Bai 23 Tac dung tu, tac dung hoa hoc va tac dung sinh li

- Lấy được ví dụ về tác dụng từ, tác dụng hóa học và tác dụng sinh lý của dòng điện.. Kĩ năng: - Vận dụng kiến thức để giải thích hoạt động của chuông điện.. Đặt vấn đề: - Cho HS qu

Giáo viên hướng dẫn: Đào Hà Lan

Giáo sinh: Nguyễn Thị Kim Ánh

Ngày soạn: 24/2/2011

Ngày dạy: 2/3/2011 Lớp: 7A2

GIÁO ÁN Tiết 25 – Bài 23: Tác dụng từ, tác dụng hóa học và

tác dụng sinh lí của dòng điện (Vật lý 7)

I MỤC TIÊU:

1 Kiến thức:

- Mô tả một thí nghiệm hoặc một hoạt động của một thiết bị thể hiện tác dụng từ của dòng điện

- Mô tả một thí nghiệm hoặc một ứng dụng trong thực tế về tác dụng hóa học của dòng điện

- Nêu được các biểu hiện do tác dụng sinh lí của dòng điện khi đi qua cơ thể người

- Lấy được ví dụ về tác dụng từ, tác dụng hóa học và tác dụng sinh lý của dòng điện

2 Kĩ năng:

- Vận dụng kiến thức để giải thích hoạt động của chuông điện

3 Thái độ: Ham hiểu biết, có ý thức sử dụng điện an toàn.

II CHUẨN BỊ CỦA GV VÀ HS:

*, GV:

- 1 kim nam châm

- 1 nam châm thẳng

- 1 vài vật nhỏ bằng sắt,thép

- 1 ăcqui 12V hoặc bộ chỉnh lưu hạ thế dùng lấy ra nguồn 1 chiều 12V

- 1 bình điện phân đựng dung dịch CuSO4 có nắp nhựa có gắn sẵn hai điện cực bằng than chì

- 1 công tắc, 1 bóng đèn loại 6V, 6 dây dẫn có vỏ bọc cách điện

- 1 cuộn dây quấn sẵn dùng làm nam châm điện

- 2 pin 1,5V trong đế lắp pin

- 1 công tắc, 5 đoạn dây dẫn có vỏ bọc cách điện

- 1 kim nam châm được đặt trên mũi nhọn

III TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG DẠY – HỌC:

Hoạt động dạy Hoạt động học Ghi bảng

HĐ 1: Kiểm tra bài cũ – Tổ chức tình huống học tập (5 phút)

1 Kiểm tra bài cũ

?: Trình bày các biểu hiện

của tác dụng nhiệt và tác

dụng phát sáng của dòng

- Gọi 1 HS trả lời

2 Đặt vấn đề:

- Cho HS quan sát ảnh chụp

cần cẩu dùng nam châm điện

ở trang đầu chương 3(trang

47)

- Y/c 2 HS đọc đoạn hội thoại

ở phiếu bài tập

?: Vậy nam châm điện là gì?

Nó hoạt động dựa trên tác

dụng gì của dòng điện? Bài

học hôm nay sẽ giúp chúng ta

giải đáp câu hỏi của bạn Hải

- 2 HS đọc đoạn hội thoại trong phiếu bài tập

Tiết 25: Tác dụng từ, tác dụng hóa học và tác dụng sinh lí của dòng điện

HĐ 2: Tìm hiểu nam châm điện (12 phút)

- Trước hết, chúng ta nhớ lại

tính chất từ của nam châm đã

được học ở lớp 5

?: Nam châm có tính chất gì?

- GV đưa ra 1 nam châm đã

được sơn màu đánh dấu cực

?: Tại sao người ta lại sơn

màu đánh dấu hai nửa nam

châm khác nhau?

- Khi các nam châm gần

nhau, các cực của nam châm

tương tác với nhau như thế

nào? GV đồng thời làm TN

đưa cực của thanh nam châm

lại gần 1 kim nam châm để

HS nhận thấy được một trong

hai cực của kim nam châm bị

hút còn cực kia bị đẩy

- GVdùng mạch hình 23.1 (tr

63), giới thiệu nam châm điện

và cho HS quan sát nam châm

điện

- Gọi HS đọc câu C1

- GV làm TN khảo sát tính

chất của nam châm điện

- Nhắc lại tính chất của nam châm: Nam châm hút sắt, thép Mỗi nam châm có hai cực

- HS: Để phân biệt hai cực của nam châm

- Quan sát nam châm điện

- Đọc C1

- Quan sát GV làm TN

I Tác dụng từ :

1 Tính chất từ của nam châm :

2 Nam châm điện:

*, TN hình 23.1

- Mắc mạch điện như hình

23.1 và yêu cầu HS quan sát

hiện tượng, trả lời câu C1

+ Khi ngắt hoặc đóng công

tắc: đưa lần lượt đinh sắt, dây

đồng, dây nhôm lại gần đầu

cuộn dây có hiện tượng gì xảy

ra?

