luận văn quản lý dự án Một số giải pháp nâng cao năng lực đấu thầu tại công ty xây dựng Lũng Lô

Bên cạnh đó, qua quá trình thực tập tại công ty xây dựng Lũng Lô, em nhậnthấy năng lực đấu thầu của công ty có nhiều hạn chế, gây cản trở đến kết quả đấu thầu và dẫn đến hoạt động kinh d

MỤC LỤC

DANH MỤC BẢNG BIỂU.

DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT

DN: Doanh nghiệp

KHCN: Khoa học công nghệ

ROE: Return on equyty ( chỉ số doanh lợi trên nguồn vốn)

ROA: Return on Assets( chỉ số doanh lợi trên tài sản)

XLMT&UDVL: Xử lý môi trường và ứng dụng vật liệu

TNHH: Trách nhiệm hữu hạn

BTL: Bộ tư lệnh

VLXD: Vật liệu xây dựng

XDCB: Xây dựng cơ bản.

LỜI MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Trong những năm gần đây, nền kinh tế của nước ta có khá nhiều biến động, lúcthăng lúc trầm, vừa tăng trưởng toàn diện năm 2007 với tốc độ tăng trưởng là 8,48% lạirơi vào khủng hoảng còn 6,23 % năm 2008; 5,32% năm 2009 và dự báo phục hồi vàonăm 2010 với tốc độ tăng trưởng 6,5% Trước những biến đổi lớn lao đó, ngành côngnghiệp xây dựng nước ta vẫn từng bước khẳng định mình và có sự phát triển đáng kể.Hiện nay ngành đã thu hút hàng triệu lao động tham gia trong các hình thức tổ chứckinh doanh xây dựng khác nhau thuộc mọi thành phần kinh tế, quy mô họat động xâydựng liên tục được mở rộng, thị trường xây dựng đang rất sôi động và sự cạnh tranhcàng mạnh mẽ Qua đó, phương thức lựa chọn tổ chức nhận thầu thông qua đấu thầucàng phát triển, càng ngày càng thể hiện được sự ưu việt của nó

Họat động đấu thầu có đặc thù là tính cạnh tranh giữa các nhà thầu rất cao Thực

tế cho thấy để đứng vững và chiến thắng trong các cuộc cạnh tranh này, bất kỳ mộtcông ty xây dựng nào cũng đều phải tận dụng hết tất cả khả năng mình có, nhanh taynắm bắt mọi cơ hội Tuy nhiên đối với môi trường cạnh tranh ngày càng gay gắt nhưhiện nay thì vấn đề nâng cao nâng cao năng lực đấu thầu của các công ty xây dựng cầnđược chú trọng một cách thích đáng

Bên cạnh đó, qua quá trình thực tập tại công ty xây dựng Lũng Lô, em nhậnthấy năng lực đấu thầu của công ty có nhiều hạn chế, gây cản trở đến kết quả đấu thầu

và dẫn đến hoạt động kinh doanh xây dựng chưa có hiệu quả

Chính vì vậy, em thấy việc nâng cao năng lực đấu thầu tại công ty này thật sự

rất cần thiết Do đó em quyết định chọn đề tài: “ Một số giải pháp nâng cao năng lực đấu thầu tại công ty xây dựng Lũng Lô” làm chuyên đề tốt nghiệp.

2 Câu hỏi nghiên cứu

Đề tài nhằm tới việc trả lời các câu hỏi sau:

Câu hỏi tổng quát :

Cần phải làm gì, làm như thế nào để nâng cao năng lực đấu thầu tại công ty xâydựng Lũng Lô?

Câu hỏi cụ thể:

Chương I:

Câu hỏi 1: Đấu thầu, năng lực đấu thầu và các vấn đề liên quan?

Câu hỏi 2: Các nhân tố ảnh hưởng đến năng lực đấu thầu tại công ty xây dựng?Chương II:

Câu hỏi 3 : Hiện tại năng lực đấu thầu của công ty xây dựng Lũng Lô như thếnào?

Câu hỏi 4: Năng lực đấu thầu của công ty có những ưu điểm gì ? Có những hạnchế gì đang tồn tại? Nguyên nhân của những hạn chế đó?

3 Mục tiêu nghiên cứu

Mục tiêu tổng quát : nghiên cứu cơ sở lý luận về đấu thầu và năng lực đấu thầu,

xem xét và nghiên cứu thực tế, từ đó đưa ra những giải pháp cụ thể

Mục tiêu cụ thể:

- Về lý luận

Nghiên cứu những vấn đề cơ bản về đấu thầu và năng lực đấu thầu bao gồm kháiniệm, vai trò, nội dung dựa trên những tài liệu đã học và các quy định hiện hành củapháp luật về đấu thầu ( chương I )

- Về phân tích đánh giá

Phân tích năng lực đấu thầu và đánh giá thực trạng của năng lực đấu thầu củacông ty là cở sở cho việc để ra các giải pháp (chương II)

- Về đề xuất, can thiệp

Dựa trên những phân tích đánh giá cụ thể từ đó đưa ra các giải pháp để nâng caonăng lực đấu thầu ở công ty (chương III)

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu của đề tài là những vấn đề lý luận và thực tiễn của đấu

thầu và năng lực đấu thầu, trong đó có các chỉ tiêu để đánh giá năng lực đấu thầu

Phần 1: Một số cơ sở lý luận về đấu thầu và năng lực đấu thầu.

Phần này em trình bày một số cơ sở lý luận chung về đấu thầu và năng lực đấuthầu để có thể có một cái nhìn tổng quan và đưa ra một số tiêu chí để đánh giá năng lựcđấu thầu

Phần 2: Thực trạng năng lực đấu thầu tại công ty xây dựng Lũng Lô.

Trong phần này, em tiến hành phân tích và đánh giá thực trạng năng lực đấuthầu tại công ty xây dựng Lũng Lô dựa vào các tiêu chí đã nêu trên tìm ra các ưu điểm

và hạn chế Bên cạnh đó em có đánh giá mức độ ảnh hưởng của một số yếu tố bênngoài có tác động đến năng lực đấu thầu

Phần 3: Một số giải pháp nâng cao năng lực đấu thầu tại công ty xây dựng Lũng Lô.

Sau khi tiến hành phân tích và đánh giá thực trạng, em có đưa ra một số giảipháp nâng cao năng lực đấu thầu Các giải pháp này nhằm giải quyết những hạn chế và

tiếp tục phát huy các ưu điểm để nâng cao năng lực đấu thầu tại công ty xây dựng LũngLô.

Em đã hoàn thành chuyên đề này dưới sự hướng dẫn chu đáo, nhiệt tình của côgiáo TS Vũ Thị Tuyết Mai và sự giúp đỡ tận tình của các anh chị phòng Kế hoạch –

Kỹ thuật công ty xây dựng Lũng Lô Mặc dù đã có sự nghiên cứu khá công phu, tỉ mỉ

và tâm huyết, nhưng do kiến thức có hạn nên chắc chắn bài viết còn rất nhiều hạn chế

Em rất mong nhận được nhiều góp ý bổ sung để chuyên đề này có thể hoàn thiện hơn

Em xin chân thành cảm ơn!

CHƯƠNG I: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CHUNG VỀ ĐẤU THẦU

VÀ NĂNG LỰC ĐẤU THẦU

I TỔNG QUAN CHUNG VỀ ĐẤU THẦU VÀ NĂNG LỰC ĐẤU THẦU

1 Đấu thầu

1.1 Khái niệm

Có rất nhiều khái niệm về đấu thầu, nhưng hiểu theo cách đơn giản và đầy đủnhất thì đấu thầu là quá trình lựa chọn nhà thầu đáp ứng được các yêu cầu của bên mờithầu trên cơ sở cạnh tranh giữa các nhà thầu

• Bên mời thầu: là chủ dự án, chủ đầu tư hoặc pháp nhân đại diện hợp phápcủa chủ dự án, chủ đầu tư được giao trách nhiệm thực hiện công việc đấu thầu

• Nhà thầu: là tổ chức kinh tế có đủ tư cách pháp nhân tham gia đấu thầu.Trong trường hợp đấu thầu tuyển chọn tư vấn, nhà thầu có thể là cá nhân Nhà thầu lànhà xây dựng trong đấu thầu xây lắp; là nhà cung cấp trong đấu thầu mua sắm hànghoá; là nhà tư vấn trong đấu thầu tuyển chọn tư vấn; là nhà đầu tư trong đấu thầu lựachọn đối tác đầu tư Nhà thầu trong nước là nhà thầu có tư cách pháp nhân Việt Nam

và hoạt động hợp pháp tại Việt Nam

• Đấu thầu xây dựng là quá trình lựa chọn các nhà thầu đáp ứng được các yêucầu về xây dựng, lắp đặt thiết bị các công trình, hạng mục công trình, của bên mời thầutrên cơ sở cạnh tranh giữa các nhà thầu xây dựng

1.2 Các loại hình đấu thầu

1.2.1 Đấu thầu rộng rãi

Đấu thầu rộng rãi là hình thức đấu thầu không hạn chế số lượng các nhà thầutham gia Bên mời thầu phải thông báo công khai về các điều kiện, thời gian dự thầutrên các phương tiện thông tin đại chúng tối thiểu 10 ngày trước khi phát hành hồ sơmời thầu Đấu thầu rộng rãi là hình thức chủ yếu được áp dụng trong đấu thầu

+ Chỉ có một số nhà thầu có khả năng đáp ứng được yêu cầu của gói thầu + Các nguồn vốn sử dụng yêu cầu phải tiến hành đấu thầu hạn chế.

