Hoàn thiện hệ thống báo cáo tài chính của doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Việt Nam trong quá trình hội nhập

Chính vì th vi c phân.

L I C M N

Tôi xin bày t s kính tr ng và s bi t n chân thành đ i v i PGS.TS Võ

V n Nh , Th y đã t n tình h ng d n tôi trong su t quá trình th c hi n cu n

lu n v n này

Tôi c ng g i l i c m n sâu s c đ n Quý Th y cô giáo tr ng i h c Kinh

t thành ph H Chí Minh đã t n tình h ng d n chúng tôi trong quá trình

h c t p t i tr ng và truy n đ t nh ng ki n th c quý báu giúp ích chúng tôi trong quá trình th c hi n đ tài

Tôi xin chân thành c m n Quý b n bè và đ ng nghi p đã t o đi u ki n đ tôi hoàn thành t t lu n v n c a mình

Tôi chân thành c m n

Nguy n Th Ph c Nh

L I CAM OAN

Tôi xin cam đoan lu n v n này là công trình nghiên c u c a riêng tôi Các phân tích, s li u và k t qu nêu trong lu n v n là hoàn toàn trung th c và có ngu n g c tham kh o rõ ràng

Tác gi lu n v n Nguy n Th Ph c Nh

M C L C

Trang

L I M U -1

CH NG 1: T NG QUAN V H TH NG BÁO CÁO TÀI CHÍNH C A DOANH NGHI P NH VÀ V A - 5

1.1 M t s v n đ chung v doanh nghi p nh và v a - 5

1.1.1 c đi m c a doanh nghi p nh và v a - 5

1.1.1.1 Theo Vi t Nam - 5

1.1.1.2 Theo Qu c t - 8

1.1.1.3 Theo ý ki n cá nhân -13

1.1.2 i t ng s d ng thông tin k toán và đ c đi m thông tin k toán c a doanh nghi p nh và v a - 15

1.1.2.1 i t ng s d ng thông tin k toán - 15

1.1.2.2 c đi m thông tin k toán - 17

1.2 H th ng báo cáo tài chính áp d ng cho doanh nghi p nh và v a - 19

1.2.1 B n ch t, vai trò c a báo cáo tài chính - 19

1.2.1.1 B n ch t c a báo cáo tài chính - 19

1.2.1.2 Vai trò c a báo cáo tài chính - 20

1.2.2 c đi m c a báo cáo tài chính áp d ng cho doanh nghi p nh và v a - 22

1.2.2.1 Theo Vi t Nam - 22

1.2.2.2 Theo Qu c t - 25

1.2.3 N i dung, hình th c trình bày, công b thông tin c a doanh nghi p nh và v a - 28

1.3 Xu th h i nh p và ti n trình h i nh p k toán qu c t t i Vi t Nam 29

K T LU N CH NG 1 - 32

CH NG 2: TH C TR NG H TH NG BÁO CÁO TÀI CHÍNH C A DOANH NGHI P NH VÀ V A T I VI T NAM - 33

2.1 Gi i thi u t ng quát tình hình ho t đ ng và phát tri n c a doanh nghi p nh và v a - 33

2.1.1 Quá trình ra đ i và phát tri n - 33

2.1.2 Tình hình ho t đ ng - 34

2.2 Vai trò c a thông tin k toán đ i v i quá trình ho t đ ng c a doanh nghi p nh và v a - 35

2.3 Các quy đ nh liên quan đ n h th ng báo cáo tài chính áp d ng cho doanh nghi p nh và v a - 36

2.3.1 Lu t k toán - 37

2.3.2 Chu n m c k toán - 39

2.3.3 Ch đ k toán 48 - 40

2.3.4 Thông t h ng d n - 44

2.4 Kh o sát tình hình l p và trình bày báo cáo tài chính - 47

2.4.1 Ph m vi và đ i t ng kh o sát -47

2.4.2 N i dung kh o sát - 47

2.4.3 K t qu kh o sát - 48

2.5 ánh giá h th ng báo cáo tài chính c a doanh nghi p nh và v a - 51

2.5.1 Th c ti n - 51

2.5.2 Kh n ng h i nh p - 58

K T LU N CH NG 2 - 59

CH NG 3: M T S Ý KI N NH M HOÀN THI N H TH NG BÁO CÁO TÀI CHÍNH C A DOANH NGHI P NH VÀ V A T I

VI T NAM TRONG QUÁ TRÌNH H I NH P - 60

3.1 Quan đi m hoàn thi n - 60

3.1.1 Phù h p v i môi tr ng pháp lý và môi tr ng ho t đ ng - 60

3.1.2 Phù h p v i quy mô và nhu c u s d ng thông tin - 61

3.1.3 T ng thích v i thông l qu c t và nâng cao kh n ng h i nh p 62

3.2 Các gi i pháp h i nh p - 63

3.2.1 Gi i pháp liên quan đ n lu t k toán và chu n m c k toán - 63

3.2.2 Gi i pháp liên quan n i dung, hình th c trình bày báo cáo tài chính - 66

3.2.3 Gi i pháp b o đ m kh n ng ch t l ng c a báo cáo tài chính -71

3.3 Ki n ngh - 73

3.3.1 B tài chính - 73

3.3.2 H i ngh nghi p - 75

3.3.3 B n thân doanh nghi p - 76

3.3.3.1 Con ng i - 76

3.3.3.2 u t cho k toán - 77

K T LU N CH NG 3 - 79

K T LU N - 80

TÀI LI U THAM KH O - 82

PH L C - 84

DANH M C CH VI T T T

AICPA: Hi p h i k toán viên công ch ng M

BCTC: Báo cáo tài chính

IAS: Chu n m c k toán qu c t

IFAC: Liên đoàn k toán qu c t

IMF: Qu ti n t th gi i

ISAB: y ban chu n m c k toán qu c t

IFRS: Chu n m c báo cáo tài chính qu c t

DANH M C CÁC B NG, BI U

Trang

B ng 1.1: Phân lo i doanh nghi p nh và v a -7

B ng 2.1: Thông tin chung v m u kh o sát - 47

B ng 2.2: ánh giá v n b n pháp lý cho vi c l p BCTC -49

B ng 2.3: ánh giá tính h u ích c a BCTC -50

B ng 2.4: ánh giá v n i dung c a BCTC -51

B ng 2.5: ánh giá v s a đ i BCTC theo h ng h i nh p -51

L I M U

1 S c n thi t c a đ tài

K t khi n c ta chuy n đ i n n kinh t t n n kinh t t p trung bao c p sang n n kinh t th tr ng có s đ nh h ng c a nhà n c, m c a cho n c ngoài vào đ u t c ng nh cho phép nhi u lo i hình doanh nghi p ho t đ ng trên nhi u lnh v c thì s l ng doanh nghi p tham gia vào gu ng máy kinh doanh ngày càng t ng v i quy mô đa d ng Theo th ng kê thì s l ng các doanh nghi p đ ng ký kinh doanh ngày càng t ng đáng k trong 10 n m tr

l i đây, trong đó s l ng doanh nghi p nh và v a ho t đ ng gia t ng đ t

bi n chi m trên 90% s l ng doanh nghi p đang ho t đ ng hi n nay

Và song song v i vi c m c a kinh t thì nhà n c c ng đã t p trung chú

tr ng đ n vi c s a đ i các lu t l , ngh đ nh, thông t liên quan đ n đ u t , kinh doanh, và quan tr ng là ch đ v k toán và thu Vi c Vi t Nam gia

nh p WTO cu i n m 2006 là m t b c ti n to l n đ i v i n n kinh t n c

ta, và trong n m này B Tài Chính c ng đã ban hành hai ch đ k toán m i

là quy t đ nh 15 dành cho doanh nghi p có quy mô l n và quy t đ nh 48 dành cho doanh nghi p có quy mô nh và v a đ phù h p v i quá trình h i

nh p qu c t Tuy nhiên nh ng quy đ nh mà nhà n c ban hành hi n nay

ph n l n t p trung vào doanh nghi p có quy mô l n, còn ch đ k toán dành cho doanh nghi p nh và v a l i ch a đ c chú ý nhi u trong khi s l ng doanh nghi p lo i này chi m t l r t l n trong n n kinh t n c ta Chính vì

v y mà vi c hoàn thi n ch đ k toán mà trong đó tr ng tâm là vi c hoàn thi n h th ng báo cáo tài chính là c p thi t

