Hoàn thiện hệ thống báo cáo kế toán của các tỉnh , thành phố trực thuộc tập đoàn bưu chính viễn thông Việt Nam

Tác gi Hu nh Hoa Mai... Tác gi Hu nh Hoa Mai... BCTC Báo cáo tài chính... Phòng K toán th ng kê tài chính vi n thông t nh, thành ph Phó phòng KTTKTC K toán tr ng vi n thông tnh, thành

HU NH HOA MAI

TP H CHÍ MINH - N m 2009

d n và giúp đ tôi th c hi n t t lu n v n này c ng nh hoàn thi n ki n th c chuyên môn c a mình

Tôi xin trân tr ng c m n đ n các Th y Cô Khoa K Toán Ki m Toán Tr ng

i H c Kinh T TP.H Chí Minh đã truy n đ t cho tôi nh ng ki n th c quý báu trong

th i gian tôi h c t p t i tr ng

Tôi xin trân tr ng c m n Khoa K Toán – Ki m Toán, Phòng qu n lý đào t o sau đ i h c – Tr ng i H c Kinh T TP.H Chí Minh đã t o đi u ki n giúp đ tôi trong quá trình nghiên c u và hoàn thành lu n v n

Tác gi

Hu nh Hoa Mai

ngu n g c rõ ràng

Tác gi

Hu nh Hoa Mai

Danh m c các ký hi u, ch vi t t t

Danh m c các b ng, bi u

Danh m c các hình v , đ th

M U 1

CH NG 1 : T NG QUAN V K TOỄN VÀ H TH NG BỄO CỄO K TOỄN 4

1.1 V N CHUNG V K TOỄN VÀ BỄO CỄO K TOỄN 4

1.1.1 nh ngh a k toán 4

1.1.2 M c tiêu vƠ đ i t ng s d ng thông tin trên báo cáo k toán 4

1.1.2.1 M c tiêu c a k toán 4

1.1.2.2 i t ng s d ng thông tin k toán 6

1.1.3 Báo cáo k toán 8

1.1.3.1 Khái ni m v báo cáo k toán 8

1.1.3.2 M c đích c a báo cáo k toán 9

1.1.3.3 Yêu c u đ i v i báo cáo k toán 10

1.2 C THÙ C A NGÀNH VI N THÔNG VÀ CÁC LO I BÁO CÁO TÀI CHÍNH 11

1.2.1 c thù c a ngƠnh vi n thông 11

1.2.1.1 Tính vô hình c a s n ph m d ch v vi n thông 11

1.2.1.2 Quá trình s n xu t kinh doanh vi n thông mang tính dây chuy n 13

1.2.1.3 Quá trình s n xu t g n li n v i quá trình tiêu th s n ph m 14

1.2.1.4 T i tr ng không đ ng đ u theo th i gian và không gian 15

1.2.2 Các lo i báo cáo tƠi chính l p theo quy đ nh c a T p đoƠn 17

1.2.2.1 Báo cáo tài chính n m và báo cáo tài chính gi a niên đ 17

1.2.2.2 Báo cáo tài chính h p nh t 17

K T LU N CH NG 1 17

2.1 T NG QUAN V CỄC VI N THỌNG T NH, THÀNH PH TR C

THU C VNPT 18

2.1.1 Khái quát quá trình hình thƠnh c a các vi n thông t nh, thƠnh ph tr c thu c VNPT 18

2.1.2 C c u t ch c c a các VTT tr c thu c VNPT 19

2.1.3 Ch c n ng c a các VTT tr c thu c VNPT 20

2.1.4 C c u qu n lỦ tài chính 21

2.1.5 Tình hình ho t đ ng c a VNPT 21

2.1.5.1 M t s k t qu đ t đ c trong n m 2007, 2008 21

2.1.5.2 K ho ch và m c tiêu tài chính n m 2009 23

2.1.6 Th c tr ng h th ng k toán c a VTT tr c thu c VNPT 23

2.1.6.1 Hình th c t ch c b máy k toán 23

2.1.6.2 C c u t ch c b máy k toán 24

2.1.6.3 Ch đ k toán áp d ng 24

2.1.6.4 Hình th c k toán trên máy tính 26

2.1.6.5 H th ng tài kho n s d ng 26

2.1.6.6 H th ng báo cáo k toán c a VNPT 27

2.2 TH C TR NG H TH NG BỄO CỄO K TOỄN C A CỄC VI N THÔNG T NH, THÀNH PH TR C THU C VNPT 28

2.2.1 M c đích c a vi c l p báo cáo k toán 28

2.2.2 Th i h n n p, nh n báo cáo k toán 28

2.2.3 N i dung h th ng báo cáo k toán c a các VTT tr c thu c VNPT 28

2.2.3.1 H th ng báo cáo k toán tài chính 29

2.2.3.2 H th ng báo cáo k toán qu n tr (hay Báo cáo k toán n i b ) 32

2.3 ỄNH GIỄ V H TH NG BỄO CỄO K TOỄN C A CỄC VI N THÔNG T NH, THÀNH PH TR C THU C VNPT 35

2.3.2.2 i v i báo cáo k toán qu n tr 40

K T LU N CH NG 2 42

CH NG 3: HOÀN THI N H TH NG BỄO CỄO K TOỄN C A CỄC VI N THỌNG T NH, THÀNH PH TR C THU C T P OÀN B U CHệNH VI N THỌNG VI T NAM 43

3.1 PH NG H NG HOÀN THI N H TH NG BỄO CỄO TÀI CHệNH VÀ BỄO CỄO QU N TR 43

3.2 N I DUNG HOÀN THI N H TH NG BỄO CỄO K TOỄN C A CỄC VI N THỌNG T NH, THÀNH PH TR C THU C VNPT 44

3.2.1 HoƠn thi n h th ng báo cáo tƠi chính 44

3.2.1.1 V B ng Cân i K toán 44

3.2.1.2 Báo cáo k t qu ho t đ ng kinh doanh 47

3.2.1.3 Báo cáo l u chuy n ti n t 48

3.2.1.4 B n thuy t minh báo cáo tài chính 50

3.2.2 HoƠn thi n h th ng báo cáo k toán qu n tr 51

3.2.2.1.V công tác hoàn thi n các báo cáo k toán n i b s n có c a VTT 51

3.2.2.2 Xây d ng h th ng báo cáo qu n tr d toán 53

3.2.2.3 V l p báo cáo b ph n 57

3.2.2.3.1 Gi i thi u v mô hình báo cáo b ph n 57

3.2.2.3.2 M t s m u bi u báo cáo b ph n có th l p các VTT 58

3.3 I U KI N TH C HI N CÁC GI I PHÁP 60

3.3.1 V phía NhƠ n c 60

3.3.2 i v i T p đoƠn B u chính Vi n thông Vi t Nam 65

3.3.3 i v i các vi n thông t nh, thƠnh ph 67

K T LU N CH NG 3 70

K T LU N 71

Ph l c 2: B ng cân đ i k toán

Ph l c 3: Báo cáo k t qu ho t đ ng kinh doanh

Ph l c 4: Báo cáo l u chuy n ti n t

Ph l c 5: Thuy t minh báo cáo tài chính

Ph l c 6: D toán s n l ng và doanh thu

Ph l c 7: D toán chi phí

Ph l c 8: D toán s a ch a tài s n c đ nh

Ph l c 9: D toán t ng h p doanh thu chi phí

Ph l c 10: S n l ng, doanh thu bc-vt và thu giá tr gia t ng

Ph l c 11: Chi phí s n xu t kinh doanh theo y u t

BCTC Báo cáo tài chính

Bi u 1.1 Quy trình k toán 5

Bi u 1.2 i t ng s d ng thông tin k toán 7

Bi u 2.1 Trình t ghi s k toán theo hình th c k toán ch ng t ghi s 25

Bi u 2.2 Các ch tiêu c b n phân tích tình hình tài chính đ n v 37

B ng 2.1 K t qu kinh doanh n m 2007, 2008 c a VNPT 21

B ng 2.2 K ho ch m t s ch tiêu n m 2009 c a VNPT 23

B ng 3.1 T ng h p chi ti t s d tài kho n ph i thu khách hàng c a vi n thông … n m 2005-2008 45

