Huy động và sử dụng vốn đầu tư để phát triển kinh tế khu vực đồng bằng sông Cửu Long

Do nhi u nguyên nhân khác nhau nên các gia đình Nh t th ng chi tiêu trong các kh an ti n l ng và đ dành ti n th ng.

Ng i h ng d n khoa h c 1: PGS.TS.NGUY N TH LIÊN HOA

Ng i h ng d n khoa h c 2: PGS.TS.PHAN TH BÍCH NGUY T

Thành ph H Chí Minh-N m 2010

Nh ng, hi n t i BSCL v n còn là m t vùng kinh t còn nhi u khó kh n, s phát tri n kinh t ch y u d a vào s khai thác tài nguyên s n có, t c đ t ng

tr ng kinh t ch m h n m c t ng tr ng bình quân c a c n c, ch a t ng

x ng v i ti m n ng và l i th c a vùng, s c c nh tranh còn y u

Nguyên nhân c a tình hình trên là h t ng giao thông y u kém, ch a đ c quan tâm đ u t ; ch t l ng ngu n nhân l c kém; n n kinh t ch y u phát tri n theo chi u r ng, ch a đ u t nhi u v khoa h c công ngh đ nâng cao ch t l ng

s n ph m và làm gia t ng giá tr c a s n ph m, nâng cao s c c nh tranh trên th

tr ng trong n c và qu c t

t o s t ng tr ng và phát tri n kinh t thì y u t v t ch t có tính ti n đ không th thi u đ c đó là v n Do đó, v n đ huy đ ng v n đ đ u t c s h

t ng, đ đ u t phát tri n kinh t c a vùng v i ngu n v n đ u t ch t l ng cao t trong và ngoài n c là v n đ r t b c xúc và c p bách Cho nên, tác gi ch n đ tài

"Huy đ ng và s d ng v n đ u t đ phát tri n kinh t khu v c ng b ng sông C u Long" làm đ tài nghiên c u sinh

K t qu nghiên c u này là đ đ a ra các gi i pháp huy đ ng v n, v i các kênh huy đ ng v n s nói lên hi u qu s d ng v n đ góp ph n thúc đ y t ng

tr ng và phát tri n kinh t khu v c BSCL

2

2 M c tiêu nghiên c u:

tài nghiên c u m i quan h gi a v n đ u t phát tri n và t l t ng

tr ng GDP

Xác đ nh nguyên nhân ch y u làm cho kinh t BSCL phát tri n ch m so

v i bình quân chung c a c n c và so v i các khu v c kinh t trong n c

Tìm gi i pháp huy đ ng v n hi u qu đ phát tri n c s h t ng và phát tri n kinh t khu v c BSCL

3 i t ng và ph m vi nghiên c u:

- i t ng nghiên c u c a Lu n án là quá trình đ u t t i khu v c BSCL

và các y u t khác tác đ ng đ n quá trình phát tri n kinh t c a vùng, nh : trình đ ngu n nhân l c, b n s c v n hoá đ a ph ng, c s h t ng kinh t , th c tr ng huy

đ ng v n và đi u ki n c a BSCL đ đ ra gi i pháp huy đ ng v n đáp ng nhu

c u v n đ u t c a vùng

- Ph m vi nghiên c u c a Lu n án: quá trình phát tri n kinh t cu khu v c BSCL, tình hình huy đ ng v n m t s đ a ph ng c a vùng trong kho ng th i gian t 2005-2009

4 Ph ng pháp nghiên c u:

Tác gi s d ng ph ng pháp nghiên c u đ nh tính thông qua vi c trao đ i

v i các c quan qu n lý ngành trong và ngoài t nh, phi u h i ý ki n, t ng h p s

li u t các chi ti t, và s d ng ph ng pháp nghiên c u đ nh l ng thông qua vi c

th c hi n mô hình h i quy v nhu c u v n đ u t , các báo cáo thông kê c a B Tài chính, T ng C c Th ng kê, B K h ach và u t , C c Th ng kê c a các t nh BSCL

5 Ngu n d li u nghiên c u:

Ngu n d li u th c p: đ c thu th p thông qua các s li u th ng kê c a B

3

Tài chính, T ng C c Th ng kê, B K ho ch và u t

Ngu n d li u s c p: Thu th p s li u cu Phòng T ng h p (S K h ach –

đ u t các t nh), Báo cáo tình hình kinh t - xã h i c a các t nh BSCL t n m

ph ng pháp đ nh l ng đ d báo nhu c u v n c a BSCL đ n n m 2020, trên

c s đó đ xu t c c u ngu n v n nh m khai thác ngu n v n ti m n ng c a vùng

xu t mô hình huy đ ng v n t khu v c t nhân đ đ u t phát tri n kinh

t cho BSCL, nhóm gi i pháp h tr khác nh m thúc đ y BSCL phát tri n nhanh và b n v ng ng th i tác gi c ng đ xu t v thay đ i nh n th c m t s

n i dung có liên quan đ đ nh h ng phát tri n vùng đúng v i th m nh hi n có

nh m khai thác t t ti m n ng đ phát tri n kinh t và phát tri n con ng i c a vùng

4

VÀ PHÁT TRI N KINH T

1.1 Nh ng khái ni m v đ u t

Có nhi u khái ni m v đ u t , tu theo ph m vi nghiên c u mà hình thành

nên nh ng khái ni m khác nhau v đ u t và v n đ u t , v i m i ph m vi đ u t

l i có m t lo i v n đ u t t ng ng

u t theo ngh a r ng có ngh a là s hy sinh các ngu n l c hi n t i đ

ti n hành các ho t đ ng nào đó nh m đem l i cho nhà đ u t các k t qu nh t đ nh trong t ng lai mà k t qu này th ng ph i l n h n các chi phí v các ngu n l c

đã b ra Ngu n l c b ra có th là ti n, là tài nguyên thiên nhiên, là tài s n v t

ch t khác ho c s c lao đ ng S bi u hi n b ng ti n t t c các ngu n l c đã b ra trên đây g i là v n đ u t

K t qu đ t đ c có th là tài s n v t ch t (nhà máy, đ ng xá, c a c i v t

ch t khác), tài s n tài chính (ti n v n), tài s n trí tu (trình đ v n hoá, chuyên

môn, khoa h c k thu t, c a ng i dân), ngu n nhân l c t ng thêm,

Theo ngh a h p, đ u t ch bao g m nh ng ho t đ ng s d ng các ngu n

l c hi n t i nh m đem l i cho nhà đ u t ho c xã h i k t qu trong t ng lai

l n h n các ngu n l c đã s d ng đ đ t đ c k t qu đó

Nhà đ u t có th là m t công ty, doanh nghi p, t ch c, cá nhân v i các

m c đích đ u t và quy mô đ u t khác nhau, nên k t qu đ u t có lo i ch có

ý ngh a tr c ti p ph m vi h p đ i v i b n thân ng i đ u t , có lo i l i có ý ngh a quan tr ng không ch đ i v i cá nhân ng i đ u t mà còn quan tr ng đ i

v i c n n kinh t c a đ t n c

Nh v y, n u xem xét trên giác đ đ u t thì đ u t là nh ng ho t đ ng s

5

d ng các ngu n l c hi n có đ làm t ng thêm các tài s n v t ch t, ngu n nhân l c

và trí tu đ c i thi n m c s ng c a dân c ho c đ duy trì kh n ng ho t đ ng c a các tài s n và ngu n l c s n có T ng ng v i ph m vi đ u t này có ph m trù

t ng v n đ u t mà chúng ta g i là v n đ u t phát tri n ho c là v n đ u t phát

tri n toàn xã h i

1.2 Các ngu n v n đ u t :

Hai ngu n v n đ c huy đ ng cho đ u t phát tri n n n kinh t là ngu n

v n đ u t trong n c và ngu n v n đ u t ngoài n c

1.2.1 Ngu n v n đ u t trong n c:

Luôn đóng vai trò quy t đ nh trong vi c t o v n cho đ u t t ng tr ng kinh t Ngu n v n đ u t trong n c đ c khai thác ch y u qua các kênh, nh :

