chính sách tiền tệ tín dụng ngân hàng bảo đảm tăng trưởng kinh tế bề vưng và duy trì lạm phát thấp

ho c không th cho vay... Trong giai đo n này,.

H C VI N NGÂN HÀNG KHOA NGÂN HÀNG

TÁC NG C A T GIÁ H I OÁI T I L M PHÁT C A VI T NAM

GIAI O N 2008-2014

Ph m Th Linh, K15-NHB

N n kinh t Vi t Nam đang trong quá trình m c a và h i nh p ngày càng sâu

r ng v i n n kinh t th gi i Do v y t giá h i đoái có ý ngh a r t quan tr ng trong vi c giao l u th ng m i v i các qu c gia khác Vi c đi u ti t t giá h p lý s t o ra nh ng l i

th c nh tranh nh t đ nh cho hàng hóa trong n c, giúp c i thi n cán cân th ng m i và cán cân thanh toán qu c t c a qu c gia Do v y chính sách t giá là m t trong nh ng công c quan tr ng c a chính sách ti n t M i m t s thay đ i trong t giá h i đoái luôn kéo theo nh ng s thay đ i trong giá c hàng hóa, cán cân th ng m i, cán cân thanh toán t đó tác đ ng đ n ch tiêu l m phát trong n c Trong th i gian qua, NHNN Vi t Nam đã đi u ti t t giá h t s c linh ho t góp ph n h n ch đáng k tình tr ng đôla hóa, nâng cao ni m tin c a ng i dân Vi t Nam vào đ ng n i t Chính vì v y vi c nghiên c u các tác đ ng c a t giá h i đoái t i l m phát là h t s c c n thi t Do v y, em đã ch n đ tài: “Tác đ ng c a t giá h i đoái t i l m phát c a Vi t Nam giai đo n 2008-2014” đ nghiên c u

I C s lý thuy t

1 Khái ni m

1.1 Chính sách t giá

Theo lu t NHNN Vi t Nam, n m 2010: “T giá h i đoái c a đ ng Vi t Nam giá

c a m t đ n v ti n t n c ngoài tính b ng đ n v ti n t c a Vi t Nam.”T giá là giá c

c a m t đ ng ti n đ c bi u th thông qua m t đ ng ti n khác

Chính sách t giá là nh ng ho t đ ng c a chính ph (mà đ i di n th ng là NHTW) thông qua m t ch đ t giá nh t đ nh (hay c ch đi u hành t giá) và h th ng các công c can thi p nh m duy trì m t m c t giá c đ nh hay tác đ ng đ t giá bi n

đ ng đ n m t m c c n thi t phù h p v i m c tiêu chính sách kinh t c a qu c gia

T i Vi t Nam, chính sách t giá có th coi là m t thành ph n trong chính sách ti n

t , bao g m vi c l a ch n ch đ t giá, các công c can thi p và đi u ti t t giá (nh mua

bán ngo i h i, đi u ch nh lãi su t, xác l p biên đ dao đ ng t giá, phá giá/nâng giá đ ng

n i t , s d ng qu d tr ngo i h i v.v…) đ tác đ ng đ n cung c u ngo i t trên th

tr ng ngo i h i và đ t đ c m c tiêu c a chính sách ti n t là ki m soát l m phát và n

đ nh s c mua c a đ ng ti n; khuy n khích xu t kh u, h n ch nh p kh u và góp ph n vào

t ng tr ng kinh t

1.2 L m phát

Hi n nay, có nhi u khái ni m v l m phát, tuy nhiên các đ nh ngh a v l m phát

đ c đ a ra th ng ti p c n t hai khía c nh ch y u:

Xu t phát t vi c xem xét nguyên nhân c a l m phát: “l m phát là quá nhi u ti n

đi s n quá nhi u hàng” hay “l m phát là khi ti n l ng danh ngh a t ng nhanh n ng su t lao đ ng”

Xu t phát t nh ng nh h ng c a l m phát và c ng là cách hi u ph bi n v l m phát hi n nay: “l m phát là s gia t ng m c giá c chung c a hàng hóa d ch v theo th i gian” S t ng giá m i ch là th hi n hình th c bi u hi n c a l m phát B n ch t c a l m phát th hi n tính ch t c a s t ng giá: đó là s t ng giá v i t c đ cao và kéo dài

2 M i quan h gi a t giá h i đoái và l m phát

Chính sách t giá và l m phát có m i liên h ch t ch v i nhau, song hành v i

nh ng s bi n đ ng t giá luôn kéo theo nh ng s thay đ i c a l m phát Tuy nhiên t giá không tr c ti p tác đ ng đ n l m phát mà ch gián ti p tác đ ng thông qua 3 kênh chính là

xu t nh p kh u ròng, cán cân thanh toán và giá hàng hóa nh p kh u Tuy nhiên, vi c tác

đ ng c a t giá đ n l m phát thông qua cán cân th ng m i và cán cân thanh toán qu c t thì m i n n kinh t m đ u tuân theo, nh ng riêng v i giá hàng nh p kh u thì ch có

L m phát Cán cân thanh

toán (BP)

M c cung ti n (M2)

Giá hà h kh

Kênh th nh t: Tác đ ng c a t giá t i l m phát qua xu t nh p kh u ròng Khi t giá E t ng lên (n i t gi m giá so v i đ ng ti n n c ngoài) làm giá hàng hóa xu t kh u

gi m, giúp t ng c ng s c c nh tranh th ng m i qu c t c a qu c gia, t ng s l ng hàng hóa xu t kh u N u t c đ t ng c a s l ng hàng hóa nhanh h n t c đ gi m giá hàng hóa, xu t kh u ròng s t ng lên, t ng c u c a n n kinh t (AD) t ng lên, đ ng AD

d ch chuy n sang ph i trong mô hình AD-AS, làm giá hàng hóa t ng lên tác đ ng làm l m phát gia t ng

Kênh th hai: Tác đ ng c a t giá t i l m phát thông qua cán cân thanh toán Khi

n i t gi m giá so v i ngo i t , cán cân th ng m i s đ c c i thi n do xu t nh p kh u ròng t ng lên Xu t nh p kh u ròng t ng làm t ng cung ngo i t trên th tr ng ngo i h i

M t khác, cán cân th ng m i đ c c i thi n tác đ ng làm đ ng IS d ch chuy n sang

ph i trên mô hình IS-LM, lãi su t trong n c t ng lên, lu ng v n n c ngoài s đ vào trong n n kinh t nhi u h n, thêm m t tác đ ng n a làm t ng cung ngo i t trên th

tr ng ngo i h i Lúc này s có hai kh n ng x y ra:

M t là NHTW mu n gi cho t giá th p nh m duy trì l i th v c nh tranh th ng

m i cho qu c gia, khuy n khích xu t kh u h n ch nh p kh u, đ ng th i gia t ng d tr ngo i h i qu c gia Nh v y, NHTW bu c ph i mua ngo i t trên th tr ng ngo i h i

đ ng ngh a v i vi c có thêm m t l ng n i t đ c đ a vào l u thông L ng cung ti n

t ng lên làm cho l m phát s t ng lên

Hai là, NHTW không vì m c tiêu gi cho đ ng n i t đ c đ nh giá th p khuy n khích xu t kh u h n ch nh p kh u và ngo i h i đã đ m c c n thi t thì v n có m t l ng ngo i t đ c đ a thêm vào n n kinh t V i nh ng n n kinh t b đôla hóa m c cao

t ng ph ng ti n thanh toán trong n n kinh t vãn t ng lên và t o áp l c đ y l m phát

t ng lên

Kênh th ba: Tác đ ng c a t giá t i l m phát thông qua giá hàng nh p kh u Hàng hóa nh p kh u vào trong n c b nh h ng b i hai y u t là giá hàng nh p kh u và t giá danh ngh a Khi t giá danh ngh a t ng làm cho giá hàng hóa nh p kh u c ng t ng theo và

ng c l i N u hàng nh p kh u là các nguyên li u đ u vào c a quá trình s n xu t thì s làm cho chi phí c a doanh nhi p b đ y lên cao, khi n s n ph m đ u ra c ng t ng giá d n

t i l m phát chi phí đ y N u hàng nh p kh u ph c v m c đích tiêu dùng trong n c thì

t giá t ng c ng khi n cho giá c hàng hóa tính b ng n i t b đ y lên đây c ng chính là nguyên nhân gây ra l m phát.Tuy nhiên, nh h ng này ch rõ r t đ i v i nh ng n c có

t tr ng hàng hóa nh p kh u cao, còn v i nh ng n c có t tr ng hàng nh p kh u th p thì tác đ ng này là không đáng k

Ngoài ba kênh d n truy n trên lãi su t n i t c ng tác đ ng t i l m phát k v ng Trên c s xác đ nh lãi su t là k v ng trung bình c a nhà đ u t v l m phát và lãi su t

th c d ng Vi c đi u ch nh t giá liên l c c a NHTW có th khi n cho lãi su t huy đ ng

b ng n i t t ng cao, đ n đ n nhà đ u t và dân chúng k v ng n i t s gi m giá trong

t ng lai, gây ra vòng xoáy l m phát- t giá

II Th c tr ng tác đ ng c a t giá t i l m phát Vi t Nam giai đo n 2008-2014

th 1: L m phát c a Vi t Nam giai đo n 2008- 2014

Ngu n: T ng c c th ng kê Vi t Nam

Trong giai đo n 2008-2014, l m phát c a Vi t Nam có nh ng bi n đ ng r t m nh

L m phát hai l n đ t đ nh đi m m c hai con s là 22.97% vào n m 2008 và 18,75% vào

n m 2011 T n m 2008 đ n n m 2011 l m phát dao đ ng m nh và có xu h ng đ o chi u liên t c Tuy nhiên, k t n m 2011 tr đi l m phát đã gi m nh và xu h ng n

đ nh tr l i S thay đ i tích c c này m t ph n là nh s thay đ i đáng k trong c ch

đi u ch nh t giá c a NHNN t c ch neo t giá v i biên đ đ c đi u ch nh sang c ch neo t giá c đ nh Do v y, tác đ ng c th c a t giá h i đoái t i l m phát đ c trình bày qua hai giai đo n “t 2008 đ n 2011” và “t 2012 đ n 2014”

