Nâng cao năng lực quản trị rủi ro tín dụng tại ngân hàng TMCP ngoại thương Việt Nam chi nhánh Vũng Tàu

V phía khách hàng ..... Công tác tín d ng.

Phan Ng c Di u

NÂNG CAO N NG L C QU N TR R I RO TÍN D NG

VI T NAM CHI NHÁNH V NG TÀU

Chuyên ngành: Kinh t Tài chính - Ngân hàng

Mã s : 60.31.12

LU N V N TH C S KINH T

TS L I TI N D NH

M C L C Trang

L I M U

CH NG 1

C S LÝ LU N V QU N TR R I RO TÍN D NG NGÂN HÀNG 1

1.1 S c n thi t ph i phòng ng a r i ro tín d ng ngân hàng 1

1.1.1 Khái ni m r i ro tín d ng ngân hàng 1

1.1.1.1 Tín d ng ngân hàng là gì? .1

1.1.1.2 R i ro tín d ng ngân hàng là gì? .1

1.1.1.3 Nh n di n r i ro v đ nh l ng và đ nh tính là gì? 1

1.1.2 Ngu n g c phát sinh r i ro tín d ng ngân hàng 2

1.1.2.1 V phía khách hàng 2

¬ Tình hình tài chính doanh nghi p y u kém, thi u minh b ch 2

¬ N ng l c qu n tr công ty kém 2

¬ S d ng v n sai m c đích, không có thi n chí trong vi c tr n vay 2

¬ Ph ng án, d án kinh doanh không hi u qu 3

1.1.2.2 V phía ngân hàng 3

¬ R i ro giao d ch 3

¬ R i ro danh m c tín d ng 4

¬ L ng l o trong công tác ki m tra n i b c a các ngân hàng th ng m i 5

¬ R i ro đ o đ c: B trí cán b thi u đ o đ c và trình đ chuyên môn nghi p v 5

¬ M t cân đ i trong các t l đ m b o an tòan 5

¬ Thi u c ch qu n tr r i ro 6

1.1.2.3 Thay đ i môi tr ng kinh t v mô 6

¬ Chính sách đi u hành n n kinh t c a Nhà n c 7

¬ Tác đ ng c a môi tr ng bên ngòai 8

1.1.3 Nh ng thi t h i t r i ro tín d ng ngân hàng 8

1.1.3.1 i v i n n kinh t .8

1.1.3.2 i v i ngân hàng 9

1.2 Các bi n pháp qu n lý r i ro tín d ng ngân hàng 9

1.2.1 o l ng r i ro tín d ng 10

1.2.1.1 Mô hình đ nh tính v r i ro tín d ng 10

1.2.1.2 Các mô hình l ng hóa r i ro tín d ng 10

¬ Mô hình x p h ng c a Moody’s và Standard & Poor’s 10

¬ Mô hình đi m s Z (Z - Credit scoring model) 11

¬ Mô hình đi m s tín d ng tiêu dùng 13

1.2.1.3 Nguyên t c Basel v qu n lý r i ro tín d ng 13

1.2.2 Xác đ nh m c tiêu và thi t l p chính sách tín d ng 15

1.2.3 Phân tích và th m đ nh tín d ng 15

1.2.3.1 Quan h gi a phân tích tín d ng và r i ro tín d ng .15

1.2.3.2.Quan h gi a th m đ nh tín d ng và r i ro tín d ng 16

1.2.4 Ch m đi m và x p h ng tín d ng 17

1.2.5 m b o ti n vay 17

1.2.6 Mua b o hi m tín d ng 18

1.2.7 L p qu d phòng r i ro tín d ng 18

1.2.8 T v n chính sách tín d ng cho khách hàng 18

1.2.9 Cung c p công c phòng ng a r i ro tín d ng 19

KÊT LU N CH NG 1 19

CH NG 2 ÁNH GIÁ CÔNG TÁC QU N TR R I RO TÍN D NG T I NGÂN HÀNG TMCP NGO I TH NG VI T NAM CHI NHÁNH V NG TÀU 20

2.1 Phân tích h at đ ng tín d ng t i Ngân hàng TMCP Ngo i Th ng Vi t Nam Chi nhánh V ng Tàu 20

2.1.1 S l c v Ngân hàng TMCP Ngo i Th ng Vi t Nam Chi nhánh V ng Tàu 20

2.1.1.1 L ch s hình thành .20

2.1.1.2 Quá trình h at đ ng .21

2.1.1.3 Nh ng thành t u đ t đ c 24

2.1.2 Phân tích h at đ ng tín d ng t i Ngân hàng TMCP Ngo i Th ng Vi t Nam Chi

nhánh V ng Tàu 24

2.1.2.1 T ng quan h at đ ng tín d ng 24

2.1.2.2 C c u tín d ng 27

¬ D n tín d ng phân theo th i h n cho vay 27

¬ D n tín d ng phân theo l ai ti n cho vay 30

¬ D n tín d ng phân theo l ai hình kinh t 31

¬ D n tín d ng phân theo ngành kinh t 33

¬ D n tín d ng phân theo tài s n đ m b o 35

¬ N d i chu n và n x u 36

2.1.2.3 Nh ng thi t h i t r i ro tín d ng trong th i gian qua .37

2.1.2.4 Nguyên nhân c a r i ro tín d ng 38

¬ Nguyên nhân t phía khách hàng 38

¬ Nguyên nhân t phía ngân hàng 39

¬ Nguyên nhân khác 43

2.2 ánh giá công tác qu n tr r i ro tín d ng c a Ngân hàng TMCP Ngo i Th ng Vi t Nam Chi nhánh V ng Tàu 44

2.2.1 Th c tr ng công tác qu n tr r i ro tín d ng 44

2.2.1.1 Gi i h n ki m sóat r i ro tín d ng 44

2.2.1.2 Thành l p H i đ ng tín d ng c s 44

2.2.1.3 Quy đ nh gi i h n tín d ng đ i v i t ng khách hàng 45

2.2.1.4 Phân l ai n , trích l p và s d ng d phòng r i ro tín d ng .45

2.2.1.5 Quy trình phê duy t tín d ng 45

2.2.2 ánh giá công tác qu n tr r i ro tín d ng t i Vietcombank V ng Tàu 47

KÊT LU N CH NG 2 51

CH NG 3 GI I PHÁP NÂNG CAO N NG L C QU N TR R I RO TÍN D NG T I NGÂN HÀNG TMCP NGO I TH NG VI T NAM CHI NHÁNH V NG TÀU 53