1.2.1.1 Ngu n v n đ u t t ngân sách:

T p trung cho nh ng công trình tr ng đi m, an ninh qu c phòng các d án

h t ng kinh t - xã h i không có kh n ng thu h i v n nh m th c hi n vai trò

qu n lý kinh t v mô c a Nhà n c Trong ngu n v n đ u t t ngân sách, ngu n

v n tín d ng nhà n c đáp ng nhu c u v n đ u t v i kh i l ng l n, t o đi u

ki n c n thi t cho ho t đ ng c a th tr ng tài chính

Vi c chi đ u t t NSNN Vi t Nam là v n đ c n đ c xem xét t vi c phân b NSNN đ nâng cao hi u qu s d ng ngu n v n đ u t t NSNN Ch t

l ng phân b ngân sách hi n nay c a trung ng và các đ a ph ng còn h n ch

do phân b ngân sách theo kho n m c đ u vào, không chú tr ng đ n các đ u ra và

k t qu trong vi c th c hi n các m c tiêu chi n l c u tiên c a qu c gia, làm cho ngu n tài tr cho nh ng k ho ch phát tri n kinh t - xã h i không đ c quan tâm đúng m c, khi n nh ng u tiên c a Chính ph không đ c tài tr x ng đáng v i

t m quan tr ng c a chúng và d tách r i m c tiêu phát tri n kinh t - xã h i đ c

6

l p 5 n m v i s ngân sách đ c phân b hàng n m

M t ph ng th c phân b ngân sách theo xu h ng nhi u n c hi n nay

là phân b ngân sách theo đ u ra, t c là theo m c tiêu, s n ph m là k t qu ngân sách; ph ng th c này có th th c hi n đ c các th t u tiên trong phân b ngân sách, g n k ho ch ngân sách v i k ho ch phát tri n kinh t - xã h i, nâng cao hi u qu s d ng ngân sách nói chung và v n đ u t phát tri n t ngân sách nói riêng

1.2.1.2 Ngu n v n đ u t c a khu v c dân c :

Trong dân c n ch a các ngu n ti n r t l n t ki u h i, ti n ti t ki m

th ng c t tr b ng vàng, ti n ngo i t và ti n m t Ngu n ti n này đã đ c huy

đ ng tham gia vào s n xu t, kinh doanh thông qua các hình th c nh : g i ti n ti t

ki m, mua ch ng khoán, tr c ti p đ u t s n xu t kinh doanh,…đóng góp vào s

t ng tr ng kinh t khá l n Chính ph và chính quy n đ a ph ng đã huy đ ng ngu n v n này đ th c hi n các công trình tr ng đi m, đ th c hi n các ch ng trình m c tiêu qu c gia b ng cách phát hành trái phi u chính ph , trái phi u công trình… ây là ngu n v n khá quan tr ng và ti m n ng còn d i dào, khai thác t t s

ti t ki m đ c ngân sách nhà n c

Các hình th c huy đ ng v n trong dân c : th tr ng ch ng khoán, theo kênh phát hành trái phi u chính ph thông qua kho b c nhà n c, qua kênh ngân hàng và các t ch c tín d ng, kênh huy đ ng v n dân c qua b o hi m

M i n m qua (2000-2009), th tr ng ch ng khoán Vi t Nam đã tr thành kênh d n v n dài h n quan tr ng, b sung cho kênh ngân hàng n tháng 5 n m

2010 có 525 công ty niêm y t, m c v n hóa th tr ng là 680.614 t đ ng

Có 4 lo i trái phi u chính ph : tín phi u kho b c, trái phi u kho b c, trái phi u ngo i t , công trái xây d ng T qu c, trái phi u đ u t , trái phi u công trình trung ng V huy đ ng v n qua phát hành trái phi u chính ph , tính đ n h t

7

ngày 24/12/2008, Kho b c Nhà n c đã huy đ ng đ c trên 39.627 t đ ng

H th ng ngân hàng đã đa d ng hoá các hình th c huy đ ng v n t dân c

ti m n ng, gi vai trò đ c bi t quan tr ng đóng góp vào t ng tr ng kinh t chung

c a c n c, th c t đã có nhi u hình th c khai thác ngu n v n trong dân, mang

l i thành t u to l n trong huy đ ng và trong t ng tr ng kinh t

1.2.2 Ngu n v n đ u t t n c ngoài:

Là ngu n v n quan tr ng, c n thi t đ đáp ng nhu c u v n cho phát tri n kinh t Ngu n v n đ u t t n c ngoài đ c huy đ ng thông qua các hình th c

c b n sau:

1.2.2.1 Ngu n v n đ u t tr c ti p t n c ngoài (FDI):

ây là ngu n v n do các nhà đ u t n c ngoài đem vào m t n c đ đ u

t cho s n xu t, kinh doanh, d ch v i v i v n FDI, nhà đ u t và n c nh n

đ u t đ u có nh ng l i ích, th hi n m t s m t nh sau:

i v i nhà đ u t : t n d ng đ c nh ng l i th v chi phí s n xu t th p c a các n c nh n đ u t đ nâng cao hi u qu c a v n đ u t ; các công ty n c ngoài

có th kéo dài chu k s ng c a s n ph m đã đ c s n xu t và tiêu th th tr ng trong n c vì thông qua FDI, các công ty c a các n c phát tri n chuy n đ c

m t ph n các s n ph m công nghi p giai đ an cu i c a chu k s ng s n ph m sang các n c nh n đ u t đ ti p t c s d ng nh nh ng s n ph m m i c a các

n c này, t o thêm l i nhu n cho nhà đ u t ; nhà đ u t t o d ng đ c th tr ng cung c p nguyên v t li u d i dào và n đ nh v i giá r ; ch đ u t có đi u ki n

n ng l c marketing, đào t o đ i ng lao đ ng,…; đ u t FDI tác đ ng đ n ho t

đ ng đ u t trong n c phát tri n, t o đi u ki n khai thác hi u qu các ti m n ng

c a đ t n c; n c nh n đ u t có c h i tham gia m ng l i s n xu t toàn c u;

đ u t FDI góp ph n t ng thu cho ngân sách nhà n c thông qua vi c đánh thu

đ i v i các công ty n c ngoài Nh ng ngu n v n FDI có nh ng h n ch nh t

đ nh đ i v i n c nh n đ u t , đó là: n u không có quy ho ch cho đ u t c th d

d n đ n đ u t tràn lan, kém hi u qu , tài nguyên thiên nhiên b khai thác quá m c làm ô nhi m môi tr ng

Hình th c ch y u c a FDI là đ u t m i và mua l i và sáp nh p qua biên

gi i Tùy theo m c đ tham gia c a nhà đ u t doanh nghi p nhà đ u t n c ngòai góp v n 100%, liên doanh, h p đ ng h p tác kinh doanh

1.2.2.2 Ngu n v n đ u t gián ti p (FII):

Là hình th c đ u t thông qua v êc mua bán ch ng khoán và nh ng gi y t

có giá tr khác Theo Lu t đ u t Vi t Nam ban hành n m 2005, đ u t FII đ c xác đ nh là hình th c đ u t thông qua vi c mua c ph n, c phi u, trái phi u, các

gi y t có giá tr khác, các qu đ u t ch ng khoán và thông qua các đ nh ch tài chính trung gian mà nhà đ u t không tham gia ho t đ ng qu n lý đ u t V n đ u

t gián ti p c a n c ngoài vào n c s t i th ng t n t i theo các lo i qu ho c các công ty tài chính, ch y u là qu h t ng, qu tr c p, qu l ng h u, đ u t

c a các t p đoàn tài chính và qu đ u t m o hi m V n FII có tác đ ng kích thích

th tr ng tài chính phát tri n theo h ng nâng cao hi u qu ho t đ ng, m r ng quy mô và t ng tính minh b ch, t o đi u ki n cho doanh nghi p trong n c d

9

dàng ti p c n v i ngu n v n m i; nâng cao vai trò qu n lý nhà n c và ch t l ng

qu n tr doanh nghi p, có tác đ ng thúc đ y m nh m các m i quan h kinh t Tuy nhiên, v n FII có nh ng tác đ ng tiêu c c nh : n u dòng FII vào n c t ng

m nh, thì n n kinh t d b r i vào tr ng thái phát tri n bong bóng; v n FII có đ c

đi m là di chuy n r t nhanh nên nó s d làm cho n n tài chính b kh ng ho ng khi

g p s c t bên trong c ng nh bên ngoài n n kinh t và FII làm gi m tính đ c

l p c a chính sách ti n t và chính sách t giá h i đoái

u t FII vào Vi t Nam g n đây đã t ng r t m nh Hi n có kho ng 35 qu

n c ngoài quy mô l n đang tham gia đ u t t i th tr ng ch ng khoán Vi t Nam Trong đó ngu n v n đ vào nhi u nh t là l nh v c công nghi p, d ch v , tài chính,…