Ngày 9/6/2009 v a qua IASB- y ban chu n m c k toán qu c t đã ban

doanh nghi p này chi m đ i đa s h u h t các qu c gia và nó c ng c n

đ c s quan tâm nh các doanh nghi p có quy mô l n M t s qu c gia châu Á nh Trung Qu c, Malaysia, Singapore,… c ng đã và đang c p nh t

đ hoàn thi n chu n m c dành cho doanh nghi p nh và v a đ h i t v i k toán qu c t ng tr c xu th h i nh p nh v y thì đòi h i ch đ k toán nói chung, h th ng báo cáo tài chính nói riêng ph i rõ ràng, minh b ch, d

hi u đ thông tin trên báo cáo tài chính đ c “qu c t hóa” khi tham gia đ u

t t i b t c th tr ng nào mà không c n ph i đi u ch nh theo chu n m c k toán t i qu c gia đó

Th c t thì h th ng báo cáo tài chính dành cho doanh nghi p nh và v a trong th i gian qua có nhi u bi n đ i đáng k nh ng v n còn nhi u h n ch

và v ng m c ch a đ c gi i quy t; c ng v i s h p tác kinh doanh đa

ph ng di n và h i nh p n n kinh t th gi i tác gi m nh d n đ a ra đ tài

nghiên c u “ Hoàn thi n h th ng báo cáo tài chính dành cho doanh nghi p nh và v a t i Vi t Nam trong quá trình h i nh p” v i mong

mu n đ a ra m t vài gi i pháp đ nâng cao ch t l ng c a báo cáo tài chính

c a doanh nghi p nh và v a trong th i gian t i

3 i t ng và ph m vi nghiên c u

tài nghiên c u v ph n k toán tài chính và t p trung đi vào tìm hi u

v h th ng báo cáo tài chính dành cho doanh nghi p nh và v a hi n nay theo ch đ k toán và chu n m c k toán Vi t Nam T đó đ a ra m t s

ph ng h ng hoàn thi n h th ng báo cáo tài chính dành cho doanh nghi p nh và v a trong quá trình h i nh p

tài này ch t p trung tìm hi u v th c tr ng báo cáo tài chính c a các doanh nghi p nh và v a ngoài khu v c công và các doanh nghi p ch a niêm y t và không bao g m h p tác xã

tài này gi i h n nghiên c u tìm hi u th c tr ng l p báo cáo tài chính

c a m t s doanh nghi p nh và v a trên đ a bàn thành ph H Chí Minh tính đ n th i đi m tháng 6/2011

4 Ph ng pháp nghiên c u

- Dùng th ng kê, mô t

- Ph ng pháp bi n ch ng duy v t, ph ng pháp t ng h p, phân tích, so sánh,… đ đ t m c tiêu đ ra

- Ch ng 3: M t s ý ki n nh m hoàn thi n h th ng báo cáo tài chính

c a doanh nghi p nh và v a t i Vi t Nam trong quá trình h i nh p

- K t lu n

- Tài li u tham kh o

- Ph l c

CH NG 1: T NG QUAN V H TH NG BÁO CÁO TÀI CHÍNH C A DOANH NGHI P NH

VÀ V A

Theo s li u th ng kê c a B k ho ch đ u t tính đ n th i đi m đ u n m

2011 c n c ta có trên 500 ngàn doanh nghi p nh và v a, t ng nhi u so v i

s l ng g n 380 ngàn doanh nghi p n m 2008 và kho ng 460 ngàn doanh nghi p c a n m 2009 Tuy nhiên theo ông Cao S Kiêm, ch t ch hi p h i DNNVV Vi t Nam, các doanh nghi p nh và v a bùng l n nhi u v s

l ng nh ng tính hi u qu còn nhi u v n đ , “l n nh ng không m nh” theo

nh l i c a ông c bi t t khi nhà n c ban hành lu t Doanh nghi p vào

n m 2000, s l ng các doanh nghi p nh và v a phát tri n nhanh đáng k , chi m s l ng l n trong n n kinh t và đóng góp g n 50% GDP Trong th i gian nh ng n m tr l i đây nhà n c ta đã ban hành nhi u chính sách thông thoáng đ h tr lo i hình doanh nghi p này nh N 56/2009 v vi c tr giúp phát tri n doanh nghi p nh và v a; c ng nh m t s c i cách v thu , chính sách h tr lãi su t, môi tr ng kinh doanh thông thoáng,… t o đi u ki n cho các DNNVV v t qua giai đo n khó kh n và ti p t c phát tri n trong giai

đo n c nh tranh hi n nay D i đây chúng ta s tìm hi u v đ c đi m c a DNNVV t i Vi t Nam và so sánh v i các n c trong khu v c và trên th

gi i

1.1 M t s v n đ chung v doanh nghi p nh và v a

1.1.1 c đi m c a doanh nghi p nh và v a

1.1.1.1 Theo Vi t Nam

Theo Lu t Doanh nghi p Vi t Nam đ c ban hành vào n m 2005 thì doanh nghi p là t ch c kinh t có tên riêng, có tài s n, có tr s giao d ch,

đ c đ ng ký kinh doanh theo quy đ nh c a pháp lu t nh m m c đích th c

hi n các ho t đ ng kinh doanh

Nh v y hi n nay các lo i hình doanh nghi p trong n n kinh t n c ta r t

đa d ng và ho t đ ng trên nhi u l nh v c Tuy nhiên đ i v i m i qu c gia tùy thu c vào n n v n hóa và đi u ki n phát tri n kinh t mà m i n c phân chia các doanh nghi p theo quy mô l n, nh và v a khác nhau

Vi t Nam theo công v n s 681/CP-KTN ra đ i ngày 20/6/1998 c a chính ph quy đ nh v doanh nghi p v a là doanh nghi p có s lao đ ng t

50 đ n 200 ng i và d i 50 ng i là doanh nghi p nh n n m 2001 theo ngh đ nh N 90/2001 v tr giúp phát tri n doanh nghi p nh và v a, đ nh ngha DNNVV nh sau: “Doanh nghi p nh và v a là c s s n xu t, kinh doanh đ c l p, đã đ ng ký kinh doanh theo pháp lu t hi n hành, có v n đ ng

ký không quá 10 t đ ng ho c s lao đ ng trung bình hàng n m không quá

300 ng i” T n m 2001 đ n nay n n kinh t c a n c ta đã tr i qua nhi u

bi n đ ng l n và thay đ i r t nhi u nh th tr ng ch ng khoán ra đ i, ký

hi p đ nh th ng m i Vi t M c ng nh gia nh p WTO,…nh ng đi u này khi n cho lu t pháp c a n c ta c ng thay đ i đ phù h p v i quá trình h i

nh p h n, đ ng th i c ng khuy n khích cho nhi u doanh nghi p đ c thành

l p trong nh ng n m g n đây v i quy mô đa d ng và phong phú

Chính vì v y đ phân chia l i lo i hình doanh nghi p l n, nh và v a, ngày 30/6/2009 chính ph ban hành ngh đ nh 56/2009/N -CP v tr giúp phát tri n doanh nghi p v a nh quy đ nh nh sau:

“ Doanh nghi p nh và v a là c s kinh doanh đã đ ng ký kinh doanh theo quy đ nh c a pháp lu t, đ c chia thành ba c p: siêu nh , nh và v a theo quy mô t ng ngu n v n (t ng ngu n v n t ng đ ng t ng tài s n đ c xác đ nh trong b ng cân đ i k toán c a doanh nghi p) ho c s lao đ ng bình quân n m (t ng ngu n v n là tiêu chí u tiên), c th nh sau:

Quy mô

Khu v c

Doanh nghi p siêu nh

Doanh nghi p nh Doanh nghi p v a

S lao

đ ng

T ng ngu n v n

S lao

đ ng

T ng ngu n v n

B ng 1.1: Phân lo i doanh nghi p nh và v a

Nh v y qua hai đ nh ngh a chúng ta có th th y s thay đ i trong đ nh ngha v DNNVV t vi c phân bi t doanh nghi p v a và doanh nghi p nh

d a trên s l ng lao đ ng (n m 1998) đ n vi c phân bi t doanh nghi p siêu

nh , doanh nghi p nh , doanh nghi p v a d a vào s lao đ ng và t ng s

v n trên ba lnh v c ho t đ ng : nông lâm nghi p và th y s n, công nghi p

và xây d ng, th ng m i và d ch v i u này cho th y nhà n c ta đã nghiên c u tình hình bi n đ ng c a n n kinh t trong n c và s nh h ng

c a n c ngoài đ có s đi u ch nh thích h p trong th i đ i m i

1.1.1.2 Theo Qu c t

Theo bài báo cáo c a OECD ban hành vào tháng 6 n m 2000 (Organization for Economics Cooperation and Development) – T ch c h p tác phát tri n kinh t v i tiêu đ : “ Small and Medium-sized Enterprises: Local strength and global reach” thì hi n nay ch a có m t đ nh ngh a chính

th c ho c ph bi n đ c ch p nh n v doanh nghi p nh và v a Khái ni m

v doanh nghi p nh và v a khác nhau tùy theo m i qu c gia, nh ng chúng

th ng d a trên s lao đ ng đ phân lo i, và nó có th khác nhau gi a doanh nghi p s n xu t và doanh nghi p kinh doanh d ch v Tuy v y sau khi xem xét và th ng kê nhi u qu c gia, OECD t m chia doanh nghi p nh và v a thành nh ng hình th c sau:

- Siêu nh : t 1 đ n 4 nhân viên

- R t nh : t 5 đ n 19 nhân viên

- Nh : t 20 đ n 99 nhân viên

- Trung bình: t 100 đ n 500 nhân viên

n n m 2005, trong h i ngh bàn v “DNNVV và tri n v ng kinh doanh” t i Pari, OECD đ a ra đ nh ngh a m i v DNNVV m t cách chung chung b ng cách tìm hi u v cách đ nh ngh a c a M , các qu c gia khác và Liên minh châu Âu T i M , DNNVV có s l ng nhân viên ít h n 500

ng i, t i m t s n c khác s l ng nhân công ít h n 200 ng i, còn t i

Liên minh châu Âu con s là 250 lao đ ng; m t khác trong m t đ nh ngh a

m i (theo khuy n ngh 2003/361/EC ban hành ngày 6/5/2003 ) DNNVV

đ c phân lo i theo tình hình tài chính:

+ Doanh thu c a doanh nghi p v a (t ng ng có t 50-249 nhân công): nh

h n 50 tri u EUR; ho c tài s n không quá 43 tri u EUR

+ Doanh thu c a doanh nghi p nh (t ng ng t 10-49 nhân công): nh h n

10 tri u EUR; ho c tài s n không quá 10 tri u EUR

+ Doanh thu c a doanh nghi p siêu nh (ít h n 10 nhân công): nh h n 2 tri u EUR; ho c tài s n không quá 2 tri u EUR

Chính vì v y mà OECD không đ a ra m t đ nh ngh a chính xác mà đúc

k t d a trên s tham kh o c a m t s n c đ a ra quan đi m nh sau:

- DNNVV không ph i là công ty con mà là các doanh nghi p đ c l p có

s l ng lao đ ng nh t đ nh Con s này tùy thu c vào m i n c mà phân bi t ra doanh nghi p v a, doanh nghi p nh (th ng ít h n 50

ng i) và doanh nghi p siêu nh (th ng t i đa là 10 ng i, ho c 5

ng i-trong vài tr ng h p)

- DNNVV c ng đ c phân lo i d a vào tình hình tài chính c a doanh nghi p

D i đây là m t s hình th c phân chia doanh nghi p nh và v a c a m t

s qu c gia trên th gi i theo th ng kê m i nh t:

ông Nam Á

 Singapore: theo đ nh ngh a g n nh t c a Spring Singapore ( c quan ch u trách nhi m giúp đ các doanh nghi p Singapore phát tri n): vi c xác đ nh

n đ u t ròng vào tài s n c đ nh

ròng và s l ng lao đ ng – doanh nghi p s n xu t v i kho n đ u t tài s n

c đ nh ròng là 15 tri u USD tr xu ng; các doanh nghi p không s n xu t có

s l ng t 200 nhân viên tr xu ng

Hi n nay 99% doanh nghi p t i Singapore là doanh nghi p nh và v a v i

t ng tr giá đóng góp kho ng 50% cho GDP qu c gia

(Ngu n: http://www.spring.gov.sg)

 Thái Lan: Ngày 11/9/2002 B Công Nghi p Thái Lan đã đ a ra đ nh ngh a

v DNNVV d a trên s l ng lao đ ng h ng l ng và v n c đ nh: nhân công ít h n 200 ng i và v n c đ nh không quá 200 tri u baht, không k

đ t và tài s n DNNVV Thái Lan đ c phân lo i thành ba khu v c: s n

xu t, d ch v và th ng m i

(Phân lo i DNNVV Thái Lan đ c trình bày t i Ph l c 1A)

Hi n nay s l ng doanh nghi p nh và v a t i Thái Lan chi m 99,5% s

l ng doanh nghi p và đóng góp g n 50% GDP qu c gia

Hi n nay s l ng DNNVV t i Trung Qu c chi m 99% s l ng các doanh nghi p, n p thu kho ng 50% t ng kim ng ch thu thu c a nhà n c,

th c hi n 65% b ng đ c quy n sáng ch , trên 75% công ngh sáng t o đ i

m i, và trên 80% s n ph m m i (theo tin Tân hoa xã, ngày 26/9/2010)

 Hàn Qu c: theo hi p h i DNNVV c a Hàn Qu c (SBC – t ch c phi l i nhu n do chính ph tài tr đ th c hi n các chính sách h tr phát tri n DNNVV), đ nh ngh a v DNNVV nh sau: doanh nghi p nh và siêu nh phân lo i d a trên nhân công d i 50 ng i; doanh nghi p nh và v a phân

lo i d a vào nhân công d i 300 ng i và v n và doanh thu d i 30 tri u

- Ngành xây d ng, s n xu t, v n chuy n: ít h n 300 nhân viên, v n ít

h n 300 tri u yên (2,7 tri u đô)

