vO:n phap dinh rna nha nu'oc d~t ra nhAm chO'ng l<;ti tlnh tr<;tng doanh nghi~p lam an phi phap, lua dao, nhu'ng thl;l'c te', vi~c t6n t<;ti ciia chung chi rnang tinh hlnh thuc, it c6 hi~u ll;l'c Nha dffu tu' d~ dang "lach" qua quy dinh nay b~ng each vay ti~n bo vao ngan hang - sau khi thanh l~p rut ra, d~n de'n tam ly doanh nghi~p
chii ye'u mang tinh dO'i ph6
• Hai la, quy dinh vO'n phap dinh tran Ian trong nhi~u nganh ngh~ da gian tie'p t<;to co h<)i cho m<)t b<) ph~n can b<) nha nu'oc sach nhi~u nha dffu tu', lam cho hi~n tu'qng tham nhfing c6 co h<)i phat tri~n, lam ghlm long tin ciia nha dffu tu' vao cac chinh sach dung d~n ciia Bang va nha nu'oc
• Ba la, quy dinh vO'n phap dinh voi cac thii tl;lC phuc t<;tp da can trd nhil'ng ngu'oi c6 y tu'dng kinh doanh sang t<;to nhu'ng khong dii vO'n thu<)c sd hil'u theo quy dinh, do d6 lam m!t co h<)i kinh doanh dO'i voi m<)t sO' nha dffu tu', khong phu h<Jp voi chii tru'ong pha t huy n<)i Ivc ciia Bang va nha nu'oc ta
Tu narn 2000, khai ni~m vo'n phap dtnh dli(/C hilu la mac vo'n tdi thilu phdi co theo quy djnh cua phap lu(it di thanh lt)p doanh nghi~p (Khoan 7, Bi~u 3 Lu~t Doanh nghi~p) Nhu' v~y, khong phai cu thanh l~p doanh nghi~p la cffn phai c6 vO'n phap djnh, rna chi theo quy dinh phap lu~t dO'i voi m<)t sO' nganh ngh~ nhfft dinh Khm1n 4 Bi~u 6 ciia Lu~t Doanh nghi~p neu ro : "Do'i voi doanh nghi~p kinh doanh cdc nganh nghi ma lu(it, phap l~nh hor;tc nght djnh doi hoi phdi co von phap dtnh, thi doanh
nghi~p do chi du(fc DKKD khi co du von theo quy d{nh " Thlfc chfft, vO'n phap djnh khong con ap dl;lng tran Ian trong tung nganh ngh~ nhu' tru'oc, rna chi ap dl;lng cho m<)t sO' nganh ngh~ cffn thie't Khoan 1 Bi~u 5 Nghi dinh sO' 03/CP ngay 03/02/2000 ciia Chinh phii cfing da khiing dinh : "Nganh nghi kinh doanh phdi co vo'n phap dtnh Cl:l thi, CCI quan CO thtfm quyin quan ly nha nliOC vi von phap d{nh, CCI quan CO thtfm quyin xac nht)n va each thac xac nht)n vdn phap djnh theo quy dtnh cua lu(it, phap l?nh va nght dtnh vi von phap dtnh "
Trang 23D6i chie'u vdi cac quy dlnh hi~n h~mh ve v6n phap dlnh t<:ti cac van ban lu~t, phap l~nh va nghl dlnh khac, thl quy dinh v6n phap dinh thvc chfft chi con ap dl,lng trong 4 nganh nghe sau:
• Kinh doanh vang t<:ti Nghl dlnh 174/CP ngay 9/12/1999 cua Chinh phu (san xufit vang mie'ng 50 ty d6ng; che' tac vang trang sue t<:ti Thanh ph6 H6 Chi Minh va
Ha N()i,la 5 ty d6ng, t<:ti cac tinh thanh con l<:ti la 1 ty d6ng)
• Kinh doanh tien t~ -tin dl,lng theo Nghi dinh s6 82/CP ngay 311011998 cua Chinh phu (thanh l~p Ngan hang thuong m<:ti c6 phlin do thi t<:ti Thanh ph6 H6 Chi Minh va Ha N()i la 70 ty d6ng, cac tinh, thanh khac la 50 ty d6ng; ngan hang thttong m<:ti c6 phlin nong thon la 5 ty d6ng)
• Kinh doanh bao hi~m theo Lu~t Kinh doanh bao hi~m (2000) va Nghi dinh 43/CP (01108/2001) thl muc v6n phap dinh cho nganh nghe bao hi~m phi nhan thQ la
70 ty d6ng ho~c 5 tri~u USD; bao hi~m nhan thQ la 140 ty d6ng ho~c 10 tri~u USD; moi gioi bao hi~m la 4 ty d6ng ho~c 300.000USD
• Kinh doanh chung khoan theo Nghi dinh s6 144/CP ngay 2811112003 cua Chinh phu thl muc v6n phap djnh d~ kinh doanh nganh nghe bao lanh phat hanh la
22 ty d6ng, tv doanh 12 ty d6ng,
Do d~c thu cua 4 nganh nghe tren khi kinh doanh doi hoi phai c6 nang lvc tai chinh thvc sv va s6 v6n IOn nen vi~c duy trl v6n phap dinh cua nha nu'oc d6i voi chung la hoan toan phu h<;1p, khong gay kh6 khan nhieu cho nha dliu tu' Ngo<:ti tru 4 nganh nghe do ra, CaC nganh nghe COn l<:ti nha dliu tu' khong clin phai lam thu t\}C xac nh~n v6n khi thanh l~p doanh nghi~p nua C6 th~ kh~ng dinh r~ng vi~c lo<:ti bo xac nh~n v6n phap dinh la thanh cong khong th~ ch6i dii trong tie'n trlnh cai each thu t\}C hanh chinh, t<:tO SV thong thoang khi thanh l~p doanh nghi~p, gop phlin rut
ng~n dang k~ quy trlnh DKKD Vi~c bo v6n phap dinh va thay vao d6 la tang cu'ong cong tac h~u ki~m voi nhung quy dinh phap ly ch~t che, phu h<jp tfft ye'u se khong lam suy giam hi~u Ivc quan ly nha nu'ocd6i voi doanh nghi~p nhu' m()t s6 ngttoi da nhfrm tu'dng B~ng chung la song song voi vi~c bai bo v6n phap dinh trong hfru he't cac nganh nghe, thl ngay 10 thang 04 nam 2003 Chinh phu da ban hanh Nghi djnh s6 37/CP ve xU' ph<:tt hanh chinh trong linh vvc DKKD cilng da d~t ra che' tai la muc ph<:tt tien tu 5 - 10 tri~u d6ng d6i voi cac doanh nghi~p khai khong chinh xac, trung thvc muc v6n khi DKKD, doanh nghi~p khong cffp giffy chung nh~n phfrn v6n g6p cho thanh vien
Tom lai, voi nhung gl da trlnh bay de'n thai diem nay c6 the kh~ng dinh r~ng
chinh Lu~t Doanh nghi~p da th6i m()t Iu6ng gi6 moi vao tie'n trlnh cai each thu t1,1c hanh chinh C1 nu'oc ta, dem l<:ti cho doanh nghi~p nhieu l<;1i ich thie't thvc Cling voi d6
la quyen tV do kinh doanh CUa cong dan Juon du'QC ton trQng, bao V~ va phat huy Thanh qua tang tru'dng kinh te' rna Thanh ph6 H6 Chi Minh d<:tt du'<jc nhung nam qua
Trang 24cilng c6 da'u a'n ra't IOn cua Lu~t Doanh nghi~p Du sau nay c6 th€ m()t a~o lu~t khac hoan thi~n han ra aoi thay the' cho Lu~t Doanh nghi~p a€ tie'p tl,lc ai~u chinh vi~c thanh l~p, t6 chuc qmln ly va ho~t a()ng cua doanh nghi~p, nhu'ng voi nhung quy ainh mang tinh a()t pha tren thl con ra't lau a€ m9i ngu'oi c6 th€ quen m()t Lu~t
Doanh nghi~p a6i moi a6 !
