Ứng dụng CNTT nhằm thúc đẩy việc tự học, tự nghiên cứu của học sinh

Trong các buổi sinh hoạt tổ, nhóm chuyên môn định kì, việc thảo luận về phương pháp dạy học, những nội dung kiến thức và ứng dụng công nghệ thông tin vào giảng dạy luôn là những vấn đề đ

UBND TỈNH HẢI DƯƠNG

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

*********

TÊN SÁNG KIẾN KING NGHIỆM

ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ THÔNG TIN NHẰM THÚC ĐẨY VIỆC TỰ HỌC,

TỰ NGHIÊN CỨU CỦA HỌC SINH TRONG TIẾT THỰC HÀNH NGOẠI

KHÓA MÔN GIÁO DỤC CÔNG DÂN Ở CẤP THCS

MÔN: GDCD KHỐI LỚP: THCS

NHẬN XÉT CHUNG

………

………

………

………

………

………

………

………

………

ĐIỂM THỐNG NHẤT Bằng số………

Bằng chữ……….

Giám khảo số 1………

Giám khảo số 2……….

Năm học 2010 - 2011

PHÒNG GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO THANH HÀ

TRƯỜNG: THCS LIÊN MẠC

TÊN SÁNG KIẾN

ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ THÔNG TIN NHẰM THÚC ĐẨY VIỆC TỰ HỌC, TỰ NGHIÊN CỨU CỦA HỌC SINH TRONG TIẾT THỰC HÀNH NGOẠI KHÓA MÔN GIÁO DỤC CÔNG DÂN Ở

CẤP THCS

MÔN: GDCD TÊN TÁC GIẢ: PHẠM TRỌNG ĐIỆP Xác nhận của nhà trường, ký, đóng dấu

Số phách

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HẢI DƯƠNG PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HÀ

TÊN SÁNG KIẾN ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ THÔNG TIN NHẰM THÚC ĐẨY VIỆC TỰ HỌC, TỰ NGHIÊN CỨU CỦA HỌC SINH TRONG TIẾT THỰC HÀNH NGOẠI KHÓA MÔN GIÁO DỤC CÔNG DÂN Ở CẤP THCS MÔN: GDCD KHỐI LỚP: THCS ĐÁNH GIÁ CỦA HỘI ĐỒNG CẤP HUYỆN (Nhận xét, xếp loại, ký, đóng dấu ) ………

………

………

………

………

………

Tên tác giả:……….

Đơn vị công tác:……….

Số phách Hội đồng cấp tỉnh ghi

ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ THÔNG TIN NHẰM THÚC ĐẨY VIỆC TỰ HỌC, TỰ NGHIÊN CỨU CỦA HỌC SINH TRONG TIẾT THỰC HÀNH

NGOẠI KHÓA MÔN GIÁO DỤC CÔNG DÂN Ở CẤP THCS

*************

Phần 1 ĐẶT VẤN ĐỀ

1 CƠ SỞ LÍ LUẬN

Những năm gần đây, sự tích hợp của công nghệ thông tin và truyền thông trong giảng dạy đã mở ra nhiều khả năng ứng dụng, tạo bước phát triển mới làm thay đổi xã hội nói chung và ngành giáo dục nói riêng Trong bối cảnh đó , một số trường trung học cơ sở đã triển khai ứng dụng công nghệ thông tin vào dạy học và đạt được những thành công đáng kể, góp phần tích cực vào sự nghiệp đổi mới giáo dục

Trường tôi bắt đầu học, soạn, sử dụng giáo án điện tử trong dạy học từ đầu năm học 2005-2006 Ban đầu chỉ là một số tiết dạy mẫu, nhưng với sự nỗ lực và quyết tâm cao, đến nay chúng tôi đã thường xuyên sử dụng các thiết bị hiện đại này trong giảng dạy Trong các buổi sinh hoạt tổ, nhóm chuyên môn định kì, việc thảo luận

về phương pháp dạy học, những nội dung kiến thức và ứng dụng công nghệ thông tin vào giảng dạy luôn là những vấn đề được mọi người đặc biệt quan tâm Với điều kiện cơ sở vật chất khá tốt, phòng trình chiếu đã trang bị đầy đủ các thiết bị cần thiết, như máy tính được nối mạng Internet, máy ảnh có chức năng quay camera, ghi âm, .Những giờ học có sử dụng giáo án điện tử đã đạt hiệu quả tốt, được nhà trường đánh giá cao Đặc biệt trong giảng dạy môn GDCD ,chúng tôi đã tạo được tình yêu đối với bộ môn của các em học sinh vốn chỉ yêu thích các môn của ban tự nhiên

