Tổng quan về kế toán (Môn Nguyên Lý kế toán)

– Mô tả môi trường của kế toán, bao gồm các định chế pháp lý và tổ chức nghề nghiệp chi phối hoạt động kế toán... Các tổ chức trong nền kinh tế Trách nhiệm của nhà quản lý Thông tin t

TỔNG QUAN VỀ

KẾ TOÁN

Vũ Hữu Đức

2

Câu chuyện 1: Sự sụp đổ Wall Street năm 1929

• 12 triệu người mất việc

• 20,000 công ty và 1616 ngân hàng phá sản

• 23,000 người tự tử trong năm

Câu chuyện 2: Sự sụp đổ của Enron năm 2001

• Cổ phần giảm từ 90$ còn dưới 1$ trong vài ngày, cổ đông mất 60 tỷ USD

• 4500 nhân viên Enron mất việc

• Arthur Andersen bị xóa sổ với hàng ngàn nhân viên bị nghỉ việc

4

Mục tiêu

• Sau khi nghiên cứu xong chương này, bạn có

thể:

– Mô tả bản chất của kế toán như một hệ thống

thông tin phục vụ cho việc ra quyết định

– Nêu các lĩnh vực kế toán khác nhau và giải thích

sự khác biệt

– Mô tả môi trường của kế toán, bao gồm các định

chế pháp lý và tổ chức nghề nghiệp chi phối hoạt

động kế toán

Nội dung

6

BẢN CHẤT KẾ TOÁN

Chương 1 Tổng quan về

kế toán

Các tổ chức trong

nền kinh tế

Trách nhiệm của nhà quản lý Thông tin trong việc ra quyết định

Bản chất của kế toán Quy trình kế toán

8

Các tổ chức trong nền kinh tế

Trách nhiệm của nhà quản lý

• Sử dụng hiệu quả nguồn lực

• Giải trình với nhà đầu tư và các bên liên

quan

12

Vai trò của thông tin

• Thông tin cần thiết cho:

– Việc ra quyết định sử dụng hiệu quả nguồn

lực

– Việc giải trình cho nhà đầu tư và các bên

liên quan

14

Bản chất của kế toán

• Kế toán là một hệ thống thông tin được

thiết lập trong … nhằm thu thập …, xử

lý và cung cấp … cho các … để làm cơ

sở cho các …

Bản chất của kế toán

Đối tượng sử dụng thông tin Quyết định kinh tế

Phân loại, ghi chép, tổng hợp (Sổ sách)

Cung cấp thông tin (Báo cáo)

Thông tin

Minh họa 1: Vinamilk 2012

• Vinamilk là công ty cổ phần niêm yết

với tổng tài sản 19.697 tỷ, trong đó vốn

chủ sở hữu là 15.493 tỷ và nợ phải trả

là 4.204 tỷ Doanh thu là 26.561 tỷ với

lợi nhuận sau thuế là 5.819 tỷ

• Số lượng nhân viên: 5.000

18

Minh họa 2: ĐH Quốc gia TPHCM 2011

• Đại học Quốc gia TPHCM có tổng thu là

CÁC LĨNH VỰC KẾ TOÁN

Chương 1 Tổng quan về

kế toán

Kế toán thuế Kiểm toán

Kiểm toán độc lập Kiểm toán nội bộ Kiểm toán Nhà nước

Các đối tượng sử dụng thông tin

Đối tượng sử dụng thông tin Quyết định kinh tế

Kế toán tài chính

• Cung cấp thông tin cho các đối tượng ở

bên ngoài (nhà đầu tư, chủ nợ, nhà

nước …), thông qua các báo cáo tài

chính

– Bảng cân đối kế toán

– Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh

24

Kế toán quản trị

• Kế toán quản trị là hệ thống xử lý và cung

cấp các thông tin làm cơ sở cho việc đưa ra

quyết định của các nhà quản lý tổ chức, thí

dụ:

– Tính toán và phân tích các chi phí sản xuất hay

cung cấp dịch vụ

– Lập dự toán ngân sách, phân tích chênh lệch giữa

thực tế và dự toán nhằm kiểm soát các hoạt động

trong tổ chức

– Đo lường kết quả hoạt động của các bộ phận

trong tổ chức

Kế toán tài chính Kế toán quản trị

Mục

đích

Cung cấp thông tin cho người bên ngoài (nhà đầu tư, chủ nợ) để ra quyết định đầu tư, cho vay…

