luận văn quản trị kinh doanh TÀI CHÍNH HỌC HÀNH VI, QUẢN TRỊ TÀI KHOẢN VÀ TÂM LÝ GIAO DỊCH

Vàkhối lượng hiểu biết đó sẽ tạo ra được một cơ sở dữ liệu dùng chung, một thứthông tin không ai có thể làm ngơ".- Ví dụ, trên thị trường "tăng giá liên tục trong thời gian dài" bull mar

CHƯƠNG 1 TÀI CHÍNH HỌC HÀNH VI, QUẢN TRỊ TÀI KHOẢN VÀ

- Tài chính học hành vi là một phân ngành kinh tế học nghiên cứu xemnhững hành vi (hành động có nhận thức) của các chủ thể kinh tế (người tiêudựng, người phân phối, bán hàng hay người sản xuất) có thể ảnh hưởng đến việc

ra các quyết định kinh tế cũng như giá cả thị trường ra sao Môn khoa học nàylấy lý luận về dự tính duy lý của chủ thể kinh tế làm trung tâm Phương phápnghiên cứu của nó dựa trên các mô hình kết hợp giữa tâm lý học với các môhình về dự tính duy lý của kinh tế học tân cổ điển

1.1.2 Phương pháp luận:

- Máy chụp hình cộng hưởng từ (fMRI) được dựng để xác định nhữngvùng thuộc bán cầu đại não hoạt động tích cực trong chuỗi các bước hình thànhquyết định kinh tế

- Nhà tâm lý học Samuel McClure, đại học Princeton, cùng cộng sự,thông qua nghiên cứu hình ảnh não bộ, đã báo cáo "Khi các chủ thể chọn lợi

ích trước mắt thì xuất hiện hoạt động tại các vùng não khác với những vùngnão khi chọn lợi ích tương lai" Daniel Kahneman, giáo sư tâm lý học, ngườiđoạt giải Nobel kinh tế 2002, nói: "Với góc độ công nghệ, chúng ta có thể hyvọng chỉ trong vòng mười năm hoặc hai mươi năm nữa thơi sẽ có những bướcphát triển khổng lồ Khối lượng hiểu biết về bộ não sẽ tăng nhanh kinh khủng.Điều này sẽ ảnh hưởng mạnh mẽ tới tâm lý học chính trị - thị trường Vàkhối lượng hiểu biết đó sẽ tạo ra được một cơ sở dữ liệu dùng chung, một thứthông tin không ai có thể làm ngơ".

- Ví dụ, trên thị trường "tăng giá liên tục trong thời gian dài" (bull market)những ý nghĩ "mong muốn giả" hoặc các báo cáo dự đoán của nhà phân tích về

xu hướng tăng giá liên tục trong thời gian dài đối với các loại chứng khoán sẽtác động trực tiếp đến tâm lý của nhóm nhà đầu tư, dẫn theo tác động tăng giá

- Vậy tài chính học hành vi có thật sự đảm nhiệm tốt vai trò dự đoán giá lênxuống của thị trường chứng khoán không? và có giải thích được các hành vi đầu

tư mạo hiểm hay không ?

- Các mô hình được đề xuất bởi lý thuyết tài chính hành vi sẽ có thểđúng nếu trên thị trường tồn tại một trong ba điều kiện cơ bản sau Nếu cả bađều tồn tại, lý thuyết tài chính hành vi dự báo rằng việc định giá sai khôngnhững là tồn tại, mà còn là rất đáng kể (lớn hoặc đến mức nghiêm trọng) và kéodài Ba điều kiện đó bao gồm:

+ Tồn tại hành vi không hợp lý

+ Hành vi bất hợp lý mang tính hệ thống

+ Giới hạn khả năng kinh doanh chênh lệch giá trên thị trường tài chính

1.1.2.1 Những nguyên lý cơ bản của tài chính hành vi

•Hành vi không hợp lý:

Các nhà đầu tư sẽ có hành vi không hợp lý khi họ không phân tích và xử lý

"đúng" những thông tin mà họ có (và thị trường cung cấp), từ đó dẫn đến những

kỳ vọng lệch lạc về tương lai của cổ phiếu mà họ đầu tư vào Ngoài ra, trongmột số trường hợp, dựa trên kinh nghiệm hay nhận thức sẵn có, họ cũng mắcphải những "lệch lạc trong nhận thức" Những nghiên cứu về các hành vi

không hợp lý tiêu biểu trong thị trường tài chính là kết hợp giữa tâm lý học,

mà chủ yếu là trường phái tâm lý nhận thức (cognitive psychology) với trườngphái tâm lý hành vi (behavioral psychology) Có một số dạng lệch lạc trongnhận thức tiêu biểu trong thị trường chứng khoán như sau:

* Phụ thuộc vào kinh nghiệm hay thuật toán (Heuristics) Các kinhnghiệm, hay quy tắc học được thường giúp chúng ta ra quyết định nhanh chóng

và dễ dàng hơn nhiều(chính các trường dạy về kinh tế về mặt nào đó cũng chỉ ramột số các quy tắc quyết định cho một số trường hợp kia mà) Nhưng trong một

số trường hợp, dựa dẫm quá nhiều vào các quy tắc đôi khi sẽ dẫn đến sai lầm,đặc biệt là khi các điều kiện bên ngoài thay đổi Và đặc biệt là người ta thường

đề cao hiệu quả của những quy tắc đơn giản, gần gũi và dễ nhớ, kiểu hiệu ứng

mà Tversky và Kahneman (1979) gọi là hiệu ứng quy tắc có sẵn availabilityheuristic) Shiller (2000) đã đưa ra một ví dụ là khi nhiều người đều dùnginternet thì họ dễ dàng nghĩ đến những điển hình thành công và những đổi mớihấp dẫn đang diễn ra trên mạng, thế là họ nghĩ ngành kinhdoanh này sẽ thànhcông, rốt cuộc đã dẫn đến vụ băng nổ giá cổ phiếu các công ty công nghệcao vào cuối những

năm 1990, v.v…

*Lệch lạc do tình huống điển hình (Representativeness), thường được diễn

tả một cách đơn giản là xu hướng không quan tâm nhiều đến những nhân tố dài hạn, mà thường đặt nhiều quan tâm đến những tình huống điển hình ngắn hạn Tversky và Kahneman (1974) đưa ra một định nghĩa hàn lâm hơn cho tình huống này là người ta đánh giá xác suất xảy ra của những sự kiện trong tương lai dựa vào mức độ "tương tự" với một tình huống điển hình nào đó Điểm quantrọng là người ta thường chỉ quan tâm đến một tình huống điển hình của một giai đoạn ngắn thay vì quan tâm đến một mẫu hình điển hình trong một giai đoạn dài (điều này gọi là luật số quan sát nhỏ, "law of small numbers")