3.1 Nhóm gi i pháp v c ch chính sách 53

3.1.1 i v i Ngân hàng TMCP Ng ai Th ng Vi t Nam 53

3.1.1.1 Hòan thi n quy trình tín d ng 53

3.1.1.2 Xây d ng chính sách tín d ng hi u qu .54

3.1.1.3 Xây d ng và hòan thi n h th ng ch m đi m và x p h ng tín d ng 54

3.1.1.4 Xây d ng ph n m m phân lo i n và trích l p d phòng r i ro t đ ng 58

3.1.1.5 C ng c hòan thi n h th ng thông tin tín d ng 59

3.1.1.6 C p nh t b sung th ng xuyên C m nang tín d ng 59

3.1.1.7 Ch đ đãi ng đ i v i cán b khách hàng 60

3.1.2 i v i Ngân hàng Nhà n c 61

3.1.2.1 Hòan thi n và nâng c p h th ng thông tin tín d ng Trung tâm CIC NHNN 61

3.1.2.2 H p lý hóa phân l ai n khách hàng theo Quy t đ nh 493 và Quy t đ nh 18 62 3.1.2.3 Tri n khai các công c b o hi m tín d ng 62

3.2 Nhóm gi i pháp v h at đ ng th c ti n t i Vietcombank V ng Tàu 63

3.2.1 Xác đ nh m c tiêu và thi t l p chính sách tín d ng 63

3.2.1.1 Xác đ nh m c tiêu h at đ ng 63

3.2.1.2 V chính sách khách hàng .63

3.2.1.3 V đ nh h ng khách hàng 64

3.2.2 Các gi i pháp v công tác cán b 65

3.2.3 Các gi i pháp phòng ng a r i ro tín d ng 66

3.2.3.1 Xây d ng h th ng khai thác thông tin và c nh báo r i ro tín d ng 66

3.2.3.2 Nâng cao ch t l ng th m đ nh và phân tích tín d ng 67

3.2.3.3 T ng c ng ki m tra, giám sát tín d ng 68

3.2.3.4 Nâng cao hi u qu , ch t l ng công tác ki m tra n i b 69

3.2.3.5 M t s gi i pháp liên quan đ n đ m b o kh an vay 70

3.2.4 Các gi i pháp h n ch , bù đ p t n th t khi r i ro x y ra 71

3.2.4.1 Công tác x lý n x u, n có v n đ .71

3.2.4.2 S d ng các công c b o hi m ti n vay 73

3.2.5 T v n khách hàng và cung c p công c phòng ng a r i ro tín d ng 73

3.2.5.1 T v n chính sách tín d ng 73

3.2.5.2 Nghi p v bao thanh tóan 74

KÊT LU N CH NG 3 75

K T LU N 77

Tài li u tham kh o 79

1 B ng 2.1: Ngu n v n qua các n m 21

2 B ng 2.2: T tr ng v n huy đ ng, v n cho vay và n d i chu n 26

3 B ng 2.3: D n tín d ng phân theo th i h n cho vay 27

4 B ng 2.4: D n tín d ng phân theo l ai ti n cho vay 30

5 B ng 2.5: D n tín d ng phân theo lo i hình kinh t 32

6 B ng 2.6: D n tín d ng phân theo ngành kinh t 33

7 B ng 2.7: D n tín d ng phân theo tài s n đ m b o 35

8 B ng 2.8: T ng h p k t qu phân l ai n c a Chi nhánh 36

1 Bi u đ 2.1: Bi u đ t ng tr ng ngu n v n 22

2 Bi u đ 2.2: Bi u đ t ng tr ng tín d ng 23

3 Bi u đ 2.3: Doanh s thanh tóan xu t nh p kh u 23

4 Bi u đ 2.4: Bi u đ t ng tr ng l i nhu n 24

5 Bi u đ 2.5: Bi u đ so sánh v n huy đ ng và v n cho vay 25

6 Bi u đ 2.6: Di n bi n n d i chu n t n m 2002 đ n 2008 27

7 Bi u đ 2.7: D n tín d ng phân theo th i h n cho vay 28

8 Bi u đ 2.8: D n tín d ng phân theo l ai ti n cho vay 31

9 Bi u đ 2.9: D n tín d ng phân theo lo i hình kinh t 32

10 Bi u đ 2.10: D n tín d ng phân theo ngành kinh t 34

11 Bi u đ 2.11: D n tín d ng phân theo tài s n đ m b o 35

đ i và phát tri n g n li n v i s ra đ i và phát tri n c a n n kinh t hàng hoá đ gi i quy t nhu c u phân ph i v n, nhu c u thanh toán … , ph c v cho phát tri n, m r ng s n xu t kinh doanh c a các t ch c kinh t , cá nhân v i đ c thù kinh doanh trên l nh v c ti n t Vì v y, ho t đ ng ngân hàng ch a đ ng nhi u ti m n r i ro

mà chúng ta khó có th l ng tr c đ c Nguyên nhân c a nh ng ti m n r i ro này là

do ngân hàng là m t trung gian tài chính, huy đ ng v n nhàn r i trong n n kinh t v i lãi

su t th p, sau đó cho các t ch c kinh t , cá nhân vay l i v i lãi su t cao đ thu l i nhu n

