đồ án kỹ thuật điện cơ NGHIÊN CỨU HOẠT ĐỘNG CHẾ TẠO MÁY BIẾN ÁP TẠI CÔNG TY CƠ ĐIỆN THỦ ĐỨC

Không những thế đợt thực tập này còn là cơ hội để cho em học tập phương pháp , tácphong làm việc của người cán bộ công nhân viên hay nói chính xác hơn là những ngườinăng nổ, làm việc nhi

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG CAO ĐẢNG BÁN CÔNG CÔNG NGHỆ & QUẢN TRỊ

DOANH NGHIỆP BAN THUNG HỌC CHUYÊN NGHIỆP KHOA ĐIỆN CÔNG NGHIỆP VÀ DÂN DỤNG

  

Báo cáo thực tập

ĐỀ TÀI:

“ NGHIÊN CỨU HOẠT ĐỘNG CHẾ TẠO MÁY

BIẾN ÁP TẠI CÔNG TY CƠ ĐIỆN THỦ ĐỨC”

GIÁO VIÊN HƯỚNG DẪN :ĐINH THẾ LỰC SINH VIÊN THỰC TẬP :NGUYỄN VĂN ĐUA

LỚP : ĐCN - DD MSSV : 01 ĐCN 013

LỜI CÁM ƠN

Trong suốt thời gian học tập tại trường với sự dạy dỗ tận tình của quý thầy cô, em đãhiểu được nhiều vấn đề từ trường học cho đến xã hội Từ cơ sở những kiến thức đã học ởtrường, giờ đây đã được ban lãnh đạo Công Ty Cơ Điện Thủ Đức bảo bọc, giúp đỡ tạođiều kiện thuận lợi cho em thực tập tại công ty Những gì đã học được trên lý thuyết vàbây giờ nó đã được đưa vào thực tiễn – một thực tiễn thật sinh động Nhờ một khoảngthời gian quý báo tại công ty đã giúp em hiểu thực tế và lý thuyết có quan hệ như thế nào.Thật ra nếu chúng ta hoàn toàn chỉ am hiểu về lý thuyết mà không đi vào thực tế thì thật

là mơ hồ, còn nếu suốt đời chỉ có thực tế mà không thực hành thì khó mà đạt được hiệuquả cao Tuy nhiên chỉ có thực tế và lý thuyết không thì chưa đủ mà phải có sự linh hoạt,tính nhạy bén của mỗi người mà có thể hoà quyện lý thuyết vào thực tế một cách uyểnchuyển hay không!

Không những thế đợt thực tập này còn là cơ hội để cho em học tập phương pháp , tácphong làm việc của người cán bộ công nhân viên hay nói chính xác hơn là những ngườinăng nổ, làm việc nhiệt tình, hết lòng vì tổ chức của nhân viên CÔNG TY CƠ ĐIỆNTHỦ ĐỨC

Qua đây em xin bày tỏ lòng biết ơn đến :

Ban lãnh đạo nhà Máy Cơ Điện Thủ Đức đã tạo điều kiện cho em thực tập tại nhà

máy, cùng với sự giúp đỡ tận tình của chuù NGUYỄN XUÂN THẮNG (quản đốc

xưởng), chị HỒ THỊ THU NHÀN (tổ trưởng tổ lõi sắt), Đặt biệt là anh NGUYỄN

THANH PHONG (tổ lõi sắt ), chuù ĐẶNG TỐ VINH (tổ nối ráp), cùng với các anh

chị trong tổ nối ráp, lõi sắt, quấn dây đã nhiệt tình chỉ dẫn em trong quá trình thực tập tại

phân xưởng Biến Thế 2

Các thầy cô trường Cao Đẳng Bán Công Công Nghệ Và Quản Trị Doanh Nghiệp, khoa

điện công nghiệp & dân dụng Thầy Trương Ngọc Thục (trưởng ban THCN), Thầy

Bình (chủ nhiệm ), Thầy Lực (chủ nhiệm) là người trực tiếp hướng dẫn em trong quá

trình thực tập cũng như viết báo cáo

Trong quá trình viết báo cáo với kiến thức còn hạn hẹp, kinh nghiệm chưa có, bêncạnh đó thời gian còn hạn chế nên việc thực hiện bài báo cáo có những thiếu sót là điềukhông thể tránh khỏi Em rất mong sự góp ý, chỉ dạy của quý thầy cô, cô chú, cùng cácanh chị

Em xin chân thành cảm ơn!