1 Giai đo n 2008-2011

th 2: Ch s l m phát và t giá bình quân liên ngân hàng giai đo n 2008-2011

Ngu n: http://www.sbv.gov.vn và http://www.gso.gov.vn

B ng 1: Các l n đi u ch nh biên đ t giá giai đo n 2008- 2011

Vi t Nam sau khi Vi t Nam gia nh p t ch c th ng m i th gi i WTO M c dù t giá

gi m nh ng trong 4 tháng đ u n m, ch s giá tiêu dùng c a Vi t Nam t ng v t đ t đ nh

đi m vào tháng 2 v i m c t ng 3,96% so v i tháng 1 nh h ng c a t giá đ n l m phát

th i đi m này không rõ r t vì trong giai đo n này giá l ng th c t ng cao do kh ng ho ng

l ng th c d n đ n l m phát t ng m nh Trong nh ng tháng ti p theo, tâm lý b t n c a doanh nghi p và ng i dân t o nên tình tr ng g m gi ngo i t cùng v i vi c dòng v n

đ u t n c ngoài đ t ng t đ o chi u đã t o nên c n s t USD trên th tr ng liên ngân hàng và th tr ng t do T giá đã t ng chóng m t đ nh đi m lên t i 19.400 đ ng/USD

T giá t ng, đ ng th i giá x ng d u c ng t ng đã làm nh h ng t i chi phí c a hàng lo t doanh nghi p đ c bi t các doanh nghi p s d ng nguyên li u đ u vào nh p kh u, d n t i giá c c a hàng lo t m t hàng t ng lên Cùng v i nh h ng c a giá l ng th c t ng ch a

ch m d t, ch s CPI ti p t c có đ t leo d c, CPI tháng 8 t ng 1,56% so v i tháng 7 Sau

đó nh s can thi p c a NHNN b ng các bi n pháp nh công b d tr ngo i h i qu c gia 20,7 t USD, ki m soát ch t vi c thu đ i ngo i t , t giá đã n đ nh tr l i quanh m c 16.600 đ ng Cu i n m 2008, t giá t ng tr l i 17.400 đ ng do nhu c u mua USD t ng lên c a nhà đ u t ngo i K t thúc n m 2008, l m phát c a Vi t Nam m c cao k l c 19,89% so v i tháng 12/2007, đi u này đã làm nh h ng m nh m t i ni m tin c a

ng i dân vào đ ng n i t , d n t i vi c dân chúng c ng nh doanh nghi p g m gi ngo i

t đây là y u t chính khi n cho t giá t ng trong n m 2009

B c sang n m 2009, t giá USD/VND l i ti p t c đà t ng trong 4 tháng đ u n m,

đ c bi t sau khi NHNN th c hi n n i r ng biên đ t giá lên +/-5% khi n cho t giá ngo i

t liên ngân hàng đã có đ t t ng đ t bi n và giao d ch trên th tr ng t do ti n sát m c 18.000 đ ng Do nh h ng t cu c kh ng ho ng kinh t th gi i, chính ph đã th c hi n các bi n pháp kích thích kinh t nh gói kích c u 1 t USD thông qua vi c h tr lãi su t vay ng n h n 4% cho doanh nghi p làm t ng cung ti n, l ng ki u h i kém kh quan làm

gi m cung USD trên th tr ng ngo i h i d n đ n t giá t ng Cu i n m 2009, t giá n

đ nh v m c 18.500 đ ng M c dù VND m t giá so v i USD, tuy nhiên đ ng USD c ng

b suy y u do kh ng ho ng, cán cân th ng m i c a Vi t Nam n m 2009 b thâm h t 12

t USD Trong khi cung ti n t ng, t giá t ng nh ng l m phát c a Vi t Nam n m 2009 ch

này c ng h ng v i vi c giá x ng d u, giá đi n n c cùng t ng giá khi n cho CPI tháng 3/2010 t ng 4,12% so v i n m 2009 Trong 5 tháng ti p theo, ch s giá tiêu dùng t ng

N m 2011, do áp l c t l m phát cùng y u t tâm lý th tr ng khi NHNN ch a

đi u ch nh t giá thì các doanh nghi p xu t kh u c ng nh ng i dân tìm cách g m gi USD, tháng 2 NHNN đã đi u ch nh t giá bình quân liên ngân hàng t ng 8.5% t 18.932 lên 20.693 đ ng, và biên đ dao đ ng gi m t +/-3% xu ng còn +/-1% Sau quy t đ nh này NHNN ti p t c nâng lãi suát tái c p v n thêm 2% lên m c 11% th hi n quy t tâm

T giá USD/VND trong giai đo n này có nh ng bi n đ ng r t m nh, cu i n m

2011 t giá bình quân liên ngân hàng đã t ng t i 22,27% so v i th i đi m n m 2008 Biên

đ t giá c ng đ c đi u ch nh t i 7 l n trong b n n m ng VND m t giá m nh so v i USD đã khi n giá nguyên li u đ u vào nh p kh u c a nhi u ngành s n xu t t ng nhanh,

t o áp l c l m phát chi phí đ y Thêm vào đó lòng tin c a ng i dân vào đ ng n i t suy

gi m d n đ n vi c luôn k v ng vào s m t giá c a VND làm tình hình l m phát thêm

tr m tr ng

2 Giai đo n 2012-2014

th 3: Ch s l m phát và t giá bình quân liên ngân hàng 2012-2014

Ngu n: http://www.sbv.gov.vn/ và http://www.gso.gov.vn

N m 2012, t giá USD/VND khá n đ nh nh s đi u hành r t thành công chính sách ti n t và chính sách t giá c a NHNN Vi t Nam u n m 2012, NHNN đ a ra cam

k t m nh m s không đi u ch nh quá 2-3% trong c n m N a đ u n m 2012, t giá khá

n đ nh v i chi u h ng t ng nh 0.55%, t giá giao d ch các NHTM m c 20.860 - 20.920 VND/USD Nh t giá n đ nh mà CPI trong 6 tháng đ u n m t ng r t ch m th m chí tháng 6 và tháng 7 còn m c -0.26% và -0.29% N a cu i n m 2012, t giá có xu

h ng gi m nh và chênh l ch gi a th tr ng chính th c và th tr ng t do thu h p l i

ch còn 70 VND/USD Theo đó, l m phát trong nh ng tháng cu i n m có xu h ng t ng

nh l m phát tháng 9/2012 m c 2,2% sau đó h nhi t trong nh ng tháng ti p theo K t thúc n m 2012, l m phát tháng 12 m c 6,81% đ t m c tiêu c a Qu c h i đ ra đ u

n m

Ti p t c nh ng k t qu kh quan đã đ t đ c trong n m 2012, n m 2013 NHNN

ti p t c đ a ra cam k t không đi u ch nh t giá quá 2-3% Vi c đ a ra thông đi p t giá rõ ràng ngay t đ u n m đã giúp các t ch c kinh t và cá nhân tránh đ c m t trong nh ng

r i ro l n nh t là b t n t giá th ng nh h ng tiêu c c đ n giá tr VND, qua đó nh

h ng đ n giá c các m t hàng và tác đ ng tâm lý NHNN đã đi u ch nh t giá d a trên

vi c tính toán t giá th c, ch y u d a trên cán cân thanh toán qu c t và m c tiêu chính sách ti n t , đ a ra m c lãi su t có l i cho ng i g i VND, giúp h n ch tình tr ng g m

gi ngo i t trong dân chúng Gi a n m 2013, lãi su t VND ti p t c có xu h ng h

xu ng, trong khi th tr ng ngo i t có nh ng di n bi n b t th ng, giá vàng th gi i

gi m đã khi n cho dân chúng l i ti p t c g m gi USD, t o áp l c t giá t ng, ngày 28/6/2013 NHNN đi u ch nh t giá bình quân liên ngân hàng t m c 20.828 VND/USD

t ng 1% lên m c 21.036 VND/USD N m 2013, l m phát c a Vi t Nam ch còn 6,6%,

m c l m phát th p nh t trong vòng 10 n m tr l i đây Di n bi n t giá n m 2014 l i ti p

t c n đ nh nh các bi n pháp đi u hành nh t quán k t h p đ ng b gi a chính sách t giá, lãi su t và các công c chính sách ti n t , qu n ký ngo i h i N m 2014, NHNN ti p

t c đ a ra cam k t không đi u ch nh t giá quá 2% Ch s CPI n m 2014 ch có 4,09%

Trong giai đo n 2012-2014, NHNN Vi t Nam th c hi n c ch t giá neo c đ nh Trong giai đo n này t giá có ít s bi n đ ng h n h n so v i giai đo n 2008-2011, biên đ

t giá đ c gi c đ nh là +/-1% S n đ nh c a t giá góp ph n không nh khi n cho

l m phát trong giai đo n này có xu h ng gi m nh và luôn m c 1 con s

3 Nh n xét

Trong giai đo n 2008-2011, c ch đi u hành t giá đã b c l nhi u nh c đi m và

đã tác đ ng không nh t i tình hình kinh t nói chung và tình hình l m phát nói riêng:

- Di n bi n t giá không theo sát tín hi u trên th tr ng d n đ n chênh l ch t giá

gi a th tr ng t do và th tr ng chính th c quá l n có khi lên đ n hàng nghìn

đ ng

- M c dù VND đã m t giá r t m nh so v i USD tuy nhiên đi u này không h tr đ c nhi u cho xu t kh u khi mà các qu c gia khác c ng phá giá n i t c a h đ th c

hi n m c tiêu ki m ch l m phát

- Vi c phá giá n i t đã gây tác d ng ng c khi mà giá hàng hóa nh p kh u tr nên

đ t đ , khi n chi phí đ u vào c a nhi u doanh nghi p gia t ng do 70-80% nguyên

li u đ u vào c a n c ta v n ph thu c vào nh p kh u, d n đ n gia t ng l m phát chi phí đ y

- Trong giai đo n này, NHNN th c hi n c ch neo t giá v i biên đ dao đ ng đ c

đi u ch nh, chính đi u này đã góp ph n gia t ng thêm l m phát n c ta th c

hi n vi c neo gi t giá NHNN đã ch p nh n m c l m phát cao h n, khi l m phát

cao NHNN ph i th c hi n chính sách ti n t th t ch t làm lãi su t n i t t ng, d n

đ n vòng xoáy t giá- l m phát- lãi su t- t giá

- H n n a vi c NHNN phá giá VND dè ch ng đã d n đ n tâm lý k v ng ch đ i s phá giá ti p c a NHNN khi n cho t giá liên t c t ng do tình tr ng g m gi ngo i t Chính đi u này làm tr m tr ng thêm tình tr ng đôla hóa trong n c và khi n cho ti n