1.2.2.3 Ngu n v n h tr phát tri n chính th c (ODA):

Là ngu n v n do các c quan chính th c c a m t n c ho c m t t ch c

qu c t h tr cho các n c đang phát tri n nh m thúc đ y s phát tri n kinh t -

xã h i c a các n c này S h tr này th ng th hi n d i d ng ti n t , hàng hoá, chuy n giao công ngh , chuy n giao tri th c theo khuôn kh Hi p đ nh, Tho

c ho c các v n b n ký k t chính th c trên c s song ph ng ho c đa ph ng

N i dung vi n tr c a ODA bao g m: Vi n tr không hoàn l i: có quy mô nh , chi m kho ng 15-17% t ng ngu n v n ODA và ch gi i h n trong các l nh v c nhân đ o, y t , v n hoá, giáo d c, c i cách và nâng cao n ng l c qu n lý hành chính nhà n c; v n vay: có quy mô l n, chi m kho ng 83-85% t ng ngu n v n ODA, nh ng đ c vay v i lãi su t th p (lãi su t u đãi) và th i gian hoàn tr dài (th ng là 20-30-40 n m) và có th i gian ân h n (t 10-12 n m) Chính ph n c

ti p nh n v n ODA ph i qu n lý và s d ng v n ODA theo quy đ nh c a pháp lu t

n c mình, v a ph i theo quy đ nh c a Nhà tài tr theo đi u c qu c t đ c ký

k t và ch u s qu n lý, giám sát c a c hai bên Trong không ít tr ng h p ph i tuân th m t s đi u ki n do n c cung c p v n quy đ nh, nh m c đích s d ng,

10

th t c gi i ngân, ph ng th c cung ng v t t , thi t b

Vi t Nam có m i quan h ít nh t v i 25 nhà tài tr ODA song ph ng, trong

đó Nh t B n là nhà tài tr l n nh t chi m kho ng 40% t ng s v n ODA mà c ng

đ ng qu c t cam k t đ i v i Vi t Nam

1.2.2.4 Ngu n v n c a các t ch c phi chính ph (NGO):

Trên th gi i có r t nhi u t ch c phi chính ph ho t đ ng theo các m c đích và tôn ch khác nhau Ngu n v n c a các t ch c phi chính ph th ng nh ,

ch y u d a vào ngu n quyên góp ho c s tài tr c a các Chính ph Vi n tr NGO th ng là vi n tr không hoàn l i và th ng thông qua các ch ng trình phát tri n dài h n, có s h tr c a các chuyên gia nh : hu n luy n nh ng ng i làm công tác b o v s c kho , thi t l p các d án tín d ng, cung c p n c s ch nông thôn,…Nh ng ngu n v n này ngoài m c đích nhân đ o còn mang màu s c tôn giáo, chính tr nên khó qu n lý

1.3 Hi u qu đ u t :

Nói đ n hi u qu đ u t , ng i ta th ng đ c p hi u qu kinh t - xã h i và các ch tiêu tài chính đánh giá hi u qu c a đ u t

1.3.1 Các ch tiêu tài chính đánh giá hi u qu c a đ u t :

Hai ch tiêu tài chính quan tr ng b c nh t trong đánh giá hi u qu đ u t là

hi n giá thu nh p thu n và t su t sinh l i n i b

1.3.1.1 Hi n giá thu nh p thu n (NPV):

Là ch tiêu v thu nh p ròng c a d án, là hi u s gi a hi n giá th c thu

b ng ti n và hi n giá th c chi b ng ti n trong su t th i gian th c hi n d án

Có ngh a là các kho n thu nh p đ t đ c trong t ng lai k c v n đ u t đ u ph i quy v giá tr hi n t i theo m t lãi su t nh t đ nh N u hi n giá thu nh p thu n là

t-1: đ c quy c tính toán trong d án, các giá tr đ ng ti n phát sinh

trong n m t=1 đ c coi nh giá tr hi n t i c a đ ng ti n đó

Hi n giá thu nh p thu n c a d án cho bi t v i m t chi phí c h i mong

mu n nh t đ nh c a nhà đ u t , hi n giá thu nh p có l n h n hi n giá chi phí hay không? Hi n giá thu nh p thu n càng cao thì hi u qu kinh t c a d án càng cao

r1 : Lãi su t chi t kh u ban đ u đ tính NPV1

r 2 : Lãi su t chi t kh u giá đ nh đ tính NPV2 sao cho NPV2 là m t s âm

và g n b ng 0

Khi th y IRR l n h n t su t chi t kh u thì có th k t lu n d án có hi u

qu , IRR chính là t su t l i nhu n c a đ ng v n b ra trong đ u t

Bên c nh đó, t su t sinh l i c a v n đ u t là ch tiêu đánh giá hi u qu đ u

t th ng đ c s d ng T su t sinh l i c a v n đ u t là t s gi a l i nhu n sau thu hàng n m và t ng v n đ u t đ th c hi n d án

Công th c tính:

t

t

NP ROI 100

T su t sinh l i c a v n đ u t cho bi t m t đ ng v n đ u t cho d án có

kh n ng thu đ c bao nhiêu đ ng l i nhu n sau thu T su t sinh l i càng l n thì

hi u qu tài chính c a d án càng cao

1.3.2 Hi u qu kinh t - xã h i c a đ u t :

Hi u qu kinh t - xã h i c a d án đ u t là đánh giá trên quan đi m c a toàn n n kinh t , đánh giá tác đ ng c a d án đ u t đ n s phát tri n kinh t c a

13

c n c; là s so sánh gi a l i ích do d án t o ra v i cái giá mà xã h i ph i tr đ

s d ng tài nguyên có hi u qu L i ích t d án đ u t mà n n kinh t qu c dân

và xã h i thu đ c có nh ng cái không đ nh l ng đ c nh : s phù h p c a d

án đ i v i m c tiêu phát tri n kinh t , nh ng l nh v c đ c u tiên đ u t , nh

h ng dây chuy n đ i v i s phát tri n các ngành khác,…nh ng c ng có m t s

n i dung đ nh l ng đ c nh : m c đ gia t ng s n ph m, thu nh p qu c dân, s

d ng lao đ ng, t ng thu ngo i t , t ng thu cho Ngân sách nhà n c M t s tiêu chí đánh giá hi u qu kinh t - xã h i c a đ u t , nh sau:

1.3.2.1 Giá tr s n ph m hàng hóa gia t ng:

G m giá tr gia t ng tr c ti p và giá tr gia t ng gián ti p Giá tr gia t ng

tr c ti p là giá tr do chính d án t o ra

Giá tr gia t ng gián ti p là giá tr gia t ng t các d án khác ho c cácho t

đ ng kinh t khác do ph n ng dây chuy n mà d án đang xem xét mang l i

m c s ng cho ng i lao đ ng

1.3.2.4 T ng thu ho c ti t ki m ngo i t cho đ t n c:

Khi các n c nh n v n đ u t t n c ngoài đã làm t ng thu ngo i t cho

n c mình M t khác, n c nh n đ u t ti t ki m đ c ngo i t do không ph i

nh p kh u hàng tiêu dùng vì đã đ c các nhà đ u t n c ngoài s n xu t và cung

c p, ti t ki m ngo i t trong vi c trang b máy móc thi t b tiên ti n

Kh n ng ti t ki m ngo i t do d án đ u t s n xu t s n ph m thay th s n

ph m nh p kh u, ho c s n ph m có kh n ng c nh tranh v i s n ph mnh p kh u

b ng chi phí ngo i t n u nh p kh u tr đi cho chi phí ngo i t đ s n xu t kh i

l ng s n ph m thay th s n ph m nh p kh u, tr đi nguyên v t li u và kh u hao tài s n c đ nh mua b ng ngo i t , tr l ng tính b ng ngo i t và tr n vay

M c t ng thu ng ai t c a d án đ u t tính đ c b ng cách l y thu ngo i t

do xu t kh u tr chi ngo i t n u nh p kh u ây là nh ng ch tiêu đ t ng b c

t ng ngu n ngo i t cho đ t n c

Hi u qu kinh t - xã h i c a đ u t còn đ c tính đ n các ch tiêu nh : d

án đ u t t o s phát tri n cho các ngành khác (ngành d t phát tri n có th kéo theo ngành may m c phát tri n); làm t ng nhu c u tiêu dùng cu nhân dân; d án