Tp, Hồ Chí Minh, ngày 02 tháng 07 năm 2004

Người viết

NGUYỄN VĂN DUA

Nhận xét của cơ quan thực tập

Nhận xét của giáo viên

Mục lục

Đề mục Trang Phần 1: Giới thiệu chung: .7

1.1 Giới thiệu về công ty cơ điện thủ đức: 8

1.2 Tổ chức và nhiệm vụ cụ thể của xưởng BT2: 10

Phần 2:

GIỚI THIỆU VỀ MÁY BIẾN ÁP

2.1 Khái niệm và phân loại về máy biến áp: : 12

2.2 Nguyên lý làm việc của máy biến áp: 13

2.3 Tổ nối dây của máy biến áp: 15

2.4 Thử nghiệm máy biến áp: 17

Giới thiệu chung

1.1 GIỚI THIỆU VỀ CÔNG TY

1 CÔNG TY CƠ ĐIỆN THỦ ĐỨC được thành lập tháng 8/1976 Đặt tại :KM SỐ 9 ĐƯỜNG HÀ NỘI – HUYỆN THỦ ĐỨC – THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

Nhà Máy được thành lập tháng 8/1976 dưới tên là Nhà Máy Diesel, với 2 nhiệm vụ:

- Quản lý các trạm Diesel ở khu vực TPHCM và Đồng Nai

- Sửa chữa và trùng tu các máy phát điện Diesel ở các Sở Điện Lực, Nhà Máy

Điện Miền Nam

2 Tháng 12/1984 do yêu cầu cáp bách có 1 Nhà Máy cơ khí đủ mạnh để phục vụ cho ngành điện Phía Nam, Nhà Máy Được đổi tên là Nhà Máy Sửa Chữa Cơ

Điện với các nhiệm vụ mới là:

- Sửa chữa trung đại tu các máy phát Diesel

- Sửa chữa máy biến thế

- Chế tạo máy biến thế

- Chế tạo các phụ kiện lưới điện và các trụ điện thép - Chế tạo 1 phần các phụ tùng cho các Nhà Máy thuỷ nhiệt điện, Diesel và Gasturbine.

Còn nhiệm vụ quản lý, vận hành các trạm Diesel ở TPHCM và Đồng Nai cho Nhà Máy Chợ Quán

Để giúp cho Nhà Máy hoàn thành nhiệm vụ mới trên, Cty Điện lực 2 đã đề nghị lên Bộ Năng Lượng xin phép trấp nhận dự án xưởng trường của UNDP của Liên Hiệp Quốc để đầu tư thiết bị và công ngệ cho Nhà Máy

Dự án này bắt đầu từ năm 1985 và đã hoàn thành vào năm 1988 Việc chuyển giao thiết bị và công nghệ đã dược tiến hành 1 một cách tốt đẹp Phía Liên Hiệp Quốc cũng như phía Việt Nam đánh giá đây là những dự án thành công nhất vào lúc đó

* Dự án này có 3 ưu điểm sau:

+ Hưởùng từ một dự án viện trợ đào tạo thành một dự án cho sản xuất Chi phí đào tạo và chuyên giao từ 60% được giảm xuống dưới 40% để dành kinh phí mua thiết bị

+ Dự án này có chi phí đầu tư về XDCB của phía Việt Nam rất thấp vì tận dụng các nhà kho làm phân xưởng

