MỘT SỐ KINH NGHIỆM VỀ NÂNG CAO VAI TRÒ LÃNH ĐẠO VÀ SỨC CHIẾN ĐẤU CỦA ĐẢNG
Trang 1Thắng lợi của cách mạng Việt Nam do nhiều nhân tố tạo nên, songnhân tố chủ yếu nhất là sự lãnh đạo của Đảng Ngay từ khi vận động thành lậpĐảng, Nguyễn Ái Quốc- người sáng lập Đảng ta - đã thấy phải có đảng cáchmạng và đảng có vững thì cách mạng mới thành công Cương lĩnh đầu tiên củaĐảng (nǎm 1930) ghi rõ: "Điều cốt yếu cho sự thắng lợi của cách mạng là cầnphải có một Đảng cộng sản có một đường lối chính trị đúng, có kỷ luật tập trung,mật thiết liên lạc với quần chúng và từng trải trong đấu tranh mà trưởng thành".
Sự lãnh đạo đúng đắn của Đảng là nhân tố hàng đầu bảo đảm thắng lợi của cáchmạng Việt Nam Nghiên cứu kinh nghiệm về vai trò lãnh đạo của Đảng ta, đặcbiệt trong giai đoạn khán chiến chống Mỹ là việc làm thiết thực, trọng yếu
Ngày 3-2-1930 Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời là kết quả của sựchuẩn bị đầy đủ về chính trị, tư tưởng và tổ chức của đồng chí Nguyễn Ái Quốc.Người đã vận dụng sáng tạo học thuyết Mác - Lênin, đề ra đường lối chiến lược
và sách lược cho cách mạng Việt Nam, vạch ra cương lĩnh cách mạng của Đảngmột cách đúng đắn ngay từ đầu Nhờ đó mà Đảng sớm trở thành một lực lượngchính trị vững mạnh và lãnh đạo cách mạng Việt Nam đi từ thắng lợi này đếnthắng lợi khác Việc Đảng ra đời và xác lập vai trò lãnh đạo cách mạng là điều tấtyếu, khách quan, phù hợp với quy luật của thời đại và điều kiện hiện thực củaViệt Nam Sự phù hợp với quy luật của thời đại được chứng minh bởi vai trò và
sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân mà đội tiên phong của nó là Đảng Lênin Còn điều kiện hiện thực của Việt Nam được nhận thức qua phân tích tínhchất, đặc điểm xã hội Việt Nam; tình hình và thái độ các giai cấp, tầng lớp xã hội;
Mác-từ đó thấy những mâu thuẫn cơ bản trong xã hội và đòi hỏi khách quan của lịch
sử đối với giai cấp công nhân Việt Nam và Đảng - đội tiên phong có tổ chức củagiai cấp của dân tộc Việt Nam, là người đại diện trung thành và đồng nhất lợi íchsống còn, nguyện vọng chân chính của giai cấp công nhân, nhân dân và cả dântộc Việt Nam
Từ năm 1954 - 1975, nhân dân ta đã giành nhiều thắng lợi to lớn ở miền Bắc
và đánh bại cuộc chiến tranh xâm lược thực dân kiểu mới của đế quốc Mỹ ở miềnNam, giải phóng hoàn toàn miền Nam và thống nhất Tổ Quốc Những thắng lợi tolớn có ý nghĩa chiến lược trên đây của cách mạng nước ta đếu bắt nguồn từ sự lãnhđạo của Đảng Đảng có mối quan hệ máu thịt với quần chúng Đây là tiêu chuẩn cơbản của một đảng cách mạng chân chính Đảng ta đứng ở trung tâm các sự kiện lịch
sử vĩ đại của cách mạng, thực sự là nhân tố cơ bản lãnh đạo và tổ chức mọi thắnglợi của cách mạng Việt Nam
Cách mạng tháng Tám nǎm 1945 là thành quả đầu tiên của cách mạng, đã lật đổách thống trị Đế Quốc, Phát xít câu kết với địa chủ phong kiến, thiết lập chế độCộng Hoà Dân Chủ Và thắng lợi của hai cuộc kháng chiến chống Pháp và Mỹ,giải phóng miền Bắc, sau đó giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước trên cơ sởđộc lập dân tộc và dân chủ Công cuộc giải phóng dân tộc được hoàn thành triệt để
Trang 2từ sau thắng lợi mùa Xuân nǎm 1975 được bắt nguồn từ sự lãnh đạo đúng đắn củaĐảng ta
- Cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước là cuộc đụng đầu lịch sử, một thử tháchlớn đối với Đảng và dân tộc Việt Nam Đảng đã khéo kết hợp sức mạnh của haimiền Nam - Bắc, sức mạnh của dân tộc ta với sức mạnh của thời đại Đường lốichính trị, quân sự đúng đắn và phương pháp cách mạng sáng tạo do Đảng đề ra,không những đã tránh cho dân tộc bị mất nước mà còn giành thắng lợi vẻ vang,thống nhất Tổ quốc, đưa cả nước đi lên Chủ Nghĩa Xã Hội
Lịch sử dân tộc ta từ khi có Đảng đã chứng tỏ rằng: Đảng ta nắm vai trò duy nhấtlãnh đạo cách mạng là một tất yếu lịch sử và có sự lãnh đạo của Đảng ta mới cónhững thắng lợi của cách mạng Việt Nam
II- MỘT SỐ KINH NGHIỆM VỀ NÂNG CAO VAI TRÒ LÃNH ĐẠO VÀ
Vai trò lãnh đạo cách mạng của Đảng là tất yếu khách quan song không phải đượchình thành một cách ngẫu nhiên mà Đảng ta đã phải đấu tranh và phấn đấu giankhổ để tạo ra những điều kiện nhằm củng cố, nâng cao vai trò lãnh đạo, đồng thờithường xuyên phấn đấu nâng cao nǎng lực và hiệu quả lãnh đạo bảo đảm thắng lợingày càng nhiều, hạn chế được sai lầm, khuyết điểm.Thực tế trên chứng tỏ Đảng tatuân thủ nghiêm ngặt lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh "Đảng không thể đòi hỏimặt trận thừa nhận quyền lãnh đạo của mình, mà phải tỏ ra là một bộ phận trungthành nhất, hoạt động nhất và chân thực nhất Chỉ trong đấu tranh và công tác hàngngày, khi quần chúng rộng rãi thừa nhận chính sách đúng đắn và nǎng lực lãnh đạocủa Đảng, thì Đảng mới giành được địa vị lãnh đạo
