Phân loại nợ trích lập dự phòng rủi ro tín dụng tại các ngân hàng thương mại tỉnh Sóc Trăng

Thll' ba: Tren CO' sa danh gia dung tht,rc tn;mg cua vi~c phan lol;li nq, trich l~p nh~m nang cao cong tac quan tri rui ro tin d\lllg tl;li cac NHTM tinh S6c Trang va h~ th6ng ngan hang

LY NGUYET TRAN

NGVCH HVdNG DAN KHOA HQC:

PGS.TS TRAN HUY HOANG

THANH PHO HO CHi MINH- NAM 2009

Nhfrng thong tin va n9i dung neu trong d~ tai d~u dva tren nghien c(ru thvc t~ va hoan toan dung v6i ngubn trich dfrn

2 Mvc tieu nghien ctru: 2

3 Dm .! o tuqng va p e;tm v1 ng 1en cuu: ) ' h 0 h'A ' 4 Phu011g phap nghien ctru: 3

5 Nh- ung ong gop ma1 cua e ta1: d, , , • ? dA ' 4 ' ' 6 Ket cau cua 1u~n van: 4

CHUONG 1: NIIO'NG VAN DE CHUNG VE RiJI RO TiN Dl)NG NGAN HANG v A PHAN LO~I NQ, TRiCH L~P DV PHONG DE XU LY RUI RO TiN Dl)NG 1.1 Tin dl,lllg ngan hang va vai tro cua n6 trong n~n kinh t~: 5

1 11 Kh ' • 0 A t' d ' t' d A h' 5 • • at mym m l,lllg va m l,lllg ngan ang:

1.1.1.11 Khai ni?m va him chdt cita tin dt;ng: o o 5

1.1.1 2/ Khai ni?m tin dt;ng ngan hang: 0 0 • • • • • • • • • • • 0 0 • • 0 0 • • • 0 0 0 0 0 0 0 • • • • 0 0 0 0 0 0 • • 0 0 5 1.1.2 Vai tro cua tin d1,1ng: 0 0 6

1.2 Rui ro tin dvng Ngan hang: 7

1.2.1 Khai ni~m chung v~ rui ro: 7

-l-.2.2-R-Ui-m-tin-fh,mg-Ng4n-hang:

1.2.3 H~u qua cua rui ro tin d\mg: 8

1.3 Danh gia rui ro tin d1,1ng: 0 9

1.3.1 Ty 1~ nq qua he;tn: 9

1.3.2 Ty tn;mg nq xiiu I T6ng du nq cho vay: 0 1 0 1.3.3 H~ s6 rui ro tin dl,lllg: o o o oo oo oo o 12

1.3.4 Ty 1~ xoa nq: 13

1 4 B Iyn p ap quan y ru1 ro 1n vng: ' A h' ' 1' '• t' d 0 13 1.4.1 Nang cao chfrt 1uqng cong tac thii.m dinh va phan tich tin d1,1ng: 14

1.4.2 Chu trQng cong tac thu th~p thong tin tin dl,lllg: 14

1.4.3 14

1.4.4 14

1.4.5 14

1.4.6 14

1.4 7 Trich l~p dv phong rui ro theo quy djnh cua NHNN: 14

1.5 Sg cAn thi@t phai phan lo~i va trich l~p dg phong rui ro tin dvng: 15

M()t s6 y@u t6 d~n d@n vi~c phiti phan lo~i va trich l~p dv phong rui ro tin d1,1ng: 1.5.1 Tac d()ng cua Lu~t Ngan hang Nha Nu6c: 16

1.5.2 Tac d()ng cua Lu~t cac TCTD: 16

1.5.3 Y@u t6 chu quan: 17

1.5.4 Y@u t6 khach quan: 17

1.6 Quy dinh trich l~p dv phong rui ro theo chuful mvc k@ toan Qu6c t@ ( lAS 39): 17

1.6.1 Phuong phap chi@t kh~u Iu6ng ti€n: 17

1.6.1.1 Khai ni?m chiit khdu lu6ng tiin: 17

1.6.1.2 C6ng thuc chiit khdu lu6ng tiin: 18

1.6.1.3 Ty l? chi it khdu: 18

1.6.1.4 Ung d1,mg trong trich ltjp dl! phong rili ro tin d1,mg: 18

1.6.2 Trich l~p dv phong theo phuang phap chi@t kh~u Iu6ng ti€n ap d1,1ng lai su~t chi@t kh~u la lai su~t thvc t@ cua cac hqp d6ng tin dvng hay gi~y nh~n nq: 19

1 7 Kinh nghi~m trich l~p dv phong dS xu ly rui ro tin dvng t~i m()t s6 nu6c va bai hQc cho Ngan hang thuang m~i Vi~t Nam: 20

1.7.1 Kinh nghi~m trich l~p dg phong d~ xu ly rui ro tin dl,lllg t~i m()t s6 nu6c: 20

1 7.1.1 Tc;li nu:&c Anh: 20

1.7.1.2 Tc;ti nu:&c Phap: 21

1 7.1 3 T qi nu:&c My: 2 2 1.7.2 Bai hQc cho Ngan hang thuang m~i Vi~t Nam: 22

K@t Lu~n Chuang 1: 23

CHUONG 2: THVC T~G VE PHAN LO~I N<}, TRiCH L!P v A

SU DT)NG DV PHONG DE XU LY RUI RO TiN DT}NG

T ~I cAc NGAN HANG TRUONG M~I TiNH SOC TRANG

2.1 Sa luqc tinh hinh kinh t~ xa h9i va h~ th6ng Ngan hang thuang m~i: 24

2.1.1 D~c di~m u,r nhien, kinh te, xa h9i tinh S6c Trang: 24

2.1.1.1 Di;ic ai~m tl! nhien: 24

2.1.1.2 Di;ic ai~m kinh ti: 24

2.1.1.3 Di;ic ai~m vJ hcmh chinh, xfi h9i: 25

2.1.2 H~ th6ng Ngan hang thuang m~i tinh S6c Trang: 25

2.2 Qui dinh vS trich l~p dv phong d~ xu ly rui ro tin dl,lng t~i Vi~t Nam theo Quyet dinh 493 va Quyet dinh 18: 26

2.2.1 Phan lo~i nq va trich l~p d\I phong C\1 th~: 27

2.2.1.1 Phuongphap atnh lu(Yng: (dl!a vao thai gian qua hqn) 27

2.2.1.2 Phuong phap atnh tinh: (dl!a vao kha nang tra nr;) 31

2.2.2 Dv phong chung: 34

2.2.3 Sir dl,lng dv phong: 34

2.2.4 H~ch toan, bao cao: 35

2.3 Tinh hinh ho~t d9ng tin dl,lng t~i cac Ngan hang thuang m~i tinh S6c Trang trong thai gian qua: 36

2.3.1 T6ng quat tinh hinh ho~t d9ng cua cac ngan hang thuang m~i tinh S6c Trang: 36

2 3.1.1 Tinh hinh tang tru6ng huy a9ng v6n: 3 6 2.3.1.2 Tinh hinh tang tru6ng tin dt,mg: ···~···· 37

2.4 Thvc tr~ng trich l~p va sir dl,lng dv phong d~ xu ly rui ro tin dl,lng t~i cac Ngan hang thuang m~i tinh S6c Trang: 39

2.4.1 Phan nh6m nq theo Quyet dinh 493 va Quyet dinh 18 t~i cac Ngan hang thuang m~i tinh S6c Trang: 40

2.4.2 Cong tac trich l~p va sir d\lllg dv phong rui ro tin dl,lng: 46

2.4.2.1 Trich l(ip dl! phong: 47

2.4.2.2 Sit d11-ng d¥ phong: 48

2.5 Tac d9ng cua trich l~p dv phong nii ro tin dvng d~n hi~u qua kinh doanh cua cac Ngan hang thuang m(;li tinh S6c Trang 51

2.5.1 Tac d9ng d~n ca du nq, phan lo(;li nq 52

2.5.2 Tac d9ng d~n chi phi: 53

2.5.3 Tac d9ng d~n chenh l~ch thu nh~p va chi phi: 54

2.6 Nhfrng t6n t';li va vu6ng m~c tC;li cac NHTM S6c Trang khi ap d1,1ng Quy~t dinh 493 va Quy~t dinh 18: 55

2.6.1 Thai gian h(;lch toan trich l~p dv phong chua phu hqp: 55

2.6.2 Chua phu hqp khi xac dinh gia tri kh~u trir cua TSDB(C) theo gia tri Uti san ghi tren hqp d6ng dam bao ho~c bien ban dinh gia gftn nh~t duqc khach hang th6ng nh~t (n~u c6): 56