đ u t góp ph n làm phát tri n đ a ph ng (t ng c ng v c s h t ng, làm thay

đ i b m t kinh t - xã h i cu đ a ph ng, t ng thu nh p cho ng i lao đ ng đ a

ph ng) Các ch tiêu này khó đ nh l ng đ c nh ng có th th y đ c qua nh

Là s gia t ng thu nh p c a n n kinh t trong m t kho ng th i gian nh t

đ nh (th ng là m t n m) S gia t ng này đ c th hi n quy mô và t c đ t ng

tr ng Quy mô ph n ánh s gia t ng nhi u hay ít còn t c đ t ng tr ng đ c dùng đ so sánh s gia t ng gi a các th i k Ng i ta th ng xác đ nh t ng

tr ng kinh t thông qua các ch tiêu GDP (t ng s n ph m qu c n i), GNP (t ng

s n ph m qu c dân) và GNI (thu nh p bình quân đ u ng i)

u t là m t trong nh ng y u t đ c tính đ n trong t ng tr ng kinh t ,

d a vào công th c tính GDP sau:

đo l ng t ng tr ng kinh t có th dùng m c t ng tr ng tuy t đ i, t c

đ t ng tr ng kinh t ho c t c đ t ng tr ng bình quân hàng n m trong m t giai đo n M c t ng tr ng tuy t đ i là m c chênh l ch quy mô kinh t gi a hai k c n so sánh

T c đ t ng tr ng kinh t đ c tính b ng cách l y chênh l ch gi a quy

mô kinh t k hi n t i so v i quy mô kinh t k tr c chia cho quy mô kinh t

ch t c a n n kinh t ó là s k t h p m t cách ch t ch quá trình hoàn thi n

c a c hai v n đ v kinh t và xã h i m i qu c gia Phát tri n kinh t bao

g m có t ng tr ng, s chuy n d ch c c u kinh t theo chi u h ng ti n b (th ng xét đ n s chuy n d ch c c u ngành: s gia t ng t tr ng ngành công nghi p, d ch v và gi m t tr ng ngành nông nghi p), s bi n đ i ngày càng t t

h n trong các v n đ xã h i (xóa b nghèo đói, suy dinh d ng, t ng tu i th bình quân, t ng kh n ng ti p c n các d ch v y t , n c s ch c a ng i dân,

đ m b o phúc l i xã h i, gi m thi u b t bình đ ng trong xã h i…)

1.4.3 Các lý thuy t kinh t v đ u t :

16

17

u t là m t y u t n m trong t ng c u c a n n kinh t Trong khi đ u t

nh h n r t nhi u so v i tiêu dùng trong GDP, nh ng nó l i r t quan tr ng b i vì đây là thành t trong GDP bi n đ ng m nh nh t và ph n ánh rõ nét nh t hình m u

bi n đ ng theo chu k mà các n n kinh t th tr ng ph i đ i m t Có r t nhi u lý thuy t kinh t v đ u t , m i lý thuy t nghiên c u m t khía c nh khác nhau c a

đ u t đ i v i t ng tr ng và phát tri n kinh t , sau đây là m t s lý thuy t tiêu

bi u:

1.4.3.1 S nhân đ u t :

S nhân đ u t ph n ánh vai trò c a đ u t đ i v i s n l ng Nó cho th y

s n l ng gia t ng bao nhiêu khi đ u t gia t ng m t đ n v

l n S n l ng càng t ng, công n vi c làm càng gia t ng

Th c t , gia t ng đ u t d n đ n gia t ng c u v các y u t t li u s n xu t (máy móc thi t b , nguyên nhiên v t li u…) và qui mô lao đ ng S k t h p hai

y u t này làm cho s n xu t phát tri n, k t qu là gia t ng s n l ng c a n n kinh

t

1.4.3.2 Lý thuy t v gia t c đ u t :

Y: S n l ng t i th i k nghiên c u

x: H s gia t c đ u t

T công th c trên, ta suy ra: K = x * Y

Nh v y, n u x không đ i khi quy mô s n l ng s n xu t t ng d n đ n v n

đ u t t ng theo và ng c l i Theo công th c trên thì s n l ng ph i t ng liên t c

m i làm cho v n đ u t t ng lên cùng t cđ ho c là không thay đ i so v i th i k

tr c đó

Lý thuy t gia t c đ u t ph n nh m i quan h gi a s n l ng v i v n đ u

t , ph n nh s tác đ ng c a t ng tr ng đ n v n đ u t Khi kinh t t ng tr ng cao, s n l ng n n kinh t t ng, c h i kinh doanh nhi u, d n đ n ti t ki m và đ u

t t ng nhi u Tuy nhiên lý thuy t này còn m t s h n ch , đó là: s gi đ nh quan

h gi a s n l ng và đ u t là n đ nh, th c t đ i l ng x luôn bi n đ ng do s tác đ ng c a nhi u nhân t khác; và th c ch t lý thuy t này đã xem xét s bi n

đ ng c a đ u t thu n ch không ph i s bi n đ ng c a t ng đ u t do s thay đ i

c a s n l ng

1.5 M i quan h gi a v n đ u t và t ng tr ng kinh t :

Trong quá trình đ u t đ t o s t ng tr ng và phát tri n kinh t thì y u t

v t ch t có tính ti n đ không th thi u đ c đó là v n V n là nhân t đ c bi t quan tr ng, là chìa khóa c a s thành công v t ng tr ng và phát tri n kinh t

V n ph i đ c đ u t và s d ng có hi u qu , nó s đóng góp r t quan tr ng

đ n s t ng tr ng và phát tri n kinh t Khi nói v n ph i đ c đ u t và s d ng

S phát tri n c a n n kinh t ph i đ t trong s t ng quan ch t ch v i phát tri n c s h t ng gia t ng s phát tri n kinh t , n n kinh t nh t thi t ph i có

v n đ t p trung đ u t vào c s h t ng Khi n n kinh t phát tri n cao thì c s

h t ng c n ph i phù h p v i s ti n tri n c a nhu c u Vì v y, n n kinh t c n

ph i t o l p v n v i quy mô l n đ đáp ng V n chính là nhân t đ c bi t quan

tr ng đ khai thác các ngu n l c ti m n ng nh nhân l c, v t l c,…Nên tùy theo

đi u ki n phát tri n trong t ng th i k , m i n n kinh t xác l p c c u kinh t h p

lý, thu hút ngu n v n đ u t trong và ngòai n c đ đ y nhanh nh p đ t ng

tr ng và phát tri n kinh t

Nhà n c huy đ ng v n thông qua các công c tài chính đ đáp ng yêu c u

đ u t cho s t ng tr ng và phát tri n kinh t Các công c tài chính s d ng g m công c thu c chính sách tài chính - ti n t (thu , tín d ng nhà n c, các qu h

tr tài chính, công c lãi su t, nghi p v th tr ng m , d tr b t bu c, t giá h i đoái), công c thu c th tr ng tài chính (c phi u, trái phi u, tín phi u, k phi u,…) Các công c tài chính này đ c s d ng thích h p v i ph m vi, đ c

đi m ho t đ ng và khuôn kh lu t pháp

Trong h th ng lý thuy t t ng tr ng kinh t vào cu i nh ng n m 30 đã xu t

hi n m t h c thuy t kinh t m i, đó là h c thuy t c a J.Maynard Keynes Khác

v i t t ng c a nhà kinh t h c c đi n và tân c đi n, Keynes cho r ng: n n kinh t có th đ t t i và duy trì s cân b ng d i m c s n l ng ti m n ng Tuy nhiên, ông c ng nh n th y xu h ng phát tri n c a n n kinh t là đ a m c s n

l ng th c t càng g n đ n m c s n l ng ti m n ng càng t t có đ c s chuy n d ch này thì đ u t đóng vai trò quy t đ nh

Mô hình Harrod - Domar đ c dùng r ng rãi trong các n c đang phát tri n,

đ c coi nh là m t ph ng pháp đ n gi n đ xem xét m i quan h gi a t ng

tr ng và nhu c u t b n, mô hình này cho chúng ta bi t đ n h s ICOR Mô hình cho r ng đ u ra cho b t k m t đ n v kinh t nào s ph thu c vào t ng t

b n đ u t cho đ n v đó t ng tr ng kinh t c n đ u t m i vào v n d tr

Mô hình Harrod – Domar :

21

máy, trang thi t b là y u t c b n c a t ng tr ng, các kho n ti t ki m c a dân

c và các công ty chính là ngu n g c c a v n đ u t H s này c ng ph n nh trình đ k thu t s n xu t và là s đo n ng l c s n xu t c a đ u t