Sự lãnh đạo của Đảng chỉ được củng cố khi có tổ chức đảng vững mạnh Vì thế,việc nâng cao nǎng lực lãnh đạo phải gắn liền với xây dựng Đảng về chính trị, tưtưởng và tổ chức, nhằm làm cho Đảng luôn luôn xứng đáng là đội tiên phong cách
A- KINH NGHIỆM VỀ XÁC ĐỊNH ĐƯỜNG LỐI CHÍNH TRỊ
Là người lãnh đạo chính trị của giai cấp và dân tộc, nhiệm vụ quan trọng hàng đầucủa Đảng là đề ra đường lối chính trị đúng đắn Đường lối chính trị đúng là nhân tốtrọng yếu nhất để xác lập, nâng cao vai trò lãnh đạo của Đảng, là điều tiên quyếtbảo đảm cho thắng lợi của cách mạng Đường lối chính trị đúng đắn thể hiện nǎnglực và hiệu quả của sự lãnh đạo, còn là nhân tố quyết định tính chất giai cấp và tính
Những thắng lợi to lớn của cách mạng nước ta hơn 60 nǎm qua đã chứng minhđường lối chính trị của Đảng ta cǎn bản là đúng đắn Tuy nhiên, Đảng ta đã mắc
Trang 3một số sai lầm, khuyết điểm, lớn nhất là sai lầm trong lãnh đạo cải cách ruộng đất ởmiền Bắc (1954-1956) và sai lầm về chỉ đạo chiến lược, về một số chủ trương,chính sách lớn trong lãnh đạo cách mạng xã hội chủ nghĩa trên phạm vi cả nước(1975-1985) Từ thực tế lịch sử các mặt trên, có thể rút ra những kinh nghiệm:
Sử dụng sức mạnh bạo lực cách mạng là quy luật phổ biến của mọi cuộc đấu tranhgiải phóng Vận dụng sáng tạo quy luật ấy, Đảng ta cho rằng: "Bạo lực cách mạngnhằm lật đổ giai cấp thống trị nhất thiết phải là bạo lực của quần chúng" Mặc dùđược thể hiện dưới nhiều hình thức khác nhau, song khái quát chung lại, "bạo lựccách mạng phải dựa vào hai lực lượng: lực lượng quân sự và lực lượng chính trị, vàbao gồm hai hình thức đấu tranh: đấu tranh quân sự, đấu tranh chính trị và sự kếthợp giữa hai hình thức ấy" Để vận dụng chủ nghĩa Mác - Lênin một cách sáng tạo,cần chống bệnh giáo điều, chủ nghĩa kinh nghiệm Nguồn gốc của chủ nghĩa kinhnghiệm là trình độ lý luận thấp và hiểu biết thực tiễn không sâu Còn nguồn gốccủa chủ nghĩa giáo điều là nắm lý luận một cách sách vở và rập khuôn kinh nghiệmnước ngoài, không chú ý đầy đủ đến đặc điểm dân tộc
Trong lãnh đạo cách mạng, điều quan trọng hàng đầu là vạch ra đường lốichiến lược đúng đắn Kinh nghiệm lịch sử của Đảng ta chỉ rõ: đường lối chiến lượcđúng bảo đảm cho cách mạng phát triển thuận lợi, vững vàng trong mọi tình huống,đoàn kết được nội bộ, do đó mà cách mạng chắc chắn thành công Song nghệ thuậtlãnh đạo đòi hỏi phải cụ thể hoá đường lối thành chủ trương, chính sách, biện phápthực hiện, phải đề ra mục tiêu, nhiệm vụ trước mắt, bước đi, hình thức tổ chức,phương pháp tiến hành cụ thể Kinh nghiệm cho thấy: lãnh đạo chính trị mà dừnglại ở đường lối chung, không cụ thể hoá đường lối sát đúng từng thời kỳ với nhữngđiều kiện lịch sử cụ thể thì đường lối chung không thể trở thành hiện thực được.Trong thực tế, ban đầu thường chỉ có thể vạch ra những nét lớn, nét cơ bản nhất,sau đó phải từng bước cụ thể hoá đi tới hoàn chỉnh đường lối thành một hệ thốngnhất quán từ đường lối chiến lược đến các chủ trương, chính sách lớn Đảng ta đã có nhiều thành công trong việc cụ thể hoá đường lối Thí dụ: sau khixác định mục tiêu, nhiệm vụ cơ bản lâu dài của cách mạng dân tộc dân chủ nhândân là đánh đổ đế quốc và địa chủ phong kiến, giành "độc lập dân tộc" và "ngườicày có ruộng", Đảng đã xác định đúng mục tiêu nhiệm vụ cụ thể cho từng thời kỳ1930-1931, 1932-1935, 1936-1939, 1939-1945 Đảng ta đã kết hợp một cách đúngđắn mục tiêu lâu dài của giai đoạn cách mạng với mục tiêu trước mắt của từng thời
kỳ Kinh nghiệm cho thấy: mục tiêu cụ thể phải thích hợp với từng thời kỳ, nhưngvẫn phải quán triệt tư tưởng của đường lối chiến lược
Trang 4Những nét chính của quá trình Đảng ta lãnh đạo công tác tư tưởng như sau:
- Trong cao trào cách mạng 1930-1931, Đảng tập trung tuyên truyền sâu rộng nộidung cơ bản của Cương lĩnh đầu tiên, dựa vào đó mà giáo dục ý thức cách mạng,động viên quần chúng đấu tranh Gắn với việc truyền bá Cương lĩnh, Đảng phêphán chủ nghĩa cải lương, chủ nghĩa quốc gia dân tộc hẹp hòi, chống khuynhhướng khủng bố cá nhân, không thấy vai trò quyết định của quần chúng
