Kế toán và dịch vụ kế toán Việt Nam trong tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế Mai Thị Hoàng Minh. - TP.HCM Trường Đại Học Kinh Tế

D~ tai cling dua ra cac giai phap nang cao chftt luqng dich V\1 k€ toan va tang cubng cong tac quan ly hanh ngh~ k€ toan cling nhu xay dvng h6 sa quan ly trong cong ty dich V1 k€ toan, x

BO GIAO DUC VA DAO TAO

CN PGS.TS MAl THI HOANG MINH •

Thanh vien tle tai:

PGS.TS Mai Thi Hoang Minh

TS NguySn Xuan Hung ThS N guySn Thi My Hoang ThS Lu Thi Thanh Nhan ThS Vu Thu H~ng

ThS Ph;;tm Quang Huy ThS NguySn Thi Anh Linh

TP HO CHi MINH- Nam 2010

BQ GI.AO D~C ElAO T~O TRU'ONG Eli,\1 H9C KINH T'E TP.HCM

I rfHUVItN

~0~

Chu nhi~m

Thanh vien Thanh vien Thanh vien Thanh vien Thanh vien Thanh vien

Thong tin k~t qua nghien cll'u

Nhfrng di~m m6'i ctia d~ tai

LOi cam O'n

Danh m1.J.c cac chfr vi~t t~t

LOi mO' dfiu

CHUONGI

MUCLUC • •

Nhfrng v~n d~ cO' ban v~ h(}i nh~p kinh t~ quAe t~ trong linh vvc k~ toan

,

Trang

v8 djch VI} ke toan •••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••• 1

1.1 Qua trinh h(}i nh~p kinh t~ quAe t~ ctia Vi~t Nam !

1.2 Cac nguyen t~c cO' ban ctia h~ thBng thrrO'ng m~i da phrrO'ng va khu V\fC ••• 3 1.2.1 Thuang m~i khong c6 sv phan bi~t d6i xu (hang h6a va dich V\1) 3

1.2 2 Tang cuang mo cua thi truang, t~o l~p moi trub'ng thuang m~i 6n djnh 4

1.2.3 Nguyen t~c c~nh tranh cong b~ng 5

1 2 4 Kh uyen : kh' h h 't t · 1c p a rten v x a' c? · c' h k' h at ac 1n t: e 5

1.3 Nhfrng yeu cfiu v~ h(}i nh~p trong linh vvc thrrO'ng m~i, djch V\1 va dfiu trr 5 1.3.1 Tv do h6a thuang m~i (thuang m~i hang h6a va djch V\1) 5

1.3.2 Tv do h6a va thu~n lqi dAu tu 8

1.4 CO' h(}i va thach thll'c dAi v6i Vi~t Nam trong qua trinh h(}i nh~p kinh t~ , , quOc te 8

1.4.1 Nhfrng ca h()i c6 duqc trong qua trinh h9i nh~p 8

1.4.2 Nhfrng thach thuc va nghia V\1 d6i v6'i Vi~t Nam trong qua trinh h9i nh~p IO 1.5 Quan di~m, yeu cfiu dAi v6i k~ toan va djch V\1 k~ toan trong h(}i nh~p kinh t~ 13

1 51 Q uan tern d.x h"' h" Ql n ~p ve e an v ~ k: to' a' d' h JC V\1 k: to'n e a 13

1.5.2 Yeu cAu d6i v6'i ke toan va djch V\1 ke toan trong h9i nh~p kinh te qu6c te 14

1.6 Cac cam k~t C\1 th~ cua Vi~t Nam trong qua trinh h()i nh~p trong linh vvc

1.7

1.8

1.9

kC toan va djch Vt} kC toan 16

1.6.1 Cac cam k€t vS k€ toan va dich V\1 k€ toan trong ASEAN 16

1 6.2 Cac cam k€t vS dich V\1 k€ toan trong Hi~p dinh Thuang m~i Vi~t - My 16

1.6.3 Cam k€t linh \f\IC dich V\1 k€ toan, ki€m toan va qwin ly chung tir trong WTO 17

Lo trinh mO' cfra hoi nhap cua k~ toan Viet Nam 20

LQ'i ich cua khach himg khi sfr d1,lng djch V\1 k~ toan 22

Kinh nghi~m ho~t d()ng djch V\1 k~ toan cua m()t sA quAe gia trong khu V\fC , va the gi&i 25

1.9.1 Kinh nghiem ho~t d('>ng djch V\1 k€ toan cua Singapore 25

1.9.2 Kinh nghi~m ho~t d('>ng dich V\1 k€ toan cua Trung Qu6c 36

1.9.3 Bai hQc kinh nghi~m rut ra cho ho~t d('>ng dich V\1 k€ toan cua Vi~t Nam 41 KCt lu'n Ch a<rng 1 44

ChrrO'ng 2 Thvc tqmg k~ toan va djch V\1 k~ toan Vi~t Nam nhiim thvc hi~n cac, cam k~t , , ? , quoc te va gia nh~p To chrrc thrrO'ng m~i the gi6i 45

2.1 Thvc tr~ng djch V\1 k~ toan cua Vi~t Nam hi~n nay 46

2.1.1 Cac quy dinh phap ly hi~n hanh vS ho~t d('>ng dich V\1 k€ to an 46

2.1.2 Thvc tr~ng dich V\1 k€ toan cua Vi~t Nam hi~n nay 47

2.1.2.1 VS s6 luqng CaC cong ty dich V\1 k€ toan .49

2.1.2.2 Thvc tr~ng qul!m ly ho~t d('>ng djch V\1 k€ toan 50

2.1.2.3 Thvc tr~ng ho~t d('>ng cac cong ty va ca nhan hanh nghS k€ toan 51

2.1.2.4 Thvc tr~ng vS h6 SO' qwin ly trong cong ty dich V\1 k€ toan 53

2 1.2 5 Thvc tr~ng vS d('>i ngii chuyen gia k€ to an va ki€m to an 55

2.1.3 Thvc tr~ng ki€m soat chftt luqng dich V\1 57

2.2 Thrrc trang dao tao .,58

2.3 Thrrc trang boat dong cua Hoi ngh@ nghiep 66

2.4 Nhfrng han ch~ trong dich vu k~ tmin hi en nay 68

2.5 Nguyen nh8n ella nhfrng tht}'c tr\)ng 72

2.6 Danh gia v@ boat dOng dich vu k@ toan 73

K~t lu~n chuang 2 77

CHUONG3 Nhfrng ki~n nghj va ghH phap nhAm hoan thi~n ho\lt d{)ng djch Vl} k~ toan trong , , , , tien trinh hQi nh~p kinh te quOc te 78

, 3.1 Kien nghj 78

3 1.1 D6i v6'i nha nu6'c 78

3 1.2 D6i v6'i H9i k~ to an - kiSm toan 79

3 1.3 D6i v6'i cac ca sa dao t~o, b6i du5ng k~ toan vi en ( cac truang d~i hQc, cac hQc vjen, t6 cht'rc ngh~ nghi~p) 80

3 1.4 D6i v6'i cac t6 cht'rc, ca nhan cung cdp djch V\1 k~ toan 80

3.2 cac gi3.i ph a p 82

3 2.1 Nh6m giai phap chung 82

3.2.2 Cac giai phap c\1 thS 83

3 2.2.1 Gifti phap v~ khuon kh6 phap ly 83

3.2.2.2 Giai phap nang cao chAt luqng djch V\1 k~ toan va tang cuang cong tac quan ly hanh ngh~ k~ toan 85

3.2.2.3 Giai phap xay dvng h6 sa quan ly trong cong ty djch V\1 k~ toan 89

3.2.2.4 Cac giai phap lien quan t6'i xay dvng d9i ngu nhan vien trong cac cong ty djch V\1 k~ to an 94

3.2.2.5 Cac giai phap cho m9t s61Inh vvc lien quan khac 96

K~t lu~n chuang 3 98

K~t lu~n chung

Tai li~u tham khao

B(> GIAO DVC v A DAO T ~0

TRUONG DAI HOC KINH TE TP.HCM

ThO'i gian thgc hi~n:

CO' quan chu tri:

PGS.TS Mai Thi Hoang Minh Tir thang 01 nam 2008 d~n thang 07 nam 2010 TrU"O'ng D~i hQc Kinh T~ TP.HCM

1 Cac san phim cua d~ tai

Bao cao Phan tich g6m :

- Bao cao t6ng hqp dS Uti: "K~ toan va dich V\1 k~ toan trong ti~n trinh h{>i

nh~p kinh t~ qu6c t~"

- 12 Bai bao dang tai tren tl;lp chi k~ toan Vi~t Nam, TC;lp chi Ki~m toan Vi~t

Nam, TC;lp chi phat tri~n kinh t~, Ky y~u H{>i thao Anh huang cua vi~c gia

nh~p t6 chuc thuang m(;li th~ gi6'i (WTO) d6i v6'i nSn kinh t~ Vi~t Nam do B{> Giao dvc va Dao t(;lo, Truang DC;li h9c Kinh t~ TP H6 Chi Minh va cac

truang DC;li h9c trong llnh vvc kinh t~ Nha xufit ban T6ng hgp TP.H6 Chi Minh, H{>i thao khoa h9c do B{> Giao dvc dao t(;lo va Kh6i cac truang DC;li h9c kinh t~ vS: "Phvc h6i, thuc dfry tang tru&ng kinh t~ va ki~m soat l(;lm phat t(;li Vi~t Nam sau suy giam kinh t~"

- M()t s6 d€ xufrt va giai phap cho k~ toan va dich vv k~ toan trong ti~n trinh h()i nh~p kinh t~ qu6c t~

2 v~ bi quy~t cong ngh~ va cong ngh~ san xuit

3 U ng dvng trong san xuit va hi~u qua kinh t~

D€ tai nghien cuu v€ dich vv k~ toan cua Vi~t Nam, qua d6 se danh gia duqc Thvc tqmg k~ toan va dich V\1 k~ toan Vi~t Nam nh~m thl)'c hi~n cac, cam k~t qu6c t~ va gia nh~p t6 chuc thuong m1;1.i th~ gi6i Ben c1;1.nh d6 d€ tai con dua ra cac ki~n nghi, giai phap nh~m hoan thi~n ho1;1.t d()ng dich vv k~ toan trong ti~n trinh h9i nh~p kinh

t~ qu6c t~

D€ tai se la n€n tang ly thuy~t tham khao chung cho nhung ai c6 nhu d.u nghien cuu v€ ho1;1.t d()ng dich vv k~ toan D6ng thai day cling la tai li~u quy bau dong g6p cho cac nha quan ly k~ toan, cac nha nghien CUu va cac doanh nghi~p dich V\1 k~

toan va ca nguai tieu dung dich V\1 kS toan

4 Tinh hinh sfr dvng kinh phi :

Chu nhi~m d€ tai da chi 50.000.000 d6ng (tinh luon chi phi cho H()i d6ng nghi~m

thu chinh thuc va chi phi qmin ly khoa hQc) d6 thn nghien cuu d€ tai nay

Xac djnh cua CO' quan chu tri

(ky, dong diu)

TP.HCM, ngay 18 thang 07 nam 2010

Chu nhi~m d~ tai

PGS TS Mai Thj Hoang Minh

B<) GIAO DVC VA DAO T~O

Tend~ titi:

KE TOAN v A DICH vu KE TOAN

ThOi gian thl}'c hi~n:

CO' quan chu tri:

PGS TS Mai Thi Hoang Minh

Trm'rng D~i hQc Kinh T~ TP.HCM

1 De Uti nghien c(ru va trinh bay m(>t each c6 h~ th6ng nhfrng vftn de ca bfm ve h(>i

nh~p kinh t~ qu6c t~ trong llnh vvc k~ toan djch Vl,t k~ toan g6m:

- Qua trinh h(>i nh~p kinh t~ qu6c t~ cua Vi~t Nam;

- Cac nguyen t~c ca bfm cua h~ th6ng thuang m~i da phuang va khu vvc;

- Nhfrng yeu cftu ca bfm ve h(>i nh~p trong llnh V\fC thuang m~i djch V\1, dftu tu;

- Ca h(>i, thach thuc d6i v6i Vi~t Nam;

- Quan di~m yeu cftu d6i v6i ho~t d(>ng djch V\l k~ toan;

- Cac cam k~t cv th~ cua Vi~t Nam, 19 tinh m& cua h(>i nh~p cua Vi~t Nam trong ti~n trinh h(>i nh~p kinh t~ qu6c t~

- Nhfrng lqi ich cua khach hang khi Slr dvng djch V\l k~ toan

Cac de tai tru6'c day chua c6 de tai nao thvc hi~n dfty du nhfrng vftn de tren

2 De tai cling nghien cuu va tim hi~u ve mo hinh ho~t d(>ng djch V\l k~ toan cua m(>t s6 qu6c gia d~ tlr d6 rut ra bai hQC kinh nghi~m cho ho~t d(>ng djch V\} k~ toan CUa

Vi~tNam

3 De tai da ti~n hanh nghien cuu xay dvng Bfmg cau hoi va ti~n hanh khao sat nh~m

xac djnh tinh hinh ho~t d(>ng djch V\l k~ toan cua cac cong ty djch V\l k~ toan Cac khao sat tru6'c day chi m6'i dung l~i a cac phat bi~u, nh~n djnh a d~ng cac bai bao