2.6.3 Chua hu6ng dfin each trich l~p dl)' phong rui ro d6i vai cac m6n vay khong c6 TSDB: 57

2.6.4 Chua d~ c~p d~n vai tro cua Trung tam CIC trong Quy~t dinh: 58

2.6.5 Thai gian thu thach d€ phan lo(;li lC;li cac khoan nq c6 rui ro th~p han (k€ ca nh6m 1 ): khong phu hqp d6i vai khoan nq ng~n h(;ln: 59

2.6.6 T6n nhi~u thai gian va nhan cong d€ theo d5i cac m6n n~m trong thai gian thu thach d€ chuy€n v~ nh6m t6t: 60

2.6.7 Cac TCTD nang gia tri TSDB cao han thvc t~ d€ R cang nho: 61

2.6.8 Trinh tl)' dling dl)' phong d€ xu ly nii ro chua phu hqp: 61

2.6.9 Chua phu hqp khi qui t~t ca cac m6n nq cua cling m9t khach hang vao cling m9t nh6m nq: 62

2.6.10 Chua d~ c~p d~n nhfrng m6n nq x~u do nguyen nhan chit quan thi c6 duqc xu ly nii ro hay khong: 62

K~t Lu~n Chuang 2: 64

CmfONG 3: HOAN THI.tN PIIAN LOL).I NQ', TRiCH L~P VA SU

Dl}NG DV PHONG llE xu LY RiJI RO TiN Dl}NG Tl).I c.Ac NGAN HANG THUONG Ml).I TiNH SOC TRANG

3 1 Quan di~m va mvc tieu trich l~p dl,X phong t?i cac N gan hang thuong m?i tinh

S6c Trang: 65

3.1.1 Quan di~m: 65

3 1.2 Mvc tieu: 67

3.2 Cac giai phap d~ hoan thi~n phan lo?i nq, trich l~p dv phong rui ro tin dvng theo QD 493 va QD 18 dSn ho?t d()ng kinh doanh cua cac Ngan hang thuong m?i t?i tinh S6c Trang: 68

3.2.1 Nang cao vai tro cua Trung tam CIC: 68

3.2.2 Xac dinh thai di~m trich l~p dv phong rui ro phil hqp: 68

3 2.3 Thay d6i thai gian thu thach d6i vai cac khmin nq chuy~n len nh6m rui ro thllp han: 69

3 2.4 Chuy~n len nh6m c6 rui ro thllp hon d6i v6'i cac khmin nq ng&n h?n gia h?n thai h?n tni nq: 69

3.2.5 Cftn quy dinh cv th~ trong QuySt djnh b&t bu()c cac NHTM phai thvc hi~n theo DiSu 7 QuySt dinh 493 70

3.2.6 Thay d6i trinh tl,1 xu ly rui ro tin dvng: 71

3.3 Cac giai phap nang cao hi~u qua trich l~p va su dvng d\f phong: 71

3.3 1 Nh6m giai phap d6i vai Chinh Phu: 71

3.3.2 Nh6m giai phap d6i vai Ngan hang Nha Nuac: 72

3.3.3 Nh6m giai phap d6i vai H9i s& chinh cua cac Ngan hang thuong m~i tinh S6c Trang: 75

3.3.3.1 Phong ngua va h~n chS rui ro tin dvng truac khi quySt dinh cho vay: 75

3.3.3.2 Ap dvng dang thai 2 phuang phap phan lo~i nq 87

3.3.3.3 Cftn thuang xuyen canh bao va xu ly sam nq nh6m 2: 87

KSt lu~n Chuong 3: 90

> z -PHAN KET LU~N 91

DANH MlJC TAI LI1~:u TRAM KHAO 92

PHlJ Ll)C 94

AgriBank

CBTD DPRRTD

:Don vi tinh : H9i d6ng qufm tri : Hqp d6ng tin d\lng

: Ngan hang cho vay

Bang 2.2: Tinh hinh du nq tin d1,mg tren dia ban tinh S6c Trang tir 2006-2008

ban tinh S6c Trang

hang MHB S6c Trang t<;ti thai diem 31/12/2008

Trang

Bang 2.6: Su d1,mg dl,l' phong rui ro tin d1,mg t<;ti cac NHTM tren dia ban tinh S6c Trang

Trong bAt kY ho~t d()ng mlo, vi~c phong tn1nh rui ro luon c6 y nghia d~c bi~t

ho~t d()ng tai chinh tin d1,mg Ma t1;1i Vi~t Nam trong t6ng thu nh~p ngan hang thi

thu nh~p tir ho1;1t d()ng tin dl,lllg chi~m cy trQng d~n 84,5% (nam 2008) Kinh doanh

truemg kinh doanh tin d1,mg con nhi€u rui ro Do d6 rui ro l6n nhAt rna cac Ngan

doi d6 biet dugc tinh hinh sue kh6e cua t6 chuc tin dl,lllg minh va xu ly rui ro tin

quan tam

giai va dang d(rng truac nhfrng thach thuc mai g~n 1i€n vai ti€m An rui ro cao han

-~E}0-Gung-Ghinh.-la-yeu-~u-a0i-h0i-m&i-ngan-hang-phai-nang-ea0-nang-lve-tai-ehinh-,

la danh gia phan lo1;1i ng can CU vao muc dQ rui ro, tren CO' SO d6 danh gia Va phan

lo~i t6 chuc tin d1,1ng, cling nhu ap d1,1ng cac chinh sach dl,l phong phu hgp Chinh vi

v~y, trong quy II/2005 Ngan hang Nha Nu6'c da ban hanh quy dinh v€ phan lo1;1i ng,

theo Quy€t dinh s6 493/2005/QD-NHNN ngay 22/04/2005 cua Th6ng d6c Ngan

hang Nha Nu6'c (sau day gQi la Quy€t dinh 493) va Quy€t dinh s6

xu ly rui ro tin dvng trong ho~t d<)ng ngan hang cua t6 chuc tin d\lllg ban hanh theo

Quy@t dinh s6 493/2005/QD-NHNN ngay 22/04/2005 cua Th6ng d6c Ngan hang

Nha nu&c" (sau day gQi la Quy@t dinh 18) Hai quy@t dinh nay la m<)t bu&c ti€n l&n

so v&i Quy@t dinh 488/2000/QD-NHNN5 ngay 27/11/2000 cua Th6ng d6c Ngan

hang Nha nu6c ban hanh tru6c day, vida the hi~n ro hon ban chfrt cua vi~c phan

lo~i, trich l~p dv phong trong ho~t d<)ng tin d\lllg Da g6p phfm tac d<)ng trvc ti€p

d@n cong tac qufm ly, nang cao chfrt luQ'llg va giam thieu rui ro, xu ly kip thai

nhfmg t6n thfrt c6 the xay ra ru ho~t d<)ng kinh doanh ngan hang D6ng thai ti€n dfrn

d@n sv phu hqp v6i chuAn mvc va thong 1~ qu6c t€

N€u phan lo~i nq t6t thi chfrt luQ'llg tin dvng, kha nang thanh khoan cua ngan hang duqc nang cao ro r~t, qua trinh nay se phan anh chinh xac thvc tr~ng nq xfru,

de c6 giai phap quy€t li~t, thich hqp, nh~m hoan thi~n ca ch@ chinh sach kinh doanh

tin d\lllg theo huang an toan va hi~u qua thay vi tv danh lua minh, dful d€n mfrt kha

nang kiem so at khi rui ro xay ra v 6i ly do tren tac gia chQn nghien c(ru d~ tai

"Phan lo~i nQ', trich l~p d\f phong riii ro tin dyng t~i cac Ngan himg thll'ong

m~i tinh Soc Trang" de dong g6p m9t s6 giai phap giup hoan thi~n va nang cao

hi~u qua cua vi~c phan lo~i nq, trich l~p dv phong trong ho~t d<)ng tin d\lllg nh~m

kiem soat chfrt luQ'llg ho~t d<)ng, luQ'llg hoa mire d9 rui ro de c6 bi~n phap xu ly

hi~u-Etua,-h~ln-eh~th.4p-nh.4t-rtl-i-r0-Hn-dl;lng-lit-vfin-d~-s8ng-con-vcl-phat-tri~n cua cac -

-Ngan hang thuong m~i Vi~t Nam n6i chung va cac Ngan hang thuong m~i t~i S6c

Trang n6i rieng

2 Myc tieu nghien cll'u:

D~ tai nghien c(ru nhk d~t ba mvc tieu sau day:

Thll' nhftt: Lam sang to v~ m~t ly lu~n cua tin dvng, tin d\lllg ngan hang, S\f

cfrn thi€t phai phan lo~i nq va trich l~p dv phong, kinh nghi~m v€ vfrn d€ nay cua

m<)t s6 nu6c tren th€ gi6i va bai hQc cho Ngan hang thuong m~i Vi~t Nam

Thll' hai: Phan anh va danh gia thvc tr~g cua vi~c phan lo~i nq, trich l~p dv phong va xu ly rui ro tin dvng t~i cac NHTM tinh S6c Trang theo QD 493 va QD

18 va nhfmg vu&ng m~c y€u kern dn phai khai phvc

Thll' ba: Tren CO' sa danh gia dung tht,rc tn;mg cua vi~c phan lol;li nq, trich l~p

nh~m nang cao cong tac quan tri rui ro tin d\lllg tl;li cac NHTM tinh S6c Trang va h~

th6ng ngan hang n6i chung

3 Dfii tuQ'Ilg va phfm vi nghien cfui:

nh~m g6p ph&n hmln thi~n phat tri~n chinh sach phan lol;li nq, trich l~p dv phong

Ngan hang Nha Nu6c

· 4 Phuong phap nghien ctl'u:

~uy~t-dinh-1-8-trong-cong-tac-quan-tri rUi -ro-t1n-dl;lng-t1;ti-cac-NH'fM-tinh-86e-'Fding-

5 Nhfrng dong gop m6i ciia d~ tai:

Qua nghien Clru thl,IC tqmg cua vi~c phfm lo~i nq, trich l~p dl,l phong rui ro

tin dl,lng t~i cac NHTM tinh S6c Trang, so sanh gifra hai phuang phap phan nh6m

nq, lu~n van di saud~ ra cac giai phap quan ly vi mo du6i g6c d9 hyp cua m()t dia

phuang d~ giai quy€t nhfrng vfin d~ c6 lien quan d€n vi~c nang cao hi~u qua quan

tri rui ro tin dl,lng D6ng thai k€t hqp v6i cac phuang phap vi mo cfrn thi€t nh~m

ph6i hqp phat huy tac dl,lng d6ng b()

6 Ke cau cua ~t ~ , I " u~m van: v

N()i dung lu~n van bao g6m:

Ma dfru

'* Chuang 1: Nhfrng vfin d~ chung v~ rui ro tin dl,lng ngan hang va phan

lo~i nq, trich l~p dv phong rui ro tin d\lfig

4 Chuang 2: Thvc tr~ng v~ phan lo~i nq, trich l~p dl,l phong rui ro tin

dl,lng t~i cac Ngan hang thuang m~i tinh S6c Trang

4 Chuang 3: Giai phap phan lo~i nq, trich l~p dv phong rui ro tin dl,lng

t~i cac Ngan hang thuang m~i tinh S6c Trang K€t lu~n

Danh ml,lc tai li~u tham khao

Plil,lllll,lCc -CHUONG l:NHUNG VAN DE CHUNG vE RUI RO TiN D\JNG

1.1 Tin dl}ng ngan hang va vai tro cua no trong n~n kinh t~:

1.1.1 Khai ni~m tin dl}n.g va tin dl}ng ngan hang:

1.1.1.11 Khtii ni~m va biin chfit cua tin d{lng:

Tin dvng la quan h~ vay muQTI, quan h~ su dvng v6n l~n nhau gifra nguai di vay va nguai cho vay dva tren nguyen t~c hoan tni Tin dvng la m()t ph!;lm tru cua kinh t@ hang h6a, c6 qua trinh ra dai t6n t!;li va phat tri~n cling v6i sv phat tri~n cua kinh t@ hang h6a M~c du tin dvng c6 m()t qua trinh t6n t!;li va phat tri~n lau dai qua nhi6u hinh thai kinh t@ xa h()i, v6i nhi6u hinh thuc khac nhau, song d6u c6 cac tinh

ch~t quan trQng sau:

- Tin dvng chi la sv chuy~n giao quy6n su dvng m()t s6 ti6n (hi~n kim) ho~c

tai san (hi~n v~t) ill chu th~ nay sang chu th~ khac, chu khong lam thay d6i quy6n sa hfru cua chung

- Tin dvng bao gia cung c6 thai h!;ln va phai duqc "hoan tra"

- Gia tri cua tin dvng khong nhfrng duqc bao t6n rna con duqc nang cao nha

lqi tuc tin dvng

Ban ch~t cua tin dvng la h~ th6ng quan h~ kinh t@ phat sinh giua nguai di vay va nguai cho vay, nha quan h~ ~y rna v6n ti6n t~ duqc v~n d()ng ill chu th~ nay sang chu th~ khac d~ su dvng cho cac nhu cfiu khac nhau trong n6n kinh t@

1.1.1.21 Khtii ni~m tin d{lng nglin hang:

Tin dvng Ngan hang la quan h~ chuy~n nhuQTig quy6n su dvng v6n ill ngan hang cho khach hang trong m()t thai h!;ln nh~t djnh v6i m()t khoan chi phi nh~t djnh Cung nhu quan h~ tin dvng khac, tin dvng ngan hang chua dl,lllg ba n()i dung:

- C6 sv chuy~n nhuQTig quy6n su dvng v6n ill nguai sa hfru sang cho nguai

su dvng

- Sv chuy~n nhuqng nay c6 thai h~n hay mang tinh t~ thai

- sv chuy~n nhuqng nay c6 kern theo chi phi

Trong cac lo~i hinh tin d\lllg, tin d1,mg ngan hang la hinh thuc tin d\lllg chu y8u, chi8m vi tri d~c bi~t quan trQng trong vi~c cung trng va di~u hoa v6n cho n~n

kinh t8 V 6'i vai tro la m9t t6 chuc trung gian tai chinh, ngan hang nh~n ti~n gui cua cac doanh nghi~p va ca nhfm du6'i nhi~u hinh thuc r6i chuyen ngu6n v6n d6 d8n cac chu th€ khac dang c6 nhu d.u phat tri~n san xufrt kinh doanh Day la hinh thuc tin dl,mg chuyen nghi~p, ho~t d9ng h8t sue da d~ng va phong phu

1.1.2 Vai tro ciia tin dl}ng:

Tin d1,mg c6 vai tro hai m~t:

dh V~ m~t tich eve, tin d\lllg c6 vai tro to Ian sau day:

• Tin d\lllg g6p ph&n thuc dAy san xufit va luu thong hang h6a phat tri~n:

Tin dvng khong chi la ngu6n cung trng v6n cho cac t6 chuc kinh t8, la m9t trong nhfrng cong Cl,l d~ t~p trung vf>n ffiQt each hiiu hi~U trong n~n kinh t8 rna con

la cong Cl,l thuc dAy tich tv v6n cho cac t6 chuc kinh t8 Tfrt ca d~u hqp Ivc va tac d9ng len dai s6ng kinh t8 - xa h9i khi8n tin d\lllg t~o ra d9ng Ivc phat tri~n rfrt m~nh

me rna khong CO cong Cl,l tai chinh nao CO th~ thay th8 dUQ'C

• Tin dvng g6p ph&n 6n dinh ti~n t~, 6n dinh gia ca:

-~'I'tnQ\lllg da gop pnftnlam gmm Klf6Tluqng t1~nluu lianli trong luu tnong,

d~c bi~t la ti~n m~t trong tay cac tAng 16p dan cu, lam giam ap Ivc l~m phat, nha

v~y g6p ph&n lam 6n dinh ti~n t~ M~t khac do cung trng v6n tin dvng, t~o di~u ki~n

cho cac t6 chuc kinh t8 cung trng ngay cang nhi~u san phfrm hang h6a dich V\1, dap trng nhu d.u ngay cang tang cua xa h9i, nha d6 tin dvng g6p ph&n lam 6n dinh thi truang gia ca trong nu6'c

• Tin d\lllg g6p ph&n t~o cong an vi~c lam, 6n djnh dai s6ng tr~t t\1' xa h9i: Tin dvng da t~o ra kha nang khai thac cac ti~m nang s~n c6 trong xa h9i v~

tai nguyen thien nhien, v~ lao d9ng, dfrt, rirng, do d6 c6 th~ thu hut nhi~u lvc luqng lao d9ng cua xa h9i d~ t~o ra lvc luqng san xufrt m6'i thuc dfry tang tru6ng kinh t8, 6n dinh dai s6ng va tr~t t\1' xa h9i

• Cu6i cling con c6 th6 n6i tin d\lllg con c6 vai tro quan tr9ng d6 rna n)ng

va phat tri6n cac m6i kinh t6 d6i ngo.;ti varna r<)ng giao luu qu6c t6:

Sv phat tri6n cua tin dl)llg khong nhfmg a trong ph~ vi qu6c n<)i rna con

ma r<)ng ra ca ph.;tm vi qu6c t6, nha d6 n6 thuc dfiy rna r<)ng va phat tri6n cac m6i

quan h~ kinh t6 d6i ngo.;ti, nh&m giup da va giai quy6t cac nhu cfiu lfrn nhau trong

qua trinh phat tri€n di len cua m6i nu&c, lam cho cac nu&c c6 dieu ki~n xich l~i gfin

nhau han va cling nhau phat tri€n

~ ve m~t tieu eve:

Trong ho.;tt d<)ng kinh doanh n6i chung, ho.;tt d<)ng kinh doanh ngan hang n6i rieng thi rui ro la dieu khong th€ tranh khoi Tin dvng se phat huy duqc vai tro tich

C\fC cua n6 n6u duqc phan tich kY va dfiu tu dung huang Nguqc l.;ti, n6u cung dp

tin d\lllg m<)t each tran lan, thi6u dinh huang se dfrn d6n nhfmg hi~n tuqng tieu eve

trong tin d\lllg la khong thu h6i duqc v6n cho vay, ngan hang mfrt kha nang chi tni,

gia tang l.;tm phat va gay anh huang nghiem trQng d6n dai s6ng kinh t6 xa h<)i

1.2 Rui ro tin d1J.ng Ngan hang:

1.2.1 Khai ni~m chung v~ rui ro:

M9i nguai deu phai thira nh~ r&ng moi truang s6ng cua chung ta dfiy rfiy nhfmg rui ro Rui ro c6 th€ xufit hi~n trong m9i nganh, m9i linh vvc Rui ro c6 th6

ch~n c6 th€ xay ra cho con nguai

Xa h<)i loai nguai cang phat tri6n, ho.;tt d<)ng cua con nguai cling ngay cang nhieu va da d.;tng, xufit hi~n nhfmg rui ro m6'i, chua rung c6 trong qua khu

- Theo quan di~m trung hoa: Rui ro la sv bfrt tr~c c6 th6 do luang duqc Rui

ro vira mang tinh tich eve vira mang tinh tieu eve: Rui ro c6 th6 mang d6n cho con

nguai nhfmg t6n thfrt, mfrt mat, nguy hi€m, nhung cling c6 th€ mang d6n nhiing ca

h()i, thai co Neu tich eve nghien c(ru, nh~n d~ng do luang rui ro, chung ta c6 thS

tim ra dUQ'C nhfrng bi~n phap phong ngua, h~n che nhfrng tieu ClJC va phat huy duqc

nhfmg CO' h(}i tich ClJC mang l~i tU rui ro

1.2.2 Riii ro tin dt,mg Ngan himg:

Rui ro tin dvng la "16 ti@m tang v6n c6 duqc t~o ra khi d.p tin dvng cho m()t khach hang" hay n6i each khac "Rui ro tin dvng la kha nang xay ra do khach hang

khong thvc hi~n tra nq theo cac di@u khoan da th6a thu~n trong hqp d6ng tin dvng"

Day la lo~i rui ro 16n nhfrt va thuang xuyen xay ra trong ho~t d()ng kinh doanh cua ngan hang Vi v~y, "vi~c danh gia rui ro la trach nhi~m cua ngh@ ngan

hang" Rui ro trong tin dvng xay ra khi ben di vay, trong m()t giao dich, khong thvc

hi~n duqc vi~c thanh toan ti@n vay theo thai h~n va di@u ki~n trong hqp d6ng lam

cho nguai cho vay phai ganh chiu t6n thfrt tai chinh

V~y ill day c6 thS dua ra m()t khai ni~m dfry du v@ rui ro tin d\illg: "Rui ro tin d1,mg la nhfrng thi~t h~i, mfit mat rna ngan hang phai ganh chiu do nguai vay v6n

hay nguai sir dl,mg v6n cua ngan hang khong tra dling h~n, khong thvc hi~n dung

nghia vv da cam k6t trong hqp d6ng tin dvng v&i bfrt ky ly do nao"

Rui ro tin dvng c6 muon hinh muon ve, v&i nhi@u hinh thai, mau s~c, cung

b~c khac nhau, chung luon tim An trong su6t qua trinh tru&c, trong va sau khi cho

vay-va-biSu-hi~n-r-a-ben-ngoai-la-men-vay-kh8ng-thu-hBi-duqe,-nq-qmi-h~n,-nq kh6· -

-doi, mfit v6n

1.2.3 H~u qua ciia riii ro tin dt,mg:

Trong ho~t d()ng kinh doanh cua ngan hang, rui ro tin dvng se gay thi~t h~i

cho ngan hang v@ lqi nhu~n va tai san, ch~ng h~n nhu:

- Giam lqi nhu~n cua ngan hang: vi~c ch~m tra lai vay se lam giam thu nh~p

cua ngan hang so v&i dv kien luc cho vay M~t khac, vi~c ch~m tra kS ca v6n va lai

lam chi phi quan ly cua ngan hang cho khoan vay nay tang len vi keo dai thai h~n

- Khong can ddi duqc ngu6n v6n: nq kh6 doi lam d()ng v6n cua ngan hang, c6 thS gay kh6 khan cho ngan hang trong vi~c quan ly ngu6n v6n va sir dvng v6n,

kha nang thanh toan bi giam thfrp se d~n den thi~t h~i tai san cua ngan hang Neu

cac khoan nq kh6 doi chi~m cy 1~ 16n va keo dai se lam mAt long tin cua khach

pha san vi khong con kha nang thanh toan

c6 th~ b6 qua co h()i kY k~t nhfmg hqp d6ng tin dl)l1g m6i

thi hanh an,

tai san

1.3 Danh gia rui ro tin dyng:

-khong duqc vuqt qua 5%, nghla la trong 100 d6ng v6n ngan hang b6 ra cho vay thi

Nq qua h~n la khoan nq rna m()t phfin ho~c toan b() nq g6c va/ho~c Hli da

qua h~n M()t each ti~p c~n khac, nq qua h~n la nhfmg khoan tin dl)l1g khong hoan

- Nq qua h~n du6i 90 ngay-Nq cAn chu y

- Nq qua h~n ill 90 d~n 180 ngay-Nq du6i tieu chudn

- Nq qua h~n ill 181 d~n 360 ngay-Nq nghi nga

- Nq qua h1;1n tren 361 ngay-Nq c6 kha nang mfit v6n

Do vi~c phan lo1;1i chfit luqng tin d1,1ng duqc tinh theo thai gian nhu v~y, nen

phap phong ngira

1.3.2 Ty trqng nQ' xiu I TBng du nQ' cho vay:

N(l xtiu: la nhfmg khoan nq qua h1;1n 90 ngay rna khong doi duqc va khong

duqc Chinh Phu xu ly rui ro

Theo Quyit iljnh 149/QD-TTg ngay 05/0112001 thi n(l xliu co thi chia

thanh 03 nhom:

h1;1n tren 360 ngay

thu, g6m c6: Nq x6a thien tai chua c6 ngu6n va con h1;1ch toan n9i bang; nq khoanh

doanh nghi~p da gi:H th~, pha san; nq khoanh doanh nghi~p thu<)c cac V\1 an; n<;Y

khoanh do thien tai cua h<) san xu!t

& Nhom 3 : NQ' xiu khong co tai san dam bao nhung con nq v§n con tAn

t~i, dang ho~t d(}ng, g6m c6: Nq khoanh doanh nghi~p kh6 thu h6i; nq tin d1,1ng

chinh sach con c6 kha nang thu h6i; n<;Y qua hc;m tren 360 ngay

bao g6m:

Theo Quylt ilinh 493 va Quylt ilinh 18, n!f xiiu cua tB ch/rc tin d(lng bao

gam ctic nhom n!f nhu sau:

• Nhom nQ' dtr6i tieu chuin (NQ' nhom 3): Cac khoan nq duqc TCTD

nang t6n thAt cao, bao g6m:

+ Cac khmin nq ca diu l~i thai h~n tra nq ldn ddu qua h~n du&i 90 ngay theo

thai h~n tra nq duqc ca cfiu l~i ldn ddu;

+ Cac khoan nq ca cfiu l~i thai h~n tra nq ldn thu hai;

+ Cac khoan nq duqc phan lo~i vao nh6m 4

gia la khong con kha nang thu h6i, mfit v6n, bao g6m:

+ Cac khoan nq qua h~n tren 360 ngay;