+ Do tình hình cụ thể của gói thầu mà việc đấu thầu hạn chế có lợi thế

1.2.3 Chỉ định thầu

Chỉ định thầu là hình thức chọn trực tiếp nhà thầu đáp ứng yêu cầu của gói thầu

để thương thảo hoàn thiện hợp đồng

Hình thức này chỉ được áp dụng trong các trường hợp đặc biệt sau :

+Trường hợp bất khả kháng do thiên tai, địch hoạ, sự cố cần khắc phục ngay thìchủ dự án (người được người có thẩm quyền giao trách nhiệm quản lý và thực hiện dựán) được phép chỉ định ngay đơn vị có đủ năng lực để thực hiện công việc kịp thời

+ Gói thầu có tính chất nghiên cứu thử nghiệm, bí mật quốc gia, bí mật an ninh,

bí mật quốc phòng do Thủ tướng chính phủ quyết định

+ Gói thầu có giá trị dưới 1 tỷ đồng đối với mua sắm hàng hoá, xây lắp; dưới

500 triệu đồng đối với tư vấn Bộ tài chính quy định cụ thể về chỉ định thầu mua sắm

đồ dùng, vật tư, trang thiết bị, phương tiện làm việc thường xuyên của cơ quan Nhànước, đoàn thể, doanh nghiệp Nhà nước; đồ dùng, vật tư, trang thiết bị phương tiện làmviệc thông thường của lực lượng vũ trang

+ Gói thầu có tính chất đặc biệt khác do yêu cầu của cơ quan tài trợ vốn, do tínhchất phức tạp về kỹ thuật và công nghệ hoặc do yêu cầu đột xuất của dự án, do người

có thẩm quyền quyết định đầu tư chỉ định thầu trên cơ sở báo cáo thẩm định của Bộ kếhoạch và Đầu tư, ý kiến bằng văn bản của cơ quan tài trợ vốn và các cơ quan liên quankhác

+ Phần vốn Ngân sách dành cho dự án của các cơ quan sự nghiệp để thực hiệnnhiệm vụ nghiên cứu về quy hoạch phát triển kinh tế, quy hoạch phát triển ngành, quyhoạch chung xây dựng đô thị và nông thôn, đã được cơ quan Nhà nước có thẩm quyềngiao nhiệm vụ thực hiện thì không phải đấu thầu, nhưng phải có hợp đồng cụ thể vàgiao nộp sản phẩm theo đúng quy định

+ Gói thầu tư vấn lập báo cáo nghiên cứu tiền khả thi, khả thi của dự án đầu tưthì không phải đấu thầu, nhưng chủ đầu tư phải chọn nhà tư vấn phù hợp với yêu cầucủa dự án

1.2.4 Chào hàng cạnh tranh

Hình thức này áp dụng cho những gói thầu mua sắm hàng hoá có giá trị dưới 2

tỷ đồng Mỗi gói thầu phải có ít nhất 3 chào hàng của 3 nhà thầu khác nhau trên cơ sởchào hàng của bên mời thầu Việc chào hàng có thể được thực hiện bằng cách gửi trựctiếp, bằng Fax, bằng đường bưu điện hoặc bằng các phương tiện khác

1.2.5 Mua sắm trực tiếp

Hình thức mua sắm đặc biệt được áp dụng trong trường hợp bổ xung hợp đồng

cũ đã thực hiện xong (dưới 1 năm) hoặc hợp đồng đang thực hiện với điều kiện chủđầu tư có nhu cầu tăng thêm số lượng hàng hoá hoặc khối lượng công việc mà trước đó

đã được tiến hành đấu thầu, nhưng phải đảm bảo không được vượt mức giá hoặc đơngiá trong hợp đồng đã ký trước đó Trước khi ký hợp đồng, nhà thầu phải chứng minh

có đủ năng lực về kỹ thuật và tài chính để thực hiện gói thầu

1.2.6 Mua sắm đặc biệt

Hình thức này được áp dụng với các ngành hết sức đặc biệt mà nếu không cónhững quy định riêng thì không thể đấu thầu được Cơ quan quản lý ngành phải xâydựng quy trình thực hiện đảm bảo các mục tiêu của quy chế đấu thầu và có ý kiến thoảthuận của Bộ kế hoạch và Đầu tư để trình Thủ tướng Chính phủ quyết định

1.3 Các phương thức thực hiện đấu thầu

1.3.1 Đấu thầu một túi hồ sơ

Nhà thầu nộp đề xuất kỹ thuật ( cách tiến hành công việc) và đề xuất tài chính( giá cả cụ thể và phương thức thanh toán) trong cùng một túi hồ sơ

1.3.2 Đấu thầu hai túi hồ sơ

Là phương thức mà nhà thầu nộp đề xuất về mặt kỹ thuật và đề xuất về giá trongtừng túi hồ sơ riêng vào cùng một thời điểm Túi hồ sơ đề xuất kỹ thuật sẽ được xemxét trước để đánh giá Các nhà thầu đạt số điểm kỹ thuật từ 70% trở lên sẽ được mởtiếp túi hồ sơ đề xuất về giá để đánh giá Phương thức nầy chỉ được áp dụng đối vớiđấu thầu tuyển chọn tư vấn

1.3.3 Đấu thầu hai giai đoạn

Phương thức này áp dụng cho những trường hợp sau :

+ Các gói thầu mua sắm hàng hoá và xây lắp có giá trị từ 500 tỷ đồng trở lên + Các gói thầu mua sắm hàng hoá có tính chất lựa chọn công nghệ thiết bị toàn

bộ, phức tạp về công nghệ và kỹ thuật hoặc gói thầu xây lắp đặc biệt phức tạp

+ Dự án thực hiện hợp đồng chìa khoá trao tay ( là hợp đồng bao gồm toàn bộcác công việc, thiết kế, cung cấp thiết bị và xây lắp của một gói thầu được thực hiệnthông qua một nhà thầu Chủ đầu tư có trách nhiệm tham gia giám sát quá trình thựchiện, nghiệm thu và nhận bàn giao khi nhà thầu hoàn thành toàn bộ công trình theo hợpđồng đã ký)

1.4 Các nguyên tắc đấu thầu

1.4.1 Nguyên tắc công bằng

Tất cả các nhà thầu khi tham gia đấu thầu đều được đối xử như nhau Họ đượcnhận thông tin về gói thầu giống nhau, khi xét duyệt thì các hồ sơ phải được đánh giámột cách không thiên vị theo cùng một chuẩn mực và được đánh giá bởi một hội đồngxét thầu có đủ năng lực và phẩm chất Trong trường hợp cụ thể, một số nhà thầu đượchưởng điều kiện ưu tiên thì mức độ ưu tiên phải được thể hiện rõ trong hồ sơ mời thầu

1.4.2 Nguyên tắc cạnh tranh

Bên mời thầu phải tạo điều kiện thuận lợi để nhiều nhà thầu có thể tham gia,thông tin mời thầu phải được công bố rộng rãi trên các báo chí, phương tiện thông tinđại chúng để tất cả các nhà thầu đều có thể tiếp nhận