- Ngành bán buôn: ít h n 100 nhân viên, v n ít h n 100 tri u yên (0,9 tri u đô)

- Ngành th ng m i bán l : ít h n 50 nhân viên, v n ít h n 50 tri u yên (0,45 tri u đô)

- Ngành d ch v : ít h n 100 nhân viên, v n ít h n 50 tri u yên (0,45 tri u đô)

Theo m t cu c đi u tra g n đây (tháng 10/2010) c a tr ng đ i h c

th ng m i Chiba, Nh t B n thì s l ng doanh nghi p nh và v a hi n nay chi m 99,7% t ng s doanh nghi p, s l ng nhân công làm trong các doanh nghi p này là 80% và đóng góp 52% vào GDP qu c gia hàng n m Châu Âu:

 Anh: theo đi u 382&465 lu t công ty 2006 đ nh ngh a doanh nghi p nh

và v a theo m c đích c a k toán:

- Doanh nghi p nh : s l ng nhân viên d i 50 ng i, doanh thu hàng

n m không quá 6,5 tri u b ng và t ng tài s n không quá 3,26 tri u

b ng

- Doanh nghi p v a: s l ng nhân viên không quá 250 ng i, doanh thu không quá 25,9 tri u b ng, t ng tài s n không quá 12,9 tri u b ng Tuy nhiên đ nh ngh a này c ng ch a đ c ch p nh n ph bi n Anh Theo đi u tra c a Small Business Service s l ng doanh nghi p Anh hi n nay x p x 5 tri u doanh nghi p, trong đó doanh nghi p nh chi m 99,3% và doanh nghi p v a chi m 0,6% v i s l ng nhân công chi m kho ng 50% và đóng góp kho ng 40% doanh thu

 c: theo m t báo cáo v s t ng tr ng các DNNVV c a c do Bettina Führmann trình bày n m 2002, có nêu ra s phân lo i DNNVV nh sau: + Doanh nghi p nh : doanh thu hàng n m đ n 1 tri u DM và s l ng nhân công đ n 10 ng i

+ Doanh nghi p v a: doanh thu hàng n m t 1-100 tri u DM và nhân công t 10-499 ng i

Tuy nhiên tác gi c ng đ c p r ng ch a có m t đ nh ngh a chu n cho doanh nghi p nh và v a t i c

Châu M :

 M : đ nh ngh a v doanh nghi p nh đ c đ t ra b i v n phòng chính ph

đ c g i là Small Business Administration (SBA) Size Standards Office vào n m 2002 M phân chia doanh nghi p nh và v a d a vào chu n kích c cho ngành công nghi p, chu n chung nh t là:

- 500 nhân viên cho công nghi p khai m và s n xu t

- 100 nhân viên cho ngành công nghi p th ng m i bán s

- 7 tri u đô doanh thu hàng n m đ i v i ngành bán l và d ch v

- 33,5 tri u đô doanh thu hàng n m đ i v i ngành xây d ng

- 14 tri u đô doanh thu đ i v i nhà th u th ng m i đ c bi t

- 0,75 tri u đô doanh thu đ i v i ngành nông nghi p

T i M hi n có kho ng 27 tri u DNNVV, chi m 99,7% t ng s doanh nghi p, 53% l c l ng lao đ ng, h ng n m t o ra g n 20 tri u vi c làm, đóng góp g n 50% GDP và 55% các sáng t o k thu t

(Ngu n: www.lib.strath.ac.uk/busweb/guides/smedefine.htm)

Châu Úc:

T i Úc theo s li u t S th ng kê Úc, n m 2005, đ a ra đ nh ngh a v doanh nghi p nh sau:

+ Doanh nghi p siêu nh : s l ng nhân công d i 5 ng i

+ Doanh nghi p nh : s l ng nhân công t 5-19 ng i

+ Doanh nghi p v a: s l ng nhân công t 20-200 ng i

+ Doanh nghi p l n: s l ng nhân công trên 200 ng i

Theo S th ng kê Úc, hi n nay c n c có trên 1,2 tri u doanh nghi p nh và

v a, chi m 96% t ng s l ng doanh nghi p và đóng góp 33% vào GDP; trong s doanh nghi p nh và v a thì s l ng doanh nghi p nh (thuê s

l ng nhân công t 5-19 ng i) chi m kho ng 93,5%

1.1.1.3 Theo ý ki n cá nhân

Nh v y qua nh ng đ nh ngh a doanh nghi p nh và v a t i Vi t Nam và

l ng lao đ ng, ho c t ng tài s n ho c v n đ phân bi t doanh nghi p siêu

nh , doanh nghi p nh và doanh nghi p v a M t s qu c gia châu Á nh Trung Qu c, Hàn Qu c, Nh t B n,…phân chia các doanh nghi p nh và v a trên nhi u lnh v c nh th ng m i, công nghi p và xây d ng, bán buôn và bán l ,…vì m i ngành có quy mô l n, nh khác nhau, và đ c bi t nh Hàn

Qu c phân chia r t c th các ngành, ngh Ho c nh M d a vào c s

l ng lao đ ng và doanh thu cho t ng l nh v c c th , cho nên vi c phân chia DNNVV r t đa d ng, tùy theo cách phân lo i riêng c a m i n c nh ng nó

đ u có m t s đ c đi m chung nh sau:

- Phân lo i DNNVV thành doanh nghi p siêu nh , doanh nghi p nh , doanh nghi p v a

- Phân lo i quy mô doanh nghi p d a vào m t trong 3 y u t ho c c ba

y u t là: s l ng lao đ ng, doanh thu hàng n m, v n đ u t (t ng tài

s n hàng n m)

- Phân lo i quy mô theo t ng ngành

i v i Vi t Nam đ n n m 2009 theo N 56/2009 Vi t Nam đã phân lo i DNNVV theo ba hình th c gi ng m t s qu c gia d a trên y u

t lao đ ng và v n đ u t là ch y u, trong đó qua quá trình xem xét thì

th y r ng s l ng nhân công đ c phân chia cho doanh nghi p siêu nh ,

nh và v a gi ng v i các n c trong khu v c châu Á, còn v v n dùng đ phân lo i d ng nh l n h n so v i các n c trong khu v c (Nh t B n, Thái Lan,…) đây ng i vi t ch xin bàn v v n đ đó là s lao đ ng, theo ngh đ nh 56/2009 ch a nói rõ s lao đ ng đ c xem xét đây là s lao đ ng c a doanh nghi p t i th i đi m đ ng ký hàng n m, hay là xét luôn c s lao đ ng th i v , lao đ ng th vi c trong n m,… hay ch xét lao đ ng làm công n l ng gi ng nh Thái Lan Chính vì th vi c phân

lo i nh trên có th ch p nh n đ c nh ng c n làm rõ h n v cách xác

đ nh s l ng lao đ ng cho m i lo i doanh nghi p

1.1.2 i t ng s d ng thông tin k toán và đ c đi m thông tin k toán

c a doanh nghi p nh và v a

1.1.2.1 i t ng s d ng thông tin k toán:

Hi n nay có r t nhi u đ nh ngh a khác nhau v k toán, ví d nh theo Luca Pacioli (1447-1517) – nhà toán h c v đ i ng i Ý có nhi u đóng góp cho ngành k toán th gi i, đã đ a ra cu n “Chú gi i v tài kho n và các bút toán” mà theo đó, “có 3 đi u ki n c n thi t cho b t c ai mu n kinh doanh:

th nh t, là ph i có ti n; th hai, ng i ch doanh nghi p ph i có kh n ng tính toán nhanh và đ ng th i bi t l p s sách k toán; và đi u ki n sau cùng

là ph i có kh n ng t ch c công vi c m t cách khoa h c, linh đ ng nh m

đ m b o ti n đ ho t đ ng kinh doanh.” Ho c theo đ nh ngh a c a y ban thu t ng c a h c vi n k toán viên công ch ng c a M (AICPA) đã đ nh ngha: “K toán là m t ngh thu t dùng đ ghi chép, phân lo i và t ng h p theo m t ph ng pháp riêng có d i hình th c ti n t v các nghi p v , các

s ki n kinh t và trình bày k t qu c a nó cho ng i s d ng ra quy t

đ nh.” M t đ nh ngh a khác theo quan đi m c a Liên đoàn k toán qu c t (IFAC) cho r ng: “K toán là ngh thu t ghi chép, phân lo i t ng h p theo

m t cách riêng có b ng nh ng kho n ti n các nghi p v và các s ki n mà chúng có ít nh t m t ph n tính ch t tài chính và trình bày k t qu c a nó”

M c dù có nhi u đ nh ngh a v k toán nh ng chung quy l i v n có m t s

đ c đi m chung sau: “K toán là m t h th ng c a nh ng khái ni m và

ph ng pháp, h ng d n chúng ta thu th p, đo l ng, x lý và truy n đ t

nh ng thông tin c n thi t cho vi c ra nh ng quy t đ nh tài chính h p lý”

(theo bài vi t c a tác gi Lê M nh Hùng đ ng trên trang web

www.taichinh247.com ngày 23/1/2010 v i tên bài: Nghiên c u b n ch t k toán qua các khái ni m k toán ph n 1)

Theo lu t k toán Vi t Nam ban hành vào n m 2003 c ng đ a ra đ nh ngha v k toán nh sau: “K toán là quá trình thu th p, x lý, ki m tra, phân tích và cung c p thông tin kinh t - tài chính d i các hình th c giá tr ,

hi n v t và th i gian lao đ ng”

Thông tin k toán cung c p ph n l n các thông tin quan tr ng cho nhà

qu n lý trong quá trình qu n lý và đi u hành doanh nghi p, và cung c p cho các đ i t ng có nhu c u s d ng thông tin k toán đ đ u t c ng nh thi t

l p các m i quan h lâu dài v i doanh nghi p thông qua các báo cáo do k toán cung c p Chính vì v y đ i t ng s d ng thông tin do k toán cung

c p r t đa d ng i v i các DNNVV m c dù v quy mô lao đ ng và v n không l n nh ng nó v n có nh ng đ i t ng quan tâm nh các doanh nghi p l n Ch ng h n nh trong cu n Accounting – Concepts and Applications (t m d ch là K toán-Nh ng khái ni m và ng d ng) tái b n l n

th 10, b i các tác gi Albrecht, Stice, Stice and Swain, đã đ a ra các đ i

t ng s d ng thông tin k toán nh sau:

 Ch n (ngân hàng,…) đòi h i thông tin k toán đ đánh giá tình hình tài chính c a công ty và ra quy t đ nh cho vay

 Nhà đ u t : ra quy t đ nh đ u t d a vào thông tin k toán

 Ban qu n tr : d a trên s li u k toán đ ra quy t đ nh phát tri n công ty và th c hi n các d án đ u t phát tri n công ty

 Nhà cung c p và khách hàng: thông tin k toán giúp cho nhà cung

c p và khách hàng đánh giá t ng lai c a công ty

 Nhân viên: quan tâm đ n thông tin k toán vì nhi u lý do C th là giúp cho nhân viên xác đ nh kho n ti n th ng, đánh giá kh n ng

 Báo chí: thông tin k toán là n i đ phóng viên tìm th y t li u đ

vi t báo v m t công ty

 Trong nh ng n m g n đây s l ng doanh nghi p phát tri n r t nhi u, trong đó doanh nghi p nh và v a luôn chi m 98-99% t ng s các doanh nghi p và cung c p 50% kh i l ng vi c làm trong h u h t các n n kinh t Theo th ng kê thì đa s các doanh nghi p nh c a châu Âu thu c khu v c

d ch v , ph n l n các doanh nghi p nh ông Nam Á, trong đó có Vi t Nam thu c lnh v c s n xu t, th ng m i Và theo cách phân chia doanh nghi p nh và v a c a các qu c gia, k c Vi t Nam ph n l n d a vào s

l ng công nhân viên và s v n ho t đ ng, do v y có th đ a ra m t s đ i

t ng s d ng thông tin k toán trong doanh nghi p nh và v a nh sau:

i v i các doanh nghi p nh thông tin do k toán cung c p ch y u báo cáo cho c quan thu và các nhà cho vay i v i doanh nghi p v a thì đ i

t ng r ng h n liên quan đ n các nhà đ u t ,… Chính vì v y th ng nh ng báo cáo bên trong n i b hay nói cách khác các báo cáo qu n tr đ i v i các doanh nghi p nh và v a ch a phát tri n nhi u, n u có thì s l ng các doanh nghi p có h th ng k toán qu n tr không nhi u Vì th thông tin do

k toán cung c p đây ch y u là thông tin k toán tài chính M t s đ c

đi m c a thông tin k toán đ i v i doanh nghi p nh và v a có th đ a ra

- Thông tin có giá tr pháp lý

Nh v y đ i v i các DNNVV ph n l n thông tin k toán ch y u là thông tin

k toán tài chính, t c là nh ng thông tin ph i đ c trình bày rõ ràng, minh

b ch ra công chúng và các c quan ch c n ng Mà nh ng thông tin này ph i

th c s h u ích đ i v i ng i s d ng nó, chính vì v y mà ng i làm ra

nh ng thông tin này đòi h i ph i trung th c khi trình bày s li u, tuy nhiên

đ yêu c u trung th c tuy t đ i thì ch a ch c ch n vì nó còn ph thu c vào

c mu n c a Ban qu n tr công ty Vì th mà ng i ta m i đ a ra khái ni m

“ trung th c m t cách h p lý” khi trình bày thông tin k toán tài chính Mà

nh ng thông tin này đ c công b r ng rãi ra bên ngoài thông qua các báo cáo tài chính do đ n v l p, vì v y thông tin k toán cung c p đòi h i ph i đáp

ng các tiêu chí mà các chu n m c v k toán yêu c u nh đã trình bày

trên Chúng ta s tìm hi u v h th ng báo cáo tài chính áp d ng cho DNNVV và đ ng tr c xu th h i nh p qu c t k toán Vi t Nam có và nên

có thêm nh ng thay đ i đáng k nh th nào

1.2 H th ng báo cáo tài chính áp d ng cho doanh nghi p nh

và v a

1.2.1 B n ch t, vai trò c a h th ng báo cáo tài chính

1.2.1.1 B n ch t c a báo cáo tài chính:

Báo cáo k toán là k t qu c a công tác k toán trong m t k k toán, cung

c p thông tin tài chính và k t qu kinh doanh c a doanh nghi p trong m t

k k toán C n c vào m c đích cung c p thông tin báo cáo k toán đ c phân làm hai lo i: báo cáo tài chính và báo cáo qu n tr