Cung cấp thông tin cho nhà quản lý tổ chức để điều hành quản lý tổ chức hiệu quả

Vận dụng phù hợp với đặc điểm của tổ chức Thời

gian

Được lập định kỳ, chủ yếu là báo cáo tài

Kế toán thuế

• Kế toán thuế theo dõi và bóc tách số

liệu kế toán để lập các báo cáo thuế:

– Thuế giá trị gia tăng

– Thuế thu nhập doanh nghiệp

– Các báo cáo khác theo quy định

28

Thuế giá trị gia tăng

Hóa đơn mua

hàng hóa, dịch

vụ

Hóa đơn bán hàng hóa, dịch

vụ

Thuế GTGT phải nộp

Thuế thu nhập doanh nghiệp

Doanh thu kế toán

Chi phí kế toán

Lợi nhuận kế toán

Doanh thu tính thuế

Chi phí được khấu trừ

Thu nhập tính thuế

• Cơ quan thuế chỉ kiểm tra khi nghi vấn

Trách nhiệm và năng lực

DN

Kiểm toán

• Kiểm toán độc lập

• Kiểm toán nội bộ

• Kiểm toán Nhà nước

32

Kiểm toán độc lập

• Các kiểm toán viên độc lập kiểm tra và

đưa ra ý kiến về sự trung thực và hợp lý

của các báo cáo tài chính

Kiểm toán nội bộ

• Các kiểm toán viên của tổ chức kiểm tra

và đánh giá các hoạt động của tổ chức

và đưa ra các kiến nghị

34

Kiểm toán Nhà nước

• Các kiểm toán viên của Quốc hội kiểm

tra và đánh giá các tổ chức sử dụng

ngân sách:

– Có báo cáo tài chính trung thực không?

– Có tuân thủ luật pháp không?

– Có sử dụng đồng tiền hiệu quả không?

VAI TRÒ KẾ TOÁN VÀ CÁC

Chương 1 Tổng quan về

kế toán

36

Vai trò của kế toán

Đối với tổ chức Đối với nền kinh tế

Sự cần thiết các định chế

Các định chế pháp lý Các định chế nghề nghiệp

Dưới góc độ tổ chức

Hoạt động

Hiệu quả

38

Dưới góc độ nền kinh tế

• Thúc đẩy quá trình tái đầu tư và mở rộng

hoạt động sản xuất kinh doanh

• Sử dụng hiệu quả nguồn lực xã hội thông

qua 2 kênh phân phối là thị trường vốn và

ngân hàng, bảo vệ nền kinh tế

• Giúp công tác giám sát của Quốc hội được

hữu hiệu

Các định chế pháp lý

• Nhà nước phải can thiệp vào công việc kế

toán vì số liệu kế toán liên quan đến quyền

lợi nhiều bên và lợi ích chung của xã hội:

40

Minh họa các định chế pháp lý

Luật Chứng khoán

Luật Giao dịch chứng khoán

Luật Saxbanes - Oxley

Các nguyên tắc kế toán được

chấp nhận phổ biến (US

GAAP)

Luật Kế toán

Chuẩn mực Kế toán Chế độ Kế toán

Đạo đức nghề nghiệp

Sự phát triển

bền vững của

nền kinh tế

Sự phát triển bền vững của doanh nghiệp

Uy tín của nghề nghiệp

• Đảm bảo năng lực chuyên môn

• Độc lập (áp dụng cho kiểm toán)

• Hội Kiểm toán viên hành

nghề Việt Nam, thuộc Hội

Kế toán và Kiểm toán Việt

Nam

• Quản lý các kiểm toán

viên hành nghề tại Việt

Nam

46

• Hội Kế toán TP Hồ Chí

Minh, thuộc Hội Kế toán và

Kiểm toán Việt Nam

• Tổ chức nghề nghiệp – xã

hội của nghề nghiệp kế toán

tại TPHCM

• http://www.vaa-hcmc.org.vn

• Hội Kế toán viên công

48

• Hội Kế toán và Chuyên gia tài chính trong doanh nghiệp

• #65.000 thành viên (CMA)

• http://www.imanet.org

• Hội Kiểm toán viên nội

bộ (Institute of Internal Auditors – viết tắt IIA)

• #170.000 thành viên

(CIA)

• http://www.theiia.org