Chương 2 Báo cáo tài chính (Môn Nguyên Lý kế toán)

Thời hạn nộp báo cáo tài chính: hạn chĩt ngày 31/3/năm tiếp theo Các mẫu BCTC Báo cáo tài chính năm Báo cáo tài chính giữa niên độ dạng đầy đủ Bảng cân đối kế toán Mẫu số B01-DN Báo cáo

CHƯƠNG 2:

BÁO CÁO TÀI CHÍNH

Khái niệm báo cáo kế tốn:

Báo cáo kế tốn là những tài liệu do kế tốn thiết lập sau một quá trình thu thập và xử lý thơng tin

để đề ra quyết định.

Hệ thống báo cáo tài chính bao gồm:

- Bảng cân đối kế tốn

- Báo cáo kết quả kinh doanh

- Báo cáo lưu chuyển tiền tệ

- Thuyết minh báo cáo tài chính.

Thời hạn nộp báo cáo tài chính: hạn chĩt ngày 31/3/năm tiếp theo

Các mẫu BCTC

Báo cáo tài chính năm

Báo cáo tài chính giữa niên độ dạng đầy đủ

Bảng cân đối kế toán Mẫu số B01-DN

Báo cáo kết quả HĐKD Mẫu số B02-DN

Báo cáo lưu chuyển tiền tệ Mẫu số B03-DN

Bản thuyết minh BCTC Mẫu số B09-DN

Bảng CĐKT giữa niên độ Mẫu số B01a-DN

Báo cáo KQHĐKD giữa niên độ Mẫu số B02a-DN

Báo cáo LCTT giữa niên độ Mẫu số B03a-DN

Bản thuyết minh BCTC chọn lọc Mẫu số B09a-DN

Báo cáo tài chính:

Mục đích báo cáo tài chính:

Hệ thống báo cáo tài chính được lập ra nhằm mục đích:

- Cung cấp những thơng tin tổng quát về tình hình tài sản, nguồn hình thành tài sản và kết quả kinh doanh của doanh nghiệp

- Cung cấp những thơng tin cho việc đánh giá tình hình tài chính và những biến động về tình hình tài chính của doanh nghiệp

- Cung cấp những thơng tin về việc tạo ra tiền và sử dụng tiền trong kỳ như thế nào tại doanh nghiệp

- Cung cấp những thơng tin liên quan đến việc tuân thủ các nguyên tắc, các chuẩn mực kế tốn và diễn giải những nội dung mà các báo cáo kết quả kinh doanh, bảng cân đối kế tốn và báo cáo lưu chuyển tiền tệ khơng thể

Nguyên tắc lập và trình bày báo cáo tài chính:

Việc lập và trình bày báo cáo tài chính tuân theo Chuẩn

mực số 21 – Trình bày báo cáo tài chính

(Quyết định số 234/2003/QĐ-BTC ngày 30/12/2003)

- Nguyên tắc hoạt động liên tục:

- Cơ sở dồn tích: ảnh hưởng của các nghiệp vụ và sự kiện

được ghi nhận khi chúng xảy ra (chứ không phải khi thu

tiền hay thanh toán tiền) và được ghi chép vào sổ kế

toán đồng thời báo cáo trên báo cáo tài chính vào thời

kỳ mà chúng có liên quan

- Nguyên tắc nhất quán: đòi hỏi doanh nghiệp phải áp

dụng các khái niệm, nguyên tắc, chuẩn mực, phương

pháp tính toán nhất quán từ kỳ này sang kỳ khác

- Trọng yếu và tập hợp: những sai sót không làm ảnh

hưởng đến tính trung thực và hợp lý của báo cáo tài

chính, tức là không làm thay đổi quyết định của người

sử dụng thông tin

- Nguyên tắc bù trừ

- Nguyên tắc có thể so sánh

- Tính đáng tin cậy:

Thông tin được gọi là đáng tin cậy khi chúng thật sự hữu ích và không bị sai sót trọng yếu Thông tin đáng tin cậy đòi hỏi những yêu cầu sau:

Phản ánh trung thực: Thông tin phải phản ánh một cáh trung thực về các nghiệp vụ hay sự kiện mà báo cáo tài chính định trình bày cho người đọc

Nội dung quan trọng hơn hình thức: Để phản ánh trung thực về các nghiệp vụ hay sự kiện mà báo cáo tài chính

dự định trình bày cho người đọc Khách quan: Có thể tin cậy được, nghĩa là các thông tin không bị thiên lệch

Thận trọng: Sự cẩn thận trong việc thực hiện các xét đoán trong những tình huống chưa rõ ràng, sao cho tài sản và thu nhập không bị thổi phồng, nợ phải trả và chi phí không bị khai thiếu