B ng 3.2 Tài s n ng n h n sau khi lo i tr 46

B ng 3.3 K t qu ho t đ ng kinh doanh 48

B ng 3.4 Báo cáo tình hình thu n b u đi n phí 51

B ng 3.5 Giá thành s n xu t s n ph m, d ch v 52

B ng 3.6 Báo cáo b ph n c a công ty Z 57

B ng 3.7 Báo cáo b ph n theo khu v c n m 2008 59

B ng 3.8 B ng báo cáo b ph n theo s n ph m n m 2008 60

S đ 2.1 C c u t ch c các vi n thông t nh, thành ph 20

S đ 2.2 T ch c b máy k toán VNPT 24

S đ 2.3 Trình t ghi s k toán theo hình th c k toán trên máy tính 26

th 2.1 K t qu 1 s ch tiêu n m 2007, 2008 22

M U

1 Lụ DO CH N TÀI

Cùng v i s phát tri n nhanh chóng c a khoa h c công ngh , xu th h i nh p

gi a vi n thông ậ tin h c ậ truy n thông và xu th toàn c u hoá d ch v v a là c

h i, v a là nh ng thách th c l n đ t ra cho T p đoàn B u chính Vi n thông Vi t Nam Nhi m v phát tri n m t m ng vi n thông b n v ng, đ s c c nh tranh trong

th i k h i nh p kinh t qu c t và ti p t c hi n đ i hoá m ng l i đòi h i T p đoàn

B u chính Vi n thông Vi t Nam ph i có ph ng án đ i m i t ch c ho t đ ng kinh doanh đ phù h p v i đ c đi m n n kinh t c a đ t n c trong giai đo n h i nh p kinh t qu c t Vì th cu i n m 2007 vi n thông t nh, thành ph đ c thành l p t

vi c chia tách B u đi n t nh, thành ph ây là k t qu c a ti n trình đ i m i t

ch c t i T p đoàn B u chính Vi n thông Vi t Nam theo ch tr ng c a Nhà n c

v vi c t ch c mô hình T p đoàn và chia tách b u chính vi n thông, nh m t o đi u

ki n cho kinh doanh b u chính, vi n thông cùng phát tri n, k p th i thích ng v i môi tr ng c nh tranh, h i nh p kh ng đ nh v th c a mình trên l nh v c vi n thông trong n c và th gi i, t ng c ng ti m l c kinh t nâng cao kh n ng c nh tranh trên th tr ng thì ngoài y u t khách hàng, VNPT c n đ c bi t chú tr ng c i thi n khâu qu n lý tài chính, trong đó k toán là m t trong nh ng công c qu n lý tài chính khá h u hi u

Thông tin trình bày trên báo cáo k toán tr nên h t s c đa d ng, càng có ý ngh a đ c bi t quan tr ng Thông tin c n ph i đ m b o đ c tính h u ích đ i v i nhi u đ i t ng s d ng, đáp ng đ c yêu c u phát tri n và qu n lý n n kinh t nhi u thành ph n phát tri n đa d ng theo c ch th tr ng đ nh h ng Xư h i ch ngh a, đ ng th i ph i hoà h p v i thông l qu c t , v i yêu c u kinh t qu c t VNPT c ng không n m ngoài thông l chung đó, h th ng báo cáo k toán c a các

vi n thông t nh, thành ph tr c thu c VNPT có nhi u u đi m nh ng c ng b c l nhi u t n t i và đang đ c các nhà qu n lý quan tâm s a ch a và hoàn thi n

Xu t phát t th c tr ng trên tác gi đư l a ch n đ tài: “HoƠn thi n h th ng

báo cáo k toán c a các vi n thông t nh, thƠnh ph tr c thu c T p đoƠn B u

chính Vi n thông Vi t Nam” đ nghiên c u ây không ch là v n đ th i s quan

tr ng mà còn mang tính chi n l c lâu dài đ c Chính ph , các c p B , Ngành và lưnh đ o T p đoàn quan tâm

2 M C ệCH NGHIểN C U

Nghiên c u nh ng v n đ lý lu n chung v báo cáo k toán, tìm hi u th c tr ng

h th ng báo cáo k toán áp d ng t i các vi n thông t nh, thành ph tr c thu c VNPT hi n nay nh m đ xu t ph ng h ng và n i dung hoàn thi n h th ng báo cáo k toán c a các vi n thông t nh, thành ph tr c thu c VNPT

3 I T NG VÀ PH M VI NGHIểN C U

- i t ng nghiên c u: Báo cáo k toán c a các vi n thông t nh, thành ph

tr c thu c T p đoàn B u chính vi n thông Vi t Nam

- Ph m vi nghiên c u: ch t p trung nghiên c u m t s các vi n thông t nh, thành ph tr c thu c T p đoàn B u chính vi n thông Vi t Nam

4 PH NG PHỄP NGHIểN C U

- Lu n v n s d ng ph ng pháp duy v t bi n ch ng và duy v t l ch s , nghiên c u v n đ trong m i quan h ph bi n và trong s v n đ ng, phát tri n; k t

h p s d ng đ ng b ph ng pháp phân tích, ph ng pháp đ i chi u, so sánh làm

ph ng pháp lu n c b n cho vi c nghiên c u, hoàn thi n h th ng báo cáo k toán

áp d ng t i các vi n thông t nh, thành ph tr c thu c VNPT

5 NH NG ịNG GịP C A TÀI

- H th ng hoá nh ng v n đ lý lu n c b n v k toán và báo cáo k toán

- ánh giá th c tr ng c a h th ng báo cáo tài chính và báo cáo qu n tr t i các vi n thông t nh, thành ph tr c thu c T p đoàn B u chính vi n thông Vi t Nam

- xu t các gi i pháp hoàn thi n l p báo cáo tài chính và báo cáo k toán

qu n tr t i các vi n thông t nh, thành ph tr c thu c T p đoàn B u chính vi n thông Vi t Nam

6 K T C U C A TÀI

Lu n v n ngoài ph n m đ u, k t lu n, các ph l c và danh m c tài li u tham

kh o, g m có 3 ch ng:

Ch ng 1: T ng quan v k toán và h th ng báo cáo k toán

Ch ng 2: Th c tr ng h th ng báo cáo k toán c a các vi n thông t nh, thành

ph tr c thu c T p đoàn b u chính vi n thông Vi t Nam

Ch ng 3: Hoàn thi n h th ng báo cáo k toán c a các vi n thông t nh, thành

ph tr c thu c T p đoàn b u chính vi n thông Vi t Nam

CH NG 1 : T NG QUAN V K TOỄN

1.1 V N CHUNG V K TOỄN VÀ BỄO CỄO K TOỄN

1.1.1 nh ngh a k toán

Do đ i s ng xư h i con ng i hình thành và phát tri n qua r t nhi u giai đo n nên cách nh n th c c a con ng i v b n ch t và n i dung c a k toán trong m i giai đo n c ng có nhi u s khác nhau Vì th , đ nh ngh a v k toán trong t ng th i

k c ng không gi ng nhau

Trong th i k s khai, ng i ta quan ni m k toán ch là m t ph ng pháp,

m t ho t đ ng gi n đ n, m t cách th c đ phân chia k t qu và theo dõi di n bi n

c a các nghi p v kinh t phát sinh

Trong c ch t p trung bao c p, b n ch t c a k toán theo đi u l t ch c k toán Nhà n c Vi t Nam đư đ nh ngh a : “K toán là công vi c ghi chép, tính toán

b ng con s d i hình th c giá tr , hi n v t và th i gian lao đ ng, ch y u d i hình

th c giá tr đ ph n nh ki m tra tình hình v n đ ng c a các lo i tài s n, quá trình

và k t qu ho t đ ng s n xu t kinh doanh, s d ng v n và kinh phí c a Nhà n c,

c ng nh t ng t ch c, xí nghi p”

Hay “k toán là công vi c tính toán, ghi chép b ng con s bi u hi n giá tr ti n

t t t c các nghi p v kinh t phát sinh trong t t c các đ n v c quan, xí nghi p” Theo Lu t k toán c a Vi t Nam đ c Qu c h i thông qua ngày 17/6/2003 thì

đ th ng nh t qu n lý k toán, b o đ m k toán là công c qu n lý, giám sát ch t

ch có hi u qu m i ho t đ ng kinh t , tài chính, cung c p thông tin đ y đ , trung

th c, k p th i, công khai, minh b ch, đáp ng yêu c u t ch c, qu n lý đi u hành

c a c quan nhà n c, doanh nghi p, t ch c và cá nhân đư đ a ra đ nh ngh a v k

toán nh sau: “K toán là vi c thu th p, x lý, ki m tra, phân tích và cung c p thông tin kinh t , tài chính d i hình th c giá tr , hi n v t và th i gian lao đ ng”