Ví d nh n u đ u t 3 t đ ng d i d ng xây d ng nhà máy m i và trang b

m i làm cho xí nghi p có kh n ng gia t ng đ u ra thêm 1 t đ ng/n m trong vòng

m t n m t i thì h s gia t ng v n đ u ra trong tr ng h p này là 3/1

Các nhà kinh t s d ng ICOR nh m t ch s c b n đ xem xét hi u qu s

d ng v n đ u t , liên quan ch t ch t i t c đ t ng tr ng chung c a n n kinh t

Mô hình t ng tr ng cu Harrod - Domar ch ra s t ng tr ng là do k t qu t ng tác gi a ti t ki m v i đ u t và đ u t là đ ng l c c b n c a t ng tr ng kinh t

Nh ng trên th c t , t ng tr ng kinh t có th x y ra không ph i vì lý do t ng đ u

t , ho c ng c l i, n u đ u t không có hi u qu v n có th d n đ n không có s

t ng tr ng K c trong tr ng h p đ u t có hi u qu thì s gia t ng t l ti t

ki m c ng ch có th t o nên gia t ng t c đ t ng tr ng kinh t trong ng n h n

ch không th đ t đ c trong dài h n

T nh ng l p lu n trên, n m 1956, Robert Solow đã xây d ng nên mô hình

t ng tr ng mang nh ng ý t ng m i, còn đ c g i là mô hình t ng tr ng Solow

N u nh mô hình Harrod - Domar ch xét đ n vai trò c a v n s n xu t (thông qua ti t ki m và đ u t ) đ i v i t ng tr ng, thì mô hình Solow đã đ a thêm nhân

t lao đ ng và ti n b công ngh vào ph ng trình t ng tr ng và ông cho r ng

ti n b k thu t là nhân t quy t đ nh đ n t ng tr ng k c ng n h n và dài h n

Mô hình này cho bi t: ti t ki m, t ng dân s và ti n b công ngh có nh h ng

nh th nào t i m c s n l ng và t c đ t ng tr ng c a m t n n kinh t theo th i gian

Riêng ti t ki m và t ng tr ng kinh t , Solow đã lý gi i nh sau:

N u Y là s n l ng, K là v n, L là lao đ ng Ta xét m t d ng hàm t ng s n

T mô hình t ng tr ng cu Harrod - Domar ta có I = s.Y

I là đ u t cu n n kinh t và s là t l ti t ki m qu c gia N u chia c 2 v

ph ng trình này cho L, ta đ c m c đ u t bình quân cho m t công nhân i b ng:

i = s.y

T i m i th i đi m, l ng v n là y u t quy t đ nh s n l ng c a n n kinh

t , nh ng l ng v n có th thay đ i theo th i gian, d n t i t ng tr ng kinh t

Mô hình Solow xác đ nh hai l c l ng tác đ ng t i s thay đ i c a l ng

v n là đ u t (làm t ng lu ng v n) và kh u hao (làm gi m l ng v n), c th là: Thay đ i l ng v n = u t – Kh u hao

Nh v y, theo mô hình Solow, n u t l ti t ki m cao thì n n kinh t s có

m c s n l ng l n h n (GDP cao h n) Tuy nhiên, vi c t ng t l ti t ki m ch

đ a đ n t ng tr ng nhanh h n trong m t th i gian ng n, tr c khi n n kinh t đ t

đ n tr ng thái n đ nh N u m t n n kinh t duy trì m t t l ti t ki m cao nh t

đ nh, nó s duy trì đ c m c s n l ng cao nh ng không duy trì đ c t c đ t ng

tr ng cao K t lu n này hoàn toàn khác v i k t lu n c a mô hình Harrod - Domar

Theo nhà kinh t h c ng i M - Paul Adam Samuelson: T ng tr ng kinh

t là s m r ng GDP hay s n l ng ti m n ng, và m t khái ni m r t g n g i v i

nó là m c t ng s n l ng tính trên đ u ng i V lâu dài, v n m nh kinh t c a

m t qu c gia ph thu c vào t ng tr ng s n l ng ti m n ng T ng s n l ng ti m

n ng là ph i t ng n ng su t Paul Krugman, nhà kinh t h c đo t gi i Nobel đã vi t:

"N ng su t không ph i là t t c , nh ng v lâu dài thì nó g n nh là t t c " 1 Theo

mô hình t ng tr ng kinh t tân c đi n: t ng n ng su t trên quy mô n n kinh t thì c n thi t ph i t ng c ng v n theo chi u sâu, là quá trình trong đó l ng v n tính trên đ u ng i công nhân t ng lên theo th i gian, là quá trình t ng c ng đ u

t máy móc thi t b

Nh ng n n kinh t th tr ng tiên ti n t ng tr ng thông qua s t ng lên cu

v n, lao đ ng và thay đ i công ngh V y, s đóng góp t ng đ i cu lao đ ng,

v n và thay đ i công ngh đ n t ng tr ng nh th nào? Robert Solow, John Hendrick và Edward Denison là nh ng ng i tiên phong trong phân tích t ng

1[Paul A samuelson, William D Nordhalls, Kinh t h c, t p 2, NXB Th ng kê,

2002, tr 555]

23

24

Chúng ta th y:

% t ng Q/L = ¼ (%t ng K/L) +T.C

1,8 = ¼ (1,2) + T.C = 0,3 + 1,5

Nh v y, trong 1,8% t ng s n l ng cu m t n m trên m t công nhân, do

t ng c ng v n theo chi u sâu kho ng 0,3%, do thay đ i công ngh là 1,5%

- Ngu n tài nguyên (R): M t qu c gia có các đi u ki n t nhiên thu n l i và

có ngu n tài nguyên thiên nhiên d i dào s t o đi u ki n t ng tr ng kinh t d dàng h n Nh ng trong n n kinh t toàn c u ngày nay, vi c s h u ngu n tài nguyên không quy t đ nh m t n c có thành công hay không

- Thay đ i và đ i m i công ngh (T): Trong l ch s , t ng tr ng rõ ràng không ph i là m t quá trình sao chép gi n đ n, mà đó là m t quá trình sáng ch và thay đ i công ngh không ng ng đã đem l i m t b c ti n xa v kh n ng s n

xu t

Y = f(K,L,R,T)

Và th ng nh t v i ki u phân tích c a hàm s n xu t Cob-Douglas v s tác

đ ng c a các y u t đ n t ng tr ng

Samuelson g i nh ng y u t này là ngu n g c c a s t ng tr ng D a vào

s li u nghiên c u M trong kho ng th i gian 1948-1981 ông đ a ra nh n xét:

"Kho ng 1/3 m c t ng s n l ng M là do tác đ ng c a ng n nhân l c và v n, 2/3 còn l i có th quy cho giáo d c, đ i m i, hi u qu kinh t theo quy mô, ti n b khoa h c và nh ng y u t khác"

Lý thuy t t ng tr ng kinh t hi n đ i c ng th ng nh t v i quan đi m tân c

đi n v m i quan h gi a các y u t Các nhà kinh doanh có th l a ch n k thu t

s d ng nhi u v n ho c k thu t s d ng nhi u lao đ ng Và do đó, lý thuy t này

c ng th ng nh t v i mô hình Harrod - Domar v vai trò c a v n đ u t v i t ng

tr ng kinh t Samuelson cho r ng m t trong nh ng đ c tr ng quan tr ng c a kinh t hi n đ i là k thu t công nghi p tiên ti n hi n đ i d a vào vi c s d ng

v n l n Do đó, v n là c s đ phát huy tác d ng c a các y u t khác, v n là c

s đ t o ra vi c làm, đ có công ngh tiên ti n Vì v y, trong tính toán ngày nay,

h s ICOR v n đ c coi là c s đ xác đ nh t l đ u t c n thi t phù h p v i

Các l c l ng h ng d n t ng c u bao g m các nhân t nh m c giá, thu

nh p c a nhân dân, d ki n v t ng lai c ng nh các bi n c v chính sách nh thu khóa, chi tiêu c a Chính ph , l ng cung ti n,…

Lý thuy t t ng tr ng kinh t hi n đ i cho r ng th tr ng là y u t c b n

đi u ti t ho t đ ng c a n n kinh t S tác đ ng qua l i gi a t ng m c cung và

t ng m c c u t o ra m c thu nh p th c t , công n vi c làm - t l th t nghi p,

m c giá - t l l m phát, đó là c s đ gi i quy t ba v n đ c b n c a n n kinh

t

M t khác, m t chi u h ng n i b t trong l ch s hi n đ i là vai trò ngày càng

t ng c a Chính ph trong đ i s ng kinh t Vi c m r ng n n kinh t th tr ng đòi h i ph i có s can thi p c a Nhà n c không ch vì th tr ng có nh ng khuy t t t c a nó mà vì xã h i đ t ra m c tiêu mà th tr ng dù có ho t đ ng t t

c ng không th nào đáp ng đ c

Theo Samuelson, trong n n kinh t h n h p hi n đ i, Chính ph có b n ch c

n ng c b n: thi t l p khuôn kh pháp lu t, xác đ nh chính sách n đ nh kinh t v

mô, tác đ ng vào vi c phân b tài nguyên đ c i thi n hi u qu kinh t , thi t l p các ch ng trình tác đ ng t i vi c phân ph i thu nh p

