5 CÁC KHÁI NIỆM LIÊN QUAN ĐẾN GHI NHẬN VÀ LƯU TRỮ KẾ TOÁN Các khái niệm liên quan đến ghi nhận và lưu trữ kế toán Các bước công việc trong quy trình kế toán Tác động của hệ thống ER
Trang 1CHƯƠNG 05
Q U Y T R Ì N H K Ế T O Á N
KHOA KẾ TOÁN – KIỂM TOÁN
Giảng viên: Vũ Quốc Thông
Hệ thống hoạch định nguồn lực doanh nghiệp
2
Sau khi học xong chương này, người học có thể:
(chứng từ, nhật ký và sổ sách)
toán cuối kì
Mở rộng kiến thức về báo cáo kế toán trên hệ thống ERP
Mục tiêu
Trang 2Phân loại, ghi chép, tổng hợp
)
Cung cấp thông tin
Thông tin
4
Chương này bao gồm các nội dung:
cuối kì kế toán
Báo cáo kế toán trên hệ thống ERP
Nội dung
Trang 35
CÁC KHÁI NIỆM LIÊN QUAN ĐẾN
GHI NHẬN VÀ LƯU TRỮ KẾ TOÁN
Các khái niệm liên quan đến ghi nhận và lưu trữ kế toán
Các bước công việc trong quy trình kế toán
Tác động của hệ thống ERP đến quy trình
Ứng dụng hệ thống ERP để minh họa các thao tác cuối kì kế toán
6
Các khái niệm liên quan – chứng từ
Chứng từ kế toán (accounting documents) – những giấy tờ và
vật mang tin phản ảnh nghiệp vụ kinh tế tài chính phát sinh và
đã hoàn thành, làm căn cứ để ghi sổ kế toán
(Giáo trình Nguyên lý kế toán - chương 5 Khoa KT-KT, ĐH Mở Tp Hồ Chí Minh)
Trang 6Phân loại chứng từ
Nội dung nghiệp vụ kinh tế phát sinh Chứng từ tương ứng
1 Tiền mua NVL được Cty thanh toán cho nhà cung cấp
54 trđ thông qua tài khoản mở tại ngân hàng ACB
2 Chi tiền trả thuê bao điện thoại cố định VNPT trong đó
có thuế GTGT 10% là 2,2 trđ
3 Nhân viên A hoàn ứng tiền mua văn phòng phẩm thừa
1,2 trđ
4 Ngân hàng thông báo khách hàng An Minh chuyển
khoản trả tiền cho Cty 28 trđ
5 Tính lương phải trả trong tháng cho bộ phận xưởng SX
35,9 trđ và bộ phận quản lý Cty 27,2 trđ
12
Phân loại chứng từ (tt.)
Nội dung nghiệp vụ kinh tế phát sinh Chứng từ tương ứng
6 Nhập mua lô 100 kg NVL hạt nhựa pely 100 trđ chưa
bao gồm thuế GTGT 10% Cty chưa thanh toán cho
người bán N
7 Cty nhập kho hạt nhựa pely thừa do sản xuất không hết
với số lượng 9kg
8 Cty bán sản phẩm ly nhựa PVC với số lượng 1triệu cái
cho khách hàng Coca đơn giá bán 1.000đ/cái, thuế GTGT
10%, đã giao hàng và chưa thu tiền từ khách hàng
9 Cty gửi sản phẩm khay nhựa composite 5NP với số
lượng 5.000 cái đến đại lý Thanh An nhờ bán hộ
Trang 713
Các khái niệm liên quan – chứng từ
được phân ra các loại:
Chứng từ nguồn gốc (source document) Ví dụ?
Chứng từ kết quả (product document) Ví dụ?
Chứng từ lưu chuyển (turnaround document) Ví dụ?
14
Các khái niệm liên quan – nhật ký
quan đến nghiệp vụ kinh tế phát sinh được trình bày theo thứ tự
thời gian, gọi là nhật ký kế toán (accounting journal)
Trang 8Các khái niệm liên quan – nhật ký
môi trương kế toán máy là hình thức Nhật Ký chung đã chianhật ký kế toán làm hai (02) nhóm:
Nhóm nhật ký đặc biệt – mục đích sử dụng? ví dụ?
