ĐẶT VẤN ĐỀ Nuôi con bằng sữa mẹ cung cấp sự khởi đầu tốt nhất cho cuộc đời của mỗi trẻ. Nuôi con bằng sữa mẹ sẽ đảm bảo cho trẻ phat triển tốt cả thể chất lẫn tinh thần. Nuôi con bằng sữa mẹ là một chức năng thiên nhiên của người mẹ, vì lợi ích của việc nuôi con bằng sữa mẹ người mẹ cần được sự ủng hộ, giúp đỡ và tạo điều kiện từ gia đình, xã hội và nơi làm việc của người mẹ đó. Người điều dưỡng cần hiểu thấu đáo vấn đề nuôi con bằng sữa mẹ mới hoàn thành nhiệm vụ của mình với việc chăm sóc bà mẹ và trẻ sơ sinh. Sữa mẹ được khẳng định là sữa tốt nhất vì cung cấp đủ chất dinh dưỡng, đặc biệt là sữa non trong những ngày đầu sau đẻ. Sữa non mang nhiều kháng thể giúp trẻ chống lại bệnh nhiễm khuẩn, giúp cho ruột trưởng thành tốt theo thời gian. Trong những ngày đầu mới sinh, sữa mẹ là an toàn nhất cho hệ tiêu hóa của trẻ. Theo Kawer (Bang Lavesh) tại Hội nghị Nhi khoa lần thứ 17 ở Manila ( Phi Luật Tân), trẻ bú sữa mẹ bị nhiễm trùng hô hấp, nhiễm trùng tai ít hơn trẻ bú sữa bò 2 lần, tiêu chảy ít hơn 3 lần, viêm phổi hoặc suy dinh dưỡng ít hơn 4 lần [2], [3], [6]. Cho con bú thời gian sớm nhất trong ngày đầu sau sinh bảo vệ sức khỏe cho bà mẹ là hạn chế chảy máu sau sinh, giúp tử cung co hồi tốt, giảm tỷ lệ ung thư vú, ung thư cổ tử cung, ung thư buồng trứng và bà mẹ không có kinh nguyệt trong thời gian 6 -9 tháng, nhờ vậy thực hiện được kế hoạch hóa gia đình [10], [11]. Đặc biệt gần đây người ta nói đến giá trị tuyệt đối của sữa mẹ đối với sự thông minh của trẻ nhất là sữa non. Khi trẻ ra đời, trẻ sơ sinh đã có đủ số tế bào não trong năm đầu, các dây thần kinh được myeline hóa để giúp não trưởng thành 85%, muốn myeline hóa tốt trẻ cần hai chất quan trọng trong sữa mẹ đó là galactose và các acide béo như linoleic và arachidonic mà trong sữa bò không có [5], [8]. Sữa mẹ là thức ăn an toàn và tốt nhất cho trẻ, nuôi con bằng sữa mẹ là phương pháp tích cực nhất để phòng chống suy dinh dưỡng cho trẻ thời gian sau này. Mặc dù tổ chức y tế thế giới và Quỹ nhi đồng liên hiệp quốc đã khuyến nghị việc nuôi con bằng sữa mẹ hoàn toàn từ ngay sau khi đẻ cho đến 4-6 tháng tuổi và duy trì cho con bú cùng với thức ăn bổ sung đầy đủ cho đến 2 năm tuổi hoặc lâu hơn nữa [2]. Tuy nhiên số đông phụ nữ nước ta vẫn bắt đầu cho trẻ bú sữa nhân tạo, uống nước đun sôi để nguội hoặc các dịch khác những ngày đầu sau sinh. Để có chứng cứ khoa học, góp phần tư vấn cho cộng đồng thực hiện đúng những tham vấn chương trình nuôi con bằng sữa mẹ của Tổ chức y tế thế giới, tôi tiến hành thực hiện đề tài : “Tìm hiểu tình hình nuôi con bằng sữa mẹ ngày đầu sau sinh của các bà mẹ dến sinh tại bệnh viện đa khoa Đồng Xuân – Phú Yên” nhằm 2 mục tiêu: 1. Xác định tỷ lệ các bà mẹ cho trẻ bú mẹ hoàn toàn ngày đầu sau sinh. 2. Đánh giá tỷ lệ bà mẹ cho trẻ uống các loại nước khác ngoài sữa mẹ ngày đầu sau sinh.