Để phát huy tích tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh trong quá trình học tập, giáo viên có thể đưa ra nhiệm vụ yêu cầu học sinh nghiên cứu, sử dụng thông tin ở trên màn hình một cách nhanh chóng, đầy đủ, rõ ràng , học sinh sẽ tự nghiển cứu, thảo luận nhóm và rút ra được những kiến thức cần thiết

Để hướng dẫn học sinh tự tìm hiểu , tự nghiên cứu và tự soạn được một bài theo kiểu trình bày của giáo án điện tử có thể ưng ý sẽ mất rất nhiều thời gian nhưng càng làm cho học sinh sẽ càng thấy cuốn hút, hứng thú và nảy sinh thêm được những ý tưởng mới Điều đó đó giúp các em tự nâng cao trình độ tin học, mở rộng hơn kiến thức cho bản thân, sự sáng tạo của mỗi học cũng được bồi đắp thêm Như vậy máy tính được sử dụng trong việc cung cấp thông tin bằng hình ảnh, thể hiện kiến thức, phát triển tư duy, hướng dẫn hoạt động, rèn luyện kĩ năng, kiểm tra, đánh giá , tạo hứng thú cho học sinh trong học tập GDCD nói riêng và trong học tập nói chung

2 Cơ sở thực tiễn

Cái được lớn nhất ở mỗi tiết hướng dẫn học sinh tự học, tự nghiên cứu, ứng dụng công nghệ thông tin, tự soạn bài giảng bằng giáo án điện tử chính là một lượng lớn kiến thức, hình ảnh trực quan sinh động được chuyển tải đến các em HS

Thực tế theo tháp nhận thức ta

thấy việc tự học, tự nghiên cức

của học sinh sẽ giúp các em tiếp

nhận kiến thức một cách chủ

động, tự nhiên và có hệ thống

hơn Nếu các em nghe giảng thì

mức độ tiếp thu chỉ đạt 5%, tự

đọc, mức độ tiếp thu là 10 %,

nghe nhìn là 20%, làm thớ

nghiệm trước học sinh là 30%,

thảo luận theo nhóm là 50%, tự

soạn bài và trình bày lại là 75%

và giảng lại được cho người

khác nghe thì mức độ tiếp thu sẽ

đạt 90%

Việc hướng dẫn học sinh tự học , tự nghiên cứu và trình bày trước bạn học là cách chuyển giao quyền chủ động lĩnh hội kiến thức tốt nhất của giáo viên đến học sinh

Cụ thể

Giáo viên thực sự trao quyền cho học sinh học tập một cách chủ động

Học sinh được hướng dẫn và chủ động tím kiếm các nguồn thông tin

Học sinh và giáo viên cùng hợp tác- Thông tin được chia sẻ

Làm việc theo nhóm

Học sinh được học cách lãnh đạo

Bài học được khắc sâu

Người học làm trung tâm

Để chuẩn bị cho một bài tự soạn và trình bày bằng giáo án điện tử là chuyện không hề đơn giản chút nào đối với học sinh Ngoài việc đòi hỏi học sinh có một kiến thức nhất định về tin học như sử dụng thành thạo phần mềm Power Point thì

nó còn yêu cầu học sinh phải có khả năng vận dụng hợp lý giữa việc trình bày bài soạn và trình bày trước các bạn khác một cách khoa học

Phần 2.

GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

I NHỮNG ĐIỀU CẦN LƯU Ý

Áp dụng công nghệ thông tin trong việc phát huy tính tự học, tự nghiên cứu của học sinh cũng có một số hạn chế mà chúng ta cần khắc phục

Trước hết chúng ta cần phải xác định việc sử dụng công nghệ hiện đại trong giảng dạy không có nghĩa là hoàn toàn đổi mới phương pháp dạy học.Nếu chúng ta chỉ hướng dẫn học sinh tìm hiểu, trình chiếu những trang kí tự thay cho việc ghi chép, đưa ra hình ảnh thì học sinh vẫn chỉ tiếp nhận kiến thức một cách hời hợt và coi đó như một trò chơi