+ Cac khoan nq ca cdu l~i thai h~n tra nq ldn ddu qua h~n tu 90 ngay tra len

theo thai h~n tra nq da duqc ca diu l~i ldn ddu;

+ Cac khoan nq ca diu l~i thai h~n tra nq ldn thu hai qua h~n theo thai h~n

tra nq duqc ca cdu l~i ldn thu hai;

+ Cac khoan nq CCY cdu l~i thai h~n tra nq ldn thu ba treY len, kS ca chua bi

qua h~n ho~c da qua h~n;

+ Cac khoan nq khoanh, nq cha xu ly;

+ Cac khoan nq duqc phan lo~i vao nh6m 5

Theo quy dinh hi~n nay, cy 1~ nay phai n&m trong khoan tu 3% d~n 5%

Nhu v~y, vai QD 493 thi khai ni~m vS nq xfiu cua Vi~t Nam da gdn sat v&i

chufin m\]'C qu6c t~ Tuy nhien, vfin con c6 S\]' khac bi~t la cac ngan hang Ian tren

th€giaiplianlo~I nq xfiu gan li~n v6'i nguyfurnharrxay ra-~-xae-dinh-mue-d~-Fui -

-ro, trong khi cac NHTM VN phan lo~i nq xfiu can cu vao thai h~n rna b6 qua vi~c

danh gia l~i tinh hinh tai chinh, tinh hinh san xudt kinh doanh cua khach hang vay

H~ s6 mly cho thfiy tY trQng cua khoan ffi\lC tin d\lllg trong tai san c6, khoan

mvc tin d\lllg trong tbng tai san cang lan thi lqi nhu~n se Ian nhung d6ng thai nii ro

tin d\lllg cilng d.t cao Thong thuoog, t6ng du ng cho vay cua ngan hang dugc chia

thanh 03 nh6m:

nganhang

1.4.1 Nang cao chit hrqng cong tac thAm djnh va phan tich tin d\).ng:

hi~n cac ho~t d()ng nghi~p vl), c6 ca ch€ uy quyen, quy dinh trach nhi~m d6i v6i

- Tang cu<'mg cong Ute kiSm tra, kiSm soat, kiSm toan n()i b9 va tmg dl,ll1g cong

ngh~ mai dS kip thai phat hi~n, ngan ngua sai ph~m, nii ro

1.4.2 Chu trQng cong hie thu th~p thong tin tin dy.ng:

- Thvc hi~n vi~c qmin ly du li~u t~p trung, dam bao c6 s~n thong tin cho cac nha quan tri khi ra quy~t djnh cho vay

- TriSn khai vi~c x~p h~ng tin dvng d6i vai khach hang vay, nang d.p, dam bao chinh xac va kip thai h~ th6ng thong tin bao cao va quan tri nii ro

- Tang cu<'mg vi~c su dvng cac thong tin lien b(), lien nganh g6p phfin h5 trq

trong vi~c dua ra cac quy~t djnh tin dt,mg chinh xac

1.4.3 Thvc hi~n chinh sach quan ly nii ro tin dvng, mo hinh giam sat nii ro tin dl,mg, phuong phap xac djnh va do luang nii ro tin dl,ll1g c6 hi~u qua, trong d6 bao

gam each thuc danh gia vs kha nang tra nq cua khach hang, hqp dang tin dvng, cac

tai san dam bao, kha nang thu hai nq va quan ly nq cua t6 chuc tin dl,ll1g

1.4.4 Thvc hi~n cac quy djnh dam bao kiSm soat nii ro va an toan ho~t d()ng tin dvng

- Xay d\Illg va thvc hi~n dang b9 m()t h~ th6ng quy ch~, quy trinh n9i b9 v€

quan ly nii ro, trong d6 d~c bi~t chu trQng xay d\Illg chinh sach khach hang vay

v6n, s6 tay tin dvng, quy dinh v€ danh gia, x~p h~ng khach hang vay, danh gia chdt

' ltro/flg-Hn-clt;tng-vit-xir-ly-eae-khcan-nq xau- - - - -

- Ma r()ng tin dl,ll1g trung va dai h~n a muc thich hqp, dam bao can d6i thai h~n

cho vay d6i v6'i thai h~n cua nguan v6n huy d()ng

- Thvc hi~n dling quy djnh v€ giai h~n cho vay, bao lanh, cho thue tai chinh,

chi~t khdu, d6i vai m()t khach hang va cac cy 1~ an toan ho~t d()ng kinh doanh

1.4.5 D6i vai cac tru<'mg hqp chay y tra nq vay, cfin ap dvng cac bi~n phap kien

quy~t, dung phap lu~t dS thu hai nq vay, kS ca vi~c xu ly TSTC, cfim c6 va bao

lanh, khai ki~n len CCY quan toa an

1.4.6 Bao hiSm ti€n vay, nghia la ngan hang chuySn toan b9 nii ro cho ca quan

bao hiSm chuyen nghi~p

1.4 7 Trich l~p d\f phong rui ro theo quy djnh cua NHNN: chfip hfmh t6t cac

quy dinh cua NHNN v~ tY 1~ an toan trong ho~t d<)ng cua TCTD theo Quy~t dinh s6

457/2005/QD-NHNN ngay 19/04/2005, quy dinh v~ phan 1o~i nq va trich 1~p d\f

phong d~ xu 1y nii ro trong ho~t d<)ng Ngan hang cua cac TCTD theo Quy~t dinh s6

493 va Quy~t dinh 18 cua Th6ng D6c NHNN ban hanh va cac qui dinh lien quan v~

dam bao ti~n vay

1.5 Sv c~n thi~t phai phan lo~i va trich l~p d\f phong rui ro tin dl}ng:

Trong xu th~ c~nh tranh h<)i nh~p hi~n nay cam k€t qu6c t€ cac NHTM

nhanh chong hoan thanh theo 19 trinh da d~ ra Cac NHTM phai th\fc hi~n h~ th6ng

quan tri ngan hang theo tieu chuftn qu6c t~ rna kY thu~t phan 1o~i nq va trich 1~p dl,f

phong nii ro duqc xem 1a m9t trong nhfrng bi~n phap hi~u qua quan tri nii ro tin

dl,lllg duqc ap d\lng h§.u h~t cac nu6c tren th~ gi6i Tuy nhien do m6i b~t d§.u tri~n

khai trong nhfrng nam g§.n day k~ ill khi c6 QD 493, sau d6 1a QD 18 ban hanh

nh~m sua d6i m<)t s6 di~u cua QD 493, sau sua d6i vftn ti€p t\}c con nhi~u kh6 khan

vu6ng m~c khac trong each phan 1o~i nq, trich 1~p dl,f phong nii ro tin d\}ng t~i cac

NHTM Vi~t Nam n6i chung va tren dia ban tinh S6c Trang n6i rieng Vi v~y, rfit

d.n nhfrng giai phap dua ra nh~m hoan thi~n va nang cao hon nfra hi~u qua cua vi~c

phan 1o~i nq, trich 1~p d\f phong trong ho~t d<)ng tin d\lng

Ngoai ra, tncnl~p dv-pliDngniinr1irr-dl,l1Tg-1innqtirongnhfmg-bi~n-phap-d~ ­

quan 1y nii ro tin d\lng Day 1a m<)t bi~n phap thl,fc hi~n sau khi da quy~t dinh cfip

tin d\lng cho khach hang Sau d6 ti€n hanh giam sat khmin tin d\lng da cfip d~ c6 ca

sa phan 1o~i vao nh6m nii ro tuong img v6i tY 1~ trich 1~p tuong (mg v6i nh6m nii

ro Vi~c giam sat tin d\lllg 1a m9t qua trinh thu th~p, xu 1y nhfrng thong tin tai chinh

cling nhu phi tai chinh cua khach hang va dua ra cac giai phap Theo tinh than

Quy~t dinh 493, Vi~C giam sat tin d\lllg thl,fC S\f tra nen h~t SUC cfip thi~t, d~c bi~t n6

se 1a ca sa d~ ngan hang th\fc hi~n vi~c x~p h~ng nii ro v6i khach hang Tir d6,

ngan hang c6 th~ xay dl,fllg nhfrng bi~n phap phong ngira h~n ch~ cling nhu trich 1~p

va su d\lllg hi~u qua quy d\f phong nii ro tin d\lng

Chinh vi vay, hfmg nam cac NHTM duqc phep va can phili trich lap quy bu

tin d1,mg la vftn de sdng con cua cac cfip lanh d1;to, quan ly diSu hanh

Sau day Ia m()t sa y~u t6 dftn d~n vi~c phai phan lo~i va trich l~p d\f

phong riii ro tin dt,mg:

1.5.1 Tac d()ng ciia Lu~t Ngan hang Nha NU'6'c:

Theo luat Ngan hang Nha Nu&c 1997, thi NHNN c6 quyen kiSm soat hol;lt

d<)ng tin dvng tl;li cac NHTM V 6'i yeu du kiSm soat nen NHNN da ban hanh cac

hanh nh&m nang cao cong tac qui'm tri nii ro tin dvng tl;li cac NHTM ciing la m<)t

yeu cau cftp bach nh&m chftn chinh hol;lt d<)ng tin dvng Va trong Sl;lCh tinh hinh tai

493raaailaJP-Qunqpv&innnrrmh~IT¥~c~te~'. -1.5.2 Tac d()ng ciia Lu~t cac TCTD:

DiSu 82 Luat cac TCTD qui dinh: TCTD phai dv phong nii ro trong hol;lt

"co", muc trich, phuong phap lap khoan dv phong va su d\lllg khoan dv phong ds

xu ly cac nii ro trong hol;lt d<)ng ngan hang do Thdng Ddc NHNN qui dinh sau khi

thdng nhftt v&i B9 truang B9 Tai Chinh

do luat dua ra, c6 nghia la trong hol;lt d9ng dn phai c6 cac khoan dv phong dS xu ly

1.5.3 Y~u tA chii quan: d€ xu ly nq t6n d9ng, c6 nhi~u bi~n phap d€ xu ly nq

t6n d9ng nhu khoanh nq, x6a nq, phat mai Uti sfm nhung giai phap trich l~p dv

phong va sir dl,mg n6 d€ xu ly cac khoan nq xfiu, t6n d9ng hl ti@t ki~m thai gian va

hi~u qua nhanh Day la each xu ly mang tinh chfit lau dai va 6n dinh nhfit duqc cv

th€ h6a b~ng qui djnh

1.5.4 Y~u tA khach quan: phu hqp v&i thong 1~ qu6c t€

Phan lo~i nq va h~ch toan nq theo tieu chuAn qu6c t@ d€ minh b~ch tinh hinh

tai chinh phai quan tri~t dung tieu chi va cfiu true phan lo~i nq D6i v&i cac nu&c

phat tri€n h9 cho r~ng ban chfit cua tin dvng luon c6 rui ro, do v~y ngay khi phat

sinh cho vay hay cam k@t bao lanh thi l~p nrc h9 ti@n hanh trich l~p ngay dv phong,

khoan nay c6 th€ duqc l~p khi cac khoan nq c6 dfiu hi~u suy giam hay chua suy

giam Vi~c trich l~p da duqc cac nu&c ap dvng ru lau, la m()t trong cac chi tieu danh

gia muc d() an toan va hi~u qua ho~t d()ng ngan hang qui dinh trong h~ th6ng Basel

II M~c du cac tieu chuAn nay kh6 duqc ap dvng trong di~u ki~n cua cac NHTM

Vi~t Nam, t~o ra thach thuc to l&n va khong th€ giai quy€t trong ng~n h~n nhung la

ti~n d~ d€ cac NHTM Vi~t Nam nghien cilu va tri€n khai thvc hi~n trong dai h~n

1.6 Quy djnh trich l~p d\f phong riii ro theo chu§n ID\fC k~ toan QuAe t~

(lAS 39):

Sau dayla pnuong pnap-triclrl~p -dv-ph6ng-rUi-ro-the()-eae-ehu§:n-ml;fe-k~c -­

toan qu6c t€, d€ so sanh v&i each lam cua cac TCTD Vi~t Nam va ly do t~i sao cac

TCTD Vi~t Nam chua ap dvng gi6ng nhu cac chuAn mvc cua lAS 39

1.6.1 PhU'ong phap chi~t khiu Iu6ng ti~n:

1.6.1.1 Khai ni~m chiit khliu luang ti€n:

~ Chi€t khfiu luang ti~n la m()t phuong phap sir dvng d€ phan tich lu6ng ti~n

thu duqc trong tuong lai va dua cac lu6ng ti~n d6 v~ gia tri hi~n t~i theo m()t tY 1~

chi@t khfiu nhfit dinh D€ danh gia muc d() t6n thfit cua m()t khoan cho vay, nguai ta

se so sanh gia tri hi~n t~i cua cac dong ti~n se thu h6i duqc trong tuong lai lien

quan d€n khoan vay va phfin chenh l~ch nay v&i gia tri dfiu tu ban dfiu cua dv an

chenh l~ch duong se la ca sa xac dinh ca h()i dfiu tu

4 Ca sa 1y 1u~n cua phuang phap: phuang phap chiSt kh~u 1u6ng ti~n duqc

1.6.1.2 Cong thz'rc chilt khflu luang tiJn:

1.6.1.4 Ung d(lng trong trich l~p dv phong rui ro tin d(lng:

chinh 1a 1ai suat th\IC te cua cac hqp ddng tin d1,lllg

th~t u&c tinh cua khoan vay va 1a muc d\I phong d.n phai trich 1~p cho cac khoan cho vay d6i v&i khach hang d6

i$ Vi~c chiSt kh~u 1u6ng ti~n duqc th\IC hi~n rieng cho tUng 1o~i hqp ddng (ng~n h~n ho~c trung/dai h~n) va tl1ng 1o~i ti~n t~ (VND ho~c ngo~i t~), do

- Vay ng~n h~n b~ng ngo~i t~

- Vay trung deli h~n b~ng VND

- Vay trung dai h~n b~ng ngo~i t~

Ly do de thgc hi~n chi~t khfiu rieng cho cac luang tiSn tren vi v6'i m6i nh6m c6 the c6 cac muc lai sufit khac nhau va/ho~c nguan tni nq khac nhau

1.6.2 Trich I~p d\f phong theo phU'ong phap chi~t khdu luAng ti~n ap

d\).ng lai sudt chi~t khdu Ia lai sudt thl}'c t~ cua cac hqp d6ng tin d\).ng hay gidy nh~n nQ':

Dg phong nii ro tin d\illg theo thong 1~ qu6c t~: chi bao gam dg phong cv the duqc xac dinh d6i v6'i cac khofm nq thu()c d6i tuqng dn phai duqc trich l~p dg

phong, din w vao dfiu hi~u nii ro do Ngan hang danh gia Dg phong cv the bao

gam dg phong xet rieng cho tlmg khoan nq va dg phong Cl,l the khi danh gia theo

nh6m cac khoan nq CO CUng d~c diem nii ro tin d\illg

6 Cac khach hang duqc phan lo~i vao nh6m 1 (Nq du tieu chuAn) khong phai la

d6i tuqng duqc trich l~p dg phong cv the nhung se duqc ti~p tl,lc xem xet kha nang giam gia tri khi danh gia theo nh6m

"' Cac khach hang duqc phan lo~i vao nh6m 2, 3' 4 va 5 se phai l~p dg phong Cl,l

the Dg phong Cl,l the se duqc xac dinh la phfin chenh l~ch gifra gia tri ghi s6 va , h." ? , d' ·-" , 'nh h d l ,

-gffi trt- · wn-t~u-eua-eae-· ongttenucrett · · · t · u · uqetrongtucrng atapdl;lng·

-phuang phap chi~t khfiu dong tiSn sir dvng lai sufit thgc t~ cua cac hqp dang tin d\illg Dong tiSn u6'c tinh thu hai tlr tai san bao dam cling duqc xem xet khi xac dinh dong tiSn de chi~t khfiu Cac khach hang duqc phan lo~i vao nh6m 2 d~n

nh6m 5 se khong phai ti~p tl,lc xem xet kha nang giam gia tri theo nh6m

Cach xac dinh dg phong:

4 Luang tiSn u6'c tinh thu hai tir g6c va lai vay:

Luang tiSn u6'c tinh (y day se duqc xac dinh dga tren lich tra nq va theo u6'c tinh

cua CBTD d6i v6'i tUng khoan vay cua tUng khach hang can cu vao tinh hinh kinh

doanh, luu chuyen tiSn t~, thi~n chi tra nq cua khach hang Vi~c xac dinh luang

ti~n tn1 ng cua khach hang do d6 doi hoi sv hi@u biSt sau s~c cua CBTD dai v&i

ho~;tt d()ng kinh doanh cua khach hang

sau:

*Don cfr mqt sfily do t~i sao cac TCTD Vi~t Nam chU'a ap dt,mg gifing nhU' cac

chuin ID\fC cua lAS 39:

• Vi~c xac dinh sa DPRRTD theo IAS39 t~;ti cac NHTM VN hi~n nay c6 nhfrng

h~;tn chS nh~t dinh do tinh tr~;tng thong tin b~t can x(rng, h~ thang ch~m di@m

su~t thvc tS cua tirng khS u&c nh~n ng, tln1g HDTD

- ·- un~ Olle n-sarr-co-cua lHYL so- - .Clv.Cv 1'1-lOIIg Uu.l' uue; uu r uuuue;

su dvng bao cao tai chinh theo chuAn mvc quae ts

1 7 Kinh nghi~m trich l'p d\f phong d~ xfr ly rtii ro tin dt;mg t~i mqt s6 nmrc

va bai hqc cho Ngan hang thU"ong m~i Vi~t Nam:

1 7.1 Kinh nghi~m trich l'p d\f phong d~ xfr ly rui ro tin dt,mg t~i mqt s6

nmrc:

1 7.1.1 T(li nU'Uc Anh:

hang Anh nhu sau:

- 86 tien cua ffiQt khoan d\! phong C\1 th~ phai la UOC tinh cua ngan hang ve s6

khi nao c6 thong tin ve sv giam sut chfit luqng cac khoan vay

chi~m m9t phan kha nho trong t6ng dv phong Dieu nay m9t phan la vi cac khoan

muc 1,25% t6ng tai san c6 rui ro

1 : i : 1 2 T ¢ 7 u n J ' c P i u i p :

-Cac chufin mvc quan tri rui ro luon do luang rui ro tin dl,lllg thong qua ban chfit

cua tin dl,lllg, theo d6 tin dl,lllg luon c6 rui ro du khoan cho vay c6 suy giam hay

1 7.1.3 T{li nuuc My:

Cling gi6ng nhu cua Anh, cac khoan d\f phong chi danh cho cac khoan t6n thftt

th~ xay ra, k~ ca khi dva vao kinh nghi~m qua khu d~ c6 th~ cho r~ng cac khoi'm

t6n thAt se phat sinh trong tuong lai"

k€t lu~n r~ng muc ALLL cua m9t ngan hang thAp hon so v6i muc thich hqp, ngan

1.7.2 Bai hqc cho Ngan hang thrrong m~i Vi~t Nam:

dung-lffiti-r0-r-ftng~n-d&-een-lai eua-m0t-NH'f-M-Viet-Nam-lit nhai-theo-thong-le -• ' • • • '.t" •

hoi

rna Basel II dua ra do khong phil hqp v&i cac nu&c dang phat tri€n Cfrn minh b~ch

trong each chuy€n nhom nq v&i vfin ds lang tranh thu~ thu nh~p doanh nghi~p, nen xay dvng chuong trinh quan ly rieng vs trich l~p dv phong, l~p h~ th6ng quan tri rui

ro tin dvng tren nsn tang cong ngh~ quan ly tien ti~n duqc ap dvng a cac ngan hang

hi~n d~i tren th~ gi&i

Nh~m lam r6 C<Y sa ly lu~n phvc V\1 cho vi~c phan tich danh gia thvc tr~ng vS phan lo~i nq, trich l~p dv phong rui ro tin dl,lllg t~i cac Ngan hang thuong m~i tinh S6c Trang 6 chuong ti~p theo

CHUONG 2: TRVC T~G vE PHAN LO~I NC}, TRICR L~P

•

2.1 SO' luqc tinh hinh kinh tS xa hqi va h~ thBng Ngan hang thuO'llg m~i:

2.1.1 D~c di~m tv nhien, kinh tS, xa hqi tinh Soc Trang:

2.1.1.1 D(ic iliim t(!' nhien:

Soc Trang la tinh thu()c vimg DGng b~ng song Cliu Long, c6 di~n tich n,r nhien 322.330 ha (tuang duang 3.223 km2).Trong d6, di~n tich dfit nong nghi~p la

chi6m 7, 71% S6c Trang n~m a phia tay nam Song H~u Phia tay b~c giap tinh C~n

Tha, phia tay nam giap tinh B~c Lieu, phia dong b~c giap tinh Tra Vinh va phia dong giap bien dong S6c Trang mang tinh chfit khi h~u d~i duang hai mila Mila mua tir gifra thang 5 d6n thang 11 va mila kho tir thang 12 d6n thang 5 nam sau

V &i cac d~c diem n,r nhien n6i tren da quy6t dinh ca du kinh t6 S6c Trang tren hai th6 m~nh la phat trien nong nghi~p, nuoi tr6ng va khai thac thuy hai san

2.1.1.2 D(ic iliim kinh tl:

nguai theo gia hi~n hanh d~t 730 USD, ca cfiu kinh t6 chuyen dich theo huang tich eve (khu vvc I, II, III tuang (mg trong GDP la 50,44%- 19,04% - 30,52%) Trong nong nghi~p, chan nuoi duqc t~p trung phat trien, chi6m tY trQng ngay cang tang trong ca du n()i b9 nganh (nam 2007 chi6m 10,06%, nam 2008 tang len 12,09%),

linh vvc thuy san ti6p tl,lc phat trien nhanh, chi6m t)r trQng ngay cang lan trong ca

cfiu khu vvc I (nam 2007 chi6m 49,75%, nam 2008 tang len 50,3%) Ca cfiu lao d()ng chuyen dich theo huang tich eve, nhung do d~c thil cua tinh la kinh t6 nong

nghi~p nen chuyen dich CO' cfiu lao d(}ng tir nong nghi~p sang cong nghi~p Va dich

vv ch~m; lao d()ng khu vgc I tir 79,82% (nam 2007) giam con 66,28% (nam 2008),

khu vgc III tir 14,76% (nam 2007) tang len 24,83% (nam 2008)

nghi~p h6a, hi~n dc,ti h6a, tang dfin cy trQng cong nghi~p Va dich V\1, h(}i nh~p kinh

tren thi tru(mg qu5c te, tirng bu6c nang cao vai tro, vi tri cua Tinh trong cong CUQC

phat tri6n kinh te cua toan vung

2.1.1.3 D(ic ililm vJ himh chinh, xfi hpi:

Dan s5 toan tinh den cu5i nam 2008 la 1.283 721 nguai, trong d6 dan t()c Khmer chiem 28,93% dan s5, dan t()c Hoa chiem 5,88%, con lc,ti la nguai Kinh

2.1.2 H~ thBng Ngan himg tinh Soc Trang:

Lo{li hinh NHTM nha nuuc: g6m 49 dan vi ngan hang cac cAp, phong giao

clieh;;-tti6m-o-ia()-dieh-eh()-vav~eu-the~

-• ' b • ' J •

• Chi nhanh NHTM nha nu6c cAp 1 c6 03 dan vi, g6m: Ngan hang AgriBank, Ngan hang BIDV, Ngan hang MHB

4 Ngan hang Chinh Sach Xa H()i, Ngan hang Phat tri6n, 1 Quy tin dvng trung

uang, 12 Quy tin d1,1ng CO' sa

Lo{li hinh NHTM ca phfin: den cu5i nam 2008 thi loc,ti hinh nay c6 3 chi nhanh ngan hang dp 1: Ngan hang SacomBank, Ngan hang VietcomBank, Ngan

hang VietinBank, va 5 phong giao dich tf\]'C thu()c

Trong nam 2008 tinh hinh kinh te - xa h()i c6 nhi€u bien d()ng anh huang den

bi~n d()ng v€ lai sufrt, song cac TCTD da c6 nhfmg giai phap linh ho~t, chu d()ng

2.2 Qui djnh v~ trich l~p d\f phong d~ xfr ly riii ro tin dyng t~i Vi~t Nam theo

Quy~t djnh 493 va Quy~t djnh 18:

khi so~n thao va ban hanh Quy~t dinh 18

Qmln ly riii ro ch~t che hon d6i v6i cac cam k~t ngo~i bang

lo~i ch~t che han, phan anh chinh xac han rui ro tin d1,1ng cua TCTD

ch~ vi~c bu()c phan lo~i cac khoan nq qua h~n vai ngay vi ly do khach quan khong

vi~c ca cfru l~i nq d6 che dfru mire d9 rui ro thgc t~ cua khoan nq

Tang di) an toan cho ho~t di)ng ngan hang:

trong cha vao tai san bao dam, ngay ca tai san bao dam khong c6 kha nang chuy€n

dv phong rui ro phu hqp vai moi truang kinh doanh thvc ts

,djnh-lien quan d~-dua ra-cac-hu6ng-ddn-n9i-b9 -chi ti~t;-phirhqp-hon-v6I-d~l-&n)~

2.2.1.1 Phuung phtip tlinh lu(J'Ilg: (dlfa vao thili gian qua h(ln)

ddy du ca g6c va lai d(mg hl;ln;