Trang 1ĐẠI HỌC HUẾ TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y DƯỢC KHOA ĐIỀU DƯỠNG
-aaa -LỚP CỬ NHÂN ĐIỀU DƯỠNG ĐA KHOA
HỆ VLVH KHÓA: 2006 - 2010.
Đề tài:
TÌM HIỂU TÌNH HÌNH NUÔI CON BẰNG SỮA MẸ
NGÀY ĐẦU SAU SINH CỦA CÁC BÀ MẸ ĐẾN SINH
TẠI BỆNH VIỆN ĐA KHOA ĐỒNG XUÂN- PHÚ YÊN
Giáo viên hướng dẫn Sinh viên thực hiện
HUẾ, 05/2010
Trang 2Người điều dưỡng cần hiểu thấu đáo vấn đề nuôi con bằng sữa mẹ mới hoànthành nhiệm vụ của mình với việc chăm sóc bà mẹ và trẻ sơ sinh Sữa mẹ được khẳngđịnh là sữa tốt nhất vì cung cấp đủ chất dinh dưỡng, đặc biệt là sữa non trong nhữngngày đầu sau đẻ Sữa non mang nhiều kháng thể giúp trẻ chống lại bệnh nhiễm khuẩn,giúp cho ruột trưởng thành tốt theo thời gian Trong những ngày đầu mới sinh, sữa mẹ
là an toàn nhất cho hệ tiêu hóa của trẻ Theo Kawer (Bang Lavesh) tại Hội nghị Nhikhoa lần thứ 17 ở Manila ( Phi Luật Tân), trẻ bú sữa mẹ bị nhiễm trùng hô hấp, nhiễmtrùng tai ít hơn trẻ bú sữa bò 2 lần, tiêu chảy ít hơn 3 lần, viêm phổi hoặc suy dinhdưỡng ít hơn 4 lần [2], [3], [6]
Cho con bú thời gian sớm nhất trong ngày đầu sau sinh bảo vệ sức khỏe cho bà
mẹ là hạn chế chảy máu sau sinh, giúp tử cung co hồi tốt, giảm tỷ lệ ung thư vú, ungthư cổ tử cung, ung thư buồng trứng và bà mẹ không có kinh nguyệt trong thời gian 6 -
9 tháng, nhờ vậy thực hiện được kế hoạch hóa gia đình [10], [11]
Đặc biệt gần đây người ta nói đến giá trị tuyệt đối của sữa mẹ đối với sự thôngminh của trẻ nhất là sữa non Khi trẻ ra đời, trẻ sơ sinh đã có đủ số tế bào não trongnăm đầu, các dây thần kinh được myeline hóa để giúp não trưởng thành 85%, muốnmyeline hóa tốt trẻ cần hai chất quan trọng trong sữa mẹ đó là galactose và các acidebéo như linoleic và arachidonic mà trong sữa bò không có [5], [8]
Sữa mẹ là thức ăn an toàn và tốt nhất cho trẻ, nuôi con bằng sữa mẹ là phươngpháp tích cực nhất để phòng chống suy dinh dưỡng cho trẻ thời gian sau này
Mặc dù tổ chức y tế thế giới và Quỹ nhi đồng liên hiệp quốc đã khuyến nghị việcnuôi con bằng sữa mẹ hoàn toàn từ ngay sau khi đẻ cho đến 4-6 tháng tuổi và duy trìcho con bú cùng với thức ăn bổ sung đầy đủ cho đến 2 năm tuổi hoặc lâu hơn nữa [2].Tuy nhiên số đông phụ nữ nước ta vẫn bắt đầu cho trẻ bú sữa nhân tạo, uống nước đunsôi để nguội hoặc các dịch khác những ngày đầu sau sinh
Trang 3Để có chứng cứ khoa học, góp phần tư vấn cho cộng đồng thực hiện đúng nhữngtham vấn chương trình nuôi con bằng sữa mẹ của Tổ chức y tế thế giới, tôi tiến hành
thực hiện đề tài : “Tìm hiểu tình hình nuôi con bằng sữa mẹ ngày đầu sau sinh của
các bà mẹ dến sinh tại bệnh viện đa khoa Đồng Xuân – Phú Yên” nhằm 2 mục tiêu:
1 Xác định tỷ lệ các bà mẹ cho trẻ bú mẹ hoàn toàn ngày đầu sau sinh.
2 Đánh giá tỷ lệ bà mẹ cho trẻ uống các loại nước khác ngoài sữa mẹ ngày đầu
sau sinh.
Trang 4CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN
1.1 VÀI NÉT SƠ LƯỢC CÁC CÔNG TRÌNH ĐÃ NGHIÊN CỨU VỀ TẦM QUAN TRỌNG CỦA SỮA MẸ VÀ LỢI ÍCH CỦA VIỆC NUÔI CON BẰNG SỮA MẸ
Con người là một loại động vật bậc cao, thuộc nhóm động vật cho con bú Từthuở ban sơ đã biết sinh con và cho con bú để duy trì nòi giống Nuôi con bằng sữa mẹ
là một phương thức tự duy trì của nhân loại bằng nguồn dinh dưỡng hoàn hảo nhất,phù hợp nhất, là nguồn tài nguyên thiên nhiên vô tận mà tạo hóa đã ban tặng
Theo thời gian cùng với sự phát triển của nền y học trên Thế giới từ năm 1930đến nay đã có nhiều đề tài nghiên cứu khẳng định tầm quan trọng của sữa mẹ, lợi íchcủa việc nuôi con bằng sữa mẹ, tác dụng ưu việt nhất của việc tận dụng nguồn sữa nonngày đầu của mẹ [14]
Từ lâu các bà mẹ Việt Nam đã nuôi con bằng sữa của chính mình nhưng cho đếnnăm 1983 chương trình sữa mẹ mới chính thức ra đời tại Việt Nam Cho đến nay đã córất nhiều công trình nghiên cứu về sữa mẹ và tác dụng của sữa mẹ đối với đời sống củatrẻ sau này như [7], [8], [9]
1.2 THÀNH PHẦN VÀ TÍNH ƯU VIỆT CỦA SỮA MẸ ĐỐI VỚI TRẺ:
Sữa mẹ là thức ăn tốt nhất cho trẻ ngay trong ngày đầu sau sinh, sữa mẹ luôn làthức ăn hoàn chỉnh nhất, thích hợp nhất đối với trẻ, ngay cả khi mẹ bị bệnh, gầy ốm thìtrong sữa mẹ vẫn có đủ những chất cần thiết như đạm, đường, mỡ, vitamin và muốikhoáng với tỷ lệ thích hợp cho sự hấp thu và phát triển của cơ thể trẻ Trẻ bú mẹ sẽ lớnnhanh và phòng được suy dinh dưỡng [8], [10], [11]
Chất đạm và chất béo trong sữa mẹ dễ hấp thu và tiêu hóa, có men Lipase giúptiêu hóa chất mỡ Đường lactose trong sữa mẹ có nhiều hơn các loại sữa khác Chấtsắt trong sữa mẹ dễ hấp thu nên bú sữa mẹ không thiếu máu do thiếu sắt Sữa mẹ cóđầy đủ lượng nước cần thiết cho trẻ ngay cả khi trời nắng, nếu trẻ được bú mẹ hoàntoàn thì không cần bổ sung thêm bất cứ loại thức uống nào khác Sữa mẹ có đủ lượngcanxi và phosphat nên giúp trẻ phát triển tốt [8], [10], [11]
Thành phần sữa của các bà mẹ không như nhau: nó thay đổi theo thời gian từ đầubữa bú đến cuối bữa bú, nó cũng thay đổi giữa các bữa bú và có thể khác nhau vào các