Nhật ký chung– mục đích sử dụng? ví dụ?
16
Ví dụ ghi nhật ký
Tại công ty Anh Hoa trong tháng 7/20x4, có các nghiệp vụ kinh tế
phát sinh liên quan đến thu chi tiền mặt như sau:
Phiếu thu số 60 ngày 1/7: Thu nợ công ty H bằng tiền mặt: 15.000.000đ
Phiếu chi số 86 ngày 4/7: Trả nợ công ty K bằng tiền mặt: 8.000.000đ
Phiếu thu số 61 ngày 5/7: Rút TGNH về nhập quỹ tiền mặt: 24.000.000đ
Phiếu chi số 87 ngày 10/7: Chi tiền mặt tạm ứng cho ông X đi công tác:
3.000.000đ
Giả sử kế toán ghi Nhật ký thu tiền, Nhật ký chi tiền hàng ngày và
kết chuyển sang Sổ cái vào ngày cuối mỗi tháng Hãy ghi các nghiệp
vụ trên vào Nhật ký thu tiền và Nhật ký chi tiền của công ty tháng 7/20x4.
Trang 10Các khái niệm liên quan – sổ cái
Sổ cái kế toán (accounting ledger) - quyển sổ bao gồm nhiều
trang sổ tài khoản phản ảnh những tác động tài chính củanghiệp vụ kinh tế phát sinh đƣợc ghi nhận vào nhật ký kế toán
theo trình tự thời gian, sổ cái kế toán ghi nhận nghiệp vụ kếtoán theo góc nhìn của của tài khoản kế toán
động đến cách thức ghi chép với ít nhất hai trang sổ tài khoản
(nguyên tắc ghi sổ kế toán kép của Pacioli).
20
Các khái niệm liên quan – sổ cái
Trang 1121
Các khái niệm liên quan – sổ cái
nên báo cáo tài chính cho bên ngoài tổ chức và kết xuất các thông tin quản trị theo yêu cầu của các đối tượng quản lý bên
trong.
Có hai (02) sổ cái kế toán : Sổ cái tổng hợp và Sổ cái chi tiết
Sổ cái tổng hợp (General ledger) – công dụng? ví dụ?
Sổ cái chi tiết (Subsidiary ledger)– công dụng? ví dụ?
22
Các khái niệm liên quan
Sổ cái chi tiết
TK Phải thu khách hàng B
Hóa đơn bán hàng
NVKT phát sinh:
Bán hàng cho khách hàng
Hóa đơn bán hàng Nhật ký bán hàng chịu
Sổ cái tổng hợp
TK Phải thu khách hàng
Sổ cái chi tiết
TK Phải thu khách hàng A
Ghi nhận trên chứng từ
Ghi
sổ nhật ký
Cập nhật công nợ tổng hợp
Cập nhật công nợ từng khách hàng
cụ thể Đối chiếu TK tổng hợp và
các TK chi tiết
Trang 12CÁC BƯỚC CÔNG VIỆC
TRONG QUY TRÌNH KẾ TOÁN
Các khái niệm liên quan đến ghi nhận và lưu trữ kế toán
Các bước công việc trong quy trình kế toán
Tác động của hệ thống ERP đến quy trình
Ứng dụng hệ thống ERP để minh họa các thao tác cuối kì kế toán
24
Dẫn nhập…
Tôi làm gì trong công việc
kế toán?
Trang 1325
chất của quy trình kế toán là chuỗi công việc ghi chép trải
qua các bước từ chứng từ ban đầu cho đến khi hoàn thành sổsách kế toán, chuẩn bị cho việc lập báo cáo kế toán (BCTC vàBCQT)
Các bước công việc trong quy trình kế toán
Tóm lược các nghiệp vụ kinh tế phát sinh
Chuẩn bị các báo cáo tài chính
1 Ghi Nhật ký theo trình tự thời gian với mục đích kiểm soát
2 Ghi vào Sổ cái tài khoản theo cách thức phân loại hướng đến nội dung
3 Chuẩn bị bảng cân đối tài khoản từ số liệu trên các Sổ cái tài khoản
1 Cập nhật các bút toán điều chỉnh
2 Kết chuyển các tài khoản tạm thời
3 Kết xuất ra báo cáo tài chính
4 Khóa sổ kỳ kế toán
Minh họa
Trang 14 Ghi chép theo trình tự thời gian hay còn gọi là ghi Nhật ký Công việc này mang tính kiểm soát.