* Bảo thủ (conservatism) Khi điều kiện thay đổi (thông tin mới về triểntrong nền kinh tế chẳng hạn), người ta có xu hướng chậm phản ứng với nhữngthay đổi đó, và gắn nhận định (anchoring) của mình với tình hình chung trong

một giai đoạn dài hơi trước đó Tức là khi có tin nền kinh tế suy giảm, họ chorằng kinh tế kém đi chỉ là tạm thời, dài hạn vẫn là đi lên, mà không nhậnthấy có thể tin đó phát đi tín hiệu một chu kỳ suy thoái nhiều năm đã bắtđầu

Hiệu ứng này (gắn với kinh nghiệm dài hạn) là ngược lại với hiệu ứng lệchlạc do tình huống điển hình (đặt nặng vào các tình huống điển hình ngắn hạn).Phối hợp 2 hiệu ứng này có thể giúp giải thích hiện tượng phản ứng chậm trênthị trường chứng khoán Ví dụ, khi ban đầu tin tức công bố của một Công tycho thấy lợi nhuận giảm, người ta vẫn tin rằng đây chỉ là giảm tạm thời, và phảnứng chậm với thông tin này, nên giá cổ phiếu công ty có tin xấu vẫn giảmchậm Đến khi liên tục vài quý sau, tình hình vẫn xấu, thì người ta đã "pháthiện" ra một tình huống điển hình mới: Công ty này quý trước cũng kinhdoanh kém, quý này cũng kinh doanh kém, vậy nên bán tống cổ phiếu Công tynày đi tránh lỗ Thế là mọi người đổ xô đi bán cổ phiếu Kết quả, lại dẫn đếnphản ứng thái quá

* Quá tự tin (overconfidence) Có nhiều nghiên cứu tâm lý học trên thịtrường tài

chính cho thấy các nhà đầu tư tỏ ra quá tự tin Bằng chứng gần đây nhất làviệc nhiều nhà đầu tư ít đa dạng hoá danh mục của mình và đầu tư nhiều vàonhững công ty mà mình quen thuộc (một số nghiên cứu tranh cãi rằng có thể vì

họ có thông tin nội bộ về những công ty đó, nhưng những nghiên cứu gần đâytrong lĩnh vực quản trị công ty đã bác bỏ luận cứ này) Như vậy, một cách giảithích khả dĩ là các nhà đầu tư ít đa dạng hoá này tự tin quá mức vào tầmhiểu biết của mình đối với công ty Barber và Odean (2001) còn công bốmột kết quả thú vị là những nhà kinh doanh chứng khoán là nam thì quá tựtin nhiều hơn nữ, và nam càng thực hiện nhiều giao dịch thìkết quả càng tệ hạihơn

* Định nghĩa hẹp (narow framing) cô lập một khái niệm hay phân tích mộtvấn đề trong một khuôn khổ hạn hẹp, tách biệt, và cố gắng đưa ra quyết định tối

ưu cho khuôn

khổ hạn hẹp ấy, thay vì cho toàn cục Phương pháp này có thể hữu íchtrong một số trường hợp giới hạn về nguồn lực, hay không đủ thời gian phântích nhiều Tuy nhiên, nó cũng có thể đưa đến sai lầm

* Tính toán bất hợp lý (mental accounting) Đây là một dạng của địnhnghĩa hẹp Chúng ta có xu hướng tách riêng các quyết định mà đúng ra phảiđược kết hợp lại với nhau vào các tài khoản ảo trong trí tưởng tượng củachúng ta và tối đa hoá lợi ích từng tài khoản Và vì thế, đôi khi chúng ta đưa racác quyết định nhìn tưởng là hợp lý, mà thật ra là sai lầm Ví dụ, có người có

xu hướng tách biệt ra 2 ngân sách gia đình, một dành cho mua thức ăn tronggia đình, một dành cho đi ăn nhà hàng cuối tuần

Và khi chi tiêu mua đồ ăn, người này thường không mua hải sản cao cấp vìnghĩ rằng nó mắc và chỉ ăn thịt bình thường, nhưng khi vào ăn nhà hàng, ngườinày lại gọi tôm hùm, thay vì ăn một bữa thịt bình thường (đương nhiên rẻ hơntôm hùm) Nếu thay vì như vậy, người này đi mua tôm hùm cho bữa ăn tại nhà,

và chỉ ăn thịt bình thường trong nhà hàng, anh ta có thể tiết kiệm tiền Vấn đềnằm ở chỗ anh ta đã tách biệt ra 2 tài khoản riêng cho thức ăn tại nhà và đi ăncuối tuần !

Sử dụng tính toán bất hợp lý và định nghĩa hẹp, chúng ta có thể giải thíchnhiều hiện tượng như lựa chọn nghịch với sở thích (preference reversals), sợthua lỗ (loss version), và hiệu ứng phân bổ tài khoản khá phổ biến, thể hiện cơbản ở chỗ người ta sẵn sàng thực hiện ngay những lệnh mang lại lời nhỏ,nhưng trì hỗn không thực hiện lệnh dừng lỗ khi xuất hiện những khoản lỗ nhỏ

Ví dụ, khi mua cổ phiếu giá 30.000, sau đó giá giảm xuống 22.000, người ta vẫnkhông bán cổ phiếu (thậm chí còn mua tiếp) và chờ đến khi giá lên trên 30.000một chút mới bán ngay kiếm lời Giá có giảm tiếp người ta cũng cứ giữ cổ phiếu

đó tiếp Vì họ đã tách biệt giữa "tài khoản lời" và "tài khoản lỗ" trong tâm trícủa mình, cho nên họ cố tối đa hoá tài khoản lời, và tối thiểu hoá tài khoản lỗ,nên giá lên một chút thì bán, giá xuống thì cứ giữ, xem như nó chưa bị chuyểnqua tài khoản lỗ Hiệu ứng phân bổ tài khoản này cũng có thể được lý giải bằnghiệu ứng tự lừa dỗi (sợ rằng nếu bán mà bị lỗ thì sẽ cảm thấy bản thân ra quyết

định đầu tư kém), hay hiệu ứng tiếc nuối (lỡ bán rồi mà giá lên thì sao) Hiệuứng phân bổ tài khoản lý giải một phần vì sao trong thị trường tăng giá thì khốilượng giao dịch tăng cao hơn khi thị trường giảm giá tại Mỹ và Nhật

Trên đây chỉ là một số hiệu ứng tâm lý đã được đề cập và đưa vào một số

mô hình tài chính hành vi

• Hành vi không hợp lý mang tính hệ thống:

