Làng nghề nông thôn ở nước ta Những vấn đề phát sinh cần giải quyết và giải pháp chủ yếu để phát triển trong quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn

xwit nhli'ng nganh ngh6 c6 tfnh truy6n thong con lang ngh~ m6'i la lang ngh~ san xuat nhG'ng nganh nghe m6'i xuat hi~n.. Cai kh6 hi~n nay khong: phai dtrng a thai gian hlnh th~mh va phat

" , ' '

BO GIAODUCVA DAOTAO TRUi1NG Dt}l HOC KINH TE TP.HCM

THANH VIEN THAM GIA.;

BQ GIAO Dl,JC VA DAO T~O

TRUONG DH KIN I-I TE TP HCM

THUVIEN

~ 1~~(

TS Nguy~n Thanh VAn

TS Nguy~n Minh Tua'n ThS Nguy~n Cong Th6ng

Ml)C Ll)C

TRANG

PHANMODAU

1 S • rf can t uet cua e tal ng Ien cuu ~ I "' ., d ~ ' h." '• ~ • • 1

2 lVIQC dlch va nhi~m V\) nghien CUll 2

3 D ""· • 01 t uvng va •.-1 ' p I 1~111 VI ng Jell cuu • h"" -~ 2

4 Tinh hlnh nghien cuu d~ tai ···••!••··· 3

5 Pltlid11g plt3p ngl1ien cuu ~ 3

6 K "" et cau cua e ta1 "'' ? dA- ' 4

1.1.2 Pl1fi11 lo~i lit11g nglt~ 8

1 2 cAc NHAN TO ANI-I HVdNG DEN PI-lAT TRIEN

1.4.3 il11 D<): 24

1.4.4 lndOnexia 25

Chuong 2

TH{)t TRANG PI-lAT TRIEN CAC LANG NGHE 0 NUOC TA

v A NHONG vAN DENA y SINH CI-HJ YEU CANGIAI QUYET 2.1 KHAI QUAT CHUNG vE cAc LANG NGHE

2.3 NHUNG vAN DENA y SINH CHU YEU CAN

PHAr GIAI QUYET TRONa PHAT TRIEN

cAc LANG NGHE o Nude TA ···~··· 42 2.3.1 Moi tru·cmg Umg nghe dang 6 nhi~m nghiem tn,mg,

gay h*u qua xau ve nhieu m~it doi v6i sue ldioe, can bang sinh thai iJ nong thon 43

2.3.2 San phftm lang nghe co su:c c~nh tranh kem,

l{h6 tieu tltf;J , 47

2.3.3 Cong·ngh¢, l\y thu*t va thiet b~ san xuat l~c h*u,

cl1ilt Ju·q11g tl1fip -52

2.3.4 Chat luqng lao d(mg thap, hau het duqc dao t~o

bang kem c~p theo ld~u cha truyen con noi 55 2.3.5 Thieu m~t bang san Xll~lt va h¢ thong ket c:1u

h~ tang l~c h~u, thieu dong bt) 56

2.3.6 Quy mO, nang l~l'C cua cac C<1 SO sail xuat

lang ngh~ nho be, thieu sv lien ket, hQ'p Hie trong cac ho~t d<)ng, trong Hlt ca cac l{hau cit a ho:;tt d<)ng lang ngh~ 59 2.3 7 Quan ly Nha nu·oc doi v6'i lang ngh~

C(Jil n 11eu Ja · c~JJ

Chuang 3 NHONG QUAN DIEM v A GIAI PHAP

DE PHAT TRIEN LANG NGI-113 0 NUtJC TA

3.1 QUAN DIEM PI-fAT TRIEN LANG NGHE: •.••••• •• •.••.•.•.• 68

3.1.1 Phat tri~n Iimg nghe can dUQ'c khiing djnh Ia linh

v~rc co tam quan trt;mg lau dai iJ nu6'c ta 68 3.1.2 Phat tri~n lang nghe theo yeu cau t:;to l~p U'U the,

IQ'i icl1 t6ng l1qp 70

3.1.3 Phat tri~n lang nghe theo yeu cau cung cap sim

phflm cho thj truong trong va ngoai nu6'c 72 3.1.4 Phat tri~n lang nghe tren cO' sit s~r lien ket giil'a

cac h<) gia dlnh v6'i cac hlnh tln).'c kinh doanh khac lien quan den ho~t d()ng kinh doanh

cua a11g 11g te

3.1.5 Jlhat tri~n lang nghe tren ca sit l\.et hQ'p hai hoa gifi·a

hi¢u qua kinh te v6'i hi¢u qua van hoa - xa h()i, moi

tru·011g • • • 7 4

3.2 NHONG GIAI PHAP PHAT TRIEN LANG NQHE

d NUtJC l.,A •.••.•••• •.••.••••.•.•••.•••••• -••••••••••••••••••••••••••••••••• 75

3.2.1 M()' r~ng th' truO'ng va t6 ch(t'C tot ti~u tht,a

san p 1an1 ang ng te

3.2.2 tlw:c hi~n quy ho~ch cac lang nghe va dieu chlnh

phmmg hu6'ng sim xuat san ph~m cua cac

I

litng nghe 84

3.2.3 Tang cuO'ng dao t~o va sir d~;~ng lao d()ng 91

3.2.4 Tang cuO'ng xay dt!ng va quan ly h~ thong

l'et cau h~ tang nhat Ia h~ tang ldnh te t~i

cac 13ttg Ilglte 94 I

3.2.5 Tang cuimg huy d~ng va su· d~;~ng von cho

phat t~·i~n lang nghe 96 3.2.6 Kh~n truong u:ng d~;~ng lchoa hQC, cong ngh~

va cat ~o ITIOI ru·ong .•

3.2.7 Tlch qrc giai quyet dat dai va mi)t bang cho

cac llo~t dQng 13ng nghe 100

3.2.8 Hoan thi¢n chinh sach thue va be) may quan ly

Nl ' 1a nuoc ( " t - " I' 01 vo1 ang ng I 1e ~ 103

K€t IU~Il • • • •• • • • • • 105

Jlhftn pht.J lt.Jc

Ta i li~ u tham kha o

PHANMODAU

1 St! cfin thie't cua d~ tai nghien cuu

Vi~t Nam th~fc hi~n cong nghi~p hoa, hi~n d~i hoa tu m<)t mtoc nong

I

nghi~p Sau nhung nam thVc hi~n cong CUQC d6i moi, m~c du cd diu kinh te' da co thay d6i IOn theo hL(ong tang ty ~~- lao d<)ng va gia tri Stlll phfim cua cang nghi~p Va djch V~l trong t6ng lao d<)ng Xa h<)i Va gia tfi thu nh~p

cua n€n kinh te' NhLI'ng nganh nang nghi~p vfin chie'm ty 1~ dang k~ trong n~n kinh te' qu6c dan Gi{ti quy~t vffn d~ nang dan, phat tri~n nang nghi~p

Va nong thon vfin la nhf(ng vffn d~ CO tlnh chie'n ltfQC

Lang ngh~ m(oc ta da co lich sii' hlnh thanh va phat tri~n hang tram nam Trong nhung nam vua qua, cac lang ngh~ nude ta da c6 nhung dong gop IOn trong vi~c giai quye't nhung va'n d~ vua co ban vua cffp bach a nong than mtoc ta Tuy v~y, trong s~I' phat tri~n lang ngh~, nhi€u va'n d~

mty sinh dln ch(QC nh1n nh~n, chtnh gia, gi,}i quye't m<)t each thfru GaO, Sat th\(c Nhi~u van ki~n cua Bang va Nha mfoc ta da khdng dinh chu tnfdng dfiy nhanh cong nghi~p hoa, hi~n d~i hoa nang nghi~p, rna m<)t trong nhung n<)i clung co ban c1tt<;ic nhffn m~nh la phat tri~n cac lang ngh~, chuy~n d!ch co ca'u kinh te' nang than

Vfin c1~ lang ngh~ trong nhung nam vua qua, a mtoc ta da co m<)t s6 cong trlnh nghien c((u Nhung cang trlnh do da gop phfin lam sang to nhi~u vfin d~ v~ ly lu~n cCing nhu' th~tc ti~n lien quan c1e"n lang ngh~ d nttoc ta Kinh nghi~m m<)t s6 qu6c gia cling cho thfiy, lang ngh~ khong chi cfin thie't cho nhung nude co tdnh d<) phat triSn thfip rna cling rfit din thi~t cho nhung

Tuy v~y, m9t s6 va'n d~ chua th~rc s~t du'<Jc lam sang to, th~m chi con c6 nhftng nh~n thuc ra't khac nhau Do d6 vi~c tie'p tvc nghien c(tu lam sang to hon v€ nh~n lh(J'c Va danh gia Xac lhVc, Cl,l th~ hon Vffn de phat

tri~n lang ngh~ la cong vi~c cdn thie't

2 Ml)c dfch va nhit;m Vl)nghien cuu

- Phan tich !~1m ro th~rc tr~111g va nguyen nhan cua nhG'ng phat sinh

c~n gicli quye't trong qua trlnh phat tri~n cac lang ngh~ d nong thon mtoc ta_

- D~ ra cac gicli phap, xay dVng cac din cu va n9i dung tung giai phap dg thuc d5y phat trign cac lang ngh~ trong qua trlnh cong nghi~p

h6a, hi~n d~i h6a nong nghi~p nong thon theo tinh thfin NQTW V ( kh6a I

IX)

3 Dffi tti<fng va ph:;tm vi nghien cuu

D6i ttt<Jng nghien cltu Ia cac lang ngh€ trong ca nu'oc theo tieu chJ phan djnh lang ngh0 etta be) nong nghi~p va phat tri€n nong thon mtoc ta ke't h~ip voi td chtrc h<Jp tac qu6c tC' Nh~t ban (Jic~t) NhG'ng thong tin thVc te' du'<Jc xU' d\tng chl't ye'u la C(lC lang ngh~ d vung d6ng bfing song H6ng, bdi vl vung nay chie'm toi 63% s6 lu'<Jng lang ngh~ cua ca nu'oc va cling la vung rna lang ngh~ dang d~t ra ra't ph(tc t~p d~i di~n cho h~ th6ng lang

ngh~ (J mtoc ta

Voi quan ni~m lang ngh~ gan li~n voi ho~t d<)ng ti~u thu cong

nghi~p, nen nhfi'ng lang ngh~ trong d~ tai du'<Jc xem xet la lang ngh~ kinh doanh tigu thl't c6ng nghi~p

4.'1inh hlnh nghien cuu d~ tai

d Vi~t Nam, cac cong trlnh, a"n phffm nghien cuu v~ Umg ngh~ dttqc c6ng b6 trong khm1ng 10 nam gfln day C6 th~ phan chia cac t~ii li~u

nghien cuu v~ lang ngh~ a lll((Jc ta thanh 2 nh6m:

Nghicn Cl(U th~r·c tr~lllg, qua lrlnh, kinh nghi~m cua m<)t s6 qu6c gia, nhfit la cac qu6c gia va vung Hinh th6 chau A

Nghien c(tu Jich sl'r, th~fc tr~ng va tri~n vqng phat tri~n lang ngh~ (J

mroc ta Day la mang chu d~ du'QC nhi~u co quan chi d~o phat tri~n nong '

nghi~p, nang thon, co quan nghien c(fu khoa hqc va nhi~u nha nghien cltu quan tam

Ngoai ra, m<)t so' nha nghien cltu, chi d~o thVc ti~n va cac dja phttong c6 nhiSu lang nghS cung da th~tc hi~n m9t s6 nghien cttu vS lang ngh€ (J cac cfip d<) va n<)i dung khac nhau

Nhtf v~y, ciJl'r dO II l~tng nghC II dfi va dang du\fc cac C(f quan lfinh d~o, quan ly ella Dang va Nha mrdc, nhi~u nha nghien clru va chi d~o thVc ti~n quan tam Ke't qua nghien cuu vS lang ngh€ la nhftng ttl' li~u quf cho

vi~c ho~ch djnh chie'n htqc, chfnh sach phat tri~n lang ngh€ (J mtdc ta va la nhii'ng ttl' li~u b6 ich cho nhung ngttoi quan Him de'n chu de tren

5 Phu'(/ng ph a p nghie n cu'u

v~t bi~n chttng lam n€n tc'ing phttdng phap lu~n Phan tich lang ngh€ trong qua trlnh v~n d<)ng pha t tri0n Xem xet cac hi~n tu'qng va qua trlnh phat

tri~n cua lang ngh€ trong m6i quan h~ ch~t che vdi nhau

- De ta i xl'r d~1 ng ke't h<;ip cac phtWng pha p qt th~ trong qua' trlnh nghien cuu nhtt phan t<i, so sanh, chi tie't hoa, mo hlnh hoa, tcSng h<Jp Ke"t h<;ip ch~t che gif(a khLtO sat VOi vi~C tie'p t)m ke' thua nhung tri tht.lc da nghien cuu c6 lien quan