1.4.3 Nguyên tắc minh bạch

Không có sự thông đồng giữa bên mời thầu với các nhà thầu dẫn đến nhữngquyết định thiên vị, bất hợp lý Trong quá trình thực hiện dự án, luôn có sự hiện diệnđồng thời của ba chủ thể; chủ công trình, nhà thầu và kỹ sư tư vấn Trong đó, "kỹ sư tưvấn " hiện diện như một nhân tố đảm bảo cho hợp đồng luôn được thực hiện một cáchnghiêm túc đến từng chi tiết, mọi sự bất cập về kỹ thuật hoặc về tiến độ được phát hiệnkịp thời, những biện pháp điều chỉnh thích hợp được đưa ra đúng lúc Đồng thời, "kỹ

sư tư vấn" cũng là nhân tố hạn chế tối đa với những mưu toan, thông đồng hoặc thoảhiệp, "châm chước" gây thiệt hại cho những chủ đích thực sự của dự án (Nhiều điềukhoản được thi hành để buộc "kỹ sư tư vấn" phải là chuyên gia có đủ trình độ, năng lựcphẩm chất và phải làm đúng vai trò của người trọng tài công minh, mẫn cảm, được cử

ra bởi một công ty tư vấn chuyên ngành, công ty này cũng phải được lựa chọn thôngqua đấu thầu theo một quy trình chặt chẽ)

1.4.4 Nguyên tắc công khai

Các thông tin về họat động đấu thầu phải được thông báo công khai và đầy đủtrên các phương tiện thông tin phù hợp Quá trình mở thầu cũng đòi hỏi sự có mặt đầy

đủ của các nhà thầu và khi có kết quả cũng phải có thông báo gửi về cho tất cả các đơn

vị tham gia đấu thầu

2 Năng lực đấu thầu

2.1 Khái niệm

Là toàn bộ các nguồn lực về tài chính, máy móc thiết bị thi công công trình,trình độ quản lý và chất lượng nguồn nhân lực kết hợp với quá trình xử lý thông tin vàchiến lược cạnh tranh trong công tác đấu thầu của doanh nghiệp đó

Như vậy ta có thể hiểu, năng lực đấu thầu của doanh nghiệp chính là nội lực củadoanh nghiệp, thể hiện khả năng thực tế của doanh nghiệp đó

2.2 Các yếu tố quyết định năng lực đấu thầu

2.2.1 Năng lực tài chính

Một đặc trưng của ngành xây lắp là cần một khối lượng vốn rất lớn và vốn bị ứđọng rất lâu ở các công trình, hay nói cách khác vòng quay của vốn rất chậm Đặcđiểm này dẫn đến thực tế là các công ty xây dựng phải có nguồn vốn đủ lớn để trangtrải chi phí thi công trong thời gian dài trước khi công trình hoàn thành bàn giao chobên chủ công trình Do vậy, năng lực tài chính là một yếu tố quyết định lợi thế của nhàthầu khi tham gia tranh thầu

2.2.2 Máy móc thiết bị

Ngành xây dựng là nghành yêu cầu khá nhiều máy móc thiết bị và đòi hỏi tínhchuyên môn của thiết bị cao Để thi công một công trình có rất nhiều công đoạn, mỗicông đoạn lại cần đến một loại máy móc thiết bị, mà nếu thiếu nó thì không thể làmviệc được Do đó, bất kỳ một công ty xây dựng nào cũng phải đầu tư khá lớn vào loạitài sản này

Đây không chỉ là yếu tố tác động trực tiếp đến tiến độ cũng như chất lượng côngtrình mà còn là yếu tố đầu tiên mà chủ đầu tư quan tâm khi xét thầu Sự đánh giá củachủ đầu tư về năng lực của một nhà thầu và có quyết định giao dự án cho nhà thầu đóhay không phụ thuộc rất nhiều vào yếu tố này

2.2.3 Nguồn nhân lực và chính sách quản lý nguồn nhân lực

Con người là yếu tố cấu thành xã hội, muốn có một xã hội văn minh, lành mạnh

và phát triển thì con người cũng phải văn minh, lành mạnh và phát triển như thế Nóigần hơn, một doanh nghiệp muốn kinh doanh có nhiều lợi nhuận, muốn giá trị củamình ngày càng được nâng cao thì họ cần phải chú trọng tuyển dụng một đội ngũ laođộng có thực lực và có đam mê

Đối với doanh nghiệp xây dựng, nguồn nhân lực cũng đóng một vai trò quantrọng không kém, không chỉ ảnh hưởng đến hiệu quả sản xuất mà còn ảnh hưởng đếnnăng lực đấu thầu của doanh nghiệp Khi họ có một hồ sơ năng lực lao động chấtlượng, họ sẽ có khả năng được chủ đầu tư lựa chọn cao hơn, khi họ có một đội ngũ cán

bộ công nhân viên có trình độ và sự nhiệt huyết thì mọi công việc sẽ được giải quyếtmột cách nhanh chóng, cắt giảm đuợc nhiều chi phí, tiết kiệm thời gian, gia tăng lợinhuận Như vậy nguồn lực con người của doanh nghiệp chính là một phần quyết địnhnăng lực đấu thầu của doanh nghiệp đó

Xem xét về nguồn nhân lực, chúng ta sẽ xem xét cơ cấu tổ chức, trình độ nguồnnhân lực và năng lực quản lý của doanh nghiệp Một cơ cấu hợp lý sẽ tạo điều kiện tốtcho DN nâng cao hiệu quả họat động của mình

2.2.4 Một số nhân tố khác

- Kinh nghiệm, uy tín, thương hiệu nhà thầu

Kinh nghiệm của nhà thầu thường được đánh giá bằng số năm và số công trình

đã thi công Một nhà thầu có bề dày kinh nghiệm thì đương nhiên sẽ có khả năng trúngthầu cao hơn

- Mối quan hệ với các đối tác

Nhà thầu có được mối quan hệ tốt với các đối tác sẽ giúp nhà thầu tìm kiếmđược các thông tin liên quan đến đấu thầu nhanh chóng, kịp thời đồng thời tăng thêmnăng lực đấu thầu của nhà thầu trên cơ sở liên doanh, liên kết với các đối tác

- Quy trình đấu thầu của doanh nghiệp

Sự phối hợp giữa các phòng ban trong qua trình đấu thầu để phân tích, đánh giágói thầu, đưa ra giá dự thầu hợp lý, tìm hiểu xem có thể có những nhà thầu nào thamgia, năng lực của các nhà thầu đó như thế nào Vai trò của quy trình đấu thầu cũng rấtquan trọng Nó ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ tham gia đấu thầu và kết quả đấu thầu

2.3 Các yếu tố ảnh hưởng đến năng lực đấu thầu

2.3.1 Chính sách của nhà nước về họat động đấu thầu

Xây dựng là một ngành công nghiệp trọng điểm, có tác động lớn tới mọi mặtcủa đời sống xã hội Cùng với sự phát triển của đất nước, họat động xây dựng ngàycàng phức tạp hơn với nhiều mối quan hệ nảy sinh cần được điều chỉnh Trong nhữngnăm qua Nhà nước ta đã có nhiều văn bản quy phạm pháp luật về họat động xây dựngnói chung và họat động đấu thầu xây lắp nói riêng Quy chế đấu thầu xây lắp lần đầutiên được chính phủ ban hành vào ngày 16/7/1996 theo nghị định 43/CP và 93/CP.Ngày 01/9/1999 chính phủ ban hành quy chế đấu thầu mới kèm nghị định số88/1999/NĐ-CP Đặc biệt sự ra đời của Luật đấu thầu được quốc hội thông qua ngày29/11/2005 và có hiệu lực thi hành từ ngày 01/4/2006 Từ đó đến nay cũng đã có rấtnhiều văn bản về đấu thầu

Việc thực hiện luật đấu thầu trong thời gian qua đã đem lại hiệu quả rất đángkhích lệ, luật đấu thầu thực sự trở thành cơ sở pháp lý, thể hiện vai trò quản lý nhànước, tạo ra môi trường cạnh tranh lành mạnh, tạo động lực cho sự phát triển củadoanh nghiệp xây dựng

Tuy nhiên bên cạnh tác động tích cực của hệ thống pháp luật về xây dựng nóichung và đấu thầu nói riêng thì các quy phạm pháp luật trong thời gian qua vẫn cònnhiều hạn chế Do đó hệ thống pháp luật chưa hoàn thiện, thường xuyên phải thay đổinên có tác động không tốt tới các chủ thể liên quan trong việc tiếp cận và thực thi theođúng tinh thần của các văn bản mới

2.3.2 Thị trường

Thị trường luôn là yếu tố quyết định đến việc thắng thua của tất cả các họatđộng sản xuất kinh doanh Việc nắm rõ cung cầu thị trường tạo điều kiện để doanhnghiệp đưa ra các quyết định đúng đắn, kịp thời, tận dụng cơ hội và hạn chế các rủi ro.Đặc biệt trong việc dự báo giá của các nguyên vật liệu có ảnh hưởng lớn đến việc xácđịnh giá dự thầu của doanh nghiệp Khi giá cả thị trường tăng sẽ làm cho giá dự toántăng theo và ngược lại