- Trong cao trào cách mạng 1936-1939, Đảng hướng công tác tư tưởng vào việcquán triệt chủ trương lập Mặt trận dân chủ, đấu tranh đòi quyền tự do, dân chủ, dânsinh, uốn nắn các khuynh hướng cô độc, hẹp hòi, không thấy cần phải tranh thủ, lôikéo các tầng lớp trung gian và tầng lớp trên; có khuynh hướng lại quá đề cao cáctầng lớp này, coi nhẹ vai trò công nông Khuynh hướng sai lầm khác là coi thườnghoặc quá say sưa với hình thức đấu tranh hợp pháp, nửa hợp pháp
- Trong cao trào cách mạng 1939-1945, trên cơ sở chủ trương chuyển hướng chỉđạo chiến lược sát đúng là tập trung thực hiện nhiệm vụ giải phóng dân tộc, côngtác tư tưởng của Đảng đã khơi dậy tinh thần yêu nước của các tầng lớp nhân dân,góp phần xây dựng mặt trận dân tộc cứu nước rộng rãi, đẩy mạnh xây dựng lựclượng và đấu tranh chính trị, đấu tranh vũ trang Đảng cũng phê phán tư tưởng hữukhuynh, rụt rè không dám đẩy mạnh đấu tranh phù hợp với điều kiện và thời cơ lịch
sử, đồng thời chống khuynh hướng nóng vội, muốn khởi nghĩa sớm khi điều kiệnchưa thật chín muồi
Trong cách mạng dân tộc dân chủ, Đảng đã có nhiều thành tựu về nghiêncứu lý luận, nhất là lý luận về con đường giải phóng dân tộc của Việt Nam Sự lạchậu về lý luận cách mạng xã hội chủ nghĩa bắt nguồn từ bệnh giáo điều, sùng báikinh nghiệm nước ngoài; mặt khác, lại chủ quan, duy ý chí, không coi trọng tổng
Qui trình chỉ đạo của Đảng trong các giai đoạn phát triển của cách mạng miềnNam từ năm 1954 – 1975: Đế quốc Mỹ là một đế quốc đầu sỏ rắp tâm thực hiệnchiến lược toàn cầu phản cách mạng hòng làm bá chủ thế giới, đế quốc Mỹ xâmlược miền Nam nhằm ba mục tiêu chủ yếu:
+ Tiêu diệt phong trào cách mạng, thôn tính miền Nam , biến miền Nam thànhthuộc địa kiểu mới của chúng
+ Biến miền Nam thành một phòng tuyến ngăn chặn sự phát triển của CNXH + Xây dựng miền Nam thành một căn cứ quân sự, là bàn đạp tấn công miền Bắc và
hệ thống CNXH từ phía ĐNA
Quá trình Đảng chỉ đạo cuộc cách mạng miền Nam là quá trình phân tích âmmưu, thủ đoạn của kẻ thù; so sánh lực lượng giữa ta và địch đã đề ra chủ trương,biện pháp thích hợp đánh bại chúng, là quá trình biết giành thắng lợi từng bước,tiến tới giành thắng lợi hoàn toàn Quá trình đó diễn ra nhiều thời kỳ kế tiếp nhau:
Trang 5+ Thời kỳ 1954-1960: chuyển hình thức, phương pháp và tổ chức đấu tranh củacách mạng miền Nam từ đấu tranh chính trị là chủ yếu, thực hiện thế giữ gìn lựclượng sang thế tiến công, rồi chuyển từ thế giữ gìn lực lượng sang thế tiến công,đánh bại chiến tranh đơn phương của đế quốc Mỹ Xây dựng, củng cố và phát triểnlực lượng vũ trang, lập các chiến khu, đấu tranh vũ trang ở mức độ thích hợp đểbảo vệ cách mạng, chuẩn bị chuyển lên giai đoạn mới.
+ Thời kỳ 1959-1960: Nổi dậy khởi nghĩa đồng loạt bằng cả lực lượng chính trị vàlực lượng vũ trang, kết hợp đấu tranh chính trị với đấu tranh vũ trang, đánh đổchính quyền địch ở cơ sở, giành quyền làm chủ, hình thành vùng giải phóng rộnglớn, lập Mặt trận giải phóng miền Nam Việt Nam Cách mạng miền Nam phát triểnnhảy vọt, chuyển hẳn từ thế giữ gìn lượng sang thế tiến công, đồng thời chấm dứtthời kì tạm ổn định lực lượng của địch, cuộc “ Chiến tranh đơn phương ” của Mỹ bịđánh bại
+ Thời kỳ 1961-1965: Đảng chỉ đạo giữ vững và phát triển thế tiến công, đánh bại
“ Chiến tranh đặc biệt ” của đế quốc Mỹ Từ năm 1961, “chiến tranh đơn phương ”
bị thất bại, đế quốc Mỹ chuyển sang thực hiện cuộc “ Chiến tranh đặc biệt ”, mộthình thức chiến tranh thực dân mới bằng hai thủ đoạn chính là tăng cường lựclượng Nguỵ quân do cố vấn Mỹ chỉ huy để hành quân tiêu diệt lực lượng vũ trangcách mạng và ra sức thiết lập “ấp chiến lược ” để gom dân, bình định lại nông thônViệt Nam Bằng cách đó, chúng hy vọng tạo ra ba chỗ dựa cơ bản cho “ Chiếntranh đặc biệt” là: 1 Ngụy quân – Ngụy quyền mạnh lên 2 Hệ thống “Ấp chiếnlược ” rộng khắp 3 Các đô thị được ổn định
Hội nghị Bộ chính trị tháng 1-1961 và tháng 2 -1962 đã nêu chủ trương tiếptục giữ vững và phát huy thế tiến công của cách mạng miền Nam, đưa đấu tranhquân sự lên song song với đấu tranh chính trị, tiến công địch bằng ba mũi giápcông: chính trị, quân sự và binh vận, đánh địch ở cả 3 vùng chiến lược: rừng núi,đồng bằng và đô thị Cách mạng miền Nam đã từ khởi nghĩa chuyển lên thànhchiến tranh cách mạng, từng bước đánh bại “ Chiến tranh đặc biệt ” của Mỹ Thắnglợi của ta đã làm cho nội bộ địch bị khủng hoảng, dẫn tới cuộc đảo chính của Mỹgiết chết anh em Diệm – Nhu và nhiều cuộc đảo chính khác kế tiếp Cuộc “ Chiếntranh đặc biệt ” của Mỹ đã bị thất bại