6 Ke't d(u cua d~ tai

Ngoai phftn md oftu, ke't lu~lll, plw l~tc N()i dung de tai dtr<Jc ke"t d(u thanh 3 chuong

Chttdng I CcJ sd ly lu~n chung ve Umg ngh& trong sV phat triSn kinh te'- xa h()i nong than Vi~t Nam

Clnrdng 2 Th~rc tr~ng pha t tri~n lang ngh& (1 nttoc ta va nhftng va'n

dG mly sinh chl'1 ye'u eft n giil i quye't

Chudng 3 Nhfrng giai phap chu ye'u d~ phat tri~n lang ngh& (J nuoc

ta

Chu·ong 1

., "' ,., ~ ' ~

Cd SOL Y LU~ VE LANG NGHE

"-TRONG Slj PHAT TRIEN KINH TE- XA HQI

<1NONG THON NVOC TA

1.1 KHAI Nli;:M v A PHAN LO~l LANG NGHE

1.1.1 Khai ni~m ve Umg nghe

Trong l!ch sl:r phat tri~n cua Vi~t Nam, ph~m tru lang gfin lien vai c<)ng dong dan cu 0 nong thon Thong thuong, khi n6i den ho~t d<)ng kinh ·

te cua lang, truac het Ia n6i den ho~t dqng truyen thong Ht ho~t dqng s~m I xuat nong nghi¢p Ctmg vai qua trlnh pluH tri~n cua l~rc luqng S~lll xuat va phan cong lao d(>ng xa h(>i, trong nong th6n eta dan dan hlnh thanh cac ho~t

· d¢ng kinh te phi n6ng nghi¢p Nhu v~y la, ngoai ho~t dqng nong nghi~p,

trong cac lang cua Vi~t Nam dan dan hlnh thanh cac ho~t dqng phi n6ng

nghi~p (thU'Ong g9i la c6ng nghi¢p Va djch Yl:l n6ng th6n) Quan ni~m ve lang ngh6 trU'<JC bet gftn Ji6n VOi cac ho~tl d(>ng til~U thtt c6ng nghi¢p trong nong th6n Ngay nay, dmg vai s~r phat trien etta djch v~ va chuyen m6n hm1 san xu£\t n6ng nghi¢p, ngoai lang nghe thu c6ng truyen thong, da xuat hi¢n nhii'ng ten gQi mai g~n vai lang, nhu lang chuyen m6n hoa san xufi't hoa, lang lam d!ch v~ buon ban du·qc li¢u, buon b<:tn thuy sanv.v Trong quan ni¢m lang ngh6 bao gom 2 n<?i dung dang luu y: Mf)t la,' truoc het la

i

m¢t Hmg a n<mg thon gdn Ji6n vai c<)ng c16ng dan cu· va cac d~c trung cua

m¢t Umg xa nong thon Vi¢t Nam,hai !a, gdn li6n v6'i m¢t· ho(;lt d¢ng kinh te · nao d6 cua c<)ng dong (nhu lam m<)c, lam gom, d~t vai.v.v )

Nhu v~y plwm tru ve lang nghe c6 th~ nhln nh~n a nhieu khfa c~nh

klu1c nhau Nhfi·ng quan ni¢m lien quan den n¢i" dung cua de' tai chl de' qip

de'n cac lang nghe' tilu thu cong nghi¢p

\

Cho den nay' trong gi{Ji nghicn CUll con c6 nhi~u each hi6u va quan

ni~m khac nhau v~ l~mg ngh~ Rat nhi~u van d~ d~t ra khi tiep c~n quan

ni~m v6 Hmg ngh6 Vf d~;t ncn xcm xet cac ngh6 nghi¢p d6 da hlnh thanh tu lau hay la m6i chrqc hlnh thanh; ty 1~ cua cac ho~t d()ng lien ql,lan den ngh~

cua lang c6 vj trf nhlf the nao trong ho:;tt d()ng cua lang d6 (nhu ty ~~ s6 h¢,

so lao d()ng, ty ~~ ve thu nh~p so v6i toan b¢ s6 h¢ so lao d()ng, s6 thu nh~p

elta lang d6 )

Hi~n nay, d!nh nghia ve lang nghe chua th~t nhat quan C6 nhung tac gh\ cho ding "lang nghe la m()t lang 6 nang than c6 m()t ho~c m()t s6 nghe thu cang, d!ch Vl:J ctuqc tach ra khoi nang nghi~p va kinh doanh tuang d6i d()c l~p''< 1 > Ho~c "lang nghe la m()t qnn dan cu sinh song trong cung m()t than (Hmg) c6 m<?t hay m(>t s6 ngh6 duqc tach ra khoi nong nghi~p eM kinh -doanh d()c l~p Thu nh~p tLr cac lang nghe ct6 chiem ty tn;mg cao trong t6ng gia tr! san ph~m ella toan lang"(2

)

0 day, chung tai m~nh d~n neu ra quan ni~m chung nhat ve lang nghe:

Limg nghe' Ia nu)t qun c¢ng dong dan cu sinh sol1g trong cung m¢t lang (than) c6

d6 chieln ty 1¢ cao trong toi1g so' thu nhftp va lao dc)ng cua lang

0 Vi~t Nam con xuat hi~n plwm tru lang nghi truye'n tholzg va lang

con c6 nhi:i'ng s~;~· khac nhau C6 th6 hi6u lang ngh6 truy~n thong theo khia

c~nh la lang d6 da hlnh thanh va phat tri6n trong m()t thai ky dai cua ljch Slr, con lang nghe m6'i la lang m6i dll'Q'C hlnh thanh trong m()t thai gian ngfin Cling c6 quan ni~m cho ding lang ngh~ truy~n thong Ia lang ngh~ san

II) Sa NN va JYTNT Hit N<)i, De tai "Danh gia tlwc tr<;~ng va ch~ xuat chfnh sach phat trien mQt s6 nganh nghe nong thon o ngo~i thanh Ha N<)i 2001, tr, 1 '

boa, NXB Chfnh trj qu6c gia, 2003, tr, I 3

xwit nhli'ng nganh ngh6 c6 tfnh truy6n thong con lang ngh~ m6'i la lang

ngh~ san xuat nhG'ng nganh nghe m6'i xuat hi~n Cai kh6 hi~n nay khong: phai dtrng a thai gian hlnh th~mh va phat tri~n cac lang nghe ma yan de pht.l'c t(;lp a cho Ia xac d~nh nhfrng nganh ngh6 n~lO Ia ngh6 truyen thong va I

I nhU·ng nganh nghe nao la nhG·ng nganh ngh6 nH)i Den JU'qt n6, hieu nhu the nao la nganh ngh6 truycn thong va nganh ngh6 hi~n d~i, sv phan bi¢t nganh ngh6 truyen thong v6'i nganh nghe m6'i la d~;ra tren nhung co sa nao? dt,ra : tren thai gian cua vi¢c xuat hi¢n nganh ngh6 d6 hay la dt,ra vao tinh chat

cua quy trlnh cang ngh¢, phU'ang ti~n san xuat v.v ? Ttr d6, vi~c phan djnh lang nghe truyen thong voi lang ngh6 moi c6 tinh chat tuong dol Theo chong toi, vi~c nghicn CU'U lang ngh6 khang phai VOi 1111,1C dfch chfnh }a d~ phan cttnh d6 la nganh ngh6 truy~n thong hay la nganh nghe m6'i rna b ch8

I

la xem xct lac dt;tng ella vi¢c phat tridn cac lang ngh6 lrong qua tr)nh phat tri~n kinh te xa h¢i n6ng th6n, lam r6 nhu·ng nhan to thuc dfiy ho<)c can trb phat tri~n cac lang nghe d~ c6 nhfrng chfnh sach va giai phap hlnh thanh,

\ duy trl, ma r(>ng cac lang ngh6 Vl the, theo chung t6i vi~c nh~n thuc quan ni¢m chung nhf1t v6 lang nghc quem tn;ng hon Ia vi¢c phfin bi¢t lang nghe truy6n th6ng hay Ut lang nghc m6'i

NhU'ng van cte con cfin phai dU'qc ly giai Ia a cho lang xa Vi~t Nam von gan li6n v6'i ho(;lt c1¢ng nang nghi~p Cac ho(;lt d¢ng ti~u thu cong

nghi~p duqc hlnh thanh trong long tung lang xa va nhieu ho(;lt d¢ng duqc tach ra tir ho~tt d<)ng nang nghi¢p Vl the, hi¢n nay hfiu het cac lang xa etta Vi¢t Nam -nhf1t lab Cck tlnh d6ng bang d6u c6 cac ho(;lt d¢ng ti~u thu cong nghi¢p v~y thl t(;li sao noi nay c1U'qc g9i la lang nghe con noi khac l<;1i khong

? Nhu v~y, vf1n cte d~t ra I a a ch6: quy mo cua cac ho~t d9ng tilu thu cong nghi¢p trong titng lang quye't djnh D~ ph~m anh quy mo cac ho<;1t c1¢ng

ti~u thu cang nghi~p trong tirng Umg a nang than nu6'c ta thuang phai xem xet nhi6u tieu chi

Sau day l~t n h li'ng t ieu ch f ch Lt ycu

* Nhfl'no ( , tieu chi C(J the' dinh luo·no: ( ,

- Ty 1~ soh¢ tham gia Uun nganh ngh6 so v6'i soh¢ cua lang d6

- Ty 1~ so lao d<)ng tham gia nganh ngh6 d6 trong t6ng so lao d¢ng cua lang

- Ty 1~ thu nh~p etta nganh ngh6 d6 so v6'i t6ng thu nh~p cua dan cu trong lang

* Nhti:ng tieu chi kh6 dfnh luqng: ·

- San pham lam ra c6 tinh my ngh~, mang d~m net yeu to van hoa va ban sac ella ttrng ctia pl1L1'0ng ho~c la dan t<)c

- La S~ll1 xuat theo nhG'ng quy trlnh tuang doi 6n dinh va duqc luu truy6n tu dO'i nay sang dO'i khac

Doi v6'i cac Lieu chf djnh luqng, hi¢n nay con c6 nhu·ng quan ni¢m kh:k nhau Nhi6u nha nghien CUll, t6 chu·c chi dC;lO v6 kinh te cua Vi¢t Nam dua ra nhG'ng mtl'c d¢ khac nhau cua cac tieu chf djnh luqng v6 lang ngh6<1)

Hi~n nay, chung t6i dong y v6'i cac tieu chf kh6 djnh tfnh da neu 6

tren, con tieu chi djnh luqng thl nen xem xet Ia lang ngh6 khi so lao d¢ng tham gia ho~tt d(>ng U111g nghc chicm 50% lao d~>ng cl'ra lang tr(i len; tim

nh~p ttr ho(;lt c1¢ng lang ngh6 cling chiem trcn 50% tr0 len so v6i t6ng tim

nh~p phi n6ng nghi¢p da chiem 60 - 70% t6ng thu nh~p etta lang (rieng tlnh Ha Tay tren 71%, tinh Bftc Ninh tren 73%)

1.1.2 Phan Io~i lang nghe

Vi~c phan lo(;li lang ngh6 cling c6 nhi6u tieu thll'c khac nhau M1;1c dfch chung nhat cua vi¢c phfm lo~li lang nghc la d~ xac dinh nhung ghii

- Theo Jich Slf h1nh thanh va phat tri~n ella lang nghe Lang nghe duqc chia thanh :

+ Lang nghe truyen thong

+ L~mg ngh6 m{ti

- Theo sdn fJhd'm clnl y('/1 crla hlng ng!tc'

+ Lam d¢t, may (nhu lang cl¢t V ~n Phuc a Ha Tay, lang may C6

Nhu€ aHa N<?i )

+ Lang gom su· (nhu· lang Bat trang aHa N¢i, lang Thu~n giao a Blnh Duong v.v )

+ Lang nghe do g6 (nhu Kieu Ky a B~c Ninh, Van Ha a Ha N<?i v.v )

Lang nghe co khi, che bien kim lo~i (a Xuan Ti€n, Nam Djnh, Phil Khe, B~c Ninh v.v )