 Báo cáo tài chính là báo cáo b t bu c l p, đ cung c p thông tin v tình hình tài chính, tình hình kinh doanh và các lu ng ti n c a m t doanh nghi p, đáp ng yêu c u qu n lý c a ch doanh nghi p, c quan nhà n c và nhu c u h u ích c a nh ng ng i s d ng trong

vi c đ a ra các quy t đ nh kinh t Báo cáo tài chính ph i cung c p

nh ng thông tin c a doanh nghi p v :

- Tài s n

- N ph i tr và v n ch s h u

- Doanh thu, thu nh p khác, chi phí kinh doanh và chi phí khác

- Lãi, l và phân chia k t qu kinh doanh

- Thu và các kho n n p Nhà n c

- Tài s n khác có liên quan đ n đ n v k toán

- Các lu ng ti n

 Báo cáo qu n tr là nh ng báo cáo bên trong n i b doanh nghi p

đ c l p theo yêu c u c a nhà qu n lý nh m giúp cho nhà qu n lý

n m đ c tình hình ho t đ ng hi n t i c a doanh nghi p đ có

h ng đi u hành và qu n lý doanh nghi p Báo cáo qu n tr giúp cho nhà qu n tr ra quy t đ nh, chính vì th mà thông tin đ c l p theo yêu c u qu n tr không đòi h i tính chính xác nh thông tin k toán tài chính mà đòi h i s linh ho t, k p th i và s li u c a nó không có tính pháp l nh

1.2.1.2 Vai trò c a báo cáo tài chính:

Báo cáo tài chính là ngu n thông tin quan tr ng không ch v i doanh nghi p

mà còn ph c v cho các đ i t ng bên ngoài doanh nghi p nh các c quan

 B ng cân đ i k toán: trình bày tình hình tài s n ng n h n, tài s n dài

h n, các kho n n ph i tr và v n ch s h u c a doanh nghi p t i m t

 Thuy t minh báo cáo tài chính: nh m gi i thích và b sung thêm nh ng thông tin v tình hình tài chính và tình hình kinh doanh c a doanh nghi p, giúp ng i s d ng n m rõ chi ti t v tình hình ho t đ ng c a

đ n v

ây là nh ng báo cáo tài chính b t bu c l p đ i v i các doanh nghi p l n

Nh ng doanh nghi p nh và v a trình bày thông tin k toán thông qua các báo cáo sau: (theo ch đ k toán Vi t Nam ban hành theo Q 48/2006/Q -BTC)

 B ng cân đ i k toán

 Báo cáo xác đ nh k t qu kinh doanh

 Thuy t minh báo cáo tài chính

i v i DNNVV khi n p báo cáo cho c quan thu s n p thêm b ng cân đ i tài kho n và báo cáo l u chuy n ti n t (khuy n khích l p, không b t bu c) Vai trò c a báo cáo tài chính thông qua m t s đ i t ng ch y u sau:

- C quan Nhà n c: báo cáo tài chính cung c p thông tin c n thi t giúp cho

vi c th c hi n ch c n ng qu n lý v mô c a Nhà n c đ i v i n n kinh t , giúp cho c quan tài chính Nhà n c th c hi n vi c ki m tra đ nh k ho c

đ t xu t đ i v i các ho t đ ng c a doanh nghi p, đ ng th i làm c s cho

vi c tính thu và các kho n n p khác c a doanh nghi p đ i v i ngân sách nhà

n c

- Nhà qu n lý: luôn mu n s n ph m h làm ra thu hút đ c m i quan tâm

c a các nhà đ u t và c a công chúng Nhà qu n lý công khai thông tin tài chính đ th hi n n ng l c qu n lý S d ng thông tin tài chính đ ti n hành

qu n lý, đi u hành ho t đ ng s n xu t kinh doanh

- Nhà đ u t , ch n : c n thông tin tài chính đ giám sát và b t bu c các nhà

qu n lý ph i th c hi n theo đúng h p đ ng đã ký k t, và h c n các thông tin tài chính đ th c hi n các quy t đ nh đ u t và cho vay c a mình

- Ki m toán viên đ c l p: các nhà đ u t và cung c p tín d ng có lý do đ lo

l ng các nhà qu n lý có th bóp méo các báo cáo tài chính do h cung c p

nh m m c đích tìm ki m ngu n v n ho t đ ng Vì v y các nhà đ u t và tín

d ng đòi h i các nhà qu n lý ph i b ti n ra thuê các ki m toán viên đ c l p

đ ki m toán báo cáo tài chính, các nhà qu n lý đ ng nhiên ph i ch p thu n

vì h c n v n Nh v y báo cáo tài chính đóng vai trò nh là đ i t ng c a

ki m toán đ c l p Tuy nhiên th c t t i n c ta h u nh các doanh nghi p

+ M t s y u t khác nh doanh nghi p th y không c n thi t, các doanh nghi p nh th ng có hai h th ng s sách, nh ng quy đ nh c a lu t pháp v

ho t đ ng cho DNNVV ch a th t s rõ ràng,…

1.2.2 c đi m c a báo cáo tài chính áp d ng cho doanh nghi p nh và

v a

1.2.2.1 Theo Vi t Nam

M c đích l p báo cáo tài chính:

Theo ch đ k toán Vi t Nam Q 48/2006/Q -BTC:

(1) T ng h p và trình bày m t cách t ng quát, toàn di n tình hình tài s n, ngu n v n hình thành tài s n c a doanh nghi p, tình hình và k t qu ho t

đ ng s n xu t, kinh doanh c a doanh nghi p trong m t n m tài chính

(2) Cung c p các thông tin kinh t , tài chính ch y u cho vi c đánh giá tình hình và k t qu ho t đ ng c a doanh nghi p, đánh giá tình hình tài chính c a doanh nghi p trong n m tài chính đã qua và nh ng d đoán trong t ng lai Thông tin c a báo cáo tài chính là c n c quan tr ng cho vi c đ ra nh ng quy t đ nh v qu n lý, đi u hành s n xu t, kinh doanh ho c đ u t vào các doanh nghi p c a các ch doanh nghi p, ch s h u, các nhà đ u t , các ch

n hi n t i và t ng lai c a doanh nghi p, đ ng th i cung c p thông tin ph c

v yêu c u qu n lý v mô c a Nhà n c

i t ng áp d ng theo Q 48/2006:

H th ng báo cáo tài chính n m đ c áp d ng cho t t c các doanh nghi p

có quy mô nh và v a thu c m i l nh v c, m i thành ph n kinh t trong c

n c là công ty trách nhi m h u h n, công ty c ph n, công ty h p danh và doanh nghi p t nhân Các h p tác xã c ng áp d ng H th ng báo cáo tài chính n m quy đ nh t i ch đ k toán này

H th ng báo cáo tài chính n m này không áp d ng cho doanh nghi p Nhà n c, công ty TNHH Nhà n c m t thành viên, công ty c ph n niêm

y t trên th tr ng ch ng khoán, h p tác xã nông nghi p và h p tác xã tín

d ng

Yêu c u c a thông tin trình bày trên báo cáo tài chính: (theo VAS 21)

Báo cáo tài chính ph i đ c trình bày m t cách trung th c và h p lý tình hình tài chính, tình hình kinh doanh, các lu ng ti n c a doanh nghi p đ m b o

đ c đi u này doanh nghi p ph i l p và trình bày báo cáo tài chính trên c s tuân th các chu n m c k toán, ch đ k toán và các quy đ nh có liên quan

hi n hành Vì v y đ trình bày báo cáo tài chính phù h p v i các quy đ nh

hi n hành thì thông tin trên báo cáo tài chính đáp ng các yêu c u sau:

 Thích h p v i nhu c u ra các quy t đ nh kinh t c a ng i s d ng

 Thông tin đáng tin c y Tính đáng tin c y đ c th hi n:

- Trình bày trung th c, h p lý tình hình tài chính, tình hình và k t qu kinh doanh c a doanh nghi p

- Ph n ánh đúng b n ch t kinh t c a các giao d ch và s ki n không ch

đ n thu n ph n ánh hình th c h p pháp c a chúng

- Trình bày khách quan, không thiên v

- Tuân th nguyên t c th n tr ng

- Trình bày đ y đ trên m i khía c nh tr ng y u

 Thông tin có th so sánh đ c: thông tin b ng s li u k toán gi a các

k k toán ph i đ c trình bày t ng ng v i các thông tin b ng s li u trong báo cáo tài chính các k tr c

 Thông tin ph i d hi u: các thông tin và s li u k toán trình bày trong báo cáo tài chính ph i rõ ràng, d hi u đ i v i ng i s d ng Thông tin

v nh ng v n đ ph c t p trong báo cáo tài chính ph i đ c gi i trình trong ph n thuy t minh

Nguyên t c l p và trình bày báo cáo tài chính: khi l p và trình bày báo cáo tài chính đòi h i ng i l p ph i tuân th các nguyên t c sau: (theo VAS 21)

 Ho t đ ng liên t c

 C s d n tích

đi m c a IASB đ nh ngh a v doanh nghi p nh và v a nh sau:

DNNVV là doanh nghi p không có trách nhi m công và ban hành báo cáo tài chính t ng h p cho đ i t ng s d ng bên ngoài ví d nh ch s h u không tham gia qu n lý công ty, các ch n hi n hành và ti m n ng và các t

ch c tín d ng i v i các doanh nghi p nh và v a làm báo cáo tài chính

ch y u ph c v cho ng i qu n lý ho c ch s h u công ty ho c cho m c đích báo cáo thu và các c quan chính ph Do v y mà m c đích c a báo cáo tài chính cho các đ n v nh và v a là cung c p thông tin v tình hình tài chính, l u chuy n dòng ti n và các ho t đ ng c a đ n v mà các thông tin này s giúp ích cho ng i s d ng trong vi c ra các quy t đ nh h p lý và

nh ng ng i này không ph i là nh ng ng i yêu c u báo cáo đ c thi t k theo nh ng yêu c u thông tin đ c bi t Ngoài ra báo cáo tài chính c ng cung

c p k t qu làm vi c c a ban qu n tr nh là trách nhi m c a ng i qu n lý

đ c y thác đ th c hi n công vi c

Nh ng đ c đi m ch t l ng c a báo cáo tài chính:

 D hi u: thông tin đ c cung c p trong báo cáo tài chính ph i đ c trình bày sao cho ng i s d ng có th hi u đ c v i đi u ki n ng i s

d ng ph i có trình đ hi u bi t nh t đ nh đ i v i k toán c ng nh các ho t

đ ng kinh doanh và s n sàng nghiên c u thông tin v i các đi u tra h p lý Tuy nhiên tính d hi u không cho phép b qua b t c thông tin thích h p nào ch vì nó có th gây khó hi u cho vài ng i s d ng

 Thích h p: thông tin báo cáo tài chính ph i thích h p cho nhu c u quy t đ nh c a ng i s d ng Thông tin có tính thích h p khi nó có th nh

h ng đ n quy t đ nh c a ng i s d ng khi đánh giá tình hình quá kh ,

hi n t i xem có đ t đ c m c tiêu và d đoán t ng lai ho c xác nh n, đi u

ch nh vi c đánh giá quá kh v m c tiêu đ ra

 Tr ng y u: thông tin đ c xem là tr ng y u tr c h t nó ph i có tính

h u ích, ngh a là n u b sót ho c sai l ch thông tin trên báo cáo tài chính có

th nh h ng đ n quy t đ nh c a ng i s d ng Tính tr ng y u ph thu c vào c kho n m c ho c sai sót đ c đánh giá qua nh ng tr ng h p đ c

bi t Tuy nhiên, đ i v i báo cáo tài chính dùng cho DNNVV thì không phù

h p đ t o ra ho c b đi nh ng ph n không tr ng y u hay không chính xác

đ đ a ra m t báo cáo đ c bi t v tình hình tài chính, tình hình kinh doanh

 N i dung h n hình th c: giao d ch và các s ki n và đi u ki n khác

ph i đ c tính và trình bày phù h p v i n i dung c a nó, không ch chú ý t i hình th c pháp lý c a nó i u này làm t ng đ tin c y cho báo cáo tài chính

 Th n tr ng: th n tr ng là vi c chú ý đ n các đánh giá đ c th c hi n

đ d đoán trong nh ng đi u ki n không ch c ch n nh là tài s n ho c thu

nh p không đ c th i ph ng ho c các kho n n hay chi phí không đ c

gi u b t Tuy nhiên, s th n tr ng không cho phép các báo cáo khai th p tài

s n ho c thu nh p, ho c là khai kh ng các kho n n hay chi phí Nói chung, tính th n tr ng không cho phép s thiên l ch

 y đ : thông tin trên báo cáo tài chính đ đáng tin c y ph i hoàn toàn

đ y đ trong s cân đ i c a chi phí và tính tr ng y u S b sót thông tin có

th gây nên sai l ch và d n đ n các kho n m c không đáng tin c y và không thích h p

 Có th so sánh: ng i s d ng có th so sánh báo cáo tài chính c a đ n

v qua nhi u n m đ xác đ nh tình hình tài chính và ho t đ ng c a đ n v đó

Ng i s d ng có th so sánh báo cáo tài chính v i nhi u đ n v khác đ đánh giá tình hình tài chính, tình hình ho t đ ng và l u chuy n dòng ti n

Do v y, vi c đo l ng và trình bày các nghi p v kinh t ph i đ c th c

hi n m t cách nh t quán trong su t th i gian ho t đ ng c a đ n v đó Ngoài

ra, ng i s d ng ph i đ c thông báo v nh ng chính sách k toán đ c trình bày trong báo cáo tài chính, và b t c thay đ i nào v chính sách tài chính c ng nh tác đ ng c a nó

 K p th i: thông tin tài chính thích h p ph i có nh h ng đ n quy t

đ nh kinh t c a ng i s d ng Vi c k p th i bao g m c vi c cung c p thông tin trong khuôn kh th i gian quy đ nh N u có m t s ch m tr trong

vi c trình bày thông tin nó có th m t đi s h p lý Nhà qu n lý c n ph i cân

b ng gi a vi c cung c p báo cáo đúng th i đi m và cung c p thông tin đáng tin c y đ t đ c s cân b ng gi a tính h p lý và tính đáng tin c y, vi c quan tâm tr ng y u là xem th cái nào làm thõa mãn nhu c u c a ng i s

t đ nh kinh t

 Cân b ng gi a l i ích và chi phí: l i ích b t ngu n t thông tin c n cân

b ng v i chi phí cung c p thông tin Vi c tính toán l i ích và chi phí hoàn toàn là m t quá trình đánh giá