- Trong 3 n m liên ti p NHNN luôn đ a ra cam k t không đi u ch nh t giá v i t l

ph n tr m c th t o lòng tin cho doanh nghi p và dân chúng vào VND H n ch

đ c đáng k tình tr ng chênh l ch t giá gi a th tr ng chính th c và th tr ng t

do

- T giá n đ nh đã góp ph n c i thi n đáng k cán cân th ng m i c a Vi t Nam

Nh ng n m tr c đây m c dù liên t c phá giá VND nh ng cán cân th ng m i c a

Vi t Nam v n luôn r i vào tình tr ng thâm h t Tuy nhiên trong 3 n m tr l i đây, NHNN ít ti n hành phá giá n i t h n, cán cân th ng m i c a Vi t Nam đ c c i thi n tích c c, n m 2012 th ng d 749 tri u USD, n m 2013 th ng d 9,4 tri u USD,

n m 2014 xu t siêu kho ng 2 t USD i u này ch ng t vi c t giá n đ nh có tác đông tích c c t i xu t kh u c a Vi t Nam h n so v i vi c phá giá n i t , khi phá giá

n i t s làm giá nguyên li u đ u vào t ng làm giá hàng hóa s n xu t ra t ng lên khi n hàng hóa trong n c khó c nh tranh h n so v i hàng hóa n c ngoài không

ch trên th tr ng xu t kh u mà còn ngay c trên th tr ng trong n c

- T giá n đ nh đã giúp gi m đáng k tình tr ng đôla hóa, bi u hi n ng i dân đã g i các kho n ti t ki m b ng n i t nhi u h n, t l ti n g i b ng ngo i t / t ng ph ng

ti n thanh toán n m 2012 gi m t 15,8% xu ng còn 12,3% Nh ng tín hi u tích c c

t n n kinh t , xu t kh u hàng hóa t ng, d tr ngo i h i t ng, tình tr ng đôla hóa

gi m đã góp ph n c ng c lòng tin c a ng i dân, h n ch tình tr ng tích tr ngo i t

nh ph ng ti n d tr giá tr

Vi c NHNN có nh ng chính sách h p lí trong đi u ch nh t giá đã góp ph n không

nh trong vi c nâng cao ni m tin c a ng i dân vào đ ng n i t và t đó góp ph n duy trì

l m phát c a Vi t Nam m c m t con s nh 3 n m v a qua Tuy nhiên xét trong dài

h n, vi c neo gi t giá và đ a ra t l phá giá VND v i USD m c th p s cónh ng b t

l i nh t đ nh cho n n kinh t Vi t Nam

- Neo gi t giá khi n cho c ch t giá thi u tính linh ho t và không theo nh ng tín

hi u c a th tr ng

- Neo gi t giá và đ a ra t l phá giá th p so v i đ ng USD s khi n cho VND b

đ nh giá th c cao so v i nh ng đ ng ti n khác khi mà USD t ng giá và các n c khác ti n hành phá giá n i t c a h i u này s làm nh h ng l n đ n xu t kh u

c a Vi t Nam

- Vi c NHNN cam k t m t t l phá giá VND c th ngay t đ u n m trong 3 n m qua đã góp ph n l n trong vi c bình n t giá và gi m l m phát Tuy nhiên, đây không ph i là m t bi n pháp lâu dài, bi n pháp này ch có th phù h p khi mà đ ng USD có giá tr n đ nh trong th i gian dài, còn khi đ ng USD m nh lên trên th

tr ng th gi i s r t d đ y NHNN vào tình tr ng ti n thoái l ng nan N u nh

t ng t giá ngoài t l đã cam k t s nh h ng l n t i tâm lý ng i dân và khi n cho l m phát s t ng lên Còn n u không t ng t giá VND s r i vào tình tr ng b

đ nh giá th c cao so v i các ti n t khác, nh h ng x u t i xu t kh u

III Khuy n ngh đ i v i chính sách t giá Vi t Nam trong th i gian s p t i

T nh ng nh n xét trên, em xin đ a ra m t s khuy n ngh cho chính sách t giá

c a Vi t Nam trong th i gian s p t i:

- Trong ng n h n:

• có th đ t đ c m c tiêu l m phát là 5% trong n m 2015 thì duy trì t giá n

đ nh là đi u c n thi t NHNN c n ti p t c th c hi n các bi n pháp qu n lý ch t ch

th tr ng t do, s d ng linh ho t các công c chính sách t giá, đ a ra nh ng cam

k t m nh m đ n đ nh lòng tin c a ng i dân vào giá tr VND

• NHNN nên đi u ch nh t giá linh ho t h n và theo sát các di n bi n c a th tr ng Trong các tr ng h p c n phá giá VND thì NHNN c ng ph i phá giá đ m nh đ

tránh tình tr ng trông ch USD t ng giá, d n đ n vi c g m gi ngo i t , nh h ng làm gia t ng áp l c l m phát trong n n kinh t

• Các thông tin v vi c tính toán, niêm y t t giá bình quân liên ngân hàng c n đ c công khai, minh b ch h n nh m nâng cao ni m tin c a ng i dân vào s đi u hành

c a NHNN

• C n nâng cao đ chính xác, hi u qu c a công tác d báo đ các cam k t t giá đ a

ra đ u n m có th sát v i th c t tránh tình tr ng ti n thoái l ng nan cho NHNN

• NHNN c n ki m soát ch t ch ho t đ ng c a th tr ng t do nh m h n ch các giao

d ch trái phép, hi n t ng đ u c gây nh h ng x u t i t giá trong n c

- Trong dài h n, đ có th có m c l m phát th p và n đ nh, t bài h c kinh nghi m

c a nhi u n c, Vi t Nam nên th c hi n chính sách l m phát m c tiêu i u ki n đ

th c hi n chính sách này là ph i có m t c ch t giá linh ho t Do v y, c ch t giá

c n đ c đi u ch nh theo h ng linh ho t và mang tính th tr ng nhi u h n đ ng

th i c n ph i đ y m nh quá trình tái c c u h th ng ngân hàng, t o môi tr ng tài chính lành m nh Trong t ng lai, Vi t Nam có th ti n t i th n i t giá hoàn toàn khi các đi u ki n đã chín mu i

TÀI LI U THAM KH O

1 Tô Kim Ng c, 2012, Giáo trình ti n t ngân hàng Nhà Xu t b n Dân Trí

2 V ình Bách và c ng s , 2012, Kinh t h c v mô Nhà Xu t b n Giáo d c

3 Gs Ts Nguy n V n Ti n, Giáo trình tài chính qu c t Nhà xu t b n Th ng kê

4 Ths Nguy n Th Thái H ng, “Tác đ ng c a chính sách t giá đ n l m phát Vi t Nam”, tham kh o ngày 17/3/2015

5 Ts ào Thanh Bình, Ts Ph m Th Thu Hà, Ncs Hoàng ình Minh, “M i quan h

gi a l m phát- t giá: m t s khuy n ngh ”, tham kh o ngày 17/03/2015

< Mot-so-khuyen-nghi/49675.tctc>

http://www.tapchitaichinh.vn/Thi-truong-Gia-ca/Moi-quan-he-giua-lam-phat-ty-gia-6 “T giá USD/VND: M t n m nhìn l i và d đoán n m 2009”, tham kh o ngày 17/03/2015

<2009-20081221123254978.chn>

http://cafef.vn/tai-chinh-ngan-hang/ty-gia-usdvnd-mot-nam-nhin-lai-va-du-doan-nam-7 “L m phát 2010: ba đ t bi n, hai k l c và m t n i lo”, tham kh o ngày 18/3/2015

<20101227114936530.htm>

http://vneconomy.vn/thi-truong/lam-phat-2010-ba-dot-bien-hai-ky-luc-va-mot-noi-lo-8 Ph m Th Hoàng Anh, “ Nh n đ nh v đi u hành chính sách t giá c a NHNN Vi t Nam n m 2011”, tham kh o 19/03/2015

I T ng quan chung v ho t đ ng c a h th ng ngân hàng

Sau 23 n m đ i m i và phát tri n, h th ng ngân hàng Vi t Nam là đ u tàu thúc

đ y ti n trình đ i m i và phát tri n c a h th ng tài chính h ng t i xây d ng n n kinh t

th tr ng đ nh h ng xã h i ch ngh a trong th i k quá đ , đi tiên phong trong quá trình

m c a th tr ng và h i nh p qu c t T h th ng ngân hàng m t c p r i hai c p ban

đ u ch có 4 NHTM nhà n c ho t đ ng h n ch v quy mô tài chính, d ch v , hi n nay,

h th ng ngân hàng Vi t Nam đã và đang phát tri n m nh m v s l ng, quy mô tài chính và các lo i hình d ch v ho t đ ng H th ng ngân hàng Vi t Nam hi n nay có c u trúc r t đa d ng v lo i hình s h u (nhà n c, t p th , liên doanh, 100% v n n c ngoài,

c ph n) và đa d ng hóa v lo i hình (NHTM, ngân hàng phát tri n, ngân hàng chính sách, chi nhánh ngân hàng n c ngoài, ngân hàng 100% v n n c ngoài, công ty tài chính, công ty cho thuê tài chính, qu tín d ng nhân dân, t ch c tài chính vi mô) n

n m 2014 t i Vi t Nam có 38 NHTM trong đó 5 NHTM nhà n c và 33 NHTM c ph n, nhóm NHTM nhà n c đ ng th i c ng là nhóm g m 4 ngân hàng v i v n đi u l l n nh t

h th ng, đ u trên 20 nghìn t đ ng (Agribank, BIDV, VietinBank và Vietcombank) duy

ch có Ngân hàng Phát tri n Nhà đ ng b ng sông C u Long (MHB) là ngân hàng quy mô

nh , t i các ngân hàng này, Nhà n c v n n m đa s c ph n Nhóm NHTM c ph n có 4 ngân hàng có v n đi u l t 10 nghìn - 20 nghìn t (MBBank, SCB, Sacombank, Eximbank), 13 ngân hàng có v n đi u l t 5 - 10 nghìn t đ ng, s còn l i có v n đi u l

d i 5 nghìn t đ ng Ngoài ra, h th ng còn bao g m 6 ngân hàng liên doanh, 66 ngân hàng 100% v n n c ngoài và chi nhánh, phòng giao d ch ngân hàng n c ngoài, kho ng