-Thea tfnh cluJ! dn djnh CLta lang nglul

+Lang nghe c6 xu hU'<J'ng phcH tri~n

+ Lang nghe dang g~p kh6 khan va c6 nguy ca mai m<?t

Ben qmh cac each phan lo~ti tren con c6 th~ c6 nhung each phan lo~i

khac tuy tLrng nhu c&u cua c6ng tac qu{m ly

1.2 CAC NI-lAN TO ANH HUONG DEN PHAT TRIEN LANG NGHE

St! hlnh th~mh, phat tri~n cua die lang nghe chju anh huang t6ng hqp cua nhieu nhan to Tu kinh nghi~m cua cac nu6c tren the gi6i va thl;fC ti~n a

Vi~t Nam cho th£1y cac nhan to' dnh hudng del1 lang nghe' rat phuc fCJp va c6 nhil'ng s~t tac dc)ng qua lqi, dnh hudng lan nhau Th~m chf, c6 nhfi'ng nhan

to anh huang chtl yeu den vi~c hlnh thanh lang nghe, c6 nhCi'ng nhan tolmh

d<)ng CO tay ngh~ cao li;li anh bU'ang tl"\fC tiep den vi¢c duy tri Va phat triln

th6ng, blnh qutm ru(mg dt1t nong nghi9p d~u c6 nhU'ng c\nh hu·ang khac nhau den qua trlnh hlnh thimh phat tridn cac l~mg nghe 0 mr6'c ta, trong qua trlnh phat tri6n cac Hmg nghc thco hu6ng g{m v6·i thi tnrbng nhn't la thj tnrbng xufit khdu thl nhan to khoa h<;>c cong ngh¢, xuc tien thncmg m:;1i, di~u

tiet cua Nha nm)c l1;1i ~inh huang rat Ion den vi¢c phat tri~n lang ngh~ Sau day xin neu m¢t so nhan to chi:1 yeu anh huang den vi¢c hlnh thanh va phat

tri~n cac Hmg ngh~ a nu6'c ta

- Nhan to' ve' con nguO'i Nhan to v~ con ngnai anh huang 16'n den vi¢c hlnh thanh va phat tri~n dtc lang ngh~ Anh huang cua nhan to nay co tht! xem xet a nhU'ng khfa Ci;lnh sau day:

+ Con nguai voi tu' each la nguai t1;1o l~p nganh ngh~ ho~c la chuy~n

nhU'ng nganh ngh~ a cac vung khac v~ ctja phu·ong mlnh ( 6 nuoc tarat nhieu : CUC l~mg ngh~ dUQ'C hlnh thanh do cac 6ng t6 nghe t~· t~lO ra ho~c la ke thtra tu· noi khac gay dy-ng cho lang xa ban ctja)

+ Con nguoi v6i ltf each la lvc luq·ng lao d¢ng c6 tay nghc, sang t~lo

c6 tfnh tham my cao c1e duy trl phat trien cac lang nghe

Anh huang ct:w nhom lao d¢ng nay thuang th~ hi¢n thong qua tinh

d<)c dao, chat }UQ'ng, dftll an CUa cac S~ln pham lang nghe

+ Nhan to con nguoi voi tu· each la nhu cau d~ ton t:;1i va phat tri~n

Nhfm to nay thuong th~ hi¢n r6 nhf1t a nang thon vung dong bang song Hong ho~c m<)t so vung dong bang cua C~l nu6'c c6 ft dat nong nghi¢p Nhu cau buc thiet ttr (~/0 them vi¢c lam va thu nh~p ngoai nang nghi¢p da b&t

d(>ng lang ngh~ Cho den nay, Vi¢t Nam vfin Ia nu6'c nong nghi¢p v6i gan 75% dan so a nong thon, tren 60% lao d(>ng xa h(>i lam nong nghi¢p Trong nong nghi¢p, gia tr! s~\n xuat nganh chan nuoi chi chiem khoang 20% gia tri

si'm xuat ng~mh nCmg nghi¢p Nhung blnh quan dat nang nghi¢p ~ tu li¢u san xuat chu yeu trong nCmg nghi¢p rftt thftp Trong llk blnh qufin dat nong nghi¢p cho 1 nhan khau nong nghi¢p cua cac nwJ'c trong khu vt;rc kha cao (Indo ncxia: 0,27ha/ngui:ii ; Malayxia: 2,90ha; Philipin: 0,27ha thl b mr6'c ta

chi c6 O,lhd) Rieng dong btmg song H6ng chi 0,056ha<1) Nhu v~y, phat trien Hmg ngh~ (1 nhi~u vung nang th6n nhu la giai phap CC1 ban d~ thoat khoi tlnh tr(;lng thieu dfit nong nghi¢p, nh~m t(;lo them vi~c lam, thu nh~p

- Nhan to ve ngu6n nguyen li~u : Ngu6n nguyen li~u cho cac lang

ngh~ 0 nu6c ta anh huang den vi¢c pluit tri~n cac lang ngh~ ph\] thu<)c vao cac giai dO(;lll khac nhau cua cac giai c10(;ll1 phat tri~n xa h<)i cua dat nUOC

Tnt6'c day, khi n~n kinh te chu yeu con sim xuat tV: cap tV: tile thl nguyen li~u t(;lo nen lang ngh~ thU'<)ng duqc lay 6 d!a phue1ng, mang tfnh · chftt Hl h~u cfin t~li ch6 Ht chi:r ycu Vf dt;r, rwi c6 nguon v~l li¢u xfiy d~rng,

hlnh thanh Hmg v~ll li¢u xfty dt;rng, ne1i c6 trong day thucmg kern theo nhfrng nganh ngh6 che bien si'm pham ttr day ho~c 6 vung trong dfiu nuoi tfim thl keo thco cac ho(;lt d<)ng v6 d¢t vai may m~c v.v

tang len thl trong nhi~u truong hqp lang ngh~ duqc hlnh thanh khong phai

la vung t(;lO ra nguyen li¢u Vf dl;J, cac lang ngh~ 6 dong bang s{m xuat do g8 dan lu6i ho~c cac do dung bang nilong v.v

Nhung ciLI 6 khfa C<;tnh nao nhan to nguon nguyen li¢u ding anh huang trv:c tiep den vi¢c hlnh thanh die lang ngh~ Ne1i nao c6 ngu6n nguyen li¢u d6i ciao chftt hrqng tot, cung cfip 6n d!nh se la ce1 so quan trQng i

t(;lo ra lqi the ci:w cac sim phftm lang ngh~

- Thj truong va nhu cau xa h<)i v6i Cclc san ph:lm lang ngh~ :

Trang l!ch Sll' phat tri~n cac lang ngh~ 0 nu6c ta, cac san ph:lm rang

ngh~ 6 thai ky dau chu yeu dung cho gia dlnh trong nhil'ng dia ppue1ng hC;ln

111• Tong c~tc ·n16ng ke tai li¢u cac mr6'c ASEAN, 2000, tr,l7 ·

, hqJ Khi giao lult h~mg hoa tang len va kinh lc thi tnr0ng plull trien thl nhfin

to th! tnrO'ng ticu th1:1 ~'mh hL'l'(1ng ngay cang l6n den vi¢c phat tri~n CUC lang

ngh~ Vf dl.J, (J nu6'c ta tnr6'c day cac hang may tre dan, theu ren, may tre dan c6 thO'i ky phat tri<in v6'i mtl'c d<) cao do c6 th! truO'ng xufft khau (J Lien X6 va cac mr{ic xa h(>i chi:t nghla DCmg Au Sau c16 cu6i nhG'ng nam 1980 d&u nhli'ng nam 1990, do mftl thi tru0ng Lien Xo va cac nu6c xa h¢i chu nghia Dong Au ncn nhi~u Etng ngh~ mfty trc dan, theu rcn bj mai m¢t Cuoi nhO'ng nam 1990 den nay, do m& uuvc nhicu thi tnrO'ng m6'i (J tren the gi6'i, kem thco vi¢c nang cao chftt luqng va c~ii ticn mfiu ma nen nhi~u lang ngh~

theu ren, mfiy tre dan duqc khoi ph~:~c va phat tri~n Nhu v~y, trong n~n kinh

te thi tru·ong, tllj tnti)'ng ddn da'n thanh nhdn to' cluJ yeu tac d(Jng den vi¢c p/u1t tricfn cdc /dng ng/uf cJ' Jl{l(J'C Ia Q' ddy, l'i{ 1C gc/n VO'i thf frt(()'l/g dti /u/m chu'a yeu cdu sdn xuctt ra phdi du'<,fc thj trll()·ng chdjJ nhgn ve' so' lu'<,mg, chat

!U:(fng, gia cd ci.Ia sdn plui'm lang nghe'

- Plnt()'ng phap sdn xudt va trlnh d(J khoa hr;c c6ng ngh¢ cua cac hot;tt

d(Jng tt;to ra sdn phdm lang nghe' Cac SC:lll pham Emg ngh~ von la Sctll ph&m thi:t c6ng, chi:t yeu la sim phftm bang ban tay con nguO'i bang kinh nghi~m

duqc Juu truy~n Thtra kc d~c cti<im c16 c6 th~ t~o nen nhfi'ng Lru the nhat djnh cho san ph&m nganh ngh~ nhat la hang thu cong my ngh¢ nhu tinh dtJc

dao, bdn sdc win hoa, dc1p lt'rzg dur;·c nhu cdu rierzg bi¢t cho nhilng nh6tn kluich hang nho le vo'i nhu cdu kh6ng t6·n lt;ti tluto·ng xuyerz thay ddi Tuy nhien, lao ct(>ng thu c6ng thuang nang suat thftp va hi~n nay trong m(>t so s?m phftm tidu lhLr c(mg nghi0p, C<1 kin1 khf clul·ng L() rang, ncu chi cli:rng h.li

6 lao d(>ng thu cong thl khong clap ling duqc yeu cfiu s~in xuat hang lo~t v6i nang xuat cao, tfnh chfnh xac, dong b<), chat luqng 6n c1inh Hem nil'a, rat nhi~u san ph~m thu c6ng my ngh¢, neu chi d~ra vao lao d()ng thu c6ng va

kinh nghi¢m truy~n thong thl rf1t kh6 clam bao chat ltrqng theo nhu cfiu ngay cang cao etta khach hang Vl the, trong vi~c m& r<)ng thj truO'ng- nhat

Ht thj trwJ'ng xuflt khfiu cho cac s~in phdm lang ngh~ 6 nuoc ta, nhan to' khoa

h(JC, c6ng ngh¢ dcT dnh hudng fo·n de/1 vi¢c phat triln cac lang nghi Nhi~u

san phdm may tre dan 6 Umg ngh~ nu6'c ta neu khong duqc si'r d\}ng nhung lo<;ti hoa chflt va phwmg phap XLI' ly hi¢n d<;ti thl ha'ng d6 b~ dm moe, chong hu· hong, nbat Ia Sll' d~;~ng 6 cac nuoc on doi Vl the, khong dU'Q'C khach hang tfn nhi¢m dan den mat thi tnrong Ho~tc nhi~u san phdm thu cong duqc che

t~lO tlf cay c6i, cay lac a m(Jl so l~mg Bftc b<) va Tay Nam b<) dtn phai duqc Xlr

ly b~ng cong ngh¢ hi¢n d<;ti moi b~n mau, tang d¢-d6ng d~u cua san phdm

VI the, khi ycu diu C<;tllh tranh tang len th1 vi¢c ling d\}ng cac tien b<) khoa lwc cong ngh¢, c16i m6'i thiet bi tr6 thanh nhan to quan tr9ng anh huang den phat tri~n cac lang ngh~ 6 nuoc ta

- CO' che' wJn hanh Clta ne'n kinh te' va tac d()ng cua Nha nu&c

Cfin nh~n thtl'c r~ng, cac lang ngh~ hlnh th~mh va pluit tri~n khong chi

6 thai ky trlnh d<) phat tri~n kinh te xa h<)i ~ua m(>t quoc gia con thffp ma

cac lang ngh~ van ctu·qc duy trl va phat tri~n, c6 nhi~u tac d<)ng den phat

nghi¢p boa hi¢n d<;ti boa va do thj boa cao

Hi¢n nay 6 Nh~t Ban, An D(>, Thai Lan v.v m~c dau cong nghi¢p

do th! rat phat tri~n nhung cac nganh ngh~ va lang ngh~ truy~n thong 6

n6ng th6n van du'{jc duy trl V~l phat tri8n, Chfnh phll CUa'-Cac quoc gia nay Van tiep t\}C CO nhli'ng giai phap d~ duy trl Va phat tri~n cac lang ngh~ truy~n thong Vf dv 6 Nh(lt Bdn, den cuoi the ky XX van con 867 nganh

ngh~ thu cong truyen thong ho~1t d<)ng a nong thon Cac nganh nghe truyen thong cua Nh~t B~m van c6 vai tro rat tich qrc va Chfnh phil Nh~t van tiep tvc thlfc hi¢n nhung gi:H phap d~ ct6i moi cac lang ngb~ va nganh thu cong trong nong than Tieu bi~u nhu 6 thi tran TaKeo tinh Ghi Phu Ia d!a pbucmg c6 nghe c6 truyen tLr hon 700 nam den nay van tiep tvc ho~1t d<)ng Thi tran TaKeo c6 kho{mg 200 h¢ gia ctlnh voi hon 1000 lao d¢ng lam thu cong

chuyen nghi¢p, m6i n~im san xuflt ra 9-10.000.000 nong c~:~ cac lo~i v6'i chfit luqng cao duqc thi tnrong ua chu(mg Ho~c o t!nh Oita etta Nh~t Blm vao nhu·ng nam 1970 eta th~rc hi~n phong tr~to "m6i thon lang m(>t sim pham" nham pluit tri~n c:k nganh ngh~ thu cong trong nong thon C6 5 tlnh cua