Nếu chỉ một nhà đầu tư đơn lẻ có hành vi không hợp lý, thì ảnh hưởng của giao dịch của nhà đầu tư này lên giá cổ phiếu trên thị trường là không đáng kể (cho dù là một tổ chức đầu tư lớn thì ảnh hưởng cũng rất hạn chế nếu chỉ đơn độc một mình) Chỉ khi hành vi không hợp lý là mang tính hệ thống (nghĩa là một nhóm nhiều nhà đầu tư cùng có một hành vi không hợp lý như nhau) thì khi

ấy việc định giá sai sẽ xuất hiện và có thể bắt đầu kéo dài Lý thuyết tài chính hành vi cho rằng tính lệch lạc (bất hợp lý) trong hành vi là khá phổ biến đối với nhiều nhà đầu tư, và do đó, nó tạo thành một dạng như chúng ta thường gọi là

"hiệu ứng bầy đàn", khiến cho giá một số cổ phiếu không phản ánh giá trị "thực"(hay "hợp lý") của chúng Như vậy, "hiệu ứng bầy đàn" là không tốt cho thị trường trong trường hợp chúng ta xem hiệu ứng bầy đàn là tất cả đều hành động theo một mẫu hình hành vi lệch lạc, không hợp lý, thấy ai làm sao thì làm vậy

- Giới hạn khả năng kinh doanh chênh lệch giá trên thị trường tài chính:

Lý thuyết thị trường hiệu quả tin rằng nếu tồn tại định giá sai thì sẽ tồn tại

cơ hội để kinh doanh chênh lệch giá thu lợi nhuận, và chính hành vi kinh doanh chênh lệch giá sẽ điều chỉnh giá trên thị trường về cân bằng Nhưng nếu tồn tại định giá sai, mà lại không thể thực hiện kinh doanh chênh lệch giá để tận dụng các khoản lợi nhuận này thì như thế nào? Và tại sao lại không thể thực hiện kinhdoanh chênh lệch giá khi có định giá sai ?

Một giải thích được chấp nhận rộng rãi trong trường phái tài chính hành vi là có 2 dạng định giá sai:

+ Một dạng là thường xuyên xảy ra và có thể kinh doanh chênh lệch giá được

+ Một dạng là không thường xảy ra, kéo dài và không thể kinh doanh chênh lệch giá được (nói một cách khác, khó mà xác định được khi nào mức định giá sai đã đạt tới giới hạn trên hay dưới và điều chỉnh lại)

Nếu tham gia "chỉnh sửa" kiểu định giá sai dạng 2 thì rất dễ rơi vào trạng thái "tiền mất, tật mang

Barberis và Thales (2003) chỉ ra rằng kinh doanh chênh lệch giá không thể xảy ra vì có những tài sản về lý thuyết là có tính thay thế lẫn nhau hoàn hảo và

có thể kinh doanh chênh lệch giá 2 tài sản đó, nhưng thực tế thì không như vậy, do đó tạo ra rủi ro tăng thêm cho hoạt động kinh doanh chênh lệch giá (vốn được xem là rủi ro thấp đến mức phi rủi ro) Ngoài ra, chi phí thực hiện các chiến lược hưởng chênh lệch giá và sự tồn tại của các giao dịch của những nhà đầu tư không hợp lý cũng ngăn cản điều này Chính vì vậy, chúng ta đã từng thấy trong lịch sử nhiều vụ bong bóng giá ở Nhật (thập niên 1980), Đài Loan (1990), cổ phiếu công nghệ truyền thông của Mỹ (1999- 2000), rồi gần đây

là chứng khoán Trung Quốc và Việt Nam cũng bị xem là "quá nóng"

Tuy nhiên, rõ ràng không hề có những điều chỉnh tức thời như người

ta kỳ vọng, mà những vụ bong bóng này kéo dài nhiều năm (nhất là ở các nướcchâu Á đang phát triển)

Đây là dấu hiệu của giới hạn khả năng kinh doanh chênh lệch giá

1.1.2.2 Các ứng dụng của lý thuyết tài chính hành vi

- Một khi trong thị trường hội đủ 3 yếu tố kể trên (hành vi bất hợp lý củanhà đầu tư, hiệu

ứng bất hợp lý mang tính hệ thống, và giới hạn kinh doanh chênh lệch giá),thì đó là lúc

mà hiện tượng giá cổ phiếu (hay rộng ra là tài sản tài chính) bị định giá sai

sẽ đáng kể và

kéo dài Khi đó các lý thuyết tài chính truyền thống bị giảm hiệu quả, và

lý thuyết tài chính hành vi là một bổ sung giá trị Lý thuyết tài chính hành vinhìn chung không phải là một trường phái tài chính chính thống (mặc dùthường bị các nhà nghiên cứu thuộc trường phái thị trường hiệu quả, dẫn đầu là

Fama đả kích) Lý thuyết này còn ở dạng sơ khai, còn tồn tại nhiều vấn đề gâytranh cãi chưa có những cơ sở và nguyên lý vững chắc như lý thuyết chính thốnghiện đại như rủi ro - tỷ suất sinh lợi, thị trường hiệu quả, kinh doanh chệnh lệchgiá), và là một sự bổ sung hơn là tách biệt khỏi lý thuyết tài chính chính thống

- Ứng dụng của tài chính hành vi không chỉ dừng lại trong việc giảithích các hành vi không hợp lý của nhà đầu tư, mà đi xa hơn, sử dụng nó đểquản trị tài khoản đầu tư, phân tích tâm lý của thị trường, rồi từ đó đưa ra cácquyết định đầu tư hợp lý, và điều chỉnh các mô hình định giá (bao gồm địnhgiá chứng khoán, sản phẩm phái sinh) cho đến ứng dụng trong lý thuyết quảntrị công ty hay cấu trúc vốn trong tài chính doanh nghiệp, lẫn giải thích tínhtương tác giữa các thị trường khác nhau

1.2 Quản trị tài khoản và tâm lý giao dịch

1.2.1 Các nhân tố quyết định thành công trong đầu tư:

*Tự làm công việc của mình:

Điều này thì rõ ràng dễ hiểu nhưng có lẽ sai lầm phổ biến nhất mà các nhàđầu tư thường mắc phải là họ không biết nên mua chứng khoán nào Nhà đầu tư

sẽ không mua chứng khoán đó nếu họ không biết rõ về tình hình bên trong cũngnhư bên ngoài của công ty này