1.1.2 M c tiêu vƠ đ i t ng s d ng thông tin trên báo cáo k toán

1.1.2.1 M c tiêu c a k toán

M c tiêu c b n c a k toán là cung c p thông tin v tài chính c a m t t ch c

kinh t Thông tin mà k toán ph n nh đây ch y u là thông tin c a t ch c kinh doanh có m c tiêu chính là l i nhu n Nh ng thông tin v tài chính mà h th ng k toán cung c p c n thi t cho nh ng ng i ra quy t đ nh qu n lý trong quá trình l p

k ho ch và giám sát ho t đ ng c a doanh nghi p Ngoài ra thông tin tài chính còn

c n cho c nh ng ng i bên ngoài doanh nghi p nh các ch s h u, ng i cho vay, nhà đ u t , các c quan Nhà n c có liên quan v i doanh nghi p… Nh ng

ng i này c ng c n đ c cung c p thông tin v tình hình tài chính và k t qu ho t

đ ng c a doanh nghi p đ xem xét đ ra quy t đ nh thích h p

Theo Meis và Meigs, 1995 thì cho r ng k toán có 2 m c tiêu ch y u:

M t là, phân lo i, t ng h p và truy n đ t nh ng thông tin v tài chính c a m t

t ng h p các thông tin m t cách có hi u qu ph c v cho vi c ra quy t đ nh k p th i

và đúng đ n

Ho t đ ng kinh t

Economic activities

X lý k toán The accounting process

Nh ng ng i ra quy t

đ nh- Decision makers

Thông tin k toán Accounting Information

1.1.2.2 i t ng s d ng thông tin k toán

 i t ng s d ng báo cáo tƠi chính

T i đo n 9, trong báo cáo v “Khuôn kh đ so n th o và trình bày các báo

cáo tài chính”, y ban chu n m c k toán qu c t (IASB) xác đ nh:

“Nh ng ng i s d ng báo cáo tài chính g m các nhà đ u t hi n t i, nh ng

ng i làm thuê, các nhà cho vay, các nhà cung c p, các ch n th ng m i khác,

các khách hàng, nhà n c và các c quan c a nó và c ng đ ng H dùng báo cáo tài chính đ đáp ng nhu c u thông tin khác nhau c a h ”

+ Các nhà đ u t : nh ng ng i cung c p v n và các c v n c a h quan tâm

đ n nh ng r i ro và nh ng l i t c mang l i t s đ u t c a h

+ Nh ng ng i làm thuê: quan tâm đ n nh ng thông tin v s n đ nh và kh

n ng sinh l i c a doanh nghi p, đ m b o cu c s ng c a công nhân

+ Các nhà cho vay: quan tâm đ n nh ng thông tin cho phép h xác đ nh có cho vay (hay không), ti n lưi s đ c tr khi đ n h n hay không

+ Các nhà cung c p và các ch n khác: quan tâm đ n nh ng thông tin cho phép h xác đ nh xem s ti n h đang làm ch s đ c tr khi đ n h n hay không + Các ch n có th quan tâm đ n m t doanh nghi p qua m t k ng n h n các nhà cho vay tr khi h ph thu c vào s liên t c c a doanh nghi p nh m t khách hàng th y u

+ Các khách hàng: quan tâm đ n nh ng thông tin v s liên t c c a m t doanh nghi p, đ c bi t khi h có s liên quan lâu dài ho c b ph thu c vào doanh nghi p + Nhà n c và các c quan nhà n c: quan tâm đ n vi c s d ng tài nguyên,

h đòi h i thông tin đ đi u ch nh các ho t đ ng c a các doanh nghi p, xác đ nh chính sách thu c ng nh làm c n c đ th ng kê thu nh p c a qu c gia và các

th ng kê t ng t

+ C ng đ ng: các doanh nghi p nh h ng đ n các thành viên c a c ng đ ng theo nhi u cách khác nhau nh s đóng góp quan tr ng c a doanh nghi p vào s phát tri n kinh t đ a ph ng, gi i quy t th t nghi p, môi tr ng…

nghi p ánh giá, l p k ho ch, chi n l c kinh doanh c a đ n v

2 Ng i lao đ ng S g n bó lâu dài v i doanh nghi p, so sánh v ti n l ng, ti n công

II i t ng bên ngoƠi doanh nghi p

3 Nhà cung c p Kh n ng thanh toán, kh n ng t o ti n c a doanh nghi p

5 Ch n Kh n ng thanh toán, kh n ng t n t i và s c sinh l i

6 i th c nh tranh nh giá s n ph m, marketing, th ph n

7 C quan qu n lý

Nhà n c Tính tuân th pháp lu t v tài chính, kinh t

 i t ng s d ng báo cáo k toán qu n tr

Khác v i báo cáo tài chính, báo cáo k toán qu n tr đ c so n th o và trình bày nh m đáp ng nhu c u thông tin c a đ i t ng s d ng trong n i b doanh nghi p - các nhà qu n lý

Vai trò ch y u c a nhà qu n lý là ra quy t đ nh, đ th c hi n đ c vai trò này các nhà qu n lý c n thông tin, nhu c u thông tin có đ c t nhi u ngu n, m t trong

nh ng ngu n cung c p thông tin cho các nhà qu n lý là k toán qu n tr i v i t t

c các doanh nghi p, các nhà qu n lý c n 3 thông tin sau:

Thông tin ph c v cho vi c xây d ng k ho ch đ đ t đ c m c tiêu ho t

1.1.3 Báo cáo k toán

1.1.3.1 Khái ni m v báo cáo k toán

Vi t Nam, khi n n kinh t v n hành theo c ch k ho ch hóa t p trung, có

r t nhi u đ nh ngh a báo cáo k toán khác nhau:

“Báo cáo k toán là ph ng pháp k toán t ng h p s li u t các s k toán theo các ch tiêu kinh t v tình hình và k t qu kinh doanh, s d ng v n c a đ n v

k toán trong m t th i k nh t đ nh vào m t h th ng m u bi u báo cáo quy đ nh”.1

“Báo cáo k toán là ph ng pháp k toán t ng h p s li u k toán theo các

ch tiêu kinh t tài chính ph n ánh tình hình tài s n t i m t th i đi m và k t qu

ho t đ ng kinh doanh c a Xí nghi p trong m t th i k nh t đ nh vào m t bi u m u báo cáo đã quy đ nh”.2

Các đ nh ngh a trên đ u th ng nh t r ng báo cáo k toán là m t trong các

ph ng pháp c a k toán đ c s d ng đ th c hi n các ch c n ng ph n ánh và

ki m tra đ i v i đ i t ng k toán trong n n kinh t v n hành theo c ch k ho ch hóa t p trung

Khi n n kinh t chuy n sang c ch th tr ng có s qu n lý nhà n c theo

đ nh h ng Xư h i ch ngh a, quan ni m v báo cáo k toán có s thay đ i: “Báo cáo k toán đ nh k là nh ng báo cáo t ng h p nh t v tình hình tài s n, công n và ngu n v n, c ng nh tình hình tài chính, k t qu kinh doanh trong k c a doanh nghi p nh m ph c v các yêu c u thông tin cho vi c đ ra các quy t đ nh c a ch doanh nghi p, h i đ ng qu n tr doanh nghi p, nhà đ u t , ng i cho vay hi n t i,

t ng lai và các c quan, t ch c ch c n ng”.3

Hi n nay, k toán đ c phân chia thành k toán tài chính và k toán qu n tr theo đ nh h ng x lý và cung c p thông tin g n li n v i yêu c u qu n lý n i b và đáp ng cho nhu c u c a các đ i t ng khác bên ngoài K t qu c a k toán qu n tr

là h th ng báo cáo n i b ph c v cho yêu c u ho ch đ nh, ki m soát và ra quy t

đ nh c a b n thân đ n v k toán

1 Giáo trình k toán công nghi p, 1982, [5]

2 K toán xí nghi p s n xu t (t p II), 1991, [13]

3 Ch đ báo cáo k toán đ nh k áp d ng cho doanh nghi p,1994,[4]

quy t đ nh s 1141-TC/Q /C KT, ban hành ngày 1/1/1995 c a B tr ng

B Tài chính, thu t ng “Báo cáo tài chính” l n đ u tiên đ c s d ng trong v n

b n pháp quy v k toán Vi t Nam

y ban chu n m c k toán qu c t (IASB) c ng xác đ nh “Báo cáo tài chính

đ c so n th o và trình bày cho nh ng ng i s d ng bên ngoài b i các doanh nghi p trên th gi i”