Ho t đ ng kinh doanh ngân hàng r t nh y c m, có liên quan đ n nhi u l nh v c khác nhau c a n n kinh t , ch u s tác đ ng c a nhi u nhân t khách quan và ch quan

nh kinh t , chính tr , xã h i … T đó c ng gây ra nh ng thi t h i không nh cho ngân hàng H n n a, ngân hàng kinh doanh không nh ng ch huy đ ng v n và cho vay mà còn

r t nhi u l nh v c khác nh thanh toán, b o lãnh, kinh doanh ngo i h i, ch ng khoán, góp

v n liên doanh, d ch v th đ i lý … Vì v y có th nói r ng r i ro ngân hàng r t đa d ng Ngoài ra, các ngân hàng đang ho t đ ng trong c ch th tr ng có s c nh tranh kh c

li t gi a các ngân hàng v i nhau ho c gi a các t ch c tín d ng, d n đ n vi c c nh tranh

v lãi su t đ huy đ ng đ c v n, làm cho lãi su t huy đ ng v n cao h n lãi su t cho vay

c ng là m t trong nh ng nguyên nhân gây ra r i ro cho ngân hàng

Do đ c thù kinh doanh c a ngân hàng nên có r t nhi u lo i r i ro: r i ro lãi su t,

r i ro ngo i h i, r i ro thanh kho n, r i ro tín d ng … Trong s t t c các lo i r i ro k trên thì r i ro trong ho t đ ng tín d ng là lo i r i ro l n nh t và ph c t p nh t, đang di n

ra m c đáng quan tâm

Tín d ng là m t trong nh ng ho t đ ng mang l i doanh thu l n nh ng c ng là ho t

đ ng ch a đ ng nhi u r i ro trong ho t đ ng kinh doanh c a các ngân hàng th ng m i (NHTM), đi u này xu t phát t s không cân x ng v thông tin tín d ng, do đó s d n

nh : nâng cao ch t l ng h th ng thông tin tín d ng, phân tích tình hình tài chính doanh nghi p, xây d ng h th ng c nh báo s m nh ng r i ro trong ho t đ ng ngân hàng, hoàn thi n h th ng ch m đi m và x p h ng tín d ng khách hàng, th c hi n t t công tác phân

lo i n trích l p d phòng x lý r i ro tín d ng…

Th c hi n t t công tác phòng ng a r i ro tín d ng giúp các NHTM có đ c ngu n

bù đ p t n th t khi r i ro x y ra, ch đ ng trong vi c qu n lý tín d ng, đi u ch nh chính sách cho vay phù h p và có c s đ xác đ nh lãi su t cho vay đ i v i t ng đ i t ng khách hàng c bi t trong xu h ng c ph n hoá các NHTM nhà n c hi n nay, phòng

ng a r i ro tín d ng s đ m b o an toàn cho ho t đ ng ngân hàng, t ng uy tín cho các NHTM, đ m b o tài s n cho c đông và cu i cùng đ m b o an toàn cho s phát tri n b n

v ng c a h th ng tài chính ngân hàng nói chung

Ngân hàng TMCP Ngo i th ng Vi t Nam chi nhánh V ng Tàu là m t trong các chi nhánh có d n tín d ng l n trong h th ng các chi nhánh c a Ngân hàng TMCP Ngo i th ng Vi t Nam Do v y, công tác phòng ng a r i ro tín d ng luôn đ c đ t lên hàng đ u Tr c tình hình c nh tranh gay g t trên th tr ng tín d ng hi n nay, vi c l a

ch n đ i t ng cho vay t t và xây d ng h th ng nh ng gi i pháp đ ng b nh m h n ch

r i ro trong ho t đ ng tín d ng c a ngân hàng có ý ngh a h t s c to l n đ i v i Ngân hàng TMCP Ngo i th ng Vi t Nam chi nhánh V ng Tàu Chính vì v y tôi ch n đ tài

“Nâng cao n ng l c qu n tr r i ro tín d ng t i Ngân hàng TMCP Ngo i th ng Vi t Nam Chi nhánh V ng Tàu” làm đ tài nghiên c u

2 M C ÍCH NGHIÊN C U

T c s đúc k t nh ng c s lý lu n trong qu n tr r i ro tín d ng c a ngân hàng

th ng m i, đ tài t p trung:

và tiêu c c c a công tác qu n tr này

• Ch ng 2: ánh giá công tác qu n tr r i ro tín d ng t i Ngân hàng TMCP

Ng ai th ng Vi t Nam Chi nhánh V ng Tàu

• Ch ng 3: Gi i pháp nâng cao n ng l c qu n tr r i ro tín d ng t i Ngân hàng TMCP Ng ai th ng Vi t Nam, Chi nhánh V ng Tàu

cho khách hàng trong m t th i gian nh t đ nh theo nguyên t c hòan tr c g c và lãi

Trong quan h tín d ng có hai đ i t ng tham gia là ngân hàng cho vay và ng i

đi vay Nh ng ng i đi vay s d ng ti n vay trong m t th i gian, không gian c th , tuân theo s chi ph i c a nh ng đi u ki n c th nh t đ nh mà ta g i là môi tr ng kinh doanh, và đây là đ i t ng th ba có m t trong quan h tín d ng R i ro tín d ng xu t phát t môi tr ng kinh doanh g i là r i ro do nguyên nhân khách quan R i ro xu t phát

t ng i vay và ngân hàng cho vay g i là r i ro do nguyên nhân ch quan

1.1.1.2 R i ro tín d ng ngân hàng là gì?

R i ro tín d ng ngân hàng là kh n ng x y ra t n th t trong h at đ ng ngân hàng

do khách hàng không th c hi n ho c không có kh n ng th c hi n ngh a v c a mình theo cam k t R i ro tín d ng không ch gi i h n ho t đ ng cho vay, mà còn bao g m nhi u ho t đ ng mang tính ch t tín d ng khác nh b o lãnh, cam k t, ch p thu n tài tr

th ng m i, cho vay th tr ng liên ngân hàng, tín d ng thuê mua, đ ng tài tr …

1.1.1.3 Nh n di n r i ro v đ nh l ng và đ nh tính là gì?

V m t đ nh l ng: R i ro tín d ng đ c ph n ánh b i s n quá h n, n t n đ ng

c a m i T ch c tín d ng

V m t đ nh tính: R i ro tín d ng có quan h ng c chi u v i ch t l ng tín d ng Theo đó, ch t l ng tín d ng càng cao thì r i ro tín d ng càng th p và ng c l i, ch t

l ng tín d ng th p, n quá h n cao thì r i ro tín d ng là r t l n và có nh ng tác đ ng,

nh h ng tr c ti p đ n h at đ ng kinh doanh c a ngân hàng

1.1.2 Ngu n g c phát sinh r i ro tín d ng ngân hàng

1.1.2.1 V phía khách hàng

R i ro tín d ng phát sinh có th do nh ng nguyên nhân ch quan l n khách quan Nguyên nhân ch quan là nh ng nguyên nhân r i ro phát sinh liên quan đ n hành vi và ý chí ch quan c a khách hàng, có th khái quát thành 4 nguyên nhân c b n sau:

* Tình hình tài chính doanh nghi p y u kém, thi u minh b ch

Kh n ng tài chính là tiêu chí hàng đ u trong đánh giá c a ngân hàng khi quy t

đ nh c p tín d ng Kh n ng tài chính cho bi t tình hình “s c kh e” c a khách hàng

c đi m chung c a h u h t các doanh nghi p Vi t Nam là quy mô tài s n, ngu n

v n nh bé, t l n so v i v n t có cao Ngoài ra, thói quen ghi chép đ y đ , chính xác,

rõ ràng các s sách k toán v n ch a đ c các doanh nghi p tuân th nghiêm ch nh và trung th c Do v y, s sách k toán mà các doanh nghi p cung c p cho ngân hàng nhi u khi ch mang tính ch t hình th c h n là th c ch t Khi cán b ngân hàng l p các b n phân tích tài chính c a doanh nghi p d a trên s li u do các doanh nghi p cung c p, th ng thi u tính th c t và xác th c ây c ng là nguyên nhân vì sao ngân hàng v n luôn xem

n ng ph n tài s n th ch p nh là ch d a cu i cùng đ phòng ch ng r i ro tín d ng

* N ng l c qu n tr công ty kém

ây là y u t quan tr ng quy t đ nh s thành b i c a m t doanh nghi p và c ng có

ý ngh a quy t đ nh đ n hi u qu đ ng v n c a ngân hàng Khi các doanh nghi p vay ti n ngân hàng đ m r ng quy mô kinh doanh, đa ph n là t p trung v n đ u t vào tài s n v t

ch t ch ít doanh nghi p nào m nh d n đ i m i cung cách qu n lý, đ u t cho b máy giám sát kinh doanh, tài chính, k toán theo đúng chu n m c Quy mô kinh doanh phình

ra quá to so v i t duy qu n lý là nguyên nhân d n đ n s phá s n c a các ph ng án kinh doanh đ y kh thi mà l ra nó ph i thành công trên th c t

* S d ng v n sai m c đích, không có thi n chí trong vi c tr n vay

a s các doanh nghi p khi vay v n ngân hàng đ u có các ph ng án kinh doanh

c th , kh thi S l ng các doanh nghi p s d ng v n sai m c đích, c ý l a đ o ngân

hàng đ chi m đo t tài s n không nhi u Tuy nhiên nh ng v vi c phát sinh l i h t s c

n ng n , liên quan đ n uy tín c a các cán b , làm nh h ng x u đ n các doanh nghi p khác Do v y, uy tín khách hàng đ c xem là m t trong nh ng tiêu chí bu c các NHTM

ph i xét đ n khi quy t đ nh cho vay

R i ro kinh doanh c a doanh nghi p th hi n m c đ ít hay nhi u theo chi u

h ng x u c a k t qu kinh doanh R i ro kinh doanh x y ra n u vi c xây d ng và tri n khai các d án đ u t s n xu t kinh doanh không khoa h c, xác đ nh chi phí và m c s n

l ng không phù h p, qu n lý v n không h p lý d n đ n thi u thanh kho n, công ngh

s n xu t l c h u, hàng hóa kém s c c nh tranh khó tiêu th …

V m t khách quan, nguyên nhân r i ro tín d ng có th do khách hàng g p ph i

nh ng thay đ i môi tr ng kinh doanh không th l ng tr c đ c, nh thay đ i v giá

c hay nhu c u th tr ng, s thay đ i v môi tr ng pháp lý hay chính sách c a chính

ph , do thiên tai, h a h an, kh ng h ang kinh t khu v c và tòan c u… khi n doanh nghi p lâm vào tình tr ng khó kh n tài chính không th kh c ph c đ c… ây là nh ng nguyên nhân n m ngoài t m ki m sóat c a khách hàng

1.1.2.2 V phía ngân hàng:

R i ro tín d ng có th phát sinh do r t nhi u nguyên nhân ch quan nh quá trình phân tích và th m đ nh tín d ng không k l ng d n đ n sai l m trong quy t đ nh cho vay M t khác c ng có th cho vay đúng đ n nh ng do thi u ki m tra ki m sóat sau khi cho vay d n đ n khách hàng s d ng v n vay không đúng m c đích…nh ng nhìn chung

r i ro tín d ng ngân hàng có th đ c phân chia thành hai nguyên nhân chính:

* R i ro giao d ch

Liên quan đ n vi c đánh giá kho n cho vay phát sinh khi ngân hàng ra quy t đ nh

c p m t kh an tín d ng m i cho khách hàng ây có th xem là r i ro cá bi t c a t ng

kh an tín d ng, nó phát sinh do sai sót các khâu đánh giá, th m đ nh và xét duy t khi

cho vay, ho c phát sinh do thi u ch t ch khâu theo dõi ki m soát quá trình s d ng v n

vay, hay do s h khâu đ m b o và nh ng cam k t ràng bu c trong h p đ ng tín d ng

* R i ro danh m c tín d ng:

R i ro liên quan đ n s k t h p nhi u kho n tín d ng trong danh m c tín d ng c a NHTM Nó có th phát sinh do đ c thù cá bi t c a t ng l ai tín d ng, ho c phát sinh do thi u đa d ng hóa danh m c tín d ng R i ro danh m c tín d ng bao g m: r i ro cá bi t liên quan đ n t ng l ai cho vay và r i ro t p trung cho vay liên quan đ n kém đa d ng hóa cho vay

Ngòai ra, r i ro tín d ng phát sinh t phía các NHTM còn do m t s nguyên nhân

ch quan sau đây:

kh an cho vay)

R i ro t p trung cho vay

(liên quan

đ n kém đa

d ng hóa cho vay)