4 D~ Uti danh gia thvc tqmg cua ho~t d()ng dich vt) k€ toan tren ca sa dua ra nhung nguyen nhan chu quan va khach quan d~ gilii thich nhung h~n ch€ cua ho~t d()ng

dich V1) k€ to an, nhung y€u kern cua vi~c quan ly ho~t d()ng nay Tu d6 xac dinh

duqc sv cfin thi€t va nhu cfiu v~ dich V\1 k€ toan 6 Vi~t Nam hi~n nay

5 D~ tai cling dua ra cac giai phap nang cao chftt luqng dich V\1 k€ toan va tang cubng cong tac quan ly hanh ngh~ k€ toan cling nhu xay dvng h6 sa quan ly trong

cong ty dich V1) k€ toan, xay d\fng dQi ngli nhan vien trong cac cong ty dich V1) k€ toan tftt ca nh~m huang t6i m()t dich V\1 k€ toan chuyen nghi~p phil hqp v6i yeu

cfiu h()i nh~p kinh t€ qu6c t€

6 v~ Thvc ti€n, d~ tai c6 gia tri tham khao va ung dl)ng trong ho~t d()ng dich V1) k€ toan cong tac quan ly ho~t d()ng nay 6 Vi~t Nam

Xac djnh ciia cO' quan chii trl

(ky, dong d~u)

TP.HCM, ngay 18 thang 07 nam 2010

Chii nhi~m d~ tai

PGS TS Mai Thj Hoang Minh

LOICAMON

f)~u tien, xin gui lai chan th~mh cam an dSn Ban Chu nhi~m cua Khoa KS tm1n

- KiSm tmin thu()c Truong f)~i h<;>c Kinh TS Thanh ph6 H6 Chi Minh da d9ng vien nhom nghien cful chung toi trong su6t thai gian qua trinh thvc hi~n va hoan thanh ds tai nay

f)S thvc hi~n duqc dS tai nghien CUu nay' chung toi da nh~n duqc S\}' ung h9 va giup da tu nhisu dan vi va ca nhan

Chung tOi xin tran tr<;>ng cam an BQ Giao d\lc va dao t~o ; Phong Quan ly khoa h<;>c va hqp tac qu6c tS thu()c Truong B~i h<;>c Kinh TS Thanh ph6 H6 Chi Minh

da ch~p nh~n va cung c~p kinh phi cho chung toi thvc hi~n ds tai nay

Chung toi cling xin tran tr<;>ng cam an Ban lanh d~o cua nhiSu dan vi, b9, ban, nganh co tr\} sa ho~t d9ng a thanh ph6 va t~i m<?t s6 tinh da t~o disu ki~n va h6

trq cho chung toi r~t nhisu trong qua trinh khao sat va thu th~p s6 li~u

Chung toi cling khong quen gui lai cam an chan thanh dSn nhling tac gia cua cac cong trinh nghien CUu rna dS tai nay da tham khao vi da giup cho chung toi cling nhu nhling nguai nghien cful sau thu~n lqi han r~t nhiSu trong qua trinh tim hiSu va nghien CUu cua minh

Cu6i cling xin chan thanh cam an Quy th~y co trong cac H9i d6ng nghi~m thu

da co nhung y kien dong gop quy bau ds chung toi hoan thanh t6t dS tai cua minh

TPHCM, thang 07 nam 2010

T~p th~ tac ghi

Hi~p h()i cac qu6c gia Dong Nam A K€ toan vien cong chung ASEAN Bao cao tai chinh

Chufin mvc k€ toan K€ toan vien cong chung Doanh nghi~p

Doanh nghi~p nha nu6c Doanh nghi~p nho va vua Kh6i c()ng d6ng chung Chau Au

Hi~p dinh chung v~ thuong m~i va dich V\1 Hanh chinh sv nghi~p

Chufin mvc k€ toan qu6c t€

Lien doan k€ toan qu6c t€

Chufin mvc v~ l~p bao cao tai chinh qu6c t€

H()i K€ toan vien cong chung Singapore Chufin mvc k€ toan cong qu6c t€

Chufin mvc kiSm toan qu6c t€

Kho b~c nha nu6c KiSm toan vien Quy ch€ t6i hu~ qu6c

Ngan sach Dai ng() qu6c gia hay Quy ch€ d6i xu qu6c gia Trach nghi~m hfiu h~n

Trung Qu6c H()i k€ toan va kiSm toan Vi~t Nam Chufin mvc k€ toan Vi~t Nam

Vi~t Nam Chufin mvc kiSm toan Vi~t Nam

T 6 chuc thuong m~i th€ gi6i

1 Ly do chQn d~ tai

Lich su ngfmh dich vv k€ to{m cua Vi~t Nam ra deri til nam 1991 v6i sv xuAt hi~n cua ngay cang nhit3u cac cong ty ki~m toan d()c l~p Nhung thvc chAt, trong su6t hon 15 nam hinh thfmh va phat tri~n d6, mQi ho~t d()ng dich vv chu y€u cua nganh dt3u t~p trung vao djch V\1 ki~m toan, soat xet bao cao tai chinh theo CaC chuftn IDVC ki~m toan, dich V\1 k€ toan chi€m ty trQng h€t sue khiem t6n v€ doanh thu, chu y€u la dich

V\1 tu vAn thi€t l~p h~ th6ng k€ toan, tu vAn v€ tai chinh va thu€, dfw t~o c~p nh~t ki€n thuc va nghi~p V\1 chuyen mon

Cho d€n khi Qu6c h()i ban hanh Lu~t K€ toan thang 06 nam 2003, Chinh phu ban hanh Nghi dinh 129/2004/ND-CP quy dinh chi ti€t thi hanh lu~t v6i cac qui dinh v€ "hanh ngh€ k€ to an", ho~t d()ng dich vv k€ to an m6i chinh thuc duqc xem la ho~t d()ng hanh ngh€ d()c l~p Nhung cling ph:!ti t6i khi B() Tai chinh tb chuc ky thi qu6c gia cAp chung chi hanh ngh€ k€ toan l~n d~u tien vao nam 2005, vatu d6 lien tvc tb

chfrc vao CaC nam ti€p theo, cac doanh nghi~p dich V\1 k€ toan b~t d~u dUQ'C thanh l~p ho~t d()ng theo Lu~t Doanh nghi~p 2005, Lu~t K€ toan nam 2003 va thvc hi~n dang

ky hanh ngh€ k€ toan theo Thong tu s6 72/2007/TT-BTC K~ tu d6, ho~t d()ng dich vv k€ toan da b~t d~u qua trinh tbn t~i va phat tri~n d()c l~p do khong con phai "nup b6ng" va d()c quyt3n b6'i cac doanh nghi~p ki~m to an nhu tru6c day

Trong xu hu6ng phat tri~n nt3n kinh t€ thi truerng hi~n nay, cac dich vv k€ toan ngay cang duqc nh~c d€n nhit3u han b6'i n6 mang l~i lqi ich khong chi cho cac doanh nghi~p rna concho cac nha d~u tu, cac CO' quan qu:!m ly nha nu6c va cho ca nen kinh t€ Tuy nhien, do nhit3u y€u t6 khach quan va chu quan, cac doanh nghi~p dich vv k€ toan thu~n tuy hi~n nay CO qua it v€ s6 luqng, mong ve nhan SV, thi€u nhan SV Cao cAp, y€u ve h~ th6ng h~ t~ng ky thu~t va CO' ch€ quan ly chAt luqng dich V\1 chua ch~t che, chua n6i d€n cac cong tac tb chuc b() may, quan tri ho~t d()ng Do v~y, ho~t d()ng cung cAp dich vv k€ toan tren thi truerng hi~n nay da s6 vftn do cac cong ty ki~m toan thvc hi~n va m()t lvc luqng dong dao nhfrng ngueri lam ngh€ k€ toan thvc hi~n cac dich V\1 du6i tU each ca nhan ffi~C du chua du dieu ki~n dang ky hanh ngh€

Ben c~nh d6, xet m()t g6c d() khac,v6i tu each la m()t nganh, m()t llnh vvc thuang m~i dich vv duqc quan tam va h()i nh~p kha toan di~n Thuong m~i dich V\1

n6i chung, thuang m~i dich vv k€ toan n6i rieng da tr6' thanh nganh kinh t€ quan trQng

va chi€m ty trQng dang k~ trong thuang m~i cua tung qu6c gia va toan c~u Tv do h6a thuang m~i dich V\1, tv do hoa dich vv k€ toan da tr6' thanh m6i quan tam cua nhieu

qu6c gia, nh~t la cac nu6c phat tri~n Mvc tieu cua tv do hoa thuong m~i dich vv va dich vv k~ toan la cac qu6c gia lo~i bo nhung h~n ch~, nhung rao can d6i v6i ho~t d()ng cua phap nhan va th~ nhan nu6c ngoai tren lanh th6 nu6c minh va danh cho nhau quy ch~ d6i xu qu6c gia Nghia la khong c6 sv phan bi~t d6i xu trong thmmg

m~i hang hoa va dich vv Theo d6, m6i thanh vien phai danh cho dich vv cua mQi thanh vien khac sv d6i xu uu dai tuong tv nhu uu dai danh cho dich vv cua mQi thanh vien khac Khong c6 qu6c gia nao duqc huang cac lqi th~ thuong m~i d~c bi~t hon so v6i qu6c gia khac Cac thanh vien duqc d6i xu cong b~ng va d~u duqc quy~n huang lqi tU cac CUQC dam phan V~ thu~ quan, V~ hang rao phi thu~ quan Va rna CUa thj truang dich V\1 Quy ch~ d6i xu qu6c gia con quy dinh m()t san phAm ho~c dich V\l khi duqc nh~p khAu vao thi trucmg m()t qu6c gia phai duqc d6i xu uu dai nhu san phAm, dich vv trong nu6c N()i dung cua tv do hoa thuong m~i dich V\1, trong d6 c6 k~ toan

va dich vv k~ toan duqc th~ hi~n qua 4 hinh thuc: cung c~p dich vv qua bien gi6i, tieu dung dich vv a nu6c ngoai, hi~n di~n thuong m~i, hi~n di~n th~ nhan Trong 4 hinh thuc cung C~p djch V\l nay, djch V\l llnh VVC k~ toan va djch V\l k~ toan, hinh thtrc cung c~p dich vv thong qua sv hi~n di~n thuong m~i va hi~n di~n th~ nhan duqc nhi~u nu6c thanh vi en quan tam va cling la hinh thuc ho~t d()ng c6 hi~u qua va d~ duqc ch~p

2 M\JC tieu va ph~m vi nghien CtfU

M(lc tieu: Danh gia nhung tac d()ng cua cam k~t qu6c t~ v~ ho~t d()ng dich vv k~ toan d6i v6i Vi~t Nam D~ tu d6 dua ra cac ki~n nghi va giai phap nh~m hoan thi~n h~ th6ng phap lu~t v~ k~ toan va dich vv k~ toan ti~p v6i cac tieu chuAn qu6c t~ tung bu6c thvc hi~n cac cam k~t h()i nh~p theo cac di~u u6c qu6c t~ rna Vi~t Nam da ky kY

k~t hoac gia nh~p

Ph{lm vi: D~ tai nay chi t~p trung nghien cuu nhung v~n d~ co bfm v~ h()i nh~p

kinh t~ qu6c t~ trong llnh vvc dich V\l k~ toan cua Vi~t Nam K~t hQ'P v6i khao sat thvc tr~ng ho~t d()ng va dich V\l k~ toan cua Vi~t Nam qua cac thai ky d~ tu d6 dua ra nhung ki~n nghi va giai phap hoan thi~n nh~m ti~p c~n v6i cac tieu chuAn qu6c t~ tung bu6c thvc hi~n cac cam k~t h()i nh~p trong k~ toan va dich vv k~ toan theo cac

3 N()i dung nghien crru

De tai thvc hi~n tren co sa nghien c(ru k€ tmin va dich V\1 k€ toan cua Vi~t Nam

trong ti€n trinh h()i nh~p kinh t€ qu6c t€ g6m cac vfrn de C\1 th€ sau day:

H~ th6ng nhung vfrn de co bfm ve h9i nh~p kinh t€ trong linh V\fC k€ toan va

dich V\1 k€ toan nhu: qua trinh h()i nh~p kinh t€ qu6c t€ cua Vi~t Nam, cac nguyen t~c

CO bfm cua h~ th6ng thuong m~;ti da phuong va khu V\fC, nhung yeu cfiu ve h()i nh~p

trong linh V\fC thuong m~;ti dich V\1 va dfiu tu, co h()i thach thuc d6i v6i Vi~t Nam trong

h9i nh~p kinh t€ qu6c t€, quan di€m, yeu cfiu d6i v6i k€ toan va dich V\1 k€ toan trong

h9i nh~p kinh t€

Khao sat thvc tr~;tng ho~;tt d()ng dich V\1 k€ toan nh&m thvc hi~n cac cam k€t

qu6c t€ khi da la thanh vien cua T6 chuc thuong m~;ti th€ gi6i Tren co sa d6 danh gia nhung k€t qua d~;tt duqc va nhung kh6 khan t6n t~;ti ve ho~;tt d()ng dich V\1 k€ toan Vi~t

Nam

Danh gia tac d()ng d6i v6i ho~;tt d()ng dich V\1 k€ toan cua Vi~t Nam trong cam k€t qu6c t€ va nhung ki€n nghi giai phap, bao g6m cac giai phap chung va giai phap C\1 th€

4 PhrrO'ng phap nghien crru

De tai duqc thvc hi~n dva tren phuong phap lu~n duy v~t bi~n chung va duy

v~t lich su d6ng thai c6 k€t hqp cac phuong phap th6ng ke, phan tich tbng hqp, quy

n~;tp Su d\lng cac tai li~u va s6 li~u thu cfrp duqc dang tai tren Internet d€ giai quy€t nhung v&n de duqc d~t ra trong de tai

5 K~t cftu cua d~ tai

De tai nghien cuu dai 100 trang, ngoai phfin mer dfiu, k€t lu~n va ph\1 1\lC n()i dung chinh cua de tai th€ hi~n a 3 chuong:

ChrrO'ng 1: Nhung vfrn de co ban ve h()i nh~p kinh t€ trong linh V\fC k€ toan va

ChU"ong 1

TRONG LiNH VUC KE TOAN VA DICH VU KE TOAN

1.1 Qua trinh h(}i nh~p kinh t~ qu6c t~ cua Vi~t Nam

Qua hon 20 nam dbi m6'i (1986-2010), Vi~t Nam da d~t duqc nhung thfmh 1\Ju

quan trQng tren con duong h(>i nh~p vao n€n kinh t~ th~ gi6'i va khu vvc

Vi quan hf song phlfung

D~n nay, Vi~t Nam da c6 quan h~ ngo~i giao v6'i 167 nu6'c va c6 quan h~

thuang m~i v6'i khofmg 224 nu6'c va vting lanh thb, da ky 87 hi~p dinh thuong m~i

song phuang (ca ky m6'i va ky l~i) Vi~t Nam cling da kY han 350 Hi~p dinh hqp tac phat tri~n v6'i cac nha tai trq, 48 Hi~p dinh khuy~n khich va bao h(> d~u tu, 42 hi~p

dinh tranh danh thu~ hai l~n va 3 7 Hi~p dinh hqp tac v€ van h6a song phuang v6i cac

nu6'c va tb chuc qu6c t~

Ngay 13/07/2000, Hi~p dinh thuang m~i Vi~t Nam- Hoa Ky (BTA) duqc kY

k~t va Hi~p dinh nay chinh thuc c6 hi~u lvc tir 10/12/2001

Trong quan h~ kinh t~ song phuang, vi~c giai quy~t t6t quan h~ v6'i Trung

Qu6c, Nh~t Ban, My, C(>ng dbng chau Au (EU), c6 y ngh1a quan trQng nhfit

vi quan hf tla phlfO'ng

Vi~t Nam da tr& thanh thanh vien cua cac tb chuc tai chinh qu6c t~ va khu V\fC nhu: Ngan hang th~ gi6'i (WB), Quy ti€n t~ qu6c t~ (IMF), Ngan hang phat tri~n chau

A (ADB),

Ngay 25/7/1995, Vi~t Nam da tr& thanh thanh vien chinh thuc cua tb chuc

A SEAN, tir ngay 0 1 thang 0 1 nam 1996 b~t d~u thvc hi~n ngh1a V\1 cua m(>t thanh vi en ASEAN tham gia khu vvc thuang m~i tv do ASEAN (AFTA) v6'i cam k~t thvc hi~n

Chuang trinh uu dai thu~ quan c6 hi~u lvc chung (CEPT) nh~m c~t giam thu~ quan va lo~i bo cac hang nlo phi thu~ quan d~ tang cub'ng buon ban n(>i kh6i va thu hut d~u tu

tir ben ngoai

Thang 3 nam 1996, Vi~t Nam da tham gia Di€n dfm hQ'p tac A-Au (ASEM) v6i

tu each thfmh vien sang l~p Thang 11 nam 1998, Vi~t Nam duqc k&t n~p vao Di€n dan hqp tac kinh t& chau A - Thai Binh Duang (APEC) g6m 21 n~n kinh t& thu<)c vung long chao chau A- Thai Binh Duang

Ngay 04 thang 01nam 1995 Vi~t Nam da chinh thuc n<)p dan xin gia nh~p T6 chuc thuang m~i th& gi6i (WTO) va da duqc U~i h9i d6ng ti&p nh~n

Ngay 31 thang 01 nam 1995: Ban xem xet cong tac gia nh~p (WP) cua VN duqc thanh l~p v6i chu tich la ong Eirik Glenne, d~i su Na Uy t~i WTO

Ngay 24 thang 08 nam1995: VN n<)p bi vong Ivc v~ ch& d9 ngo~i thuang VN

va gt'ri t6i Ban thu Icy WTO d~ luan chuy~n d&n cac thanh vien cua ban cong tac

Nam 1998-1999: Cac phien hoi va tra lai v6i ban xem xet cong tac xet duy~t

Uftu nam 2002: VN gt'ri ban chao ban dftu v~ thu& quan va dich V\1 t6i WTO va b~t dftu ti&n hanh dam phan song phuang v6i m9t s6 thanh vien tren ca sa ban chao

ban dftu V~ thu& quan Va djch V\}

Ngay 09 thang 10 nam 2004: VN va EU d~t th6a thu~n v~ vi~c VN gia nh~p

Ngay 18 thang 7 nam 2005: VN va Trung Qubc d~t thoa thu~n v~ vi~c rna ct'ra thi truang d~ VN gia nh~p WTO

Ngay 31 thang 5 nam 2006: Ky thoa thu~n k&t thuc dam phan song phuang v6i

My - nu6c cubi cling trong 28 dbi tac c6 yeu cftu dam phan song phuang

Ngay 26 thang 10 nam 2006: VN hoan tfit dam phan da phuang tbt dt;p v6i cac nu6c

Ngay 07 thang 11 nam 2006: D~;ti h()i d6ng WTO g6m 149 nu6c da ti~n hanh m()t phien hQp d~c bi~t d~ ti~n hanh le k~t n~;tp Vi~t Nam tra thanh thanh vien thu 150 cua t6 chuc thuang m~;ti th~ gi6i

C6 th~ n6i, tnii qua cac phien dam phan tir thang 07 nam 1998 d~n thang 11

nam 2006, Vi~t Nam da to ro quy~t tam thuc dliy dam phan d~ s6m duqc gia nh~p

WTO nh&m rna r()ng thi trubng hang h6a, dich V\1 cho cac doanh nghi~p Vi~t Nam,

tranh hi phan bi~t d6i xu, thu hut them v6n dllu tu,

Ben c~;tnh qua trinh dam phan d~ duqc gia nh~p gia nh~p WTO, Vi~t Nam da

tich eve tham gia dam phan cac hi~p dinh thuang m~;ti da phuang khac, nhu Hi~p dinh thuang m~;ti gifra cac nu6c ASEAN v6i cac d6i tac Trung Qu6c, Han Qu6c, Nh~t Bfm,

AnD(),

1.2 Cac nguyen t~c CO' ban cua h~ thBng thU'O'ng m~i da phU'O'ng va khu Vl}'C

Cac nguyen t~c cua GATT (WTO) da tra thanh ca sa n€n tang ap dvng chung trong CaC t6 ch(rc kinh t~ khu V\fC va trong n()i dung cua cac hi~p dinh thuang m~;ti

song phuang

1.2.1 ThU'O'ng m~i khong c6 sl}' phan bi~t dBi xfr (hang h6a va dich V\1)

Cac di€u khoan ca ban cua WTO (k~ thira cua GATT) tru6c day da x6a bo sv

phan bi~t d6i xu gifra cac nu6c thanh vien va gifra hang nh~p khliu va hang san xuit n()i dia

Bi¢n phap ch6ng phiin bi¢t a6i xu thu nhdt la Di€u khoan T6i hu~ quflc (MFN),

theo d6 m6i thanh vien phai danh cho san phlim ho~c dich V\1 cua m()t thanh vien khac

sv dfli xu uu dai tuang tv nhu uu dai danh cho san phlim ho~c dich V\1 cua mQi thanh

vien khac Khong c6 qu6c gia nao duqc huang cac lqi th~ thuang m~;ti d~c bi~t han so v6i cac qu6c gia khac Cac thanh vien duqc d6i xu cong b&ng va d€u duqc quy€n huang lqi tir cac CUQC dam phan giam thu~ quan

Bi¢n phap ch6ng phiin bi¢t a6i xu thu hai la quy ch~ dfli xu quflc gia (NT) Di€u khoan nay quy dinh r&ng, m<)t dich V\1 khi duqc nh~p khfiu vao thi trub'ng cua

rn()t qu6c gia phai duqc d6i xu uu dai nhu dich V\1 tuang tv dang ho~t d()ng trong nu&c

Hai quy dinh ch6ng phan bi~t d6i xu neu tren khong chi duqc ap d\lng d6i v&i thuang rn~i hfmg h6a rna con dUQ'C rna r{)ng ap d\}ng df>i V6'i thuang rn~i dich V\}, nha cung c~p dich V\1 va v~n d~ ban quy~n tac gia

Quy ch~ MFN da duqc cac t6 chl:rc kinh t~ khu vt,rc nhu APEC, ASEAN ap d\lng va cling da tra thanh rn()t n()i dung trong Hi~p djnh thuang rn~i Vi~t Narn- Hoa

Ky (BTA)

1.2.2 Tang crrO'ng mO' cfra thi trrrO'ng, t~o l~p moi trrrO'ng thrrO'ng m~i An djnh

edt gidm himg rao thui quan: M()t trong cac rn\}C tieu CO' ban cua h~ th6ng thuang rn~i da phuang la thuc dfry thuang rn~i hang h6a va dich V\1 phat trien, t~o di~u ki~n cho vi~c phan b6 rn()t each c6 hi~u qua cac ngubn tai nguyen (hay n6i each khac

la t~o di~u ki~n cho cac qu6c gia khai thac rn()t each t6i da lqi th~ so sanh cua rninh) WTO va cac t6 chl:rc thuang m~i khu vvc da thi~t l~p m()t s6 nguyen t~c nh&m giarn d~n hang rao thu~ quan va phi thu~ quan, lam cho moi trucmg thuang m~i ngay cang

tv do han (khong phai tv do hoan toan)

X6a b6 hang rao phi quan thui: M()t trong cac nguyen t~c cua WTO la c~m su d\lng cac hinh thl:rc h~n ch~ thuang m~i phi quan thu~ nhu h~n ng~ch nh~p khfru, ph\1 thu, va cac bi~n phap hanh chinh (gi~y phep ) Cac hang rao phi quan thu~ nay d~n

phai duqc thay th~ b&ng thu~ quan (thuong duqc gQi la thu~ h6a cac bi~n phap phi

thu~ quan)

Minh bqch h6a chinh sach: ben c~nh cac nguyen t~c v~ c~t giarn thu~ quan va x6a bo cac bi~n phap phi quan thu~, cac nu&c thanh vien phai dam bao sv 6n dinh (cong khai va ro rang) cua chinh sach kinh t~, thuang m~i va d~u tu Ngoai ra, cac qu6c gia phai dam bao tinh minh bc;tch trong t~t ca cac chinh sach kinh t~ va thuang m~i de vi~c thvc thi khong bi bop meo, t~o thu~n lqi cho cac nha d~u tu trong va ngoai nu&c c6 k~ ho~ch Iva chQn d~u tu va trao d6i thuang m~i

1.2.3 Nguyen t~c c~nh tranh cong b~ng

Nguyen t~c nay m()t phfrn duqc th~ hi~n trong cac diSu khoan MFN va NT

Ngoai ra, n6 con duqc th~ hi~n trong cac diSu khoan quy dinh vS vi~c ch6ng pha gia,

d()c quySn, trq d.p, bao h() ban quySn tac gia va quy dinh vS mua s~m Chinh phit Cac

t6 chuc thuang ffil;ti khu VVC va th~ gi6'i coi tn;mg SV cong b&ng, binh ding trong Cl;tnh

tranh gifra cac nha cung cftp hang h6a va dich V\1

1.2.4 Khuy~n khich phat tri~n va dii each kinh t~

Nguyen t~c nay xuftt phat tir m\}c tieu thanh l~p cua WTO va m()t s6 t6 chuc

thuang ffil;ti khu vvc la tl;tO diSu ki~n cho cac qu6c gia dang phat triSn va kern phat

tri~n duqc huang cac lqi ich cua SV tang truang thuang ffil;ti va th~ gi6'i Tren CO' sa

nguyen t~c nay, cac t6 chuc thuang ml;ti khu vvc va th~ gi6'i da dua ra m()t s6 cam k€t

nhuqng b() vS lich trinh, muc d() h()i nh~p danh cho cac nu6'c dang phat tri~n WTO keu gQi cac nu6'c phat triSn tl;to diSu ki~n vS ti~p c~n thi truang cho hang h6a va dich

V\1 tir cac nu6'c dang phat triSn tren CO' sa khong doi hoi cac nhuqng b() kinh t~ tir cac

,

quoc gia nay

1.3 Nhfrng yeu cftu v~ hQi nh~p trong linh vvc thtr«ng m~i, djch V\1 va dftu trr 1.3.1 Tv do boa thtrO'ng m~i (thtrO'ng m~i hang boa va djch V\1)

* r, do thuung ffl{li hang hoa

N()i dung chu y~u cua ti~n trinh tv do h6a thuang ml;ti la x6a bo hoan toan cac rao can thu~ quan cling nhu phi quan thu~, tl;to diSu ki~n cho thuang ml;ti hang h6a va thuang ml;ti dich V\1 phat triSn M~c du, c6 cling m()t m\}c dich chung la tv do h6a thuang ffil;ti nhung lich trinh, tinh rang bu()c va muc d() cam k~t cua cac t6 chuc kinh

t~ khu V\l'C va th€ gi6'i nhiSu di~m khac nhau, tuy tinh chftt va phl;tm vi hol;tt d()ng