30 công ty tài chính và cho thuê tài chính, h n 1.000 qu tín d ng H th ng ngân hàng đóng vai trò quan tr ng trong vi c cung c p v n cho đ u t phát tri n kinh t - xã h i, đ c

bi t là quá trình công nghi p hóa, hi n đ i hóa, phát tri n c s h t ng, xóa đói, gi m

nghèo, c i thi n an sinh xã h i V i quy mô và vai trò quan tr ng nh v y, lành m nh tài chính c a h th ng ngân hàng là nhân t quan tr ng đ i v i s n đ nh h th ng tài chính

qu c gia và kinh t v mô

Song song v i s l n m nh không ng ng v quy mô, h th ng ngân hàng Vi t Nam còn b c l nhi u đi m y u nh : ho t đ ng giám sát c nh báo r i ro còn h n ch , tính minh b ch ch a cao, s h u chéo ngày càng tr nên ph c t p t i các ngân hàng th ng

m i, thông tin công b còn ch a bám sát th c t khi n cho nhà đ u t , ng i vay ti n g p khó kh n trong vi c ra quy t đ nh, các ngân hàng c nh tranh ch a lành m nh ch y u

c nh tranh thông qua lãi su t, t giá… và trong b i c nh kh ng ho ng kinh t toàn c u

hi n nay nh ng b t c p này càng b c l rõ nét h n Các NHTM ch t v t gi i quy t n x u

kh ng l do đóng b ng b t đ ng s n và ho t đ ng trì tr c a các doanh nghi p gây ra, hàng lo t các ngân hàng tuyên b phá s n, gi i th , ho t đ ng mua bán và sáp nh p ngân hàng di n ra m nh m h n bao gi h t nh m c u cánh cho các ngân hàng đang trên th i

k lao d c, th c hi n áp ch tiêu đ tr l ng nhân viên nh ch tiêu v m tài kho n, huy

đ ng v n hàng tháng… Cùng v i s đi u hành c a NHNN, các NHTM đã th c hi n nhi u gi i pháp nh m kh i thông tín d ng, khuy n khích cho vay và ban đ u thu đ c

m t vài tín hi u tích c c nh ng xét v dài h n, tái c u trúc h th ng ngân hàng là gi i pháp t i u nh t đ tháo g khó kh n, thúc đ y các ngân hàng phát tri n n đ nh, b n

v ng án tái c u trúc h th ng ngân hàng bao g m 3 n i dung chính là: nâng cao vai trò đi u ti t th tr ng ti n t c a NHNN, c ng c và nâng cao hi u l c và hi u qu c a thanh tra giám sát c a c quan qu n lý, lành m nh hóa ngân hàng th ng m i và các đ nh

ch tài chính khác mà trong đó lành m nh hóa NHTM đ c coi là tr ng tâm M c tiêu

c a đ án này là: đ n n m 2020 h th ng ngân hàng Vi t Nam v c b n phát tri n theo

h ng hi n đ i, ho t đ ng an toàn, hi u qu có kh n ng c nh tranh l n d a trên n n t ng công ngh hi n đ i, qu n tr ngân hàng đ c ti n hành phù h p v i thông l qu c t c

bi t trong giai đo n 2011 – 2015 đ án t p trung lành m nh hóa tài chính các NHTM, nâng cao tr t t k c ng trong ho t đ ng ngân hàng

II ánh giá m c đ lành m nh c a các NHTM Vi t Nam thông qua m t s ch tiêu tài chính

Hình 2.1: Bi u đ t l v n t có v i tài s n đi u ch nh theo tr ng s r i ro

CAR là ch tiêu quan tr ng ph n ánh s c kh e th c s c a m t ngân hàng, h s CAR càng cao t c ngân hàng càng d dàng đ i phó khi có nh ng r i ro nh khách hàng rút ti n nhi u, thi u h t thanh kho n, tr n các kho n vay T i nhi u n c ch tiêu này

đ t ra v i các ngân hàng t i thi u là 12% trong khi đó t i Vi t Nam n m 2010, NHNN ban hành Thông t s 13/TT-NHNN thay th Quy t đ nh 457/2005/QÐ-NHNN, nâng t

l an toàn t i thi u t 8% lên 9% và ph ng pháp tính toán đã t ng b c ti p c n Basel

II Th i đi m đó đã có nhi u tranh cãi cho r ng 9% là quá cao, ngân hàng khó đáp ng

đ c nh ng sau đó, h u h t các ngân hàng đ u đ t an toàn v n cao h n nhi u so v i m c

t i thi u, tr Agribank, theo s li u n m 2011 Cu i n m 2012 cùng v i nh ng khó kh n

c a th tr ng, CAR c a h th ng ngân hàng th ng m i t nhân có xu h ng gi m c

th theo s li u c a NHNN CAR gi m t m c 14,01% th i đi m cu i n m 2012 v 12,8% vào tháng 6/2013 Theo s li u tính toán c a nhóm nghiên c u, đ n cu i n m

2013, t l v n t có v i tài s n đi u ch nh theo tr ng s r i ro c a h th ng ngân hàng

th ng m i đ t trung bình là 13,68% cao h n nhi u so m c t i thi u, t t c các ngân hàng

đ u đáp ng trên 9% trong đó có m t s ngân hàng đ t CAR khá cao nh : KienLong bank, MDB, TPbank Tuy nhiên theo m t s chuyên gia, đi u này ch a h n đã t t vì

nh ng ngân hàng có CAR cao th ng là các ngân hàng nh , ho c CAR cao do s h u chéo, ho c CAR quá cao đ ng ngh a ngân hàng đó g n nh không huy đ ng n i ti n g i

ho c không th cho vay M t khác các ngân hàng đang t n d ng tri t đ vi c t ng v n t

có đ x lý n x u ho c tái c u trúc và đi u này góp ph n duy trì CAR ngày càng cao

ch ng h n nh tr ng h p TPbank

Hình 2.2:Bi u đ n x u trên t ng d n

Khi tình hình kinh t v mô đ c c i thi n và d n ph c h i, c ng v i nh ng n l c

c a h th ng TCTD, di n bi n n x u đã có nh ng tín hi u kh quan n cu i tháng 12/2013, t l n x u c a toàn h th ng đã gi m m nh v m c 3,63% t ng d n tín

d ng ây là s li u n x u c a NHNN đ c xác đ nh d a trên c s quy đ nh c a pháp

lu t hi n hành và các thông tin chính th c, có s sai khác nh do v i m c trung bình là 3,06% theo k t qu tính toán c a nhóm nghiên c u Nguyên nhân c a s sai khác này

xu t phát t vi c m t s ngân hàng nh Agribank không công b c th Báo cáo th ng niên, Báo cáo tài chính hay BaoViet bank không công b báo cáo riêng c a ngân hàng mà

ch công b báo cáo h p nh t c a t p đoàn… trong khi đó nh Agribank đã chi m g n ¼

n x u c a khu v c ngân hàng Nhìn chung, t l n x u đã có s bi n chuy n tích c c so

v i nh ng n m tr c đó có đ c nh ng k t qu trên, h th ng ngân hàng Vi t Nam

đã tích c c, ch đ ng th c hi n các gi i pháp đ ki m ch n x u gia t ng và x lý n x u

nh : C c u l i n đ h tr doanh nghi p ti p c n đ c v n vay ph c v s n xu t; ki m soát ch t ch và ti t gi m chi phí ho t đ ng, tích c c đôn đ c, thu h i n , trích l p d phòng và x lý n x u b ng d phòng r i ro; bán n , x lý tài s n đ m b o; th c hi n các

gi i pháp nâng cao ch t l ng tín d ng và h n ch n x u phát sinh m i, đáng chú ý là,

vi c thành l p và đ a vào ho t đ ng Công ty qu n lý tài s n VAMC Bên c nh đó, bi n pháp c c u l i n theo Quy t đ nh 780/Q -NHNN th c s có ý ngh a h tr cho doanh

nghi p trong vi c ti p t c đ c vay v n ngân hàng v i lãi su t h p lý h n nh ng c ng

ti m n r i ro n x u t ng tr l i n u kinh t v mô và đi u ki n s n xu t kinh doanh, th

tr ng b t đ ng s n ch m đ c c i thi n Gi i quy t v n đ n x u v n là bài toán nan

gi i c a ngành ngân hàng và c a Chính ph đ t m c tiêu gi m t l n x u xu ng 3% vào n m 2015 ti n t i an toàn ng ng 1,5% theo chu n m c qu c t và qu n lý t t n

x u trong dài h n, x lý n x u không th ch đ c gi i quy t thông qua m t vài công c

là VAMC hay sáp nh p các ngân hàng… mà c n có nh ng đi u ch nh linh ho t đ giúp

gi m thi u t n th ng khu v c này bên c nh đó Chính ph c n ph i xây d ng chi n

l c x lý n x u trong dài h n, nguyên t c minh b ch hóa trong qu n lý n x u ph i

đ c chú tr ng

Hình 2.3: Bi u đ l i nhu n ròng trên tài s n bình quân

ROA có m c trung bình là 0,56% c n c vào s li u tính toán c a nhóm nghiên

c u trong đó ngân hàng KienLong bank là ngân hàng có ROA cao nh t 1,47% và VIB có

t l th p nh t là 0,07% Xét trên toàn h th ng t l này gi m so v i n m 2012 là 0,73% theo tính toán c a Viettinbank Theo m t chuyên gia ngân hàng, nguyên nhân do t ng tài

s n, v n đi u l c a h th ng các TCTD v n t ng tr ng khá t t trong n m 2013 Theo

đó, đ n cu i n m 2013, t ng tài s n c a toàn h th ng TCTD đ t 5.755.869 t đ ng, t ng 13,17% so v i cu i n m 2012; v n t có c ng t ng 9,61% lên 466.926 t đ ng Trong khi

đó, t c đ t ng tr ng l i nhu n không theo k p, m t m t do tín d ng t ng th p, b ng

ch ng là t l c p tín d ng so v i ngu n v n huy đ ng t i th i đi m 31/12/2013 ch là 84,71%, gi m m nh so v i con s 89,35% t i th i đi m cu i n m 2012 M t khác, lãi su t cho vay gi m nhanh h n lãi su t huy đ ng khi n chênh l ch lãi su t đ u ra - đ u vào gi m

m nh do h th ng các TCTD tích c c gi m lãi su t đ chia s khó kh n v i doanh nghi p

và n n kinh t Tuy v y xét trên t ng ngân hàng c th thì nh ng đi m sáng có th k đ n

nh KienLong bank, MBbank, Saigonbank, TPbank, Viettinbank là nh ng ngân hàng đ t

m c an toàn t 1 – 2% theo chu n m c qu c t

m t s ngân hàng t o l i nhu n bình th ng nh BIDV, MBbank, Sacombank, TPbank, VCB, Viettinbank, VPbank, không có ngân hàng đ t ROE hi u qu ây là k t qu t t

y u c a vi c t ng tr ng tín d ng th p, đ ng v n, chi phí trích l p d phòng cao, gi m chênh l ch lãi su t cho vay và huy đ ng v i nguyên nhân sâu xa t vi c nhi u ngân hàng