Trong thực tế không phải bài nào cũng có thể hướng dẫn học sinh tự học tự nghiên cứu ,sử dụng bài tập dưới dạng điện tử ,chúng ta cần phải biết chọn lọc các bài có khả năng ứng dụng công nghệ thông tin đạt hiệu quả cao

Khi đưa ra những đoạn video clip hấp dẫn, những hình ảnh đẹp, lạ mà không

có sự định hướng, chỉ đạo của giáo viên trong việc hướng dẫn học sinh nghiên cứu, tìm tòi kiến thức thì có thể làm cho học sinh chỉ chú ý đến hình ảnh, âm thanh, các

em sẽ dễ bị phân tán, không tập trung vào nội dung cần tìm hiểu Việc phô diễn quá mức những kĩ năng, kĩ xảo tin học trong việc tạo hiệu ứng, âm thanh cũng làm học sinh mất tập trung vào nội dung bài

Đôi khi xảy ra những sự cố bất thường như đoạn video clip ở máy nhà chạy được mà máy của trường không chạy được, hoặc ở máy trường phông chữ không tương thích hay vì một lí do nào đó sẽ không đọc được

Để khắc phục những nhược điểm đó tôi đưa ra một số giải pháp như sau:

Xác định chính xác nhiệm vụ tự học, tự nghiên cứu cho học sinh

Giáo viên phải chủ động tự bồi dưỡng nâng cao trình độ tin học của mình

Hướng dẫn học sinh cần thảo luận theo từng nhóm khi đưa ra một nội dung có kèm hình ảnh, bản đồ, biểu đồ Yêu cầu học sinh nghiên cứu , thảo luận, chúng ta phải sát sao, kiểm tra việc thực hiện của các em, cho các em tự đưa ra kết luận, tự góp ý, đánh giá, sau đó với đưa kết quả ra để các em so sánh và chấm điểm cho nhau

Nội dung đưa lên mỗi trang phải ngắn gọn , xúc tích, có chọn lọc để nội dung bài không bị lõang

Như vậy chúng ta cần phải phát huy có hiệu quả những ưu điểm, đồng thời khắc phục tối đa sự quá lạm dụng và những hạn chế của việc sử dụng công nghệ hiện đại trong việc tự học, tự nghiên cứ của học sinh, làm thế nào để đây thực sự là một phương tiện dạy học hỗ trợ tích cực cho việc dạy học theo phương pháp đổi mới

II YÊU CẦU HỌC SINH TRƯỚC KHI TRÌNH BÀY BÀI TẬP BẰNG

CÔNG NGHỆ THÔNG TIN

Học sinh cần chuẩn bị

+ Ý tưởng cho bài tập trình bày

+ Bố cục bài tập trình bày Mục tiêu cần đạt

+ Thông tin nào đã có, thông tin nào cần tìm; tìm ở đâu

+ Sử dụng các công cụ tìm kiếm trên Internet

III ĐIỀU KIỆN ÁP DỤNG

1 Áp dụng đối với các tiết thực hành, ngoại khóa

2 Áp dụng đối với các trường có phòng chức năng, có đầy đủ hệ thống máy tính

và máy chiếu

3 Áp dụng với học sinh đã được học tin học

IV CÁC BƯỚC TIẾN HÀNH XÂY DỰNG NỘI DUNG TRÌNH BÀY BÀI TẬP CỦA HỌC SINH.

Để học sinh thuận lợi trong việc thu thập, xử lí thông tin, trình bày thông tin, giáo viên cần hướng dẫn học sinh thực hiện theo các bước sau

1 Hướng dẫn sử dụng phần mềm Powerpoint

SỬ DỤNG POWERPOINT 1.Màn hình xuất hiện

Nháy vào Getting Starte

Nháy vào new.Prese

2.Tạo mới một Slide

Nháy vào nút  (tờ giấy ) trên thanh công cụ hoặc ấn tổ hợp phím Ctrl+ Nmàn hình xuất hiện,chọn 1 kiểu nháy OK

Tùy theo mục đích sd mà chon kiểu

3.Trình diễn Slide

Nhấn chuột vào nút Slide show () Trên thanh công cụ ở dưới màn hình

Nhấn chuột trái để trình diễn (hoặc ViewSlide Show F5)