Đối với nhân tố này, nhà thầu khó có khả năng kiểm soát mà chỉ có thể hạn chế

sự ảnh hưởng bằng cách luôn nắm bắt được xu thế của nó để có những phương án xử

lý thích hợp

Ví dụ: Vào tháng 6/2009 nhu cầu xây dựng tăng lên, cộng thêm giá nhiên liệunhư than, điện, nước tăng khiến cho giá vật liệu xây dựng tăng đột biến, điều này làmcho các doanh nghiệp xây lắp lao đao vì chi phí tăng thêm quá nhiều so với dự toán, do

đó họ phải thực hiện ký hợp đồng theo từng thời kỳ, để giảm rủi ro và chia sẻ phần giatăng chi phí

2.3.3 Môi trường khoa học công nghệ

Tiến bộ KHCN tạo điều kiện cho doanh nghiệp áp dụng các thiết bị hiện đại đểsản xuất, nâng cao chất lượng sản phẩm từ đó giảm giá thành, tạo lợi thế cạnh tranh.Bên cạnh đó khi công cụ cạnh tranh chuyển từ giá cả sang chất lượng thì các sản phẩm

có hàm lượng công nghệ cao mới có sức cạnh tranh cao

Sự ra đời của các phát minh mới tạo cơ hội cho doanh nghiệp nâng cao chấtlượng sản phẩm và năng suất lao động nhưng đồng thời cũng là mối đe dọa nếu nhưdoanh nghiệp không có đủ năng lực về mặt tài chính để đầu tư

2.3.4 Tự nhiên

Sản phẩm xây dựng phụ thuộc nhiều vào điều kiện tự nhiên và địa phương được

cố định tại nơi sản xuất, mang nhiều tính chất cá biệt, đa dạng về công dụng, cách thứccấu tạo và phương pháp chế tạo Do đó đây cũng là một yếu tố rất quan trọng mà cácnhà thầu cần chú ý theo dõi Vậy việc tìm hiểu thời tiết rất quan trọng đối với công táchoạch định chiến lược của doanh nghiệp

II CÁC TIÊU CHÍ ĐÁNH GIÁ NĂNG LỰC ĐẤU THẦU

1 Tiêu chí về năng lực tài chính

1.1 Cơ cấu vốn

Cơ cấu vốn cho chúng ta một cái nhìn khái quát về tài chính của công ty, chobiết DN có khả năng huy động vốn tốt hay không, khả năng đáp ứng yêu cầu về vốncủa các dự án như thế nào.

+ Tài sản lưu động/ Tổng tài sản

+ Tài sản cố định/ Tổng tài sản

+ Vốn tự có/ Tổng nguồn vốn

1.2 Tiêu chí về doanh lợi

- Doanh thu, lợi nhuận

Xem xét sự tăng giảm doanh thu, lợi nhuận qua các năm từ đó giúp chúng ta tìmhiểu được tình hình tài chính của DN trong các năm đó và dự đoán được một số kếtquả trong tương lai Bên cạnh đó, ta có thể sử dụng thêm các chỉ tiêu sau:

- Doanh lợi tiêu thụ sản phẩm = Lợi nhuận sau thuế/ Doanh thu

Chỉ tiêu này phản ánh số lợi nhuận thu được trong một đồng doanh thu

- Chỉ tiêu doanh lợi trên tài sản (ROA)

ROA = Lợi nhuận sau thuế/ Tổng tài sản

Chỉ tiêu này đo lường họat động của một công ty trong việc sử dụng tài sản đểtạo ra lợi nhuận, không phân biệt tài sản này được hình thành bởi nguồn vốn vay haynguồn vốn chủ sở hữu

- Chỉ tiêu doanh lợi trên vốn chủ sở hữu.(ROE)

ROE = Lợi nhuận sau thuế/Vốn chủ sở hữu

Chỉ tiêu này cho ta thấy kết quả của việc sử dụng tài sản để tạo ra lợi nhuận chochủ sở hữu

Các chỉ tiêu này sẽ được so sánh qua các năm, từ đó rút ra được khả năng sửdụng vốn để sinh lời của chủ sở hữu

1.3 Khả năng thanh toán

Khả năng thanh toán là khả năng của doanh nghiệp đương đầu với các khoản nợ

đã đến hạn Nếu như khả năng thanh toán của doanh nghiệp thấp có nghĩa là vị thế tàichính của doanh nghiệp yếu kém và ít có khả năng giải quyết các vấn đề về vốn nảysinh trong họat động kinh doanh của doanh nghiệp Khả năng thanh toán của công tyđược xét trên hai khía cạnh: Khả năng thanh toán của công ty được xem xét trên haikhía cạnh: Khả năng thanh toán hiện hành và khả năng thanh toán nhanh

1.3.1 Khả năng thanh toán hiện hành

Là mối quan hệ giữa tài sản lưu động doanh nghiệp đối với nợ ngắn hạn Chỉtiêu này nhằm đo lường khả năng đảm bảo thanh toán các khoản nợ ngắn hạn bằng tàisản lưu động của công ty

Khả năng thanh toán hiện hành = Tài sản lưu động/ Nợ ngắn hạn

Tuy nhiên, đây chỉ là một chỉ tiêu khái quát và mang tính chất hình thức, bởi vìmột khi tài sản của công ty lớn hơn nợ ngắn hạn cũng chưa chắc tài sản lưu động củacông ty đủ đảm bảo thanh toán cho các khoản nợ ngắn hạn nếu như tài sản này luânchuyển chậm, chẳng hạn như tồn kho ứ đọng không tiêu thụ được, các khoản phải thu

ứ đọng không thu tiền được Vì vậy khi phân tích khả năng thanh toán ngắn hạn trên cơ

sở đảm bảo của tài sản lưu động thì cần phân tích yếu tố chất lượng của các yếu tố tàisản lưu động của công ty

Giá trị khả năng thanh toán hiện hành phải ≥ 1, nếu không thì doanh nghiệp nàykhông có khả năng thanh toán Giá trị tối ưu của khả năng thanh toán hiện hành từ 2-2,5

1.3.2 Khả năng thanh toán nhanh

Khả năng thanh toán nhanh = ( Tài sản lưu động – hàng tồn)/ Nợ ngắn hạn.Chỉ tiêu này phản ánh khả năng doanh nghiệp có thể thanh toán ngay các khoản

nợ ngắn hạn, căn cứ vào những tài sản lưu động có khả năng chuyển thành tiền mộtcách nhanh chóng

Không có yêu cầu chỉ tiêu này phải lớn hơn 1 vì trong các khoản nợ ngắn hạn,chỉ có các khoản đã và sẽ đến hạn thanh toán ngay thì mới phải thanh toán nhanh, cònnhững khoản chưa đến hạn thanh toán thì chưa có nhu cầu thanh toán ngay

2 Tiêu chí về năng lực máy móc thiết bị

Máy móc thiết bị là bộ phận chủ yếu và quan trọng nhất trong tài sản cố địnhcủa doanh nghiệp, Nó là thước đo cho trình độ kỹ thuật, thể hiện năng lực sản xuất hiện

có, là nhân tố quan trọng góp phần tăng khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp trongđấu thầu

Năng lực về máy móc thiết bị được chủ đầu tư đánh giá cao, nó là điều kiện cần

và đủ để doanh nghiệp có thể đáp ứng các yêu cầu về tiến độ và chất lượng công trình

Để đánh giá về yếu tố này, chủ đầu tư thường dựa vào các đặc trưng như: Tính hiện

đại, tính đồng bộ, tính hiệu quả và tính đổi mới của máy móc thiết bị Điều này thểhiện ở một số tiêu chí sau:

- Khả năng huy động máy móc thiết bị cho thi công

- Trình độ hiện đại, tiên tiến của máy móc thiết bi, quy trình công nghệ thi côngđược thực hiện trong quá trình thực hiện dự án

- Mức độ đồng bộ của máy móc trang thiết bị

- Chiến lược đổi mới công nghệ

3 Tiêu chí về nguồn nhân lực và chính sách quản lý nguồn nhân lực

Năng lực lao động của doanh nghiệp đóng một vai trò hết sức quan trọng, khôngchỉ ảnh hưởng đến hiệu quả sản xuất mà còn ảnh hưởng lớn đến năng lực đấu thầu củadoanh nghiệp Năng lực lao động của doanh nghiệp không chỉ thể hiện ở số lượng màcòn cả chất lượng Năng lực của cán bộ quản lý, đặc biệt là cán bộ trực tiếp phụ tráchđấu thầu ảnh hưởng lớn đến khả năng thắng thầu, còn năng lực của cán bộ chuyên môn

kỹ thuật và công nhân kỹ thuật lại quyết định đến chất lượng công trình, thời gian hoànthành dự án