Đầy đủ: Thông tin đáng tin cậy khi được trình bày đầy đủ trên báo cáo tài chính, trong sự cân đối giữa tính trọng yếu và chi phí

Hệ thống báo cáo tài chính:

Bảng cân đối kế toán:

Khái niệm:

Bảng cân đối kế toán là báo cáo tài chính tổng hợp, phản

ánh tổng quát toàn bộ giá trị tài sản hiện có và nguồn

hình thành tài sản đó của doanh nghiệp tại một thời

điểm nhất định

Nội dung và kết cấu bảng cân đối kế toán:

Bảng cân đối kế toán phải được xây dựng theo kết cấu

gồm 2 phần:

- Phần bên trái hoặc bên trên dùng phản ánh kết cấu của tài

sản hay còn gọi là phần tài sản

- Phần bên phải hoặc bên dưới dùng phản ánh nguồn hình

thành tài sản hay còn gọi là phần nguồn

Phần tài sản:

Phản ánh toàn bộ giá trị tài sản hiện có của doanh nghiệp tại thời điểm báo cáo theo kết cấu tài sản và hình thức tồn tại trong quá trình hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp được chia thành 2 loại:

A Tài sản ngắn hạn

B Tài sản dài hạn

Phần nguồn vốn:

Phản ánh nguồn hình thành tài sản hiện có của doanh nghiệp tại thời điểm báo cáo Các chỉ tiêu nguồn vốn thể hiện trách nhiệm pháp lý của doanh nghiệp đối với tài sản đang quản lý và sử dụng ở doanh nghiệp chia thành 2 loại:

A Nợ phải trả

B Vốn chủ sở hữu

Kết cấu BCĐKT

Số tiền A- TÀI SẢN NGẮN HẠN A- NỢ PHẢI TRẢ

-B- TÀI SẢN DÀI HẠN B- VỐN CHỦ SỞ HỮU

10

Tính chất của sự thay đổi các khoản mục trên BCĐKT

Ví dụ 1:Tại DN ABC cĩ BCĐKT ngày 30/04/N như sau:

Tiền mặt

Hàng hĩa

20.000

7.000

Vay ngắn hạn

Phải trả người bán

12.000

4.000

Tài sản cố định hữu hình 3.000 Nguồn vốn kinh doanh 14.000

Sự thay đổi các khoản mục trên BCĐKT:

Trường hợp 1:Nghiệp vụ kinh tế phát sinh làm ảnh hưởng đến

hai khoản thuộc bên Tài sản và làm hai khoản này thay đổi,

một khoản tăng lên và một khoản giảm xuống tương ứng

Ví dụ 1 (tt): Doanh nghiệp xuất quỹ tiền mặt 5.000 gởi vào tài

khoản tiền gởi ngân hàng.

Nghiệp vụ kinh tế ảnh hưởng đến 2 khoản mục là:

- Tiền gởi ngân hàng: tăng

Bảng CĐKT sau khi nghiệp vụ này phát sinh như sau:

Tiền mặt Tiền gởi ngân hàng Hàng hĩa

………

………

7.000

Vay ngắn hạn Phải trả người bán

12.000 4.000

Tài sản cố định hữu hình 3.000 Nguồn vốn kinh doanh 14.000

Sự thay đổi các khoản mục trên BCĐKT:

Sự thay đổi các khoản mục trên BCĐKT:

Trường hợp 2:Nghiệp vụ kinh tế phát sinh làm ảnh hưởng đến

hai khoản thuộc bên Nguồn vốn và làm hai khoản này thay

đổi, một khoản tăng lên và một khoản giảm xuống tương ứng

Ví dụ 1 (tt): Doanh nghiệp vay ngắn hạn 1.000 để trả nợ người

bán.

Nghiệp vụ kinh tế ảnh hưởng đến 2 khoản mục là:

- Phải trả người bán: giảm

Bảng CĐKT sau khi nghiệp vụ này phát sinh như sau:

Sự thay đổi các khoản mục trên BCĐKT:

Tiền mặt Tiền gởi ngân hàng Hàng hĩa

15.000 5.000 7.000

Vay ngắn hạn Phải trả người bán

………

………

Tài sản cố định hữu hình 3.000 Nguồn vốn kinh doanh 14.000

Sự thay đổi các khoản mục trên BCĐKT:

Trường hợp 3:Nghiệp vụ kinh tế phát sinh làm ảnh hưởng đến

hai khoản thuộc bên 2 bên của BCĐKT, một khoản thuộc

bên tài sản và một khoản thuộc bên Nguồn vốn, làm cho

khoản bên Tài sản tăng lên và khoản bên Nguồn vốn cũng

tăng lên tương ứng

Ví dụ 1 (tt): Mua hàng hĩa chưa trả tiền người bán 2.000.