- Cac khoan nq qua h~n du6i 10 ngay va t6 chuc tin d1,mg danh gia la c6 kha nang thu h6i day du g6c va lai bi qua h~n va thu h6i day du g6c va lai dung thai h~n

con l~i;

- Cac khoan nq duqc phan lo~i vao nh6m 1 theo quy dinh t~i Khoan 2 Dieu nay

~ Nh6m 2 (Nq can chu y) bao g6m:

- Cac khoan nq qua h~n tir 1 o ngay d€n 90 ngay;

- Cac khoan nq dieu chinh kY h~n tra nq Ian dau ( d6i v6i khach hang la doanh

nghi~p, t6 chuc thi TCTD phai c6 h6 sa danh gia khach hang ve kha nang tra nq

day du nq g6c va lai dling ky h~n duqc dieu chinh Ian dau);

- Cac khoan nq duqc phan lo~i vao nh6m 2 theo quy dinh t~i Khoan 3 Dieu nay

• Nh6m 3 (Nq du6i tieu chudn) bao g6m:

- Cac khoan nq qua h~ tu 91 ngay d€n 180 ngay;

- Cac khoan nq ca d.u l~i thai h~n tra nq Ian dau, tru cac khoan nq dieu chinh

Icy h~n tra nq Ian dau phan lo~i vao nh6m 2 theo quy dinh t~i Di6m b Khoan nay;

- Cac khoan nq duqc mien ho~c giam lai do khach hang khong du kha nang tra lai day du theo hqp d6ng tin d1,mg;

- Cac khoan nq duqc phan lo~i vao nh6m 3 theo quy dinh t~i Khoan 3 Dieu nay

~ Nh6m 4 (Nq nghi nga) bao g6m:

Cac khoan nq ca d.u l~i thai h~n tra nq Ian dau qua h~n du6i 90 ngay theo thai

h~n tra nq duqc ca d.u l~i Ian dau;

- Cac khoan nq ca cfru l~i thai h~n tra nq Ifill thu hai;

- Cac khoan nq duqc phan lo~i vao nh6m 4 theo quy dinh t~i Khoan 3 Dieu nay

"' Nh6m 5 (Nq c6 kha nang mfrt v6n) bao g6m:

- Cac khoan nq qua h~n tren 360 ngay;

- Cac khoan nq ca cfru l~i thai h~n tra nq Ian dau qua h~n tu 90 ngay tr6' len theo thai h~n tra nq duqc ca cfru l~i Ian dau;

- Cac khoan nq ca d.u l~i thai h~n tra nq Ian thu hai qua h~n theo thai h~n tra

nq duqc ca cfru l~i Ian thu hai;

- Cac khoim nq ca d.u l~i thai h~n tra nq IAn thu ha tra len, k~ ca chua hi qua

- Cac khm\n nq khoanh, nq cha xu ly;

- Cac khoan nq duqc phan lo~i vao nh6m 5 theo quy dinh t~i Khoan 3 Di~u nay

Khmin 2: TCTD c6 th~ phan lo~i l~i cac khoan nq vao nh6m nq c6 rui ro thftp hon trong cac truang hqp sau day:

Ji D6i v&i cac khoan nq qua h~n, TCTD phan lo~i l~i vao nh6m nq c6 rui ro thftp hon (k~ ca nh6m 1) khi dap ilng dAy du cac di€u ki~n sau day:

- Khach hang tra dAy du phAn nq g6c va lai hi qua h~n (k~ ca lai ap dvng d6i v&i

nq g6c qua h~n) va nq g6c va lai cua cac kY h~n tra nq ti€p theo trong thai gian t6i

thi~u sau (06) thang d6i v&i khoan nq trung va dai h~n, ha (03) thang d6i v&i cac khoan nq ng~n h~n, k~ ru ngay h~t dAu tra dAy du nq g6c va lai hi qua h~n;

- C6 tai li~u, h6 sa chilng minh cac nguyen nhan lam khoan nq hi qua h~n da duqc xu ly, kh~c phvc;

- TCTD c6 du ca sa (thong tin, tai li~u kern theo) danh gia la khach hang c6 kha nang tra dAy du nq g6c va H'ii dung thai h~n con l~i

• D6i v&i cac khoan nq ca cfiu l~i thai h~n tra nq, TCTD phan lo~i l~i vao nh6m nq c6 rui ro thftp hon (k~ ca nh6m 1) khi dap ilng dAy du cac di€u lttn sau day:

- Khach hang tra dAy du nq g6c va lai theo thai h~n tra nq duqc ca cftu l~i trong thai gian t6i thi~u sau (06) thang d6i v&i cac khoan nq trung va dai h~n, ha (03) thang d6i v&i cac khoan nq ng~n h~n, k~ tir ngay h~t dAu tra dAy du nq g6c va lai theo thai h~n duqc ca cftu l~i;

- C6 tai li~u, h6 sa chilng minh cac nguyen nhan lam khoan nq phai ca cfiu l~i

thai h~n tra nq da duqc xu ly, kh~c phvc;

- TCTD c6 du ca sa (thong tin, tai li~u kern theo) d~ danh gia la khach hang c6 kha nang tra dAy du nq g6c va lai dling thai h~n da duqc ca cfiu l~i con l~i

Khmin 3: TCTD phai chuy~n khoan nq vao nh6m c6 rui ro cao hon trong cac tru<'Yng hqp sau day:

&I Tofm be) dung cim mc)t khach hfmg t~i mc)t TCTD phai dugc phan lo~i vao

cling m9t nh6m ng Ddi vai khach hang c6 tU hai (02) khoim ng tn'r len t~i TCTD

rna c6 bftt cu m9t khoim ng nao bi phan lo~i theo quy dinh t~i Khmin 1 DiSu mly

vao nh6m c6 ri'li ro cao han cac khofm ng khac, TCTD phfti phan lo~i l~i cac khofm

ng con l~i cua khach hang vao nh6m c6 ri'li ro cao nhftt d6

~ Ddi v6i khoan cho vay hgp v6n, TCTD lam dftu m6i phai thvc hi~n phan lo~i

ng ddi v6i khoan cho vay hgp v6n theo cac quy dinh t~i DiSu nay va phai thong

bao ket qua phan lo~i ng cho cac TCTD tham gia cho vay hgp v6n Truemg hgp

khach hang vay hgp v6n c6 mc)t ho~c m9t s6 cac khoan ng khac ~i TCTD tham

gia cho vay hgp v6n da phan lo~i vao nh6m ng khong cimg nh6m ng cua khoim ng

vay hgp v6n do TCTD lam dftu m6i phan lo~i, TCTD tham gia cho vay hgp

v6n phan lo~i l~i toan be) du ng (k€ ca phftn du ng cho vay hgp vdn) cua khach

hang vay hgp v6n vao nh6m ng do TCTD dftu m6i phan lo~i ho~c do TCTD tham

gia cho vay hgp v6n phan lo~i tuy theo nh6m ng nao c6 ri'li ro cao han

~ TCTD phai chu dc)ng phan lo~i cac khoan ng dugc phan lo~i vao cac nh6m

theo quy dinh t~i Khoan 1 DiSu nay vao nh6m ng c6 ri'li ro cao han theo danh gia

cua TCTD khi xay ra m9t trong cac truemg hgp sau day:

- C6 nhitng di~n bien bftt lgi tac dc)ng tieu eve den moi truemg, lfuh vvc kinh

doarihcuaKfiacllliruanmg~; - Cac khoan ng cua khach hang bi cac TCTD khac phan lo~i vao nh6m ng c6

mire d9 ri'li ro cao han (neu c6 thong tin);

- Cac chi tieu tai chinh cua khach hang ( vS kha nang sinh lai, kha nang thanh

toan, tY 1~ ng tren v6n va dong tiSn) ho~c kha nang tra ng cua khach hang bi suy

giam lien t\lc ho~c c6 bien dc)ng lan theo chiSu huang suy giam;

- Khach hang khong cung cftp dfty du, kip thai va trung thvc cac thong tin tai

chinh theo yeu cftu cua TCTD d6 danh gia kha nang tra ng cua khach hang

Khoan 4: Ty 1~ trich l~p dv phong C\1 th€ ddi v6i nam (5) nh6m ng quy dinh

Khoan 1 DiSu nay nhu sau:

- Nh6m 1:0%,

-Nh6m2: 5%,

- Nh6m 3: 20%,

-Nh6m4: 50%

- Nh6m 5: 100%

2.2.1.2 PhU'ung phap tljnh tinh: (d~a vao khii nang trii n(J')

nang t6n thfrt cao

danh gia la khong con kha nang thu h6i, mfit v6n

I R= max {0, (A- C)} x r I (2.1)