Trang 25CHliONG 2 : THIJC TIEN THI HANH lU~T DOANH NGHI~P T~l THANH PHO HO
CHI MINH - THANH CONG VA H~N CHE
Tuy thoi gian thl,ic hi~n Lu~t Doanh nghi~p chua phai la dai Him nhu'ng cfing du cho cac co quan nha nu'oc c6 thfim quy€n, nha"t la t(;li Thanh ph6 H6 Chi Minh t6 chuc danh gia sd lu'<;lc v€ d(;lo lu~t nay, nh~m m()t mc}t phat huy nhii'ng tich cljc, mc}t khac cha"n chinh nhii'ng t6n t(;li, ye'u kern rna Lu~t Doanh nghi~p dem l(;li Nhln chung qua hon 05 nam thl,l'c thi tn3n dia ban Thanh ph6 H6 Chi Minh, c6 th6 nit ra nhii'ng thanh cong va h(;ln che' co ban cua Lu~t Doanh nghi~p nhu' sau :
2.1 Nhung thanh tlfu d~t dtiqc:
Tru'oc he't, phai kh~ng dinh r~ng, voi nhii'ng thay d6i mang tinh "cdi tr6i" cho quy€n tlj do kinh doanh cua cong dan, Lu~t Doanh nghi~p da trljc tie'p g6p phffn vao vi~c cai thi~n moi tru'ong dffu tu', phat huy n()i lljc, khoi thong them cac ngu6n lljc moi ph\}C V\} cho mc}t tr~n kinh te'- mc}t tr~n hang dffu Va CO y nghia quye't dinh dQ'i voi slf phat tri6n cua da"t nu'oc Cho de'n thang 06/2005 - tuc da hon 5 nam thlfc thi Lu~t Doanh nghi~p dem l(;li nhii'ng thanh cong co ban sau:
+ Thu nhilt, sfl lztdng doanh nghiep dude thimh tap tiing nhanh : Ne'u nhu' vao thoi di6m nam 1991 tren dia ban Thanh ph6 chi c6 03 cong ty TNHH du'<Jc thanh l~p, sang nam 1999 c6 2.454 doanh nghi~p thanh l~p, thl tu nam 2000- nam b~t dffu thl,ic thi Lu~t Doanh nghi~p cho de'n thang 06/2005 sO' lu'<;lng cong ty va doanh nghi~p tu' nhan tren dia ban Thanh ph6 da c6 slj gia tang nhanh chong chua tung tha"y Ne'u nhu' nam 2000 da c6 4.914 doanh nghi~p thanh l~p moi, thl sang nam 2001la 6.365 doanh nghi~p tang 129,5% so voi nam 2000, de'n nam 2002la 7.155 doanh nghi~p tang 112,4% so voi nam 2001 - nam 2003 c6 8.260 doanh nghi~p thanh l~p moi, tang 115,4% so voi nam 2002- Nam 2004 c6 10.046 doanh nghi~p du'<;lc thanh l~p moi, tang 121,6% so voi nam 2003 va b~ng 409,3% so voi nam 1999
! chi tinh rieng 05 thang dffu nam 2005 da c6 them 4.647 doanh nghi~p thanh l~p moi theo Lu~ t Doanh nghi~p
Cling voi s6lu'<;lng doanh nghi~p thanh l~p nhi€u thl cac don vi trlfc thu()c cua doanh nghi~p nhu' chi nhanh, van phong d(;li di~n cfing c6 bu'oc phat tri6n vu'<;lt b~c v€ mc}t sO'lu<;lng tu'ong ling Ne'u vao thoi di6m nam 1999 tren dia ban Thanh ph6 chi c6 68 chi nhanh, van phong d(;li di~n cua· doanh nghi~p thl con sO' d6 sang nam
2000 la 1.931, nam 2001la 2.857, nam 2002 Ia 2.972, nain 2003 la 3.297, nam 2004
la 3.220 va 5 thang dffu nam 2005 da c6 1.472 chi nhanh, van phong d(;li di~n cua doanh nghi~p tu' nhan va cong ty du'QC thanh l~p
Trang 26Nhu' v~y chi trong giai doc;tn 2000 - 2004, Thanh ph6 da c6 t6ng c()ng 37.036
doanh nghi~p va 15.749 chi nhanh, Vall phong dc;ti di~n cua doanh nghi~p du'QC thanh l~p moi Ne'u so voi giai doc;tn tu nam 1991 - 1999 chi c6 t6ng c()ng 13.356
doanh nghi~p ra doi theo Lu~t Cong ty va Lu~t Doanh nghi~p tu' nhan, thl tO'c d9 tang tru'dng v~ 'sO' lu'<;fng cua doanh nghi~p giai doc;tn 2000 - 2005 da tang khoang
277,2% (d6 la chu'a k~ cho 06 thang con lc;ti cua nam 2005 tac gia chua tinh vao) Ben cc;tnh slf thanh cong dem lc;ti tu cac loc;ti hlnh doanh nghi~p "truy~n thO'ng" nhu' doanh nghi~p tu' nhan, cong ty c6 ph~n cong ty TNHH c6 tu hai thanh vien trd len- nhung doanh nghi~p nay v~n tie'p tvc hffp d~n giOi d~u tu' trong va ngoai nu'oc, thl cac doanh nghi~p moi b6 sung trong Lu~t Doanh nghi~p la cong ty TNHH m()t thanh vien va cong ty h<Jp danh cling da cho nhung ke't qua ban d~u dang khich 1~ Voi sO'lu'<;fng 107 cong ty TNHH mQt thanh vien va 04 cong ty h<;fp danh du'<;fc thanh
l~p da th~ hi~n ph~n nao S\;f da dc;tng h6a cac hlnh thuc d~U tu' Va S\1' quan tam cua cong chung danh cho Lu~t Doanh nghi~p ra't dang k~ M()t di~u dang ghi nh~n nua trong hon 05 nam qua la mo hlnh cong ty c6 ph~n a Thanh phO' da c6 bu'oc phat tri~n
nhay VQt Ne'u nhu' trong giai doc;tn tu nam 1991- 1999, Thanh phO' chi c6 181 cong
ty c6 ph§n, thl tu nam 2000 cho de'"n 05 thang d§u nam 2005 da c6 de'n 3.277 cong ty c6 ph~n du'<Jc thanh l~p moi, ga'p hdn lSI~n so voi giai doc;tn 1991-1999 SO'lu'<;fng cong ty c6 ph§n du'<Jc thanh l~p nhi~u la m()t tin hi~u vui cho kinh te' Thanh phO' n6i rieng va kinh te' ca nu'OC n6i chung, VI day du'QC danh gia la doanh nghi~p CO nhi~u
u'u di~m n6i b~t khong hc;tn che'" quy mo d~u tu', phu h<;fp voi xu hu'ong phat tri~n
kinh te' hi~n dc;ti Slf bung n6 sO' lu'<;fng cong ty c6 ph~n ch~c ch~n se lam cho thi tru'ong chung kh6an Vi~t Nam, cling nhu' cac thie't che' tai chinh - ti~n t~ khac c6
di~u ki~n thu~n l<Ji d~ phat tri~n
Trang 27C6 th6 hlnh dung s6 ht<jng doanh nghi~p (J Thanh ph6 qua Bang th6ng ke sau :
Nam Doanh C6ng ty c6 C6ngty C6ng ty C6ngty Chi nhanh,
nghi~p TN phdn TNHH2TV TNHHlTV h«;;_IJ_ danh VPDD
(Ngu6n: SiJ Kt h9ach & Ddu tu Thanh pho' H6 Chi Minh)