Trang 5giờ khác nhau trong ngày Vì vậy cho trẻ bú sau sinh bao lâu, bú hoàn toàn hay khônghoàn toàn có tác dụng trực tiếp đến đời sống trẻ thời gian sau sinh [8], [10], [11].Các loại sữa mẹ như sau:
+ Sữa non: có từ tháng thứ 4 của bào thai và tiếp tục trong 6 ngày đầu sau sinh.+ Sữa chuyển tiếp: từ ngày thứ 7 - 14
+ Sữa vĩnh viễn : từ tuần thứ 3 trở đi
Đề tài mà chúng ta nghiên cứu ở đây là vấn đề nuôi dưỡng trẻ ngày đầu sau sinhnên chỉ quan tâm nhiều nhất vào sữa non của mẹ
Sữa non: là sữa được sản xuất trong ngày đầu sau sinh có màu vàng nhạt đặcsánh (tỷ trọng 1.04 -1.06 so với sữa vĩnh viễn 1.030 - 1.035),có pH 7.7 nhiều protein,
ít lactose và chất béo so với sữa vĩnh viễn
Sữa non giàu chất diệt khuẩn giúp trẻ tránh được các bệnh nhiễm trùng
Các Globulin miễn dịch chủ yếu là IgA có tác dụng bảo vệ cơ thể chống các bệnhđường ruột và một số bệnh virus
Lysozym là một loại men có nhiều trong sữa mẹ nó phá hủy một số vi khuẩn gâybệnh và phòng ngừa một số bệnh virus
Các chất diệt khuẩn trên đây giảm đi rất nhanh từ giờ thứ 2 sau khi sinh Vì vậytranh thủ cho trẻ bú ngay trong giờ đầu để tận hưởng các chất quý giá đó
Ngoài ra sữa non rất giàu vitamin A, gấp 10 lần so với sữa vĩnh viễn Bú sữa nonsớm trẻ sẽ có đủ vitamin A dự trữ ở gan Vitamin A giúp trẻ tăng trưởng và tăng cânnhanh
Sữa non còn có tác dụng sổ nhẹ giúp cho việc tống phân su
Sữa màu vàng nhạt chảy ra sớm trong bữa bú được gọi là sữa đầu, sữa hơi trắngchảy ra muộn hơn trong một bữa bú được gọi là sữa cuối bữa Sữa non chứa nhiềuProtein hơn sữa trưởng thành Sữa cuối bữa chứa nhiều mỡ hơn sữa đầu bữa
Trang 61.3 NHỮNG LỢI ÍCH CHO TRẺ BÚ MẸ NGAY TRONG NGÀY ĐẦU SAU SINH
Nuôi con bằng sữa mẹ sớm nhất trong ngày đầu sau sinh là cần thiết cho sứckhỏe và sự phát triển của trẻ, góp phần quan trọng giúp cho trẻ có cơ sở phát triển tốttrong thời gian sau này
Sữa mẹ có đầy đủ chất dinh dưỡng cần thiết cho sự phát triển của trẻ
Sữa mẹ là thức ăn hoàn hảo nhất mà không có bất kỳ loại nước nào có thể cóđược Các chất dinh dưỡng của sữa mẹ đều dễ tiêu hóa nên trẻ ít bị rối loạn tiêu hóa,tăng bài tiết phân su
Bú mẹ chống lại nhiễm trùng, dị ứng như chống lại bệnh thấp tim, chống lại vikhuẩn gây viêm màng não, chống thiếu máu Bú mẹ còn tránh sụt cân cho trẻ, giảmbéo phì, giảm đau, chống loãng xương, giảm thoát vị bẹn