+ Thời Kỳ 1965-1968: Đảng phát động toàn dân chống Mỹ, cứu nước, đánh bạichiến lược “ Chiến tranh cục bộ ” của đế quốc Mỹ ở miền Nam Từ năm 1965, đếquốc Mỹ đã tiến hành “chiến tranh cục bộ” ở Miền Nam; đồng thời gây ra cuộcchiến tranh phá hoại ở miền Bắc Âm mưu đế quốc Mỹ là: 1 Chặn đứng sự pháttriển của cách mạng miền Nam, cứu nguy cho chế độ Sài Gòn, tìm diệt chủ lựcquân giải phóng, giành lại thế chủ động trên chiến trường; 2 Bình định lại miềnNam, củng cố hậu phương của chúng, ổn định Nguỵ quyền, đồng thời phá hoại hậuphương miền Bắc XHCN, ngăn chặn sự chi viện của miền Bắc cho Miền Nam, làmlung lay quyết tâm chống Mỹ của dân tộc ta, buộc ta phải kết thúc chiến tranh theođiều kiện của Mỹ
Trang 6HNTW Đảng lần thứ 11 (3-1965) đã đề ra quyết tâm chiến lược đánh Mỹ vàphát động toàn dân tiến hành cuộc chống Mỹ cứu nước Đảng đã chỉ đạo quân vàdân miền Nam liên tiếp bẻ gãy các cuộc hành quân “tìm diệt” và “bình định” của
Mỹ - Nguỵ Sau trận đọ sức trực tiếp đầu tiên với quân Mỹ ở Núi Thành, QuảngNam ( 5-1965), ở Vạn Tường, Quảng Ngãi (8-1965) thắng lợi, một cao trào đánh
Mỹ, diệt Nguỵ đã dấy lên mạnh mẽ khắp chiến trường miền Nam Mọi cố gắngđiên cuồng của đế quốc Mỹ trong cuộc phản công chiến lược mùa khô lần thứ nhất(1965-1966) và thứ 2 (1966-1967) đều lần lượt thất bại Đến mùa mưa 1967 chúngphải chuyển sang chiến lược phòng ngự đề phòng các trận đánh lớn của ta 80% đấtđai miền Nam nằm dưới quyền kiểm soát của Mặt trận dân tộc giải phóng miềnNam Việt Nam Tháng 12–1967, Bộ Chính Trị đã chủ trương chuyển cuộc chiếntranh cách mạng miền Nam sang thời kỳ mới, tiến lên giành thắng lợi quyết địnhbằng cuộc Tổng công kích-Tổng khởi nghĩa, giáng một đòn quyết liệt vào ý chíxâm lược của đế quốc Mỹ Cuộc tổng tiến công và nổi dậy đã nổ ra vào dịp tết MậuThân 1968 ở Sài Gòn và 68 thành phố, thị xã, thị trấn khác toàn miền Nam Cuộctập kích chiến lược này đã làm cho thế chiến lược của Mỹ bị đảo lộn, ý chí xâmlược của chúng bị lung lai, Mỹ phải xuống thang chiến tranh, chấm dứt không điềukiện ném bom xuống miền Bắc, chấp nhận đàm phán với ta Hội Nghị Pari Đây làthắng lợi có nghĩa chiến lược của cách mạng miền Nam, song về sau ta cũng bịnhững tổn thất về địa bàn và lực lượng do có sai lầm trong cách đánh giá tình hình,xác định mục tiêu và chỉ đạo thực hiện tổng công kích và tổng khởi nghĩa …
+ Thời kỳ 1969-1975: Đảng chỉ đạo đánh bại chiến lược “Việt nam hoá chiếntranh” của đế quốc Mỹ, giải phóng hoàn toàn miền Nam Từ năm 1969, Mỹ thựchiện “Việt nam hoá chiến tranh”, thực chất là sử dụng quân Nguỵ với trang bị vũkhí và sự yểm trợ của không quân, hải quân Mỹ để tiếp tục chiến tranh xâm lượcthực dân mới, rút dần quân Mỹ về nước HNTW Đảng lần thứ 18 (1-1970) chủtrương kiên trì đẩy mạnh cuộc kháng chiến tiếp tục phát triển chiến lược tiến công,đồng thời ra sức xây dựng mọi mặt, chú trọng công tác hậu cần, đánh bại âm mưukéo dài chiến tranh của Mỹ, đề phòng việc “Đông Dương hoá chiến tranh” củachúng Đảng chỉ đạo cách mạng miền Nam trong 2 năm 1970 -1971 tiếp tục giữvững và phát triển lực lượng, đồng thời từng bước đánh bại âm mưu “Đông dươnghoá chiến tranh” Mùa xuân 1972, Đảng chỉ đạo thực hiện cuộc tiến công chiếnlược, tấn công địch mạnh mẽ ở Quảng Trị, Tây Nguyên, Đông Nam Bộ để buộcchúng phải chấm dứt chiến tranh, thương lượng ở thế thua Ngày 21-7-1973, Mỹphải ký Hiệp Định Pari chấm dứt chiến tranh lập lại hoà bình ở Việt Nam và rútquân về nước Sau hiệp định Pari, do Mỹ và tay sai tiếp tục chiến tranh phá hoạiHiệp Định nên Đảng chủ trương nắm vững thời cơ, giử vững chiến lược tiến công,phát triển thực lực, tiến tới giải phóng miền Nam Nhận thấy thế và lực của ta đãhơn địch, ta có thời cơ chiến lược để giải phóng miền Nam HN Bộ Chính Trị (1-1975) đã quyết tâm giải phóng miền Nam thống nhất Tổ Quốc theo kế hoạch 2 năm1975-1976 Nếu thời cơ thuận lợi đến thì quyết tâm giải phóng miền Nam trongnăm 1975 Đảng chỉ đạo chọn Tây Nguyên làm chiến trường trọng điểm và mở
Trang 7chiến dịch Tây Nguyên bắt đầu bằng cuộc tấn công thị xã Buôn Mê Thuột 1975), tiến tới giải phóng Tây Nguyên, gây sự hoảng loạn chiến lược cho địch.Tiếp đó là mở chiến dịch Huế - Đà Nẵng giải phóng Huế (25-3-1975) và Đà Nẵng(29-3-1975) Ngày 31-3-1975, Bộ Chính Trị quyết định giải phóng SG trước tháng5-1975, đã chỉ đạo tập trung mọi lực lượng cho trận quyết chiến cuối cùng này.Ngày 9-4-1975, chiến dịch Sài Gòn-chiến dịch Hồ Chí Minh mở màn và đến trưa30-4-1975 kết thúc thắng lợi Đến ngày 2-5-1975, vùng đồng bằng sông Cửu Long