Theo Samuelson, Chính ph c n t o ra môi tr ng n đ nh đ cho các doanh nghi p và các h gia đình có th ti n hành s n xu t kinh doanh, m t cách thu n

l i Chính ph c ng c n đ a ra nh ng đ nh h ng c b n v phát tri n kinh t và

ki m soát l m phát và gi m ô nhi m môi tr ng Chính ph th c hi n phân ph i

l i thu nh p c a c i gi a các doanh nghi p và các h gia đình thông qua thu thu

đ c các m c tiêu kinh t , các m i liên quan v môi tr ng sinh thái đã b b qua, thi u s tôn tr ng khi ng d ng khoa h c t nhiên và khoa h c k thu t i v i các n c đang phát tri n, ngu n tài nguyên thiên nhiên có vai trò r t to l n, đóng góp đáng k vào t l t ng tr ng kinh t Song, n u khai thác ngu n tài nguyên này m t cách quá m c, d n đ n h sinh thái b m t cân đ i nghiêm tr ng, ô nhi m môi tr ng gia t ng ó chính là h u qu l n nh t do t ng tr ng kinh t mà không quan tâm b o v môi tr ng Môi tr ng b h y di t chính là m t trái c a

28

t ng tr ng, hay nói cách khác t ng tr ng và cái giá cu môi tr ng có quan h

v i nhau M t c nh báo v môi tr ng b hu ho i:

đ ng ý r ng đó là nh ng m c tiêu mong mu n Nh ng chúng ta s n sàng tr bao

m t thái c c là quan đi m cu các nhà môi tr ng v gi i h n và nh ng

đe do phá ho i m ng l i ph c t p cu h sinh thái t nhiên, các h u qu vô tình

Ch c ch n t ng tr ng kinh t ph i tr giá cho môi tr ng nh ng đ ng đ tr giá quá đ t mà ph i chú tr ng và đi đ n t ng tr ng xanh, t c duy trì s phát tri n kinh t đ ng th i đ m b o tính b n v ng c a môi tr ng

M t bài h c cho chúng ta hi n nay là m c dù yêu c u t ng tr ng kinh t cu

Chi tiêu ngân sách tri t đ ti t ki m, Chính ph th c hi n nguyên t c "ch

đ c phép chi trong nh ng kh an thu" đã làm cho thu chi cân b ng và th m chí ngân sách th ng d Khi t ng tr ng kinh t cao làm chi ngân sách thâm h t, Chính ph ch n ph ng pháp phát hành công trái nh m vay n đ tài tr cho khu

v c s n xu t kinh doanh

S d ng công c thu nh m kích thích đ u t và đ y nhanh tích l y Trong

th i gian này, thu tr c thu t ng nhanh và thu gián thu gi m m nh, qua đó Chính

ph đã kích thích tiêu dùng, m r ng th tr ng và thúc đ y s n xu t

u t tài chính và ch ng trình cho vay (FILP) đ c Chính ph s d ng

h t s c linh h at và m m d o Thông qua FILP và các v n phòng, v n y thác c a

nó mà Chính ph ki m sóat m t cách tr c ti p h n đ i v i vi c phân ph i tín d ng trong h th ng tài chính FILP đ c Chính ph s d ng nh m t ngân sách th hai

và thông qua đó mà Chính ph đi u hành v mô m t cách nhanh chóng, hi u qu

và k p th i

- V ti n t :

Nh t B n đã t o ra đ c m t h th ng tài chính gián ti p d a trên c s tín

d ng, c ch c a Chính ph ki m sóat vi c phân ph i tín d ng có lãi su t th p

"d i m c cân b ng" đ c các ngân hàng phân b cho các qu tín d ng tr c h t thông qua s h ng d n c a B Tài chính Do đó, B Tài chính đã th c hi n đ c

vi c phân ph i các ngu n v n cho các ngành công nghi p u tiên

+ Nh t không ph thu c vào v n bên ngòai, th c hi n vi c ki m sóat c ng

nh qu n lý r t ch t ch ngu n v n đó Tìm ki m công ngh và bí quy t s n xu t

30

thông qua các v đ u t n c ngòai

Chính ph Nh t B n qu n lý v n n c ngòai ch t ch theo t ng b c, quy

đ nh th ng nh t th t c phê duy t s d ng v n n c ngòai và xây d ng b máy

qu n lý v n nu c ngoài v ng m nh Lâp h i đ ng th m xét v n n c ngoài, và quan tâm đ n tính b o h các doanh nghi p trong n c

+ u t trong n c và c c u ngành hi u qu :

Nh t B n là m t trong nh ng n c đi u ch nh và b trí c c u ngành kinh t khá thành công kích thích vi c chuy n đ i h at đ ng kinh doanh cho đúng

h ng và k p th i, Chính ph Nh t B n đã áp d ng m t l at gi i pháp giúp các doanh nghi p thay đ i h ng kinh doanh nh : h tr tài chính, gi m mi n thu , giúp đào t o l i,…Qua đó mà nhi u nhà kinh doanh đã tránh đ c s phá s n, n n kinh t ti p t c n đ nh và phát tri n Trong su t th i k t ng tr ng nhanh, Nh t

B n xác đ nh các ngành kinh t m i nh n đ đ u t

+ L ng th p nh ng Nh t B n l i có đ c t l ti t ki m cao là m t trong

nh ng đ c đi m n i tr i c a n n kinh t Nh t B n trong giai đo n này

Ti n l ng th p đã t o ra l i th c nh tranh h t s c ghê g m c a các công ty

Nh t B n trên th tr ng th gi i và là ngu n tích l y h t s c quan tr ng

Do nhi u nguyên nhân khác nhau nên các gia đình Nh t th ng chi tiêu trong các kh an ti n l ng và đ dành ti n th ng Thu nh p d n t ng lên làm cho ngân sách c a các gia đình th ng d , s ti n đó đ c chuy n cho các t ch c tài chính trung gian d i hình th c ti t ki m Nh có t l ti t ki m th ng xuyên

t ng lên đã t o ra ngu n v n h t s c quan tr ng, tài tr cho khu v c s n xu t kinh doanh

Nh ng n m g n đây, Nh t B n là m t trong nh ng qu c gia đã phát tri n

m nh nh t hình th c huy đ ng v n đ u t t nhân thông qua mô hình h p tác gi a Nhà n c và t nhân (Public Private Partnership - PPP) T i Nh t B n, m t hi p

31

h i các nhà đ u t theo mô hình này đã đ c thi t l p t đ u n m 2006 v i h n 50 thành viên bao g m các nhà đ u t , ngân hàng và các nhà th u hàng đ u c a n c này Hi p h i này tham gia vào vi c t ch c các cu c trao đ i c p Chính ph gi a

Nh t B n và các n c khác đ tìm ki m các c h i đ u t Theo kinh nghi m c a

n c này, có ít nh t hai l nh v c mà mô hình PPP có th phát huy hi u qu , đó là các d án không th ho c khó áp d ng ph ng pháp c ph n hóa và các d án mà nhà n c không th tham gia tr c ti p C th nh các d án v s n xu t và phân

ph i đi n, đ ng cao t c, giao thông đô th , d ch v c ng, c p n c và các d ch v công c ng Hi u qu mà mô hình này đem l i là gi m chi phí, gi m r i ro và t o ra

đ c môi tr ng c nh tranh cao Và Nh t B n c ng đã r t thành công trong phát tri n ngành công nghi p đi n và s h p tác này đã đóng vai trò quan tr ng trong

su t giai đo n t ng tr ng cao c a n n kinh t Nh t Nh t B n th c hi n mô hình này các l nh v c xây d ng c b n và c s h t ng