đ c bi t đ y m nh cho vay, nh t là tín d ng cho b t đ ng s n, các kho n vay có b t đ ng

Hình 2.5: Bi u đ t tr ng d n theo l nh v c kinh t so v i t ng d n

Nhìn vào bi u đ có th th y d n cho vay n m 2013 c a các NHTM t p trung

ch y u vào các l nh v c gia công ch bi n, th ng m i T tr ng d n cho vay vào các

l nh v c u tiên nh nông nghi p, nông thôn; xu t kh u; công nghi p h tr ; doanh nghi p nh và v a; doanh nghi p ng d ng công ngh cao ch a l n; v y t i sao các l nh

v c đ c nhà n c u tiên l i chi m t tr ng th p nh v y? Theo nh tìm hi u c a nhóm nghiên c u, vi c các ngân hàng đ y m nh cho vay các l nh v c th ng m i ch bi n mà không chú tr ng cho vay v i nhóm ngành u tiên b i l các ngân hàng đ y m nh cho vay khu v c thành th và đi u đ c bi t h n là lãi su t cho vay đ i v i các ngành nông nghi p, doanh nghi p v a và nh th p T ng chi phí huy đ ng sau khi tính toán các kho n trích

l p theo yêu c u là 8,4%/n m trong khi lãi su t cho vay nhóm l nh v c u tiên ch 8%/n m, cho vay lúa g o 7%/n m, nh v y các ngân hàng không th th c hi n đ y m nh cho vay đ c T ngày 29/10/2014, NHNN s đi u ch nh gi m lãi su t ti n g i t i đa

b ng VND c a các t ch c, cá nhân t i các TCTD, chi nhánh ngân hàng n c ngoài t

m c 6%/n m xu ng 5,5%/n m đ i v i ti n g i có k h n t 1 tháng đ n d i 6 tháng;

gi m lãi su t cho vay ng n h n t i đa b ng VND c a TCTD, chi nhánh ngân hàng n c ngoài đ i v i m t s l nh v c, ngành kinh t t m c 8%/n m xu ng còn 7%/n m; gi m lãi su t t i đa đ i v i ti n g i b ng USD c a cá nhân t i TCTD, chi nhánh ngân hàng

n c ngoài t m c 1%/n m xu ng 0,75%/n m i u này làm cho c c u tín d ng chuy n

d ch theo h ng tích c c, t p trung vào các l nh v c s n xu t kinh doanh, đ c bi t là các

l nh v c u tiên C c u t ng tr ng tín d ng đã đi vào th c ch t và hi u qu , theo h ng

t p trung v n cho các l nh v c u tiên Tín d ng cho nông nghi p nông thôn t ng tr ng kho ng 12,8%; cho doanh nghi p v a và nh t ng kho ng 14% c bi t, tín d ng cho doanh nghi p ng d ng công ngh cao trong nông nghi p nông thôn theo đ án tái c c u

c a B Nông nghi p và Phát tri n nông thôn t ng tr ng cao h n kho ng trên 16%; m t

lo t các ch ng trình k t n i ngân hàng doanh nghi p; các ch ng trình tín d ng đ i v i các l nh v c thu s n, lúa g o, cà phê và các l nh v c khác đ u có s t ng tr ng tích c c,

k c tín d ng cho xu t kh u Nh v y nhìn vào ch tiêu t tr ng d n kinh t so v i t ng

d n c a các ngân hàng th ng m i mà NHNN có th có nh ng đi u ch nh h p lý mang

l i s đ u t hi u qu cho n n kinh t

Hình 2.6: Bi u đ chi phí ngoài tr lãi trên t ng thu nh p

Chi phí ngoài tr lãi hay chi phí ho t đ ng bao g m các chi phí nhân viên, chi phí hành chính, các kho n phí và chi phí ho t đ ng khác Nhìn bi u đ ta có th th y r ng chi phí ngoài tr lãi c a các ngân hàng chi m t tr ng l n so v i thu nh p c a các ngân hàng

c th nh ngân hàng PVcombank chi m 111,52 % i u này có th khi n PVcombank

r i vào tính tr ng l , mà c th n m 2013 ngân hàng đã có l i nhu n tr c thu âm là - 33,659 t đ ng Ngoài ra các ngân hàng nh NCB, VietAbank, SHB, MDB đang có t l chi phí ho t đ ng trên t ng thu nh p khá cao t 74-90 %, vì v y, các ngân hàng này c n

có bi n pháp thích h p đ qu n lý hi u qu chi phí ho t đ ng đ tránh r i vào tình tr ng

ho t đ ng kém hi u qu Các ngân hàng có t l đ c cho là an toàn hay qu n lý t t chi phí c a mình nh ngân hàng Vietcombank, MB bank, Kien Long bank, BIDV có t l 25 -40 % Nh v y ch tiêu này cho ta th y kh n ng ho t đ ng c a các ngân hàng: ngân

hàng nào đang ho t đ ng hi u qu , ngân hàng nào đang r i vào tình tr ng thua l , ngân hàng nào đang đ ng tr c nguy c thua l Chính vì v y các ngân hàng c n đánh giá ch tiêu đ k p th i có bi n pháp phù h p trong tr ng h p hoat đ ng kém hi u qu ho c đang có nguy c x u

Hình 2.7: Bi u đ chi phí nhân viên so v i t ng chi phí đã tr đi chi phí tr lãi

Theo th ng kê t báo cáo tài chính c a 38 NHTM n m 2013 thì chi phí nhân viên chi m g n 50% so v i t ng chi phí ho t đ ng m c cho s n l c gi m d n t l này, ví d

nh Ngân hàng Ngo i th ng (Vietcombank), Ngân hàng u t và Phát tri n Vi t Nam (BIDV) qu l ng, th ng cho nhân viên trong n m 2013 đ u chi m 53 - 54% t ng chi phí ho t đ ng Ngân hàng Công Th ng (Vietinbank) và Sài Gòn Th ng Tín (Sacombank) c ng b h n 50% chi phí ho t đ ng đ tr l ng Theo đánh giá c a nhóm nghiên c u gi m chi cho nhân viên là xu h ng hi n nay các ngân hàng trên toàn c u, trung bình m t s n c, t tr ng chi cho ngu n nhân l c chi m kho ng 40% chi phí

ho t đ ng Trong b i c nh ho t đ ng kinh doanh khó kh n, chi phí ho t đ ng c a các ngân hàng ngày m t t ng cao, nh ng l i nhu n s t gi m, đòi h i tr c h t ngân hàng ph i tinh gi n b máy, v i các ngân hàng thu c di n tái c c u, vi c c t gi m nhân s càng

di n ra m nh m h n B i khi hai ho c ba t ch c tín d ng h p nh t l i v i nhau, s

l ng nhân viên s gia t ng, gây áp l c r t l n đ n qu l ng c a ngân hàng…SHB v a gây s c trong báo cáo tài chính riêng l 2014, khi đi m đáng l u ý nh t không ph i ch tiêu l i nhu n đ c c i thi n mà chính là vi c SHB m nh tay c t gi m nhân s Ch trong

ba tháng, 666 nhân s đã ph i r i SHB khi n t ng nhân s t i ngân hàng này ch còn 4.256 ng i, thay vì 4.922 ng i nh th i đi m đ u n m 2014 nh ng đây không ph i l n

đ u tiên SHB c t gi m nhân s Tr c đó, vào quý 3/2013, SHB c ng đã sa th i 134

ng i và c t gi m t i 70% l ng so v i cùng k n m 2012 T ng t , Maritime Bank

c ng là ngân hàng có các quy t đ nh đi u ch nh v nhân s m nh tay nh t trong h th ng;

t i th i đi m cu i n m 2013, ngân hàng có t ng c ng 3.536 nhân s , gi m 1.343 ng i so

v i cu i n m 2012; tr c đó ngân hàng này c ng đã c t gi m 1.060 nhân s , theo lý gi i

c a lãnh đ o Maritime Bank, công tác nhân s n m qua đ c b trí, s p x p l i là nh m tinh gi n b máy, t p trung ngu n l c vào các l nh v c c t lõi c a ngân hàng Tuy không

m nh tay c t gi m nhân s nh Maritime Bank nh ng trong n m 2013, s l ng nhân viên t i ACB c ng ti p t c gi m So v i cu i n m 2012, s l ng lao đ ng t i ACB m t

vi c lên t i 1.115 ng i

Hình 2.8: Bi u đ t ng ti n g i khách hàng so v i t ng d n

Ngân hàng th ng m i có ch c n ng chính là trung gian tài chính, trung gian thanh toán và t o ra ph ng ti n thanh toán cho n n kinh t chính vì v y c u ph n ti n g i c a khách hàng chi m ph n l n trong l ng v n huy đ ng c a ngân hàng có vai trò r t quan

tr ng giúp ngân hàng th c hi n các ch c n ng này M t ngân hàng đ c coi là có kh

n ng thanh toán t t khi s l ng v n huy đ ng c a nó đáp ng đ c s l ng ti n mà ngân hàng cho các cá nhân t ch c trong n n kinh t vay và t l này th ng m c an toàn là 100 - 125% N u ch tiêu này m c th p d i m c an toàn trên c ng đ ng ngh a

v i vi c ngân hàng đó đang đ i m t v i nguy c c ng th ng thanh kho n trong h th ng ngân hàng Có th nh n th y r ng trong n m 2013 tình hình thanh kho n c a toàn h

th ng ngân hàng không có nhi u lo ng i mà th m chí các ngân hàng còn đang d th a,

m v n huy đ ng duy ch có MDB và NamA bank đang đ ng tr c nguy c c ng th ng

thanh kho n Nguyên nhân do n m 2013, t ng tr ng tín d ng c a h th ng ngân hàng là