+ Khi công tắc đóng, đưa 1

trong 2 cực của kim nam

châm lại gần đầu cuộn dây

Hãy cho biết có hiện tượng gì

xảy ra?

+Nếu đổi đầu cuộn dây, hiện

tượng xảy ra như thế nào?

?: Dòng điện ảnh hưởng đến

tính chất từ của nam châm

điện như thế nào?

- Y/c HS hoàn thành kết luận

trang 63

- Y/c HS nêu được:

a Khi công tắc ngắt :

không có hiện tượng gì

Khi công tắc đóng :đầu cuộn dây hút đinh sắt, không hút dây đồng nhôm

b Đưa 1 kim nam châm lại

gần 1 đầu cuộn dây và đóng công tắc thì 1 cực của kim nam châm hoặc bị hút, hoặc bị đẩy

- Nếu đảo đầu cuộn dây, cực của nam châm lúc trước bị hút, nay bị đẩy và

ngược lại

+ Khi có dòng điện chạy qua cuộn dây có lõi sắt→

Cuộn dây có tác dụng giống như nam châm

+ Chiều của dòng điện ảnh hưởng đến cực của nam châm

- Thảo luận nhóm để hoàn thành câu kết luận : *, KL:

- Cuộn dây quấn quanh lõi sắt non có dòng điện chạy qua

là nam châm điện

- Dòng điện có tác

dụng từ, nó có thể

làm quay kim nam châm và hút các vật bằng sắt hoặc thép

HĐ 3: Tìm hiểu hoạt động của chuông điện (8 phút)

- Yêu cầu HS quan sát hình

vẽ 23.2 để tìm hiểu cấu tạo

- Tìm hiểu cấu tạo của chuông điện

3 Chuông điện:

- Hoạt động dựa trên

của chuông điện.

- Yêu cầu HS trình bày

nguyên tắc hoạt động của

chuông điện dựa vào C2, C3,

C4

- GV thông báo: Hoạt động

của chuông điện dựa vào tác

dụng từ của dòng điện Đầu

gõ chuông điện chuyển động

- Thảo luận trong nhóm trả lời C2, C3, C4

+ C2: Khi đóng công tắc,

có dòng điện chạy qua cuộn dây → cuộn dây trở thành nam châm điện Khi

đó cuộn dây hút miếng sắt làm cho đầu gõ chuông đập vào chuông → chuông kêu

+ C3: Chỗ hở của mạch là

chỗ miếng sắt bị hút nên rời khỏi tiếp điểm

Khi đó mạch hở cuộn dây không có dòng điện chạy qua, không có tính chất từ nên không hút miếng sắt nữa Do tính chất đàn hồi của kim loại nên miếng sắt lại trở về tì sát vào tiếp điểm

+ C4: Khi miếng sắt tì vào

tiếp điểm, mạch kín Cuộn dây lại hút miếng sắt và

đầu gõ chuông lại đập vào chuông làm chuông kêu

Mạch lại bị hở… Cứ như vậy chuông kêu liên tiếp chừng nào công tắc còn đóng

tác dụng từ của dòng điện

làm cho chuông kêu liên tiếp

Đó là biểu hiện tác dụng cơ

học của dòng điện

HĐ 4: Tìm hiểu tác dụng hóa học của dòng điện (10 phút)

- Y/c HS đọc C5 và C6

- GV giới thiệu các dụng cụ

TN, mắc mạch điện hình 23.3

(chưa đóng công tắc)

- Cho HS quan sát màu sắc

ban đầu hai thỏi than, chỉ rõ

thỏi than nào được nối với

cực âm của nguồn điện

- Đóng mạch điện cho đèn

sáng Hỏi :

+ Than chì là vật liệu dẫn

điện hay cách điện ?

+ Dung dịch CuSO4 là chất

dẫn điện hay cách điện ? Vì

sao em biết

- Sau vài phút, ngắt công tắc,

GV nhấc thỏi than nối với cực

âm của acqui Y/c HS nhận

xét màu sắc của thỏi than so

với ban đầu

- GV thông báo : Lớp màu

đỏ nhạt đó là kim loại đồng

Hiện tượng đồng tách khỏi

dung dịch muối đồng khi có

dòng điện chạy qua chứng tỏ

dòng điện có tác dụng hóa

học

- Y/c HS hoàn thành KL trang

64- SGK Gọi 1,2 HS đọc KL,

sửa sai nếu cần

- HS trả lời

- HS làm việc cá nhân : + Theo dõi GV giới thiệu dụng cụ TN hình 23.3

Nhận xét màu sắc ban đầu của thỏi than chì (màu đen)

- HS nêu được : Than chì

và dung dịch CuSO4 đều là

chất dẫn điện vì nó đều cho dòng điện đi qua, biểu hiện là đèn sáng

- HS nhận xét : sau khi có

dòng điện chạy qua thỏi than được nối với cực âm của nguồn điện được phủ

bằng một lớp màu đỏ

nhạt

- Hoàn thành KL

II Tác dụng hóa học :

1 TN hình 23.3 :

(SGK)

2 KL :

- Dòng điện đi qua dung dịch muối đồng làm cho thỏi than nối với cực âm được phủ

một lớp vỏ bằng

đồng.