Nghiệp vụ kinh tế ảnh hưởng đến 2 khoản mục là:

- Phải trả người bán: tăng

Bảng CĐKT sau khi nghiệp vụ này phát sinh như sau:

16

Sự thay đổi các khoản mục trên BCĐKT:

Tiền mặt Tiền gởi ngân hàng Hàng hĩa

15.000 5.000

……

Vay ngắn hạn Phải trả người bán

13.000

………

Tài sản cố định hữu hình 3.000 Nguồn vốn kinh doanh 14.000

Sự thay đổi các khoản mục trên BCĐKT:

Trường hợp 4:Nghiệp vụ kinh tế phát sinh làm ảnh hưởng đến

hai khoản thuộc bên 2 bên của BCĐKT, một khoản thuộc

bên tài sản và một khoản thuộc bên Nguồn vốn làm cho bên

Tài sản giảm xuống và khoản bên Nguồn vốn cũng giảm

xuống tương ứng

Ví dụ 1 (tt): Doanh nghiệp dùng tiền gởi ngân hàng để trả nợ

vay ngắn hạn 3.000.

Nghiệp vụ kinh tế ảnh hưởng đến 2 khoản mục là:

- Tiền gởi ngân hàng: giảm

Bảng CĐKT sau khi nghiệp vụ này phát sinh như sau:

18

Sự thay đổi các khoản mục trên BCĐKT:

Tiền mặt Tiền gởi ngân hàng Hàng hĩa

15.000

………

9.000

Vay ngắn hạn Phải trả người bán

………

5.000

Tài sản cố định hữu hình 3.000 Nguồn vốn kinh doanh 14.000

Nhận xét:

 Mỗi NVKT phát sinh ảnh hưởng ít nhất đến hai khoản

mục

 NVKT chỉ ảnh hưởng đến Tài sản hoặc Nguồn vốn

- Chỉ làm thay đổi các khoản mục liên quan

- Khơng làm thay đổi số tổng cộng

 NVKT ảnh hưởng đến cả Tài sản và Nguồn vốn

- Chỉ làm thay đổi các khoản mục liên quan

- Làm thay đổi số tổng cộng

 NVKT làm phát sinh doanh thu, chi phí ảnh hưởng

đến bảng cân đối kế tốn thơng qua Lợi nhuận chưa

phân phối

Tổng Tài sản = Tổng nguồn vốn

Ảnh hưởng các nghiệp vụ kinh tế đến Bảng cân đối kế tốn

Chủ sở hữu gĩp vốn Mua tài sản bằng tiền Mua chịu tài sản Bán hàng, GB>GV Bán hàng, GB<GV Thanh tốn nợ phải trả

Tài sản & VCSH Tiền & TS khác

TS khác & Nợ phải trả Hàng tồn kho, Tiền (phải thu) & VCSH Hàng tồn kho, Tiền (phải thu) & VCSH Tiền & Nợ phải trả

Loại nghiệp vụ Tài sản Nợ phải trả VCSH Ghi chú

Chủ sở hữu góp

vốn

Mua tài sản

bằng tiền

Mua chịu tài

sản

Trả nợ bằng

tiền

Trả nợ bằng nợ

khác

Thu nợ bằng

tiền

Bán hàng,

GB>GV

Bán hàng,

GB<GV

Chi phí

3/1 Hàng tồn kho 80.000

5/1 Thiết bị 60.000

Tiền (60.000)

6/1 Xe tải 250.000

Tiền (30.000)

Tổng 400.000 300.000 + 100.000

trả + Vốn chủ sở hữu

tư LNCPP

31/1 Tiền 114.000

trả + Vốn chủ sở hữu

tư LNCPP

Đầu kỳ

1/1 Tiền 100.000

5/1 Thiết bị 60.000

Tiền (60.000)

6/1 Xe tải 250.000

Tiền (30.000) Phải trả NB 220.000

Tiền (90.000)

Ngày Tài sản = Nợ phải

trả + Vốn chủ sở hữu

tư LNCPP

31/1 Tiền 114.000

Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh

Khái niệm:

Là một báo cáo tài chính tổng hợp thể hiện tất cả các thu nhập và chi phí của doanh nghiệp trong một kỳ để tính kết quả kinh doanh

Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ:

Là toàn bộ số tiền mà doanh nghiệp thu được hoặc sẽ thu được

từ việc bán hàng hóa, sản phẩm, cung cấp dịch vụ cho khách hàng, bao gồm các khoản phụ thu và phí thu thêm ngoài (nếu có) DTBH = số lượng bán x đơn giá bán