Nh~t Ban sim xuftt dugc 143 lo~ti sim pham, doanh thu d~tt 1,2 ty USD Trang d6 c6 378 tri~u USD thu ttr ban ruqu d~c san Sa ke cua etta phuong, 114.000.000 USD ttr ban cac hang thu cong my ngh~(l>

6 Hem Qucfc, vfto thai ky 1970- 1980 da xuat hi¢n 908 XU'Ong thu cong dan t(>c thu hut 23.000 lao ct(>ng gan v6'i h(> gia dlnh t~i nong thon D~

phat tri~n cac nganh th\:1 cong truy~n thong gan li~n v6'i lang ngh~, chfnh phil Han Qu6c eta ho trg th~mh l~p 90 hang thuong m~i d~ buon ban nhG'ng

m~t hang thu cong 6 nong thon <2>

Nghicn cu·u lh~rc tien a cac mr6'c khac 0 Chau Au nlur Pakittan, An D(>, Trung Quoc cho thfiy Nha nu6'c c6 vai tro rat quan tr9ng trong vi~c duy trl va phat lri~n cac lang ngh~, nganh ngh~ phi nong nghi¢p (J nong thon

nhu thLra nh~m h<) ncmg dfm l~l ctcm vj kinh le l~i' chtl, giao quy6n Sli' cl~mg cHit dai Jrw dai cho h¢ nong dan v6'i 5 quy~n ctau tLr phat tri~n giao thong, di¢n nong thon, cac chfnh sach v6 thuc· dfiy xuftt khau, cho thue mtr<.S'n lao d¢ng

: eta tac d(>ng tfch qrc den vi¢c kh6i phl)C va phat lrien cac lang ngh~

Nhung du sv h6 trq cua Nha nu·ac o muc d(> nao thl cGng can nh~n thuc rang, C0 che di6u tict vi¢c phat tri~n CUC lang ngh6 0 nll'6'C ta la CO che thj truong San ph[im dta cac Hmg ngh~ chrqc sim xuat la nluim dap ring nhu

hoa lang ngh~ thay ct6i thi qui mo va c0 cau cac sim phfim lang nghe cGng

c 1 Nguyen Dien, Ph at trien nong nghi¢p nong thon trong thai ky cong nghi¢p hm\ T~p chf nhCI'ng va'n de kinh

tc the gioi 10-1994, tr7 -11

c21 D~ng Ng9c Dinh (chtl bien), V<ln M phat trilin cong nghi~p nong thon a mrac ta NXB Chfnh trj Qu6c gia, WtN(li, 1997,tr,21

phai thay ct6i theo 0 day din phan bi~t yeu cau duy trl, phat tri~n Hmg ngh6 voi ml;Jc tieu duy trl nganh ngh6 truy6n thong, ban sftc van l10a dfln t¢c ' , voi yeu cau ho~t d(>ng cua nguai Htm Hmg ngh6 voi tu each Ht nguai kinh : ' doanh, Ia hanh vi lao d(>ng d6 t~1o ra thu nh.~p Dft co Ide, m(>t so phtwng! ti¢n thong tin d<;ti ch(mg 6 nLfoc ta da dmh bao tlnh tr<;tng mai m()t ngh6 lam non c1 Ba Don (Quiing Blnh), 6 lang Chu6ng (1-fa Tay) va ycu cfiu cue co quan Nha nuoc h6 tr<;J eM duy trl nganh ntm non Nhung can phai thtiy ro rang, nglfai lam non trU'(Yc het [a mf)t hO(lf dr)ng v{li m~tC lieu f(IO ra thu

nluJp HQ san xuat non truoc het lad~ lay ti6n trang trai cho chi tieu ella gia I

dlnh va ml.l'c cao hem la d~ lam giau chll' kh6ng phai doi voi hau het doi voi nguai Him non ml;JC tieu cua h<;> la duy trl m(>t nganh ngh6 truy6n thong, duy trl ban sftc dan t(>c Vi¢t Nam Neu Hun non con ban duqc va co lai thl h<;> ticp t~;~c san xuftt va nganh Hun non tiep t~lC dlfQ'C duy trl, nhung neu non khong ban duqc thl nguai ta san sang bo ngh6 Hun non d~ chuy~n sang m<)t ngh6 khac d~ co thu nh~p Nhu v~y d~ duy trl m(>t nganh ngh6 nao do cho cac lang ngh6 thl van d6 la phai t(;lO l~p dUQ'C thi trlfOng va di6u chinh so luqng, chat luqng, phuang phap san xuat theo nhu cau cua thi truang Nhu

v~y, nen hi~u them duy trl tu b~in sftc van lwa dan t()c 0 day khong phai la ctau ttl' bu 16 d~ duy trl nganh ngh6, s~in phftm truy6n thong rna ph{ti tlm each dua yeu to b~in sftc van hoa clfm tQC vao san phfim lang ngh6 d~ l<;lO ra net d¢c dao, sac thai rieng d~ san philm d~ tieu th~;~ Giai quyet moi' quan h¢ giG'a yeu ca·u bao ton nganh ngh6 truy6n thong, ban sac van hml clan t<)c voi tlf each }a lqi fch quoc gia VO'i h0<;1t d<)ng kinh doanh t<;tO ra thu nh~p, tim kiem lqi nhu~n cua thq thtt cong, cua cac h¢ gia dlnh trong cac Umg ngh6 la yeu cau can phai XLI' ly trong cac chfnh sach ella Nha, nuoc doi voi vi~c phat

tri~n cac lang nghe {j nuoc ta

- Trinh de) va d~'ic diein ctia phat triln nang nghi¢p ciing Ia nluin to' dnh hu'dng tr~tc tiejJ de/1 phat triln lang nghl

Nhu 0 tren eta phan tfch, lang ngh~ g~n li~n voi hai khfa qmh: La

I

"lang" nen se g&n li~n VOi m(>t quan Clf dll'Q'C t~O l~p 0 nong thon VOi nhi~m

,

VI;J chfnh la s{m XUat 11011g nghi~p, C0/1 llng/ze'fJ gan li~11 VOi m(>t ngh~

nghi¢p ho~t d(>ng phi nong nghi~p 0 nong thon Khi cac nganh ngh~ ph~

nong nghi~p 0 l~mg d~tt tU'i m(>t s~r phat tri6n v6 quy 1110 va tfnh 6n d!nh nao d6 thi lang tro thanh lang ngh6 Nhu v~y, gWa ho~t d(>ng s~in xuat nong nghi¢p voi ho~tt c1(mg Umg ngh6 c6 quem h¢ ch~t voi nhau S~;~· phat tri~n cua lang ngh~ se tac d(>ng tr~rc tiep den s~'tn xuat nong nghi¢p va nguqc l~i trinh: d¢ cua phat trien san xuat nong nghi~p ci1ng anh huang nhi~u m~t den phat

tri~n lang ngh~

+ Truoc het nong nghi¢p la nai cung cap nguyen li~u cho cac ho~t

d¢ng lang ngh~ (nhu la trong dau, nuoi tam, trong cay lay g&, may lam l

nguyen li~u trong day, trong bong ) Dong thai, san xuat nong nghi~p c6 tfnh thai v~;~ Cach day hang tram nam, C.Mac eta ttrng kh~ng dinh sv khong

an khop gifra thai gian lao d(mg va thai gi~n slm xuat trong nong nghi~p Ia

co s6 ~~;~· nhicn c16 phat tri6n cac nganh phi nC>11g nghi¢p 6 nong thon Khi nhu cau lao d(>ng trong nong nghi¢p tang (nhu la gieo cay, thu ho~ch) hau het lao d(>ng CUa gia d}nh dan Clf 11011g thon 'chuy~n sang lam 11011g nghi~p, khi nong nhan thl m(>t b¢ ph~n lao d(>ng nong nghi~p l~i chuy~n sang lam

ti~u thu cong nghi¢p Nlllr v~y, cac ng~mh ngh6 trong nong thon khong ch1 I plw thu(>c VaO thai gian Va m1J'c d(> CU11g u·ng CaC nguyen li¢u tlr llOllg

nghi~p ma con pl11;1 thu(>c VaO mli'c d(> Sli' d~mg lao d(>ng nong nghi~p ttl'l1g thai ky Di6u d6 c6 nghia la quy mo cua phat tri~n cac lang ngh~ c6 quan h¢ rat ch~t che voi quy mo phat tri~n nong nghi¢p (j nuoc ta, thuang 0 cac vung dong bang c6 blnh quan ru(>ng dat theo dau nguai thap thl vi¢c t~o

them cong an vi~c lam, tang thu nh~p Ia yeu cau rat cap thiet Vl le d6, 6 cac vung dC)ng btmg c6 b1nh qufm ru(>ng clf{t nong nghi~p thco dau nguai thap thl trlnh d¢ phat tri~n cac nganh ngh~ phi nong nghi~p va cac lang

ngh~ thu·ang 6 mu·c d¢ cao han so voi cac vung nong thon khac Cac lang

nghc trong n<mg th()Jl con cung cap cac tu' li¢u s~\n xuf\t cho nOng nghi¢p · (may m6c, cac c(mg qt th6ng thuO'ng) m~t con tham gia che bien cue nong

s~in s~in xuat a trong vung Nhu v(ty phat trien cac Umg nghc wi·a ph~t thuf)c

vao vi¢c phat trien ntmg nghi¢p dong thO'i l~li g6p phdn nang cao nang Ivc, trlnh d<? plu1t tri~n nOng nghi¢p Cac nganh nghc trong lang nghc se cung · v6'i nOng nghi¢p tc.to them vi¢c lam tang thu nh~p cho dan cu nOng thOn

Hi¢n nay a nu6c ta blnh quan ru¢ng ctat nOng nghi¢p theo eMu nguO'i con rat thap, hdu het a cac vung nong thon vlln a trong tlnh tr~ng kinh te thudn nong D6 c6 vi¢c li:un va thu nh~p ycu cau t6i thieu m6i gia dlnh dan

cu nong thOn phai c6 m(>t s6 lw;mg dat dai nhat dinh Trong truO'ng hqp nay, vi¢c phan chia dflt dai la ticn de dfiu ticn cte m6i gia dlnh c6 vi¢c lam thu

nh~p Nhu v~y la Nh~t nu6c phai thvc hi¢n vi¢c phan chia ru¢ng ctat tuang ct6i dong ctcu cho cac gia dlnh n6ng clan Nhung v6i kieu siin xuat ntmg1 nghi¢p nhu· v~y th1 khcmg th~ tn\nh kh6i manh mdn, nang xuat thfip Nhi~u gia ctlnh nc">ng clfm Eun an gi6i, c6 von nhung cling chi c6 m(>t hrqng ru¢ng clfft t6i thieu nhung ben qmh d6 l~i c6 nhicu gia ctlnh c6 ru¢ng nhung khOng

1

c6 kinh nghi¢m lam nOng nghi¢p nen nang suf\t chat luqng hi¢u qua slm

Xllftt nOng nghi¢p d~t a mtl'c ct<? thap De cUun bao c6 cong an vi¢c lam toi thieu cluing ta bu¢c phlti chf\p nh~n ncn nOng nghi¢p manh nuin, quy m6

nho, hi¢u q~la thdjJ Hay n6i m¢t each khac, nhu nhicu nha nghien CU'll va khllng cttnh : Trong dicu ki¢n ncn nOng nghi¢p thudn nOng blnh quan ru¢ng c1n't theo ctdu · nguO'i thftp th1 bu¢c phlti chia dcu ru¢ng dat cling dong nghia v6'i chia dcu sv thieu thon v~t nghco d6i D6 chuy6n n~n n6ng nghi¢p sang san xuat hang hm'i, can phai c6 guy mo ru(>ng dat cho tUng h¢ nhicu han, dtft nOng nghi¢p phai ctuqc trao cho nhfrng gia ctlnh nOng dan c6 kha nahg , lam nOng nghi¢p thvc s~r trong cti6u ki¢n qmh tranh gay gat cua kinh te tht truO'ng Nhtrng dtft ctai cua nha nay nhicu len thl cling dong nghia v6'i m¢t b¢ ph~n nhfrng gia ctlnh khac gi~im ru(>ng dat ho~c tr~ng tay Trong t1nh hu6ng d6 du muon hay khOng, m(>t b¢ ph~n nOng dan se mat dtft thieu vi~c