+ Th(t hai, doanh nghiep dude thanh lap phfin blf rong khdp tren dia ban cac qulin, huyen dii gop phtln gidi quyet dude nhiiu van di kinh tt- xii hoi, tao ra su tfn dinh va can doz cua kinh te' Thanh phif:
Tinh de'n thoi di6m thang 06/2005, ca 24 qu?n, huy~n cua Thanh ph6 d€u da
"c6 m~t" doanh nghi~p cua Lu?t Doanh nghi~p, tu cac dia ban c6 di€u ki~n kinh te'
- xa h()i thu?n l<ji cho de'n cac dia ban c6 di€u ki~n g~p nhi€u kh6 khan d€u thu hut du'<jc cac nha dffu tu' Cac dia ban c6 s6 lu'<jng doanh nghi~p thanh l?p nhi€u nhu' Qu?n 1 hi~n c6 de'n 5.802 doanh nghi~p, Qu?n Tan Blnh c6 6.461 doanh nghi~p,
Qu?n 3 c6 3.348 doanh nghi~p, Qu?n 5 c6 2.556 doanh nghi~p, de'n cac dia ban c6 di€u ki~n kinh te' - xa h()i khong du'<jc thu?n l<ji nhu' Cu Chi, Cffn Gio, Blnh Chanh v~n c6 du'<jc m()t s6 lu'<jng doanh nghi~p dang k6 Be'n nay, tren dia ban Huy~n
Cffn GiO da c6 114 doanh nghi~p, Huy~n Cu Chi cilng c6 960 doanh nghi~p, Huy~n
Blnh Chanh c6 1.676 doanh nghi~p, Slf phan b6 doanh nghi~p dan trai da g6p phffn dam bao tinh can d6i trong phat tri6n kinh te' cua Thanh ph6, t~o cong an vi~c lam
va thu nh?p cho lao d()ng dia phu'ong cung voi d6 la cac di€u ki~n co sd h~ tffng cilng du'<jc cai thi~n dang k6
Trang 28C6 th€ hlnh dung tlnh hlnh phan b6 doanh nghi~p tren <;ria ban Thanh ph6 qua Bang th6ng ke sau :
Dia bim DNTN Cong ty c6 CongtyTNHH CongtyTNHH Cong ty
phAn 2TV trd l~n m()t th~mh vi~n h(jp danh
(Ngu6n: SiJ Ke' hor:zch & D&u tu)
+ Th(t ba, von diing kV cua doanh nghi?p tiing manh, nganh nghi kinh doanh ciing da dang, phong phu trong nhiiu linh vztc khac nhau cua dui song kinh te'- xii hl)i : Ne"u nhu' vao thoi di8m nam 1999 tren dia ban Thanh ph6 chi c6 2.454 doanh nghi~p du'9c thanh l~p voi s6 v6n dang ky la 7.019 ty d6ng, thl tu nam 2000 cho d6n
5 thang dffu nam 2005 da c6 t6ng c()ng 41.387 doanh nghi~p moi du'9c thanh l~p · theo Lu~t Doanh nghi~p,,voi s6 v6n dang ky d~t 97.161 ty d6ng, tu'dng du'ong voi khoang 6 ty do la My V6n dang ky blnh quan cua m6i doanh nghi~p d~t 2,34 ty d6ng, trong d6 v6n dang ky cua m6i doanh nghi~p tu' nhan la 0,61 ty d6ng, cua cong
ty TNHH c6 tit hai thanh vien trdlen la 1,64 ty d6ng D~c bi~t v6n dang ky cua cac
Trang 29cong ty c6 ph~n va cong ty TNHH m()t thanh vien la ra't IOn : trung blnh m6i cong ty c6 ph~n Ut 10,6 ty d6ng, cua cong ty TNHH m()t thanh vien la 16,5 ty d6ng Trong b6i canh kinh te' thi tntong hi~n nay, vdi ngu6n v6n dang ky tang m~nh nhu v~y da
t~o ra cu hich cho kinh te' Thanh ph6 tang trudng (t6c d() tang trudng kinh te' Thanh ph6 nam 2001 d~t 9,5%, nam 2002 d~t 10,2%, nam 2003 d~t 11,2% va nam 2004 vU'a qua d~t 11,5% ) Ngu6n v6n thu hut tU' d~u tu trong nude qua hon 05 nam d~t g~n
100.000 ty d6ng da th~ hi~n st;( thanh cong ra't ldn trong vi~c tht;t'c hi~n chu truong rna Nghi quye't B~i h()i Bang toan qu6c l~n thu IX d~ ra, d6 la "phat huy n()i lt;t'c, giai ph6ng sue san xua't d{phat tri~n kinh te' da't nude"
C6 th~ hlnh dung ngu6n v6n dang ky cua doanh nghi~p qua Bang th6ng ke sau:
V6n: ry d8ng
Nam Doanh nghi~p C6ng ty c6 C6ngtyTNHH Cong ty C6ng ty hQ'p
Sei Vein S6 Vein S6 Vein S6 Vein Sei V6n
IU'flng lriQ'ng lriQ'ng lriQ'ng IU'flng
(Ngu6n: So Ke' hoqch & Ddu tu)
Song song vdi ngu6n v6n dang ky tang m~nh thi cac nganh ngh~ kinh doanh cua doanh nghi~p ct1ng he't sue da d~ng va phong phu Tren dia ban Thanh ph6 hi~n
da c6 khoang 50.000 doanh ~ghi~p tu' nhan va cong ty t6n t~i va ho~t d()ng Chung c6 m~t trong h~u he't cac nganh ngh~ IInh V\l'C cua kinh te' th! truong : tU' san xua't nong nghi~p - lam nghi~p - thuy san cho de'n kinh doanh xay dt;t'ng, tai chinh - tin dt,mg, khach s~n nha hang, v~n tai, giao d1,1c - dao t~o dich v1,1, van h6a, th~ d1,1c
th~ thao, Th~m chi c6 nhung IInh vt;(c, nganh ngh~ ba'y lau nay nhi~u ngu'oi cho
r~ng chi danh doanh nghi~p nha nude, thl nay da'c6 st;t' g6p m~t cua doanh nghi~p
dan doanh Ch~ng h~n vi~c Cong ty TNHH Phuong Trinh (tr1,1 sd d~t t~i 25/02 Banh Van Tran, Phuong 7, Qu~n Tan Blnh) cung tham gia kinh doanh v~n chuy~n hanh khach c()ng c()ng b~ng xe buyt trong giai dol;ln 2003 - 2004, da g6p ph~n ra't IOn cung vdi Thanh ph6 giai quye't va'n d~ tr~t tt;t' giao thong con nhi~u nan giai va phuc t~p Ho~c tru'ong hqp Cong ty c6 ph~n Canh Cam (trv sd chinh d~t t~i 124/8 Ph~m The' Hi~n Qu~n 8, TP.HCM) di tien phong kinh doanh nganh ngh~ cham s6c cac cay xanh tren m()t s6 tuye'n duong trong khu vt;(c n()i thanh tU' thang 07/2005, theo st;( chip thu~n cua UBND Thanh ph6 Bay la doanh nghi~p dan doanh dffu tH~n dffu tu'
Trang 30vao m<)t nganh nghe rna hfiu nhu' tru'oc day ngu'oi ta chi nh~c de'n cac cong ty nha nude ho(;lt d<)ng cong ich rna thoi Chinh slj da dC;lng tu nganh nghe kinh doanh cua doanh nghi~p da phfin nao t(;lo ra slj can d6i nha't dinh cho kinh te' Thanh ph6 de tie'n toi lo(;li bo dfin tlnh tr(;lng d<)c quyen cua doanh nghi~p nha nude, t(;lo slj blnh dAng cho doanh nghi~p thu<)c cac thanh phfin kinh te'