12 % m c th p so v i m c trên 20 % c a các n m tr c, cùng v i đó, s b t n c a n n kinh t v mô, đóng b ng c a nhi u ngành hàng khi n cho doanh nghi p s n xu t ra không tiêu th đ c nên ph i ng ng s n xu t đ i tiêu th hàng t n kho Do đó, nhu c u v n c a doanh nghi p gi m đi đáng k , ch còn m t vài nhóm ngành v n còn th tr ng tiêu th nên duy trì nhu c u vay v n đ s n xu t c m ch ng, gi khách hàng là chính ó chính là

lý do vì sao n m 2013 các ngân hàng đ y m nh u đãi lãi su t cho vay nh ng l ng v n

v n n m im trong két s t Ngoài ra, ch tiêu t ng ti n g i c a khách hàng trên t ng d n còn có th là d u hi u d n đ n s m t ni m tin c a ng i g i, nhà đ u t vào h th ng ngân hàng đi u này c ng đ ng ngh a v i vi c các nhà đ u t đang có tín hi u m t ni m tin vào các ngân hàng MDB và Nam A bank

III M t s khuy n ngh chính sách nh m nâng cao m c đ lành m nh c a các NHTM

Lành m nh hóa ngân hàng th ng m i là công tác quan tr ng h ng t i h th ng tài chính th t s n đ nh, phát tri n b n v ng đ ng th i c ng là nhi m v quan tr ng mà các ngân hàng c n ph i th c hi n đ x lý nh ng v n đ còn t n t i tr c m t nh t l

n x u cao, kh n ng thanh kho n th p, ho t đ ng kém hi u qu Qua phân tích th c

tr ng ho t đ ng h th ng NHTM Vi t Nam, có th th y m c đ an toàn là y u kém, kh

n ng x y ra đ v tr c nh ng cú s c b t l i t môi tr ng kinh t khá cao óng vai trò quan tr ng đ i v i phát tri n c a n n kinh t , nh ng b t n t h th ng ngân hàng s nh

h ng tiêu c c t i s n đ nh c a n n kinh t Vi t Nam, vì v y, các NHTM Vi t Nam c n

ph i th c hi n các gi i pháp c c u l i c n b n, tri t đ và toàn di n, ti n t i phát tri n

b n v ng Nhóm nghiên c u xin đ c đ xu t m t s khuy n ngh nh sau:

Th nh t, NHNN c n ph i quán tri t h n n a trong vi c kiên quy t th c hi n đ án tái c u trúc h th ng ngân hàng, đây là gi i pháp đ u tiên và có ý ngh a quan tr ng, quy t

đ nh, b i l nh ng r i ro trong ho t đ ng kinh doanh c a các NHTM th i gian qua là r i

ro mang tính h th ng, là h u qu c a nh ng v n đ liên quan t i t m nhìn chi n l c, t i

n ng l c qu n tr đi u hành V n đ quan tr ng đ i v i các NHTM hi n nay không ch là

v n, mà còn là trình đ , kinh nghi m qu n lý và qu n tr chi n l c, là xác đ nh đ c m c đích và đ nh h ng kinh doanh trong ng n h n và dài h n M t khác NHNN c n xây d ng

Th ba, nâng cao n ng l c qu n tr r i ro và n ng l c giám sát, t o môi tr ng

thu n l i cho vi c áp d ng các nguyên t c và thông l qu n tr r i ro nâng cao lành m nh ngân hàng nh b ch tiêu CAMELS, b ch tiêu FSIs… V i nh ng u đi m to l n, c ng

nh tính ch t bao quát ho t đ ng ngân hàng, b ch tiêu FSIs là công c giám sát c n

đ c ng d ng trong t ng lai đ th c hi n lành m nh tài chính ti n đ n th ng kê x p

h ng lành m nh ngân hàng

Th t , t ng quy mô v n đi u l , tài s n có đi đôi v i nâng cao ch t l ng và kh

n ng sinh l i c a tài s n có; gi m t tr ng tài s n có r i ro trong t ng tài s n có, x lý d t

đi m n t n đ ng; t ng v n t có c a các NHTM b ng l i nhu n đ l i; phát hành c phi u, trái phi u B o đ m duy trì m c v n t có c a các NHTM phù h p v i quy mô tài

s n có trên c s th c hi n t l an toàn v n t i thi u

Th n m, hoàn thi n các quy đ nh liên quan đ n huy đ ng và cho vay nh t là huy

đ ng, cho vay trung, dài h n theo lãi su t th tr ng; c n có cách gi i quy t khoa h c đ không x y ra tình tr ng các khách hàng g i ti n rút ti n tr c h n khi lãi su t th tr ng

t ng cao ho c khi có các đ i th khác đ a ra lãi su t cao, h p d n khách hàng h n Hi n nay, xu t hi n m t th c t là các doanh nghi p vay v n ngân hàng đ n h n không ch u tr

n vay vì h e ng i sau khi tr s r t khó vay l i đ c ti n t ngân hàng vì th , h s n sàng ch u ph t lãi su t quá h n ghi trong h p đ ng vì nh v y, so ra v n còn th p h n lãi

su t cho vay m i, gây nh h ng l n đ n kh n ng thanh kho n c a ngân hàng

TÀI LI U THAM KH O

nhu-nam-2012-d%C3%A3-la-rat-tot_4_983.aspx

http://fistd.com.vn/chi-tiet-tin-ts nguyen-tri-hieu loi-nhuan-ngan-hang-nam-2013-duoc-http://vietstock.vn/

http://www.imf.org/external/np/mae/fsi/2001/eng/pp.pdf

2013-Nhung-mang-mau-sang-toi/39882.tctc

http://www.tapchitaichinh.vn/Trao-doi-Binh-luan/He-thong-ngan-hang-Viet-Nam-nam-N X U – http://www.tapchitaichinh.vn/Trao-doi-Binh-luan/He-thong-ngan-hang-Viet-Nam-nam-NÚT TH T CU I CÙhttp://www.tapchitaichinh.vn/Trao-doi-Binh-luan/He-thong-ngan-hang-Viet-Nam-nam-NG C A CHÍhttp://www.tapchitaichinh.vn/Trao-doi-Binh-luan/He-thong-ngan-hang-Viet-Nam-nam-NH SÁCH TI http://www.tapchitaichinh.vn/Trao-doi-Binh-luan/He-thong-ngan-hang-Viet-Nam-nam-N T

V V n Hi u, K14-TTQTC

Lê Th Thanh Hà, K14-TTQTC Phan Thanh H ng, K14-TTQTC

Ti p t c kiên đ nh v i chính sách ti n t ch t ch , linh ho t; v i m c tiêu cu i cùng là ki m ch l m phát, n đ nh kinh t v mô và t ng tr ng kinh t ; n m 2014 khép

l i có th nói là thành công trên nhi u ph ng di n c a Ngân hàng Nhà n c trong vi c

n x u N làm t c ngh n dòng tín d ng trong n n kinh t V y nên, x lý n x u là b c

đi t i quan tr ng trong quá trình tái c u trúc h th ng ngân hàng N x u dù m c đ nào c ng đ u có nh h ng x u đ n hi u qu c a chính sách ti n t Ngân hàng nhà n c

đã đ t ra, s an toàn c a h th ng tài chính, hi u qu kinh doanh c a toàn b h th ng ngân hàng Nh v y có th coi n x u hi n nay là nút th t cu i cùng c a chính sách ti n

t và c n đ c gi i quy t m t cách tri t đ

1 S nh h ng c a n x u đ n chính sách ti n t

B n ch t c a n x u là các kho n n d i chu n, n nghi ng và n có kh n ng

m t v n i u này th ng x y ra khi các con n đã tuyên b phá s n ho c đã t u tán tài

s n N x u g m các kho n n g c và lãi quá h n t 90 ngày tr lên N x u đang tr thành gánh n ng không ch đ i v i ngân hàng, doanh nghi p mà còn nh h ng đ n toàn

b n n kinh t Hi n nay, các ngân hàng ho t đ ng ch y u thông qua ho t đ ng huy

đ ng v n và c p tín d ng cho n n kinh t Vì v y, có th t n t i hay không ph thu c r t

l n vào s l u thông c a v n Khi m t ngân hàng có m c n x u l n thì đ u ra c a dòng

v n s vô cùng khó kh n Không ch v y, n x u c ng nh h ng đ n ho t đ ng c a các doanh nghi p trong n n kinh t Các doanh nghi p khi đã có l ch s tín d ng không t t

đ i v i m t ngân hàng s khó ti p c n đ n ngu n v n c a ngân hàng n a, t đó nh

h ng đ n ho t đ ng kinh doanh c a chính b n thân doanh nghi p đó, đ ng th i nh

h ng đ n toàn b n n kinh t i u này s gián ti p nh h ng đ n ph ng h ng đi u hành chính sách ti n t c a Ngân hàng Nhà n c Khi n x u làm t c dòng ch y c a ngu n v n trong h th ng ngân hàng s làm cho Ngân hàng Nhà n c g p khó kh n trong vi c đ a ra các công c đi u hành chính sách ti n t N x u t ng, Ngân hàng Nhà

n c không th đi u hành t ng lãi su t t đó s nh h ng đ n các m c tiêu v t ng

tr ng, v l m phát Vì v y, vi c gi i quy t tri t đ n x u là v n đ c p bách không ch riêng v i m t ngân hàng nào mà còn là v n đ chung c a toàn b n n kinh t

2 Th c t x lý n x u hi n nay

2.1 âu là con s th c s c a n x u

ã có r t nhi u công b đ c đ a ra v t l n x u c a h th ng ngân hàng Vi t Nam Tuy nhiên, nh ng con s đ c công b l i có s khác bi t gi a các t ch c đánh giá Th m chí, cùng là con s đ c Th ng đ c Ngân hàng Nhà n c đ a ra t i hai th i