* L ng l o trong công tác ki m tra n i b c a các ngân hàng th ng m i

Ki m tra n i b có đi m m nh h n thanh tra NHNN tính th i gian vì nó nhanh chóng, k p th i ngay khi v a phát sinh v n đ và tính sâu sát c a ng i ki m tra viên, do

vi c ki m tra đ c th c hi n th ng xuyên cùng v i công vi c kinh doanh Nh ng trong

th i gian tr c đây, công vi c ki m tra n i b c a các ngân hàng h u nh ch t n t i trên hình th c Ki m tra n i b c n ph i đ c xem nh h th ng “th ng” c a c xe tín d ng

C xe càng lao đi v i v n t c l n thì h th ng này càng ph i an toàn, hi u qu thì m i tránh cho c xe kh i đi vào nh ng ngã r r i ro v n luôn t n t i th ng tr c trên con

đ ng đi t i

M t s v án kinh t l n trong th i gian v a qua có liên quan đ n cán b NHTM

đ u có s ti p tay c a m t s cán b ngân hàng làm trái qui trình tín d ng đ m u l i cá nhân: cùng v i khách hàng làm gi h s vay, nâng giá tài s n th ch p, c m c lên quá cao so v i th c t đ rút ti n ngân hàng, khi ngân hàng th m đ nh cho vay thì tài s n th

ch p đang giá cao, sau đó giá gi m m nh, khách hàng không tr đ c n , ngân hàng xi t

n nh ng không bán đ c do giá quá th p, ho c là không có ng i mua, ho c là ti n thu

* M t cân đ i trong các t l đ m b o an tòan

Các t l cân đ i gi a tài s n và v n vay, t l gi a lãi su t cho vay dài h n và lãi

su t huy đ ng ng n h n, t l gi a v n huy đ ng và v n cho vay c a m t s ngân hàng trong th i gian qua lâm vào tình tr ng m t n đ nh tín d ng quá cao

M t báo cáo m i nh t c a ngân hàng Nhà n c Vi t Nam v tình hình ho t đ ng

c a các ngân hàng th ng m i c ph n trong quý 1/2008 cho th y t ng v n cho vay

chi m đ n 88% t ng v n huy đ ng, m t t l r t cao theo đánh giá c a các chuyên gia ngân hàng i u này ch ng t m t s các ngân hàng nh , m i thành l p… ch c ch n có

t l cho vay trên v n huy đ ng r t l n, có th t 100 – 200% Con tính r t đ n gi n: huy

đ ng đ c 100 đ ng, nh ng m t s ngân hàng trong th i gian qua đã cho vay lên đ n 150

đ ng ho c h n, s d ng đ n c ngu n v n vay t th tr ng liên ngân hàng ây là ch a tính đ n vi c ngu n v n đ c s d ng vào các ho t đ ng t doanh và đ u t

* Thi u c ch qu n tr r i ro

V m t lý thuy t, ngân hàng là m t ngh kinh doanh r i ro, hi u qu ho t đ ng c a

nó ph thu c nhi u vào m c đ r i ro K t n m 2000 đ n nay, ngoài các lo i hình r i ro truy n th ng nh r i ro tín d ng, r i ro thanh toán, r i ro nh m l n ti n m t, m t s ngân hàng đã b t đ u g p ph i các lo i hình r i ro m i v i giá tr khá l n nh th tín d ng gi

m o, r i ro tác nghi p, r i ro đ o đ c Ngành ngân hàng đã t ng ch ng ki n cách đây vài

n m, ch do tin đ n th t thi t mà m t s ngân hàng c ph n đã ph i gánh ch u nh ng r i

ro không nh và ch c ch n đã lâm vào c nh phá s n n u không có s tr giúp c a ngân hàng nhà n c

Các c ch qu n tr r i ro cho h th ng ngân hàng Vi t Nam đang ti n d n t i thông l qu c t và đ c đánh giá là khá ch t ch Tuy nhiên, gi i pháp h u hi u nh t chính là nâng cao n ng l c t qu n tr r i ro c a các ngân hàng ch không ph i là kh ng

ch t trên ngân hàng trung ng xu ng theo các t l , ch tiêu nh t đ nh, đ t đó NHTM

c g ng làm m i vi c đ đ t ch tiêu đó, k c chuy n bóp méo s li u Vi c đ m b o an toàn ch có m i yêu c u t ngân hàng trung ng d i xu ng thì vô cùng m ng manh, b i

c ch đó do ngân hàng trung ng đ a ra, r i chính ngân hàng trung ng ki m soát và đánh giá

1.1.2.3 Thay đ i môi tr ng kinh t v mô

R i ro tín d ng ngân hàng x y ra còn do m t s tác đ ng khôn l ng c a s thay

đ i chính sách đi u hành kinh t v mô c a nhà n c, c a h th ng v n b n pháp lu t

đ c ban hành… và do nh ng bi n đ ng liên t c c a môi tr ng kinh doanh qu c t

* Chính sách đi u hành n n kinh t c a Nhà n c: tác đ ng đ n h at đ ng c a các

ngân hàng th ng m i ch y u thông qua 3 y u t : lãi su t, t giá h i đóai và l m phát

Lãi su t: là m t trong nh ng công c h u hi u đi u hành chính sách ti n t c a NHNN Lãi su t t ng quá nhanh s gây khó kh n cho h at đ ng kinh doanh c a các doanh nghi p, h u qu là m t kh n ng tr n ngân hàng, làm t ng t l n x u c a các ngân hàng th ng m i Ng c l i khi lãi su t h nhanh trong th i gian ng n s gây nh

h ng l n đ n k t qu h at đ ng kinh doanh c a ngân hàng vì chi phí v n quá cao

T giá h i đoái: S bi n đ ng liên t c c a t giá h i đoái làm cho các doanh nghi p kinh doanh xu t nh p kh u g p không ít khó kh n B i n u nh khi ký h p đ ng

v i đ i tác, t giá m c th p, nh ng khi doanh nghi p nh p thi t b đ th c hi n h p

đ ng, t giá l i t ng cao, khi n doanh nghi p không nh ng không có lãi t h p đ ng mà còn b thua l Tr ng h p ng c l i đ i v i doanh nghi p xu t kh u Nh ng khó kh n trên c a doanh nghi p đ n l t nó s gây khó kh n cho h at đ ng tín d ng và kinh doanh

ng ai h i c a ngân hàng Theo nguyên t c, gi i ngân b ng l ai ti n nào thì ph i thu n

b ng l ai ti n đó Vì v y, nh ng bi n đ ng c a t giá h i đoái trong nhi u tr ng h p d n