Trình diễn nhiều Slide thì ấn F5

4 Ghi tếp vừa tạo nên đĩa

Nháy vào đĩa mềm hoặc ấn tổ hợp phím Ctrl+ S

5 Mở tệp đã có trên đĩa

Nháy vào File/open hoặc nháy vào vở để tìm

6 Thoát khỏi môi trường kàm việc

Đóng cửa sổ

Xây dựng các Slide

1 Thêm 1 Slide

Mở Insert chọn New Slide , màn hình xuất hiện

+ Dạng văn bản

+ Dạng hoa thị

+ Chèn biểu đồ

+ Chèn tranh ảnh

+ Chèn sơ đồ tổ chức

+Chèn bảng dữ liệu

Di chuyển các Slide

Dùng chuột nhấn vào các Slide

Xóa các sile

Cách 1: Nháy chột phải vào Slide cần xóa

Chọn CutOK

Cách 2: Chọn Slide cần xóa ấn phím delete

Di chuyển các Siide

(Chuyển vị trí 13 hoặc 31)

Cách 1:Chọn silde

ấn tổ hợp phím Ctrl+X có bảng thông báo thì ấn OK di chuỷen đến vị trí cần đặt

ấn tổ hợp Ctrl+V

Cách 2:Nháy chột phải nên Slide cần di chuyển chọn Cut

Hiện vị trí cần đặt nháy chọt phải chọn Páte

Copy các slide

Cách 1:Nháy chuột phải nên Slide cần copy

chọn copy

Di chuyển (nháy chột ) đến vị trí cần chọn Páte

Cách 2:Chọn Slide ấn tổ hợp Ctrl+C

Di chuyển đến mọi nơi cần đặt ấn Ctrl+V

Đưa các thông tin nên màn hình

VD:chữ nghệ thuật Hình ảnh

1 Các thao tác làm chữ nghệ thuật như trong word

2 Chèn hợp TEXTBOX (chữ trong khung)nháy vào 

I.Chèn hình ảnh

Vào Insert/Picture/From fịe

Tìm nơi để ảnh (hộp đựng ảnh hoặc ảnh trong USB)

Tìm xong nháy vào Insert

II Chèn âm thanh hoặc video

VD: Chọn 1 đoạn video (chèn hinh ảnh video)

Vào InSert/Movies and Sounds/Movies Fom File

Tìm nơi để đoạn video

Tìm xong nháy vào OKchọn Yes

Chèn âm thanh

Vào Insers/Movies and Sounds/ Sounds From File

Tìm nơi để nhạc

Tìm xong nháy vào OKchọn Yes

Thao tác chọn màu nền cho Slide

Vào Fomat/Background

Lựa chọn gam màu cho trước

Tiếp tục  bảnh nhiều màu (cho phép chọn màu theo sở thích )

Sau khi chọn xong nháy vào Apply to all để chọn tất cả các nền cho các Slide Canel hủy bỏ

Preview để xem trước

Tạo hiệu ứng cho các đối tượng

Vào Slide Show/CusAnimation

Nháy vào đối tượng cần tạo hiệu ứng

Chọn 1 trong 4 loại hiệu ứng trong thẻ Add EFFect Trong mỗi loại có thể tùy trọn mỗi loại hiệu ứng khác nhau

Vào MoerEfféct là hiệu ứng tùy chọn

Màn hình xuất hiện các hiệu ứng Chọn hiệu ứng

Điều chỉnh hướng chạy hiệu ứng ,hình thức chạy dòng văn bản hay các văn bản hoặc chèn âm thanh khi chay hiệu ứng nháy vào Iming (điều chỉnh thời gian chạy hiệu ứng )

Hộp thoại xuất hiện

Sound Chèn âm thanh trong các hiệu ứng

After animation chèn màu chữ trong các hiệu ứng

Tạo hiệu ứng cho các Slide

Nháy vào Slide Show/Slide TeanSitionmàn hình xuất hiện (tạo hiệu ứng cho đối tượng)

No teaSition:Lựa chọn hiệu ứng

Oumouse Click: Nháy chuột hoặc trật tự các hiệu ứng khi trình chiếu

Sound Nốund Lựa chọn âm thanh

Automatically apter Thời gian tự động khi trình chiếu

Tạo các nút công cụ

Nháy vào Slide Show/Action Buttns

Tìm đến các tệp ,các Slide thì vào dòng đầu của thanh cuốn

2 Triển khai nội dung bài tập

Giáo viên triển khai nội dung bài tập, yêu cầu cụ thể nội dung các phần, mục học sinh phải thực hiện