đi m r t g n nhau c ng có s khác bi t l n V y con s th c s v n x u là bao nhiêu và

nó có nh h ng nh th nào đ n toàn b h th ng ngân hàng c a Vi t Nam

Theo th ng kê c a Ngân hàng Nhà n c đ a ra thì con s n x u c a toàn b h

th ng ngân hàng vào th i đi m tháng 9 n m 2012 là 17%, t ng đ ng v i 465.000 t

đ ng, tính đ n tháng10 n m 2014 đã x lý đ c 54,3% trong s này N u t l n x u

th i đi m tháng 9 n m 2012 chi m 17% t ng d n thì hi n ch còn kho ng 5,4% t ng d

n , đ n cu i n m 2014 c còn 3,7 – 4,2% và nh th hoàn toàn có th đ a v m c d i 3% vào n m 2015 nh m c tiêu Qu c h i và Chính ph yêu c u Tuy nhiên, m t v n đ khi n ai c ng ph i gi t mình là con s 17% c a n x u t 09/2012 mà t i sao đ n t n k

h p Th 8, Qu c h i Khóa XIII m i đ c chính th t ng Chính ph đ a ra ng th i

tr c đó, con s mà Ngân hàng Nhà n c đ a ra v t l n x u n m 2012 là 8,6%, khác

h n v i con s 17% mà Th T ng Chính ph đ a ra

V n Bình đ a ra con s n x u là 5,43%, nh ng ch sau m t tu n, phó Th ng đ c l i đ a

ra con s ch h n 3% Hai con s do nh ng ng i đ ng đ u ngành ngân hàng đ a ra sai khác nhau t i h n 2% - m t s chênh l ch r t l n

Con s n x u đ c các t ch c tín d ng t đ a ra c ng khác r t nhi u so v i con

s mà Ngân hàng Nhà n c công b C th , theo báo cáo c a các t ch c tín d ng, t l

n x u đ n cu i tháng 9 n m 2014 còn kho ng 3,8% và có xu h ng gi m: tháng 6/2014

là 4,17%; tháng 7 là 4,11%; tháng 8/2014 là 3,9%; c tính đ n cu i n m 2014 còn kho ng 2,5 - 2,7% N u nh th thì m c tiêu n x u d i 3% c a Chính Ph đáng nh đã

ph i đ c hoàn thành

Ngoài ra, con s n x u c a Vi t Nam đ a ra còn có s sai khác r t l n so v i s

li u các t ch c x p h ng tín nhi m đánh giá Ngày 18/2/2014, Moody's – m t trong ba t

ch c đánh giá tín nhi m hàng đ u trên th gi i công b , n x u c a Vi t Nam có th lên

t i 15% t ng tài s n, t ng đ ng 25% t ng d n , cao h n b t k m t c đoán nào c a các t ch c kinh k trong n c tr c đó áp l i con s này c a Moody's, Ngân hàng

Nhà n c l p t c công b : Ngay c khi tính toán m t cách c n tr ng nh t, n x u c a

Vi t Nam c ng ch m c 9% Ngày 1/4/2014, 40 ngày sau khi Ngân hàng Nhà n c

công b con s 9%, trong cu c h p th ng k c a Chính ph , Th ng đ c Ngân hàng Nhà

n c nh n đ nh, con s n x u th c t c a ngành ngân hàng Vi t Nam ch là 7%

Con s chính xác c a t l n x u c a Vi t Nam hi n t i là bao nhiêu, có l không

ai có th tr l i chính xác Có quan đi m cho r ng chênh l ch con s trên là do các tính

toán c a m i bên là khác nhau, tuy nhiên sai l ch gi a Vi t Nam và các t ch c nh Moddy’s thì có th gi i thích nh trên, nh ng c ng ch a đ thuy t ph c b i nó l ch quá

l n H n n a sai l ch gi a Ngân hàng Nhà n c và các t ch c tín d ng là có th kh c

ph c đ c n u Ngân hàng Nhà n c đ a ra m t cách tính chung cho các T ch c tín

d ng ph i tuân theo Còn chênh l ch con s do chính Ngân hàng Nhà n c đ a ra thì m i

gi i thích là không có tính thuy t ph c Hi n nay, m i con s mà các chuyên gia kinh t hàng đ u đ a ra ch là ph ng đoán, b i h không có đ y đ c s d li u đ tính V y lý

do gì khi n cho chính các t ch c tín d ng gi u con s n x u th c s c a mình? Nguyên nhân nào khi n ngay c Ngân hàng Nhà n c c ng dè d t trong vi c đ a ra con s n x u

th t c a h th ng ngân hàng? Vi c không công khai minh b ch trong con s th c v n

x u c ng nh quá trình và cách th c x lý n x u càng làm t ng thêm m i nghi ng và

m t ni m tin c a xã h i đ i v i h th ng ngân hàng trong vi c x lý n x u

− NHNN yêu c u đ y nhanh x lý n x u

− Các TCTD ph i x lý đ c t i thi u 60% s n x u c n x lý trong n m 2015 tr c 30/6

− Bán n cho VAMC ph i đ t t i thi u 75% trong 6 tháng đ u n m

− Các TCTD ph i t p trung ngu n l c x lý n x u

− VAMC có k ho ch mua 70.000 - 100.000 t đ ng n x u trong n m nay

Ngày 05/3/2015, Th ng đ c Ngân hàng Nhà n c có v n b n s TTGSNH ch p thu n ph ng án phát hành trái phi u đ c bi t n m 2015 c a Công ty TNHH m t thành viên Qu n lý tài s n c a các t ch c tín d ng Vi t Nam (VAMC) C

1264/NHNN-th , Th ng đ c Ngân hàng Nhà n c ch p 1264/NHNN-thu n ph ng án phát hành trái phi u đ c bi t

c a VAMC trong n m 2015 v i các n i dung c b n sau:

− T ng giá tr trái phi u đ c bi t phát hành trong n m 2015 t i đa là 80.000 t đ ng

− Th i đi m phát hành trái phi u đ c bi t t 01/01/2015 đ n 31/12/2015

− Th i h n trái phi u đ c bi t t i đa là 05 n m

− VAMC quy t đ nh c th th i h n đ i v i t ng trái phi u đ c bi t phù h p v i t ng kho n n x u đ c mua và th a thu n mua bán, x lý n x u gi a VAMC và các t

ch c tín d ng

ánh giá hi u qu th c s c a cách gi i quy t n x u

Cho đ n nay, theo nh con s mà ngân hàng nhà n c đ a ra, VAMC đã mua

đ c 137 nghìn t đ ng n g c v i giá tr trái phi u 108.000 t đ ng, nh ng con s n

đ c x lý th c s r t khiêm t n ch kho ng 5.100 t đ ng N x u đây không đ c mua b ng ti n mà ch đ c tr b ng trái phi u đ c bi t Các ngân hàng có th mang trái phi u này đ n Ngân hàng Nhà n c đ vay t i 70% giá tr c a trái phi u trên đ có thanh kho n ti p t c cho ho t đ ng c a mình Nh v y vi c mua n c a VAMC ch là m t cách

đ Ngân hàng Nhà n c tái c p v n cho các ngân hàng th ng m i N x u ch đ c chuy n t s sách c a các Ngân hàng th ng m i sang bên VAMC ch th c s đ c x

lý Có ý ki n cho r ng, ngay c con s 5.100 t đ ng n x u đã đ c VAMC x lý c ng

là các kho n n th c s h p d n K c không có VAMC thì c ng có đ i tác s n sàng mua l i mà không c n đ n vai trò c a VAMC

M t đi u đáng bàn n a, các Ngân hàng th ng m i bán n x u cho VAMC có trách nhi m trích l p d phòng 20% m i n m, trong 5 n m Và sau 5 n m h có th ph i

nh n l i kho n n c a mình n u VAMC không x lý đ c, b i VAMC không có trách nhi m b t bu c ph i x lý tri t đ kho n n nói trên Vi c mua bán đây không ph i là

“mua đ t bán đo n” đi u đó có ngh a là VAMC d ng nh ch là ng i gi h n x u cho các ngân hàng và c g ng bán h n u có th N u không th x lý kho n n đó thì sau 5 n m, các ngân hàng th ng m i có n x u v n s nh n l i kho n n đó Do đó

d ng nh không có đ ng l c nào đ VAMC đ y m nh x lý n x u tri t đ , v y nên con s n x lý đ c ch đ t kho ng 3,72% t ng s n đã mua

Nh v y, có th nói VAMC ch a có đ ng l c th c s đ x lý n x u c a các ngân hàng VAMC t m th i mua b ng các trái phi u đ c bi t đ các ngân hàng s d ng trong th i gian 5 n m r i sau đó l i tr l i cho VAMC, VAMC tr l i cho Ngân hàng Nhà

n c Và sau đó, tr các kho n n l i v v i các ngân hàng th ng m i

Nguyên nhân d n c a s kém hi u qu trong x lý n x u

Th nh t, m t đi u vô cùng quan tr ng đó là vi c công khai minh b ch trong

thông tin v con s n x u th c s c a toàn b h th ng ngân hàng Vi t Nam hi n t i Các ngân hàng th ng m i không công b con s th t v t l n x u c a mình, có th n

x u trong các ngân hàng th ng m i l n h n con s mà h công b r t nhi u khiên h

gi u con s th c s tránh gây nh ng cú s c Th c t nh ng lùm xùm, b b i v đ o đ c các cán b ngân hàng g n đây càng gia t ng thêm nghi ng v con s n x u th c s t i các ngân hàng, có ý kiên cho r ng n x u th m chí đã n c vào v n c ph n c a ngân hàng m t v trí khác, chính Ngân hàng Nhà n c d ng nh c ng m p m trong vi c

đ a ra con s th t v n x u c a toàn b h th ng ngân hàng Vi t Nam S không trùng

kh p v con s trong m i l n công b c a Ngân hàng Nhà n c, khi n cho ng i ta không th bi t đâu m i là con s th c s c a n x u Vi c thi u công khai minh b ch này

là m t rào c n l n cho vi c x lý th c s n x u

Th hai, VAMC ch a th c s m nh trong vi c x lý đ bán các tài s n th ch p

c a các h p đ ng tín d ng Lý do đây là do khuôn kh pháp lý c a ho t đ ng mua bán

n ch a hoàn thi n Ph n l n các tài s n th ch p là b t đ ng s n, mà lu t s h u đ t đai

Vi t Nam không cho phép ng i ch n đ c bán các b t đ ng s n này i u này, khi n VAMC và các t ch c tín d ng g p khó kh n trong vi c thanh lý lo i tài s n này đ thu h i v n M t khác, theo quy đ nh pháp lu t c a Vi t Nam các quy ch v v n đ phá

s n không cho phép ch n phát mãi tài s n c a ng i n mà ph i qua tòa án xét x , ph i

ch r t lâu đ tòa x xong m i thi hành án C ng có nh ng k v ng v vi c bán n x u trên th tr ng m hay thu hút các nhà đ u t n c ngoài tham gia mua các kho n n

x u Nh ng bán thì ai mua, và giá c xác đ nh nh th nào khi ch a có ph ng pháp đ nh giá c th cho các kho n n x u này Ch a h t, mua r i thì các nhà đ u t s làm gì, n u dùng ti n mua n v nh ng v ng m c trong vi c bán các tài s n đ m b o thì ai dám mua