(10-3-và địa phương cuối cùng của miền Nam là đảo Phú Quốc đã hoàn toàn được giảiphóng, tổ quốc ta được thống nhất
Tóm lại từ tháng 7-1954 đến tháng 4-1975, trên cơ sở phương hướng chiếnlược , đường lối chung đúng đắn Đảng ta đã nêu cao quyết tâm hành động, tìm tòisáng tạo trong phương pháp cách mạng, chỉ đạo linh hoạt cuộc cách mạng miềnNam, đánh thắng địch từng bước, làm thất bại từng chiến lược chiến tranh xâmlược của Mỹ, cuối cùng thực hiện cuộc Tổng công kích-Tổng khởi nghĩa mùa xuân
1975 giành thắng lợi hoàn toàn
Tổ chức thực hiện những mục tiêu, nhiệm vụ của cách mạng nhất thiết phải dựavào các phong trào cách mạng của quần chúng Dưới sự lãnh đạo của Đảng, thắnglợi của cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân là kết quả của những cao trào cáchmạng nối tiếp nhau Đảng đã đề ra được mục tiêu, nhiệm vụ cụ thể sát hợp xác địnhđúng động lực và lực lượng cách mạng vạch ra được phương pháp, hình thức đấutranh phù hợp; đề ra được khẩu hiệu hành động kịp thời, chính xác, kết hợp chặtchẽ khẩu hiệu hành động với khẩu hiệu tuyên truyền; kết hợp công tác tư tưởng vớicông tác tổ chức, v.v Vì thế mà động viên được mọi tầng lớp nhân dân hǎng háitham gia phong trào cách mạng
Cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước của nhân dân ở miền Nam (1954-1975)
là sự tiếp tục cuộc cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân dưới sự lãnh đạo củaĐảng Đảng ta đã chỉ rõ: đất nước ta vốn là một Tổ quốc thống nhất và nhân dân
ta có truyền thống đoàn kết chống ngoại xâm bảo vệ bờ cõi và cùng nhau xâydựng đất nước Tháng 7-1954, miền Bắc được giải phóng, nhưng miền Nam còndưới ách thống trị của đế quốc và bọn tay sai Đế quốc Mỹ hất cẳng thực dân
Trang 8Pháp, cùng bọn tay sai Ngô Đình Diệm tiếp tục thống trị nhân dân ta ở miềnNam, đất nước tạm thời bị chia cắt Nhân dân ta tiến hành kháng chiến chống Mỹ
và bọn tay sai là tiếp tục cuộc cách mạng đã được tiến hành dưới sự lãnh đạo củaĐảng từ đâu nǎm 1930, nhằm hoàn thành sự nghiệp giành độc lập dân tộc vàthống nhất Tổ quốc để tiến lên xây dựng CNXH Đây là sự tiếp nối lịch sử tấtyếu Đại hội Đảng lần thứ III ( 9-1960): " Cuộc đấu tranh cách mạng của nhândân miền Nam là sự tiếp tục các cuộc khởi nghĩa Nam Kỳ, khởi nghĩa Ba tơ, tổngkhởi nghĩa tháng Tám và cuộc kháng chiến trường kỳ của nhân dân ta trong điềukiện mới của lịch sử" Từ bối cảnh lịch sử chiến đấu và chiến thắng ấy, nhân dân
ta miền Nam bước vào cuộc kháng chiến chống Mỹ với tư thế người chiến thắng
và đã kế thừa được nhiều kinh nghiệm quý báu của CMT8 và kháng chiến chốngPháp Đó cũng là nhân tố bảo đảm thắng lợi của cách mạng miền Nam
Cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước diễn ra trong điều kiện đất nước bị chialàm hai miền, phải tiến hành đồng thời hai chiến lược cách mạng khác nhau dưới
sự lãnh đạo thống nhất của Đảng Đây là nét độc đáo của cách mạng nước ta từtháng 7 nǎm 1954 đến tháng 5 nǎm 1975 Trong suốt thời gian đó việc hoạch địnhđường lối chiến lược và sách lược cách mạng của Đảng phải phản ánh rõ đặcđiểm lớn này Từ mục tiêu chung của cách mạng cả nước và mục tiêu cụ thể củatừng miền đến những vấn đề chủ trương, sách lược và phương pháp tiến hànhphải phù hợp với đặc điểm trên, đúng sát với điều kiện cụ thể của từng miền.Đồng thời, phải xác định rõ vị trí cách mạng từng miền và mối quan hệ khǎngkhít giữa cách mạng hai miền trong thế chiến lược chung của cả nước Đại hộiĐảng lần thứ III của (9-1960), xác định đường lối và vạch ra 2 nhiệm vụ chiếnlược:
- Việc xác định đường lối cách mạng được tiến hành đồng thời 2 chiến lược cáchmạng khác nhau ở 2 miền là nét độc đáo chưa có trong lịch sử, là thành công lớncủa Đảng ta Đó là đường lối duy nhất đúng đắn, biểu hiện tinh thần độc lập tựchủ, sáng tạo của Đảng ta
Miền Bắc hoàn toàn giải phóng, tiến hành cách mạng XHCN và là hậu phươnglớn của cả nước, đã tạo cho cách mạng miền Nam có điều kiện thuận lợi mới khác
Trang 9hẳn các thời kỳ lịch sử trước đây Đó là một nguyên nhân chủ yếu để cách mạngmiền Nam đánh thắng đế quốc Mỹ và tay sai