Các khoản giảm trừ doanh thu:

- Chiết khấu thương mại: DN giảm giá do khách hàng mua với số lượng lớn

- Giảm giá hàng bán: DN giảm giá cho khách hàng do hàng hóa, sản phẩm, dịch vụ kém, mất phẩm chất hoặc sai quy cách so với thỏa thuận ban đầu

- Hàng bán bị trả lại: DN nhận lại hàng hóa, sản phẩm, dịch vụ kém, mất phẩm chất hoặc sai quy cách so với thỏa thuận ban đầu =>

doanh thu tương ứng sẽ giảm

- Thuế xuất khẩu, thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế GTGT (đối với DN áp dụng phương pháp trực tiếp)

Doanh thu hoạt động tài chính

Doanh thu từ tiền lãi, tiền bản quyền, cổ tức lợi nhuận được chia

- Tiền lãi: lãi cho vay, lãi tiền gửi, lãi bán hàng trả chậm, chiết khấu thanh toán được hưởng khi mua hàng, lãi đầu tư trái phiếu, lãi cho thuê tài chính,…

- Thu nhập từ chuyển nhượng,…

- Cổ tức, lợi nhuận được chia

- Thu nhập về hoạt động mua bán chứng khoàn ngắn hạn, dài hạn,

……

Doanh thu hoạt động tài chính

Doanh thu từ tiền lãi, tiền bản quyền, cổ tức lợi nhuận được chia

- Tiền lãi: lãi cho vay, lãi tiền gửi, lãi bán hàng trả chậm, chiết

khấu thanh toán được hưởng khi mua hàng, lãi đầu tư trái phiếu,

lãi cho thuê tài chính,…

- Thu nhập từ chuyển nhượng,…

- Cổ tức, lợi nhuận được chia

- Thu nhập về hoạt động mua bán chứng khoàn ngắn hạn, dài

hạn,

……

Giá vốn hàng bán

DTBH = số lượng bán x đơn giá bán GVHB = số lượng bán x đơn giá vốn Giá vốn hàng bán sẽ giảm khi DN bị khách hàng trả lại hàng

đã bán

Chi phí hoạt động tài chính:

Các khoản chi phí hoặc các khoản lỗ liên

quan đến hoạt động đầu tư tài chính

- Chi phí đi vay vốn

- Chi phí góp vốn liên doanh

- Lỗ chuyển nhượng chứng khoán ngắn hạn

- Chi phí giao dịch bán chứng khoán

………

Chi phí bán hàng

Là các khoản chi phí bỏ ra trong quá trình tiêu thụ hàng hóa, sản phẩm, cung cấp dịch vụ cho khách hàng

- Chi phí bảo quản, đóng gói

- Chi phí vận chuyển, bảo hiểm

- Chi phí giới thiệu, bảo hành sản phẩm

………

Chi phí quản lý doanh nghiệp

Các chi phí quản lý chung doanh nghiệp

- Chi phí tiền lương và các khoản trích theo lương của nhân

viên quản lý (bộ phận văn phòng)

- Chi phí vật liệu, công cụ dụng cụ sử dụng tại văn phòng

- Chi phí khấu hao TSCĐ và sửa chữa TSCĐ dùng tại bộ phận

văn phòng,

…………

Chi phí khác

Là các chi phí ngoài các chi phí sản xuất kinh doanh phát sinh trong hoạt động kinh doanh thông thường của doanh nghiệp

- Chi phí về thanh lý, nhượng bán TSCĐ

- Giá trị còn lại của TSCĐ đem đi thanh lý

- Các khoản tiền phạt do DN vi phạm hợp đồng, chậm nộp thuế, vi phạm hành chính

………

Thu nhập khác

Là các khoản thu nhập phát sinh từ các hoạt động ngoài các

hoạt động tạo ra doanh thu

- Thu nhập từ thanh lý, nhượng bán TSCĐ

- Thu tiền phạt do đối tác vi phạm hợp đồng

- Thu các khoản nợ khó đòi đã xử lý xóa sổ

- Thu nhập từ quà biếu tặng của các tổ chức, cá nhân tặng cho

doanh nghiệp

…………

Chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp

Chi phí thuế TNDN hiện hành = Thu nhập chịu thuế trong năm x Thuế suất thuế TNDN Hiện tại thuế suất thuế TNDN 25% (Luật thuế TNDN có hiệu lực từ ngày 01/01/2009)

Loại nghiệp vụ BCĐKT BCKQHĐKD

Bán hàng thu tiền, GB>GV

CP vận chuyển hàng

đi bán Bán hàng GB<GV

Bị phạt, chưa nộp

CP vận chuyển hàng mua về kho