Th ba, vi c VAMC dùng m t lo i gi y n là trái phi u đ c bi t đ mua m t

kho n n trong 5 n m mà không cam k t s x lý, cho th y s b t c trong vi c tìm ki m

m t h ng đi cho vi c x lý kh i n x u này D ng nh nh ng ng i làm chính sách đang ch đ i m t đi u gì đó trong 5 n m t i, đó có th là h ch đ i s ph c h i c a th

tr ng b t đ ng s n nh th i hoàng kim, khi đó thì vi c thanh lý kh i tài s n đ m b o là

vô cùng d dàng Vì th , hi n nay, Chính Ph c ng nh Ngân hàng Nhà n c ch tìm m t

gi i pháp tr c m t là t m c t kho n n sang bên VAMC, tr c h t là làm đ p s sách cho các ngân hàng giúp khai thông ho t đ ng c a h , và sau là ch đ i m t vi n c nh t t

đ p trong th i gian t i

M t s đ xu t v ph ng h ng x lý n x u

M t là, ph i công khai minh b ch con s n x u th c s c a h th ng ngân hàng

Vi t Nam M c dù vi c này có th gây ra m t cú s c l n cho th tr ng nh ng không minh b ch là nguyên nhân c a m i s th t b i Ch ng nào n x u còn đ c gi u thì ni m tin c a các thành ph n kinh t , các nhà đ u t trong và ngoài n c vào h th ng ngân hàng ngày càng gi m sút Vì v y, tr c h t các Ngân hàng th ng m i ph i công khai

toàn b các kho n n x u c a mình, đ c bi t là tuy t đ i không đ c gi u các kho n n

x u do liên doanh liên k t, s h u chéo ng th i, VAMC ph i công khai s sách v s

n x u th c s mua đ c, s n đã đ c x lý, l ch trình x lý các kho n n x u mình đã mua V ph n mình, Chính ph và Ngân hàng Nhà n c c n đ y m nh qu n lý h ng các

t ch c tín d ng c ng nh VAMC công khai minh b ch hóa thông tin c a mình

Hai là, đã đ n lúc c n s giúp s c c a kh i t nhân trong n n kinh t Trong th i gian qua, chúng ta đã khá thành công khi dùng n i l c đ gi i quy t n x u thông qua VAMC và vi c trích l p d phòng c a các Ngân hàng, nh ng đó ch là các bi n mang tính k thu t Chúng ta còn đang b ng m t ngu n n i l c r t m nh trong n n kinh t đó

là kh i kinh t t nhân Vi t Nam có m t l c l ng t nhân r t l n, h có ti m l c tài chính m nh, ngu n ti n s ch, và luôn s n sàng tham gia gi i quy t n x u vì l i ích qu c gia c ng nh l i ích kinh doanh Tuy nhiên, đ nh n đ c s giúp s c c a kh i kinh t t nhân, nh t thi t ph i gi m thi u th t c hành chính, minh b ch hóa các thông tin v th c

tr ng n x u

Ba là, Ngân hàng Nhà n c c n xây d ng m t khung pháp lý giúp VAMC có th

x lý các kho n n , thanh lý tài s n b o đ m hay h tr các nhà đ u t n c ngoài tham gia vào th tr ng mua bán n c a Vi t Nam.Cùng v i đó, chúng ta nên khuy n khích các nhà đ u t tham gia vào th tr ng mua bán n x u, t o đi u ki n đ phát tri n th tr ng

n t i Vi t Nam

B n là, v phía các Ngân hàng th ng m i, c n ph i công khai minh b ch thông

tin, t ng c ng qu n tr r i ro, đ c bi t là r i ro đ o đ c nh m h n ch các kho n n x u

m i phát sinh C n th n tr ng h n trong ho t đ ng cho vay, ti n t i xây d ng các s n

ph m m i gi m b t s l thu c vào tín d ng truy n th ng, ti n t i m t môi tr ng ngân hàng lành m nh h n

N m là, ph i có h ng gi i quy t v phía các doanh nghi p vay n Chúng ta c n

có nh ng bi n pháp giúp đ các doanh nghi p ph c h i s n xu t kinh doanh, t đó t o

đi u ki n đ doanh nghi p có th thanh toán các kho n n S h tr này có th là v m t tài chính nh ti p t c cho vay, có th là v m t chính sách nh u đãi lãi su t, u đãi v

thu Nh ng doanh nghi p nào khó có kh n ng c u vãn c n cho phá s n, đ c bi t không

có s u tiên nào v i các doanh nghi p Nhà n c

Nh v y, dù l a ch n ph ng án nào đ gi i quy t v n n n n x u thì đ thành công, nh t thi t ph i có s tham gia đ ng th i c a Chính ph , Ngân hàng Nhà n c, các ngân hàng th ng m i và c a c các doanh nghi p, các thành ph n kinh t khác Minh

b ch thông tin, h tr các doanh nghi p s n xu t hay phát tri n th tr ng mua bán n

Vi t Nam là nh ng đi u c n thi t đ gi i quy t v n đ n x u hi n nay

CHÍNH SÁCH TI N T C A VI T NAM TRONG GIAI O N 2011-2015

HI U QU VÀ NH NG V N C N KH C PH C

Nguy n Th Thùy Linh, K14-TTQTA

V i xu th h i nh p kinh t hi n nay, nh ng bi n đ ng c a n n kinh t th gi i đ u

nh h ng tr c ti p ho c gián ti p đ n n n kinh t Vi t Nam D i s bi n đ ng không

ng ng c a n n kinh t trong n c và th gi i, chính sách ti n t là m t chính sách đi u

ti t v mô quan tr ng c a nhà n c trong n n kinh t th tr ng vì nó có nh h ng l n

t i các bi n s nh l m phát, t c đ t ng tr ng kinh t , công n vi c làm… Vi t Nam

hi n nay chính sách ti n t đang phát huy tác d ng trong vi c là công c giúp Ngân hàng Nhà n c (NHNN) th c hi n các bi n pháp “đi u hành v mô thành công” V i m c đích trau d i kiên th c đã h c và góp ph n nghiên c u, tìm hi u v Chính sách Ti n t , em quy t đ nh l a ch n đ tài “ Chính sách ti n t c a Vi t Nam trong giai đo n 2011-2015,

hi u qu và nh ng v n đ c n kh c ph c” tài s giúp cung c p cho ng i đ c nh ng

bi n đ ng c a n n kinh t th gi i t i n n kinh t Vi t Nam, Ngân hàng Nhà n c đã th c

hi n Chính sách Ti n t nh th nào tr c nh ng bi n đ ng đó? Hi u qu c a nh ng chính sách đó ra sao? Nh ng v n đ nào c n kh c ph c trong th i gian t i đ nâng cao

hi u qu qu n lý c a NHNN b ng chính sách ti n t

1 B i c nh kinh t th gi i trong n c và th gi i (2011 - 2015)

1.1 B i c nh kinh t th gi i

N m 2008 cu c kh ng ho ng tài chính b t đ u t cu c kh ng ho ng tín d ng và nhà đ t c a M Vi c cho vay d i chu n t ng m nh là kh i đi m cho qu bong bóng t i

th tr ng nhà đ t Các ngân hàng cho vay c m c b t đ ng s n mà không quan tâm t i

đ c các chuyên gia tài chính ph Wall gom l i và phát hành ch ng khoán phát sinh

đ c b o đ m b i nh ng h p đ ng cho vay th ch p này đ bán ra trên kh p th tr ng

qu c t Khi các ch ng khoán này m t giá th m h i, th tr ng không có ng i mua nên các Ngân hàng, công ty B o hi m các t ch c Tài chính n m hàng ngàn t USD ch ng khoán đó không bán đ c, m t kh n ng thanh kho n và m t c kh n ng thanh toán d n

t i g c ngã ho c phá s n i n hình là s s p đ c a ngân hàng Lehman Brothers Cu c

kh ng ho ng tài chính này đ a n c M r i vào suy thoái, Nh t B n, Tây Âu t ng tr ng

âm, các n c công nghi p r i vào tình tr ng c a Nh t B n nh ng n m 90 là lãi su t 0%

và giá c gi m xu ng không có t ng tr ng Các n n kinh t có m c t ng tr ng âm

đ ng đ u là Anh (-1,3%), c (-0,8%), M và Tây Ban Nha (-0,7%), m t s n c nh Nga c ng ch 3,5% và Trung Qu c t trên 10% xu ng còn 8% vào 2008 kích thích

t ng tr ng kinh t , chính ph các n c EU (theo quan đi m c a lý thuy t kinh t Keyness) tích c c đi vay n c ngoài đ t ng c ng chi tiêu công Vi c các n c đi vay quá nhi u là nguyên nhân d n t i cu c kh ng ho ng n công Châu Âu Kh i mào là Hi

L p, d âm c a cu c kh ng ho ng v n còn cho t i bây gi

T i Châu Á, cu i n m 2014 ph i k đ n cu c kh ng ho ng c a Nga mà nguyên nhân ch y u khi n Nga r i vào cu c kh ng ho ng này b t ngu n t cu c xung đ t t i Ukraina N n kinh t Nga v n ph thu c nhi u vào th tr ng n ng l ng ây chính là

y u đi m, khi n M quy t đ nh áp d ng l nh tr ng ph t Nga thông qua công ngh d u đá phi n làm t ng ngu n cung d u, kéo theo giá n ng l ng trên toàn th gi i gi m Khi giá

d u gi m m nh, đáng lý các qu c gia OPEC ph i gi m s n l ng d u, nh ng vì lo ng i

vi c M s n m luôn th ph n này nên v n gi nguyên l ng cung, khi n cho giá c n ng

l ng th gi i ngày càng gi m sâu Trong giai đo n này, Nh t là m t m ng t i trong n n kinh t chung c a th gi i v i tình tr ng gi m phát gia t ng qu c gia m t tr i m c này

Lí thuy t kinh t Abenomics đ c ng h nhi t li t trong th i gian đ u, tuy nhiên sau đó

l i b lên án do t p trung b o v quy n l i cho thi u s giàu có trong xã h i C ng trong

n m 2014 Trung qu c v t lên Nh t B n tr thành c ng qu c đ ng th hai th gi i sau

M và luôn duy trì đ c t c đ t ng tr ng khá n đ nh 10%/n m Trong giai đo n này,