Trên thực tế, việc tiến hành đồng thời hai chiến lược cách mạng khác nhau trênhai miền Nam - Bắc chẳng những không mâu thuẫn, mà lại từng bước đưa cáchmạng hai miền cùng phát triển, cùng đi lên trong thế tương hỗ, thúc đẩy nhauphát triển, tạo ra sức mạnh tổng hợp đánh thắng hoàn toàn đế quốc Mỹ xâm lược
và chế độ tay sai của chúng, giải phóng miền Nam, thống nhất Tổ quốc
Hệ thống XHCN thế giới lúc này đang ở thời kỳ phát triển mạnh mẽ, có tác động
to lớn tới quá trình phát triển của thế giới,được nối liền từ châu Á sang châu Âu,không ngừng phát triển và củng cố về mọi mặt Nếu miền Bắc là hậu phương trựctiếp cho cách mạng miền Nam, thì hệ thống XHCN thế giới lúc này nối liền vớimiền Bắc XHCN của Việt Nam là hậu phương rộng lớn đáng tin cậy, một thuậnlợi chưa bao giờ có đối với cách mạng nước ta Cuộc đấu tranh cho dân sinh, dânchủ và hoà bình ở các nước TBCN phát triển rộng khắp và liên tục So sánh lựclượng trên thế giới lúc đó ngày càng thay đổi có lợi cho CNXH, cho lực lượngcách mạng CNĐQ tiếp tục suy yếu và khó khǎn Cách mạng thế giới lúc nàyđang ở thế tiến công CMVN đã hoà được vào trào lưu chung của cách mạng thếgiới Thời kỳ này, tuy CNĐQ đã suy yếu nhưng khi nào còn CNĐQ thì vẫn còn
có thể xảy ra chiến tranh
Họ tuyệt đối hoá đường lối chung sống hoà bình, đi vào phòng ngự bị động, gâykhông ít khó khǎn cho phong trào cách mạng thế giới, đặc biệt với phong tràoGPDT Trong tình hình đó, nhân dân ta tiến hành giải phóng miền Nam, Đảng vànhân dân ta phải giải quyết thành công mối quan hệ giữa hoà bình và cách mạng.Giải quyết mối quan hệ này, đòi hỏi Đảng ta hết sức sáng suốt và có sách lượcđúng đắn Và thực tế Đảng ta đã giải quyết tốt mối quan hệ đó, góp phần bảo vệhoà bình, đồng thời thúc đẩy sự nghiệp cách mạng tiến lên hoàn thành độc lậpdân tộc và thống nhất Tổ quốc Khi nhân dân ta tiến hành kháng chiến chống Mỹcứu nước, trên thế giới tồn tại bốn mâu thuẫn chủ yếu: mâu thuẫn giữa hệ thống
xã hội chủ nghĩa thế giới với các lực lượng tư bản chủ nghĩa thế giới; mâu thuẫngiữa các nước đế quốc với nhau; mâu thuẫn giữa các dân tộc đòi độc lập với cáclực lượng đế quốc thực dân; mâu thuẫn giữa giai cấp vô sản với giai cấp tư sản
Đế quốc Mỹ xâm chiếm và thiết lập sự thống trị của chúng ở miền Nam nước ta
đã làm nảy sinh và sâu sắc thêm cả bốn mâu thuẫn trên ở miền Nam Đế quốc Mỹthực hiện âm mưu xâm lược lâu dài miền Nam, biến nơi đây thành cǎn cứ quân
sự của chúng nhằm ngǎn chặn "làn sóng" cộng sản tràn xuống Đông Nam Á, vàchuẩn bị tiến công các nước XHCN Mỹ tuyên bố chiến tranh ở VN là chiến tranh
Trang 10hệ tư tưởng, giữa hệ tư tưởng cộng sản với hệ tư tưởng "tự do" kiểu Mỹ Đế quốc
Mỹ hất cẳng thực dân Pháp, độc chiếm miền Nam, đẩy dần các Đế Quốc châu Âu
ra khỏi Đông Nam Á, chèn ép quyền lợi của nhiều nước tư bản ở vùng này, cànglàm cho mâu thuẫn giữa Mỹ với các Đế Quốc khác thêm sâu sắc Đế quốc Mỹ ápđặt chủ nghĩa Thực Dân mới ở miền Nam, chia cắt đất nước ta, làm cho cả dântộc ta mâu thuẫn gay gắt với chúng, nhân dân ta đã đồng tâm đứng dậy chống Mỹxâm lược, kiên quyết giành độc lập, thống nhất đất nước Đế quốc Mỹ cố xâydựng ở miền Nam một GCTS mại bản làm tay sai cho chúng, làm mâu thuẫn giữaGCCN và TB ở miền Nam càng trở nên sâu sắc Để phục vụ chiến tranh củachúng ở miền Nam, Đế Quốc Mỹ bóc lột GCCN và nhân dân lao động Mỹ, bắt họsang miền Nam làm bia đỡ đạn để bọn tư bản Mỹ thu những món lợi lớn từ cuộcchiến tranh này Mỹ còn lôi kéo các nước tay sai vào cuộc chiến tranh miền Nam
Do đó ngày càng mâu thuẫn quyết liệt với tư bản Mỹ, với các nhà cầm quyền Mỹ
và GCTS các nước chư hầu Mỹ, làm rung chuyển hậu phương của chúng
Điều đó nói lên rằng, cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước là cuộc đụng đầu lịch
sử mang tính thời đại sâu sắc Chống Đế Quốc Mỹ với chính sách thực dân mớicủa chúng là điểm mới, mang tính đặc trưng của cách mạng miền Nam lúc này,khác các thời kỳ trước đây của cách mạng nước ta là chống CNTD cũ của đếquốc Pháp Đế quốc Mỹ phá hoại Hiệp định Giơ-ne-vơ, hất cẳng thực dân Pháp,độc chiếm miền Nam nước ta, biến nơi đây thành thuộc đia kiểu mới và cǎn cứquân sự của chúng Từ đây, đế quốc Mỹ đã thành kẻ thù chủ yếu và nguy hiểmnhất của nhân dân ta
Từ tháng 7 nǎm 1954, Nghị quyết BCHTW Đảng lần thứ 6 đã xác định: "Đế quốc