Năng lực lao động còn được thể hiện qua sự cân đối giữa cán bộ chuyên môn kỹthuật và cán bộ chuyên môn kinh tế, giữa cán bộ quản lý và lao động trực tiếp sản xuất.Chúng ta xem xét năng lực lao động theo một số tiêu chí sau:

3.1 Cơ cấu lao động theo trình độ chuyên môn

Trình độ của người lao động được chia thành các cấp trên đại học, đại học, caođẳng, trung cấp, và lao động phổ thông Tiến hành tính và phân tích tỷ lệ lao động theocác cấp độ như trên sẽ cho chúng ta thấy tình hình nguồn nhân lực của công ty Cơ cấulao động phải có sự cân đối nhất định, không có tình trạng thừa thầy thiếu thợ Trình độchuyên môn cũng phải phù hợp với ngành nghề kinh doanh của doanh nghiệp Đối với

DN trong ngành xây dựng yêu cầu nhiều lao động có chuyên môn về xây dựng, giaothông, thủy lợi, có khí, điện, …

3.2 Cơ cấu lao động theo số năm kinh nghiệm

Số năm kinh nghiệm của một lao động đánh giá sự lành nghề và mức độ tâmhuyết của người đó đối với công việc Doanh nghiệp có tỷ lệ lao động lâu năm lớnchứng tỏ họ có một nguồn nhân lực khá tốt và ổn định

3.3 Năng lực quản lý và các chính sách về nhân lực hàng năm

Năng lực quản lý là yếu tố quan trọng quyết định đến sự thành bại của bất kỳmột doanh nghiệp nào Một doanh nghiệp có một nguồn lực tốt, nhưng năng lực củacán bộ quản lý yếu kém và các chính sách về nhân lực không phù hợp thì sẽ không sửdụng hiệu quả được nguồn lực đó Chúng ta đánh giá năng lực quản lý thông qua trình

độ của cán bộ quản lý và sự mức độ gắn bó của người lao động với doanh nghiệp

4 Một số tiêu chí khác

4.1 Tiêu chí về quy trình thực hiện đấu thầu

Quy trình thực hiện đấu thầu của doanh nghiệp có đúng chuẩn hay không, cácphòng ban phối hợp với nhau trong quá trình đấu thầu đó như thế nào? Những điềunày quyết định kết quả đấu thầu và ảnh hưởng lớn đến năng lực đấu thầu

4.2 Tiêu chí về kinh nghiệm, uy tín của nhà thầu

Với các nhà thầu có tên tuổi, đã từng tham gia thi công nhiều công trình lớn,phức tạp, đảm bảo tiến độ và chất lượng công trình, có nhiều năm kinh nghiệm thì sẽđược chủ đầu tư đánh giá là có năng lực tốt hơn Do đó, đây cũng là một trong nhữngyếu tố có ảnh hưởng đến năng lực đấu thầu mà chúng ta cần phải xem xét

III SỰ CẦN THIẾT CỦA VIỆC NÂNG CAO NĂNG LỰC ĐẤU THẦU

Khi nền kinh tế phát triển, đòi hỏi cơ sở hạ tầng phục vụ cho nó cũng phải pháttriển và hoàn thiện hơn Khi đó ngành xây dựng cũng như tất cả các ngành khác phảiđặt ra những yêu cầu cao hơn để đáp ứng được nhu cầu phát triển đó Những yêu cầu

đó cụ thể là:

Thứ nhất, thi công nhanh, sử dụng nhiều máy móc thiết bị hiện đại và từng bướcnâng cao chất lượng công trình Quá trình thực hiện đấu thầu cần phải nghiêm túc,công bằng, minh bạch hơn

Thứ hai, nhu cầu về xây lắp càng ngày càng nhiều hơn, đòi hỏi các doanhnghiệp phải cân đối đủ vốn và máy móc thiết bị cũng như nhân lực để đáp ứng đượcnhiều công trình nhất

Bên cạnh sự đòi hỏi khắt khe đó thì sự cạnh tranh trong đấu thầu xây lắp ngàycàng cao Hiện nay Việt Nam có hơn 400000 doanh nghiệp trong đó chiếm tới 95% làdoanh nghiệp vừa và nhỏ Trong đó lại có hơn 60000 doanh nghiệp họat động tronglĩnh vực xây dựng Giá trị sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp trong ngành xâydựng là 75,378 tỷ đồng năm 2006, tăng lên 91,512 tỷ năm 2008 và mới 9 tháng đầu

năm 2009 đã đạt 85,815 tỷ đồng Trong đó giá trị sản lượng xây lắp chiếm gần 40%.Như vậy có thể thấy rõ giá trị của ngành xây dựng tăng mạnh theo từng năm, chứng tỏnhu cầu xây dựng ngày càng nhiều và các doanh nghiệp đang họat động khá hiệu quả.Hàng năm, có thêm hàng nghìn doanh nghiệp xây dựng mới ra đời, thị trường xâydựng hiện nay đang rất sôi động, có hai đại gia lớn là công ty cổ phần xuất nhập khẩu

và xây dựng Việt Nam ( VINACONEX) và tổng công ty lắp máy Việt Nam, bên cạnh

đó còn có Tổng công ty xây dựng Sông Đà cũng là một đối thủ cạnh tranh đáng nể Họđều là những công ty có uy tín lớn, có nguồn lực mạnh Hiện nay, tổng công ty xâydựng Sông Đà đã xây dựng nhà máy ximăng, nhà máy thép để cung ứng nguyên vậtliệu cho công trình, ngoài ra họ còn liên kết với các trường kỹ thuật như Đại học Báchkhoa, Đại học Xây dựng để đào tạo cán bộ kỹ thuật và mở các trường trung tâm dạynghề kỹ thuật để cung ứng nguồn công nhân kỹ thuật có chất lượng Không chỉ cáccông ty lớn mà các doanh nghiệp nhỏ cũng ra sức đầu tư cơ sở vật chất, máy móc thiết

bị, nâng cao năng lực cạnh tranh của mình Trước nhiều sự lựa chọn như vậy, các chủđầu tư chủ yếu dùng hình thức đấu thầu để chọn cho mình nhà thầu có năng lực tốtnhất để giao nhiệm nhiệm vụ thi công công trình Bất kỳ doanh nghiệp nào khi thamgia đấu thầu đều có mục tiêu chung là giành được quyền thi công công trình với lợinhuận cao nhất Tuy nhiên trong nền kinh tế thị trường cạnh tranh khốc liệt như hiệnnay, để nhận được một hợp đồng có giá trị lợi nhuận cao là rất khó khăn Hơn nữa hiệnnay Việt Nam đang hội nhập sâu sắc với thị trường thế giới, rất nhiều công trình đượcđấu thầu theo phương thức đấu thầu quốc tế thì sự khó khăn này càng nhân lên bội lần

Do đó, để đảm bảo sự tồn tại và phát triển, điều đầu tiên và quan trọng nhất là doanhnghiệp cần phải tìm mọi cách để nâng cao năng lực đấu thầu của mình, bởi vì năng lựcđấu thầu chính là nhân tố quyết định đến khả năng thắng thầu của doanh nghiệp

Như trên đã nói, năng lực đấu thầu chính là nội lực thể hiện khả năng thực tếcủa doanh nghiệp Chính vì vậy, khi đứng trước sự lựa chọn có tham gia dự thầu haykhông doanh nghiệp cần phải hiểu rõ vị trí của mình ở đâu trên thị trường, so với cácđối thủ cạnh tranh như thế nào để từ đó có thể đưa ra được quyết định đúng đắn nhất.Bởi nếu tham gia dự thầu thì doanh nghiệp sẽ phải mất một khoản chi phí khá lớn choviệc mua hồ sơ dự thầu, lập hồ sơ dự thầu, ngoại giao, tiếp thị…Nếu doanh nghiệp “bịloại” thì toàn bộ số chi phí này sẽ mất không, ảnh hưởng đến tình hình tài chính của

doanh nghiệp, niềm tin của người lao động Còn nấu doanh nghiệp thắng thầu thì đó sẽ

là cơ hội phát triển rất lớn đối với doanh nghiệp, tạo công ăn việc làm, nâng cao thunhập cho người lao động

Như vậy, ta có thể khẳng định đấu thầu đóng vai trò đặc biệt quan trọng đối vớidoanh nghiệp Nó là nhân tố ảnh hưởng quyết định đến sự sống còn của doanh nghiệp

Do đó, doanh nghiệp muốn tồn tại, nâng cao vị trí của mình trên đấu trường thì buộcphải tìm mọi cách để nâng cao năng lực đấu thầu