C6 the hlnh dung m<)t sO' nganh, nghe kinh doanh tieu bieu cua doanh nghi~p
qua Bang th6ng ke sau :
on: ty on
Nganh ngh~ DNTN C6ng ty c<i' C6ngtyTNHH C6ng ty C6ng ty hqp
S6 V6n S6 V6n S6 V6n s6 v6n S6 V6n lu'<;lng lu'<;lng lu'<;lng lu'<;lng lu'<;lng Nong nghi~p va 150 110 146 1550 827 2374 03 02 00 00
bai, bu'u dien
Ta.i chinh - tin 03 01 22 2873 22 27 03 102 00 00
dt,mg
HQat d<;lng KD tai 203 117 243 2892 1630 3436 06 91 02 02
san, DV tu' va'n
Dich v1,1 khac 3286 2255 1467 15504 13558 26027 50 716 02 02
(Ngu6n: SiJ Ke' hoq,ch & D&u tu)
+ Thu tll, thu tuc diing kV kinh doanh dii dude cai tie'n ddn gian, hien dai, dam bao dll(!c quyin tll do kinh doanh cua cong diin va phil hdp vfli tinh thiln cai each thu tuc hanh ch{nh : Du Lu~t Doanh nghi~p· quy dinh thoi hC;ln giai quye't dang
ky kinh doanh Ia trong vong 15 ngay ke tu ngay nh~n du'<;Jc h6 sa, nhu'ng thljc te' dang ky kinh doanh tC;li Phong DKKD Thanh ph6 chi ma't t6i da 10 ngay, rut ng~n 5 ngay so voi lu~t dinh Han nua, cling voi Ha N<)i va m<)t sO' dia phu'ang khac, Thanh ph6 H6 Chi Minh da chinh thuc du'a vao sll' dvng h~ th6ng DKKD qua m(;lng di~n til'
tu nam 2001, qua d6, rut ng~n thoi gian DKKD cho nha dfiu tu' va du'Qc danh gia ra't cao De'n nay da c6 khoang 4.000 doanh nghi~p DKKD qua m(;lng di~n til' nay va
ch~c ch~n trong thoi gian tdi s6ltt<;Jng se con tang nhieu han Ngoai chuc nang chinh
la t6 chuc DKKD cho doanh nghi~p, m(;lng di~n til' : www.dpi.hochiminhcity.go.vn con h6 tr<;J nhieu cho doanh nghi~p trong cac linh vljc khac nhu' tu' va'n thanh l~p
cung ca'p kie'n thuc phap ly, hu'ong d~n thu we ca'p u'u dai dfiu tu', thay d6i sau
Trang 31DKKD, tlm kie'm thong tin, giai dap cac th~c m~c cua doanh nghit%p, dem l~i hit%u qua thie't thl!c cho ca hai phia : nha mtoc va doanh nghi~p
Ngoai ra, cac thu tvc khac kern theo nhu kh~c da'u, dang ky rna s6 thue', cung
da du<jc cai thi~n ra't nhi€u Vi~c kh~c dffu cho doanh nghi~p do Sd Cong an dam nh~n tu d~u nam 2005 de'n nay chi tie'n hanh trong thoi h~n 3 ngay, rut ng~n 04 ngay
so voi quy djnh chung Con thu tvc dang·ky rna s6 thue' bao g6m ca rna s6 thue' xua't
nh~p khdu t~i Cvc thue' Thanh ph6 theo quy djnh t~i Thong tu 80/TT-BTC (13/08/2004) cua BQ Tai chinh cling chi con l~i c6 08 ngay !
Ben c~nh d6, nh~m ddy m~nh cong tac cai each thu tvc hanh chin.h va kjp thoi tie'p thu cac phan anh cua doanh nghi~p d€ qua d6 cha'n chinh ho~t d()ng quan ly doanh nghi~p, ngay 25 thang 04 nam 2005 UBND Thanh ph6 da ban hanh Quye't djnh s6 1874/QD-UBND v€ vi~c thanh l~p T6 cong tac lien nganh xU' ly cac vuong m~c va kie'n nghi cua doanh nghit%p v€ thu tvc hanh chinh nh~m h6 tr<j giai quye't kip thoi cac phat sinh trong m6i quan ht% giua nha nuoc - doanh nghit%p Sau d6, UBND Thanh ph6 cling da ban hanh Quy che' t6 chuc va ho~t d()ng cua T6 cong tac lien nganh tren t~i Quye't djnh s6 112/QD-TTg (21/06/2005), voi m()t thanh ph~n he't sue "hung h~u" bao g6m d~i dit%n cua 17 co quan, t6 chuc c6 lien quan tu Tung tam Xuc tie'n Thuong m~i- D~u tu, Cvc thue', Cvc Hai quan, Sd Ke' ho~ch & D~u tu cho de'n Sd Tai chinh, Ngan hang, Sd Xay dl!ng, Vit%n Kinh te', Hit%p h()i doanh nghit%p Thanh ph6, d€u c6 trong co ca'u ca Trong ph~m vi quy€n h~n cua mlnh, T6 cong tac lien nganh du<Jc d€ xua't voi UBND Thanh ph6 phe duyt%t kinh phi ho~t d()ng tu ngan sach nha nuoc va c6 quy€n trl!c tie'p lien h~, lam vit%c voi cac sd, nganh chuc nang, chinh quy€n dja phuong cac ca'p, cac doanh nghi~p, hit%p h()i doanh nghit%p va cac t6 chuc khac d€ yeu c~u ph6i h<jp xU' ly vuong m~c, kie'n ngh} cua doanh nghit%p Thoi gian d€ T6 giai quye't, tra loi vuong m~c kie'n ngh} de'n t~n cac doanh nghi~p (b~ng thu, email ho~c dit%n tho~i) la 05 ngay ! Vi~c ra doi cua T6 cong tac lien nganh xU' ly cac vuong m~c va kie'n ngh} cua doanh nghit%p v€ thu we hanh chinh th€ hi~n n6 ll!c cua chinh quy€n Thanh ph6 trong, vi~c giai quye't nhung buc xuc, t6n t~i cua doanh nghi~p va cai thi~n cha't lu<jng ho~t d()ng quan ly nha nuoc cho phu h<jp voi tlnh hlnh phat tri€n kinh te' hit%n nay
2.2 Nhung h~n che trong qua trlnh th!Jc thi LuGt Doanh nghiGP :
M~c du dem l~i cho kinh te' ca nuoc n6i chung cling nhu kinh te' Thanh ph6 n6i rieng nhung buoc phat tri€n vu<;Jt b~c thoi gian qua, nhung Lu~t Doanh nghi~p cling khong tranh khoi nhung vuong m~c, ba't c~p c~n du<jc phan tich, m6 xe m()t each khoa hQC d€ c6 CO sd hoan thi~n d~o lu~t nay va hoan thit%n ho~t d(}ng quan ly nha nuoc trong thoi gian toi Theo tac gia, nhung h~n che' cua Lu~t Doanh n_ghit%p du<;Jc hit%n d nhung khia c~nh sau:
Trang 32+ Th(t nhi{t, cac guy dinh phap luiit vi nganh nghl kinh doanh cua doanh nghiep vdn con nhilu vzt(Jng mile va thitu tinh lin dinh ccin thiet : M~c du Lu~t
Doanh nghi~p va Nghi dinh sO' 03/CP (03/02/2000), Nghi dinh 1:25/CP (19/05/2004) cua Chinh phu, Thong tu lien tich sO' 07/TTLT-BKH&DT- TCTK (0111112001) cua B(> ke' hoe;tch & D§u tu va T6ng C\}C Thong ke da xac dinh ro danh ffi\}C cac nganh