Điều này có nghĩa rằng họ cần phải nâng cao hiểu biết của mình về kế toán

để rồi có thể tự quyết định được mức độ tài chính hiện tại của công ty như thếnào Thứ nhất, quăng tiền của mình vào rủi ro thì họ phải biết mình nên mua cái

gì Thêm nữa không thể dựa vào một người khác nói với mình rằng một công tynào đó là nơi đầu tư hấp dẫn Nhà đầu tư phải tự quyết định đầu tư cho chínhmình, bởi một cổ phiếu tăng trưởng nóng với người này lại là một thảm họa sắpxảy ra với người kia

* Biết được khi nào bán

Một cách lý tưởng thì chúng ta nên nắm giữ các khoản đầu tư mãi mãi,nhưng sự thật thì có rất ít công ty có giá trị cho mình nắm giữ cả thế kỷ và vì thếchỉ có một số ít nhà đầu tư với đầy đủ thông thái mới mua được cổ phiếu của cáccông ty này Biết được khi nào là thời điểm phù hợp để bán những cổ phiếu này

là một điều quan trọng tối thiểu cũng như là biết được khi nào nên mua nó,chúng ta thường bán đi phần thắng lợi quá sớm còn nắm giữ phần lỗ lại quá lâu.Chìa khóa thành công là theo dõi công ty mà bạn nắm giữ cổ phiếu chứkhông phải theo dõi giá cổ phiếu đó Theo dõi thông tin về công ty đó cũng nhưngành nghề mà công ty đó hoạt động tốt hơn là xem giá của cổ phiếu đó 20 lầnmột ngày

Nhớ là chúng ta chỉ có thể kiếm tiền từ cổ phiếu khi người ta ghét bỏ nóhoặc sợ hãi nó giống như sự kịên đã xảy ra vào ngày Lễ lao động năm ngoái trênthị trường chứng khoán Mỹ

1.2.2 Hoạch định chiến lược đầu tư

Khi đã quyết định đầu tư vào cổ phiếu, nhà đầu tư cần phải xác định xemmình là nhà đầu tư dài hạn hay ngắn hạn, mục tiêu đầu tư và mức độ rủi ro cóthể chấp nhận để xây dựng một chiến lược đầu tư cho phù hợp

Chiến lược có thể rất đơn giản, và có thể không hơn gì một quan điểm đầu

tư thông thường Thế nhưng căn cứ vào một số cơ sở logic nào đó sẽ tốt hơnchọn lựa theo kiểu hú hoạ Sau đây là một số chiến lược đầu tư chính:

*Mua rồi giữ luôn

Mua cổ phiếu của những công ty làm ăn phát đạt rồi giữ luôn để hưởng cổtức và lãi vốn Đây là chiến lược đầu tư lâu dài, có thể đem lại lợi nhuận vàkhông đòi hỏi nhà đầu tư phải quan tâm theo dõi các tin tức tài chính hàng ngày.Chiến lược này xuất phát từ những kết luận cho rằng, trong quá khứ giá chứngkhoán luôn tăng một cách đều đặn và giá trị của khoản đầu tư sẽ tăng lên Thêm

vào đó, nhà đầu tư còn nhận được cổ tức hàng năm và cổ phiếu có thể đượcphân tách Tuy không có gì đảm bảo cho việc phân tách sẽ đem lại lợi ích chonhà đầu tư nhưng thực tế thì giá trị của các khoản đầu tư thường tăng lên nhờnghiệp vụ này.

Nhưng lưu ý rằng, mua rồi giữ luôn là một chiến lược đúng nhưng đừngthực hiện điều đó một cách mù quáng Cổ phiếu thường tăng giá qua thời giannhưng điều đó không phải luôn đúng với mọi cổ phiếu Không một cổ phiếu nàoluôn tăng giá trong một thời gian dài Bởi vậy, thỉnh thoảng nhà đầu tư cũngphải xem xét lại tình hình hoạt động của công ty để cú quyết định thích hợp

Và luôn nhớ rằng không được mua cổ phiếu với giá quá cao, dự đó là cổphiếu tốt Bởi lẽ, khi nó mất giá thì có thể phải mất nhiều năm mới thu lại đượckhoản tiền đã đầu tư Do vậy, hãy quan tâm đến việc định giá cổ phiếu trước khimua Kiểm tra xem cổ phiếu đó có đắt không bằng cách so sánh tỷ số P/E của nóvới các công ty trong cùng lĩnh vực hoạt động và mức bình quân của ngành Một

số cổ phiếu tốt sẽ có giá đắt hơn nhưng có thể là một cổ phiếu đáng đầu tư nếumức tăng trưởng lợi nhuận, doanh thu dự kiến là khả quan

*Mua khi giá hạ

Khi nhìn thấy giá trị đầu tư của mình giảm xuống, cũng là lúc nhà đầu tưphải mua thêm nhiều cổ phiếu giống như vậy Điều này nghe giống như némtiền qua cửa sổ Tuy nhiên, loại cổ phiếu sẽ đầu tư là loại cổ phiếu có giá thayđổi rất nhiều trong một thời gian dài và giá tăng trở lại mỗi khi giá sụt xuốngmức thấp nhất, và mức giá cao nhất và thấp nhất cách nhau từng nhiều năm.Như vậy, dù cho cổ phiếu đang biến chuyển bất lợi như thế nào đi nữa, chúng tacũng có thể trông đợi giá sẽ tăng trở lại như nó vẫn luôn như vậy và chính điềunày sẽ đem lại lợi nhuận cho các nhà đầu tư trong một tương lai không quá xa.Nhiều nhà đầu tư thực hiện chiến lược này theo cách khi giá giảm (tăng)cực điểm và tăng lên (giảm xuống) một mức X nào đó thì mua vào (bán ra).Chiến lược này có thể giúp cho nhà đầu tư tránh được những rủi ro phát sinh doviệc mua vào khi giá cao và bán ra khi giá thấp Sự thua lỗ chỉ có thể xảy ra khi

nhà đầu tư bán ra ở mức giá dưới mức bình quân Ngược lại, khi bán ra ở mứcgiá trên mức bình quân thì nhà đầu tư sẽ có lãi.