CHƯƠNG II: THỰC TRẠNG NĂNG LỰC ĐẤU THẦU TẠI CÔNG TY XÂY

DỰNG LŨNG LÔ

I TỔNG QUAN VỀ CÔNG TY XÂY DỰNG LŨNG LÔ

1 Sự hình thành và phát triển

1.1 Giới thiệu chung

a Tên công ty: Công ty Xây dựng Lũng Lô

- Tên giao dịch quốc tế: LUNGLO CONSTRUCTION COMPANY

- Quyết định thành lập: Số 294/QĐ-QP ngày 16/11/1989

- Ngày thành lập: 16/11/1989

- Trụ sở: 162 Trường Chinh - Đống Đa - TP Hà nội

- Điện thoại: (04)35633682, 35633683; Fax: (04)35635708

- Website: www.lunglo.com.vn

- Mã số thuế: 0100779189

b Các đơn vị thành viên

- Xí nghiệp công trình giao thông phía Bắc

- Xí nghiệp xây dựng phía Bắc

- Xí nghiệp xây dựng phía Nam

- Xí nghiệp XLMT & ƯDVL nổ

- XN khảo sát thiết kế & Tư vấn xây dựng

- Xí nghiệp vận tải & thi công cơ giới

- Xí nghiệp xây dựng công trình ngầm

- Chi nhánh miền Nam:

1.2 Sự hình thành và phát triển

Công ty xây dựng Lũng Lô là doanh nghiệp kinh tế - quốc phòng thuộc Binhchủng Công Binh, thành lập ngày 16 tháng 11 năm 1989 với tên gọi là Công ty Xâydựng Công trình Ngầm Lũng Lô, đến tháng 7 năm 1990 chuyển thành Công ty khảo sát– thiết kế và xây dựng Lũng Lô Đến tháng 8 năm 1993 được đổi tên thành Công tyxây dựng Lũng Lô theo quyết định số 577/ QĐ – QP của Bộ Quốc phòng

Bước vào thời kỳ đổi mới đất nước, dưới ánh sáng Nghị quyết Đại hội lần thứVII và VIII của Đảng, thực hiện chủ trương sắp xếp lại doanh nghiệp của Nhà nước,Quân đội, Công ty xây dựng Lũng Lô được sát nhập với hai doanh nghiệp khác là:

Công ty xây dựng 25 – 3, Xí nghiệp khảo sát thiết kế và tư vấn xây dựng và giữnguyên tên gọi là CÔNG TY XÂY DỰNG LŨNG LÔ theo Quyết định số 466/ QĐ –

QP ngày 17/4/1996 của Bộ Quốc phòng

Ngày 05 tháng 2 năm 2010, Công ty Xây dựng Lũng Lô đã tổ chức Lễ công bốQuyết định số 45/QĐ-BQP ngày 08/01/2010 về việc chuyển Công ty Xây dựng Lũng

Lô thành Công ty TNHH một thành viên, hoạt động theo hình thức công ty mẹ - công

ty con; Quyết định số 46/QĐ-QBP ngày 08/01/2010 về việc thành lập Công ty tráchnhiệm hữu hạn một thành viên Lũng Lô 3 trên cơ sở hợp nhất 3 xí nghiệp thành viêncủa Công ty xây dựng Lũng Lô: Xí nghiệp Xử lý môi trường và ứng dụng vật liệu nổ;

Xí nghiệp Công trình giao thông phía Bắc; Xí nghiệp Xây dựng phía Bắc

Phát huy truyền thống “Mở đường thắng lợi” của Bộ đội Công Binh Việt Namanh hùng, những năm qua Công ty Xây dựng Lũng Lô đã nỗ lực phấn đấu vượt quakhó khăn và đạt được một số thành tích tiêu biểu:

- Công ty luôn củng cố và phát triển vững chắc theo định hướng xã hội chủnghĩa, tập trung phát triển một số ngành nghề truyền thống, phát huy sức mạnh tổnghợp của các đơn vị thành viên trong đầu tư, đổi mới trang thiết bị, công nghệ tiên tiến,hiện đại để đủ năng lực tham gia thi công các dự án trọng điểm cấp nhà nước, có yêucầu cao về chất lượng, tiến độ, góp phần xứng đáng vào sự nghiệp công nghiệp hóa,hiện đại hóa đất nước

- Công ty đã được các Chủ đầu tư tin tưởng lựa chọn làm nhà thầu thi côngnhiều công trình trọng điểm như: Đường hầm nhà máy thủy điện Đa My – Hàm Thuận;Nhà máy thủy điện A Vương, Sông Tranh 2, hầm Đô Lương – Nghệ An; Quốc lộ 18,Đường Hồ Chí Minh; hạng mục Đê chắn sóng và san nền mặt bằng nhà máy lọc dầu số

1 – Dung Quất; Tham gia khảo sát, thiết kế đường công nghiệp Bắc Nam, đường ĐôngTrường Sơn… Đồng thời với sự phát huy ngành nghề truyền thống, Công ty đã tíchcực tham gia rà phá bom, mìn, vật liệu nổ, xử lý bom, đạn do chiến tranh để lại, bảođảm bình yên cho cuộc sống nhân dân, an toàn cho nhiều dự án cấp nhà nước đượckhởi công đúng tiến độ như: Quốc lộ 1A, Đường Hồ Chí Minh, Nhà máy lọc dầu số 1 –Dung Quất, Làng văn hóa các dân tộc Việt Nam, Hệ thống kênh thoát lũ đồng bằngsông Cửu Long…

- Công ty cũng đã tham gia xây dựng nhiều công trình nơi đảo xa, thềm lụcđịa của Tổ quốc, nhiều công trình nối dài đất nước, vươn ra biển cả làm cầu cảng, khudịch vụ thủy sản như hệ thống cảng biển nghề cá ở Thanh Hóa, Quảng Bình, BìnhThuận, Bạc Liêu, đặc biệt là Cảng và khu neo đậu tàu Bạch Long Vĩ – Hải Phòng, Giaiđoạn 1 – Đê chắn sóng nhà máy lọc dầu Dung Quất.

- Cán bộ, CNV Công ty Xây dựng Lũng Lô được Bộ Tư lệnh Công Binh,

Bộ Quốc phòng đã tặng thưởng nhiều bằng khen, cờ thi đua cho những thành tích xuấtsắc đã đạt được Công ty cũng được chín tỉnh, thành phố trong cả nước khen thưởng vì

có thành tích tham gia xây dựng các công trình kinh tế có hiệu quả tại các địa phươngnhư: Hải Phòng, Phú Thọ, Thanh Hóa, Quảng Trị, Huế, Bình Thuận, Quảng Nam,Quảng Ngãi, Cà Mau Bộ Xây dựng tặng 01 huy chương vàng chất lượng thi công côngtrình hàng không Năm 1999 Chủ tịch nước tặng 01 huân chương lao động hạng ba vì

có thành tích xuất sắc trong thi công dự án hầm Đô Lương Năm 2004 tặng 01 huânchương lao động hạng nhì vì đã có thành tích xuất sắc trong thiết kế, thi công côngtrình cảng và khu neo đậu tàu Bạch Long Vĩ – Hải Phòng, góp phần vào sự nghiệp xâydựng và bảo vệ tổ quốc

1.3 Cơ cấu tổ chức

NG ÂN H ÀNG TMCP QUÂN ĐỘI

CÔNG TY CP

XI MÁY XD VUTRAC

CÔNG TY CP

XI MĂNG MỸ ĐỨC

CÔNG TY CP LŨNG LÔ 5

C.TY TNHH MTV LŨNG

LÔ 6

C TY CỔ PHẦN LŨNG LÔ 7

C TY CỔ PHẦN LŨNG LÔ 8

C TY CỔ PHẦN LŨNG LÔ 9

C TY CỔ PHẦN LŨNG LÔ 10

CÔNG TY CON

ĐƠN VỊ TRỰC THUỘC

CƠ QUAN CÔNG TY

PHÒNG HÀNH CHÍNH LĐTL

PHÒNG TRANG

BỊ KT

XÍ NGHIỆP 1.1

XÍ NGHIỆP 1.2

VP ĐẠI DIỆN MIỀN NAM

VP ĐẠI DIỆN MIỀN TRUNG

CHỦ SỞ HỮU

HỘI ĐỒNG THÀNH VIÊN

BAN KIỂM SOÁT

BAN GIÁM ĐỐC

1.4 Lĩnh vực họat động

- Quyết định của Bộ trưởng Bộ quốc phòng về việc xác định ngành nghềcủa Công ty XD Lũng Lô - BTL Công binh số 171/QĐ-BQP ngày 15/9/2003