Sau đó, kế toán ghi chép theo cách thức phân loại hướng đến nội dung bằng việc sử dụng công cụ là các Sổ cái tài khoản.
Các bước công việc trong quy trình kế toán
28
TÁC ĐỘNG CỦA HỆ THỐNG ERP
ĐẾN QUY TRÌNH
Các khái niệm liên quan đến ghi nhận và lưu trữ kế toán
Các bước công việc trong quy trình kế toán
Tác động của hệ thống ERP đến quy trình
Ứng dụng hệ thống ERP để minh họa các thao tác cuối kì kế toán
Trang 1529
Việc ghi nhận kế toán trên môi trường máy tính
định dạng tập tin điện tử (electronic files)
kế toán bằng giấy
30
Việc ghi nhận kế toán trên môi trường máy tính
Tập tin điện tử (electronic files)
Tập tin số liệu của tài khoản (master file)
Tập tin dữ liệu nghiệp vụ (transaction file)
Tập tin tham chiếu (reference file)
Tập tin lưu trữ (archive file)
Trang 16Việc ghi nhận kế toán trên môi trường máy tính
Vị trí của quy trình kế toán so với các quy trình khác trên hệ
thống ERP
Ảnh hưởng cơ bản của hệ thống ERP đến kế toán chính là việc
xử lý theo hướng quy trình trên hệ thống tích hợp này
32
Việc ghi nhận kế toán trên môi trường máy tính
Theo hướng quy trình tích hợp, các tài liệu chứng từ trên hệ
thống ERP thuộc các quy trình kinh doanh sẽ ở định dạng điện
tử và phát sinh từ việc ghi nhận của các phòng ban khác
ghi nhận ở bộ phận [b…], sau đó trải qua các bộ phận như bộ phận kho, phát sinh chứng từ [c…] rồi đến bộ phận [d…] phát hành hóa đơn bán hàng trên hệ thống để gửi cho [e…]…
Trang 17Thảo luận việc ghi nhận kế toán hướng quy trình
Yêu cầu: Chú ý những dấu (*) trên sơ đồ, ghi định khoản kế
toán được sinh ra?
ĐỊNH KHOẢN (11) *
(12) (13) *
(14) (15) * (17) * (18) *
Trang 18Quy trình kế toán
trên hệ thống ERP
36
Việc ghi nhận kế toán trên môi trường máy tính
Các hoạt động trong quy trình kế toán trên hệ thống ERP
Kiểm tra sự kiện cập nhật từ các quy trình kinh doanh (validate business event updates)
Cập nhật dữ liệu vào tập tin sổ cái (post event data)
Ghi nhận các bút toán điều chỉnh (record adjustment)
Chuẩn bị các báo cáo kinh doanh (prepare business reports)
Ghi nhận ngân sách (record budget)
Khóa sổ các tài khoản kế toán (close accounts)
Trang 1937
ỨNG DỤNG HỆ THỐNG ERP ĐỂ
MINH HỌA CÁC THAO TÁC CUỐI KÌ KẾ TOÁN
Các khái niệm liên quan đến ghi nhận và lưu trữ kế toán
Các bước công việc trong quy trình kế toán
Tác động của hệ thống ERP đến quy trình
Ứng dụng hệ thống ERP để minh họa các thao tác cuối kì kế toán
38
Minh họa trên hệ thống ERP
Trang 2141
Bài tập thực hành
Giúp sinh viên:
Hiểu đƣợc các xử lý trên phân hệ sổ cái
Minh họa đƣợc các thao tác kế toán cuối kì trên
- Các tình huống nhật ký: nhật ký lập (recurring journal), nhật
ký đảo (reversal journal)
- Các tình huống: hủy nhật ký, xác nhận nhật ký, tạo bút toán
Trang 22Bài tập thực hành
Thực hiện thao tác cuối kỳ (closing period)
- Xem xét các tài khoản tổng hợp (reconcile general accounts)
- Kết xuất báo cáo tài chính (print financial reports)
- Chuyển số dư của các tài khoản thường xuyên sang kì mới
Trang 24 Các khái niệm liên quan đến báo cáo kế toán
Dữ liệu tập trung và thông tin kế toán
Xu hướng ứng dụng kỹ thuật đối với việc trình bày thông tin
48
Các khái niệm liên quan đến báo cáo kế toán
Quan điểm về sản phẩm thông tin kế toán
Quan điểm sản phẩm thông tin cần phù hợp với người sửdụng (J M Juran) Ví dụ?