đ n khan hi m ng ai t , ngân hàng không đ ng ai t bán cho doanh nghi p đ tr n , và

ch ng Vi c suy gi m đ u t cùng v i suy gi m th tr ng tiêu th do s c c u có kh

n ng thanh tóan gi m đã làm cho nhi u doanh nghi p ph i ng ng h at đ ng, th m chí phá

s n Gánh n ng này s đ n l t các NHTM ph i gánh ch u khi các doanh nghi p m t kh

n ng thanh tóan Nh ng khó kh n c a n n kinh t và s đình đ n trong h at đ ng s n

xu t kinh doanh c a doanh nghi p s làm t ng t l n x u c a ngân hàng và r i ro th c

t s l n h n, nh t là khi đ c đo l ng b ng chu n m c qu c t

* Tác đ ng c a môi tr ng bên ngòai

R i ro t t y u c a quá trình t do hóa tài chính, h i nh p qu c t Quá trình t do hoá tài chính và h i nh p qu c t có th làm cho n x u gia t ng khi t o ra m t môi

tr ng c nh tranh gay g t, khi n h u h t các doanh nghi p, nh ng khách hàng th ng xuyên c a ngân hàng ph i đ i m t v i nguy c thua l và quy lu t ch n l c kh c nghi t

c a th tr ng Bên c nh đó, b n thân s c nh tranh c a các ngân hàng th ng m i trong

n c và qu c t trong môi tr ng h i nh p kinh t c ng khi n cho các ngân hàng trong

n c v i h th ng qu n lý y u kém g p ph i nguy c r i ro n x u t ng lên b i h u h t các khách hàng có ti m l c tài chính l n s b các ngân hàng n c ngoài thu hút

Kh ng ho ng kinh t khu v c và toàn c u Kh ng ho ng tài chính bùng n đ ng

l at t i M , Tây Âu, Nh t B n đã tác đ ng lan t a đ n h u kh p các n c trên th gi i

H u qu là hàng l at các ngân hàng, t p đoàn tài chính, công nghi p đ ng bên b v c phá

s n Vi t Nam c ng không n m ngòai c n bão đó Khi trong n c ch a k p thóat kh i tình tr ng l m phát t ng cao, nh p siêu, an ninh l ng th c… thì các cu c kh ng ho ng tài chính s khi n kinh t Vi t Nam g p thêm khó kh n Nh ng khó kh n c a n n kinh t ,

c a các doanh nghi p là nguyên nhân chính khi n các NHTM đ i m t v i áp l c gia t ng

h ng đ n tình hình s n su t kinh doanh c a doanh nghi p, không có ti n tr l ng d n

đ n đ i s ng công nhân g p khó kh n H n n a, s ho ng lo n c a các ngân hàng nh

h ng r t l n đ n toàn b n n kinh t Nó làm cho n n kinh t b suy thoái, giá c t ng,

s c mua gi m, th t nghi p t ng, xã h i m t n đ nh Ngoài ra, r i ro tín d ng c ng nh

h ng đ n n n kinh t th gi i vì ngày nay n n kinh t m i qu c gia đ u ph thu c vào

n n kinh t khu v c và th gi i Kinh nghi m cho ta th y cu c kh ng ho ng tài chính châu Á (1997), cu c kh ng ho ng tài chính Nam M (2001-2002) và m i đây là cu c

kh ng ho ng tín d ng d i chu n M đã làm rung chuy n toàn c u M t khác, m i liên

h v ti n t , đ u t gi a các n c phát tri n r t nhanh nên r i ro tín d ng t i m t n c

nh h ng tr c ti p đ n n n kinh t các n c có liên quan

1.1.3.2 i v i ngân hàng

Khi g p r i ro tín d ng, ngân hàng không thu đ c v n tín d ng đã c p và lãi cho vay, nh ng ngân hàng ph i tr v n và lãi cho kho n ti n huy đ ng khi đ n h n, đi u này làm cho ngân hàng m t cân đ i trong vi c thu chi Khi không thu đ c n thì vòng quay

v n tín d ng gi m làm ngân hàng kinh doanh không có hi u qu Khi g p ph i r i ro tín

d ng ngân hàng th ng r i vào tình tr ng m t kh n ng thanh kho n, làm m t lòng tin

ng i g i ti n, nh h ng đ n uy tín c a ngân hàng, b c p trên khi n trách i v i c p

d i, do g p ph i r i ro tín d ng nên không có ti n tr l ng cho nhân viên vì th nh ng

ng i có n ng l c s thuyên chuy n công tác, gây khó kh n cho ngân hàng

Nói tóm l i, r i ro tín d ng c a m t ngân hàng x y ra m c đ khác nhau: nh

nh t là ngân hàng b gi m l i nhu n khi không thu h i đ c lãi cho vay, n ng nh t khi ngân hàng không thu đ c v n lãi, n th t thu v i t l cao d n đ n ngân hàng b l và

m t v n N u tình tr ng này kéo dài không kh c ph c đ c, ngân hàng s b phá s n, gây

h u qu nghiêm tr ng cho n n kinh t nói chung và h th ng ngân hàng nói riêng Chính

vì v y đòi h i các nhà qu n tr ngân hàng ph i h t s c th n tr ng và có nh ng bi n pháp thích h p nh m gi m thi u r i ro trong cho vay

1.2 Các bi n pháp qu n lý r i ro tín d ng ngân hàng

Tín d ng là h at đ ng chính y u c a ngân hàng N u qu n lý t t, tín d ng góp

ph n đáng k trong vi c t o ra l i nhu n, làm t ng giá tr ngân hàng, ng c l i n u qu n

lý kém s gây ra t n th t l n và làm gi m giá tr ngân hàng M c tiêu cu i cùng c a qu n

lý tín d ng là t i thi u hóa r i ro tín d ng th c hi n đi u đó, các NHTM c n có

nh ng bi n pháp qu n lý r i ro c th và th c s hi u qu

1.2.1 o l ng r i ro tín d ng: Có th s d ng nhi u mô hình khác nhau nh m đo

l ng r i ro tín d ng Các mô hình này r t đa d ng và có th đ c chia thành 02 l ai mô hình chính: mô hình đ nh l ng và mô hình đ nh tính