+ Trong quá trình xây dựng dự án, công việc sản xuất kinh doanh của Nhà Máy vẫn tiến hành bình thường không bị trở ngại

- Dự án xưởng trường đã được đưa vào hoạt động với hiệu quả cao nên sản lượng của Nhà Máy càng ngày càng tăng Từ 1 tỷ đồng năm 1995 đã tăng lên 65 tỷ đồng năm 1998 mặc dù số CB CNV trong biên chế không tăng

Tổng Sản Lượng

Tỷ lệ giữa sản lựơng cơng tác chế tạo ngày càng cao so với cơng tác sửa chữa

Năm 1995 sản lượng chế tạo chiếm 70% trên tổng sản lượng của nhà máy – cịn

doanh thu do cơng tác chế tao chiếm 90%

Mặt khác nhà máy đã chế tạo nhiều chủng loại thiết bị điện cĩ chất lượng cho lưới

điện và cho các nhà máy điện nên Cơng ty điện lực 2 đã đề nghị lên tổng Cơng ty

Điện lực Việt Nam cho đổi tên nhà máy là nhà máy cơ điện

Tháng 5-1996 tổng cơng ty đã chấp nhận và đã ra quyết định đổi tên nhà máy là

Nhà Máy Cơ Điện Điều này khơng những tạo nên một thuận lợi lớn cho nhà máy trong lĩnh vực sản xuất kinh doanh mà cịn tạo một sự tin tưởng, phấn khởi trong tập thể kỹ sư cơng nhân nhà máy

MỐI QUAN HỆ CƠNG TÁC GIỮA NHÀ MÁY VỚI CÁC CƠNG TY, XÍ

NGHIỆP BẠN TRONG TỔNG CTY:

Nhà Máy Cơ Điện trực thuộc Cty Điện Lực 2 và được Cty tạo mọi điều kiện để

phát triển sản xuất kinh doanh Công Ty luôn luôn kêu gọi và khuyến cào các Điện Lực Phía Nam và các đơn vị khác trong nội bộ Cty sử dụng thiết bị do Nhà Máy sản xuất Giám Đốc Cty đã dành nhiều thời gian để chỉ đạo việc tìm kiếm công ăn việc làm cho Nhà Máy

Sau khi một số đơn vị tách ra khỏi Cty và trực thuộc thẳng Tổng Công ty, Công

ty đã chỉ đạo Nhà Máy phối hợp chặt chẻ, hài hoà với các đơn vị này để vừa tập hợp sức mạnh phục vụ tốt nhất nhiệm vụ chính của Tổng Công Ty, vừa tìm kiếm thêm việc làm

1.3 Tổ chức và nhiệm vụ của biến thế 2 :1.3.1 Tổ chức :

 Được tìm kiếm vật tư cần thiết để tiến hành phục vụ cho việc chế tạo máy

biến áp

 Quản lý sửõ dụng hiệu quả cơ sởõ vật chất

 Được chủ động trong việc chế tạo máy biến áp.

 Tự quyết định sự tồn tại của chính mình bằng cách tận dụng khả năng chất xám

của cán bộ công nhân viên cũng như cơ sở vật chất của xưởng.

 Được tuyển chọn bố trí, sử dụng, đào tạo lao động lựa chọn hình thức trả lương

thưởng và các quyền khác của người sử dụng lao động theo quy định của bộ luật

lao động và các quy định khác của pháp luật, được quyền thay đổi mức lương,

thưởng cho người lao động dựa trên số lượng sản phẩm đã được duyệt.