Mỹ là kẻ thù chính của nhân dân yêu chuộng hoà bình thế giới và hiện đang trởthành kẻ thù chính, trực tiếp của nhân dân Đông Dương" Chính sách thực dânmới của Mỹ là con đẻ của CNTB lũng đoạn, của chính sách đế quốc thực dân, làhiện tượng mới, do vậy ta chưa thể hình dung và thấy rõ, đây đủ ngay trong thờigian đầu của cuộc cách mạng miền Nam Nó ra đời trong cơn tổng khủng hoảng
và trước nguy cơ sụp đổ sau Chiến tranh thế giới thứ hai Đảng ta nhận biết sớmbản chất CNTD mới của Mỹ Nghị quyết 9 của TW đã chỉ ra: " Đặc điểm chủ yếucủa chính sách thực dân là đế quốc Mỹ không trực tiếp cai trị mà thông qua chínhquyền tay sai, dùng viện trợ kinh tế và quân sự để áp bức, bóc lột nhân dân miềnNam" Qua thực tiễn đấu tranh với Mỹ, chúng ta ngày càng hiểu đầy đủ bản chất
và thủ đoạn của chúng
Về chính trị: Mỹ không thiết lập bộ máy thực dân mà thông qua chính quyền taysai với chiêu bài quốc gia, dân chủ giả hiệu Về quân sự: Mỹ tin dùng và ra sứcxây dựng đội quân nguy đủ mạnh làm lực lượng chiến đấu chiến lược cho chúng.Với hai mặt như trên, Đế Quốc Mỹ nhầm một ý đồ nham hiểm là khơi sâu và làmđậm nét tính chất nội chiến của cuộc đấu tranh, che đậy bản chất thực dân xâmlược của chúng Về kinh tế, Mỹ dùng viện trợ làm công cụ chủ yếu để cột giữ chế
độ tay sai ở miền Nam đi vào con đường phát triển TBCN, đối lập với miền Bắc,
Trang 11chia cắt lâu dài nước ta Về VH-XH, chúng du nhập lối sống Mỹ, vǎn hoá Mỹ,hòng làm mất đi tất cả những tinh hoa, truyền thống dân tộc ta
Ngày càng hiểu sâu sắc bản chất và thủ đoạn xảo quyệt của chúng, Đảng và nhândân ta đã có những chủ trương, phương pháp đấu tranh thích hợp, từng bước đánhbại chúng Phương pháp cách mạng đúng đắn nhất: là phải kết hợp chặt chẽ lựclượng chính trị với quân sự và hình thức đấu tranh chính trị với quân sự Đó làquy luật cơ bản của phương pháp cách mạng bạo lực ở miền Nam Quá trình xâmlược và thống trị của đế quốc Mỹ ở miền Nam là quá trình nhất quán thực hiệnCNTD mới Âm mưu xâm lược nước ta của đế quốc Mỹ đã có từ lâu Song, đếntháng 5- 1954 mới là thời cơ để Mỹ trực tiếp thực hiện âm mưu đồ của chúng.Ngày 20-7-1954, Hiệp định Giơnevơ về lập lại hoà bình ở Đông Dương được kýkết Đế quốc Mỹ phá hoại Hội nghị Giơnevơ Tổng thống Mỹ Aixenhao đã trắngtrợn tuyên bố: "Mỹ không ký Hiệp định Giơnevơ nên không bị ràng buộc bởiHiệp định" Đế quốc Mỹ ráo riết thực hiện âm mưu của chúng sau Hiệp định:nhanh chóng hất cẳng Pháp, độc chiếm quyền thống trị ở miền Nam và ĐôngDương; đàn áp phong trào cách mạng và áp đặt CNTD kiểu mới của Mỹ ở miềnNam, chia cắt lâu dài, biến miền Nam thành thuộc địa và cǎn cứ quân sự củachúng ở Đông Nam Á Sự thật thì Mỹ đã chuẩn bị triển khai mưu đồ này từ trước
Mỹ đã nuôi dưỡng và đào tạo bọn tay sai ngay từ đầu những nǎm 50 Trước khiHiệp định Giơnevơ được ký, Đế Quốc Mỹ đã tìm cách ép Pháp đưa Ngô ĐìnhDiệm (tay sai của Mỹ) về giành ghế thủ tướng Nguỵ vào ngày 7-7-1954, mở đầuquá trình Mỹ hất cẳng Pháp và cũng là mở đầu quá trình Mỹ áp đặt chủ nghĩathực dân mới ở miền Nam nước ta
Mỹ lôi kéo một số nước đế quốc và chư hầu lập ra khối SEATO, đặt miền NamViệt Nam, Lào và Campuchia vào khu vực bảo hộ của khối này Mỹ xúc tiến việcmua chuộc và tiêu diệt các lực lượng thân Pháp ở miền Nam, tǎng cường viện trợtrực tiếp cho chính quyền Diệm và điều khiển chúng chống phá cách mạng Ngày2-12-1954, Mỹ ép Pháp ký kết việc rút quân Pháp khỏi miền Nam và ngày 10-12-
1954, thỏa thuận kế hoạch tổ chức huấn luyện quân Nguy theo Mỹ Ngày
23-10-1955, Diệm tổ chức " trưng cầu dân ý" phế truất Bảo Đại và lên làm tổng thống,tuyên bố thành lập nhà nước "Việt Nam Cộng Hoà" và đổi "quân đội quốc gia",tay sai của Pháp, thành " quân lực Việt Nam Cộng Hoà", tay sai của Mỹ Nhưvậy, với các thủ đoạn ngoại giao, quân sự, chính trị, kinh tế, đế quốc Mỹ đã thựchiện được âm mưu hất cẳng Pháp, độc chiếm miền Nam, triển khai chính sáchthực dân mới của chúng ở miền Nam trên các mặt
Từ đây, dân tộc ta phải trực tiếp đương đầu với đế quốc Mỹ xâm lược miền Namnước ta Qua 21 nǎm kháng chiến cực kỳ gian khổ và oanh liệt, dân tộc ta đã toànthắng đế quốc Mỹ, chặt đứt một mắt xích trong hệ thống chiến lược toàn cầu phảncách mạng của đế quốc Mỹ và đẩy CNTD kiểu mới của Mỹ thêm một bước suyyếu và khủng hoảng; thực hiện được nguyện vọng thiêng liêng là hoàn thành độclập, thống nhất đất nước Cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước đã để lại cho
Trang 12chúng ta nhiều kinh nghiệm quý góp phần tích cực vào phong trào đấu tranhchống chủ nghĩa đế quốc và bảo vệ hoà bình thế giới.