1.2.1.1 Mô hình đ nh tính v r i ro tín d ng: Mô hình ch t l ng: d a trên y u t 6 C

đích phù h p v i chính sách tín d ng hi n hành c a ngân hàng L ch s đi vay và tr n

c a khách hàng vay

n ng l c hành vi dân s , ng i đi vay là đ i di n h p pháp c a doanh nghi p

phân tích tình hình tài chính c a doanh nghi p vay v n nh c u trúc tài chính h p lý, tình hình s d n v n hi u qu , t su t sinh l i cao…

ngu n tài s n th hai có th dùng đ tr n vay cho ngân hàng

Các đi u ki n (Conditions): Ngân hàng quy đ nh các đi u ki n tu theo chính sách

tín d ng theo t ng th i k

và quy ch có nh h ng x u đ n ng i vay? Yêu c u tín d ng c a ng i vay có đáp ng

đ c tiêu chu n c a ngân hàng?

vào kh n ng thu th p thông tin và tính chính xác c a nh ng thông tin mà cán b tín d ng thu th p đ c

1.2.1.2 Các mô hình l ng hóa r i ro tín d ng

* Mô hình x p h ng c a Moody’s và Standard & Poor’s:

R i ro tín d ng hay r i ro không hoàn đ c v n c a công ty th ng đ c th hi n

b ng vi c x p h ng trái phi u c a công ty đó Nh ng đánh giá này đ c chu n b b i m t

s d ch v x p h ng t nhân trong đó Moody’s và Standard & Poor’s là nh ng d ch v t t

nh t Trái phi u và các kh an cho vay đ c x p theo 9 h ng v i ch t l ng gi m d n

i v i Moody’s x p h ng cao nh t t Aaa nh ng v i Standard & Poor’s thì cao

nh t là AAA Vi c x p h ng gi m d n t Aa (Moody’s) và AA (Standard & Poor’s) sau

đó th p d n đ ph n ánh r i ro không đ c hoàn v n cao Trong đó, 4 lo i đ u khuy n cáo ngân hàng nên cho vay, còn các h ng bên d i thì không nên cho vay

* Mô hình đi m s Z (Z - Credit scoring model):

ây là mô hình đi m s d báo nguy c v n c a doanh nghi p do E.I.Altman (1981) phát tri n đ u tiên, sau đó đ c Steele (1984), Morris (1997) và các nhà nghiên

c u khác phát tri n thêm ây là mô hình k t h p nhi u bi n s thành m t giá tr đ d báo s th t b i c a doanh nghi p D ng t ng quát c a mô hình là:

Z = c + ∑ciri,trong đó: c là h ng s , ri là các t su t tài chính và ch tiêu phi tài chính đ c s d ng nh nh ng bi n s , ci là các h s c a m i bi n s trong mô hình

Mô hình đi m s Z đ c xây d ng c th cho t ng doanh nghi p vay v n nh sau: Doanh nghi p c ph n thu c ngành s n xu t

X5 = H s doanh thu thu n / t ng tài s n

Tiêu chu n đánh giá đi m s Z

Doanh nghi p ch a c ph n hóa thu c ngành s n xu t

Nh v y, tr s Z càng cao thì ng i vay có xác su t v n càng th p V y khi tr

s Z th p ho c là m t s âm s là c n c x p khách hàng vào nhóm có nguy c v n cao

nhiên, mô hình ch cho phép phân l ai nhóm khách hàng vay có r i ro và không có r i ro Trên th c t m c đ r i ro tín d ng ti m n ng c a m i khách hàng khác nhau H n n a, không có lý do thuy t ph c đ ch ng minh r ng các thông s ph n ánh t m quan tr ng

c a các ch s trong công th c là b t bi n T ng t nh v y, b n thân các ch s đ c

ch n c ng không ph i là b t bi n khi đi u ki n và môi tr ng tài chính, môi tr ng kinh doanh luôn thay đ i Mô hình c ng không tính đ n m t s nhân t khó đ nh l ng, nh ng

có th đóng vai trò quan tr ng nh h ng đ n m c đ r i ro c a kh an vay nh uy tín khách hàng, th i gian t o l p m i quan h gi a ngân hàng và khách hàng, s bi n đ ng

c a chu k kinh t …)

* Mô hình đi m s tín d ng tiêu dùng

Ngoài mô hình đi m s Z, ngân hàng có th áp d ng mô hình cho đi m đ gi i quy t các yêu c u vay v n c a ng i tiêu dùng Các y u t quan tr ng liên quan đ n khách hàng s d ng trong mô hình cho đi m tín d ng tiêu dùng bao g m: h s tín d ng,

tu i đ i, tr ng thái tài s n, s ng i ph thu c, s h u nhà, thu nh p, đi n tho i c đ nh,

s tài kho n cá nhân, th i gian công tác Mô hình này s d ng t 7 đ n 12 h ng m c, m i

h ng m c đ c cho đi m t 0 đ n 10 Tùy vào s đi m khách hàng đ t đ c, ngân hàng

s quy t đ nh m c cho vay phù h p

trình cho vay và gi m đáng k th i gian ra quy t đ nh c p tín d ng Tuy nhiên, mô hình này không th t đi u ch nh m t cách nhanh chóng đ thích ng v i nh ng thay đ i c a

đi u ki n kinh t và đ i s ng gia đình

Nhìn chung, các mô hình l ng hóa r i ro tín d ng có u đi m là đánh giá, ch m

đi m x p h ng khách hàng d a vào nh ng con s c th , th c t c a t ng khách hàng, mang l i k t qu nhanh chóng Nh c đi m c a các mô hình này là c ng nh c, khó đi u

ch nh m t cách linh đ ng tr c nh ng bi n đ ng hàng ngày c a đ i s ng và n n kinh t