BQ GIAO Dl)C VA 0~0 T~O

TRVONG OH KINH Tl: TP.HCM 17

Hun, trb n~n bj nghco d()i, hj bdn dmg hm\ Con (hrt'mg eel bi'm d6 gi{ti quy6t yeu diu giG'a nftng cao nfmg sufit chftl lm;mg hi¢u qui't cua s~l.n xufit nOng nghi¢p, thvc hi¢n tfch t~1 ru(mg df\t trong nong nghi¢p voi t~o them cong an vi¢c l~un va thu nh~p cho dan cu la vi¢c rna r¢ng cac lang ngh~, mo r¢ng ; cac ho~t d¢ng phi nong nghi¢p trong nang than Thl;fc ti~n a vung d6ng bang SOng H6ng va m(Jt s6 vLmg khac trong dt nu{ic da chu·ng tb: ('-J nhung vung ru¢ng dat ft thuan nang thl vi¢c tfch t1;1 ru¢ng <.1f\t se Him cho m¢t b¢

ph~n nang dan bi that nghi¢p, ngheo d6i Nhung a m¢t so vung nang than

tuy blnh quan ru¢ng c1f1t dfiu nguoi thap nhung nganh ngh~ phi nong nghi¢p, cac Hing ngh~ phat tri~n thl m¢t b¢ ph~n dan cu nang thon khong c~n ru¢ng dat rna van dtl vi¢c lam, thu nh~p, doi song tang eta tr0 thanh m¢t hi¢n

tLI'<;ng xuflt hi¢n 6 kha nhicu dia phu'lmg 6 nhO'ng noi nfty, tfch t~1 ru<)ng dat kh6ng ctem l(;li h~u qu:t xau vc m~t xa h¢i ma nguqc l~i con g6p phan nftng cao chat luqng hi¢u qua nong nghi¢p

Tu Sl! phan tfch tren c6 th~ thay rang, do d~c diem cua l~mg ngh~ g~n

lUn v6'i nong nghi¢p, nong thon ncn nhll'ng d~c di~m cua s~l.n xuat nang :' nghi¢p tr6 thanh m¢t nhan to quan trQng anh huang trvc tiep den cac H'mg

ngh~ 6 nuoc ta

1.3 VAl TRO, TAC DQNG CUA cAc LANG NGI-Il3

6 phan sau cua chuycn d~ nay se phan tfch m¢t each chi tiel v~ nhU'ng tac d(>ng Cl;l th~ CUa cac lang nghc 0 l1l10C ta trong thai gian Vlra qua

6 ctay chi phan tich tac d¢ng lang nghc duqc t6ng ket qua th~rc tiln, qua' /jch Sl-f p/uit triln CUG n6ng nghi¢p n6ng th6n nU6'c ta va nhie'u nU6'c tren th[ gi6'i

- Phat triln lang nglul tfnic defy nhanh vi¢c phdn c6ng lao df!ng xa lu)i

Lich Sll' phat tri~n kinh te cua xa h¢i loai ngttO'i g~n li~n voi sv xuat hi¢n ban d~u la cac ho~t d¢ng nong nghi¢p Tu· hai luqm, san b~n nhfi'ng san

phftm tV nhicn, con nguoi chuy6n sang ho~~t d<)ng trong tn;>t, chan nuoi de

t~o ra nong san Do nhu cau toi C<1 ban, nhu diu dau tien cua con nguO'i H\

an nen khi nang suat lao d(>ng trong nganh nong nghi~p con thap thl hau het

1

thoi gian lao d(?ng cua con ngu·oi la ti€n hanh san xuftt ra Iuong th\l'C thf!c phftm Sau d6 cac ho~tt d(>ng phi nong nghi~p trong nong thon duqc hlnh thanh Ban ctau cac ho~t d(>ng nay chu yeu ph~:~c V~l cho san xuat nong nghi¢p (nhu Ia chc ti;io nong qt, chc bien nong si'm) la t~w ra nhil"ng s,\n phftm cho nhu cau cua dfm CU' li;li dja phu·ang (nlur Ia cl¢t vai, Htm d6 m(>c ren v.v ) Dan dan, cac ho~t d(>ng c6 tfnh chat cong nghi~p ctuqc tach ra va tr0 thanh m(>t nganh d()c l~p Ctmg voi sv phat tri~n cong nghi~p, ty 1~ lao d(>ng xa h(>i l~un cong nghi¢p c6 xu huang tang len va ty lao d<)ng lam nong nghi¢p c6 xu hu·ong giam xuong Trong cac hOC;lt d(>ng cua cong nghi~p,

ngoai nhil"ng nganh hoan toan d(>c l~p thl cling c6 rat nhieu nganh g'tm lien, plw thu(>c va h6 trq cho n6ng nghi¢p phat trien: nhu nganh che t~o c6ng c1;1 may moe nong nghi¢p, san xufit phan bon, hoa chat cho nong nghi¢p, nganh che bien nong S~lll v.v NhLf V~ty, vi¢c phat tri6n cac lang ngh6 la bieu hi¢n r6 d¢t cua vi¢c phat trien cong nghi¢p 6 trong n6ng th6n Diht do VLta Ia ket

qud cua phdn cr)ng lao d(Jng xrl hr)i Vlf'a Ia nluln /(f tdc dr)ng tfch Cl/C dl tluic

d(/y qua trinh d6

- Phdt trie"n cac lang nghe' Ia n(Ji dung nta cang nghi¢p hod hi¢n d~1i

hoa nang than

Cong nghi¢p hoa, hi¢n d~ti hoa n~n kinh te la xu hu"Cmg c6 tinh quy lu~t 6 Vi¢t Nam, chu truong cong nghi¢p hm1, hi¢n d~i hoa nong nghi¢p, nong thon eta ctuqc khlmg c1jnh tLr h(>i nghj Tnmg uong gina nhi¢m ky (khoa VII) Den D~i h()i D~1ng toan quae Ian thu· VIII (nam 1996), Dang ta kh~ng

c1!nh phat trien cac lang ngh6 la m(>t trong nhil"ng n(>i dung chu yeu cua i cong nghi¢p hoa, hi¢n c1~ti hoa ntmg nghi¢p, nong th6n Nghi quyet D~ti h(>i Dang toan qu6c IAn thu VIII (nfun 1996) eta chi ro phai "d~c bi~t coi tn;mg

cang nghi¢p hm1, hi¢n d;;ti hm1 nang nghi¢p, nang than " va m('>t trong nhiing n('>i dung co ban cua cang nghi¢p hmi, hi¢n d;;ti hoa nang nghi¢p va nang than la "phat tri~n cac nganh ngh~, lang ngh~ truy~n thong va cac nganh ngh~ moi baa g6m ti6u thl! cang nghi¢p, cang nghi¢p sim xuat hang ticu dung, hang xuat khau "<1

l Tiep thea Ngh~ quyet h('>i nghi Trung uong

V (khoa IX) cua d{mg ta "V6 day nhanh cc>ng nghi¢p hoa, hi'9n d~1i hoa nang nghi¢p, nang than thai ky 2001 - 201 0" eta chi r5 n('>i dung cua cong nghi¢p hm1 hi¢n c1~ti hoa n6ng nghi¢p n6ng th6n V ~ c6ng nghi¢p, hi¢n c.h.ti

,'

hmi nang nghi¢p, Nghj quyet Trung uong V cho ding, cang nghi¢p hoa hi¢n d;;ti hoa nang nghi¢p truoc het Ia chuy~n dich co dfu kinh te nang nghi¢p Con m('>t trong nhu·ng n(Ji dung co· bdn eLla cc)ng nghi¢p hod, hi¢n dfli hori nang than thl Nghj quyct khrmg d!nh d6 Et qua trlnh chuyen djch co cau kinh te nang than Nghj quyet H('>i nghj Ban chap hanh Trung uong hin thu

V, Khoa IX (nam 2002) eta ban hanh Nghj quyet "Day nhanh cang nghi¢p hoa, hi¢n d;;ti hoa nang nghi¢p, nang than thai ky 2001 - 2010" Nghi quyet i

khrmg djnh "Cfmg nghi¢p hoa, hi¢n d~li hoa n<)ng nghi¢p, nang thon Ia m('>t

trong nhlt'ng nhi¢m v~t quan lrqng hang ddu etta cCmg nghi¢p hml, hi¢n d£~1

hoa ctf(t nu·oc" v~t cho ding, n()i dung t6ng quat ci1a "CNH, HDH nang than

Ia qua trlnh chuy~n dtch co cau kinh te nang than thea huang tang nhanh t~

trqng gia trj s{m pham Va lao d('>ng cac nganh cang nghi¢p Va djch Vl:l; gifun dan ty trqng s{m phdm va lao d('>ng nang nghi¢p."(2)Ciwy6n djch C(1 cl\u kinh

te nang than ctuq·c the hi¢n tnroc bet 6 vi¢c tang len v~ ty 1¢ gia tri san pham, ty I¢ lao d(mg cl'ta cac ho~tt d('>ng phi nang nghi¢p trong t6ng tim nh~p va lao d('>ng cua co cau kinh te nang than Nhu v~y' thlf'C clui't cua vi¢c

nang nghi¢p, nang th6n

''' Dang C¢ng san Vi¢tnam V<\n ki~n tJai h<)i D~ti bi6u toim quoc h1nth(r Vlll, NXB Chfnh tri qu6c gia,

1996, tr 86, 87

m Dang C(>ng san Vi¢t nam, Van ki¢n H(>i nghj Ban chflp hi'mh Trung trong lilnth(r nam, khmi IX, NXB Chinh trj qu6c gia, 2002 tr 93, 94

- Phat trie'n cac lang nglu?' gop phdn quan tr(;mg trong vi¢c kiwi tluic

CGC nguon f~(C trong nang nghi¢p, nang than !1u'O'C ta

Cac ngu6n lt!c trong nong thon rat eta d<;mg Vi~c phat tri~n l~mg nghe g6p phfin khai thac hfiu hct cac ngu6n l~rc trong nong, n(mg thon nuoc ta

+ Khai thac nguon tai nguyen, nguyen li~u t~i ch6 cita cac nguyen li9u dja phucmg nhu: eta, cat soi, dat, cao Ianh v.v

+ G6p phan khai thac nguyen li~u tu nong lam nghi~p, khong nhfrng

t~to ra gia trt m6'i nhicu hem ma con gop phdn nang cao chat ltrqng hi9u qui'\ ' si'm xuat nong nghi¢p Nhi~u s~m phftm nong nghi¢p san c6 tt;ti cac c.l!a phucmg lam san, nong si'm nho thong qua phat tri~n cac lang nghe eta trb

th~mh nhG'ng san philm c6 gia tr! cao etuqc th! truong trong nuoc va quoc te Ll'a chu(mg

+ G6p phfin huy d(>ng, Slf dyng lao d<)ng nong nghi¢p, nong th6n Hi¢n nay b nuac ta ty 1¢ thftt nghi¢p 0 thanh th! va thieu vi~c lam 0 nong thon con b mac cao 0 kim VlfC thanh th!, nam 2003 vfin b mac 6% trong et6

vung et6ng b?mg Song H6ng, Dong Nam b<), Dong B~c, ty 1~ tha't nghi¢p b

th~mh thi con cao bon lllll'c blnh qufln chung ella d\ nuac 0 vtmg nong thon, nam 2002 ty 19 sLr clyng thai gian lao ct(>ng trong ct¢ tu6i m6'i et~t

75,3% 0 m(>t so vttng nong thon, blnh quan m6i nam lao c1¢ng chi lam vi~c khoang 180 ngay Cac lang nghe 0 nong thon eta tham gia tich cl;l'c trong

vi~c huy d(>ng lao d(>ng, tt;to vi¢c lam 6 n6ng thon Nhicu lang nghe b tinh Blnh Duong, D6ng Nai, Ha Tay, Blic Ninh kh6ng nhGng t~to dLI vi¢c lam tt;ti ch6 cho clan cu m~t con ticp nh~n them lao ct(>ng 6 cac dja phw.mg khac