ngh~ ca'm kinh doanh, nganh ngh~ kinh doanh c6 di~u ki~n, nganh ngh~ kinh doanh phai c6 chll'ng chi hanh ngh~ Nhung qua thl.fc ti~n DKKD thai gian qua te;ti Thanh phO' H6 Chi Minh cilng nhu a m(>t sO' dia phuong khac da g~p khong it kh6 khan xoay quanh va'n d~ nganh ngh~ kinh doanh nay Cv th€ sau:
• Yi~c DKKD cdc ngimh nghi mai thea Thong tzt lien ttch so' TCTK (01111/2001) v&n con g(lp nhiiu triJ ng((li : Du Lu~t Doanh nghi~p va Nghi djnh 109/CP (02/04/2004) cua Chinh phu da xac djnh khi DKKD chi c§n nganh ngh~ kinh doanh cua doanh nghi~p khong thu(>c nganh ngh~ ca'm kinh doanh la du<;jc giai quye't DKKD Thong tu lien tjch sO' 07/TTLT-BKHDT-TCTK (01111/2001) cua B(> Ke' hoe;tch & D§u tu va T6ng C\}C ThO'ng ke cilng cong hO' danh ffi\}C rna s6 cua hon 1.000 nganh ngh~ dung trong DKKD, vdi hang tram nganh ngh~ mdi me xua't hi~n nhu thi chim, ch9i de', ch9i ga, ch9i trau, djch vv kh6c thue, Di~u dang n6i la te;ti Thong tu 07 cling da kh~ng djnh ne'u khi DKKD rna nganh ngh~ kinh doanh cua
07/IT'LT-BKHDT-· doanh nghi~p khong thu(>c danh mvc te;ti Thong tu nhung mi~n sao nganh ngh~ d6 khong phai Ia nganh ngh~ ca'm, thl vfin cho DKKD Quy djnh nay hudc d§u dem le;ti S\1' han hoan cho gidi d§u tu a Vi~t Nam va th€ hi~n S\1' thay d6i v~ nh~n thll'c cua nha nude dO'i vdi doanh nghi~p phu h<Jp vdi nguyen ta:c "cong dan dztf/c lam tift cd nhilng gi ma phdp lutJt khong cam" Nhung ni~m vui d6 cua doanh nghi~p keo dai khong lau, vl thl.fc ti~n khong nhung te;ti Thanh phO' H6 Chi Minh rna con tren ca nude vi~c DKKD cac nganh, ngh~ moi va nhung nganh, ngh~ khong n~m trong danh mvc nganh ngh~ DKKD te;ti Thong tu 07 thl h§u nhu khong du<Jc giai quye't Phong DKKD te;ti Thanh phO' H6 Chi Minh ra't lung tung va ng§n nge;ti khi phai giai quye't DKKD ch<? doanh nghi~p hoe;tt d(>ng trong nhung nganh ngh~ mdi, thuong thl doanh nghi~p hi tll' chO'i Ch~ng he;tn, nganh ngh~ djch V\1 tham til' tu, djch vv tu va'n tlnh yeu, hon nhan, gia dlnh, moi gidi ~on nhan trong nudc, nhu c§u thanh l~p doanh nghi~p ra't ldn, hi~n khong th€ DKKD du<Jc, du cho chung khong thu(>c danh mvc nganh ngh~ ca'm
Theo tac gia, d€ dam hao thl.fc thi dung tinh th§n cua Lu~t Doanh nghi~p, dO'i vdi nhung nganh ngh~ kinh doanh mdi, chua hi li~t ke vao danh mvc cac nganh
ngh~ ca'm kinh doanh ho~c kinh doanh c6 di~u ki~n, thl doanh nghi~p phai du<;jc tlf
do kinh doanh Tinh th§n a'y phai du<;jc quan tri~t trong ta't ca cac co quan DKKD va
co quan quan ly nganh Vi~c tll' chO'i DKKD cac nganh ngh~ mdi ciing phai coi la hanh vi vi phe;tm Lu~t Doanh nghi~p va xam phe;tm quy~n tl.f do kinh doanh cua cong dan Nhung co quan nao c6 hanh vi vi phe;tm nhu v~y c§n phai du<Jc xU' ly nghiem kha:c
Trang 33• Vi~c DKKD ngcmh nghi thi cong xay d7!ng tit thang 05/2005 tren dja bim Thanh pho' bt ach tdc nghiem tr~mg do ST! mau thuJn trong cac van ban phap lw7t
lam anh hu'dng khong nho de'n quy~n t1! do kinh doanh cua nha dftu tu' Nguyen nhan
la do quy dinh tCJ.i Nghi dinh s6 03/CP ngay 03/02/2000 cua Chinh phu va Lu~t Xay dlfng (26111/2003) thi chi c6 nganh ngh~ kinh doanh dich Vl;l thie't ke' cong trlnh, ghim sat cong trlnh xay dlfng, quy ho(J.ch xay dlfng va khao sat xay dtfng moi phai c6 chung chi hanh ngh~ khi DKKD, nhu'ng de'n ngay 25/04/2005 B() tru'dng B() Xay dlfng da cho ban hanh Quye't dinh s6 15/QD-BXD v~ Quy che' ca'p chung chi hanh ngh~ kie'n true su', ky su' ho(J.t d()ng trong linh vlfc xay dlfng, trong d6 c6 quy dinh he't SUC m~p ffiO V~ nganh ngh~ kinh doanh thi cong xay dlfng- ciing la linh VlfC hO(J.t d()ng cua cac kie'n true su', ky su' xay dlfng, d~n de'n vi~c Phong DKKD Thanh ph6 trong gftn 02 thang li~n da tu ch6i DKKD nganh ngh~ lien quan de'n thi cong xay dlfng, voi ly do la DKKD nganh ngh~ d6 thl nha dftu tu' phai c6 chung chi hanh ngh~ thi cong xay dlfng- vl d6 la m()t trong s61Inh vlfc ho(J.t d()ng cua cac kie'n true su',
ky su' x§y dlfng Trong khi thlfc te' d Vi~t Nam khong t6n t(J.i loCJ.i chung chi hanh
ngh~ nay tU' tru'oc de'n nay bao gio, gay phan ung gay gih trong 'giOi dftu tu', d6ng thoi th€ hi~n slf Hie trach trong cong tac ban hanh van ban quy phCJ.m phap lu~t Mai de'n ngay 21/06/2005, Phong DKKD Thanh ph6 moi t(J.m thoi giai quye't cho DKKD
l~i nganh ngh~ nay trong khi v~n tie'p tl;IC cho y kie'n tra loi chinh thuc tU' phia B() Xay dlfng
Ne'u nhu' ach t~c d6i voi nganh ngh~ kinh doanh thi cong xay dlfng phftn nao du'qc giai toa, thl vi~c DKKD d6i voi nganh ngh~ khao sat va thie't ke' xay dlfng v~n con nhi~u ach Hie Nganh ngh~ nay theo quy dinh tCJ.i Lu~t Xay dlfng (2003) la phai c6 chung chi hanh ngh~ nhttng de'n thoi di€m thang 07/2005- tuc la gftn 2 nam k€ tU' khi Lu~t Xay dlfng du'<Jc ban hanh, B() Xay dlfng chu'a phat m~u gia'y chung chi, nen cac dia phu'ong trong d6 c6 Thanh ph6 H6 Chi Minh chu'a th€ tri€n khai du'qc M()t trong nhil'ng nguyen nhan khie'n cho vi~c DKKD cac nganh ngh~ tren chu'a thlfc