Nuôi con bằng sữa mẹ sẽ tiết kiệm được kinh phí và thời gian hơn khi dùng cácloại thức uống khác ngoài sữa mẹ Nuôi con bằng sữa mẹ bảo vệ sức khỏe bà mẹ giảmnguy cơ ung thư buồng trứng, ung thư vú…, giúp tử cung mẹ co hồi nhanh, giảm nguy
cơ chảy máu sau sinh Nuôi con bằng sữa mẹ hoàn toàn trong 4-6 tháng đầu sau sinhcũng là biện pháp kế hoạch hóa gia đình Trẻ được nuôi bằng sữa mẹ hoàn toàn thì tríthông minh của trẻ đó được phát triển tốt Đối với những trẻ có cân nặng sơ sinh thấpkhi được nuôi dưỡng bằng sữa mẹ tốt ngay từ ngày đầu sau sinh thì những trắc nghiệm
về trí thông minh của trẻ đó sau này sẽ tốt hơn nhiều so với trẻ nuôi bằng sữa nhân tạohay uống các loại nước pha chế khác ngoài sữa mẹ
Trẻ được bú mẹ sớm hơn trong ngày đầu sau sinh sẽ tận dụng được nguồn sữanon sẵn có trong cơ thể mẹ, sẽ giúp cho trẻ có có sức đề kháng tốt, phòng chống bệnhtật và miễn dịch tốt sau này đối với các bệnh nhiễm khuẩn thông thường và giúp trẻphát triển tốt hơn về thể chất lẫn tinh thần
1.4 NHỮNG NGUY HIỂM TRONG VIỆC CHO TRẺ UỐNG THÊM NƯỚC KHÁC NGOÀI SỮA MẸ Ở NGÀY ĐẦU SAU SINH
Những nguy hiểm thường được đề cập đến; dễ tiêu chảy và nhiễm khuẩn hô hấp,tiêu chảy kéo dài, suy dinh dưỡng, thiếu vitamin, dễ dị ứng và không dung nạp sữa,tăng nguy cơ mắc một số bệnh mạn tính, tăng cân quá mức, điểm trắc nghiệm chỉ sốthông minh thấp, tăng nguy cơ thiếu máu, ung thư vú và buồng trứng, có thể có thaisớm, ngăn cản sự gắn bó tình cảm mẹ con
Trang 71.4.2 Nước cam thảo
Cũng như mật ong, nước cam thảo chưng là loại nước mà các bà mẹ hay ngườinhà pha chế dùng cho trẻ ngày đầu sau sinh Khi trẻ uống nước cam thảo cảm giác no
sẽ làm giảm số lần bú mẹ Như vậy, vô tình ta đã làm mất đi lượng sữa non quý giá màngay ngày đầu người mẹ có khả năng cung cấp cho trẻ
1.4.3 Nước đun sôi để nguội
Nước đun sôi để nguội mà người mẹ thường dùng cho trẻ sau lần bú mẹ đầu tiênphần lớn là do thói quen vì nghĩ nước sẽ làm sạch miệng trẻ và giúp trẻ khỏi khômiệng Điều này không đúng, vì trong sữa mẹ đã đủ lượng nước cung cấp cho trẻ.Dùng thêm nước đun sôi để nguội làm cho trẻ thêm no và giảm số lần bú mẹ Trẻ sẽkhông tận dụng hết nguồn sữa non mà người mẹ sẵn có để cung cấp cho trẻ trong ngàyđầu tiên