Tuy nhiên, nắm giữ cổ phiếu trong trường hợp giá liên tục rớt sẽ đem lạinguy cơ thua lỗ nghiêm trọng Do đó, nên bán khi giá của chúng đã giảm tới 8%hoặc hơn và chuyển sang đầu tư vào một loại cổ phiếu khác

*Mua dựa

Mua bán cổ phiếu chủ yếu dựa trên quy luật số đông Nhà đầu tư theo chiếnlược này cho rằng thị trường không thể có phản ứng kịp thời với những dữ liệuthống kê và tình hình kinh tế một cách chính xác Theo họ, nếu có một nhómngười (vừa đủ) lạc quan về thị trường họ sẽ mua cổ phiếu cho đến khi giá lêncao một cách phi lý Ngược lại, khi họ bắt đầu bi quan thì họ sẽ bán ra, bất chấpnhững điều kiện cơ bản lúc đó thế nào Lúc đó, họ có thể làm cho giá xuống mộtcách phi lý

Hành động mua cổ phiếu theo nhóm người này có thể mang lại lợi ích và

sự an toàn Tuy nhiên, nhiều người thực hiện chiến lược này một cách cứngnhắc đã phải mua với giá cao và bán với giá thấp Lời khuyên được đưa ra:

“Đừng mua khi số người mua nhiều hơn số người bán, nếu không cẩn thận thì

có thể phải chi số tiền nhiều hơn cần thiết Đừng bán khi số người bán nhiều hơn

số người mua, nếu cứ bán thì chỉ có thể kiếm được vài xu lời mà thôi”

*Mua cổ phiếu của những công ty nhỏ

Tiềm năng tăng giá là sự hấp dẫn các nhà đầu tư áp dụng chiến lược này.Những công ty nhỏ có xu hướng đạt được mức lợi nhuận cao hơn công ty lớn,nhất là trong thời kỳ lạm phát kéo dài và nằm ở mức cao Tuy nhiên, cổ phiếucủa các công ty nhỏ có xu hướng mất giá nhiều hơn so với cổ phiếu của cáccông ty lớn trong giai đoạn này Ngoài ra, giá cổ phiếu các công ty nhỏ biếnđộng nhiều hơn và thường không theo kịp chỉ số giá trung bình của thị trườngtrong dài hạn Do đó, cổ phiếu của những công ty nhỏ không phải để mua và giữdài hạn

Cổ phiếu của những công ty nhỏ có thể bất ngờ tăng giá dữ dội hay hạ giá

dữ dội Tuy nhiên, nó tăng giảm theo ngành nghề Nếu một ngành đang tăng lên,

hãy mua một vài cổ phiếu của các công ty nhỏ tốt nhất trong đó Một trong cácngành đang đầu tư đi xuống, hãy bán hết cổ phiếu của các công ty nhỏ trongngành đó Do đó, khi áp dụng chiến lược đầu tư này, nhà đầu tư phải theo dõithật sát sự phát triển của nó để đảm bảo rằng nó vẫn luôn luôn đáp ứng đủ cáctiêu chuẩn Đó là làm ăn có lãi, tỉ lệ gia tăng cổ tức trên 10% trong vòng 5 năm,

tỉ lệ nợ trên vốn cổ phần thấp, lưu lượng tiền mặt tự do cao và tỉ lệ P/E thấp.Nếu P/E cao thì tỷ lệ gia tăng lợi nhuận cũng phải cao

Với kỹ năng, kinh nghiệm và sự kiên nhẫn, cổ phiếu của các công ty nhỏ sẽmang lại cho nhà đầu tư nhiều phần thưởng

*Mua cổ phiếu tăng trưởng

Cổ phiếu tăng trưởng là cổ phiếu của những công ty có doanh số, thu nhập

và thị phần đang tăng với tốc độ nhanh hơn bình quân trong vài năm qua vàngười ta mong rằng nó còn tiếp tục chứng tỏ mức tăng trưởng lợi nhuận cao.Các công ty này thường quan tâm đến việc mở rộng nghiên cứu và phát triểncho nên phần lớn lợi nhuận được giữ lại để tái đầu tư Do vậy, cổ tức thườngthấp Tuy nhiên, tìm ra và chọn được một cổ phiếu tăng trưởng không phi là việc

ai cũng làm được Nó đòi hỏi thời gian, sự kiên nhẫn và khả năng phân tích thịtrường

Các công ty tăng trưởng thường là những công ty có sản phẩm hoặc dịch

vụ tân tiến, có khả năng nắm bắt và đáp ứng được những nhu cầu thiết yếu vàmới mẻ của xã hội (lĩnh vực tiêu dùng, công nghệ cao và sinh học…)

Thông thường, các công ty tăng trưởng có tỷ số P/E cao; vốn cổ phần lớnhơn hoặc bằng tổng nợ; tăng trưởng đều đặn, không ngừng trong thu nhập tínhtheo đầu cổ phiếu ít nhất là 10%/năm

Một số nghiên cứu cho thấy, những công ty đã từng đạt mức thu nhập thực

tế cao hơn mức thu nhập dự đoán thì có nhiều khả năng sẽ lặp lại được thànhtích đó trong tương lai

Phần thưởng dành cho các nhà đầu tư cổ phiếu tăng trưởng rất hấp dẫn.Nhiều người đã làm giàu nhờ biết lưu giữ những cổ phiếu tăng trưởng đích thựctrong một thời gian dài

Một nguy hiểm lớn cho những người đầu tư cổ phiếu tăng trưởng là chạytheo cái mốt nhất thời Khi công ty có một sản phẩm hay dịch vụ mới, họ chorằng nó có khả năng tăng trưởng mạnh và cứ hỏi mua cổ phiếu đó với giá cao.Tuy đó là những cổ phiếu tốt nhưng được đánh giá quá cao sẽ có phản tác dụng

và trong trường hợp đó nhà đầu tư không kịp thanh toán sẽ bị lỗ nặng Do đó,cần phân biệt tăng trưởng dài hạn với bộc phát tức thời Các nhà đầu tư cổ phiếutăng trưởng phải biết cách nhìn vượt lên trên các biến chuyển giá cả trong ngắnhạn của chứng khoán, từ chối dứt khoát việc trả giá quá cao cho sự tăng trưởng.Mức giá hợp lý để mua cổ phiếu tăng trưởng là khi PEG nhỏ hơn 1 (P/E chiacho tốc độ tăng trưởng dự đoán G)

Mục tiêu của cổ phiếu tăng trưởng nên được xem xét đánh giá hàng năm,hàng quý, thậm chí là hàng tháng Tuy nhiên, khi đánh giá hàng tháng, nhà đầu

tư cần tránh phản ứng quá nhạy cảm và bán cổ phiếu ra quá sớm khi nhận thấy

sự sút giảm mức độ tăng trưởng

*Mua cổ phiếu của những công ty quen thuộc, lĩnh vực quen thuộc

Đó là cổ phiếu của các công ty thường xuyên được tiếp xúc, được quan sáthay đơn giản là sản phẩm của công ty đó được nhà đầu tư thường xuyên mua.Cũng có khi chỉ vì thích sản phẩm của công ty đó hoặc do ảnh hưởng bởi danhtiếng hay mối quan hệ quen biết mà họ quyết định đầu tư vào công ty đó Đây cóthể là một sự khởi đầu tốt nhưng cần phải biết kỹ hơn về công ty dự định sẽ đầutư