- Tham gia tgo ra cac sdn phdm cho thf tru&ng trong nuo·c va xuat kluiu: tfnh chc:lt eta d~ng cua cac sim ph~m lang nghe phu hqp voi nhu ctlu c6 tfnh ca bi¢t, nh6 le cua tung ctja phtrang Ngoai ra nhieu san ph~in lang nghe 6 nuac ta da tham gia Xllftt khftu vai so luqng ngay cang lon Trong nhG'ng nrun gfin day, cac m~t hang gom su· cua tinh Dong Nai, Blnh Duong,

' ngm.ti thfmh Ha N(>i, die m~t hfmg thi'r cC>ng my ngh¢ ci'm nhi6u lang ngh6·

da dong g6p ngu6n s~m phdm chi'r yc'u cho xuat khdu thi'r c6ng my ngh¢ 6

nuoc ta Vi¢c m6 r(>ng xuat khftu cac san phttm Hmg ngh~ khong nhfrng t~o

ra ngoe;ti t¢ eM tiep ll;lc dau tu' phat tri~n Hmg ngh~ ma con la gicli phap rat quan tn;mg d~ nang cao tfnh 6n d!nh va chat ltrgng phat trien cac lang ngh~

- Cdc lang nghe' g6p phan bdo t6n win hod, bdn sdc dan t<)c Do hau het cac lang ngh~ c6 khai nguon tl.r sang te;to cua dan cu dja phuong nen trong sfm phfim lang ngh6 tl.r ki~u dang, mfiu ma d~u c6 nhfrng dau an rieng

v~ ban sftc van hoa ci:1a tl.rng dfm t(>c, tl.rng dia plurong Ngoai vi¢c t~o slm phttm, lien ket trong san xuat va tieu thiJ hang hoa, nhi~u !Emg ngh~ da hlnh thanh vi¢c lien ket c6 tfnh c(>ng dong thea tl.mg nh6m lang ngh~, duy trl cac

truy~n thong, I~ h(>i thea nh6m nganh ngh6 Thong qua ho~t c1¢ng che te;to ra cac san phftm cua Hmg ngh6, c(mg dong dflll Clf tr& let~ gftn b6 hO'n trong

CUQC song CUa dan Clf gop phftn dfiy lui nhCi'I1g tieu eve CUa van hoa ngo~i

lai, khong lanh m~mh

- Phdt triln cdc lang nghe' Ia nhan to' quan trc;mg tang thu nh(lp cho dan cu· nang than viz phat tritfn kinh te' xa fuJi nang than Di~u tra v~ thu

nh~p va dai song 6 nong thon Vi~t Nam eMu chu·ng t6 6 noi nao cac lang ngh6 phat trien thl CJ noi cl6 thu nh~p Va d<Ji song CUa dan CU' d6u cao hem cac vung dan ctr con l~li Ngoai ra, do thu nh~p cao, do nhu cfiu bCrc thiet cua vi¢c phat tri~n lang ngh6 nen h~ thong giao thong, cti~n va h~ thong ket dfu he;t tang khac cl~u chrgc ch(r y dfiu tu' phat tri~n

Nhu v~y, phat tri~n lang ngh~ c6 tac d~mg tfch c~rc nhi6u m~t doi voi phat trien van hoa kinh te xa h(>i nong thon Nhfrng tac d(>ng qt the cua fang ngh6 trong l<.lO them vi¢c Jam, tang thll nh0p dai song cho dan Clf! chuyen djch CO' Call kinh te Va CO Call lao d<)ng, lllO r<)ng XUat khau, bao t6n ban sac van hmi dan t¢c v v eMu phil hgp v6'i chu tru·ang phat trien kinh te

xa h(>i cua Dang va Nha nuoc ta

1.4 KINII NUIII(·~M cl'JA M(YJ' s() NlJ{)C VA VllNG LANII Tilt) TRONG i

Phfin tren da c6 phan tfch Sl;l' phat tri~n Umg ngh~ 6 m(>t so khu Vl!C n6ng th6n ci'Ia Nh~t Ban Sau day xin neu them nhfrng kinh nghi~m phat

tri~n l~mg ngh~ CLla m(>t so quoc gia va vtmg lanh th6 khac

1.4.1 Dai Loan :

Nam 1949, sau khi Chfnh phu quoc dan Dang n~m quy~n thong tri Dai Loan, n~n kinh te, xa h(>i ci'!a Dai Loan phat tri~n 6 mt.l'c ct(> rfit thfi'p,

nhi~u van eM btl'c xuc v~ kinh te xil h(>i doi hoi phai duqc giai quyet La m(>t

hi¢u quit st'r dl)ng dat ctai Chfnh phl'1 Dai Loan eta tfch qrc tac d(>ng ct~ m6 r(>ng cac ho~tl cl(mg phi n<)ng nghi¢p {i m)ng thon Nhu~ng lac dOng m6 n)ng cac ho~tt c1¢ng phi nong nghi¢p 6 n6ng th6n etta Chfnh phtl Dai Loan dw,1c

tht!c hi~n theo hai hu6ng:

- Kh6i ph~;~c va phat tri~n cac nganh nghe truyen thong cac lang nghe

6 n6ng th6n, hlnh thanh cac h¢ san xuftt, cac doanh nghi~p t~o ra slm phfim m¢1 each dong b¢

- Hlnh thanh cac don vi si'm xuat c6ng nghi~p a n6ng th6n nhu 1a nhfrng don vi Jam v¢ tinh cho CUC CO' sa c6ng nghi~p VU dich Vl) a thanh thi

Nhi~u hlnh thu·c hqp dong lien kct gia c6ng gifra cac co s(~ r~6ng nghi¢p, thU'ong m~i a th~mh th~ doi v6'i cac h(> dan Clf n6ng th6n hlnh thanh

Nhc't kh<>i ph~rc vi't phul lri6n die nganh ngh6 ('1 nc)ng lh<)n c lrong do

CO CUC l~mg ngh6 da lam cho CC) Call lao d(>ng va CO CUll kinh te n6ng th6n Dai Loan thay c16i nhanh chong Neu nhu ctau nhung nam 1950, hfiu het thu

nh~p cua cac h¢ nong dfm Dai Loan da tLr n6ng nghi¢p chiem ty 1¢ tuy¢t doi thl den cuoi nht:i'ng nam 1990 trong nong thon Dai Loan so h¢ thufin n6ng

chi c<m 9% v~t s6 h(> n6ng dfm chuycn cCmg nghi¢p, djch V\1 ho~c nong nghi~p kiem cong nghi¢p, djch v~;~ chicm 91% t6ng s6 h<) 6 nong thon(ll

1.4.2 Thai Lan:

Xuat phat di~m etta Thai Lan Ut m<)t n~n kinh te xa h<)i vai ct~c trung

' chu yeu la nong nghi¢p, riong thon 6 nong thon thai Lan eta hlnli thanh

nhi~u nganh ngh~ truy6n thong c6 l!ch su phat tri~n hang tram nam Trong qua trlnh phat tri6n kinh tc cua cH(t nuac, Chinh phil Thai Lan cling rat quan tam den phat tri6n cac nganh ngh~ phi nong nghi¢p trong nong thon., Vi d1;1 nganh che t~lO S~ll1 phfim my ngh¢ vang be;tc cua Thai Lan la nganh nghe truy6n thong dw;Jc d£m cu· m)ng thon khoi ph~1c va sv l:mg h<) me;tnh me d1a Chinh phu · Vl the, c6 nhil'ng nam, chi rieng kim ng<;1ch xuat khau h~mg my

' ngh¢ vfmg h~tc da quy dw Thai Lan da d~tl 2 ty do Ia Cac lang nghe nong Lh6n san xuftt g6m su· d1ng duqc khoi plwc va phat tri~n cu6i nhung nfun 90

: c6 nam xuat khau hang g6m su cua Thai Lan de;tt tren 300.000.000 b<;1t Ngoai nhil'ng m~t hang gom su· truyen thong plwc v9 cho tieu dung va xuat khau, nganh gom cong nghi~p ph9c v~;~ cho che t(;lo cac thiet bj di~n, ca khi, hoa chat cung cluqc tang cuong vi the m<)t so lang ngh6 truy6n thong gom

I su· cua Thai Lan kh6ng nhil'ng du'Q'C kh6i ph~IC ma con c6 nhft'ng buac phat

tri~n vu·ng chac Vf d~;~ 6 khu v~rc gom su· linh Chi~ng Mai, g6m su chrqc siin xuat 6 21 xf nghi~p Jan va h~mg tram xi nghi¢p nh6va cac h<') san xuat v¢ tinhm

1.4.3 An DC,:

La quoc gia c6 Ianh th6, dan ctr vao lo<;1i cao nhat the gi0i, An D<') cling la qu6c gia n6i ticng v~ cac nganh ngh~ truy6n thong nhu Kim hoan,

d6 my ngh¢ cac san phftm lam ttr nga voi v.v Ngoai ra, trong nong thon

111 Nguyen Ti:r Kinh te !rang tn.ti hlnh tlnl'c san xuat kinh doanh co trien VQng trong nong nghi~p nuoc ta,

1998 bai viet cho H¢i tluio Phat trien cong nghi~p nong th6n Vi~t Nam, tr 7

121 Nguy~n Dien phat tri~n c<'mg nghi~p nong th6n trong thai ky c6ng nghi¢p hmi, 1!!-P trf nhung van de kinh te the' gioi 10-1994, tr, 7-11

An D<), nganh c<t khf nh<'> d6 s~m xurlt ra cac d~mg qt cho s~m xui\t nOng nghi¢p va tieu dung elta dan cu cling duqc khuyen khfch va ph'H tri~n a

nong than An D¢, ngoai ngh~ nang h~mg tri~u nguoi dan da ~6 tim nh~p cao

tu ti~u thu cang nghi~p C6 nam tim nh~p ella cac nganh ti~u thu cang nghi¢p nang than a An D¢ d~t tren 1.000.000.000 ty PuPi Trong nang than

An D¢ va m¢t s6 th~ tran nh6 cua An D¢ da c6 75 ve;tn thq thtl c6ng che tac

kim ClfO'ng l<;to ra kim ng~tch xuftt khdu hang nam dc~l gfin 3 ty USD(I) a An D¢ da hlnh thanh Vi¢n nghien ct1u chuycn ng~mh v6 thi:t cang my ngh¢ va phat tri~n cac nganh c6 truy~n Trang nhCi'ng nam vu·a qua, ngoai ho<;tt d¢ng · nghien cu·u, Vi¢n con t6 chu·c 165 cu¢c tri~n lam hang thu cang my ngh¢ trong va ngoai mr6'c d~ gi6'i thi¢u nhi::i'ng m(tt hang d(tc s~c etta An D¢, xuc tien xuat khau hang hoa ra nu6'c ngoai

1.4.4 Indonexia

Indanexia Ia m¢t qu6c chio Chi tinh chio lon, qu6c gia nay da c6 han

2 nghln hon chio M6i vung elta Inclonexia d~u c6 nhu·ng s~c thcli rieng v~ 1

,,

tai nguyen, khoang s{m, t~p quan clan t¢c Cac nganh ngh6 thtt cong truyen th6ng gfm Ji6n v(ti tirng VLIIlg kinh tc sinh thai n1l da cl~mg Tnr6·c bet, cac nganh ngh~ thtt cang gfm v6'i lang ngh~ nham plwc v~r cho nhu cfiu tc~i chO

do d~c di~m bi chia cat giG'a cac hon dao, clan clan cac ho<;tt d¢ng l~mg ngh~

duqc ma r¢ng, nang cap phyc vy cho xuat kh~u Chfnh phu Indonexia da cte

ra chu'<mg trlnh phat tri6n ng~mh ti6u thtt cong nghi<;p thCmg qua cac clnrO'ng trlnh phat tri6n kinh tc xa h(>i 5 nam

+ Ke ho<;tch 5 nam Ian thu nhat: Chinh phu khuyen khfch vi¢c xay dl;l'ng cac ca sa sim xuat va Cclc Trung tam ban sim pham ti~u thu cang nghi¢p va lang ngh~ nang than