1.5 NHỮNG YẾU TỐ CẦN THIẾT ĐỂ VIỆC NUÔI CON BẰNG SỮA MẸ NGÀY ĐẦU TIÊN ĐẠT HIỆU QUẢ
- Cho trẻ bú ngay sau sinh càng sớm càng tốt ( ngay giờ đầu tiên để tận dụngnguồn sữa non của người mẹ)
- Cho trẻ ngậm bắt vú đúng
- Cho trẻ bú thường xuyên cả ngày lẫn đêm khi nào trẻ cần
- Cần vệ sinh bầu vú sạch sẽ trước khi trẻ bú, kích thích trẻ bú
- Tuyệt đối cho bú mẹ hoàn toàn không cho trẻ uống thêm thức uống khác ngoàisữa mẹ
- Trẻ sinh non, nhẹ cân: trẻ không bú mẹ được cần vắt sữa vào cốc thật sạch vàcho trẻ ăn bằng thìa Động viên, kiên trì cho con bú [4]
CHƯƠNG 2 ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
Trang 82.1 ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU
2.1.1 Đối tượng và địa điểm
40 bà mẹ đến sinh tại khoa Sản Bệnh viện Đa khoa Đồng Xuân - Phú Yên
2.1.2 Tiêu chuẩn chọn
+ 40 bà mẹ sinh thường, đủ tháng trong đó tuổi thai được tính theo: ngày đầu tiên
kỳ kinh cuối cùng đến ngày sinh đạt từ 259 - 293 ngày ( 38 - 42 tuần)
+ Tất cả các bà mẹ sau sinh ngày đầu tiên Hậu sản bình thường
+ Trạng thái tinh thần tỉnh táo, hiểu và trả lời được bộ câu hỏi phỏng vấn
2.1.3 Thời gian nghiên cứu
Từ ngày 04 tháng 5 đến ngày 15 tháng 5 năm 2010
2.2 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
2.2.1 Thiết kế nghiên cứu
+ Nghiên cứu mô tả cắt ngang
+ Điều tra bằng cách hỏi qua bộ câu hỏi phỏng vấn trực tiếp
2.2.2 Chọn mẫu và cỡ mẫu
Cỡ mẫu : chọn 40 bà mẹ đến sinh (đẻ thường + mổ đẻ)
2.2.3 Các bước tiến hành nghiên cứu
Bước 1: In bộ câu hỏi (được cô giáo hướng dẫn ThS BSCKII Võ Thị Diệu Hiền
thống nhất ) gồm: Các thông tin chung và kiến thức nuôi con của các bà mẹ.
Bước 2:
+ Sinh viên làm đề tài trình qua Ban Giám đốc và Trưởng khoa Sản Bệnh viện
Đa khoa Đồng Xuân - Phú Yên
+ Tiếp xúc với các bà mẹ sau sinh ngày đầu, nói chuyện, phỏng vấn bà mẹ theo
bộ câu hỏi và trực tiếp ghi vào phiếu điều tra
* Những kỹ năng quan trọng nhất là: Thiết lập mối quan hệ, lắng nghe, thăm hỏi
và giải thích
Để hỏi được kết quả cần: - Tạo ra không khí thân thiện, thân mật, thoải mái
- Dùng những từ đơn giản
Bước 3: Tập hợp số liệu, xử trí và đưa ra kết quả.
2.3 NỘI DUNG NGHIÊN CỨU
2.3.1 Xác định tỷ lệ các bà mẹ cho trẻ bú mẹ hoàn toàn ngày đầu sau sinh.
2.3.2 Đánh giá tỷ lệ bà mẹ cho trẻ uống các loại nước khác ngoài sữa mẹ ngày
đầu sau sinh.