D6i v6'i WTO, m~c du chu truang tv do h6a m~u dich nhung do nh~n thuc

duqc c6 sv khac bi~t vS trinh d() kinh t~ giua cac nu6'c nen WTO v~n cong nh~n sv

cfrn thi~t cua bao h9 m~u dich trong thai gian dfru Tuy nhien, dS dam bao tinh minh

bl;tch va cong khai, WTO chi cho phep bao h() thong quan thu~ quan, khong cho phep

bao h() b~ng cac hang rao phi quan thu~ va cac bi~n phap hanh chinh khac Df>i v6'i vi~c sir d1,mg thu~ quan, WTO de ra nguyen t~c khi cac quf>c gia dua ra cam k~t ve thu~ nh~p khdu dbi v6'i m()t m~t hang thi d6 la muc cam k~t tr~n (hay muc cam k~t tbi da) Qubc gia nay chi duqc quyen ap dvng thu~ su~t th~p han ho~c b~ng muc cam k~t

tr~n va dam phan thuang m~i trong tuang lai se duqc ti~n hanh v6'i djnh huang chi c6 giam chu khong tang WTO khong b~t bu()c cac nu6'c tham gia phai cam k~t rang bu()c dbi v6'i m()t s6 m~t hang lien quan d~n sue khoe con nguai, bao v~ ngu6n tai nguyen thien nhien Khi gia nh~p WTO, Vi~t Nam se phai cong b6 muc thu~ tdn tf>i

da dbi v6'i cac nh6m hang va m~t hang chiu thu~ d~ cung cac nu6'c thanh vien khac thUO'ng luqng C~t giam d~n tren CO' SO CO di CO l~i Qua trinh dam phan ve C~t giam

thu~ quan se duqc ti~n hanh thong qua dam phan song phuang va sau d6 se duqc da phuang h6a theo cac nguyen t~c MFN Cac cam k~t thu~ trong WTO la cam k~t giam muc thu~ nh~p khdu trong m()t khoang thai gian nh~t dinh, d6ng thai khong tang thu~

vuqt qua muc tr~n da cam k~t Trong truang hqp d~c bi~t, n~u dieu chinh thu~ su~t tang cao han muc tr~n cam k~t thi phai dam phan l~i theo cac quy dinh cua WTO

APEC khong yeu c~u dua ra cac cam k~t ch~t che nhu WTO, nhung d~t ra mvc tieu tv do h6a thuang m~i vao nam 2020 cho cac nu6'c dang phat tri~n va 20 1 0 cho cac nu6'c phat tri~n

ASEAN doi hoi vi~c thvc hi~n c~t giam thu~ quan theo m()t chuang trinh ch~t che, cv th~ han so v6'i WTO va APEC Mvc tieu chung cua AFTA la d~t duqc muc

thu~ su~t 0-5% vao nam 2006 trong khu vvc ASEAN

Ngoai ra, song song v6'i yeu c~u c~t giam thu~ quan, cac tb chuc thuang m~i

th~ gi6'i va khu Vl)'C COn dua ra nhieu quy djnh h~n ch~ Vi~c ap d1,1ng CaC bi~n phap phi thu~ quan d~ bao hQ cho san xu~t trong nu6'c Cac bi~n phap phi thu~ quan thu~ nhu h~n ch~ sf> luqng (QR), cac quy djnh ve gi~y phep, quy ch~ xu~t xu, tieu chudn ch~t luqng hang h6a c~n phai c6 k~ ho~ch c~t giam Sau vong dam phan Urugoay, WTO

da ti~n hang C~t giam cac rao can phi quan thu~ thong qua nhfrng quy djnh Cl) th~ ve

thu~ quan h6a va h~n ch~ vi~c ap dvng trq c~p dbi v6'i hang nong san Them vao d6,

Vi~t Nam phai danh quy ch~ tbi hu~ qubc va dbi xu qubc gia cho cac nu6'c thanh vien

va phai dam bao duqc tinh minh b~ch cua ch~ d() ngo~i thuang

* Tt]' do h6a thu·O'ng m~i djch Vl}

Ngay nay, thuang m~i dich V\1 da tro thanh m(>t nganh kinh t€ quan trQng va da chi€m m(>t ty trQng kha 16'n trong thuang m~i toan cAu VAn d8 W do h6a thuang m~i

dich V\1 da tro thanh m6i quan Him ngay cang tang cua nhi8u qu6c gia, nhAt la cac nu6'c phat tri€n M\lc tieu cua tv do h6a thuang m~i dich V\1 la cac qu6c gia phiU lo~i

b6 nhfrng h~n ch€ d6i v6'i ho~t d(>ng cua phap nhan va th€ nhan nu6'c ngoai tren lanh

th6 nu6'c minh va danh cho nhau quy ch€ d6i xu qu6c gia (NT)

N(>i dung cua w do h6a thuang m~i dich V\1 duqc th€ hi~n thong qua 4 hinh

thuc cung cAp dich V\1 la:

Cung cAp dich V\1 qua bien gi6'i;

Tieu dung dich V\1 6' nu6'c ngoai;

Hi~n di~n thuang m~i (phap nhan);

Hi~n di~n th€ nhan

Trong b6n hinh thuc cung cAp dich V\1 nay, hinh thuc cung cAp thong qua sv

hi~n di~n thuang m~i (thanh l~p chi nhanh) duqc nhi8u nu6'c thanh vien quan tam nhAt

Hi~p dinh chung v8 thuang m~i dich V\1 (GATS) la bu6c khoi dAu cho qua trinh tv do h6a thuang m~i dich V\1 Quy dinh chung cua GATS la danh dai ng(> MFN cho tAt ca cac cam k€t v8 thuang m~i dich V\1 Cac nghia V\1 chung nhu dai ng(> t6i hu~

qu6c (MFN), minh b~ch h6a chinh sach duqc ap dl,lng va rang bu(>c d6i v6'i tAt ca cac qu6c gia Dai ng(> qu6c gia (NT) va mo cua thi trucmg la nhfrng n(>i dung se duqc dam phan C\1 th€ va k€t qua dam phan se duqc dua vao danh ml,lc cam k€t GATS cua nu6'c xin gia nh~p

Trong qua trinh dam phan Uruguay, 11 nganh dich V\1 quan trQng la v~n tai, tai chinh, du lich, thong tin, phan phf>i, giao dl,lC, moi tru(mg, SUC khoe, giai tri dUQ'C xac dinh d€ dam phan Trong qua trinh thuang luqng gia nh~p, tren ca so nguyen t~c

d6i xu qu6c gia va t6i hu~ qu6c, cac nu6'c thanh vien phai mo cua thi tru011g dich V\1,

d~c bi~t d6i v6'i nhfrng nganh quan trQng, nh~y cam nhu tai chinh va vi€n thong Ngoai ra, GATS con yeu cAu cac nu6'c thanh vien h~n ch€ t6i da nhfrng tro ng~i cho

m~i dich V\1 nhu cac quy dinh v8 giAy phep

WTO chu truang t1.r do h6a thuang m~i dich V\1 thong qua cac vong dam phan gifra cac nu6c thanh vien d€ danh cho nhau uu dai rna cira thi truang, giam ddn nhfrng h~n ch~, dieu ki~n rang bu<)c La th<'mh vien cua WTO, Vi~t Nam se phai dua ra cac cam k~t, }ich trinh C\1 th€ v€ m9t s6 n9i dung sau:

Dieu ki~n, yeu cfiu va llnh Vl,lC h~n ch~ rna cira thi truang;

Tieu chufin va di€u ki~n danh dai ng9 qu6c gia;

Dua ra }ich trinh cam k~t thvc hi~n cho m9t s6 linh vvc C\1 th€

Cac cam k~t v€ tv do h6a thuang m~i dich V\1 trong khuon khb ASEAN va

Hi~p dinh thuang m~i Vi~t- My duqc xay dvng tren ca sa GATS Trong khuon kh6 ASEAN, Hi~p dinh khung v€ dich V\1 ASEAN yeu cfiu cac nu6c thanh vien danh cho nhau cac cam k~t a muc cao han cac cam k~t rna cac nu6c nay dua ra trong GATS

1.3.2 T\1' do h6a va thu~n IQ'i d§u tll'

vAn de tv do h6a dfiu tu trong do bao g6m catv do h6a va dfiu tu dich V\1 k~ toan da tra thanh m6i quan tam cua rAt nhieu qu6c gia phat tri€n, hi~n nay cac nu6c dang phat tri€n vfrn con to ra lo ng~i, th~n tn;mg khi tham gia vao qua trinh tv do h6a ddu tu M\lc tieu cua qua trinh t1.r do h6a ddu tu la cac nu6c rna cira tAt ca cac nganh cong nghi~p cho cac nha ddu tu nu6c ngoai, x6a b6 tAt ca cac tra ng~i d6i v6i ddu tu, danh quy ch~ d6i xu qu6c gia cho cac nha ddu tu nu6c ngoai

1.4 CO' h()i va thach thrrc dBi v6i Vi~t Nam trong qua trinh h()i nh~p kinh t~ quae t~ 1.4.1 Nhfrng cO' h()i co dm;rc trong qua trinh h()i nh~p

* Thuc afiy tiin trinh ciii each kinh ti trong nuuc

Tham gia h9i nh~p kinh t~ qu6c t~ la ca h9i d€ Vi~t Nam tham gia vao nhfrng

"lu~t chai" chung, qua d6 se thuc dAy ti~n trinh cai each kinh t~ trong nu6c Cac chinh sach cai each kinh t~ trong nu6c se phai di€u chinh theo hu6ng phu hqp v6i nhfrng quy dinh va thong 1~ qu6c t~ da duqc ap d\}ng thanh cong a nhieu qu6c gia

* Trdnh ilte(J'c tinh tr{lng hi phiin bi?t iliJi xif

H()i nh~p kinh te qu6c te la qua trinh hqp tac tren ca sa c6 di c6 l~i, trong d6 cac qu6c gia danh cho nhau SlJ d6i XU UU dai tren CO' sa ton tr<;mg, chfip nh~n cac lu~t

1~, nguyen t~c va t~p quan qu6c te GATT da khAng dinh mvc tieu nay ngay tu khi thanh l~p va nhfin m~nh den vi~c x6a bo tinh tr~ng phan bi~t d6i xu trong cac quan h~ thuang m~i gay tra ng~i cho sv phat tri~n kinh te the gi6i H()i nh~p vao nSn kinh te

toan cau se t~o diSu ki~n giup nu6c ta tranh dugc tinh tr~ng bi co I~p, bi phan bi~t d6i

xu hay chen ep trong quan h~ kinh te, tung bu6c t~o dvng the va Ivc tren thuang truemg qu6c te

* Bte(J'c hteii'ng I(J'i tic ctic teu iliii v€ mii' cifa thi trtei'lng

Tfit ca cac tb chuc thuang m~i khu vvc va the gi6i dSu c6 m()t mvc tieu chung nhfit la x6a bo tfit ca cac rao can d6i v6i qua trinh giao luu kinh te Tham gia h()i nh~p, cac doanh nghi~p trong nu6c se c6 diSu ki~n d~ rna r()ng thi trucmg do dugc huang cac nguyen t~c binh dAng trong quan h~ kinh te (MFN, NT) va lgi ich ella vi~c x6a b6 cac rao can thue quan va phi quan thue Qua trinh h()i nh~p cung se giup Vi~t Nam khai thac c6 hi~u qua lgi the so sanh cua minh Ngoai ra, Vi~t Nam c6 th~ dugc huang thong qua vi~c v~n dvng nhfrng uu dai rieng va mi6n tru danh cho cac nu6c dang phat tri~n Nhung uu dai nay se g6p phan giup Vi~t Nam c6 th~ vua dbng thai xay dvng 19 trinh h()i nh~p c6 hi~u qua, vua duy tri chinh sach bao h() hqp ly, c6 thai h~n d~ phat tri~n vfrng ch~c va nang cao tinh c~nh tranh cua cac nganh san xufit trong nu6c

* Thu hut viJn ildu tu va chuyin giao ky thu(it, ding ngh? cao

Tham gia h()i nh~p va chfip nh~n cac lu~t 1~ chung cua cac th~ che thuang m~i qu6c te sedan dan t~o l~p va cung c6 long tin CUa cac nha dau tU nu6c ngoai vao CO' che, chinh sach cua Vi~t Nam Cac chinh sach kinh te cua Vi~t Nam sedan duqc diSu chinh theo cac chufrn ffi\l'C Va thong ~~ qu6c te, tung bu6c t~O dlJng m()t moi truang dau tu thong thoang, binh dAng

* Niing cao vi thi quiJc ti cho Vi?t Nam, t{IO ra khii niing tiing cteO'ng thi va life trong thuung m{li quiJc t€

Tham gia hqp tac kinh te qu6c te chinh la ca h()i d~ ta tham gia vao vi~c thiet

l~p nhfrng "lu~t chai" qu6c te, t~o the dung vfrng ch~c han trong quan h~ chinh tri,

giup Vi~t Nam n~m b~t t6t han cac xu hu6ng qu6c t~ cilng nhu sv di8u chinh chinh sach kinh t~ cua cac nu6c khac, tu d6 xac dinh duqc hu6ng di8u chinh phil hqp

* Hpi nhl)p kinh ti quae ti se tf}O CO' hpi ai ctic nha san xufit, kinh doanh Vi?t Nam mif rpng quan h?, tiip cl)n phuung thuc quan ly tien tiin, dam iluung ilflu vui Cf!nh tranh

Qua trinh h9i nh~p se thuc ep cac doanh nghi~p trong nu6c phai ti~n himh dbi m6i, x6a bo tinh y l~i vao sv bao h9 cua nha nu6c Tu d6 nang cao hi~u qua san xwh

kinh doanh g6p ph~n thuc dfiy san xufit trong nu6c phat tri€n

1.4.2 Nhfrng thach thll'c va nghia Vt} dfii v6i Vi~t Nam trong qua tr.inh h{)i nh~p

Ben c~nh nhfrng ca h9i va thu~n lqi cilng c~n nhfin m~nh r~ng, trong qua trinh h9i nh~p kinh t~ qu6c t~, gia nh~p WTO, thvc hi~n cac cam k~t song phuang va da phuang Vi~t Nam phai d6i m~t v6i khong it kh6 khan va thach thuc rfit 16n