111 Tai li¢u h¢i thao quae te ve baa ton va phat trien cac lang nghe truyen thong a Vi~t Nam, Ha N<;>i, 8-1996

+ Kc ho~lch 5 nfun !fin thu· 2 : Duq·c th~rc hi<;n tht>ng qua cac dl,l' an hw5'ng dan phat tri~n cong nghi¢p nho gan Ii6n v6'i truy~n ba Iden th(rc v~

nganh ngh~ cho dan cu

+ d ke ho?ch 5 nam Hin thrr 3: Chinh phu dung ra t6 chuc m¢t so co quan d~ quan ty, ch'i d?o ho~tt d¢ng cung (rng v~ v~t tu' thil~t ke, xuc tien thtrO'ng m~ti V~l ticu th~l S~lll phftm d cap loan qu6c hlnh thanh "H(>i dong thu cong nghi¢p quoc gia" nham lien ket cac co sa ti~u thu cong nghi¢p va lang ngh~ nong thon Cac h<?i chuyen nganh va dia phucmg thu<)c h<?i dong, tren d6ng vai tro rat tich c~rc trong vi¢c lien ket cac ca sa tieu thll c6ng nghi¢p, lang ngh~, h6 trq thiet ke milu ma, t6 chuc tri~n lam 6 nong thon, xuat kh&u hang ti6u thu C<)ng nghi¢p Nha nhO'ng hb trq lfch qrc ella Chfnh phi:1, cac lang nghc v~t co so ti~u thu cong nghi¢p nong thon i1 Indolesia khoi ph1.;1c va phat tri~n Chi rieng 6 Java, di~u tra 10 Hmg ngh~ thu c6ng da c6 44% lao d<?ng n6ng th6n tham gia Trong d6, 19% lam vi¢c a cac co sa

chuyen ti~u tht1 cong nghi¢p Nha d6, thu nh~p cua nong dan ti:r cac ho~t

d¢ng phi nong nghi¢p trong nhli'ng nf1m gfin dfly tang tlr 12% len 23% t6ng

th ll nh~ p cua dan Clf n<mg t hCm( I)

Phfin lrcn da trlnh b~lY phal tridn cac lang ngh6 va tidu Lhtt cong nghi¢p nong thon 6 m¢t so nll'ac Chau A Tir vi¢c nghien cu·u qua tr!nh phat

tri~n lang ngh~, ti~u thu cong nghi¢p nong thon va tac d¢ng cua Nha Ntr6'c

cloi v6'i khu v~rc kinh te nay c6 th~ rut ra m¢t so ket lu?n sau day:

+ 6 Ult c~i cac nu6'c dcu c6 s~r phat tridn die ho~1t d~>ng tidu thi:t cl'mg nghi¢p nong thon, trong d6 vi¢c ton t~i va phat Lri~n cac lang ngh~ tr6 thanh hi¢n tuqng ph6 bien cua cac gu6c gia

+ Vi¢c phat tri~n ti~u thi:t cong nghi¢p va lang ngh~ n6ng th6n c6 tac d1;1ng nhieu m~H den phat tri~n kinh te xa h¢i nong thon Trong d6 clang Iu·u

y la : Khai thac tai nguyen t~i ch6, si:r d~mg nguyen li¢u ti:r nong lam nghi¢p 11

' Titi li¢u h¢i thao qu6c te v~ bao t6n vit ph a! lri~n cac lang nghe truyen th6ng b Vi~t Nam, Hit N¢i 8-1996

thuy san, t(;lO ra h~mg hoa CO tfnh d(>c dao d~ pht.JC Vl.J cho nhu cau trong nuoc va xufit kh~u, t(;lo them vi~c lam va tang thu nh~p cho dan cu nong than

+ Du hlnh thtl'c va mu·c d¢ khac nhau nlurng Chfnh phi.i cac quoc gia n6i tren d~U CO Slf ho trq tfch CI}'C cho Vi~c phal tri~n CUC lang nghe VU nganh nghe thu cong truyen thong Ngoai vi¢c ban hanh cac chinh sach khuye'n khfch phat tri~n Emg nghe va cac nganh ngh~ tieu thu cong nghi~p

trong nang than Chfnh phu c1a khuye'n khfch vi¢c hlnh thanh cac hqp tac

xa, hi~p h¢i theo nganh nghe a nong thon Cac hqp tac xa va hi~p h¢i nganh

ngh~ a nong thon c6 tac d~mg l}tt Ion trong vi~c lien ke't, h8 trq cac thanh vien san xufit a cac lang nghe trong dfiu tu' von, nang cao chfit luqng cua cac san ph~m, xufit tie'n tlurong m(;li, tieu thl;l hang hoa v.v

Chuang 2

TI-H)t TRANG PI-I AT TRIEN cAc LANG NGHE a NUde TA

v A NIIONG vAN Dt1 NAy SIN I I CHU YEU CAN GIAl QUYIJT

Danh gia qua trlnh hlnh th~mh va phat trien cac Umg nghe a ilUOC ta

Ia m¢t c6ng vi¢c phuc tgp doi hoi phdi dU(/C nghien cttu m(Jt each c6ng phu

cd ve' m¢it kinh re: xa h(Ji win hoa, lfch s~!· Trong ph<;tm vi de tai nay chu yeu nghien cu·u th~;rc tr<;tng phat tri~n cac lang nghe a nuoc ta trong nhilng niim gan day d' khfa cgnh kinh te~ Tren co sa danh gia th~rc tr~mg, plu1t hi¢11

nhiJ'ng ''(tn de" ndy sinh clul yclt dltl111 ra phtfrlng hulfl'tg va gidi phcip tluJc defy pluit triln lang nghi 6 n6ng th6n mroc ta trong qua trlnh c6ng nghi¢p hoa, hi~n di;ti hoa nang nghi¢p, nang them

2.1 KHAI QUAT CHUNG VE CAC LANG NGHE 0 NUtJC TA

Da ttr lau (J nong thon mroc ta da xuat hi¢n cac lang ngh~ Cho den nay c6 nhi~u lang ngh~ eta c6 l!ch si:r hlnh th~mh hang tram nam Theo ket qua di~u tra cua B¢ nong nghi~p phat tri~n nong thon va t6 chuc Jica (Nh~t

bim) nh~m thl;l·c hi~n ct~ tai: "Quy ho<;tch phat tri~n nganh thu c6ng ph~1c Vl;l cong nghi~p hoa, hi~n d~1i hoa nong thon Vi~t Nam" cho thay hi~n nay a

nuoc ta c6 nhO'ng lang nghe nhu· son mai, d~l vai eta hlnh thanh va t6n lc,ti tren 100 nam, m(>t so s~in ph am thu c6ng va lang ngh~ nhu c6i, may tre dan, gom, kim khf v.v c6 ljch si:r hlnh th~mh tren 30 nam Chi tfnh rieng cho cac lang ngh~ va ho~ll d(>ng ti6u thtl c6ng nghi¢p m~t hang son mai cho thay tren 40% so Umg ngh6 co ljch si:r tren I 00 nam, 30% so lang nghe c6!1ch su

Vi:mg B<lc h<) : Chi6m ()J(Yr) t6ng s6 l~mg ngh6 etta ci't nu6·c Trong <16, ricng chau tho vLmg dong bang Song Hong chiem 43% t6ng so Emg ngh~

0 Mien nam, so l~mg nghe chi em 15% tong so lang ngh~ dta ci't

nm:Jc Clf- thl, so~ lang nghe' ala cac vung nhu sau :

Neu chi a thea 3 vung l6n cua ca mr6c thl Bac b¢ c6 1277 Hmg ngh~,

Trung b¢ c6 428 nmg ngh~ v~t Nam b¢ c6 312 lang ngh~ Phan tfch chi tiet

v~t ti:rng vi:mg, ti:rng Unh chung ta thay ding hau hct cac li:mg ngh6 duq·c tQp lrung a cac llnh vi:mg dong bang, trong moi tinh thl cac lang ngh~ cilng dU'Q'C hlnh thanh chtl yeu a CclC huy¢n, XU VLillg d6ng bang

Neu phfm lo(;li thea cac S~\11 pham chi:I yeu cua lang ngh~ c6 th~ thay cac lang nghe a mr6c ta san xuat h~mg tram san pham khac nhau Tuy v~y,

c6 m<)t so nganh ngh6 mang tfnh phd bien dtrq·c hau hct cac t1nh tien h~tnh S~lll XUal ki11h doan!J, C<lC li111g 11g1Je si'ut Xllfil l'tlc si'111 pfltltll S11ll d()y dU'l_iC xem la ph6 bien: Theo sdn plui'm

So lang may tre dan :

So lang d¢t sqi

So lang lam ct6 g6

111

B(> NN va PTNT V~l TO ch(rc Jica (Nh~l Bi:m) tai li~u cia clan tr, 4-5

So' luc;ng lang

713

432

342

SCi lang theu rcn S() l~mg S~lll phdm coi :

S6 Hmg ca kim khf

341

281 204(!)

Di sau phfm tfch cac J~mg nghc gfm v6'i cac Iihan to anh huang chung

ta thf\y rtmg nhfm to gan vi:mg nguyen li¢u va s~;r cloi dao ve lao d¢ng anh hu·ong 16n cte'n vi¢c hlnh th~mh va phat tri6i1 cac H\ng nghe Vf d~t, trong 281 lang nghe san xufit cac s~m phdm c6i thl vung dong I bang Song Hong va ct6ng hang s6ng Ci:ru Long eta chi em 175 Hmg nghc hoi vl hai vi:mg nay gftn Ii6n v6i cti6u ki¢n v6 tt:f nhien sinh thai cho phep san xuilt ra c6i nguyen 1i¢u Con nganh nghc g6m su· chi:1 yeu hlnh thanh ('-J nhu·ng vi:mg c6 ctat dai

Ngoai ra, (J cac tinh vi:mg dong bang Song Hong, Dong Nam b<), Iy

do cac lang duqc hlnh th~mh s6'm hun cac vung khac m~t d<) clan so cao, blnh quan chft nfmg nghi¢p thco dau ngLrO'i ft vl the vi¢c hlnh thanh cac Ii'mg

ngh~ nhu Ht m<)t tftt ycu do nhu cau t~to ra cong an vi¢c lam, thu nh~p va sim

phdm cho tieu cli:mg ci:ra clan cLr

Quy m6, t6c c1¢ phat tri6n cac lang ngh6 6 mr6c ta cung trai qua nhi6u lh<1i ky gan y()'j th~rc lrt,lllg ph::it tridn kinh lc xft h(>i va s~r !hay d6i ve th6 che cua Nha NL1'6'c

den cu6i nhU'ng nam 80, n~n kinh tc n6i chung va kinh te nong nghi¢p,

nang thon ctuqc di6u h~mh theo co che ke ho1;1ch hoa t~p trung nen phat tri~n

I I) B¢ NN va PTNT va T6 chlrc Jica (Nh~t Ban!, tai li~u clii clan, tr, 4-5

cue Hmg ngh6 g(tp rat nhi6u kh6 khfln Tuy v~y, do c6 thj tnrb'ng xuilt khdu h~mg thLI ccmg my ngh¢ l~t Lien Xo v~t cac mr6'c EXmg Au tuang doi 6n d!nh

va vi¢c thieu hang tieu dung trong nu6'c da t~o ra thi truO'ng tuong d6i 6n ' djnh vade tfnh nen cac lang ngh~ phat tri~n tuong d6i thu~n lqi

Sau d6 thj truong Lien Xo va cac nll'<JC xa h¢i chLI nghia 6 Dong Au cho cac hang thu cong my ngh¢ 6 nuoc ta khong con Trong mroc, n~n kinh

te bM ctau thvc hi¢n chuy~n ct6i thco CC1 che m6'i tren cac h¢ dan ell', cac doanh nghi¢p chua kjp thai thay d6i each thuc kinh doanh lam cho cac lang

ngh~ nuoc ta lam vao giai do1;1n khiing holmg Nha s~;r da d<;1ng hoa ciia thj tnrong xuat kha'u, vi¢c khoi plll;IC cac thi tnrong truy~n thong, d6ng thai Sl;l' tac d¢ng cua cac chfnh sach ct6i moi va s~;r vu·an len ciia dan elf nong thon nen cac Hmg nghc 6 nuoc ta duqc kh6i plwc va ttrng buoc phat tri~n Di~u

vi¢c kh<li ph~rc v~t ph{tr lridn die l~111g nghc b mi'(Jc Ia

- Chu tnrang thLra nh~n h<) nong Jan l~t dan v! kinh te tv· chu

H¢ nong dan la dan vj kinh te tl}' chu lien quan den phcH tritin lang

I ngh~ 6 hai khfa c~inh chu yeu : M¢t la, cac h¢ nong clan va dan CU' nong th6n phai tl;I' lo li¢u t<;1o them vi¢c lam va tim nh~p cho gia dlnh Vl the, ngoai lam nong nghi¢p, bu¢c m8i gia ctlnh phai tlni kiem them vi¢c lam phi ncmg nghi¢p Juc n6ng nh~tn ho~c cho s6 lao c1¢ng con thicu vi¢c Him trong gia ctlnh Hai la, c6 quycn t~r chu trong su· d~mg lU' li¢u S~lll xua't M<)l so gia c1lnh nong dan O'Blnh Duong, Bac Ninh, Ha Tay, ngo~i thanh Ha N<)i c6 tay