Theo chu n m c k toán qu c t “Báo cáo tài chính là nh m bi u th theo m t

c u trúc ch t ch tình hình tài chính và các nghi p v giao d ch c a m t doanh nghi p”

Theo chu n m c s 21 “Trình bày báo cáo tài chính” thì “Báo cáo tài chính

ph n ánh tình hình tài chính, k t qu kinh doanh c a doanh nghi p” H th ng báo

cáo tài chính cung c p nh ng thông tin t ng h p v tình hình tài s n, ngu n v n

c ng nh tình hình v k t qu kinh doanh đ ph c v cho nhu c u qu n lý b n thân doanh nghi p và các đ i t ng khác bên ngoài doanh nghi p

Tùy theo đ i t ng s d ng thông tin k toán mà h th ng báo cáo k toán

đ c chia thành h th ng báo cáo tài chính cung c p cho t t c các đ i t ng s

d ng bên ngoài doanh nghi p và h th ng báo cáo k toán qu n tr - ch cung c p cho các đ i t ng s d ng trong n i b doanh nghi p

1.1.3.2 M c đích c a báo cáo k toán

M c đích c a báo cáo tài chính đ c y ban chu n m c k toán qu c t xác

đ nh là cung c p thông tin v tình hình tài chính (ch y u trong b ng cân đ i k toán); k t qu ho t đ ng kinh doanh (Cung c p trong báo cáo k t qu ho t đ ng kinh doanh) và nh ng thay đ i v tình hình tài chính c a doanh nghi p, giúp đánh giá các ho t đ ng kinh doanh, đ u t tài chính trong k , giúp d đoán kh n ng t o

ra ti n và nhu c u s d ng ti n trong t ng lai (Báo cáo l u chuy n ti n t )

Vi t Nam m c đích c a báo cáo tài chính đ c xác đ nh t i chu n m c s

21ậ Trình bày báo cáo tài chính t i đi u 5 kho n m c quy đ nh chung là “Báo cáo tài chính dùng đ cung c p thông tin v tình hình tài chính, tình hình kinh doanh và các lu ng ti n c a m t doanh nghi p, đáp ng yêu c u qu n lý c a ch doanh

nghi p, c quan Nhà n c và nhu c u h u ích c a nh ng ng i s d ng trong vi c

đ a ra các quy t đ nh kinh t Báo cáo tài chính ph i cung c p nh ng thông tin c a

m t doanh nghi p”

Ngoài các thông tin này, doanh nghi p còn ph i cung c p các thông tin khác trong B n thuy t minh báo cáo tài chính nh m gi i trình thêm v các ch tiêu đư

ph n ánh trên các báo cáo tài chính t ng h p và các chính sách k toán đư áp d ng

đ ghi nh n các nghi p v kinh t phát sinh, l p và trình bày báo cáo tài chính

1.1.3.3 Yêu c u đ i v i báo cáo k toán

 Yêu c u đ i v i báo cáo tƠi chính

 Yêu c u l p và trình bày báo cáo tài chính:

Vi c l p và trình bày báo cáo tài chính ph i tuân th các yêu c u quy đ nh t i

Chu n m c k toán s 21 “Trình bày báo cáo tài chính” g m:

- Trung th c và h p lý

- L a ch n và áp d ng các chính sách k toán phù h p v i quy đ nh c a t ng chu n m c k toán nh m đ m b o cung c p thông tin thích h p v i nhu c u ra quy t đ nh kinh t c a ng i s d ng và cung c p thông tin đáng tin c y, khi:

+ Trình bày trung th c, h p lý tình hình tài chính, tình hình và k t qu kinh doanh c a doanh nghi p

+ Ph n ánh đúng b n ch t kinh t c a các giao d ch và s ki n không ch đ n thu n ph n ánh hình th c h p pháp c a chúng

+ Trình bày khách quan không thiên v

+ Tuân th nguyên t c th n tr ng

+ Trình bày đ y đ m i khía c nh tr ng y u

 Nguyên t c l p và trình bày báo cáo tài chính

Vi c l p và trình bày báo cáo tài chính ph i tuân th sáu nguyên t c quy đ nh

t i Chu n m c k toán s 21 “Trình bày báo cáo tài chính” g m: Ho t đ ng liên

t c, c s d n tích, nh t quán, tr ng y u, t p h p, bù tr và có th so sánh đ c

 Yêu c u đ i v i báo cáo k toán qu n tr

Khác v i báo cáo tài chính, thông tin trên báo cáo qu n tr không ch u s chi

ph i c a các nguyên t c, các chu n m c k toán đ c th a nh n chung Tiêu chu n duy nh t đ i v i thông tin trên báo cáo qu n tr là tính có ích c a thông tin

Theo thông t s 53/2006/TT-BTC ngày 12 tháng 6 n m 2006 c a B Tài Chính v vi c h ng d n áp d ng k toán qu n tr t i đi u 6 ph n I có quy đ nh v yêu c u thi t l p h th ng báo cáo k toán qu n tr nh sau:

+ H th ng báo cáo k toán qu n tr c n ph i xây d ng phù h p yêu c u cung

c p thông tin ph c v qu n lý n i b c a t ng doanh nghi p c th

+ N i dung h th ng báo cáo k toán qu n tr c n đ m b o cung c p đ y đ và

đ m b o tính so sánh đ c c a các thông tin ph c v yêu c u qu n lý, đi u hành và

ra các quy t đ nh kinh t c a doanh nghi p

+ Các ch tiêu trong báo cáo k toán qu n tr c n ph i đ c thi t k phù h p

v i các ch tiêu c a k ho ch, d toán và báo cáo tài chính nh ng có th thay đ i theo yêu c u qu n lý c a các c p

H th ng báo cáo k toán qu n tr : H th ng báo cáo k toán qu n tr ch y u

c a m t doanh nghi p th ng bao g m: Báo cáo tình hình th c hi n và Báo cáo phân tích

Ngoài ra, c n c vào yêu c u qu n lý, đi u hành c a t ng giai đo n c th , doanh nghi p có th l p các báo cáo k toán qu n tr khác

1.2 C THÙ C A NGÀNH VI N THÔNG VÀ CÁC LO I BÁO CÁO TÀI CHÍNH

1.2.1 c thù c a ngành vi n thông

1.2.1.1 Tính vô hình c a s n ph m d ch v vi n thông

c đi m c b n c a s n ph m vi n thông là không ph i s n ph m v t ch t

ch t o m i, không ph i là hàng hóa c th , mà là hi u qu có ích c a quá trình truy n đ a tin t c t ng i g i đ n ng i nh n, s n ph m vi n thông th hi n d i

d ng d ch v

t o ra s n ph m vi n thông c n có s tham gia c a các y u t s n xu t nh : lao đ ng, t li u lao đ ng và đ i t ng lao đ ng

- Lao đ ng vi n thông bao g m: lao đ ng công ngh , lao đ ng qu n lý và lao

đ ng b tr

- T li u lao đ ng vi n thông: là nh ng ph ng ti n, thi t b thông tin dùng đ truy n đ a tin t c nh thi t b chuy n m ch, thi t b truy n d n, ph ng ti n v n chuy n, nhà c a,…

- i t ng lao đ ng vi n thông: là nh ng tin t c nh cu c đàm tho i, th

đi n t , b c fax,…

Do đ c tính vô hình c a d ch v vi n thông nên ngành vi n thông c n quan tâm đ n vi c truy n đ a tin t c ph i đ m b o chính xác, trung th c và có chính sách chiêu th thích h p