- Hiện tượng đồng

- GV dùng khăn khô lau sạch

hết lớp đồng bám vào thỏi

than

- Gv thông báo 1 số ứng dụng

tác dụng hóa học của dòng

điện trong thực tế và yeu cầu

HS về nhà đọc phần ‘ Có thể

em chưa biết’ để tìm hiểu

thêm

- Ứng dụng : + Mạ điện : phủ 1 lớp kim loại lên đồ vật

+ Đúc điện

+ Luyện kim

tách ra khỏi dung dịch muối đồng khi

có dòng điện chạy qua chứng tỏ dòng

điện có tác dụng

hoá học.

HĐ 5: Tìm hiểu tác dụng sinh lý của dòng điện (5 phút)

?: Nếu sơ ý có thể bị điện giật

làm chết người Vậy điện giật

là gì ?

- Y/c HS đọc phần III trong

SGK trang 65 và trả lời câu

hỏi sau :

?: Dòng điện qua cơ thể

người có lợi hay có hại ? Cho

VD chứng tỏ điều đó ?

?:Nếu dòng điện của mạng

điện gia đình trực tiếp đi qua

cơ thể người có hại gì ?

- GV lưu ý HS : Không được

tự mình chạm vào mạng điện

dân dụng và các thiết bị điện

nếu chưa biết rõ cách sử

dụng

- HS đọc phần III SGK, trả

lời câu hỏi của GV

- HS trả lời vừa có hại, vừa có lợi :

+Sẽ làm các cơ bị co giật,có thể làm tim bị ngừng đập, ngạt thở và thần kinh bị tê liệt

+ Dòng điện có cường độ

nhỏ còn dùng để chữa bệnh

- Y/c HS nêu được : Nếu dòng điện trong mạch điện ở gia đình nếu trực tiếp đi qua cơ thể người có thể

gây điện giật nguy hiểm đến tính mạng con người

III Tác dụng sinh lí

- Dòng điện có tác

dụng sinh lý khi đi

qua cơ thể người và các động vật

HĐ 6 : Củng cố – Vận dụng – Hướng dẫn về nhà (5 phút)

- Gọi 1,2 HS đọc phần ghi

nhớ cuối bài

- Y/c HS làm C7 và C8

*, Hướng dẫn về nhà :

- Học thuộc phần ghi nhớ

- Làm 23.1 đến 23.3, 23.5

đến 23.11

- Ghi nhớ tại lớp

- Cá nhân hoàn thành câu C7 và C8

+ C7 : Chọn C

+ C8 : Chọn D

IV Vận dụng

Phiếu học tập – Vật lý 7 Tiết 28 – Bài 23 : Tác dụng từ, tác dụng hóa học và

tác dụng sinh lí của dòng điện

I Đoạn hội thoại :

Hải: Tại sao cần cẩu kia lại hút được những miếng sắt,thép thế nhỉ?

Hùng: Cậu không biết à,vì cần cẩu đó dùng nam châm điện đấy.

Hải: Nam châm điện là gì?

II Bài tập củng cố :

Bài 1 : Hãy kẻ đoạn thẳng nối mỗi điểm ở cột bên trái với một điểm ở cột bên phải

trong khung dưới đây để chỉ ra sự phù hợp về nội dung giữa chúng

1 Tác dụng sinh lí a Bóng đèn bút thử điện sáng.

2 Tác dụng nhiệt b Mạ điện

3 Tác dụng hóa học c Chuông điện kêu.

4 Tác dụng phát sáng d Dây tóc bóng đèn phát sáng.

5 Tác dụng từ e Cơ co giật

Bài 2 : Khoanh tròn chữ Đ cho câu phát biểu đúng, chữ S cho câu phát biểu sai.

a, Mọi cuộn dây dẫn khi có dòng điện chạy qua đều trở

thành nam châm điện

b, Dòng điện đi qua bất cứ vật dẫn nào đều có tác dụng

từ

c, Dòng điện đi qua một chất có thể biến đổi chất ấy

thành chất khác

d, Bất cứ dòng điện nào đi qua cơ thể người đều nguy

hiểm tới tính mạng

e, Chuông điện kêu liên tục do dòng điện được đóng ngắt

liên tục nhờ tác dụng nhiệt

g, Cho dòng điện thích hợp đi qua cơ thể người có thể

chữa được một số bệnh

h, Dòng điện rất có ích lợi vì nó có nhiều tác dụng như

tác dụng nhiệt, phát sáng, tác dụng từ, hóa học và sinh lí