* Nin kinh fi Vi?t Nam co xufit phtit iliim thfip, sue CrJnh tranh cua ca nJn kinh fi

conyiu kim

Tham gia h9i nh~p la chfip nh~n c~nh tranh v6i cac doanh nghi~p quy mo 16n

tu ben ngoai & ca tren thi trm)'ng trong va ngoai nu6c La m9t nu6c di sau, Vi~t Nam

se phai d6i m~t v6i nhi8u thach thuc, nhfit la trong b6i canh qua trinh tv do h6a dang

di~n ra v6i quy mo r9ng va sau s~c han

Do duy tri chinh sach bao h9 keo dai, cac doanh nghi~p Vi~t Nam da hi tvt h~u

kha xa so v6i cac doanh nghi~p trong khu vvc trong vi~c t~o dvng cho rieng minh cac th~ m~nh v8 c~nh tranh, v8 ti~p c~n thi tnrcmg Cac nganh hang nhu nong san, cong

nghi~p oto, Xe may, trang thi~t bi gia dvng, S~t thep, Xi mang, san phfim CO' khf se phai chiu sue ep c~nh tranh gay g~t tu cac doanh nghi~p ben ngoai khi cac hang rao bao h9 hi d5' bo Kha nang cac doanh nghi~p Vi~t Nam duqc huang lqi tu vi~c xam nh~p thi trucmg qu6c t~ se rfit h~n ch~ n~u nhu ban than cac doanh nghi~p khong c6 sv thay dbi nang cao chfit luqng san phfim, giam gia thanh

Cac cong ty ho~t d9ng tren llnh vvc dich vv tai chinh (bao hi€m), dich vv h6

trq kinh doanh (k~ toan, ki€m toan, tu vfin thu~ ) cua Vi~t Nam cilng se chiu nhi€u

sue ep ce;tnh tranh gay g~t tu ben ngmli khi Vi~t N am thvc hi~n rna cira thi trucmg cac ngfmh djch V\1 nay

* CO' chi thj trlfilng i1 nlfO'c ta con dang trong qua trinh hoim thi?n, nhiiu quy djnh con chlfa ph it h(J]J vO'i thong I~ va t{ip qudn quae ti

Nh~n thuc v~ tinh tfit yeu, tclm quan trQng va yeu cclu cim h()i nh~p giil'a cac B(), nganh va cac doanh nghi~p con chua d6ng d~u Nhi~u nganh sfm xufit con dung ngoai cu()c v6'i tu tuang y le;ti, trong cha vao sv bao h9 cua nha nu6'c, chua s~n sang tham gia vao tien trinh h()i nh~p chung

* H{Ji nh{ip kinh ti quae ti se ltlm giam tlnh d{Jc l{ip tlfung aai trong vi~c triin khai thlfc hi~n cdc chfnh sdch kinh ti quae gia

Trong tuang lai, khi thi truang tai chinh cua Vi~t Nam thvc sv h()i nh~p v6'i thi truang tai chinh qu6c te thi tinh linh hoe;tt va d()c l~p cua chinh sach ti~n t~, tai kh6a, chinh sach huy d()ng v6n se bi chi ph6i bai cac yeu t6 tu ben ngoai

* Nhicng thdch thtrc aai vO'i ki todn va djch V{l ki todn cua Vi~t Nam hi~n nay

Trong CO' che kinh te m6'i, kinh te thj truang, rna cira va h()i nh~p, ke toan va djch vv ke toan khong chi la cong cv quan ly kinh te- tai chinh va cung cftp thong tin hfru ich, tin c~y phl,lC V\1 cac quyet djnh quan ly va kinh doanh, rna da tra thanh m()t nganh m()t llnh V\fC djch V\1 - djch V\1 h6 trQ' qufm ly kinh doanh - quan trQng trong phe;tm vi tung qu6c gia, trong khu vvc va the gi6'i H9i nh~p kinh te qu6c te mang le;ti nhi~u lqi ich dai he;tn, nhung d~t ra khong it thach thuc d6i v&i n~n kinh te kinh te Vi~t nam Vi~t Nam da ra nh~p AFTA va dang trong 19 trinh c~t giam thue quan Trong khuon kh6 hqp tac v&i cac nu&c ASEAN Vi~t Nam da tham gia dam phan va cam ket

rna cira thi truang djch V\1· Vi~t Nam cling da chinh thuc tra thanh thanh vien thu 21 cua Di€n dan hqp tac kinh te Chau A -Thai binh duang (APEC) Trong khuon kh6 APEC Vi~t Nam da dua rake hoe;tch hanh d()ng qu6c gia mang tinh t\1' nguy~n, tien t6'i

tv do h6a thuang me;ti va dfru tu vao nam 2020 Hi~p djnh thuang maj song phuang Vi~t - My cling da duqc kY ket va c6 hi~u lvc tu nam 2001 Tu dfru nam 2007, Vi~t Nam tra thanh thanh vien chinh thuc cua T6 chuc thuang me;ti the gi&i (WTO) H9i

nh~p chi c6 hi~u qua va mang le;ti lqi ich khi chung ta c6 bu6'c di thich hqp trong toan

b(> qua trinh tir dam phan, cam k6t d6n thvc hi~n nghiem chinh cam k6t qu6c t6, k8 ca song phuang va da phuang

K6 toan va dich vv k6 toan v&i tu each la m(>t nganh, m(>t llnh vvc thuong m~i

dich vv duqc quan Him va h(>i nh~p kha toan di~n Thuang m~i dich V\1 n6i chung, thuang m~i dich vv k6 toan va dich vv k6 toan n6i rieng da tra thanh nganh kinh t6

quan trQng va chi~m ty trQng dang k8 trong thuang m~i cua tung qu6c gia va toan c~u

Tv do h6a thuang m~i dich V\1, tv do h6a dich vv k~ toan, da tra thanh m6i quan tam

cua nhieu qu6c gia, nhAt la cac nu&c phat tri8n Mvc tieu cua tv do h6a thuang m~i dich vv, dich vv k~ toan la cac qu6c gia lo~i bo nhfrng h~n ch~, nhfrng rao can d6i v&i

ho~t d(>ng cua phAp nhan va th8 nhan nu&c ngoai tren lanh thb nu&c minh va danh cho nhau quy ch6 d6i xu qu6c gia (NT) Nghia la khong c6 sv phan bi~t d6i xu trong ho~t d(>ng thuang m~i hang h6a va djch V\1· Theo d6 m6i thanh vien phai danh cho dich vv cua thanh vien khac sv d6i xu uu dai tuang tv nhu uu dai danh cho dich vv cua mQi thanh vien khac Khong c6 qu6c gia nao duqc huang cac lqi th~ thuang m~i d~c bi~t han so v&i qu6c gia khac Cac thanh vien duqc d6i xu cong b~ng va d~u duqc quy~n huang lqi tir cac CUQC dam phan V~ thu6 quan, V~ hang rao phi thu6 quan va rna CUa thi tru(mg dich V\1 Quy ch~ d6i xu qu6c gia (NT) con quy dinh m(>t san phfrm ho~c dich vv khi duqc nh~p khAu vao thi trucmg m(>t qu6c gia phai duqc d6i xu uu dai nhu san phfrm, dich V\1 tuang tv san xuAt trong nu&c

K6 toan va dich V\1 k6 toan trong kinh t6 thi truang, ngoai vai tro cung cAp thong tin tin c~y cho quan ly va cho cac quy6t dinh kinh t6-tai chinh, da va dang duqc thira nh~n la m(>t dich V\1 khong th8 thi~u cua m(>t n~n kinh t~ rna Lu~t phap cua Vi~t Nam va cua nhi~u nu&c da thira nh~n va c6 nhfrng quy dinh mang tinh phap ly v~ hanh ngh~ k6 toan, va cung cAp dich vv k~ toan Trong nhfrng cam k6t rna Vi~t nam phai thvc hi~n, Vi~t Nam c6 19 trinh rna cua thi truang k6 toan va dich V\1 k6 toan , se

CO cac cong ty dich V\1 k~ toan cua nuac ngoai dU<;YC phep thanh l~p Va ho~t d(>ng a

Vi~t Nam Nguqc l~i, cac cong ty djch V\1 k6 toan Vi~t Nam se duqc phep ho~t d(>ng a

nu&c ngoai v&i tu each la nha ddu tu Vi~t Nam d~u tu ra nuac ngoai Cac chuyen gia

k~ toan c6 chung chi hanh ngh~, du di~u ki~n duqc hanh ngh~ se duqc phep hanh ngh~ va cung cAp dich vv khong chi a trong nu&c rna ca a nu&c ngoai

Thi truang k~ tmin va dich V\l k~ tmin th6ng nhAt da va dang hinh thanh trong

khu V\fC cac nu6'c ASEAN M9t yeu cftu m6'i, m9t ca h{>i m6'i cho sv phat tri~n va

nhAt th~ h6a ngh~ k~ toan, trong khu V\fC Thi truang dich V\l k~ toan th6ng nhAt doi

hoi c6 S\f chuftn bi 6 tAt ca cac nu6'c thanh vi en v~ khuon kh6 phap ly, v~ S\f hai hoa

CaC chuftn ml,!C k~ toan, thu hyp khoang each cua S\f khac bi~t, V~ S\f phbi hQ'P Va

th6ng nhAt cua chuang trinh, n{>i dung dao t~o, huAn luy~n; thi cu va danh gia chAt luqng dao t~o, chAt luqng dich V\l; v~ S\f thua nh~n l~n nhau cac chung chi hanh ngh~

cua m6i qu6c gia Ben c~nh d6 con c6 ca nhung thach thuc d6i v6'i dich V\l giao d\lc,

dao t~o, nghien cuu v~ k~ toan Vi trong cam k~t v~ djch V\l cua Vi~t Nam gia nh~p

WTO, c6 n{>i dung cam k~t chung cho tAt ca cac nganh va phan nganh dich V\lla cac

doanh nghi~p nu6'c ngoai duqc phep thanh l~p hi~n di~n thuang m~i t~i Vi~t nam du6'i cac hinh thuc hqp dbng hqp tac kinh doanh, doanh nghi~p lien doanh, doanh nghi~p

100% v6n nu6'c ngoai V~ cam k~t C\l th~ c6 cac n9i dung lien quan d~n cac phan nganh dich V\l giao d\lc, nghien cuu, tu vAn Trong d6, dich V\1 giao dl,lc chi cam k~t

Cac linh VlJC: quan tfi kinh doanh va khoa hQC kinh doanh, kinh t~ hQC, k~ toan, lu~t

qubc t~ va dao t~o ngon ngfr Nhu v~y, h9i nh~p kinh t~ qubc t~ va gia nh~p WTO tac

d{>ng, anh huang d~n tinh hinh ho~t d{>ng CUa cac truang d~i hQC, vi~n nghien CUU n6i

chung va v~ linh V\fC k~ toan n6i rieng

1.5 Quan di~m, yeu ciu dAi v6i k~ toan va djch Vl] k~ toan trong h()i nh~p kinh t~

1.5.] Quan diim hpi nhq_p vJ ki toan Vtl dich V(l ki toan

H9i nh~p kinh t~ la xu th~ tAt y~u cua phat tri~n kinh t~ th~ gi6'i, trong b6i canh

toan cftu h6a, Vi~t Nam khong th~ dung ngoai xu th~ nay va do v~y, chinh sach phat

tri~n kinh t~ n6i chung cling nhu k~ toan va dich V\1 k~ toan n6i rieng phai duqc d~t

trong b6i canh d6 H9i nh~p vao n~n kinh t~ khu V\fC va th~ gi6'i mang l~i nhi~u lqi

ich, nhung cling d~t ra khong it thach thuc d6i v6'i Vi~t Nam VAn d~ d~t ra la, phai c6

cac giai phap kinh t~ - tai chinh - k~ toan va dich V\1 k~ toan phu hqp nh~m dam bao

qua trinh h9i nh~p d~t hi~u qua cao, t~n d\lng duqc cac lqi th~ va giam thi~u cac bftt

lqi cho n~n kinh t~ V 6'i each ti~p c~n nay, c6 th~ dua ra m{>t s6 quan di~m d6i v6'i k~

toan va dich V\l k~ toan trong b6i canh h9i nh~p kinh t~ nhu sau:

M{Jt, h()i nh~p kinh t~ se mang l~i nhi~u lqi ich cho n~n kinh t~, nhung nhung lqi ich mly phAn nhi~u mang tinh ti~m nang va se d~t duqc trong dai h~n Trong thai gian tru6c m~t, h()i nh~p se d~t ra khong it kh6 khan va thach thuc d6i v6i n~n kinh t~ n6i chung va d6i v6i k~ toan va dich vv k~ toan n6i rieng cAn phai c6 sv th6ng nh~t

v~ tu tuang, c6 chi~n luqc nh~t quan va kien tri thvc hi~n cac sach luqc da duqc Iva ch9n nh~m d~t duqc cac mvc tieu dai h~n cua qua trinh h()i nh~p kinh t~

Hai, k~ toan va djch V\1 k~ toan phai duqc xay dvng tren ca phil hqp va hi~u qua Dung h()i nh~p va thvc hi~n cac cam k~t qu6c t~ d~ kich thich dich V\1 k~ toan t~ trong nu6c chuy~n d6i theo huang hi~u qua han, nang cao nang lvc c~nh tranh

Ba, k~ toan va djch V\1 d~ thvc hi~n cac cam k~t trong qua trinh h()i nh~p kinh

t~ qu6c t~ phai phil hqp, tuan thu mvc tieu, quan di~m, giai phap va 19 trinh da duqc xac dinh trong chi~n luqc h()i nh~p kinh t~ qu6c t~ va phai la m()t b() ph~n c~u thanh trong chi~n luqc k~ toan va djch V\1 k~ toan va chi~n lUQ'C phat tri~n kinh t~ tf>ng th~ cua qu6c gia cAn co cac chinh sach k~ toan thich hqp nh~m dam bao thvc hi~n dung cac cam k~t, d6ng thai phai c6 cac chinh sach k~ toan mang tinh chi~n luqc lau dai, don tru6c cac bu6c di h()i nh~p kinh t~ d~ t~o th€ chu d()ng cho n~n kinh t~