S phát tri n c a các d ch v vi n thông ph thu c r t nhi u vào s phát tri n kinh t xư h i c a đ t n c, vào s phát tri n c a các ngành kinh t qu c dân, vào

m c s ng c a ng i dân,… hay nói cách khác s t ng tr ng c a các d ch v vi n thông ph thu c vào s t ng tr ng c a các ngành kinh t qu c dân trong m i quan

h liên ngành ph c t p; ph thu c vào m i quan h gi a s n xu t và tiêu dùng; quan

h v c c u tiêu dùng h p lý c a m i cá nhân và c a toàn xư h i

Ho t đ ng c a xư h i r t đa d ng và phong phú Do đó các tin t c truy n đ a qua m ng l i vi n thông c ng r t đa d ng, th hi n d i các d ng âm thanh, hình

nh, ch vi t,… và các yêu c u v truy n đ a tin t c c ng r t khác nhau Ngành

vi n thông không nên th đ ng trông ch vào s xu t hi n nhu c u c a ng i s

d ng mà c n ph i có nh ng chi n l c, chính sách và bi n pháp nh m không ng ng

m r ng nhu c u d ch v vi n thông

vi c truy n đ a tin t c đ m b o chính xác, trung th c đòi h i vi c trang b

k thu t, công ngh , t ch c s n xu t trong vi n thông ph i tuân theo nh ng quy

đ nh r t ch t ch ng th i đ truy n đ a các d ng tin t c khác nhau, c n ph i s

d ng nhi u lo i thi t b thông tin khác nhau, nhi u công ngh khác nhau và nhi u

lo i lao đ ng có ngành ngh khác nhau

Chu k t o ra s n ph m vi n thông bao g m nhi u giai đo n c a quá trình s n

xu t, b t đ u t lúc nh n tin t c t ng i g i và k t thúc là phát cho ng i nh n

Hi u qu có ích c a lo i d ch v này chính là s n ph m c a ngành vi n thông Các

d ch v vi n thông không t n t i d i d ng v t ch t nên khách hàng khó có th đánh giá đ c giá tr d ch v vi n thông mà h nh n đ c Bên c nh đó, các nhà cung c p không th tr ng bày, ki m tra các d ch v vi n thông

Vì là s n ph m phi v t ch t nên s n ph m vi n thông không t n t i ngoài quá trình s n xu t, không th t n tr và thay th đ c Do đó, đòi h i s n ph m vi n thông ph i có ch t l ng cao đ t đ c đi u này, yêu c u ph i đ c trang b k thu t và quy trình công ngh hi n đ i và t ch c t t t t c các khâu

c đi m phi v t ch t c a s n ph m còn đ c th hi n s v ng m t c a nguyên v t li u c b n trong quá trình t o ra s n ph m i u này nh h ng đ n c

c u chi phí s n xu t kinh doanh d ch v vi n thông: chi phí nguyên v t li u chi m t

tr ng không đáng k , ph n chi phí ch y u t p trung ti n l ng tr cho lao đ ng nâng cao hi u qu s n xu t kinh doanh c n áp d ng các bi n pháp cho phù h p

1.2.1 2 Quá trình s n xu t kinh doanh vi n thông mang tính dơy chuy n

c đi m c a ngành vi n thông là quá trình s n xu t c a nó đ c phân b trên

kh p lưnh th đ t n c, nhi u qu c gia khác nhau cung c p d ch v vi n thông cho khách hàng c n có s ph i h p c a nhi u đ n v liên quan trong ngành

vi n thông tham gia T ng c quan riêng bi t nói chung không th t o ra s n ph m hoàn ch nh, c ng nh hi u qu có ích cho ng i s d ng, nh ng nó th c hi n nh ng công vi c c n thi t đ x lý l u l ng, ph c v h th ng chuy n m ch và đ ng truy n d n, k t qu cu i cùng là đ m b o hoàn thành d ch v - s n ph m hoàn

ch nh Do v y đ đ m b o ch t l ng tin t c truy n đ a c n ph i có qui đ nh th ng

nh t v th l th t c khai thác các d ch v vi n thông, qui trình khai thác, b o

d ng thi t b thông tin, chính sách đ u t phát tri n m ng, th ng nh t v đào t o cán b , c n có s ph i h p ch t ch v k thu t, nghi p v , lao đ ng trên ph m vi

r ng l n, trên qui mô c n c và m r ng ra ph m vi th gi i c đi m này đòi h i

s th ng nh t và tính k lu t cao trong vi c đ m b o k thu t m ng l i, s th ng

nh t v nghi p v trong t ch c khai thác; đòi h i ph i có s ch huy th ng nh t t

m t trung tâm và s g n bó gi a ho t đ ng vi n thông trong n c và qu c t

Trong ngành vi n thông t n t i hai khái ni m v s n ph m đó là:

- S n ph m hoàn ch nh: là k t qu có ích cu i cùng trong ho t đ ng s n xu t

c a t t c các b ph n vi n thông v vi c truy n đ a m t lo i tin t c hoàn ch nh nào

đó nh truy n đ a Fax, đi n báo, đi n tho i, t ng i g i đ n ng i nh n

- S n ph m công đo n: là k t qu có ích trong ho t đ ng s n xu t c a các đ n

v c s v truy n đ a tin t c m t giai đo n nh t đ nh c a quá trình s n xu t

Có nhi u b ph n vi n thông tham gia vào quá trình truy n đ a m t tin t c hoàn ch nh, trong khi đó vi c thanh toán c c ch di n ra m t n i th ng là n i

ch p nh n tin t c đi Ch ng h n nh b ph n thu c c khi ch p nh n c c đi n tho i đ c thu thuê bao ch g i

1.2.1 3 Quá trình s n xu t g n li n v i quá trình tiêu th s n ph m

D ch v vi n thông đ c s n xu t và tiêu dùng cùng th i đi m, ngh a là quá trình s d ng không th tách r i kh i quá trình s n xu t, hay nói cách khác hi u qu

có ích c a quá trình truy n đ a tin t c đ c tiêu dùng ngay trong quá trình s n xu t

c đi m này th hi n rõ nh t trong đi n tho i, n i mà quá trình truy n đ a tín hi u

đi n tho i - quá trình s n xu t, đ c th c hi n v i s tham gia c a ng i nói - quá trình tiêu th V i đ c đi m này ta nh n th y r ng:

- D ch v vi n thông không có t n kho

- Ch t l ng d ch v vi n thông c n ph i đ c th ng xuyên c i thi n và nâng cao b i vì nó nh h ng tr c ti p đ n ng i tiêu dùng i v i b t k ngành s n

xu t nào ch t l ng s n ph m c ng là v n đ quan tâm hàng đ u, đ c bi t là đ i v i ngành Vi n thông B i l đ i v i các ngành khác s n ph m sau khi s n xu t ra ph i

đ c ki m tra ch t l ng tr c khi đ a ra th tr ng, ng i tiêu dùng có th t ch i không mua s n ph m có ch t l ng kém ho c ch p nh n mua v i giá r h n Còn trong l nh v c vi n thông, dù mu n hay không ng i tiêu dùng c ng ph i s d ng

nh ng s n ph m mà ngành đư t o ra

Trong vi n thông quá trình s n xu t g n li n v i quá trình tiêu th s n ph m

Ng i s d ng s n ph m d ch v vi n thông ti p xúc tr c ti p v i nhi u khâu s n

xu t c a doanh nghi p vi n thông Ch t l ng ho t đ ng vi n thông nh h ng tr c

ti p đ n khách hàng và ng c l i trình đ s d ng các d ch v vi n thông c a khách hàng c ng nh h ng tr c ti p đ n ch t l ng vi n thông

Do đ c đi m không th tách r i gi a quá trình s n xu t và quá trình tiêu th nên đòi h i ng i tiêu dùng khi s d ng các d ch v vi n thông th ng ph i có m t

t i các v trí, đ a đi m c a B u đi n hay ph i có các thi t b b u đi n nh máy thuê bao Vì v y, đ thu hút và đáp ng k p th i m i nhu c u c a khách hàng, ngành

Vi n thông c n s m phát tri n m ng l i thông tin r ng kh p đ đ a d ch v vi n thông đ n m i đ i t ng s d ng

Vì quá trình tiêu dùng không tách r i quá trình s n xu t nên ngành vi n thông

th ng thu c c phí tr c khi ph c v khách hàng s d ng i v i các c quan, xí nghi p, cá nhân có ký h p đ ng v i doanh nghi p vi n thông, có th s d ng d ch

v vi n thông tr c và thanh toán sau vào m t th i đi m quy đ nh trong tháng Do

v y trong ngành Vi n thông xu t hi n khái ni m B u đi n phí ghi n

1.2.1 4 T i tr ng không đ ng đ u theo th i gian vƠ không gian

T i tr ng là l ng tin t c đ c truy n đ n yêu c u m t c s s n xu t nào đó

c a Vi n thông ph c v trong m t kho ng th i gian nh t đ nh

Ngành Vi n thông là ngành truy n đ a tin t c, đ quá trình truy n đ a tin t c

có th di n ra c n ph i có tin t c, và m i tin t c đ u do khách hàng mang đ n Nh

v y nhu c u v truy n đ a tin t c quy t đ nh s t n t i và phát tri n c a ngành Vi n thông L ng tin t c ph thu c vào nhu c u truy n đ a thông tin c a khách hàng Tuy nhiên, nhu c u truy n đ a thông tin đa d ng Nó xu t hi n không đ ng đ u v không gian, th i gian Nhu c u truy n đ a tin t c có th xu t hi n b t k n i nào, đâu có con ng i thì đó có nhu c u v thông tin Do v y c n b trí các ph ng