hi~n du'<Jc la do con c6 m()t s6 di€m thie'u ro rang tCJ.i Quy che' ca'p chung chi hanh ngh~ ban hanh kern theo Quye't dinh s6 15/QD-BXD (25/04/2005) cua B() Xay dlfng ChAng hCJ.n, co quan nao ky ca'p chung chi hanh ngh~ ? thong tin nhan than ngu'oi du'<Jc ca'p g6m nhung gl? di~u ki~n v~ 05 nam kinh nghi~m du'<Jc tinh b~t dftu tU' thoi di€m nao ? v~n con la m()t diu hoi IOn Vl the' vi~c DKKD d6i voi ngh~ khao sat
Va thie't ke' xay dlfng V~n COn phai tie'p tl;IC mon moi cho giai thfch Va hu'ong d~n CUa cac co quan chuc nang, nha't la cua B() Xay dlfng d€ giai quye't nhil'ng vttong m~c
phat sinh neu tren
Tttong tt;t' nhtt nganh ngh~ kinh doanh thi cong xay dlfng, vi~c DKKD nganh
ngh~ dich Vl;l ke' toan hi~n nay cling gl}p nhi~u trd ng(J.i khong kern Ml}c du Nghi dinh s6 03/CP ngay 03/02/2000 cua Chinh phu chi quy dinh nganh ngh~ kinh doanh dich Vl;l ki€m toan moi phai c6 chung chi hanh ngh~ nhttng Lu~t Ke' toan do Qu6c h()i thong qua vao ngay 17/06/2003, c6 hi~u llfc thlfc thi tU' ngay 01/01/2004 va Nghj
Trang 34djnh 129/CP (31105/2004) cua Chinh phu quy djnh chi tie't thi h~mh Lu~t Ke' tmin da xac djnh them nganh ngh8 kinh doanh djch vv ke' toan la nganh ngh8 phai c6 chung chi hanh ngh8 Theo d6, ba't ky doanh nghi~p nao kinh doanh djch vv ke' tmin phai c6 it nha't tu 03 nguoi c6 chung chi hanh ngh8 ke' tmin do B() Tai chinh ca'p Trong di8u ki~n kinh te' thi truong, djch vv ke' toan la nganh ngh8 c§n thie't phai c6 va du<jc gidi d§u tu quan tam thanh l~p doanh nghi~p d€ kinh doanh Tuy nhien, phai ma't hdn m()t nam k€ tu ngay Lu~t Ke' toan du<Jc thong qua, thl B() Tai chinh mdi ban hanh Quye't djnh s6 59/Q£>-BTC ngay 09/07/2004 v8 Quy che' thi va ca'p chung chi hanh ngh8 ke' toan St! ch~m tr~ nay dfin de'n vi~c d€ dam bao "an toan ", k€ tu ngay 0110112004, thl h§u he't cac Phong E>KKD (trong d6 c6 Phong E>KKD Thanh ph6) da phai t~m ngung ca'p E>KKD cho doanh nghi~p ho~t d()ng kinh doanh trong linh vtfc ke' toan, vdi ly do phai cho xem vi~c ca'p chung chi hanh ngh8 nay nhu the' nao Thtfc te' chung chi hanh ngh8 ke' toan nha d§u tu mu6n c6 cfing khong phai d~
d nhi8u nude tren the' gidi thl chung chi ngh8 nghi~p ph§n ldn do cac H()i ngh8 nghi~p t6 chuc thi, ki€m tra va cong nh~n va l~i thu tvc cfing tudng d6i ddn gian nen nha d§u tu it g~p ra:c r6i vdi chung chi nay d nude ta hi~n nay chi c6 B() Tai chinh mdi c6 quy8n t6 chuc on thi, cha'm thi va ca'p chung chi h~mh ngh8 nay, cac H()i ngh8 nghi~p chua du<jc ca'p chung chi hanh ngh8 nay (m~c du Nghi djnh 03/CP ngay 03/02/2000 cua Chinh phu cho phep) Chinh vi~c B() Tai chinh "d()c quy8n" ca'p chung chilianh ngh8 ke' toan va ne'u c6 t6 chuc ca'p thl cfing di~n ra ra't h~n che' (trung blnh m()t nam chi t6 chuc thi va ca'p m()t I§n t~i Ha N()i va Thanh ph6 H6 Chi Minh, trong khi nhu c§u thtfc te' la ra't ldn) da khie'n cho gidi d§u tu mu6n E>KKD nganh ngh8 ke' toan g~p nhi8u trd ng~i d€ c6 du<jc chung chi nay Th~m chi trudc phan ung cua gidi d§u tu v8 nhung ba't c~p ra:c r6i cua chung chi nay, trong Cong van tra IOi duqc dang tren Bao Di~n dan Doanh nghi~p s6 49, ra ngay 22/06/2005 B() Tai chinh vfin kh~ng djnh se tie'p tvc "om" chung chi nay, dtf kie'n de'n nam 2008 mdi c6 th€ ban giao cho H()i ngh8 nghi~p ca'p Nhu v~y phai ma't khoang 03 nam nua, chung ch~ hanh ngh8 ke' toan mdi du<jc md r()ng ra ben ngoai E>i8u nay d6ng nghia vdi vi~c nha d§u tu khong nhung d Thanh ph6 H6 Chi Minh rna con tren ca nude vfin phai tie'p tvc g~p rao can ldn d€ E>KKD nganh ngh8 djch V\1 ke' toan
Khong chi rieng chung chi hanh ngh8 ke' toan dang bi ch~m tr~ chung chi hanh ngh8 kinh doanh djch vv phap ly theo quy djnh t~i Nghi djnh 03/CP ngay 03/02/2000
cU a Chinh phu th?m chi con "b~t am vo tinh" hdn nua; Theo quy djnh t~i Nghj djnh 03/CP (03/02/2000), thl mu6n E>KKD nganh ngh8 djch vv phap ly nha d§u tu phai c6 chung chi hanh ngh8 djch vv pha p ly M~c du da trai qua hon 05 nam thtfc thi Lu.? t Doanh nghi~p nhung thffm quy8n ca'p chung chi hanh ngh8 nay, di8u ki~n cv th€ d€ ca'p nhu the' nao ? thu tvc ca'p ra sao ? vfin chua c6 cau tni loi cv th€ B() Tu phap cho de'n thoi di€m hi~n t~i (thang 06/2005) vfin chua c6 d()ng thai s6t sa:ng trong
vi~c ban hanh ba't ky van ban quy ph~m phap lu?t nao d€ hudng d§n Nghj djnh 03/CP (03/02/2000) d6i vdi chung chi hanh ngh8 djch vv phap ly Trong khi kinh
Trang 35doanh dich Vl,l phap ly duqc nhln nh~n la m()t trong nhung nganh ngh€ "n6ng" cila kinh te" thi truong, duqc gidi d~u tu quan tam nhi€u, nhung tuong lai mo mit cila
Chung Chi hanh ngh€ dich Vl,l phap ly Va Sl! ch~m tr€ de"n lc;t lung cila CO quan nha nude CO th~m quy€n da lam cho nguy~n VQng cila nha d~U tu kinh doanh trong nganh ngh€ nay kh6 c6 th~ du'qc da p ung !