Thông tin báo cáo tài chính giúp ích cho nhà đ u t ra các quy t đ nh t t

h n, nh ng quy t đ nh có th t o nên k t qu h u hi u trên th tr ng v n và

c ng nh m t chi phí th p h n cho n n kinh t Các doanh nghi p t nhân

c ng thích l i ích, bao g m phát tri n nhi u h ng t i th tr ng v n, tác

đ ng m nh đ n m i quan h công chúng, và có th t o ra chí phí s d ng

v n th p h n L i ích c ng có th bao g m các quy t đ nh qu n lý t t h n

b i vì thông tin tài chính đ c s d ng n i b thì th ng là d a vào m t

ph n thông tin đ c chu n b cho m c đích báo cáo tài chính t ng h p

1.2.3 N i dung, hình th c trình bày, công b thông tin c a doanh nghi p nh và v a

i v i các DNNVV đ i t ng s d ng thông tin ch y u là ch s

h u/nhà qu n lý, các c quan nhà n c và ch n , do v y thông tin do DNNVV trình bày và cung c p ch y u là cung c p tình hình tài chính và

k t qu kinh doanh đ c trình bày đ n gi n, không c n đòi h i quá chi ti t

nh đ i v i các doanh nghi p l n M t khác đ i v i DNNVV các nghi p

v phát sinh c ng đ n gi n và ít ph c t p h n

Theo IASB m c tiêu cung c p thông tin tài chính c a DNNVV là cho

bi t v tình hình tài chính, k t qu kinh doanh và dòng l u chuy n ti n t

mà dùng đ ra các quy t đ nh b i các đ i t ng có nhu c u Chính vì v y

mà thông tin do DNNVV cung c p ch y u h ng t i nhà qu n lý/ch s

h u, c quan thu và chính ph và thông tin đ c cung c p d i d ng các báo cáo tài chính đ c th hi n qua báo cáo v tình hình tài s n (tài s n, n

và v n), báo cáo k t qu kinh doanh (thu nh p và chi phí) và báo cáo l u

chuy n ti n t (báo cáo v s thay đ i c a ti n và các kho n t ng đ ng

ti n qua các ho t đ ng v kinh doanh, đ u t và tài chính)

i v i Vi t Nam hi n nay theo Q 48/2006- ch đ k toán dành cho DNNVV thì thông tin c a DNNVV bao g m:

- Báo cáo k t qu kinh doanh

- Thuy t minh báo cáo tài chính

- B ng cân đ i tài kho n (khi n p cho c quan thu )

- Báo cáo l u chuy n ti n t (khuy n khích l p)

1.3 Xu th h i nh p và ti n trình h i nh p c a k toán qu c t

t i Vi t Nam

T khi Vi t Nam chính th c m c a th tr ng c ng nh cho phát tri n nhi u thành ph n kinh t t 1986 thì n n kinh t b t đ u có nh ng b c phát tri n H n 30 n m phát tri n cho đ n hi n nay n n kinh t n c ta đang trong giai đo n n n kinh t th tr ng phát tri n theo đ nh h ng XHCN v i nhi u thách th c và c h i m i c bi t là khi n c ta gia nh p WTO thì c

h i tham gia th tr ng v i th gi i g n h n và ngày càng nhi u qu c gia

đ n đ u t t i Vi t Nam Ví d trong n m 2009 FDI vào Vi t Nam là 12 t USD, n m 2010 18,5 t USD, và 6 tháng đ u n m 2011 FDI đ ng ký vào

n c ta là 5,3 t USD, ch ng t Vi t Nam đang ngày càng tr thành đi m

thu hút đ u t h p d n và trong n m 2010 theo IMF đánh giá Vi t Nam

đ ng th 3 trong khu v c ông Nam Á v thu hút nhà đ u t

ây là m t tín hi u đáng m ng c a n n kinh t Vi t Nam và đ ng th i

c ng là m t thách th c cho môi tr ng qu n lý t i Vi t Nam, trong đó có

m ng liên quan đ n k toán Do ngày càng nhi u nhà đ u t t i nhi u n i trên th gi i đ u t vào n c ta, và các nhà đ u t mong mu n có đ c thông tin tình hình tài chính, ho t đ ng kinh doanh t i các qu c gia có th

t ng đ ng v i báo cáo t i tr s chính đ có th so sánh và có các quy t

đ nh kinh t đúng đ n thì h th ng k toán t i các qu c gia ph i t ng đ ng

v i nhau Chính vì m i qu c gia trên th gi i đ a ra m t ch đ k toán riêng nên vi c l p m t báo cáo tài chính h p nh t r t ph c t p ng tr c

lý do này mà h th ng chu n m c k toán qu c t ra đ i đ đáp ng nhu c u

l p BCTC th ng nh t gi a các qu c gia

IAS, hi n nay đ c g i là IFRS đ c ban hành b i IASB thành l p

n m 2001 (ban đ u đ c g i là y ban Chu n m c k toán qu c t -IASC -

đ c thành l p n m 1973), thu c Liên đoàn k toán qu c t (IFAC) M c tiêu

c a IASB là nghiên c u, so n th o và công b các chu n m c k toán đ c

s d ng b i các doanh nghi p và các t ch c khác trong vi c l p và trình bày báo cáo tài chính và c g ng đ t đ c s th ng nh t chung trên ph m vi toàn

th gi i Cho đ n nay IASB đã ban hành 51 chu n m c k toán qu c t và vào tháng 7/2009 IASB đã ban hành IFRS dành cho DNNVV

i v i Vi t Nam t 1945 khi b t đ u phát tri n h th ng k toán cho

đ n nay đã tr i qua r t nhi u l n ban hành và s a đ i h th ng k toán Vào ngày 1/11/1995 nhà n c đã ban hành ch đ k toán doanh nghi p s n xu t kinh doanh theo Q 1141-TC/Q /C KT đánh d u m t b c phát tri n l n Tuy nhiên trong giai đo n này k toán Vi t Nam còn nh h ng nhi u t k

toán Pháp và ch a có s hòa h p v i thông l qu c t vì ch a có đi u ki n nghiên c u và th i gian này nhu c u h i t k toán qu c t ch a cao Vào

n m 1996 nhà n c ban hành thêm nhi u v n b n k toán quan tr ng nh Q 1177/Q /C KT ngày 23/12/1996 v ban hành ch đ k toán cho DNNVV,… và đ n n m 2006 nhà n c ban hành Q 15/2006/Q -BTC ngày 20/3/2006 v ch đ k toán cho doanh nghi p v a và l n, ban hành

Q 48/2006/Q -BTC ngày 14/9/2006 v ch đ k toán cho DNNVV và tính đ n n m 2010 nhà n c ban hành thêm thông t 244/TT-BTC ngày 31/12/2009 nh m s a đ i, b sung ch đ k toán doanh nghi p Bên c nh đó cùng v i vi c nhà n c ban hành 26 chu n m c k toán Vi t Nam cho th y

m t s hòa nh p v i thông l k toán qu c t nh chu n m c k toán 17-k toán thu thu nh p doanh nghi p,…

Hi n t i Vi t Nam đã ban hành đ c 26 chu n m c k toán, so v i qu c t ít

h n nhi u (51 chu n m c), nh ng chu n m c này đ c nhà n c biên so n phù h p v i tình hình th c t t i n c ta Tuy chu n m c k toán n c ta

c ng đã hòa nh p v i thông l k toán qu c t nh ng v n còn nhi u đi m khác bi t M t khác h th ng k toán còn mang tính c ng nh c, ch a linh

ho t và ph thu c hoàn toàn vào tính pháp lý c a nhà n c mà ít b chi ph i

b i h i ngh nghi p nh m t s qu c gia trên th gi i (M ,…) Do v y trong

th i gian t i đ phù h p h n v i xu th h i nh p nhà n c c n ban hành thêm nhi u chu n m c m i nh chu n m c v công c phái sinh, chu n m c cho ngành ngân hàng,…