VD: Lớp 6 bài 1 “ Tự chăm sóc và rèn luyện thân thể” học sinh phải nêu được khái niệm, biểu hiện sau đó lấy được hình ảnh minh họa

Lớp 7 bài 13 “ Quyền được bảo vệ, chăm sóc và giáo dục của trẻ em Việt Nam” học sinh phải nêu được ra biểu hiện đúng và biểu hiện sai của công dân trong việc thực hiện các nhóm quyền trên

Giáo viên giao nhiệm vụ cho từng nhóm thực hiện từng nội dung, gộp nội dung của từng nhóm vào thành một bài hoàn chỉnh, sau một vài bài mẫu, các nhóm sẽ tự trình bày bài hoàn chỉnh của nhóm mình Trình tự các tiết học, mỗi nhóm sẽ trình bày một bài

3 Hướng dẫn thu thập và xử lí thông tin

a Thu thập thông tin

Trước hết giáo viên cần hướng dẫn học sinh tìm nguồn thông tin cần thiết cho bài học

Hiện nay mạng Internet đã gần như được phổ cập tới mọi gia đình nên việc thu thập thông tin cho bài học sẽ dễ dàng hơn Giáo viên cần đưa ra địa chỉ một số trang mạng để học sinh tham khảo

Về phạm trù đạo đức, để lấy thông tin, học sinh cần vào các trang tiêu biểu sau: Dantri.com.vn; Vietbao.vn; Google.com.vn; …

Về phạm trù pháp luật, học sinh cần vào các trang tiêu biểu sau:

Antd.com.vn ( An ninh thủ đô); Google.com.vn  Phap luat viet nam

Thu thập thông tin là hình ảnh minh họa, học sinh vào trang Google.com.vn  Hinh anh Tên hình ảnh cần thu thập

Nếu thu thập thông tin là một đoạn Video cũng làm tương tự như thu thập hình ảnh Google.com.vnClip ( Tên clip)

VD: Google.com.vn Clip hành vi bạo hành trẻ em

Các bước thu thập thông tin cụ thể

Bước 1: Chọn địa chỉ webside

Bước 2: Tìm thông tin cần thu thập ( Văn bản; hình ảnh; videoclip)

Bước 3: Tải (Download) thông tin về máy tính

b Quy trình xử lí thông tin

Sau khi thu thập được thông tin, học sinh cần phải biết lựa chọn thông tin cho phù hợp với nội dung bài học Sau khi sàng lọc thông tin, bước tiếp theo sẽ đưa các thông tin đó vào các Slide để trình chiếu

V TRÌNH BÀY

Các nhóm sau khi nhận nhiệm vụ, tiến hành các bước thực hiện nhiệm vụ và sẽ trình bày bài tập của mình trước lớp

Các nhóm còn lại nhận xét rút kinh nghiệm

Giáo viên nhận xét rút kinh nghiệm và kết luận

VI KẾT QUẢ ĐẠT ĐƯỢC

Giờ học sinh động, hiệu quả, kiến thức được khắc sâu

Tạo cơ hội và giúp học sinh tự xây dựng đề tài Việc học tập được mở rộng: Học ở trên lớp, học ở trên mạng, học ở bạn bè

Học sinh từ học thụ động chuyển sang chủ động, tự nguyện, tích cực học tập Từ học tập trong phạm vi cá nhân chuyển sang học tập theo nhóm Từ ghi nhớ lí thuyết đơn thuần đã chuyển sang thực hành

Thực sự tôi nhận thấy việc sử dụng công nghệ thông tin trong dạy học mà nhất là với môn GDCD có rất nhiều ưu điểm:

Đây chính là phương tiện dạy học hiện đại đã góp phần tích cực vào việc đổi mới phương pháp dạy học, nó làm cho các giờ học hấp dẫn nhờ những đoạn video clip sinh động, những hình ảnh, chân dung tác giả với màu sắc đẹp

Tận dụng được kho thông tin, hình ảnh khổng lồ trên mạng In ternet, phần mềm , , điều đó giúp các em dễ dàng liên hệ thực tế, có thêm nhiều kiến thức về kiến thức bộ môn, văn hoá xã hội mà trong sách giáo khoa không thể đưa ra hết, nó giúp chúng ta cập nhật thông tin, tiết kiệm thời gian trong việc chuẩn bị thiết bị ,

đồ dùng dạy học