1.3.2.Nhiệm vụ :

 Là nơi trực tiếp chế tạo máy biến áp

 Là nơi trực tiếp sữa chữa, bảo trì các máy biến áp đã bị hư hỏng

 Chấp hành nghiêm chỉnh các nguyên tắt, quản lý tài sản vật tư, hàng hóa, tài sản nhà nước

 Thường xuyên có kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ CNV, có đủ trình

độ nghiệp vụ, phẩm chất đạo đức đáp ứng nhu cầu ngày càng cao

 Tạo việc làm, thu nhập hợp lý cho người lao động, thực hiện việc phân phối công

bằng các khoảng thu nhập cho các cán bộ công nhân viên chức, đặt biệt đảm

bảocác điều kiện an toàn cho người lao động

 Tiến hành sản xuất các loại máybiến áp cho phép

phần 2

giới thiệu về máy biến áp

2.1 khái niệm và phân loại về máy biến áp

2.1.1.khái niệnvề máy biến áp :

Máy biến áp là một thiết bị điện nằm trên đường dây cung cấp điện cho các hộ tiêuthụ với cùng một công suất truyền tải trên đường dây, nếu điện áp được tăng cao thì dòngđiện chạy trên đường dây sẽ giảm xuống, đồng thời tổn hao năng lượng trên đường dâycũng giảm xuống Vì thế muốn truyền tải công suất lớn, đi xa, ít tổn hao và tiết kiệmđược kim loại màu, trên đường dây nguồn ta phải dùng điện áp cao thường là 35, 110,

220, và 400, 500 KV Trên thực tế các máy phát điện không có khả năng phát ra nhữngđiện áp cao như vậïy, thường chỉ từ 2  3 KV Do đó phải có thiết bị để tăng điện áp ởđầu đường dây lên Mặt khác các hộ tiêu thụ thường lại yêu cầu điện áp thấp từ 0,2  6

KV mà thôi, do đó tới đây phải có thiết bị giảm điện áp xuống Những thiết bị dùng đểtăng điện áp ở đầu ra của máy phát điện tức ở đầu dây dẫn điện và giảm điện áp khi tớicác hộ tiêu thụ, tức cuối đường dây dẫn điện gọi là các máy biến áp (viết tắt là MBA).Thực ra trong hệ thống điện lực muốn truyền tải và phân phối công suất từ nhà máy điệnđến tận các hộ tiêu thụ một cách hợp lý Thường phải qua ba, bốn lần tăng giảm áp nhưvậy Do đó tổng công suất của MBA trong hệ thống điện lực thường gấp ba, bốn lần côngsuất của trạm phát điện

2.1.2 phân loại máy biến áp

Ngoài các máy truyền tải công suất ra, còn có nhiều loại MBA đặc biệt khác

với các công dụng khác nhau như :

- MBA dùng do các lò luyện kim

- MBA dùng để hàn hồ quang

- MBA chỉnh lưu dòng điện xoay chiều thành dòng điện một chiều để mạ, điện phân

- MBA áp nhỏ dùng để đo lường điều khiển

Nguyên tắc chung của MBA có thể có hai hoặc nhiều dây quấn, mỗi dây quấn cho ra một điện áp khác nhau

Dây quấn đưa điện áp vào gọi là dây quấn 80 G (các đại lượng như U, I, cos… của

dây quấn quy ước kèm theo số 1)

Trong lĩnh vực truyền tải công suất cũng tồn tại ba dây quấn trong đó hai dây quấn

thứ cấp và một dây quấn sơ cấp

- Dây quấn cao áp ký hiệu: CA các đại lượng tương ứng kèm theo chỉ số CA

Các MBA dùng để tăng áp ở đầu đường dây truyền tải gọi là MBA tăng áp

Các MBA dùng để hạ áp ở nơi sử dụng gọi là MBA hạ áp

Máy biến áp được ngâm trong dầu gọi là MBA dầu

Máy biến áp không được ngâm trong dầu gọi là MBA

Các MBA chỉ có một cuôn dây gọi là MBA tự ngẫu trong MBA tự ngẫu dây quấn sơ cấp

và thứ cấp nối liền nhau Công suất truyền tải từ sơ cấp sang thứ cấp vừa gián tiếp qua từtrường vừa trực tiếp qua dây quấn Loại này dùng để nối liên lạc thông với nhau hoặcphòng thí nghiệm