Luôn tìm cách kiềm chế đế quốc Mỹ để tránh thế khó khǎn bất lợi và thắng chúngmột cách có lợi nhất là một chủ trương nhất quán của Đảng ta Chủ trương đó dựatrên cơ sở phân tích chính xác âm mưu, thủ đoạn và khả nǎng hành động của đếquốc Mỹ trong các mối quan hệ quốc tế đương thời; mặt khác thấy rõ thế và lựccùng khả nǎng phát triển của ta Trước hết, tránh những khó khǎn, bất lợi sớmphải đụng đối với một kẻ thù lớn mạnh hơn ta nhiều lần, mà lực lượng của ta cònhạn chế Chúng ta có chính nghĩa và đang ở thế phát triển, nên có khả nǎng tậphợp đông đảo lực lượng cách mạng trong nước và tranh thủ được các lực lượngdân chủ và hoà bình trên thế giới, có khả nǎng ngǎn chặn, phá tan những âm mưu
và hành động chiến tranh xâm lược của đế quốc Mỹ Mặt khác, đế quốc Mỹ xâmlược nước ta là phi nghĩa, không thể lừa bịp được mãi nhân dân và Quốc hội Mỹ.Nước Mỹ tuy giàu có bậc nhất thế giới, song không phải bọn xâm lược Mỹ muốnhuy động bao nhiêu lực lượng vào cuộc chiến tranh xâm lược nước ta cũng được
Mỹ có chiến lược toàn cầu phản cách mạng, nhưng không phải lực lượng của Mỹ
ở đâu cũng mạnh, chúng cũng phải tự kiềm chế.tĐầu những nǎm 40, đế quốc Mỹ
đã có âm mưu xâm chiếm Việt Nam, nhất là từ đầu những nǎm 50 thì Mỹ triểnkhai ráo riết Phân tích đúng âm mưu của Mỹ, Đảng ta đã lãnh đạo toàn dân kiênquyết đứng lên làm Cách mạng tháng Tám nǎm 1945, giành chính quyền về taynhân dân trước khi quân Đồng minh kéo vào Đông Dương, cũng như đánh bạithực dân Pháp xâm lược và can thiệp Mỹ trong kháng chiến 9 nǎm, nên đã kiềmchế và chặn đứng Mỹ đưa quân, kéo dài và mở rộng chiến tranh xâm lược nước
ta Sau Hiệp định Giơnevơ (7-1954), đế quốc Mỹ lấn dần thực dân Pháp, độcchiếm miền Nam nước ta, chúng thiết lập chế độ thực dân mới và dựng nên chínhquyền tay sai Ngô Đình Diệm Chế độ Mỹ - Diệm đàn áp dã man phong trào đấutranh của nhân dân ta ở miền Nam Nhân dân ta không chịu khuất phục đã vùnglên chống lại chúng, Đảng ta đã ra Nghị quyết 15 (1-1959) về cách mạng miềnNam Nghị quyết ra đời tuy có phần muộn, nhưng cũng đã kịp phát động quầnchúng đấu tranh, đi tới cao trào đồng khởi khắp miền Nam Phong trào đồng khởi
đã đưa cách mạng miền Nam "từ thế giữ gìn lực lượng sang thế tiến công", là sựsáng tạo cách mạng của nhân dân ta ở miền Nam, mở đâu cuộc chiến tranh cáchmạng từ thấp lên cao, vừa tầm, vừa sức của lực lượng cách mạng miền Nam mớinổi dậy và đã kiềm chế được đế quốc Mỹ sớm đưa quân vào miền Nam, tránhđược những khó khǎn, bất lợi của cách mạng miền Nam trong buổi ban đầu.Bước vào những nǎm 60, lực lượng so sánh trên thế giới nghiêng hẳn về phíacách mạng và hòa bình Khả nǎng ngǎn chặn chiến tranh thế giới ngày càngnhiều Chính sách "bên miệng hố chiến tranh" của Mỹ cùng chiến lược quân sựmang tính chất phản công của chúng như "trấn áp ồ ạt", "trả miếng hàng loạt" đã
bị phá sản Để thích ứng với tình hình, đế quốc Mỹ cho ra đời chiến lược quân sựmới vừa có tính chất tiến công, vừa có tính chất phòng ngự Đó là chiến lược