- Đăng ký kinh doanh số 0106000653 do Sở Kế hoạch & Đầu tư thành phố

Hà Nội cấp ngày 26 tháng 6 năm 1996, đăng ký lại lần 6 ngày 26 tháng 6 năm 2009bao gồm những ngành nghề sau:

+ Thi công xây lắp các công trình công nghiệp, dân dụng, giao thông, thuỷ lợi,công trình ngầm, sân bay, cảng sông, cảng biển

+ Duy tu, tôn tạo, sửa chữa, nâng cấp các công trình bảo tồn, bảo tàng và di tíchlịch sử

+ Thi công xây lắp công trình đường dây và trạm biến áp;

+ Đầu tư phát triển hạ tầng và kinh doanh nhà;

+ Tư vấn khảo sát thiết kế xây dựng;

+Khảo sát, dò tìm xử lý bom mìn, vật nổ (Giấy phép số: 1115/BQP do Bộ quốcphòng cấp ngày 13/3/2008)

+ Xây lắp đường cáp quang (các công trình bưu điện – viễn thông)

+ Sản xuất kinh doanh vật liệu xây dựng

+ Lắp đặt, sửa chữa hệ thống cấp thoát nước

+ Sản xuất kinh doanh bêtông nhựa nóng

+ Khai thác quặng bô xít;

+ Khai thác quặng kim loại hiếm;

+ Khai thác đá, cát, sỏi, đất sét

1.5 Thực trạng họat động sản xuất kinh doanh

1.5.1 Thực trạng sản xuất kinh doanh

Năm 2008, 2009 cả thế giới đang đương đầu với một cơn khủng hoảng kinh tếlớn nhất trong 70 năm trở lại đây Việt Nam cũng chịu ảnh hưởng rất lớn của cơnkhủng hoảng đó Các họat động sản xuất, thương mại, dịch vụ, xuất khẩu đồng lọat gặpkhó khăn và rơi vào đình trệ Ngành xây dựng cũng phải đối mặt với sự sụt giảmnghiêm trọng của nhu cầu nhà ở, văn phòng và các công trình dân dụng, bên cạnh đónguyên vật liệu xây dựng cũng đua nhau tăng giá khiến các doanh nghiệp trong ngànhcàng phải lao đao Các dự án đã thi công thì không thể thu hồi vốn, còn các dự án khác

cũng phải dãn tiến độ và buộc phải ký hợp đồng từng giai đoạn để chia sẻ rủi ro Sau 6

tháng đầu năm doanh thu đạt 268,5 tỷ đồng, chỉ đạt 34,5% kế hoạch năm Đứng trước

những khó khăn như vậy, ban lãnh đạo luôn có sự theo dõi và chỉ dẫn sát sao, từng

bước đưa công ty vượt qua và hoàn thành kế hoạch sản xuất kinh doanh 2009

Dưới đây là bảng doanh thu, lợi nhuận của công ty trong giai đoạn 2007 – 2009:

Bảng 1 : Doanh thu, lợi nhuận giai đoạn 2007 – 2009

(Nguồn : Phòng Tài chính – Kế toán)

Nhìn vào bảng trên (bảng 1) ta thấy doanh thu sản xuất kinh doanh năm 2008

giảm so với năm 2007 (chỉ còn 97,09%), năm 2009 so với 2008 giảm chỉ còn 95,74%

Tương ứng với điều đó, lợi nhuận cũng có sự biến động đáng kể Năm 2008, dù giá trị

sản xuất kinh doanh năm giảm nhưng lợi nhuận sau thuế lại tăng lên tới 110,22%, điều

này chứng tỏ công ty đã có những chính sách hợp lý để cắt giảm chi phí và sử dụng

hiệu quả hơn nguồn vốn của mình Tiếp tục sang năm 2009, không nằm ngoài vòng

xoáy của khủng hoảng kinh tế, sự sụt giảm của tất cả các ngành, các doanh nghiệp lợi

nhuận của công ty cũng giảm chỉ còn 93,55% so với 2008 Tuy nhiên, so với các doanh

nghiệp khác thì mức suy giảm doanh thu còn 95 – 97% năm trước là một mức chấp

(Nguồn : Phòng Kế hoạch – kỹ thuật)

Trong số các hợp đồng ký mới này (bảng 2), 78% số hợp đồng đã hoàn thành,

chủ yếu là hợp đồng bom mìn và khảo sát thiết kế, còn lại các hợp đồng khác kéo dài

khoảng 2 – 3 năm

1.5.2 Thực trạng hoạt động đấu thầu

a Kết quả hoạt động đấu thầu xây lắp của công ty xây dựng Lũng Lô trong

giai đoạn 2006 – 2009

Giai đoạn 2006 – 2009 là giai đoạn mà nền kinh tế có nhiều biến động, và ngành xây

dựng cũng không nằm ngoài ảnh hưởng của những sự biến động đó Bảng 3 cho thấy

sự thay đổi về số lượng các công trình tham gia đấu thầu và số công trình trúng thầu,

giá trị trung bình của một hợp đồng trúng thầu của công ty xây dựng Lũng Lô qua các

năm từ 2006 – 2009

Bảng 3 : Kết quả hoạt động đấu thầu xây lắp giai đoạn 2006 – 2009

Năm Số công trình tham gia đấu

thầu

Số công trình trúng thầu Tổng giá trị (tỷ đồng)

trung bình trên 1 hợp đồng

(tỷ đồng)

Tỷ lệ trúng thầu

(= Số công trìnhtrúng thầu/ Số côngtrình tham gia đấuthầu)

Nhìn vào bảng 3, có thể thấy rằng trong những năm qua công ty đã thi côngnhiều công trình có quy mô lớn, giá trị cao, tính chất phức tạp cao Giá trị trung bìnhtrên một hợp đồng tăng lên từ 19,5 tỷ đồng( năm 2006) đến 26,8 tỷ đồng (năm 2009).

Số công trình tham gia đấu thầu và số công trình trúng thầu cũng có sự tăng giảm nhẹqua các năm : tăng lên vào năm 2007, giảm xuống ở năm 2008, và tăng lên trở lại vào

2009, điều này hoàn toàn đúng với xu thế chung của ngành xây dựng cũng như của nềnkinh tế Theo dõi biểu đồ 1 chúng ta sẽ thấy rõ hơn sự biến thiên này

Biểu 1: Biểu đồ so sánh số công trình tham gia đấu thầu và số công trình

trúng thầu

(Nguồn : Phòng Kế hoạch – Kỹ thuật)

Qua biểu đồ 1 ta thấy số lượng các công trình tham dự thầu tỷ lệ thuận với nhau.Tuy nhiên cả hai chỉ số này đều biến động liên tục Đúng như xu hướng chung, năm

2007 là năm thịnh vượng nhất của công ty do hiệu quả của của họat động cổ phần hóa

Sang năm 2008, công ty dè dặt trong việc đấu thầu Nguyên nhân là do năm

2008 nền kinh tế thế giới đi vào khủng hoảng, kinh tế Việt Nam chịu ảnh hưởng sâusắc, lạm phát cao, giá nguyên vật liệu tăng cao…rất bất lợi cho việc đấu thầu thêmnhững công trình mới Ngay cả việc đảm bảo cho các công trình đang thi công đúngtiến độ cũng rất khó khăn bởi lãi suất vay ngân hàng lên đến 20% là một gánh nặng rất

lớn đối với bất kỳ doanh nghiệp xây dựng nào không riêng gì công ty xây dựng LũngLô.

Mặt khác họat động xây dựng có đặc điểm là thời gian thi công kéo dài và giábán sản phẩm được thỏa thuận trước khi sản phẩm được hoàn thành Khi mà giánguyên vật liệu tăng đột ngột, Nhà nước lại chưa có chính sách gì điều chỉnh trong khiviệc thi công công trình được ký kết từ trước vẫn phải tiếp tục Chính điều này đã đẩycác doanh nghiệp các doanh nghiệp họat động trong lĩnh vực xây dựng đứng trướcnguy cơ thua lỗ

Tuy nhiên sang năm 2009, Nhà nước đã có những chính sách hỗ trợ kịp thời vàban lãnh đạo công ty cũng tìm được hướng giải quyết để đưa công ty vượt qua khủnghoảng Số lượng công trình trúng thầu và giá trị trung bình của các gói thầu bắt đầutăng trở lại Các gói thầu lúc này thường được ký kết theo từng hạng mục để chia sẻbớt rủi ro

Nếu chỉ dựa vào số lượng các công trình dự thầu và trúng thầu thì không thể cócái nhìn chính xác về kết quả họat động đấu thầu, do đó chúng ta tiến hành xem xét đến

tỷ lệ trúng thầu Dưới đây là biểu đồ thể hiện tỷ lệ trúng thầu của công ty

Biểu 2: Biểu đồ thể hiện tỷ lệ trúng thầu

( Nguồn: Phòng Kế hoạch – Kỹ thuật)

Nhìn vào biểu đồ 2 ta thấy, tỷ lệ trúng thầu biến động liên tục nhưng nhìn chungđều khá cao Tỷ lệ trúng thầu luôn lớn hơn 0,7 là một điều đáng khích lệ và tự hào Tuy

nhiên, phải nhìn nhận một sự thật là trong tổng số các công trình tham gia đấu thầu thìhơn 50% số công trình đã được “xác định” trước là trúng thầu, số công trình còn lạimới là đấu thầu thực sự dựa trên năng lực.