• Vi~c quy hor;zch cdc ngcmh nghi kinh doanh v&n con nhiiu lung tung va thie'u tfnh dn dtnh cdn thie't : Nhung nam qua, vein d€ thuong gay tranh lu~n gay g~t v€ m~t qmln ly nha nude (j Thanh ph6 - d6 la Sl! t6n tc;ti cila cac nganh ngh€ "nhc;ty cam" trong linh Vl!C van h6a - Xa hQi nhu kinh doanh VU tru'ong, quan bar, karaoke, massage, nha hang, khach sc;tn : cho hay ca'm, ne"u cho thl cho (J dia ban nao ? ca'm thl ca'm (J dia ban nao? v~n chua c6 h6i ke"t thuc Theo th6ng ke, hi~n Thanh ph6 c6 ta't ca 11.972 co sd kinh doanh nganh ngh€ "nhc;ty cam" (bao g6m ca doanh nghi~p
va hQ kinh doanh ca th~) trong d6 khieu vii c6 47 co sd, karaoke c6 878 co sd, kinh doanh- an u6ng- gicli khat c6 de"n 7.957 co sd va nha hang- khach sc;tn- nha tr9 c6 3.090 co sd phan b6 tren dia ban cua 24 qu~n, huy~n Bi€u dang n6i (J day la tlnh trc;tng vi phc;tm phap lu~t cua cac co sd kinh doanh nganh ngh€ "nhc;ty cam" v~n con ph6 bie'n, lam anh hudng xa'u de'n an ninh tr~t tl! xa h()i, ch~ng hc;tn, chi trong 6 thang d~u nam 2005, Boan II 814/TTg cua Thanh ph6 da ki~m tra 168 co sd kinh doanh trong d6 phat hi~n gfrn 95% c6 vi phc;tm, rieng karaoke chi ki~m tra 14 co sd,
ta't ca d€u vi phc;tm ! (Bdo Nguoi Lao dqng, so' ra ngay 1210712005) Chinh vl the" da
xua't hi~n nhi€u y kie"n cho r~ng cfrn hc;tn che" t6i da nhung nganh ngh€ "nhc;ty ciim" nay nh~m phl,IC Vl,l cho cong tac d(u tranh phong ch6ng t~ nc;tn xa hQi COn nhi€u phuc tc;tp hi~n nay N6i chung, s6 ph~n cila cac nganh ngh€ "nhc;ty cam" v~n con ba'p benh va chua ro rang Thang 03/2004 BQ Van h6a- Thong tin gay xon xao du' lu~n khi d€ xua't vdi Thil tudng Chinh phil dlnh chi ca'p BKKD nganh ngh€ karaoke tren phc;tm Vi Ca nude, d€ xufft nay du cu6i cung khong dUQC thong qua nhu'ng lt nhi€u gay tam ly ba't an de'n nha dfru tu
Trong b6i canh hi~n nay vi~c kinh doanh nganh ngh€ "nhc;ty cam" g~p nhi€u ba't lqi Nha't la trong 6 thang d~u nam 2005, khi cac co quan chuc nang phat hi~n hang loc;tt co sd tren dja ban Thanh ph6 H6 Chi Minh, Ha N()i va m()t sc> dia phuong khac kinh doanh nganh ngh€ "nhc;ty cam" vi phc;tm nghiem trQng quy dinh phap lu~t
: d~ phat sinh cac t~ nc;tn mc;ti dam, rna ttiy, thl de'n ngay 25/05/2005 Thil tudng Chinh phil da ra Chi thi s617/CT-TTg v€ vi~c tc;tm ngung ca'p mdi gia'y chung nh~n
BKKD quan bar, nha hang, vii tru'ong va karaoke, d6ng thoi tc;tm ngung ca'p mdi gia'y phep kinh doanh hai nganh ngh€ la vii tru'ong va karaoke tren phc;tm vi ca nude, trong d6 dT nhien cling ap dl,lng tc;ti Thanh ph6 H6 Chi Minh Nhung tru'dc d6, tu giua de"n cu6i nam 2004, UBND Thanh ph6 da hoan ta't vi~c ban hanh hang loc;tt cac quye"t djnh phe duy~t quy hoc;tch nganh ngh€ "nhc;ty cam" trong linh Vl!C van h6a-
xa h()i tren dia ban 24 qu~n, huy~n Theo quy hoc;tch, chi tinh rieng nganh ngh€ karaoke thl se CO t6ng CQng 878 di~m, tuc la "mQC them" 281 di~m SO vdi hi~n tc;ti
Trang 36Nhieu y kie'n cho ding trong xu huang chung thu hyp nganh nghe "nh(;ly cam", thl
vi~c Thanh ph6 cho "mQc them" cac co sd kinh doanh nganh nghe d6 la mau thuftn voi chu tru'ong cua Trung u'ong
Theo tac gia, vi~c t(;lm ngung ca'p moi DKKD m()t s6 nganh nghe "nh(;ly cam" t(;li Chi thi 17 /CT-TTg cua Thu tu'ong Chinh phu la dieu khong qua ba't nga d6i voi doanh nghi~p chi c6 dieu n6 th~ hi~n m~t trai cua ho(;lt d()ng quan ly nha nu'oc la chua thich ung kiP voi nhii'ng thay d6i m(;lnh me cua kinh te' thi tru'ang Thii' hoi ne'u chung ta cu duy trl mai quan di~m "cai gi quan khong no?i thi cam" thl moi tru'ang d§u tu' d~mh cho doanh nghi~p se thie'u tinh 6n dinh c~n thie't va ngay cang bi thu hyp d~n Dieu d6 anh hu'dng khong nho de'n quyen tl! do kinh doanh cua cong dan rna Hie'n phap (1992) va Lu~t Doanh nghi~p da ghi nh~n
• Cdc ngcmh nghi kinh doanh doi hoi phdi co gidy phep kinh doanh - gic{y phep" con" win con qua nhiiu, chua du(fc log.i bo tri~t di, thqm chf dang co xu huang
ph~c h6i gay lo ngg.i cho doanh nghi~p : Tru'oc nam 2000, ca nu'oc c6 khoang g~n
400 gia'y phep kinh doanh c6 hi~u h;t'c phap lu~t v oi s6 lu'<;jng "khiem t6n" d6 da anh hu'dng khong nho de'n quyen tl;t' do kinh doanh cua cong dan Nhu'ng dieu dang mung la de'n nam 2000, thong qua Quye't djnh s6 19/TTg (03/02/2000) cua Thu tu'ong Chinh phu, Nghi djnh s6 30/CP (11/08/2000) cua Chinh phu va cling voi m()t s6 Quye't djnh khac cua Thu tu'ong Chinh phu trong cac nam tie'p "theo da lo(;li bo dfrn du'<;jc 186 lo(;li gia'y phep kinh doanh ra khoi nen kinh te' SO' gia'y phep kinh doanh con l(;li u'oc chung khoang 160 gia'y Thu tu'ong Chinh phu giao tr\fc tie'p cho cac b(), nganh c6 lien quan tie'p t1;1c ra soat, tl;t' bai bo ho~c chuy~n chung sang thanh dieu