Điểm hạn chế của chiến lược này là sự chủ quan, chỉ nhắm vào các khíacạnh phiến diện về công cuộc kinh doanh của công ty mà thôi Và nó hạn chếnhà đầu tư vào một hoặc hai ngành nghề Đầu tư theo chiến lược này đòi hỏi sựnhạy bén trước các sự kiện mới mẻ Nhiều công ty có vẻ xa lạ nhưng nếu chịukhó tìm hiểu thì có thể thấy đó thực sự là một cổ phiếu tốt đáng để khai thác.Qua việc nghiên cứu, cảm nhận riêng về một loại cổ phiếu có thể được xác nhậnhay bị bác bỏ Điều này sẽ giúp cho các nhà đầu tư tiết kiệm được rất nhiều

*Mua cổ phiếu thượng đẳng

Cổ phiếu thượng đẳng là cổ phiếu của các công ty lớn có tiếng tăm, tiềmlực tài chính mạnh, thành tích kinh doanh vững chắc, lợi nhuận ổn định Việcnắm giữ cổ phiếu này sẽ giảm thiểu yếu tố rủi ro, ngay cả trong thời kỳ suy thoáihay khủng hoảng kinh tế, nhưng thành tích của nó hiếm khi nổi bật Chiến lượcnày phù hợp với những nhà đầu tư ngại rủi ro và muốn có thu nhập đều đặn.

*Và còn rất nhiều những chiến lược đầu tư phức tạp khác nữa

1.2.3 Một số sai lầm thường gặp

Để kiếm được tiền từ việc đầu tư chứng khoán, điều quan trọng nhất là bạnphải tránh được những sai lầm chết người Các chuyên gia nghiên cứu đã tìmhiểu các hành vi tài chính của nhà đầu tư, ví dụ như cách phân tích hay phản ứngcủa họ trước các thông tin tài chính, để tìm nguyên nhân dẫn đến các sai lầmnay

Không chỉ các nhà đầu tư cá nhân, chuyên nghiệp và nghiệp dư mà ngay cảcác chuyên gia quản lý quỹ đầu tư cũng rất dễ mắc phải sai lầm khi đầu tưchứng khoán Vì dự có giỏi đến đâu chăng

nữa, họ cũng vẫn là những con người bằng xương bằng thịt

*Quá tự tin

Hầu hết mọi người đều quá tự tin Một nghiên cứu đó chỉ ra rằng con ngườithường đánh giá quá cao những khả năng của bản thân mình Thậm chí, nhiềungười cũn cho rằng mình luôn cao hơn người khác một cái đầu Nếu xét về giớitính thì đàn ông có xu hướng tự tin hơn phụ nữ rất nhiều

Sự tự tin đúng mực mang lại nhiều lợi ích cho con người trân một số lĩnhvực của cuộc sống Một người tự tin có xu hướng vui vẻ và làm việc chăm chỉhơn những người khác Họ cũng có khả năng đương đầu tốt hơn với những khókhăn trong cuộc sống

Tuy nhiên, quá tự tin trong đầu tư lại hết sức nguy hiểm bởi vỡ thị trườngchứng khoán là nơi mà mọi thứ có thể thay đổi ngay trong tíc tắc

*Quá trung thành với những thất bại

Tất cả mọi người đều không thích sự thất bại Nhiều người sẽ không chấpnhận sự thất bại trong đầu tư chừng nào họ chưa thu lại được vốn đầu tư ban đầu

khi mua được cổ phiếu với giá gốc (get-even) Thất bại thực sự làm tổn thươnglòng tự trọng Trân thực tế, có nhiều nhà đầu tư lỗ vốn hơn là hòa vốn, chứ chưanói gỡ đến có lói Nhiều nghiên cứu đó cho thấy nỗi đau của việc mất $10.000bằng hai

lần niềm hạnh phúc khi nhận được $10.000 Vì vậy, mọi người luôn cốgắng để tránh những cảm giác hối tiếc và đau đớn về mặt tâm l ý Tuy khôngthích sự thất bại, nhưng mọi người lại thường không phân tích nguyên nhân thấtbại một cách hợp lý Trớ trêu thay, những người thất bại, khi càng cố gắng giảmthiểu sự thất bại, họ lại càng làm gia tăng những nguy cơ rủi ro Giống nhưnhững con bạc khát nước, các nhà đầu tư tiềm năng thường tăng khoản cá cượccủa họ lên khi đang may mắn để kéo dài vận may của mình Một người bốcđồng có thể vội vàng nhân đôi số cổ phiếu của một quỹ không ổn định (có thểgiảm giá tới 50%) để giảm mức chi phí trung bình khi mua cổ phiếu đó.Nhưng giá thấp có thể trở nân thấp hơn nữa

Ngay kể cả các nhà đầu tư chuyên nghiệp cũng ít nhiều bị ảnh hưởng bởitâm lý sợ thất bại Những nhà quản l ý quỹ có thể sẽ gặp rủi ro lớn hơn trongnhững thời kỳ quỹ phải chịu tỷ lệ chi phí cao hoặc cổ phiếu liên tục rớt giá Hộichứng “get-even” này có thể rất bất lợi cho các nhà đầu tư tài chính giỏi Nếuviệc đầu tư không thuận lợi, họ kiên định và hy vọng sẽ có bước đột phá

Họ có thể tránh bị rơi vào trạng thái hối tiếc vỡ sợ mình là một nhà đầu tư tồinên đó vội vã bán quỹ đầu tư đi ngay khi nó xuống giá Bởi vỡ, nếu bán thì họ

đó kết thúc quá trình đầu tư bằng sự thất bại, cũn nếu không bán, họ cũn có hyvọng nó sẽ phục hồi và biết đâu nó sẽ phục hồi thật Nhưng sự kiên nhẫn cũngphải có một giới hạn

nhất định

Giả sử bạn muốn nhân tiền của bạn lân gấp đôi trong 8 năm Như vậy,trung bình mỗi năm bạn phải đạt lợi nhuận ở mức 9,05% Tuy nhiên, nếu bị mắckẹt vào những kế hoạch vô dụng, không mang lại lợi nhuận như mong muốn,bạn sẽ càng khó khăn hơn để đạt được mục tiêu ban đầu Ví dụ, nếu giá trị đầu

tư của bạn bị trượt giá 25% trong năm năm đầu, có nghĩa là bạn phải đạt được

sự tăng trưởng lợi

nhuận 38,67%/năm trong ba năm cũn lại để đạt được mục tiêu đề ra là tănggấp đôi số tiền của mình trong 8 năm Một sự đầu tư mà không có lói sẽ gây rarất nhiều tổn thất nếu kéo dài Với 0% doanh thu trong suốt năm năm đầu tiênthì bạn phải kiếm được 25,99% lợi nhuận trong những năm cũn lại để gấp đôi sốtiền trong 8 năm theo kế hoạch