1.6.1.2 Thái Lan:

Ngành nông nghi p c a Thái Lan chi m v trí r t quan tr ng đ i v i đ t

n c này k c v lao đ ng ho t đ ng, đóng góp cho GDP và thu ngo i t t xu t

kh u Là m t n c có khá nhi u đi m t ng đ ng v i Vi t Nam, nh ng Thái Lan

đã s m có nh ng nh n th c đúng đ n v ngu n v n đ u t tr c ti p n c ngoài và

đã t n d ng nó đ phát tri n đ t n c Trong giai đo n 1997 - 1998, n n kinh t Thái Lan nh h ng n ng n t cu c khung ho ng tài chính châu Á Sau đó, n n kinh t Thái Lan đi vào giai đo n h i ph c Ngành nông nghi p Thái Lan đã có s

t ng tr ng tr l i tuy không đ t nh giai đo n tr c Cùng v i quá trình khôi

ph c và phát tri n tr l i c a n n kinh t , thì n n kinh t Thái Lan c ng đã phát tri n h n, và tr thành m t trong nh ng n c xu t kh u nông s n hàng đ u th

gi i

Thái Lan r t có kinh nghi m trong vi c thu hút v n FDI trong l nh v c nông nghi p, có nh ng chính sách u đãi thi t th c nh khuy n khích u đãi v thu

32

nh p kh u đ i v i các chính sách đ u t tr c ti p n c ngoài vào l nh v c nông nghi p, đ c mi n gi m đ n 50% thu nh p kh u đ i v i các lo i máy móc, thi t

b đ th c hi n d án mà đ c c quan qu n lý đ u t công nh n là thu c lo i thi t

b đ c khuy n khích đ u t Riêng đ i v i các d án đ u t vào các l nh v c đ c

bi t khó kh n và có s n ph m xu t kh u, đ c mi n hoàn toàn thu thu nh p doanh nghi p trong vòng 5 n m i v i các d án đ u t và các l nh v c nh

tr ng lúa, tr ng tr t, làm v n, ch n nuôi gia súc, các d án v khai thác lâm s n,

h i s n, khai thác mu i… trong lãnh th Thái Lan thì có bi n pháp h n ch ch t

ch , ch cho phép đ u t đ i v i nh ng d án đ c h i đ ng đ u t cho phép, trong nh ng d án này c ng ch cho phép v i hình th c liên doanh và các nhà đ u

t n c ngoài không đ c n m ph n s h u đa s Nguyên nhân có đ cđi u đó

là do Thái Lan đã bi t đ nh h ng đ u t tr c ti p n c ngoài vào vi c khai thác

đ c s n c a t ng vùng th m chí c nh ng vùng khó kh n nh t

Ngoài chính sách đ u t n c ngoài c i m , còn có s khuy n khích đ u t trong l nh v c t nhân M t s d ch v nh t đ nh nh phát đi n, giao thông v n t i thu c s h u Nhà n c và do Nhà n c v n hành nh ng chính ph đang xem xét

vi c t h u hóa các l nh v c này ngay sau khi kh ng ho ng tài chính

Thái Lan đã thu hút và s d ng t t ngu n v n FDI đ thúc đ y phát tri n nông nghi p

1.6.1.3 Hàn Qu c:

Tr c n m 1960, Hàn Qu c g p nhi u khó kh n nh n n nghèo đói, t tr ng nông nghi p quá l n trong toàn b n n kinh t , n ng su t r t th p, m c chênh l ch

l n gi a nông thôn và thành th , dân s t ng nhanh, n n th t nghi p tr m tr ng, s

ph thu c n ng n vào vi n tr n c ngoài và nhi u khó kh n khác n a Nh ng t

n m 1960, Hàn Qu c đã v n lên tr thành m t trong nh ng qu c gia công nghi p

m i trên th gi i

B t đ u t nh ng n m 1960, Hàn Qu c tri n khai m nh chi n l c công

33

Có 6 y u t quan tr ng mà các nhà kinh t rút ra t s c t cánh th n k c a

n n kinh t Hàn Qu c Trong 6 y u t đó, chi n l c t ng tr ng d a vào xu t

kh u và chính sách t o ngu n v n đ c coi là hai y u t quy t đ nh hàng đ u Trong chính sách t o ngu n v n, Hàn Qu c đã th c hi n các chính sách nh :

Tr c tình hình kinh t trong n c kém phát tri n, ngu n tích l y t n i b ít

i, ngu n tài tr t bên ngoài gi m sút, Chính ph Hàn Qu c đã đ a ra chính sách

Trong chính sách thu hút ngu n v n đ u t tr c ti p c a n c ngoài, Hàn

Qu c đ m b o cung c p lao đ ng giá r , cho chuy n l i nhu n v n c và chuy n

v n t do, không qu c h u hóa tài s n, không h n ch đ u t vào b t k ngành nào, t do m u d ch,…Vi c đ n gi n hóa các th t c hành chính đ c xúc ti n

34

Chính ph đ a ra nhi u kho n thu đánh vào tiêu dùng các hàng hóa xa x và các d ch v gi i trí, và thu cao h n t thu nh p buôn bán b t đ ng s n

- Chính sách h tr tín d ng:

Trong su t th i k 1953 đ n 1976, lãi su t vay và lãi su t ti t ki m luôn gi

m c r t th p so v i lãi su t trên th tr ng Nên luôn có r t nhi u nhu c u c n vay v n ngân hàng và vi c u tiên tài tr cho nh ng ngành công nghi p có u th

đã tr thành m t trong nh ng công c m nh m đ theo đu i chi n l c t ng

tr ng và xu t kh u Chính sách ti n t trong m t h th ng lãi su t th p, nh t thi t

ph i có hình th c qu n lý tr c ti p v i nh ng ch s v s l ng hay gi i h n khá

đ c đoán

Các chính sách tài chính và ti n t c a Hàn Qu c đ c xây d ng ch y u

d a vào nh ng m i quan tâm đ n v n đ l m phát và tài tr phát tri n nên có tác

d ng kích thích công chúng g i ti n ti t ki m Ki m soát vi c cung c p ti n t ít nhi u đ u g n v i ki m soát l m phát, và t l phân b tín d ng h p lý cho các khu v c là công c quan tr ng c a vi c tài tr cho phát tri n

đáp ng yêu c u v đ u t ngày càng cao, Chính ph đ a ra nh ng đ o

lu t m i đ khuy n khích v n cho vay và đ u t c a n c ngoài đ a vào Chính

ph c ng đ a ra nh ng đi u ki n đ m b o tái hoàn l i v n và tr lãi cho các nhà

đ u t và cho vay n c ngòai Các c quan đ m b o là Ngân hàng phát tri n Hàn

qu c và Ngân hàng Hàn Qu c đ c Chính ph cho phép gi i quy t theo t ng

tr ng h p c th Không có gi i h n đ i v i vi c chuy n v n c nh ng kho n lãi hay ph n l i nhu n c ph n kinh doanh h p pháp

T n m 1994, Hàn Qu c b t đ u huy đ ng v n t nhân theo mô hình PPP

v i Lu t Thúc đ y v n t nhân đ u t v n cho toàn xã h i

Ch ng trình này nh m xây d ng m t chính sách nh t quán trong các l nh

v c khác nhau Sau lu t này, đã có kho ng 100 d án h t ng đ c th c hi n theo hình th c PPP Tuy nhiên trong 4 n m đ u ch có 42 d án đ c hoàn thành Do

s thành công h n ch , Chính ph Hàn Qu c đã ph i ban hành lu t PPI (Private Participation in Infrastructure) m i vào tháng 2/1998 Lu t này đã c i thi n hình

1.6.2 nh ng vùng kinh t tr ng đi m trong n c

1.6.2.1 Vùng kinh t ông Nam B :

Vùng kinh t ông Nam b bao g m Thành ph H Chí Minh, các t nh:

ng Nai, Lâm ng, Bình Thu n, Bà R a - V ng Tàu, Bình Ph c, Tây Ninh,

Bình D ng

Vùng ông Nam B có v trí đ a lý kinh t r t thu n l i cùng v i nh ng thành

qu phát tri n đã đ t đ c t o ra l i th so sánh m c hàng đ u c a c n c, vùng ông Nam B có đi u ki n thu n l i, có ti m l c kinh t l n h n các vùng khác; n m trên các tr c giao thông quan tr ng c a qu c t và khu v c, có nhi u

c a ngõ ra vào, có nhi u kh n ng thu hút v n đ u t trong và ngoài n c đ đ t

nh p đ t ng tr ng cao ông Nam B là vùng đã đ t trình đ phát tri n kinh t

t ng đ i cao h n và v t tr c nhi u m t so vói các vùng khác trong c n c Thành ph H Chí Minh là trung tâm l n v kinh t , công nghi p, th ng m i,

d ch v , khoa h c k thu t, đ u m i giao thông và giao l u qu c t l n c a c

n c, có l c l ng lao đ ng d i dào, tay ngh khá, có nhi u c s đào t o, nghiên c u khoa h c, công ngh đang đóng góp tích c c cho s phát tri n c a c