ti n thông tin trên ph m vi c n c, b trí m ng l i h p lí và th ng nh t v k thu t, nghi p v đ m ng l i qu c gia có th hoà nh p v i m ng l i qu c t Nhu

c u truy n đ a tin t c ph thu c nhi u vào tình hình phát tri n kinh t , chính tr ,

v n hóa, xư h i c a m i đ a ph ng Khi t ch c m ng l i, d ch v vi n thông c n

ph i đ m b o s cân đ i gi a nhu c u và kh n ng trong hi n t i và t ng lai

Nhu c u v truy n đ a tin t c xu t hi n không đ ng đ u theo th i gian và ph thu c vào nh p đ sinh ho t c a xư h i, l ng nhu c u khá l n vào gi làm vi c c a các c quan, doanh nghi p vào các k báo cáo, các ngày l t t, i u này đư nh

h ng r t l n đ n vi c t ch c quá trình s n xu t kinh doanh c a ngành Vi n thông + V th i gian: t i tr ng s bi n đ ng không đ ng đ u gi a các gi trong ngày, gi a các ngày trong tu n, gi a các tháng trong n m L ng tin t c luôn chi m

t tr ng khá l n t 6 gi sáng đ n 23 gi đêm, do đó ngoài kho ng th i gian này khách hàng s đ c gi m 30% c c phí, ho c khi khách hàng th c hi n các cu c

g i vào ngày th b y, ch nh t, ngày l , T t s đ c gi m 30% c c phí so v i

nh ng ngày khác

+ V không gian: t i tr ng s bi n đ ng không đ ng đ u gi a các vùng trong

m t n c, gi a các chi u trên cùng m t tuy n

S dao đ ng không đ ng đ u c a t i tr ng cùng v i nh ng qui đ nh v tiêu chu n ch t l ng đư đ c đ t ra khi n các đ n v kinh doanh vi n thông không th tích l y tin t c đ c mà ph i ti n hành truy n đ a tin t c đ m b o th i gian truy n

đ a th c t nh h n ho c b ng th i h n ki m tra

Trong đi u ki n yêu c u ph c v không đ ng đ u, nh ng ph i th a mưn t t nhu c u c a ng i tiêu dùng, các doanh nghi p cung c p d ch v vi n thông ph i d

tr đáng k n ng l c s n xu t nh ph ng ti n, thi t b thông tin, tài chính, Do

v y, chi phí lao đ ng c a Vi n thông cao h n so v i các chi phí khác Chính s không đ ng đ u c a t i tr ng vi n thông đư làm cho h s s d ng trang thi t b và

h s s d ng lao đ ng bình quân c a ngành th ng th p h n các ngành khác Vì

v y, c n hi u rõ và s d ng các ngu n d tr m t cách khoa h c đ tránh lưng phí,

t ng hi u qu s n xu t và th a mưn nhu c u truy n đ a thông tin c a khách hàng Tóm l i, Vi n thông là ngành v a ph c v v a kinh doanh nên ph i tính đ n

1.2.2 Các lo i báo cáo tƠi chính l p theo quy đ nh c a T p đoàn

G m báo cáo tài chính n m, báo cáo tài chính gi a niên đ và báo cáo tài chính h p nh t

1.2.2.1 Báo cáo tài chính n m và báo cáo tài chính gi a niên đ

H th ng báo cáo tài chính n m đ c áp d ng cho t t c các đ n v h ch toán

đ c l p, đ n v h ch toán ph thu c, đ n v s nghi p và T p đoàn

T p đoàn l p báo cáo tài chính h p nh t ph i tuân th quy đ nh t i chu n m c

k toán “Báo cáo tài chính h p nh t và k toán các kho n đ u t vào công ty con”

H th ng báo cáo tài chính gi a niên đ (Báo cáo tài chính quý) đ c áp d ng cho các đ n v thành viên h ch toán đ c l p, ph thu c, đ n v s nghi p và T p đoàn

1.2.2.2 Báo cáo tài chính h p nh t

T p đoàn B u chính vi n thông Vi t Nam có trách nhi m l p Báo cáo tài chính h p nh t đ t ng h p và trình bày m t cách t ng quát, toàn di n tình hình tài

s n, n ph i tr , ngu n v n ch s h u th i đi m l p báo cáo tài chính; tình hình

và k t qu ho t đ ng kinh doanh trong k báo cáo c a đ n v

K T LU N CH NG 1

H th ng báo cáo k toán nh là k t qu x lý thông tin c a h th ng k toán

nh m cung c p nh ng thông tin tài chính có ích cho nh ng ng i s d ng đ đ ra các quy t đ nh kinh t Tùy đ i t ng s d ng mà h th ng báo cáo k toán đ c phân bi t thành h th ng báo cáo tài chính và h th ng báo cáo k toán qu n tr

T ng h th ng báo cáo có đ i t ng s d ng cùng nhu c u thông tin c th khác nhau; có m c đích c th khác nhau; có yêu c u c th khác nhau nh h ng phát tri n c a t ng h th ng ch u s chi ph i c a môi tr ng k toán c th , g n v i không gian và th i gian c th

2.1.1 Khái quát quá trình hình thƠnh c a các VTT tr c thu c VNPT

T p đoàn B u chính Vi n thông Vi t Nam là t p đoàn kinh t đ u tiên đ c

Th t ng Chính ph cho phép thành l p theo quy t đ nh s 06/2006/Q -TTg Ngày 09/01/2006 v vi c thành l p công ty m - T p đoàn B u chính Vi n thông

Vi t Nam

T n m 1997, lưnh đ o ngành B u đi n đư đ nh h ng cho VNPT (khi đó còn

là T ng công ty BCVT Vi t Nam) d n s p x p, chu n b cho vi c tách riêng ho t

đ ng c a 2 kh i BC-VT Và VNPT đư b t tay tri n khai th c hi n ch tr ng này t

đ u n m 2001 Vi c tách BC-VT có 2 m c đích chính: Kh i b u chính đ c đ c l p

đ kh ng đ nh mình; kh i vi n thông đ c l p đ t p trung kinh doanh b c vào c nh tranh Tách ra, VNPT có đi u ki n đ h ch toán rõ và riêng hai ph n kinh doanh và công ích b i nhi u n m qua, hai m ng kinh doanh và ph c v đ c h ch toán chung

và bù l cho nhau c tính, trung bình m i n m kh i vi n thông trích l i nhu n bù

l sang cho kh i b u chính 100 tri u USD

Theo k ho ch ban đ u, l trình chia tách d ki n th c hi n trong 3 n m: N m

2001, thí đi m tách c p huy n 10 t nh (Lào Cai, Hà Tây, Hà Nam, Lâm ng,

B c Ninh, Long An, Ngh An, C n Th , Th a Thiên - Hu và à N ng) T i n m

2002, tri n khai tách c p huy n t i t t c các t nh, thành ph còn l i u n m 2003, hoàn thành mô hình tách BC-VT c p t nh trên trên toàn qu c Tuy nhiên, sau khi hoàn thành vi c tách BC-VT c p huy n vào n m 2002 thì vi c tách BC-VT c p

t nh, thành ph ch a th c hi n đ c Lý do b i vì m ng l i BC-VT c a VNPT quá

l n, tách ra và t ch c l i s n xu t, kinh doanh ph i tính toán đ đ m b o không xáo

tr n vi c cung c p d ch v BC-VT t i ng i dân

Ti p đó đ u n m 2005, VNPT thí đi m tách BC-VT c p t nh t i 6 t nh m i thành l p do tách đ a d hành chính VNPT đư thành l p 6 b u đi n t nh: C n Th -

H u Giang, c L c - c Nông và i n Biên - Lai Châu ch u trách nhi m t ch c

qu n lý m ng l i và kinh doanh d ch v b u chính; thành l p 3 công ty vi n thông:

c L c - c Nông, C n Th - H u Giang, i n Biên ậ Lai Châu ch u trách nhi m

qu n lý m ng l i và kinh doanh d ch v vi n thông

V i s n ng đ ng sáng t o c a các đ n v , c ng nh nh ng kinh nghi m t t rút ra đ c t vi c chia tách BCVT c a các n c trên th gi i và nh ng bài h c

th c ti n qua ho t đ ng riêng c a hai kh i BC-VT 6 t nh trên, sau nhi u l n đi u

ch nh, ngày 15/11/2007, H QT VNPT đư ra Quy t đ nh 496/Q -TCCB/H QT phê duy t Ph ng án chia tách BC-VT trên đ a bàn các t nh, thành ph Ngày 1/1/2008, VNPT đư đ ng lo t chia tách BC-VT trên đ a bàn 58 t nh, thành ph còn l i và chính th c ho t đ ng theo mô hình m i B u đi n t nh, thành ph tr c đây s tách

ra thành 2 đ n v m i: B u đi n t nh, thành ph m i tr c thu c T ng công ty B u chính Vi t Nam n v còn l i là VTT tr c thu c Công ty m - VNPT