- MBA kiểu bọc 1pha 1lõi thép

- MBA kiểu bọc 1 pha 2 lõi thép

Các MBA hiện đại dung lượng lớn và cực lớn từ 50 đến 100MVA trên một pha, điện ápthật cao (200  400 KV) để giảm chiều cao trụ thép, tiện lợi cho việc vận chuyển trênđường sắt, mạch từ của MBA kiểu trụ được phân nhánh sang hai bên nên MBA manghình dáng vừa kiểu trụ vừa kiểu bọc gọi là MBA kiểu trụ bọc

- MBA kiểu bọc 3 pha

- MBA kiểu bọc 1 pha

2.2 nguyên lý làm việc của máy biến áp

2.2.1 MBA là một thiết bị điện từ tĩnh làm việc theo nguyên lý cảm ứng điện từ, dùng

để biến đổi một hệ thống dòng điện xoay chiều thành một hệ thống dòng điện xoay chiều

có điện áp và dòng điện khác nhưng tần số không đổi

+ Mạch từ có nhiêm vụ vừa là khung để cố định cuộn dây vừa là mạch từ Nó đượcghép từ các lá thép kỹ thuật điện dày 0,2mm  0,27mm dập hoặc cắt theo kích thướcthiết kế giữa các lá thép có một lớp cách điện mỏng để hạn chế dòng điện xoáy trongmạch từ có từ thông biến đổi.

+Dây quấn sơ cấp 1 và dây quấn thứ cấp 2, có số vòng và tiết diện tương ứng với

điện áp và dòng điện cho trước được quấn lên các trụ của mạch từ

+ Khi đặt điện áp lên dây quấn sơ cấp, trong đó sẽ có dòng điện không tải Ix và sức điệnđộng E1 Dòng Iz sinh ra từ thông  chạy trong lõi thép móc vòng với dây quấn thứ cấp

và cảm ứng trong đó sức điện động Nếu dây quấn thứ cấp có tải thì trong nó sẽ có dòngđiện I2 tăng đồng thời dòng I1 cũng tăng để lấy năng lượng vào MBA

+ Dòng không tải cũng gọi là dòng từ hóa không đổi nếu điện áp U1 không đổi trong suốt quá trình làm việc trị số của nó tùy thuộc vào độ từ thẫm của mạch từ, kết cấùumạch từ, dây quấn và chất lượng công nghệ

+ Mặc dù mạch từ có độ từ thẫm cao, nhưng vẫn có một số đường từ thông tản ra ngoài

mạch từ và chỉ móc vòng với các dây quấn riêng biệt Người ta gọi đó là từ thông tản

Kí hiệu: sơ cấp: I1đm ; thứ cấp: I2đm

Là những dòng điện dây của dây quấn sơ cấp và thứ cấp ứng với công suất và điện

áp định mức, tính bằng A hay KA, có thể tính các dòng điện như sau

- Đối với MBA 1 pha

Ngoài ra trên nhãn MBA còn ghi các số liệu khác như:

- Dòng điện không tải I%

Dòng điện dây bằng dòng điện pha Iđ = x If  If = =

b) Đấu theo hình sao (Y)

- Điện áp:

Điện áp dây bằng điện áp pha Ud = Uđm = Uf  Uf = =

- Dòng điện:

Dòng điện dây bằng dòng điện pha Iđ = If = Iđm

c) Đấu theo hình ziczac (Z)

- Dòng điện:

Dòng điện dây bằng dòng điện pha,

bằng dòng điện thành phần ziczac Cách

đấu hình ziczac tuy hao dây nhưng điều

hòa được điện áp trong máy

J = với I: cường độ dòng điện đi qua dây dẫn

S: tiết diện dây

7/ Tỷ số biến áp: là tỷ số giữa điện áp sơ cấp và điện áp thứ cấp

K = =

2.3 tổ nối dây máy biến áp

Để MBA 3 pha có thể làm việc được, các dây quấn pha sơ cấp, thứ cấp phải được nối vớinhau theo một quy luật nhất định Ngoài ra sự phối hợp kiểu nối dây quấn sơ với kiểu nốidây quấn thứ cũng hình thành các tổ nối dây khác nhau.Khi thiết kế người thiết kế thườngphải quyết định dùng tổ nối dây quấn cũng phải thích ứn với kiểu kết cấu của mạch từ để

tránh hiện tượng không tốt tổn hao phụ tăng.

2.3.1 Các kí hiệu đầu dây :

1/ Đầu đầu pha CA của các pha A, B, C Đầu cuối tương ứng là X, Y,Z

2/ Đầu đầu pha HA của các pha a, b, c Đầu cuối tương ứng là x, y,z

3/ Các đầu dây có thể nối thành sao, hay tam giác, hoặc ziczac Nối sau có dây trung tính thì kí hiệu Yo

4/ Nếu MBA 3 pha có thêm cuộn trung áp thì các đầu của cuộn trung áp Kí hiệu:

- Đầu đầu : Am, Bm, Cm

- Đầu cuối: Xm, Ym, Zm.

5/ Ở MBA 1 pha các đầu được kí hiệu:

- Đầu cao là A đầu hạ là a

- Đầu cuối cao và hạ: X, x

2.3.2 Kiểu đấu dây quấn:

- Nếu dây quấn của MBA dấu (Y): tức là 3 đầu xyz nối lại với nhau, còn 3 đầu abc

để tự do

- Nếu đấu dây quấn (): tức là đầu cuối pha này nối với đầu đầu pha kia

- Nếu dây quấn nối ziczac (Z): Mỗi dây pha gồm hai nửa cuộn dây ở trên hai trụ

- khác nhau nối nối tiếp và mắc ngược nhau Kiểu dây này rất ít dùng vì tốn nhiều dây đồng hơn

2.3.4 Cách đấu dây CA và HA thường được kí hiệu như sau:

- MBA Y/ nghĩa là dây quấn cao áp đấu Y và dây quấn HA đấu 

- Ở các MBA truyền tải công suất thường dây quấn CA được đấu (Y) Còn dây Quấn

HA được đấu () bởi vì đấu như vậy phía cao áp điện áp pha nhỏ đi lần so với điện ápdây, do đó có thể giảm được chi phi và điều kiện cách điện Phía hạ áp thì dòng điện phanhỏ đi lấn so với dòng điện dây Do đó có thể làm dây dẫn nhỏ hơn thuận tiện cho việcchế tạo Cách đấu  được dùng nhiều khi không cần điện áp pha

- Dây quấn Yo thông dụng cho MBA cung cấp tải hỗn hợp vừa dùng điện áp dây để chạy động cơ không đồng bộ vừa dùng điện áp pha để thắp sáng

2.3.5 Tổ nối dây của MBA

+ Tổ nối dây của MBA được hình thành do sự phối hợp kiểu đấu dây sơ cấp so với kiểuđấu dây thứ cấp Nó biểu thị góc lệch pha giữa các sức điện động dây sơ cấp và thứ cấpcủa MBA Góc lệch pha này phụ thuộc vào yếu tố sau đây:

1/ Chiều dây quấn

2/ Cách kí hiệu các đầu dây

3/ Cách đấu các pha với nhau

4/ Phối hợp cách đấu bên sơ cấp và thứ cấp

+ Quy ước

1/ Kim dài đồng hồ chỉ sức điện động cuộn dây sơ cấp đặt cố định ở con số 12

2/ Kim ngắn chỉ sức điện động cuộn dây thứ cấp đặt tương ứng ở các con số: 1, 2, 3,…,

12 Theo góc lệch pha giữa chúng sẽ là 30o, 60o, 90o,…, 360o