35

khu v c phía Nam ng th i có h th ng đô th , các khu công nghi p đang trong quá trình phát tri n m nh V ng Tàu là thành ph c ng và d ch v n m "m t

ti n Duyên H i" phía Nam, là c u n i và "c a ngõ" l n giao th ng v i th gi i Thành ph Biên Hoà và khu v c d c theo qu c l 51, Th xã Th D u M t và khu v c Nam Sông Bé có đi u ki n r t thu n l i đ phát tri n công nghi p ông Nam B l i có tr c đ ng giao thông xuyên Á ra bi n và ti p giáp v i khu v c các n c ông Nam Á đang phát tri n n ng đ ng

Th i gian qua, vùng ông Nam B đ t đ c thành t u to l n trong thu hút

v n đ u t Thành ph H Chí Minh d n đ u trong c n c v thu hút v n, nh t

là v n FDI N m 2007, v n đ u t phát tri n c a Thành ph là 67.452 t đ ng, trong đó: v n NSNN là 10.756, v n ngoài nhà n c là 43.072 t đ ng, v n đ u

t tr c ti p t n c ngoài là 14.261 t đ ng; t ng v n huy đ ng c th c hi n

n m 2008 là 561.500 t đ ng, trong đó ti n g i dân c là 292.150 t đ ng; cho

th y Thành ph huy đ ng v n ngoài nhà n c và v n đ u t n c ngoài đáp ng cho đ u t phát tri n là r t l n Trong vùng ông Nam B , các đ a ph ng nh

Bà R a - V ng Tàu, ng Nai, Bình D ng c ng thu hút v n đ u t r t t t Nh

t nh Bình D ng, đ n tháng 1/2009, v i 23 KCN đã ho t đ ng, thu hút 1.450 doanh nghi p m i v i g n 50.000 t VN đ ng; t ng s d án là 1.288 v i t ng

v n trên 10 t USD, t nh đã gi i quy t vi c làm cho trên 46.000 lao đ ng

Tuy trong vùng ông Nam B , nh ng m i t nh có nh ng thu n l i và khó

kh n riêng Thành ph H Chí Minh v i nh ng u th c a mình đã có nh ng gi i pháp thu hút v n đ u t hi u qu , có 6 nhóm gi i pháp thu hút v n đ u t , nh : Nhóm gi i pháp v quy ho ch (hoàn thành quy ho ch v đ t đai, hoàn ch nh quy

ho ch s d ng đ t, công b r ng rãi quy ho ch), nhóm gi i pháp v lu t pháp, chính sách (ban hành các v n b n h ng d n các nhà đ u t n c ngoài và doanh nghi p v l trình cam k t m c a đ u t n c ngoài, ban hành các gi i pháp c

th đ thu hút đ u t n c ngoài cho các l nh v c u tiên nh giáo d c - đào t o,

y t , quy ho ch đô th , ph i h p đ ng b các chính sách đ t đai - đ u t - tài chính - tín d ng, có chính sách riêng đ i v i t ng t p đoàn đa qu c gia), nhóm

36

gi i pháp v xúc ti n đ u t (đ i m i công tác xúc ti n đ u t , ban hành quy ch

ph i h p gi a các c quan xúc ti n đ u t , th ng m i và du l ch, ch đ ng ti p

c n và h tr các nhà đ u t ti m n ng), nhóm gi i pháp v c i thi n c s h

t ng (tranh th ngu n v n ngoài ngân sách đ đ u t phát tri n h t ng), nhóm

gi i pháp v lao đ ng, ti n l ng (đ u t h th ng các tr ng đào t o ngh , đi u

ch nh chuy n d ch c c u lao đ ng theo chuy n d ch c c u kinh t , c i cách chính sách v lao đ ng, ti n l ng), nhóm gi i pháp v c i cách hành chính (đ n

gi n và công khai quy trình, th t c hành chính, nâng cao trình đ c a đ i ng cán b , công ch c, tri n khai th c hi n t t Lu t u t , Lu t Doanh nghi p, Lu t

u th u, Lu t Xây d ng, ph i h p qu n lý đ u t n c ngoài gi a trung ng

và đ a ph ng và gi a các B , S , Ngành, UBND các qu n, huy n có liên quan)

T nh Bình D ng là t nh thành công trong thu hút v n đ u t , nh t là thu

hút ngu n v n FDI, ngoài nh ng gi i pháp mang tính c b n, Bình D ng có cách riêng phù h p, nh :

- Chú tr ng đ u t c s h t ng, khu công nghi p Các khu công nghi p

đ c quy ho ch hi n đ i, có h t ng công nghi p đ ng b và hoàn ch nh, có h

th ng giao thông thu n l i và k t n i

- Chính quy n t nh th hi n s tr ng th đ i v i các doanh nghi p đ n tìm

t o đ a ch t, m t ph n lãnh th c a đ a bàn (g m Hà N i, H i D ng, H ng Yên

và H i Phòng) tích t phù sa c a sông H ng và sông Thái Bình, d i đ ng b ng nam Qu ng Ninh đ n H i Phòng tích t phù sa sông và phù sa bi n Vùng có b

bi n dài 500 km, m t s đi m có v nh sâu kín gió, thu n l i cho xây d ng c ng

n c sâu, t o ra c a ngõ thông th ng và giao l u qu c t cho vùng B c b và c

n c

BSH r ng 1,3 tri u ha, chi m 3,8% di n tích toàn qu c, s dân c a vùng là 14,8 tri u ng i, chi m 19,4% dân s c n c M t đ dân s g p g n 3 l n BSCL Di n tích đ t nông nghi p chi m 56% t ng di n tích t nhiên c a vùng BSH là v a lúa th 2 c a c n c (sau BSCL), vi c nuôi tr ng thu s n n c

ng t, n c l , n c m n đã đ c quan tâm phát tri n

BSH có nhi u đi m gi ng v i BSCL v đi u ki n t nhiên và m t s ngu n l c v kinh t Trong thu hút v n đ u t , BSH c ng đã r t thành công và

nh đó thúc đ y s phát tri n kinh t nhanh chóng c a vùng đ t này

Thành ph Hà N i có đ u t toàn xã h i n m 2009 c đ t 128.700 t đ ng,

t ng 18,2% so v i n m 2008 M i m t tháng c a n m 2009 Hà N i đã thu hút

281 d án c c p m i và t ng v n v i v n đ u t đ ng ký là 439,17 tri u USD

i v i các d án ODA, kh i gi i ngân đ n nay đ t kho ng 62% so v i k ho ch

đ u n m c gi i ngân c n m đ t 155,55% k ho ch giao

Thành ph Hà N i đã và ti p t c đ y m nh công tác c i cách hành chính;

công ngh thông tin đ phát huy có hi u qu trong vi c cung c p thông tin, v n

b n quy ph m pháp lu t, h ng d n các th t c hành chính trên c ng giao ti p

đi n t thành ph , trên website c a các S đ nâng cao h n n a s h p d n và

tri n kinh t - xã h i thành ph

T nh B c Ninh là t nh thu c vùng BSH, B c Ninh c ng là t nh có nhi u

đi u ki n thu n l i v h t ng k thu t đ phát tri n m nh công nghi p Cùng v i các y u t n i t i nh lao đ ng, truy n th ng, v n hoá, l ch s … đã h p thành ngu n l c quan tr ng đ nâng cao s c c nh tranh cho các doanh nghi p

B c Ninh đ c bi t coi tr ng công tác xúc ti n, thu hút đ u t ; xác đ nh là nhi m v tr ng tâm quy t đ nh s thành công c a m i khu công nghi p (KCN)

Do v y, công tác xúc ti n, thu hút đ u t không ch d ng l i vi c m i g i nhà

đ u t theo đ nh h ng, quy ho ch phát tri n KCN mà còn đ c h tr , thúc đ y

ho t đ ng tri n khai d án và m r ng d án sau c p phép đ u t

B c Ninh đã chuy n h ng xúc ti n đ u t theo chu i (các t p đoàn l n và

c m các nhà đ u t kinh doanh h t ng KCN) đ kéo theo nhi u nhà đ u t th

c p khác t o giá tr gia t ng cao, thay th hình th c xúc ti n đ n l tr c đây Tính đ n nay B c Ninh thu hút đ c 345 d án s n xu t kinh doanh v i

t ng v n đ ng ký 2,81 t USD, đ t 3,11 tri u USD/ha và 8,15 tri u USD/d án

Vi c x p x p các nhà đ u t c ng đ c coi tr ng, m i KCN đ c b trí m t vài

t p đoàn đ u t có quy mô đ u t l n, công ngh k thu t cao, th ng hi u khu

39