B6n, cAn kh~ng dinh ro mvc tieu cua h()i nh~p la d~ thvc hi~n cong cu()c dbi m6i, phvc vv cho qua trinh phat tri~n kinh t€ nhanh, b~n vung, xa h()i bn dinh

1.5.2 Yeu cAu dBi v6i k~ toan va djch V\1 k~ toan trong h()i nh~p kinh t~ quAe t~

K~ toan, la lo~i hinh djch vv cao c~p va d~c bi~t Theo thong 1~ qu6c t~, nguai hanh ngh~ phai c6 chung chi do tb chuc ngh~ nghi~p qu6c gia hay tb chuc ngh~

nghi~p qu6c t~ c6 uy tin c~p sau khi vuqt qua ky thi sat h~ch v~ trinh d() chuyen mon,

hi~u bi€t phap lu~t Va nguai duqc c~p chung chi hanh ngh~ cua nu6c nao thi chi duqc cung c~p dich 6 nu6c d6, ngoai ra, m()t s6 chung chi k~ toan do tb chuc ngh~ nghi~p c6 uy tin cling c6 th~ duqc ch~p nh~n 6 nu6c d6 khi trai qua ky thi sat h~ch v~

ki~n thuc lu~t phap cua nu6c sa t~i Vi~t Nam da gia nh~p thi truang chung, trong

Hi~p djnh khung ASEAN v~ thoa thu~n thira nh~n lfrn nhau cling dua ra danh hi~u

m6i, k~ toan vien cong chung ASEAN (ACPA) Nguai c6 chung chi ACPA cho nhung nguai hanh ngh~ trong khu vvc, doi hoi cac nu6c phai d~t duqc thoa thu~n thira

nh~n ldn nhau v€ n€n giao dl,lc, chuang trinh dao t~o ke toan, b&ng d.p, tieu chuftn d~ c~p chung chi hanh ngh€ thong qua vi~c ky ket MRA song phuang ho~c da phuang

Tru6'c het, m6i qu6c gia c6 h~ th6ng ke toan khac nhau trinh d9 phat tri~n cua dich V\1 ke toan khac nhau Di€u nay xu~t phat tir trinh d9 phat tri~n kinh te cua cac qu6c gia trong khu vvc khac nhau Nhfrng nu6'c nhu c6 n€n kinh te phat tri~n nh~t khu vvc nhu Singapore, Thai Lan, Malaysia, Indonesia, Trung Qu6c c6 th~ c6 th~ khong g~p nhi€u kh6 khan khi tien t6'i thira nh~n ch~t luQTig dich vv ldn nhau vi nhfrng qu6c gia d6 ap dl,lng toan b9 ho~c ph~n 16'n chuftn mvc, thong 1~ ke toan qu6c te Do v~y, khi da twin thu nhfrng chuftn mvc chung, khong c6 nhi€u khming each v€ trinh d9 cua

ke toan vien cong chung gifra cac qu6c gia Con cac qu6c gia duqc xep vao nh6m sau, thj trm'mg djch V\1 ke toan, Con non tre, Vi~C ap dl,lng chuftn ffi\fC ke toan quf>c te COn a

m9t muc d9 h~n che va nh~t la con phai d6i m~t v6'i nhi€u kh6 khan trong vi~c quan ly m9t chuang trinh dao t~o chinh quy, nhu Vi~t Nam,

Ben c~nh d6, sv khac bi~t v€ ngon ngfr gifra cac qu6c gia cling la nhfrng rao can khong nho Vi~c tien t6'i thira nh~n ch~t luqng dich V\1 ldn nhau d~ xay dvng duqc thi trucmg dich V\1 ke toan chung con r~t nhi€u tra ng~i vi each thuc d~ xuc tien vi~c thira nh~n ch~t luqng ldn nhau phai duqc dva tren n€n Umg cua vi~c xay dvng lqi ich va thoa man lqi ich ldn nhau cua cac qu6c gia

Tir nhfrng quan di~m, thach thuc va thu~n lqi neu tren, ke toan va dich V\1 ke toan phuc V\1 cho qua trinh h9i nh~p kinh t~ qu6c te c~n phai dam bao tuan thu m\}c tieu quan di~m va 19 trinh da duqc xac dinh trong chien luqc h9i nh~p tai chinh qu6c t€ va c~n phai dam bao m9t s6 yeu c~u sau:

M{Jt, ke toan va dich V\1 k€ toan cua Vi~t Nam phai huang t6'i va d~n phu hqp v6'i nguyen tic, t~p quan, chuftn mvc chung cua ke toan qu6c t€ va phai ton tr~mg cac nguyen tic h9i nh~p kinh te qu6c te va cac cam ket rna Vi~t Nam da dua ra trong qua trinh dam phan v6'i cac tb chuc kinh te song phuang, khu vvc va qu6c te ca v€ n9i dung, thai h~n va 19 trinh thvc hi~n

Hai, k€ toan va dich V\} k~ toan phai dam bao t6i da lqi ich cua Vi~t Nam trong h9i nh~p qu6c t€, dung h9i nh~p d~ t~o d9ng Ivc kich thich cho n€n k~ toan chuy~n dbi theo huang hi~u qua han, thuc dfty k€ toan va dich V\1 trong nu6'c, nang cao nang

lvc c~nh tranh cim n8n kinh t8, phat tri€n va ddy m~nh xufit khdu, tham gia tfch cvc

vao kinh t8 khu V\fC va th8 gi6'i

Ba k8 toan va dich V\1 k8 toan phai duqc xay dvng tren CO' sa d~c di€m va trinh d() cua n8n kinh t8 chuy€n d6i Chfrp nh~n h()i nh~p la chfrp nh~n c~nh tranh C6 nhu

v~y thi qua trinh h()i nh~p m&i thvc sv c6 hi~u qua va Vi~t Nam m&i thvc sv thu duqc lqi fch cua tv do h6a k8 toan va dich V\1 k8 toan

1.6 Cac cam k~t cv th~ cua Vi~t Nam trong qua trinh h(}i nh~p trong linh Vl}'C k~ toan va djch Vl} k~ toan

1 6.1 Cdc cam kit vi ki todn va djch V{l ki todn trong ASEAN

Dich vv trong ASEAN tru&c h8t duqc cam k8t v&i 7 linh vvc, bao g6m: tai chfnh, vi8n thong, du lich, V~n tai hang khong, V~n tai bi€n, xay dvng va djch V\1 h6

trq kinh doanh, sau d6 se rna r()ng ra d6i v&i tfrt ca cac nganh djch V\1· Rieng tai chfnh c6 3 phan nganh thu()c hai nganh djch V\1: (i) djch vv tai chfnh (phan nganh djch vv bao hi€m); Va djch V\1 h6 trQ' kinh doanh (phan nganh djch V\1 k8 toan, ki€m toan VatU vfrn thu8)

Trong linh v{l'c ki todn: cac cam k8t hoan toan vai ca ch8 hi~n hanh Thai gian d~u chi cho phep 6 cong ty djch vv k8 toan, ki€m toan hi~n dang ho~t d()ng t~i Vi~t

N am, khong cho phep thanh l~p them cong ty c6 v6n nu&c ngoai Cac cong ty ki€m toan 100% v6n nu&c ngoai tru&c h8t chi duqc phep cung cfrp djch vv cho cac doanh

nghi~p c6 v6n d~u tu nu&c ngoai va dv an do nu&c ngoai tai trq v6n Cac ca nhan tham gia cung cfrp djch vv k8 toan, ki€m toan ho~c tu vfrn tai chfnh phai dang kY hanh ngh8 t~i m()t t6 chuc k8 toan, ki€m toan d()c l~p ho~t d()ng hqp phap t~i Vi~t Nam, c6

chung chi CPA ho~c KTV cfrp qu6c gia duqc B() tai chinh Vi~t Nam thua nh~n va da dang ky trong danh sach KTV theo quy djnh cua B() tai chinh

1.6.2 Cac cam k~t v~ djch vy k~ toan trong Hi~p djnh ThrrO"ng m;ti Vi~t-My

Cac cam k8t cua Vi~t nam khi gia nh~p WTO d6i v&i linh V\fC k8 toan va djch

vv k8 toan la khong h~n ch8 d6i v&i cung cfrp djch V\1 qua bien gi&i, tieu dung djch V\1

ngoai lanh th6, hi~n di~n thuang m~i va chua cam k8t, ngo~i tru cac cam k8t n8n

chung d6i v6i hi~n di~n th€ nhan Nhfrng cam k€t mly se khong c6 tac d()ng 16n d€

linh vvc k~ toan va dich V\1 k~ toan vi cac ly do sau:

Cam k~t m& cfra thi tru(mg k~ toan va dich V\1 k~ toan cho lien doanh va doanh nghi~p 100% v6n nu6c ngoai cua My sau 3 nam k€ tir khi Hi~p djnh c6 hi~u lvc; Bo

gi6i h~n ph~m vi ho~t d()ng cua doanh nghi~p c6 v6n d~u tu nu6c ngoai sau 3 nam

ti~p theo k€ tir khi Hi~p djnh c6 hi~u lvc Sau hai nam, cac cong ty Hoa Ky se duqc

phep kinh doanh trong cac linh V\fC binh d~ng nhu cac doanh nghi~p k€ toan trong

nu6c

1.6.3 Cam k~t linh Linh V\fC djch Vt} k~ tmin, ki~m toan va quan ly chrrng tir

trong WTO

Cac cam k€t cua Vi~t nam khi gia nh~p WTO d6i v6i linh vvc k~ toan va djch

V\1 k~ toan la khong h~n ch€ cung clip djch V\1 qua bien gi6i, tieu dung djch V\1 ngoai lanh thb, Hi~n di~n thuang m~i va chua cam k~t, ngo~i trir cac cam k~t n8n chung d6i

v6i hi~n di~n th€ nhan Nhfrng cam k€t nay se khong c6 tac d()ng 16n d€n linh vvc k~

toan va djch V\1 k€ toan cua Vi~t Nam vi cac ly do nhu sau:

Tir nhfrng nam 1995, thi tru(mg k~ toan va djch V\1 k~ toan ' ki€m toan da duqc

m& cfra cho cac doanh nghi~p c6 v6n d~u tu nu6c ngoai D~n nay da c6 3 trong 4 hang cung clip djch V\1 k~ toan va ki€m toan 16n nhlit th~ gi6i da vao Vi~t Nam (E&Y, PwC,

KPMG) va GT 14 hang cung clip djch V\1 k€ toan, ki€m toan qu6c t~ da vao Vi~t Nam qua con duang thira nh~n cac cong ty ki€m toan cua Vi~t Nam la thanh vien cua hang minh (trong d6 c6 Deloitte Touch Tohmatsu la m()t trong 4 hang cung clip dich V\1 k€ toan, ki€m toan 16n nhlit th€ gi6i)

Thj truang djch V\1 k€ toan va duqc chia thanh 2 mang 16n: mang cung clip djch V\1 cho cac doanh nghi~p c6 v6n d~u tu nu6c ngoai va cac tb chuc , d\f an qu6c t€ va mang cung clip djch V\1 cho cac doanh nghi~p trong nu6c Hi~n t~i thj truang djch V\1

k~ toan, cho cac doanh nghi~p c6 v6n d~u tu nu6c ngoai va cac tb chuc dv an qu6c t€

da m& cfra toan b() va chu y€u do 4 hang ki€m toan 1 00% v6n d~u tu nu6c ngoai va

V ACO Deloitte n~m gifr Cac doanh nghi~p trong nu6c ( chu y€u la cac thanh vi en cua cac hang ki€m toan qu6c t~) n~m gifr ph~n con l~i va kh6ng 16n cua thj truang nay

Do v~y, m~t chu y~u (m~t tich eve) la vi~c Vi~t Nam gia nh~p WTO se t~o ca

h(>i cho thi tru(mg dich V\1 k~ tmin, do vi~c rna r(>ng them thi tru(mg va tang CUOng duqc sv dao t~o, chuy~n giao ki~n thuc, ky thu~t tien ti~n cua cac t6 chuc nu6c ngoai cho nhung nguoi hanh ngh~ k~ toan Vi~t Nam

Theo cam k~t, Vi~t Nam khong h~n ch~ phuang thuc cung d.p qua bien gi6i d6i v6i dich vv k~ toan, ghi sf> k~ toan, dich V\1 thu~ Do d6, cac doanh nghi~p Vi~t Nam c6 th~ thue doanh nghi~p k~ toan nu6c ngoai cung c~p dich vv cho minh

Vi~t Nam cam k~t cho phep cac nha cung c~p dich vv k~ toan cua cac nu6c thanh vien khac duqc cung c~p dich vv k~ toan qua bien gi6i Thvc hi~n cam k~t nay, Vi~t Nam dbng thai cho phep cac ben lien quan thvc hi~n nhung ho~t d(>ng lien quan (k~ ca cac ho~t d(>ng thu(>c cac phuang thuc cung c~p dich vv khac ), vi dv:

Doanh nghi~p Vi~t Nam c6 th~ giri tai li~u, gi~y to, sf> sach k~ toan cua minh ra nu6c ngoai d~ cac doanh nghi~p k~ toan nu6c ngoai xem xet trong qua trinh cung c~p

dich vv k~ toan

Cac doanh nghi~p k~ toan nu6c ngoai c6 th~ cir nguoi sang Vi~t Nam d€ thu th~p thong tin, s6li~u v~ doanh nghi~p Vi~t Nam (phuang thuc cung c~p 4-hi~n di~n cua th~ nhan), ho~c c6 th~ ph6i hqp v6i m(>t doanh nghi~p cung c~p dich V\1 k~ toan trong nu6c d~ cling nhau thvc hi~n cong vi~c (phuang thuc 3 -hi~n di~n thuang m~i)