ngh~ gioi da cho thue ru(mg da't ho~c thue ngu·ai Hun ru¢ng dti chuytin h~n

', sang Utm nganh ngh~ c6 thu nh~p cao han

- Chu tnrong ella Nh~t nll'(tc cho phcp LV do thuc nuron, eli chuyen lao

df)ng gilt'a cac vung nfmg thon V~L chLL lnl'Ong da d~mg hoa cac hlnh lhtrc gii\i quyet vi~c lam

quyen lam vi~c theo sv phan cong cang vi~c it oi cua hqp tac xa naug nghi¢p v~t m<}t phfln trcn dftt 5(?;), C(m ('1 th~mh thi, ngtroi lao d<)1ig chi duqc tim kicm vi~~c Hun cl!l1 ycu t't cac doanh nghi¢p Nhi't NH(1c, cac ht,Jp tac xu va

c(j lJUI:\11 Nh~t Nmic Thai ky do, (1 nong thon X~ty ra tlnh tn)ng, nguyen w;u

va lao d¢ng t~i ch6 du thi:ra nhung nong dan l~i thieu vi~c lam, tim nh~p

thap Va Xa h(>i thieu san pham - k~ C~l Sitn pham thiet yeu, trlnh d(> cong ngh¢ thap nu1 hang lot;lf gia dlnh ndng dan c6 thl t~t sdn xudt Trong thai ky

vi¢c t~o ra thu nh(tp kiH)ng trai voi cac quy djnh ella phap ltl~l" Trcn co so quy djnh cua B¢ Iu~t lao d<)ng, cac co quan Nha Nu6'c da ban hanh hang

lo~tt cac chfnh sach c1~ da d~ng hoa cac hlnh tlul'c gi:H quyet vi¢c lam 6 nong thon Chu truong va chfnh sach m6'i cua Dimg va Nha Nu6'c khong nhfi'ng t(;lo dicu ki¢n cho lao d(mg n<')ng thon c6 th~ tlm kiem vi¢c lam 6 nganh nghc phi ntmg nghi¢p <'t dia phu'tmg khac mi't dm khuycn khfch tv L~to ra vi¢c lam t<;1i ch6 gan v6'i ti:rng vi:mg nang thon Day Ht chi1 truong c6 tac

d~;~ng rat 16'n trong vi¢c khoi plwc va phat tri~n cac lang ngh~ (J nang thon nu6'c ta

- Chu tnrong eta d~mg hoa cac hlr}h thCrc sb hfi'u va hlnh thuc kinh

doanh trong nong nghi¢p, nang than cling c6 tac dl;lng rat 16'n den vi~c khai phl;JC CUC J~mg ngh6 phat tri~n 6 11li'OC ta

0 cac Hmg nghe nong thon nu6'c ta eta xuat hi¢n hang lo<;1t cac hlnh th(rc kinh doanh c6 vai tro rat l6"n trong vi¢c m6 r<)ng quy ma va chat ltrqng kinh doanh (> c(\c ltmg nghc Ncu nhu nhU'ng nrun thtu cua tllui ky d6i moi,

hlnh thuc chtt yeu trong kinh doanh lang ngh6 Ia cac h9 gia dlnh thl den

nay 6 cac Hmg ngh6 da xua'l hi¢n h~mg lm.tl cac hlnh tlul'c kinh doanh mal Hmg ngh6 si'm xufit giay Duong 6 (T'inh Bftc Ninh), ngoai cac h<) gia dlnh

eta c6 10 doanh nghi¢p tu nhfm, 10 hqp tac xa c6 phan ctuqc t6 chuc theo hlnh thac moi 0 lang ngh~ san xuat clo g6 Dong KY (Tinh Bac Ninh) eta c6

5 C6ng ty TNHI-1, 2 doanh nghi¢p tu nhan, 11 hqp tac xa ki~u moi va 1520 h() s{m xuat d6 g() Ho0c l~mg ngh6 si'm xuflt co kim khf Xunn Tien (Tinh Nam D~nh) c6 5 cong ty c6 phfin, 4 doanh nghi¢p tu nhan va trcn 30 t6 hqp san xuat va hang tram h¢ gia etlnh<1) Cac hlnh thu·c kinh doanh mai duqc hlnh thanh theo 11.}~\t phap cua Nha Nuoc '0 cac lang ngh~ eta tiep them nang lVc cho cac h¢ gia cllnh va t<;to len chat luqng moi trong cac lang ngh~ M<)t

s6 hqp tac xa va doanh nghi¢p lU' nhfm da trb thanh nhU'ng dau moi h6 trq VOn ky thu~t c6ng ngh¢ Va tieu th~l s{m phftm cho cac h<) dUn Clf trong lang ngh6.·

- Nha nw5'c eta ban hanh nhi6u chfnh sach trtfc tiep lien quan den khuyen khfch phat tri~n cac lang ngh6 va cac hoc;tt et<)ng phi n6ng nghi¢p (J

nang than: Nam 2000, Chfnh phil da ban hanh Quyet dinh 132/2000/QD TTg v6 m<)t s6 chfnh sach phat trl~n cac nganh nghe 0 nang than ,Sau 3 nam thl}·c hi¢n Quyet cttnh tren cl'1a Chfnh phil nhi6u d!a phuong eta d~t duqc m<)t SO ket qu{t bU<Jc df:iu trong vi¢c kh6i ph~:IC va phat tri~n cac lang ngh6 n6i rieng va phat tri~n ti~u thu c6ng nghi¢p n6ng th6n n6i chung Trong

-<

thai gian tren, 0 tinh Ti6n Giang eta hlnh thanh 10 hqp tac xa 5 t6 hqp san xuat et~ phat tri~n m~tt hang thu c6ng tlr cai ban, cai bu6ng, san xuat tham, : chieu tu nguyen li¢u c6i, xo dtra, lye blnh kh6ng nhi1'ng plwc v~t cho nhu cau trong nuoc ma con t~lO ra s{m phftm cho xuat khilu Chi tinh rieng cac hqp tac xa va t6 hqp s~in xuftt ho~tt d<)ng ti~u thtt cong nghi¢p thl trong 2 nam (2001, 2002) 0 Tlnh Ti~n Giang da huy d<)ng duqc s6 von gan 12 ty

II) B¢ thtrong lll<_lL De tai khoa h9C mii so: 2002 -78-015, Tiep I~IC d6i mai chfnh Sikh va giai phap thuc day m<_1nh tieu th~t s1in pham d1a c1ic lang nghe truyen thong & Bi\c b¢ a thai ky den nam20l0, nam 2003 tr.72-75

dong t~o ra vi~c Hun thtrang xuyen cho 4 nghin lao d(>ng d tinh Kien Giang, sau 2 tl[trn th~rc hi¢n Quyct dinh trcn elta Chfnh phtt m<)t so co sb chc bien Iuong th~rc, th~rc phdm chc bien go, may trc, dan cung dfi duqc kh6i plu.tc vi't ph<lt t ri(:tl DBc hi(·t i'f tlnh Ti0n Giang d~1 kiH)i ph~tc v~t ph at tri~n h~mg loe;tt nk Hmg ngh6 chc bien nong s~m, co kim khf 6 cac huy~n Chq G(;l.o, Cai L~ty v v Nrtm 2002, khu vvc che bien g~m quy mo nh6 ella tinh

da xay sat duqc 857 nghln tftn v6'i gia tr! slm xua't gftn 67 ty dong Cling trong narn 2002 tinh da si'm xua't dtr~>'c 130.000 chicc chicu cui vC1i gia trj thu nh~p 520 tri¢u dong (t> M¢t so chfnh sach cua Nha Nu-6'c nhu chfnh sach tin dl;lng, dao te;to nguon nhan ll;l"c, khuyen khich xuat khfiu, xay dl;l"ng ket cau h~ tfing nong thon h6 trq cac lang ngh~ cling du-qc tri~n khai va c6 tac d(>ng btr6'c dfiu den phat tri~n Ci:lc lang ngh~ a 11011g thon 11ll'OC ta

2.2 NHONG TAC DQNG Cl) THE CUA LANG NGHE DOl VOl J>HAT

., '

Nhtr nhi~u van ki~n Clta Dimg va chfnh sach ella Nha Nu-6'c da khang ctjnh, t~w them vi¢c lam, tang thu nh~p cho dan cu, thuc cMy xuat khfiu, lanh

m~nh hoa da quem h~ xa h¢i 6' n6ng them, khoi d~y cac nguon l1Jc trong dan elf va toan b(> n6n kinh tc v.v la nhU'ng dinh hu6'ng rat co blm cua cac chu trucmg chfnh such phat tri~n 6 n6ng than nu6'c ta Vi¢c khoi plwc va phat

tri~n cac lang ngh~ a n6ng th6n da th~l'C S~f te;to ra nhu'ng tac d(>ng tfch CIJC den gi~ii quyet nhU"ng vftn d~ cap bach cua n6ng th6n nli'<S'c ta

Cac Icing nghe' dd c6 tac cl<)ng tfch cl:(c trong vi¢c huy d<)ng cac ngu6n ll:(c trong n6ng nghi¢p n6ng th6n

- Kiwi thclc nguyen li¢u, v~lt ttl tgi chd tt.'t' tlli nguyen thien nhien ho~1c

Di~u tra th~rc tr(;l.ng cac ho~tt d(>ng ella cac lang ngh~ 6 nu-6'c ta cho thay, hau het cac lang ngh~ d~u si:r d~mg nguyen li¢u, v~t w tt:ong nll'6'c

111

- St'-1 n6ng nghi~p va pluit tricn nong th6n tinh Kien Giang, Bao cao sCI ket 2 nam thJ.!c hi~n Quyet djnh

132/2000/QD- 'ITg ctla Thi1 ttr6'ng Chfnh phLI, tr, 1-2 I

-Sa nong nghicp vi1 phat tricn n6ng th<)n tlnh Ti~n Giang, Bao cao sCI ket 2 niim tln.rc hi~n Quyet dinh

132/2000/QD - 'JTg eLla ThLI ttr6'ng Chfnh phLI

Sau dfty Ht tlnh hlnh sLr d~mg nguyen lit;u d~ si'm xun't 11 si'm phdm thtt c6ng my ngh¢ chLI ycu d1a cac l~mg ngh6 mroc ta

Bi~u 1 : Nguyen V:i\t li~u d~ san xm1t 11 san phfim thu cong my ngh~

ci.ia cac lang ngh~(l)

-j

C6i, day, sqi nylon, sqi mfiu, vi'ti, thuoc nhu<)m hoa hQc, luu !

hu)'l1h, nguyen v~t li¢u khac

1 S~m phftm c6i

2 Son mai G6, g6 dan, tre, santa, son boa hQc, vo so

3 May tre dan va

May, tre h1 buong la c9, h1 bang

san pham la

1 - - - : - - - - -· -,· -· -, : -~ -~ -!

4 Gom su tXIt set, cao lanh, chat d6t, men, mvc ;

··· -· -·-· ·-·-· -· -· -' - i

5 Theu ren V ai, ta, chi

6 Y~ti sqi Sqi bcmg, to tftm, s<,Ji lanh, sqi day, d1 nfiu, hoa chat

G6 cac loC;li, vee ny, dau bong, vo so, son ta, keo dan g&

8 Da trC;lm khflc Da cac loC;li, b<)t eta, b<)t mau, keo dan

9 Giay V o cay gi6, tre mht b¢t giay v6i, hoa ch~t

~~~-~~ ~ T-~~~-~ -·

10 Tranh dan gian Gifiy gi6, g6, m~rc

ll Co·, kirn-ki1T _ D6ng, nh6m, b~tc, sftt.-t-11 e-p-, I-1o-,-1-c_h_n't- - ~ -~

Nhu v~y' hau het cac nguyen li¢u cho lang ngh~ d~u ctuqc lC;lO ra a

nang th6n Vi¢c su dvng nguyen li¢u trong nuoc c6 rat nhie'u y nghfa : tlur

day, tr6ng c6i, tr6ng dau nu6i tam ) t~w them c6ng an vi¢c lam cho n6ng dan, tang gia tri thu nh~tp trcn m<)t don vi di¢n tfch dat nang nghi¢p; tlnr

hai, lC;lO ra sv· chu d<)ng, 6n djnh trong vi¢c phiit tri6n cac lang ngh~, tlnr ba,

di~u quan trqng nhfit Ia khi t~w ra cac s{m pham eM xuat khau thl phan c6 nguon g6c ngo~ti t¢ trong t6ng thu nh~p xuat khau dui l~mg ngh~ chiem ty

1¢ rat nh6 Hi¢n nay, nhi~u nganh c6ng nghi¢p 6 IUfOC ta tC;lO ra gia tr! xuat

n> B¢ Tlurong m<~i De tai khoa l19c ma so: 2002- 78- 015 Tiep t~tc d6i moi chfnh sach vii ghii phap day