Dù tỷ lệ thắng thầu có xu hướng giảm nhưng giá trị trung bình một công trìnhtrúng thầu lại tăng, điều này cho thấy năng lực đấu thầu của công ty đã ngày càng tốthơn, có thể tham gia thi công ở những công trình lớn, phức tạp hơn Biểu đồ 3 thể hiệngiá trị trung bình một hợp đồng thắng thầu, giá trị này liên tục tăng lên đều đặn qua cácnăm

Biểu 3: Biểu đồ thể hiện giá trị trung bình một hợp đồng thắng thầu

( Nguồn: Phòng Kế hoạch – Kỹ thuật)

b Đánh giá họat động đấu thầu của công ty trong giai đoạn 2006 – 2009.Kết quả họat động đấu thầu là một báo cáo mà dựa vào đó chúng ta có thể đánhgiá chính xác nhất cho năng lực đấu thầu của công ty Nếu kết quả hoạt động đấu thầutốt chứng tỏ công ty có năng lực đấu thầu cao, và đã sử dụng nó rất hiệu quả

• Thành tựu

Họat động đấu thầu tại công ty xây dựng Lũng Lô ngày càng có hiệu quả hơn

Tỷ lệ thắng thầu khá cao, đặc biệt giá trị trung bình của một công trình trúng thầu ngàycàng tăng

Công ty tham gia thi công nhiều công trình lớn như: Nhà máy thủy điện Đa Mi– Hàm Thuận, Nhà máy lọc dầu Dung Quất, Cảng Bạch Long Vĩ, các công trình Quốc

phòng an ninh như âu tàu phục vụ cứu hộ cứu nạn đảo Song Tử Tây – Trường Sa, 5 góithầu khác thuộc công trình đường tuần tra biên giới Các công trình này được đánh giácao, trao tặng nhiều huân chương cao quý.

Công ty đã tăng cường hoạt động liên doanh, liên kết với nhiều đơn vị trong vàngoài công ty như Công ty cổ phần Lũng Lô 2, Lũng Lô 5, công ty cổ phần Ximăng

Mỹ Đức, công ty cổ phần XN máy xây dựng VUTRAC…Sự liên kết ngày càng ổnđịnh và bền vững

• Hạn chế

Sỡ dĩ một lý do khiến tỷ lệ thắng thầu của công ty khá cao, bởi vì hơn 50% sốcông trình mà công ty tham gia đấu thầu đã được chủ đầu tư ưu tiên và sớm có quyếtđịnh giao cho công ty xây dựng Lũng Lô Như vậy đấu thầu chỉ là hình thức để hợp lýhóa các gói thầu Đây vừa là thế mạnh thể hiện công ty có uy tín và các mối quan hệkhá lớn, nhưng cũng vừa là hạn chế rất lớn Sự ưu đãi này khiến công ty chủ quan, thụđộng không có ý thức tự nâng cao năng lực của mình và dễ bị thua trong các cuộc đấuthầu thực sự

Hiện nay công ty vẫn chưa có bộ phận chuyên trách về hoạt động Marketing ,

do vậy việc tìm kiếm thông tin liên quan đến cuộc đấu thầu còn chậm và thiếu

Đã có bộ phận chuyên trách về hoạt động đấu thầu song hoạt động chưa hiệuquả

II PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG VÀ ĐÁNH GIÁ NĂNG LỰC ĐẤU THẦU TẠI CÔNG TY XÂY DỰNG LŨNG LÔ

1 Năng lực tài chính

Để đánh giá về năng lực đấu thầu của một doanh nghiệp xây dựng, điều đầu tiên

ta phải nghĩ ngay đến đó là năng lực tài chính của họ Tài chính càng vững mạnh thìkhả năng thắng thầu các dự án càng cao, lợi nhuận thu về càng nhiều

Chúng ta sẽ tiến hành phân tích năng lực tài chính thông qua các chỉ tiêu sau:

Cơ cấu nguồn vốn, khả năng thanh toán và khả năng sinh lời

1.1 Cơ cấu nguồn vốn

Để có thể đánh giá về cơ cấu nguồn vốn, và có cơ sở để đánh giá các chỉ tiêu khác nhưkhả năng thanh toán và khả năng sinh lời em xin trình bày một số chỉ tiêu trong bảngcân đối kế toán: ( bảng 4)

Bảng 4: Một số chỉ tiêu trong bảng cân đối kế toán

(Nguồn: Bảng cân đối kế toán qua các năm)

Qua bảng 4 ta thấy, tổng tài sản có xu hướng gia tăng qua các năm, tuy có sự

giảm sút vào năm 2008 nhưng không đáng kể và đã phục hồi trở lại vào năm 2009

Tổng tài sản năm 2006 là 1100 tỷ đồng, đến năm 2009 tăng lên 1232 tỷ

Hệ số tài sản lưu động/ tổng tài sản năm 2006 là 0,69 và liên tục giảm đi vào các

năm kế tiếp 0,64 ; 0,60; 0,58 Mặc dù sự suy giảm này có thể được giải thích rằng công

ty đã giảm vốn lưu động để đầu tư vào tài sản cố định nhưng điều đó cũng có nghĩa

rằng công ty sẽ gặp nhiều khó khăn hơn khi xử lý các vấn đề có tính chất đột biến Tuy

nhiên hệ số này dao động ở mức 0,6 là tương đối ổn định Tài sản lưu động tăng là do

công ty đã huy động được tiền nhàn rỗi của công nhân viên , làm tăng khối lượng tiền

mặt cho công ty, bên cạnh đó do có uy tín trên thị trường nên công ty đã nhận được sự

hợp tác của nhiều tổ chức tín dụng

Tài sản cố định, hệ số tài sản cố định/ Tổng tài sản tăng dần qua các năm từ

0,31 năm 2006 đến 0,42 năm 2009 chứng tỏ công ty vẫn rất chú trọng trong việc đầu

tư mua sắm máy móc trang thiết bị Đầu tư lớn vào máy móc thiết bị có thể đẩy nhanhtiến độ, nâng cao chất lượng công trình nhưng vẫn tiết kiệm được nguyên nhiên vậtliệu… góp phần nâng cao năng lực của công ty, đặc biệt là năng lực đấu thầu.

Để có cái nhìn tổng quan hơn về tài sản cố định và tổng tài sản, em đưa ra biểu

đồ so sánh dưới đây ( biểu 4)

Biểu 4: Biểu đồ so sánh tổng tài sản và tài sản cố định

( Nguồn: Phòng Kế hoạch – Kỹ thuật)

Tiếp tục xem xét mục nguồn vốn trên bảng 4, nguồn vốn của công ty đựơc hìnhthành nên từ vốn nhà nước, vốn vay, huy động, vốn tự có, vốn liên doanh liên kết Tathấy hệ số nguồn vốn chủ sở hữu/ Tổng nguồn vốn chưa cao (chỉ dao động trongkhoảng 0.35 đến 0.4) Với tỷ lệ nguồn vốn chủ sở hữu như vậy, khả năng đầu tư củacông ty sẽ bị hạn chế rất nhiều, bởi khi đầu tư các dự án mới thì phần lớn phải đi vayvốn, gây khó khăn và chậm trễ cho tiến độ của các công trình, đồng thời cũng khôngđược đánh giá cao về năng lực đấu thầu khi tham gia đấu thầu

Một tiêu chí nữa để đánh giá năng lực tài chính của công ty đó là hệ số nợ, nócho biết khả năng đối mặt với các khoản nợ của công ty Mục nguồn vốn ở bảng 4 chothấy hệ số nợ của công ty giảm dần từ 1.9 năm 2007 xuống còn 1.5 năm 2009, như vậy

họ đang dần kinh doanh trên đồng vốn của mình nhiều hơn là vốn vay, hệ số nợ ở mứcnày cũng khá an toàn Tuy nhiên tổng số nợ hơn 738 tỷ không phải là nhỏ, vẫn là điềurất đáng ngại của công ty