Vi c th c hi n chia tách BC-VT trên đ a bàn t nh, thành ph nh m m c đích: Hình thành đ y đ mô hình t ch c s n xu t c a T ng công ty B u chính Vi n thông Vi t Nam và t ch c qu n lý m ng vi n thông n i h t c a VNPT đ t o ti n

đ cho c hai kh i BC-VT cùng phát tri n Trong quá trình chia tách, vi c cung c p

d ch v cho xư h i v n đ c n đ nh, k p th i v i ch t l ng t t

2.1.2 C c u t ch c c a các VTT tr c thu c VNPT

C c u t ch c VTT tr c thu c VNPT ho t đ ng theo nguyên t c ch đ o tr c tuy n tham m u c a giám đ c k t h p 2 phòng Hành chánh t ng h p và Phòng K toán Th ng Kê tài chính làm ch c n ng ph tr cho c quan tham m u Giám đ c

V c b n c c u t ch c VTT g m các phòng ban sau:

S đ 2.1: C C U T CH C CỄC VI N THỌNG T NH, THÀNH PH 2.1.3 Ch c n ng c a các VTT tr c thu c VNPT

VTT tr c thu c Công ty m - VNPT, có ch c n ng qu n lý m ng vi n thông

n i h t và kinh doanh các d ch v vi n thông, công ngh thông tin

T ch c, xây d ng, v n hành và khai thác m ng l i vi n thông đ kinh doanh

ph c v theo k ho ch và ph ng h ng phát tri n do T p đoàn giao

m b o thông tin liên l c ph c v yêu c u thông tin trong đ i s ng kinh t ,

xư h i c a các ngành và nhân dân trong t nh và các n i khác theo quy đ nh c a T p đoàn nh m hoàn thành các k ho ch đ c giao:

+ T v n kh o sát thi t k , xây l p chuyên ngành thông tin liên l c

+ Cung c p d ch v vi n thông

+ Kinh doanh v t t , thi t b chuyên ngành

+ Kinh doanh các ngành ngh khác trong ph m vi pháp lu t cho phép và th c

hi n nhi m v do T p đoàn giao

GIÁM C PHÓ GIÁM C

T QU N LÝ

I K THU T

TR M VI N THÔNG

P.T NG H P

g m:

Thi ua, Thanh Tra

b o v

PHÒNG

T

CH C LAO

NG

PHÒNG HÀNH CHÁNH

PHÒNG

K TOỄN

TH NG

KÊ TÀI CHÍNH

PHÒNG

U T XÂY

Thuê bao đi n

tho i (thuê bao) 16.168.250 21.788.000 5.619.750 134,76 9.980.000 11.808.000 218,32

Ngu n: T p đoàn B u chính Vi n thông Vi t Nam

Doanh thu toàn T p đoàn đ t 55.466 t đ ng, t ng 19,04% so v i n m 2007 và

b ng 100,74% k ho ch Doanh thu n m 2008 không t ng cao nhi u so v i n m

2007 là do tác đ ng c a vi c gi m c c, thay đ i ph ng th c tính c c ; l i nhu n đ t 11.752 t đ ng, t ng 3,23% so v i n m 2007 và b ng 101,03% so v i k

ho ch đ ng ký; n p ngân sách 6.860 t đ ng, t ng 2,34% so v i n m 2007 và b ng

100,74% so v i k ho ch đ ng ký v i Nhà n c Bên c nh đó, tình hình tài chính

c a T p đoàn ti p t c đ c duy trì n đ nh, v n đ c b o toàn và phát tri n (v n nhà n c t ng 13% so v i n m 2007); Công tác qu n lý n c a T p đoàn có nhi u tích c c, lành m nh hóa các m i quan h tài chính Các công ty c ph n có v n góp

c a T p đoàn ho t đ ng n đ nh và phát tri n t t K t qu này đ c th hi n rõ qua

đ th sau:

10.00020.00030.00040.00050.00060.000

-Doanh thu L i nhu n N p ngân

t đ c k t qu này là do công tác ti p th bán hàng, ch m sóc khách hàng đ c

đ i m i theo h ng chuyên nghi p h n Ho t đ ng h tr khách hàng, kh c ph c s

c đư đ c rút ng n t i đa th i gian so v i n m 2007 Nh ng k t qu mà VNPT đ t

đ c trong n m qua đư góp ph n tích c c thúc đ y phát tri n kinh t nói chung và ngành công ngh thông tin nói riêng

2.1.5 2 K ho ch vƠ m c tiêu tƠi chính n m 2009

t o ti n đ cho vi c hoàn thành v t m c k ho ch 5 n m 2006 - 2010, trong n m 2009 VNPT ph n đ u doanh thu phát sinh đ t 60.352 t đ ng, l i nhu n

đ t 12.373 t đ ng và n p ngân sách 6.923 t đ ng; Ti p t c đ i m i t ch c s n

xu t kinh doanh, đ i m i và hoàn thi n h th ng c ch qu n lý; T p trung chu n b

t t h s thi tuy n, ph n đ u đ t đ c các gi y phép 3G và tri n khai cung c p các

d ch v 3G vào đ u quí II/2009; T p trung đ u t m r ng và hi n đ i hóa c s h

t ng m ng l i b u chính, vi n thông, tin h c; đ y nhanh ti n đ d án Trung tâm

đi u hành khai thác và phát tri n các d ch v vi n thông, tin h c; ngu n nhân l c có

ch t l ng cao m t cách toàn di n; xây d ng c ch phân chia doanh thu gi a các

đ n v đ t o đ ng l c cho các đ n v kinh doanh đ t hi u qu cao…

Thuê bao Internet (thuê bao) 600.000 669.480 69.480 111,58

Thuê bao đi n tho i (thuê

Ngu n: T p đoàn B u chính Vi n thông Vi t Nam

VNPT xác đ nh u tiên phát tri n trong n m 2009 v n là nh ng l nh v c th

m nh, đó là: Ti p t c m r ng, hi n đ i hóa h t ng m ng vi n thông qu c gia và phát tri n các d ch v trên n n m ng hi n đ i; phát tri n các l nh v c d ch v truy n

th ng nh đi n tho i c đ nh, thông tin di đ ng, d ch v b ng r ng…

Ban K toán th ng kê Tài chính kh i v n phòng T p đoàn th c hi n k toán

ho t đ ng kinh doanh c a kh i v n phòng VNPT và t ng h p các báo cáo tài chính

c a t t c các đ n v thành viên Phòng K toán th ng kê Tài chính t i các đ n v thành viên th c hi n h ch toán ho t đ ng s n xu t kinh doanh t i các đ n v thành viên Ban K toán th ng kê Tài chính v n phòng T p đoàn có nhi m v h ng d n

và ki m tra công tác tài chính và k toán t i các đ n v thành viên

2.1.6 2 C c u t ch c b máy k toán

S đ 2.2: T CH C B MỄY K TOỄN VNPT 2.1.6.3 Ch đ k toán áp d ng

- Niên đ k toán b t đ u t 01/01 và k t thúc vào ngày 31/12 hàng n m

- n v ti n t ghi chép : Vi t Nam đ ng

Phòng K toán th ng kê tài chính vi n

thông t nh, thành ph

Phó phòng KTTKTC

K toán tr ng vi n thông tnh, thành ph

K

toán ngân hàng

K

toán doanh thu,

d ng

CB

Tr ng ban KTTKTC VNPT

Phó ban KTTKTC

K

toán doanh thu,

- H th ng k toán c a VNPT và các đ n v thành viên đ c th c hi n theo

ch đ k toán do BTC ban hành và theo quy t đ nh s 2608/Q -KTTKTC ngày 22/12/2006 c a T ng giám đ c VNPT v vi c ban hành c th áp d ng ch đ k toán doanh nghi p