Quan điểm sản phẩm thông tin bị ảnh hưởng bởi quá trìnhhình thành (Wang et al.) Ví dụ?
Trang 2549
Các khái niệm liên quan đến báo cáo kế toán
Các đối tượng sử dụng thông tin kế toán
Nhóm người bên trong tổ chức Liệt kê?
Nhóm người bên ngoài tổ chức Liệt kê?
50
Các khái niệm liên quan đến báo cáo kế toán
Các nhóm báo cáo (thông tin) kế toán
Nhóm báo cáo tài chính (financial reports)
Nhóm báo cáo thuế (tax reports)
Nhóm báo cáo quản trị (management reports)
Mỗi nhóm báo cáo chủ yếu cung cấp thông tin cho AI?
Trang 26Dữ liệu tập trung và thông tin kế toán
và chuyển dữ liệu nghiệp vụ kinh tế phát sinh về phân hệ trung
tâm - Sổ cái tài khoản kế toán.
52
Dữ liệu tập trung và thông tin kế toán
Mã hóa hệ thống tài khoản kế toán
Cách thức truyền thống theo cấp bậc (hierarchical coding)
Những hạn chế
Ví dụ về việc theo dõi chi tiết TK doanh thu Cty kinh doanh mặt hàng thể thao
5XXX = doanh thu 1XX = doanh thu hàng hóa theo tỉnh thành X1X = doanh thu bán buôn hàng hóa XX1 = doanh thu theo mặt hàng golf
Y/C: ban lãnh đạo quyết định theo dõi doanh thu theo từng nhân viên bán hàng (!)
Trang 2753
Dữ liệu tập trung và thông tin kế toán
Giải pháp về mã hóa tài khoản trên hệ thống ERP
Thiết lập mã tài khoản 01 mã tài khoản có 02 phần:
controlled và dynamic
Minh họa trên
hệ thống ERP
54
Xu hướng ứng dụng kỹ thuật đối với việc trình bày thông tin
Khả năng tích hợp thông tin trong môi trường ERP
Dashboard
Trang 28Xu hướng ứng dụng kỹ thuật đối với việc trình bày thông tin
Sử dụng kho dữ liệu tập trung cho việc phân tích thông minh
trong kinh doanh
VD BI hỗ trợ phân tích và trình bày thông tin đối với số liệu về doanh thu.
56
Xu hướng ứng dụng kỹ thuật đối với việc trình bày thông tin
Ngôn ngữ kinh doanh mở rộng XBRL
- Khái niệm
- Lợi ích
- Ứng dụng CNTT (Web)
- Ví dụ triển khai (USA SEC,
AUS Treasury, British Taxation
Office )
Trên hệ thống ERP, kết
xuất ra báo cáo định
dạng XBRL?
Trang 2957
Sau khi học xong chương này, người học có thể:
(chứng từ, nhật ký và sổ sách)
toán cuối kỳ
Mở rộng kiến thức về báo cáo kế toán trên hệ thống ERP
Tóm tắt chương
58
James A H 2011, Information System Auditing and Assurance, Cengage
Learning Inc, 3rd edition Chapter 6 (pp 226 – 234)
Epicor ERP documentation General Ledger part (pp 16 - 19)
Dương Quang Thiện 2006, Phân Tích Và Thiết Kế Hệ Thống Thông Tin Quản
Trị Xí Nghiệp Toàn Tập - Tập 1: Kế toán đại cương Nhà xuất bản Tổng hợp TP.
HCM Chương 5 (pp 91 - 92)
Dull R B., Gelinas U J and Wheeler P 2012, Accounting Information Systems:
Foundations in Enterprise Risk Management, Cengage Learning Inc, 9th edition.