Về mặt tâm l ý của các nhà đầu tư, họ vẫn nuôi hy vọng vào một phép diệu

kỳ nào đó Bằng cách suy nghĩ tích cực, nhà đầu tư có thể đương đầu với nhữngthất bại tốt hơn Thay vỡ suy nghĩ “nếu bán tức là tôi sẽ thừa nhận sự thất bạinhục nhó to lớn”, hãy nghĩ đơn giản “Tôi sẽ chuyển tài sản của tôi sang một mụcđích sử dụng hiệu quả hơn” Câu nói này tương đối hữu ích nếu bạn đang cốgắng thuyết phục ai đó chấp nhận thất bại một cách dễ dàng hơn

*Chỉ nhìn thấy lãi

Không có gì là khiếm nhã khi nói rằng nhiều nghiên cứu chỉ ra rằng conngười rất nhanh nhạy trong việc thu về những lợi ích cho mình Niềm tự hào và

sự hối tiếc luôn song hành trong suy nghĩ của họ

Ví dụ, một nhà đầu tư nhìn thấy một cổ phiếu tiềm năng và anh ta muốnđưa nó vào danh mục vốn đầu tư của mình Nhưng để đầu tư vào cổ phiếu nàyanh ta sẽ phải bán một cổ phiếu khác đi Một nhà đầu tư “tìm kiếm sự tự hào”thông thường sẽ bán cổ phiếu có lãi hơn là cổ phiếu đang bị lỗ Bằng cách bánmột cổ phiếu ngay lập tức thu được lợi nhuận, dự nhỏ sẽ đem lại cho các nhàđầu tư đó cảm giác

tự hào Sự hối tiếc lúc này không được tính đến và gạt sang một bên, dovậy anh ta giữ cổ phiếu đang bị thua lỗ lại

Khi cổ phiếu đang thua lỗ có dấu hiệu hồi phục, nhiều nhà đầu tư lại bán nóquá nhanh để chỉ thu về được một khoản lãi nhỏ hoặc thậm chí không có chút lãinào

Bằng việc nhanh chóng lấy về vốn, các nhà đầu tư đã loại bỏ cơ hội thuđược lợi nhuận cao hơn, mà đáng lý ra sẽ là phần thưởng xứng đáng cho họ saunhững thời kỳ “đau khổ” kéo dài.

Một chân lý hiển nhiên là con đường dẫn tới những lợi nhuận dài hạnthường bị ngắt quãng bởi những mất mát ngắn hạn Thị trường thay đổi nhanhchóng thường tạo ra sức ép tâm l ý lớn Những người quá lo lắng thường có xuhướng bán đi những quỹ đầu tư chứng khoán rất có tiềm năng ngay khi nhìnthấy dấu hiệu đầu tiên của sự xuống giá

Một người quá thiển cận có thể nhanh chóng bán ra khi giá trị trung bìnhcủa cổ phiếu trên thị trường giảm 5% hoặc 10% trong một tuần Người này sợ sẽmất tất cả! Thực tế thì giá cả thường sẽ tăng lên chỉ trong vòng vài ngày hoặcvài tuần

Có một quy tắc xác định mức độ rủi ro mà một cá nhân có thể vấp phải nhưsau:

“Lấy 110 trừ đi số tuổi của bạn” Ví dụ, một người 40 tuổi thì con số 70(=110-40) là số phần trăm rủi ro mà anh ta có thể gặp phải Vì vậy, nếu đầu tư ởtầm nhìn ngắn hạn, nhà đầu tư này tốt nhất chỉ nên đầu tư một khoản tiền hết sứckhiêm tốn (nếu có)

*Phớt lờ những chi phí theo thời gian

Mọi người, đặc biệt là những người không hiểu biết về tài chính thườngkhông nhận biết được sự khác nhau rất lớn giữa các con số, đặc biệt là nhữngcon số nhỏ Bởi những con số nhỏ đó theo thời gian sẽ trở thành những con sốkhổng lồ, chiếm tỷ lệ khá lớn trong tổng doanh thu, ví dụ như là tỷ lệ chi phí

quản lý cho khoản đầu tư của bạn chẳng hạn Và như bạn đã biết, lợi nhuận củamột quỹ bằng doanh thu

của nó trừ đi chi phí, chi phí càng cao, lợi nhuận càng thấp Thông thườngđối với các quỹ đầu tư, tỷ lệ chi phí dành cho quản lý được dao động từ ít hơn0,20% đến hơn 2%

Giả sử một khoản đầu tư ban đầu là $10.000 cộng thêm 10% lợi nhuận.Một quỹ nội địa được quản l ý tốt với 1,25% tỷ lệ chi phí, sẽ lấy đi $895 (hay5,55%) của $16.105 tổng tài sản trong tương lai sau 5 năm Ngược lại, trongvòng 40 năm, tỷ lệ chi phí sẽ tiêu tốn mất $166.062 của quỹ, chiếm tới 36,69%của $452.593 tổng tài sản có được sau chừng ấy thời gian Nói một cách khác,

số tiền còn lại chỉ bằng

63,31% tổng doanh thu

Đối với danh mục quỹ nội địa, chi phí có mức ảnh hưởng ít hơn rất nhiều.Với 0,20% tỷ lệ chi phí, một nhà đầu tư sau đó có thể mất đến $31.775 trong 40năm, bằng 7,02% trị giá chỉ số index tương lai Vì vậy, mức lợi nhuận của danhmục sẽ là 92,98% Vì vậy khi nhìn vào bảng danh mục quỹ đầu tư và quỹ giaodịch thương mại, bạn cần quan tâm đến các quỹ có tỷ lệ chi phí thấp, đặc biệtkhi có ý định đầu tư dài hạn

1.2.4 Quản lý vị thế giao dịch

Quản lý các vị thế giao dịch và việc rất khó đối với các nhà đầu tư Thường

ta nhảy bổ vào một giao dịch khởi tạo rất tốt, để rồi sau đó lại thấy nó thất bạichỉ vì quản lý vị thế giao dịch quá tồi Nhà đầu tư tay mơ chỉ coi thị trườngkhông hơn gì một kiểu pick-and-play game Trong khi đó các nhà đầu tư sảnhsỏi phải tốn nhiều thời gian để làm chủ được các rắc rối xảy ra trong ngày Đó làmột việc lớn cần sự quan tâm thấu đáo, song kết quả đạt được cũng đáng công vì

nó giúp họ tránh được hiểm họa và bảo đảm doanh lợi tối thiểu Các quy tắc sauđây nên được lưu tâm để có thể quản lý và gia tăng vị thế giao dịch:

*Phải xác định trước mức độ quản lý các vị thế giao dịch nên chủ động nhưthế nào: nhà đầu tư sảnh sỏi chú ý đến mọi giao dịch trong phiên giao dịch, cònnhà đầu tư tay mơ thì ngồi đọc báo và để ý đến những thứ mà họ cho là cần

thiết, chúng ta phải cố gắng cân bằng cả 2 việc này.