2.4 XỬ LÝ SỐ LIỆU: Xử lý số liệu theo thống kê y học thông thường.
Trang 9CHƯƠNG 3 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
3.1 ĐẶC ĐIỂM CHUNG CỦA MẪU NGHIÊN CỨU
< 18T 18-25 t 26-35 t 36-40 t > 40 t
Biểu 3.1: Sự phân bố mẫu theo nhóm tuổi
Nhận xét: - Tuổi mẹ trong nhóm tuổi 18 -25 chiếm tỷ lệ 45%
- Tuổi mẹ trong nhóm tuổi 26 -35 chiếm tỷ lệ 40%
- 3 nhóm tuổi còn lại bằng nhau chiếm tỷ lệ 5% / nhóm
Nông CBCC Nội trợ Khác
Biểu 3.2: Sự phân bố mẫu theo nghề nghiệp mẹ
Nhận xét: - Nghề nghiệp của bà mẹ nghề nông chiếm tỷ lệ cao nhất 40%
- CBCC đứng hàng thứ 2 chiếm 25%
- Khác ( Buôn bán, tiểu thủ công) đứng hàng thứ 3 chiếm 20%
3.1.3 Trình đô văn hóa mẹ
Mù chữ Cấp I Cấp II Cấp III CĐ-ĐH
Biểu 3.3: Sự phân bố mẫu theo trình đô văn hóa mẹ
Trang 10Nhận xét: - 55% Bú mẹ hoàn toàn ngày đầu sau sinh.
- 45% không bú mẹ hoàn toàn ngày đầu sau sinh
Nhận xét: - 80% trẻ bú mẹ hoàn toàn ngày đầu sau sinh đối với bà mẹ là CBCC
- 31,25% trẻ được bú mẹ hoàn toàn ngày đầu sau sinh đối với các bà
mẹ làm nghề nông
3.2.3 Theo trình độ văn hóa mẹ
Bảng 3.3 Tỷ lệ bú mẹ hoàn toàn ngày đầu sau sinh theo trình độ văn hóa mẹ
Trang 11- 37,5% trẻ được bú mẹ hoàn toàn ngày đầu sau sinh của các bà mẹ cótrình độ văn hóa từ cấp II trở xuống, cao nhất cấp I.
3.3 TỶ LỆ CÁC BÀ MẸ CHO CON UỐNG CÁC LOẠI NƯỚC UỐNG KHÁC NGOÀI SỮA MẸ NGÀY ĐẦU SAU SINH THEO TUỔI, NGHỀ NGHIỆP:
Nhận xét: - 100% bà mẹ <18 tuổi cho con uống nước cam thảo chưng
- 100% bà mẹ >40 tuổi cho con uống nước đun sôi để nguội
Nhận xét: - 72,7% bà mẹ nghề nông cho con uống nước đun sôi để nguội
- 66,7% bà mẹ làm nghề buôn bán, tiểu thủ công cho con uống nướccam thảo chưng
CHƯƠNG 4 BÀN LUẬN
4.1 ĐẶC ĐIỂM CHUNG CỦA MẪU NGHIÊN CỨU
4.1.1 Nhóm tuổi mẹ
Trang 12Kết quả biểu đồ 3.1 cho thấy sự phân bố mẫu nghiên cứu theo nhóm tuổi của mẹ,trong đó:
- Tuổi mẹ trong nhóm tuổi 18 -25 chiếm tỷ lệ 45%
- Tuổi mẹ trong nhóm tuổi 26 -35 chiếm tỷ lệ 40%
- 3 nhóm tuổi còn lại bằng nhau chiếm tỷ lệ 5%/ nhóm
Có sự khác biệt tỷ lệ giữa các nhóm tuổi
Có 85% bà mẹ nằm trong độ tuổi sinh đẻ, điều này phù hợp với đặc điểm sứckhỏe sinh sản của Việt Nam Nhóm tuổi > 35 ít chiếm 10% thấp hơn với Nguyễn Ngọc
Kỳ (2000), [6]
Như vậy để tuyên truyên giáo dục về những lợi ích của vấn đề nuôi con bằng sữa
mẹ cần tập trung vào độ tuổi phụ nữ từ 18 – 35 tuổi
4.1.2 Nhóm nghề nghiệp mẹ
Kết quả biểu 3.2 sự phân bố mẫu nghiên cứu theo nghề nghiệp mẹ trong đó:
- Nghề nghiệp của bà mẹ nghề nông chiếm tỷ lệ cao nhất 40%
Kết quả biểu 3.3 sự phân bố mẫu nghiên cứu theo trình độ văn hóa mẹ:
- Nhóm bà mẹ có trình độ văn hóa cấp II trở lên chiếm tỷ lệ 75%
- Nhóm bà mẹ có trình độ cấp I : 20%
- Có sự khác biệt tỷ lệ giữa các nhóm Đa số các bà mẹ có trình độ từ cấp II trởlên Với trình độ này các bà mẹ có thể đọc được thông tin, hiểu được những vấn đềtuyên truyền, giáo dục nếu như họ có thời gian xem báo, nghe truyền thanh, xemtruyền hình Đây là điểm thuận lợi cho công tác truyền thông giáo dục nếu chú ý đếnđối tượng này
Trang 134.2 TỶ LỆ CHO BÚ MẸ HOÀN TOÀN NGÀY ĐẦU SAU SINH THEO TUỔI, NGHỀ NGHIỆP, TRÌNH ĐỘ VĂN HÓA MẸ
4.2.1 Theo tuổi mẹ
Kết quả bảng 3.1 cho biết tỷ lệ bú mẹ hoàn toàn ngày đầu theo nhóm tuổi mẹ:
Có 55% trẻ được bú mẹ hoàn toàn
Có 45% trẻ không được bú mẹ hoàn toàn
Như vậy, để cải thiện tập quán này cần phải tìm cách tiếp cận các phụ nữ mangthai để giáo dục cho họ biết về giá trị quan trọng của sữa non được tiết ra ở nhữngngày đầu sau sinh để họ quyết tâm cho con bú sữa mẹ hoàn toàn ít nhất trong ngày đầusau sinh ở mọi lứa tuổi, đặc biệt độ tuổi sinh sản
4.2.2 Theo nghề nghiệp mẹ
Kết quả bảng 3.2 cho biết tỷ lệ bú mẹ theo nghề nghiệp mẹ:
- Tỷ lệ cho bú mẹ hoàn toàn ngày đầu sau sinh của CBCNV cao nhất chiếm80%, có 31,25% bà mẹ làm nghề nông cho trẻ bú hoàn toàn ngày đầu sau sinh Điềunày có thể giải thích là các bà mẹ làm cán bộ công chức có hiểu biết về giá trị của sữa
mẹ đặc biệt là sữa non hơn các bà mẹ lao động chân tay, buôn bán, nội trợ
Đối với những bà mẹ lao động chân tay khả năng nhận thức chậm, điều kiện tiếpthu kiến thức mới hạn chế, ảnh hưởng của tập quán cũ còn nặng như “sữa non là sữasống” muốn cho con bú sau sinh phải bóp cho chín sữa bằng cách lấy men rượu hòavới nước thoa lên 2 bầu vú khoảng 4-5 giờ rửa sạch vú mới cho con bú
Như vậy, đẩy mạnh công tác giáo dục truyền thông, chăm sóc sức khỏe và nuôicon bằng sữa mẹ là vấn đề Đảng và nhà nước cùng ngành y tế chúng ta phải quan tâm,nhằm mục đích đem lại kiến thức nuôi con tốt nhất cho các bà mẹ không làm cán bộnhà nước
Tất cả mọi trẻ em khi ra đời được thừa hưởng giá trị nguồn sữa mẹ như nhau,đem lại năng lượng cần thiết phát triển về thể chất lẫn tinh thần sau này Muốn cảithiện nhận thức và hiểu biệt của bà mẹ cần tập tring tuyên truyền, giáo dục lợi ích củasữa mẹ đặc biệt sữa non của nhóm phụ nữ mang thai làm lao động tay chân, buôn bánhoặc các nghề khác, để các bà mẹ lao động tay chân có ít trình độ, ít hiểu biết, nhậnthức được nuôi con bằng sữa mẹ hoàn toàn trong những ngày đầu là tốt nhất
4.2.3 Theo trình độ văn hóa mẹ