ki~n kinh doanh Chinh nhii'ng quye't djnh tren da t(,!O thong thoang cho moi tru'ang kinh doanh, dem ll;li sl;t' han hoan dang k~ cho gioi doanh nghi~p nu'oc ta The' nhu'ng trong vai nam g~n day khuynh hu'ong phl;lC h6i giffy phep kinh doanh l(;li la dieu dang bao d()ng M()t s6 b(), nganh khong nhii'ng khong bo bot gia'y phep kinh doanh, rna lc,!i con "de" ra nhieu gia'y phep kinh doanh bie'n tu'ong du'oi nhieu hlnh thuc khac nhau, gay kh6 khan cho quyen tl;t' do kinh doanh cua doanh nghi~p va trai voi tinh th~n cai each thu t1;1c hanh chinh rna Dang va nha nu'oc dang tie'n hanh Theo tho'ng ke, tinh de'n thai di~m thang 06/2005, s6ltt<;1ng gia'y phep kinh doanh da len toi 301 gia'y- tuc tang them hon 100 gia'y so voi tru'oc thai di~m nam 2003 (Bao Nguoi Lao dqng so' ra ngay 15/08/2005, Trang 4) Nhu' v~y gia'y phep kinh doanh khong nhii'ng khong giam di rna ll;li con sinh soi, nay nd voi t6c d() he't sue chong
m~t ChAng hc,1n, hi~n nay mu6n kinh dminh xang d~u theo quy djnh t(;li Nghi djnh s6 11/CP (03/0311999) thl doanh nghi~p chi c§n c6 gia'y chung nh~n du di€u ki~n d~ kinh doanh xang d~u do sa Thu'ong ID(,li ca'p la du'<;jc, nhu'ng thl;t'c te' khong phai nhu'
v~y : tru'oc khi c6 du'<;jc gia'y chung nh~n du dieu ki~n kinh doanh xang d~u doanh
nghi~p phai xin them cac lo(;li gia'y phep "con" khac nhu' gia'y chung nh~n an toan
ve phong ch6ng chay n6 do co quan phong chay chua chay ca'p tinh ca'p, van ban d6ng y cua UBND ca'p tinh ve noi d~t dja di~m kinh doanh, r6i de'n gia'y chung nh~n
Trang 37dam bao an toan v~ sinh moi tntong do So Khoa hQc & Cong ngh~ cffp, giffy xac
nh~n ki~m djnh cua co quando hl'ong, va con nhi~u lo~ti gi(y to khac T6ng c()ng c6 de'n hon 10 lo~i giffy to trong h6 so thanh l~p, gay phi~n ha va t6n kern IOn cho doanh nghi~p Ho~c nhu' doanh nghi~p mu6n lam m()t bi~n quang cao ngoai troi thl theo quy dinh phai cffn de'n nhi~u lo~i giffy phep "con" : giffy cua So Van h6a thong tin, cua UBND noi d~t quang cao, cua co quan cong an,
Vi~c t6n t~i nhi~u giffy phep kinh doanh da danh, nhu'ng d~ng nay trong s6 d6 c6 khong it gH(y phep kinh doanh quy djnh nhung di~u ki~n nghiem ng~t vu'Qt ngoai kha nang cua doanh nghi~p khi€n cho doanh nghi~p dan doanh khong th~ tie'p c~n d~ kinh doanh du'cjc Ch~ng h~n nhu' gia'y phep cung ca'p dich vv truy nh~p internet cffp cho ISP- theo quy djnh t~i Thong tu' s6 04/TTTCBD (2011112001) thl giffy phep nay c6 th~ du'Qc BC) Bu'u chinh- Vi~n thong cffp cho doanh nghi~p thu()c mQi thanh phffn kinh t€ nhu'ng voi di~u ki~n phai c6 it nhfft 02 nam kinh nghi~m trong linh Vf!C vi~n thong ho~C cong ngh~ thong tin va m~ng lu'oi thi€t bi internet ban dffu phai c6 it nhfft 02 di~m truy c~p d~t t~i 02 tinh, thanh ph6 trf!c thu()c trung u'ong khac nhau, ciing voi d6 la cac di~u ki~n ky thu~t, an toan thong tin h€t sue phuc t~p khac, thie't nghi, cac di~u ki~n nay chi phu hcjp voi doanh nghi~p nha nu'oc, chu doanh
nghi~p dan doanh kh6 c6 th~ dap ung du'cjc, vl v~y vi~c doanh nghi~p dan 'doanh ti€p c~n d6i voi nganh ngh~ "n6ng" nay hffu nhu' v~n la con s6 khong !
+ Thu hai, tinh trang doanh nghiep "ma", doanh nghiep gian do'i khi DKKD vdn con ton tai kha pho? bien : D~ lam lanh m~nh h6a moi tru'ong kinh doanh, nha nu'oc qa cai each thu tvc DKKD theo hu'ong don gian, thong thoang, dem l~i s6 lu'cjng Ion doanh nghi~p ra doi cho n~n kinh te', trong s6 d6 c6 hang v~n doanh
nghi~p chan chinh ra doi va lam an c6 hi~u qua d6ng g6p vao thanh cong chung cua kinh te' Thanh ph6 Ngu'cjc l~i cling t6n t~i m()t thf!c tr~ng dang bu6n la m()t be) ph~n
khong nho nha dffu tu' khong chan chinh da "san xufft" ra hang lo~t doanh nghi~p
"rna", doanh nghi~p lua dao gay anh hu'ong xffu de'n moi tru'ong kinh doanh va kinh te' Thanh ph6
Tinh tr~ng d6i tu'cjng khong thu()c di~n du'cjc phep thanh l~p doanh nghi~p (nhu'
bi can an, dang bi k€t an tu, can be) cong chuc, ) v~n c6 tlnh khai bao gian d6i nhan than, gian d6i dia chi trv so d~ thanh l~p doanh nghi~p, vi ph~m nghiem trQng Lu~t
Doanh nghi~p v~n con xay ra nhi~u Hi~n tu'cjng doanh nghi~p "rna"- doanh nghi~p
thf!c chfft khong ho~t d()ng kinh doanh, ra doi voi cac dvng y xffu gay thi~t h~i cho
xa h()i va cho cac doanh nghi~p khac v~n la mQt "ung nhQt" h€t sue nhuc nh6i Theo u'oc tinh cua cac co quan chuc nang, hi~n c6 khoang hon 5.000 doanh nghi~p
tuc chie'm khoang 10% t6ng s6 doanh nghi~p tren dia ban Thanh ph6 la doanh
nghi~p "rna" HQ lQi dvng chinh sach thong thoang cua nha nu'oc d~ thanh l~p doanh
nghi~p vdi mvc dich mua ban h6a don gia tri gia tang khO'ng nh~m hoan thuG chi€m
do~t ti~n cua nha nu'oc ho~c lffy tu' each phap nhan d~ nh~p kha:u hang, llQ thuS', r6i