*Chọn khung thởi gian giao dịch phù hợp với mình một cách thông minh:Hãy giao dịch hàng tuần nếu là nhà đầu tư nghiệp dư, và giao dịch hàng ngàynếu là nhà đầu tư chuyên nghiệp và giao dịch hàng giờ nếu là đầu tư sành sỏi

*Tiên liệu và sẵn sang nắm bắt các cơ hội tạo lập vị thế tốt: Tìm hiểu xemkhi nào nên “xả hàng” và khi nào nên mua vào Hãy tập trung vốn và thời giancủa bạn vào những cơ hội bất ngờ Thường xuyên làm mới các ý tưởng và lập kếhoạch, chiến lược đầu tư rõ ràng

*Điều chỉnh vị thế giao dịch cho phù hợp với tình hình thực tế của thịtrường: Nhìn chung thì tình cảm, và biến động tâm lý ảnh hưởng lớn đến sựthành công hay thất bại của bạn Gia tăng vị thế giao dịch khi bạn cảm thấy rủi

ro có khả năng giảm và giảm vị thế giao dịch khi thị trường đi xuống và chờ

“đám mây” đi qua

*Giao dịch tại các điểm đảo chiều của thị trường: thường nếu dự đoán đuợccái điểm đảo chiều này, nhà đầu tư sẽ đầu tư rất mạnh và cố phiếu rồi kiếm lời

từ đó

*Tập ứng xử ngược với xu hướng hành vi của đám đông: Lợi nhuận củachúng ta ít khi tuân theo sự chỉ đạo của đám đông, vì vậy hãy tập cách và chốnglại bất cứ khi nào có thể

1.2.5 Giới hạn lỗ và mức chốt lời

*Giới hạn lỗ hay cắt lỗ: Kinh doanh chứng khoán giống như bạn đang lậpmột doanh nghiệp riêng, cần phải có kế hoạch kinh doanh tốt, trong đó đưa ranhững cam kết và nguyên tắc riêng Và nguyên tắc quan trọng nhất khi kinhdoanh chứng khoán là phải biết cắt lỗ Chẳng hạn, bạn mua một cổ phiếu giá 4USD và ra lệnh dừng lỗ ở mức 3,5 USD, tức khi giá thị trường rớt xuống mứcnày thì phải lập tức bán ra Thường thì các nhà đầu tư định ra chiến lược “rútkhỏi thị trường” khi thị giá rớt xuống dưới giá mua vào khoảng 15% Trên thực

tế, có nhiều người thấy giá cổ phiếu giảm mạnh so với giá mình mua vào nhưngnhất định không bán ra, cứ hy vọng rồi nó sẽ lên lại Nhưng phân tích kỹ, họkhông bán ra vì nếu bán ra với giá lỗ thì có nghĩa thừa nhận mình đã sai khi mua

vào, con người mà, chẳng ai muốn chấp nhận mình sai Thành ra, nhà đầu tư cánhân phải học cách chấp nhận tổn thất và kiểm soát tổn thất.

*Chốt lời: công việc này có thể dễ hơn việc cắt lỗ, chỉ đơn giản là khi giá

cổ phiếu trong danh mục hiện tại của bạn cao hơn giá lúc mua vào, nếu bạn bán

cố phiếu vào thời điển này thì bạn sẽ thu được 1 mức lợi nhuận nhất định Điềuquan trọng là chốt lời một cách hợp lý

1.2.6 Tâm lý và kỷ luật giao dịch

*Kỷ luật : Những quy tắc cho phép bạn lập kế hoạch hiệu quả hơn cho công việc cuả bạn (những giao dịch) và giao dịch theo kế hoạch của mình Quy tắc – “thói quen của sự tuân thủ” – vâng ở đây từ khó chính là thói quen, tức là

có một kế hoạch giao dịch và tạo một thói quen làm theo nó Quy tắc vàng nên là: Chưa có dấu hiệu – Chưa được giao dịch

*Tâm lý giao dịch: Kết quả đầu tư, thành công hay thất bại, phụ thuộc rấtnhiều vào tâm lý trong giao dịch Điều đầu tiên trong những nét đặc trưng cơbản của những nhà giao dịch thành công là tin tưởng vào chính bản thân mình

Họ có sự tự tin và lòng can đảm để gắn bó với kế hoạch của mình, không đi lệchhướng khỏi những quy luật cuả bản thân, và sẵn sàng đi ngược lại với đa số nếucần thiết, và nhìn thấy được kết quả cuối cùng (một hình ảnh rõ ràng) trong đầuhọ

CHƯƠNG 2 ỨNG DỤNG LÝ THUYẾT HÀNH VI VÀO QUẢN TRỊ TÀI KHOẢN

VÀ TÂM LÝ GIAO DỊCH Ở NHÀ ĐẦU TƯ CÁ NHÂN TRÊN

THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN VIỆT NAM

Để có cái nhìn sâu sát hơn về nhà đầu tư cá nhân Việt Nam, nhóm sinh

viên chúng tôi đã làm một cuộc điều tra tại các sàn giao dịch chứng khoán tại HàNội Chúng tôi thu thập thông tin từ nhà đầu tư bằng bang phỏng vấn có nội dung như sau

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN

Kính gửi các nhà đầu tư cá nhân !

Lý thuyết tài chính hành vi là sự phát triển tâm lý học vào tài chính và hiệnnay lý thuyết này có giá trị ứng dụng quan trọng đối với các nhà đầu tư , các nhàquản lý thị trường chứng khoán , nhất là đối với thị trường chứng khoán đangphát triển như Việt Nam Với mục đích đưa ra các chính sách phát triển TTCK

và khuyến nghị đối với nhà đầu tư , trường đại học KTQD tổ chức nghiên cứu

về “ Hành vi của nhà đầu tư cá nhân trên TTCK Việt Nam”

Xin ông/ bà hãy vui lòng dành thời gian trả lời những thụng tin dưới đây Tất cả thụng tin của quý vị sẽ được bảo mật và chỉ phục vụ cho mục đích nghiêncứu

Xin trân trọng cảm ơn !

Phần I: Thông tin chung về nhà đầu tư

Họ tên người được phỏng vấn:

Năm sinh:

Giới tính:

Email(Điện thoại) liên lạc:

CTCK (nơi mở tài khoản):