D6i v6i lTnh vvc k~ toan, ghi sf> k~ toan va dich vv thu~, Vi~t Nam dua ra cam k~t d6i v6i tung phan nganh dich vv theo H~ th6ng phan lo~i san ph~m chu y~u cua Lien hqp Qu6c Cv th~, Vi~t Nam c6 cam k~t trong cac phan nganh:

Dich vv ki~m toan tai chinh

Dich Vl) ra soat k~ toan

Dich vv thu th~p, t6ng hqp bao cao tai chinh

Dich V\1 ghi sf> k~ toan

Cac dich vv k~ toan khac

Dich Vl) tu v~n va l~p k~ ho~ch thu~ kinh doanh

Dich Vl) chu~n bi, ra soat thu~ kinh doanh

Cac dich V\1 khac lien quan t6i thu8

Vi~t Nam da cam k8t cho phep cac doanh nghi~p k8 toan, ki~m toan nu6c

ngoai (khong c6 hi~n di~n thuang m~i t~i Vi~t Nam) duqc cung cAp dich V\1 k8 toan,

ki~m toan cho cac doanh nghi~p khach hang t~i Vi~t Nam

Do d6, bao cao k8 toan, ki~m toan cua cac doanh nghi~p k8 toan, ki~m toan nu6c ngoai se duqc cong nh~n neu cac doanh nghi~p va cac bao cao nay dap ung cac yeu c~u ky thu~t lien quan M<)t s6 di~u ki~n hi~n nay nhu yeu c~u cac doanh nghi~p

k8 toan, ki~m toan nu6c ngoai phai lien k8t v6i cac doanh nghi~p k8 toan, ki~m toan

trong nu6c ho~c bao cao ki~m toan phai duqc ky bai nguai c6 chung chi chuyen mon

do Vi~t nam cAp v~ nguyen t~c se khong con hi~u h,rc

Theo cam k8t, Vi~t Nam khong h~n ch8 phuang thuc tieu dung a nu6c ngoai d6i v6i cac dich V\1 ki~m toan, k8 toan, ghi s6 k8 toan va dich V\1 thu8 Nhu v~y cac

doanh nghi~p, ca nhan Vi~t nam d~u tu ra nu6c ngmli va ho~t d<)ng a nu6c ngoai c6

quy~n thue cua cac doanh nghi~p k8 toan, ki~m toan nUOC ngoai thl,l'C hi~n dich V\1 nay cho minh

Vi~t Nam cam k8t cho phep thanh l~p cac doanh nghi~p k8 toan, ki~m toan, ghi

s6 1 00% v6n nu6c ngoai ho~c lien doanh (khong h~n ch8 ty 1~ tham gia v6n cua nha d~u tu nu6c ngoai trong lien doanh) ngay tir thai di~m gia nh~p WTO (11.01.2007)

Nhu v~y, v~ ca ban, vi~c d~u tu va tham gia thi truang ke toan, ki~m to an, tu vAn thu8

a Vi~t Nam cua cac nha d~u tu nu6c ngoai la khong h~n ch8

Tren thl,l'c t8, Vi~t Nam da cho phep thanh l~p cac doanh nghi~p k8 toan, ki~m

toan, ghi s6 k8 toan 100% v6n nu6c ngoai ho~c lien doanh tir tru6c khi Vi~t Nam gia nh~p WTO va da c6 nhfrng doanh nghi~p duqc thanh l~p va ho~t d<)ng Do d6, c6 th~

thAy r~ng cam k8t khong h~n ch8 trong rna cfra thi truang k8 toan, ki~m toan, ghi s6

k8 toan v~ ca ban khong t~o ra tac d<)ng 16n so v6i tru6c day

Cfing theo cam k8t, Vi~t Nam duqc d~t ra cac di~u ki~n v~ s6luqng cac doanh

nghi~p cung cAp dich V\1, di~n khach hang d6i v6i d6i v6i doanh nghi~p cung cAp dich

V\1 thue c6 v6n d~u tu nu6c ngoai cho d8n 11.02.2008 (cac di~u ki~n nay khong ap

dl,lng v6i cac doanh nghi~p k8 toan, ki~m toan) Tuy nhien, v~ nguyen t~c, ngoai cac

di~u ki~n tren, cac ca quan quan ly Nha nu6c Vi~t Nam vdn hoan toan c6 th~ dua ra

cac di~u ki~n khac d6i vai nha d~u tu de dam bao nang h.rc, trinh d(> chuyen mon, kha nang ki~n thuc cua cac doanh nghi~p nay khi thanh l~p Nhung di~u ki~n mly phai dam bao, khong phan bi~t d6i xu giua nha d~u tu d~n tu cac nuac khac nhau va khong phan bi~t d6i xu giua nha d~u tu trong nuac va nha d~u tu nuac ngoai

V~ khong h~n ch~, ngo~i tru: de dUQ'C thanh l~p, hi~n di~n thuong m~i cua doanh nghi~p nuac ngoai phai c6 it nhfrt 5 nguai c6 chung chi KTV do B(> Tai chinh Vi~t Nam cfrp va da hanh ngh~ 6 Vi~t Nam tren 01 nam, khong h~n ch~ d6i xu qu6c gia (NT)

Trong vong 1 nam ke tu khi gia nh~p, cac cong ty cung cfrp dich vv c6 v6n d~u

tu nuac ngoai chi duQ'c cung cdp dich V\l cho cac doanh nghi~p c6 v6n d~u tu nuac ngoai va cac dl,l' an c6 Sl,l' tai trQ' cua nuac ngoai t~i Vi~t N am

1.7L() trinh mO' cfra h()i nh~p cua k~ tmin Vi~t Nam

C6 the n6i r~ng, h~ th6ng k~ toan Vi~t Nam da d~t duQ'c nhung thanh tl,l'u quan tn;mg trong qua trinh d6i mai va hoa nh~p Tuy nhien, mvc tieu, nhi~m V\l phat trien ngh~ nghi~p k~ toan, kiem to an Vi~t N am con rfrt ni;ing n~ truac nhung thach th(rc va XU huang h(>i nh~p trong linh Vl,l'C nay

Nh~m dap ung giua nhu c~u va kha nang cung cfrp dich vv k~ toan, kiem toan vatu vfrn tai chinh, k~ toan, thu~ cua n~n kinh t~ Vi~t Nam trong tung giai do~n,

dinh huang phat trien cua nganh dich Vl,l nay trong thai gian tai la phai ti~p tvc cung c6 va tang cuang phat trien ca v~ s6 luQ'llg va chfrt luQ'llg ho~t d(>ng; d6ng thai tung buac tham gia ti~n trinh m6 cua va h(>i nh~p vai ho~t d(>ng ngh~ nghi~p cua cac nuac trong khu vvc va th~ giai Cv the nhu sau:

Bmrc 1: thvc hi~n mvc tieu ti~n tai sv cong nh~n qu6c t~ v~ h~ th6ng k~ toan va kiem toan Vi~t Nam, t~o dl,l'ng d~y du khuon kh6 phap ly cho ho~t d(>ng dich Vl,l k~ toan, kiem toan; ti~p tl,lC m6 r(>ng thj truang, phat trien them sf> lUQ'llg va tang cuang chdt luQ'ng dich vv cua cac t6 chuc dich vv va t6 chuc ngh~ nghi~p hi~n c6 6

Vi~t Nam

Bmrc 2: Ti~p tl,lc m6 cua thi truang cung cdp djch Vl,l k~ toan, kiem toan d~n

tung buac sau nam 2000 theo dinh huang khuy~n khich lien doanh, h9'P tac giua cac

t6 chuc, cong ty k~ tmin, ki~m tmin trong nu6'c; tung bu6'c thvc hi~n h()i nh~p trong lTnh V\fC nay tren CO' sa xay d\fng va hoan thi~n dfty du cac khung phap ly d~ t~O di€u

ki~n cho cac ho~t d(}ng CUa nganh djch VI) nay CO th~ phat tri~n dap trng nhu d.u thj trucmg

Bmrc 3: Ma ci'ra r()ng rai thi truang djch V\1 k~ toan, ki~m toan khi c6 du di€u ki~n va a thai di~m thich hqp phu hqp v6'i ti~n trinh h()i nh~p kinh t~ cua Vi~t Nam

DS chudn bi gia nh~p t6 chuc thuang m~i th~ gi6'i WTO, rna ci'ra thi truang d&i v6'i lTnh vvc k~ toan, kiSm toan vatu vAn thu~ d~n nam 2020 cua Chinh phu Vi~t Nam

gbm cac giai do~n sau:

Giai do~n 1: D~n nam 2000

Thi~t l~p va hoan thi~n moi truang phap ly cho ho~t d()ng k~ toan va ki~m toan trong di€u ki~n kinh t~ thi truang a Vi~t Nam gbm vi~c xay dvng ban hanh Lu~t k~

to an

Ti~n hanh nghien cuu, so~n thao, cong b& va ban hanh m()t s& chudn mvc k~

toan, chudn mvc kiSm toan qu&c gia cua Vi~t Nam, tung bu6'c thua nh~n nhung chudn

mvc k~ toan, chufin mvc ki~m toan qu&c t~ phu hqp v6'i d~c thu va trinh d9 phat tri~n

cua n€n kinh t~ Vi~t Nam

Phat tri~n v€ s& luQ'llg va nang cao chAt luqng cac ho~t d()ng djch V\1 k~ toan va

ki~m toan b~ng each:

- Khong h~n ch~ quy mo phat triSn cua tung cong ty;

- Cho phep thanh l~p them cac cong ty k~ toan, kiSm toan cua Vi~t Nam;

Nang cao chAt luqng ho~t d()ng cua cac t6 chuc ngh€ nghi~p (H9i ke toan

Vi~t Nam, Cau l~c b9 Ke toan truang);

- Ma r()ng va phat tri~n djch Vl) ke toan, kiSm toan thanh h~ th&ng ki~m toan

d()c l~p va h~ th&ng hanh ngh€ tu vAn tai chinh, ke toan,

- Hoan chinh cac quy trinh kiSm soat chAt luqng, dang kY hanh ngh€ ke toan,

ki~m toan, tang cuang quan ly ho~t d()ng ki~m soat chAt luqng djch V\1 va

d~o due ngh€ nghi~p cua KTV

cac cong ty, tb chuck~ toan, ki~m toan Vi~t Nam nh~m tang kha nang chuy~n giao ky

thu~t, kinh nghi~m d~ phat tri~n, cac cong ty k~ toan, ki~m toan cung cAp dich vv c6 chAt luqng dap ung nhu cfiu cua n~n kinh t~ rna

Tung bu6c cho phep ca nhan hanh ngh~ k~ toan, ki~m toan

Giai do~n 3: 2011- 2020

Vi~t Nam se tung bu6c rna cua linh VlJC k~ toan, ki€m toan vatu vAn tai chinh v6i mvc tieu rna cua r()ng rai vao nam 2020

1.8 LQi ich cua khach hang khi sfr dvng djch V\) k~ toan

Cling v6i qua trinh chuy~n dbi n~n kinh t~ Vi~t Nam sang kinh t~ thi truemg la vi~c xuAt hi~n va gia tang nhu cftu v~ dich vv k~ toan, ki~m toan va tu vAn tai chinh, thu~ Qua hon 18 nam hinh thanh va phat tri~n dich V\1 k~ toan, ki~m toan, da va dang

la nhan t6 cua sv phat tri~n kinh t~ cho dAt nu6c ta h()i nh~p v6i khu vvc va th~ gi6i

Ch inh vi v~y dich vv k~ toan se mang l~i cho khach hang nhung lqi ich sau

Thtf nhfit, thl,l'c hi~n dich V\1 k~ toan, cac cong ty k~ toan, tb chuc va cac nha hanh ngh~ k~ toan giup cho cac khach hang n~m b~t va hi~u bi~t duqc chu truong,

ducmg 16i, chinh sach cua Dang va Nha nu6c v~ h()i nh~p kinh t~ th~ gi6i va khu vvc v~ cac ho~t d()ng quan ly kinh t~ tai chinh, k~ toan va thu~ Hi~n nay, m()t s6 cac

doanh nghi~p, doanh nhan, nhAt la cac doanh nghi~p vua va nho, cac doanh nghi~p tu nhan m6i thanh l~p di vao ho~t d()ng, chu doanh nghi~p cling nhu cac nha quan ly,

di~u hanh doanh nghi~p chua th~ n~m b~t kip thai, dfty du cac vAn d~, cac quy dinh

trong nu6c, cac thong 1~, cac chufin mvc, tieu chufin qu6c t~ v~ quan ly kinh t~, tai

chinh, thuS, thuang m~i va kS to{m Dieu nay dfin dSn nhfrng rui ro trong kinh doanh,

gay ra lang phi, tbn thAt ve thai gian, cong sue, tien b~c, cua cai v~t chAt Ngu<'Yi hanh

nghe kS tmin, chuyen gia kS to{m la nhfrng ngu<'Yi duqc tiSp c~n hang ngay v&i nhfrng

vAn de hue xuc cua doanh nghi~p, hQ n~m rAt r5 tinh hinh cua doanh nghi~p va th~m

chi c6 th€ con n~m r5 han nfra va doan tru&c duqc Iva chQn rna doanh nghi~p phai thvc hi~n trong linh vvc thuang m~i, kinh doanh, tai chinh, kS toan, thuS