- Ph ng pháp kh u hao: theo đ ng th ng

- Ph ng pháp h ch toán hàng t n kho: ph ng pháp kê khai th ng xuyên

- H th ng s k toán: theo hình th c ch ng t ghi s , th c hi n ghi s k toán

Sæ, thÎ

kÕ to¸n chi tiÕt

S , th k toán chi

ti t

B ng

t ng h p chi ti t

2.1.6.4 Hình th c k toán trên máy tính

Hi n VTT đang áp d ng hình th c k toán Ch ng t ghi s v i ch ng trình

qu n lý k toán trên máy tính

Do đ c h ch toán tr c ti p trên máy tính nên trình t ghi chép trong quá trình

h ch toán c a VTT đư b qua 1 s b c trung gian

S đ 2.3: TRỊNH T GHI S K TOỄN THEO HỊNH TH C K

TOÁN TRÊN MÁY TÍNH

2.1.6.5 H th ng tƠi kho n s d ng

H th ng tài kho n k toán c a VNPT và các VTT đ c xây d ng trên c s

h th ng tài kho n k toán th ng nh t đ c ban hành theo Quy t đ nh 15/2006/Q BTC ngày 20/03/2006 c a B tr ng b tài chính và đ c c th hóa nh m phù h p

-v i đ c đi m ho t đ ng s n xu t kinh doanh -và t ch c qu n lý theo quy đ nh i u

đ n v k toán c a VNPT bao g m : n v h ch toán đ c l p, đ n v h ch toán ph thu c, đ n v s nghi p và k toán VNPT

n v k toán c a các đ n v h ch toán ph thu c đ c xác đ nh 3 c p: Trung tâm vi n thông huy n, VTT tr c thu c VNPT và T p đoàn

Khi áp d ng h th ng tài kho n k toán, VNPT và các đ n v thành viên ph i

th c hi n theo đúng quy đ nh c a B tài chính v n i dung và ph ng pháp h ch toán c a t ng tài kho n k toán và nh ng quy đ nh c th c a quy đ nh này

Ngoài ra nh m phù h p v i đ c đi m ho t đ ng và yêu c u qu n lý t i đ n v thì ngoài các tài kho n t ng h p các đ n v còn m thêm chi ti t các tài kho n c p

3, 4 đ theo dõi nh ng không trái v i h th ng tài kho n c a T p đoàn và h th ng tài kho n doanh nghi p nói chung Các quy đ nh c th thêm c a h th ng tài kho n

k toán áp d ng các đ n v ph i báo cáo v VNPT đ theo dõi và ki m tra

Ban K toán th ng kê Tài chính đư xây d ng h th ng tài kho n c p 2 và c p 3

c a m t s tài kho n, đ c bi t là tài kho n n i b nh m đáp ng nhu c u qu n lý

c a T p đoàn v i các đ n v thành viên

Tài kho n 136, tài kho n 336 đ ph n ánh các kho n n và tình hình thanh toán các kho n n ph i thu, ph i tr gi a T p đoàn và các đ n v thành viên, gi a các đ n v thành viên v i nhau, gi a các đ n v thành viên và đ n v tr c thu c và

gi a các đ n v tr c thu c v i nhau v các kho n vay m n, chi h , tr h , thu h

ho c các kho n mà đ n v có ngh a v n p lên T p đoàn ho c các kho n T p đoàn

ph i c p cho đ n v Cu i k k toán, ph i ki m tra, đ i chi u và xác nh n s phát sinh, s d các TK 136 “Ph i thu n i b ”, TK 336 “Ph i tr n i b ” v i các đ n v

có quan h theo t ng n i dung thanh toán Ti n hành thanh toán bù tr theo t ng kho n c a t ng đ n v có quan h , đ ng th i h ch toán bù tr trên 2 TK 136 và 336

2.1.6.6 H th ng báo cáo k toán c a VNPT bao g m 02 lo i sau

- Báo cáo tài chính

- Báo cáo k toán n i b (báo cáo k toán qu n tr )

2.2 TH C TR NG H TH NG BỄO CỄO K TOỄN C A CỄC VI N THỌNG T NH, THÀNH PH TR C THU C VNPT

2.2.1 M c đích c a vi c l p báo cáo k toán

 M c đích c a l p báo cáo k toán tƠi chính

Báo cáo tài chính dùng đ cung c p thông tin v tình hình tài chính, tình hình

kinh doanh và các lu ng ti n c a đ n v , đáp ng yêu c u qu n lý c a đ n v và c a

T p đoàn, c quan Nhà n c và nhu c u h u ích c a nh ng ng i s d ng trong

vi c đ a ra các quy t đ nh kinh t Báo cáo tài chính ph i cung c p nh ng thông tin

c a đ n v v : tài s n; N ph i tr và v n ch s h u; Doanh thu, thu nh p khác, chi phí kinh doanh và chi phí khác; lưi, l và phân chia k t qu kinh doanh; Thu và các

kho n n p Nhà n c; Tài s n khác có liên quan đ n đ n v k toán; Các lu ng ti n

Ngoài ra, đ n v còn ph i cung c p các thông tin khác trong “b n thuy t minh

báo cáo tài chính” nh m gi i trình thêm v các ch tiêu đư ph n ánh trên các Báo cáo tài chính t ng h p và các chính sách k toán đư áp d ng đ ghi nh n các nghi p

v kinh t phát sinh, l p và trình bày báo cáo tài chính

 M c đích c a l p báo cáo k toán qu n tr

Báo cáo k toán qu n tr (báo cáo n i b ) cung c p thông tin kinh t , tài chính

ph c v yêu c u h ch toán và qu n lý c a các đ n v thành viên và T p đoàn

2.2.2 Th i h n n p, nh n báo cáo k toán

i v i báo cáo quý: ch m nh t sau 20 ngày k t ngày k t thúc quý

i v i báo cáo n m: ch m nh t là sau 30 ngày k t ngày k t thúc niên đ k toán

N i g i báo cáo: C quan tài chính, C quan thu , C quan th ng kê, đ n v

c p trên, C quan đ ng ký kinh doanh (xem ph l c 1)

2.2.3 N i dung h th ng báo cáo k toán c a các VTT tr c thu c VNPT

C n c Quy t đ nh s 2608/Q -KTTKTC ngày 22/12/2006 c a T ng Giám

đ c T p đoàn B u chính Vi n thông Vi t Nam v vi c s a đ i, b sung quy đ nh c

th áp d ng ch đ k toán doanh nghi p cho các đ n v thành viên và VNPT g m

02 h th ng báo cáo k toán sau

2.2.3.1 H th ng báo cáo k toán tƠi chính Bao g m 04 bi u m u sau:

01 ậ B ng cơn đ i k toán ậ M u B01 ậ DN (xem ph l c 2)

B ng cân đ i k toán là báo cáo tài chính t ng h p, ph n ánh t ng quát toàn

b giá tr tài s n hi n có và ngu n hình thành tài s n đó c a đ n v t i m t th i đi m

nh t đ nh

S li u trên B ng cân đ i k toán cho bi t toàn b giá tr tài s n hi n có c a

đ n v theo c c u c a tài s n, ngu n v n và c c u ngu n v n hình thành các tài

s n đó C n c vào b ng cân đ i k toán có th nh n xét, đánh giá khái quát tình hình tài chính c a đ n v

 K t c u: B ng cân đ i k toán chia làm hai ph n: Ph n Tài s n và Ph n

Ngu n v n

 C s l p:

+ C n c vào s k toán t ng h p

+ C n c vào s , th k toán chi ti t ho c B ng t ng h p chi ti t

+ C n c vào B ng cân đ i k toán k tr c (quý tr c, n m tr c)

N i dung và ph ng pháp tính, ghi các ch tiêu trong b ng cân đ i k toán Quy t đ nh s 15/Q -BTC ngày 20/03/2006 c a B tài chính v vi c ban hành ch

đ k toán Doanh nghi p

02 ậ K t qu ho t đ ng kinh doanh ậ M u B02 ậ DN (xem ph l c 3)

Báo cáo k t qu ho t đ ng kinh doanh là báo cáo tài chính t ng h p, ph n ánh

t ng quát tình hình và k t qu kinh doanh trong m t k k toán c a đ n v

 K t c u: K t qu ho t đ ng kinh doanh chia làm hai ph n K t qu kinh

doanh và k t qu khác

 C s l p báo cáo:

+ C n c Báo cáo k t qu ho t đ ng kinh doanh c a k tr c

+ C n c vào s k toán t ng h p và s k toán chi ti t trong k dùng cho các tài kho n t lo i 5 đ n lo i 9

 N i dung và ph ng pháp l p báo cáo: vi c t p h p và ghi chép s li u

cho t ng ch tiêu trên báo cáo đ u tuân th theo quy đ nh v l p báo cáo tài chính