Thtr hai, thong qua cac dich V\1 kS toan, cac chuyen gia kS toan cua cac cong ty

kS toan, ki€m toan se tu vAn cho cac chu doanh nghi~p Iva chQn mo hinh tb chuc quan

ly kinh doanh phu hqp, hi~u qua cilng nhu nhfrng v~n d1.1ng chinh sach kinh tS, Uti

chinh, thuS trong ho~t d(>ng cua minh nh~m lam giam chi phi, tang thu nh~p, nang cao nang suAt lao d(>ng va dam bao hi~u suAt kinh tS cao nhAt V &i doanh nghi~p thi dieu quan trQng la vi~c tim kiSm va Iva chQn mo hinh quan ly kinh doanh thich ung cho

ho~t d(>ng cua minh, hay xem xet v~n dt,mg hqp ly cac chS d(>, chinh sach, thong 1~,

chudn mvc trong va ngoai nu&c c6 lien quan Tuy nhien, v&i cac doanh nghi~p, vi~c

Iva ChQn va v~n d\lng la kh6 khan do con thiSu thong tin, kinh nghi~m va kiSn thuc

thvc ti~n ho~c sv am hi€u t~n tu<'Yng Vi~c tiSp c~n cac dich V\1 kS toan, ki€m toan, tu

vAn la giai phap nhanh nhfrt, hi~u qua nhAt d€ doanh nghi~p nh~n duqc nhfrng y kiSn

tu vAn t6t nhAt Cac cong ty kS toan, ki€m toan v&i d(>i ngil nhan vien chuyen nghi~p,

h(>i nh~p, duqc dao t~o chinh quy trong va ngoai nu&c, c6 be day kinh nghi~m, thu<'Yng xuyen c~p nh~t thong tin kinh tS, tai chinh, kS toan, thuS, se cung cAp cho doanh

nghi~p, doanh nhan cac thong tin va y kiSn tu vAn c6 gia tri nhAt, gia tang cac ho~t

d(>ng va nang cao sue c~nh tranh cho doanh nghi~p

Thtr ba, thong qua cac dich V\1 kS toan, ki€m toan se giup cho chu doanh nghi~p va doanh nghi~p c6 duqc nhfrng thong tin chinh xac, dam bao tin c~y cho vi~c dua ra cac quyst dinh ve d~u tu kinh doanh, thuang m~i, ve quan tri hi~u qua nhAt

Nhung nh~n xet cua cac chuyen gia kS toan, cua cac KTV la nhfrng nh~n xet khach quan ve tinh trung thvc, hqp ly cua cac thong tin tai chinh cua doanh nghi~p Cac nh~n

xet nay se c6 d(> chinh xac va tin c~y cao cho nhfrng ngu<'Yi sir d\lng tin tuc tai chinh do cac doanh nhan, doanh nghi~p cong b6 M~t khac, dich V\1 kS toan, ki€m toan do cac cong ty kS toan, ki€m toan, cac chuyen gia kS toan, KTV thvc hi~n hoan thanh se giup

cho chu doanh nghi~p, chu d~u tu lo~i b6 nhfrng chi phi khong hqp ly, khong hqp 1~,

ti~t ki~m v6n d~u tu, ngan ngua tieu eve, lang phi va nang cao hi~u qua ho~t d<)ng cho chu doanh nghi~p

Thtc tu, thong qua dich vv k~ toan, ki~m toan se giup cho chu doanh nghi~p, nha d~u tu phat hi~n nhfrng di~m y~u, nhfrng sai s6t trong cong tac qmln ly tai chinh cling nhu vi~c h~ch toan k~ toan va ki~m soat n<)i b<) cua doanh nghi~p va dua ra cac y ki~n tu vAn co gia tri nh~m giup cho doanh nghi~p cai ti~n va hoan thi~n h~ thbng ki~m soat n<)i b<) va h~ th6ng k~ toan t~i doanh nghi~p Cling v6i vi~c xac nh~n v~ tinh trung thvc, h<;>p ly v~ cac s6 li~u tai chinh, k~ toan, trong qua trinh thvc hi~n cac dich VIJ k~ toan, ki~rn toan, cong ty k~ toan, ki~m toan se xem xet, danh gia cac vAn d~ duqc coi Ia nhfrng fmh huang quan trQng d~n ho~t d('>ng cua doanh nghi~p, va ti~n hanh trao d6i v6i cac chu doanh nghi~p, doanh nhan v~ nhfrng vAn d~ nay, tu vAn cho doanh nghi~p tranh duqc nhfrng rui ro c6 th~ g~p phai, hay kh~c phvc nhfrng di~m y~u kern, thi~u hi~u qua trong ho~t d('>ng cua doanh nghi~p

Thtc niim, cling thong qua vi~c thvc hi~n cac dich vv k~ toan, ki~m toan, cac chuyen gia k~ toan, ki~m toan cua cac cong ty k~ toan, ki~m toan se tu vAn cho cac chu doanh nghi~p xay dvng chi~n luqc, t~m nhin cua doanh nghi~p, l~p k~ ho~ch sfm xuAt, kinh doanh, k~ ho~ch, chuang trinh ti~p xuc thuang m~i, k~ ho~ch tuy~n dvng dao t~o ngu6n nhan Ivc, nhan Ivc, dao t~o can b9 quan ly, qufm tri cho doanh nghi~p,

dao t~o bi'>i duang nhan vien k~ toan, ki~m soat n('>i b('> cua doanh nghi~p; xay dvng dv

an d~u tu, nang cao sue c~nh tranh cho doanh nghi~p; giup cac chu doanh nghi~p phan tich hi~u qua kinh t~, t6ng k~t qua trinh sfm xuAt kinh doanh, cung cAp dich vv h('>i nh~p sau r('>ng V~ thuang m~i v6i cac nu6c trong khu V\fC va qu6c t~

Thtc stiu, thong qua dich vv k~ toan, ki~m toan d6i v6i khach hang Ia cac t6 chuc phat hfmh, t6 chuc niem y~t, t6 chuc kinh doanh chung khoan dam bao nguyen t~c cong khai, minh b~ch, cac cong ty k~ toan, ki~m toan da bao v~ quy~n va lqi ich h<;>p phap cua nha d~u tu, tang kha nang ti~p c~n cua doanh nghi~p va cong chung v6i thi trucmg chung khoan Cling thong qua dich vv k~ toan, ki~m toan nay se gop ph~n huy d('>ng v6n d~u tu c6 hi~u qua cho n~n kinh t~, thuc dfty cong cu('>c d6i m6i va phat tri~n dAt nu6c h('>i nh~p sau r('>ng v6i n~n kinh t~ khu vvc va th~ gi6i

1.9 Kinh nghi~m djch Vt} k~ tmin ciia m()t s6 qu6c gia trong khu vvc va th~ gi6i 1.9.1 Ho~t d()ng djch Vt} k~ tmin ciia Singapore

* Qud trinh thimh l{ip: H('>i KS to{m vien cong chung Singapore (ICPAS) la t6 chuc ngh~ nghi~p kS to{m qu6c gia duqc thanh l~p tir nam 1963 Su m~nh cua ICPAS

la "Xay dvng, h6 trq va nang cao tinh chinh tqrc, danh tiSng va lqi ich cua ngh~

nghi~p kS tmin, ki~m tmin a Singapore"

Khi m6i thanh l~p nam 1963 H9i la h()i xa h()i ngh~ nghi~p Tir nam 1989 dSn nay H()i la H()i ngh~ nghi~p chuyen nghi~p - la t6 chuc phi chinh phu, ho~;tt d()ng khong vi ml,lc tieu lqi nhu~n

Tir 01/04/2004 tra v~ tru6c H()i thu()c ph~;tm vi di~u chinh cua Lu~t kS tmin

Tir 01104/2004 dSn nay H()i chiu SlJ di~u chinh cua Lu~t v~ H()i (Society Act)

* Vai tro ciia Hpi:

- Bao v~ lqi ich cua ngh~ nghi~p kS toan

- Quan ly h()i vien

- Thvc hi~n dao t~;to va phat tri~n chuyen mon cho h()i vi en

- Gifr gin, bao v~ d~;to due ngh~ nghi~p kS toan, ki~m toan

- Qufm ly cac hQC bf>ng, giai thuang va CclC chuang trinh giao dl,lC khac

- H6 trq tai chinh va cac hinh thuc khac cho h()i vien va cac t6 chuc khac a

Singapore

* Cu ctiu ttJ chifc:

- H()i dbng la ca quan lanh d~;to cao nhfit cua ICPAS H()i dbng c6 trach nhi~m

xay dvng djnh hu6ng phat tri~n va giam sat ho~;tt d()ng cua H()i Ban thu kY thucmg tn,rc chiu trach ni~m tru6c H()i dbng v~ vi~c di~u hanh ho~;tt d()ng thucmg xuyen cua H()i

- V~ cac uy ban chuyen mon: ICP AS c6 21 uy ban chuyen mon, 7 t6 tu vfin, 7 t6 nghien cuu va 1 nh6m chung lqi ich ( d~;tng Cau l~;tc b())

- M<)t s6 uy ban chuyen mon chinh d6 la: Uy ban Chu&n m1Jc k~ toan, Uy ban Chu&n m1Jc ki8m toan va cac dich V\1 dam bao; Uy ban Tai chinh va Ngan hang; Uy ban Tai chinh doanh nghi~p; Uy ban Quan tri doanh nghi~p; Uy ban D~o due ngh~ nghi~p; Uy ban Soat xet BCTC; Uy ban Bao hi8m; Uy ban thu tvc pha san; Uy ban K~ toan quan tri; Uy ban th\l'C hanh k~ toan cong; Uy ban Thu~ va 1~ phi; Uy ban Thu tvc ke khai thu~, Nguai tham gia vao cac uy ban thuang la kiem nhi~m tir cac doanh nghi~p ki8m toan, cac ca quan, dan vi, truang d~i hQc, tren tinh thftn c6ng hi~n W nguy~n

cho ho~t d<)ng H<)i

- Cac phong ban chuc nang thuang tr1Jc cua ICPAS: C6 6 phong gbm: Phong Thuang hi~u va truy~n thong (Branding & Comms); Phong nghien cuu va th\l'C hanh (Thought & Practice Leadership); Phong ky thu~t ngh~ nghi~p

(Technical Division): Phong dich V\1 h<)i vien (Member Services) ; Phong phat tri8n ngh~ nghi~p (Professional Development) va Phong cac dich V\1 h6

trq (Support Services)

* V~ Hpi vien ciia Hpi: H<)i vien cua ICP AS d1Joc sir dvng chuc danh "CPA Singapore" H<)i vien cua ICPAS lam ki8m toan va k~ toan trong tM ca cac llnh V\l'C cua n~n kinh t~ B~t bu<)c la h<)i vien cua ICP AS la m<)t trong cac di~u ki~n duqc hanh ngh~ ki8m toan t~i Singapore

Tieu chu&n chung cua H<)i vien:

- C6 chung chi ngh~ nghi~p duqc cong nh~n

- C6 kinh nghi~m lam vi~c

- Da tham d\1' kh6a hQc tru6c khi tr6' thanh h<)i vien

- Hi8u bi~t lu~t phap cua Singapore

* Di~u ki~n trif thimh "CPA Singapore" nhu sau:

a) T6t nghi~p d~i hQc chuyen nganh k~ toan

b) D\1' thi va d~t k~t qua ky thi chuyen nghi~p gbm 5 mon thi (trir nhung nguai

c6 b~ng t6t nghi~p d~i hQc ho~c cao hQc chuyen nganh k~ toan cua 3 truang D~i hQc cua Singapore la Truang d~i hQc Cong ngh~ Nanyang, Truong d~i hQc quan ly

Singapore va Truong dC;ti h9c Qu6c gia Singapore khong phai trai qua ky thi 5 mon nay)

c) C6 3 nam kinh nghi~m lam vi~c trong linh vvc k8 to an sau khi dC;tt k8t qua ky thi ho(lc c6 5 nam kinh nghi~m lam vi~c trong linh vvc k8 toan tru6c va sau khi dC;tt k8t qua ky thi

d) Tham dv kh6a h9c (5 ngay) b~t bu()c tru6c khi tr& thanh h()i vien Kh6a h9c nay gbm 5 chuyen dS: Chu~n mvc k8 toan, chu~n mvc ki€m toan, dC;to due nghS nghi~p, cac v~n dS vS thu8 K8t thuc kh6a h9c h9c vien phai lam bai ki€m tra gbm 125

diu hoi (25 caull chu dS) trong thai gian 90 phut duai dC;tng diu hoi tr~c nghi~m, diu

hoi dung, sai ho(lc diu tra leri ng~n Ngueri dC;tt yeu cdu phai dC;tt tren 50% diu hoi cua mlli chu dS H9c phi cho kh6a h9c nay la 525$/ngueri

* VJ cO' cOu h{Ji vien cua H{Ji: H()i vien cua H()i gbm 3 loC;ti: H()i vien hanh nghS, h()i vien khong hanh nghS va h()i vi en dv bi

- H()i vien hanh nghS: La ngueri da dang kY hanh nghS theo quy dinh cua Lu~t

K8 toan vien nam 2004 Nhfrng ngueri nay duqc ky bao cao ki€m toan va thuerng la cac chu phdn hun ho(lc giam d6c cac cong ty k8 toan, ki€m toan

- H()i vien khong hanh nghS: La nhfrng ngueri c6 du tieu chu~n h()i vien nhu tren nhung khong dang kY hanh nghs, khong ky bao cao ki€m toan rna thuerng la lam k8 toan trong cac doanh nghi~p ho(lc ki€m toan trong cac

cong ty ki€m toan

- H()i vien dv bi: La ngueri da c6 chung chi nghS nghi~p duqc cong nh?n nhung chua c6 ddy du cac tieu chu~n khac nhu s6 nam kinh nghi~m lam

vi~c, chua hoan thanh kh6a h9c tru6c khi tr& thanh h()i vien, H()i vien dv

bi khong c6 quySn bo phi8u Phi gia nh~p h()i vien dv bi la 420$, h()i phi