1.2.1.3 Nguyên t c Basel v qu n lý r i ro tín d ng

y ban Basel v giám sát ngân hàng là m t y ban bao g m các chuyên gia giám sát h at đ ng ngân hàng, thành l p n m 1975 b i các Th ng đ c ngân hàng Trung ng nhóm G10 (B , Canada, Pháp, c, Ý, Nh t B n, Hà Lan, Th y i n, Anh và M ) y ban t ch c h p th ng niên t i tr s Ngân hàng thanh tóan qu c t t i Wasington ho c thành ph Basel y ban Basel không ch bó h p h at đ ng trong ph m vi các n c thành viên mà m r ng m i liên h v i các chuyên gia trên toàn c u và ban hành 02 n ph m:

• Nh ng nguyên t c c b n cho vi c giám sát h at đ ng c a ngân hàng m t cách hi u qu (h th ng các nguyên t c và chu n m c v bi n pháp th n tr ng)

• Tài li u h ng d n (đ c c p nh t đ nh k ) v i các khuy n cáo, các h ng

d n và tiêu chu n c a y ban Basel

T ch di n đàn trao đ i kinh nghi m, h p tác qu c t v thanh tra giám sát ngân hàng, y ban Basel nay tr thành c quan xây d ng và phát tri n các chu n m c ngân hàng đ c qu c t công nh n y ban Basel đã ban hành 17 nguyên t c v qu n lý n x u

mà th c ch t là nguyên t c qu n lý r i ro tín d ng, đ m b o tính hi u qu và an tòan trong

vi c c p tín d ng Các nguyên t c này t p trung vào các n i dung chính nh :

• Xây d ng môi tr ng tín d ng thích h p (3 nguyên t c): Yêu c u H i đ ng

qu n tr ph i phê duy t đ nh k chính sách r i ro tín d ng và xây d ng m t chi n l c xuyên su t trong h at đ ng ngân hàng Trên c s đó, Ban T ng giám đ c có nhi m v

th c thi các đ nh h ng này, phát tri n các quy trình nh m phát hi n, đo l ng, ki m sóat

n x u Các s n ph m cho vay m i c n có s phê duy t c a H i đ ng qu n tr

• Th c hi n c p tín d ng lành m nh (4 nguyên t c): Yêu c u xác đ nh rõ ràng các tiêu chí c p tín d ng lành m nh Xây d ng các h n m c tín d ng cho t ng l ai khách hàng vay v n và t ng nhóm khách hàng vay v n Xây d ng các m c đ r i ro đ so sánh

và theo dõi trên c s ch m đi m và x p h ng tín d ng n i b đ i v i khách hàng trong

t ng l nh v c, ngành ngh Các ngân hàng c n quy đ nh rõ ràng quy trình xét duy t, c p

và s a đ i tín d ng v i s tham gia c a các b ph n chuyên môn và quy đ nh rõ ràng trách nhi m c a t ng b ph n C n xây d ng đ i ng cán b có kinh nghi m, ki n th c và

th c s gi i nh m đ a ra nh ng nh n đ nh và d báo hi u qu trong vi c đánh giá, qu n

lý r i ro tín d ng

• Duy trì m t quá trình qu n lý, đo l ng và theo dõi tín d ng phù h p (10 nguyên t c) Các ngân hàng c n có h th ng qu n lý và c p nh t danh m c đ u t có r i

ro tín d ng theo quy mô và m c đ phù h p v i t ng ngân hàng H th ng này ph i có

kh n ng n m b t và ki m sóat tình hình tài chính, s tuân th h p đ ng tín d ng c a khách hàng vay v n… nh m k p th i phát hi n nh ng kh an vay có v n đ Ngân hàng

c n xây d ng h th ng kh c ph c s m các kho n n có v n đ Tùy theo quy mô và tính

ch t c a m i kho n tín d ng mà giao trách nhi m qu n lý các kho n vay cho cán b các phòng ban thích h p

Nh v y, th c hi n qu n lý r i ro tín d ng theo nguyên t c Basel có nh ng đi m

c n l u ý nh :

• Phân tách quá trình c p tín d ng và quy đ nh r ch ròi trách nhi m cho 03 b

ph n g m: b ph n ti p th , b ph n phân tích tín d ng và b ph n phê duy t tín d ng

• Nâng cao n ng l c c a cán b qu n lý r i ro tín d ng

• Xây d ng h th ng qu n lý, c p nh t thông tin hi u qu nh m duy trì vi c

đo l ng, theo dõi tín d ng thích h p đáp ng yêu c u th m đ nh, qu n tr r i ro tín d ng

1.2.2 Xác đ nh m c tiêu và thi t l p chính sách tín d ng

M c tiêu c a qu n lý r i ro tín d ng là gi m thi u r i ro tín d ng, c th là gi m t

l n quá h n đ n m c th p nh t T l n quá h n là t l ph n tr m gi a d n các

kh an tín d ng quá h n so v i t ng d n tín d ng c a ngân hàng Các NHTM th ng theo dõi sát sao t l này nh m ki m sóat và duy trì t l n quá h n m c an tòan

Chính sách tín d ng là h th ng các quan đi m và công c do H i đ ng tín d ng

đ ra và th c thi khi xem xét c p tín d ng cho khách hàng nh m qu n lý t t d n và r i

ro tín d ng Tùy vào đi u ki n c th c a n n kinh t và c a t ng NHTM, các NHTM có

th s d ng chính sách tín d ng m r ng hay th t ch t Nói chung, chính sách tín d ng phù h p là chính sách tín d ng linh h at chuy n đ i gi a hai tr ng thái m r ng và th t

ch t, theo sát và g n li n v i chính sách kinh t v mô mà c th là chính sách ti n t c a NHNN và các ch tiêu kinh t v mô nh lãi su t, t l l m phát và t c đ t ng GDP

1.2.3 Phân tích và th m đ nh tín d ng

ây là khâu quan tr ng trong quy trình tín d ng, n u th c hi n t t s góp ph n đáng k gi m thi u r i ro tín d ng

1.2.3.1 Quan h gi a phân tích tín d ng và r i ro tín d ng

M c tiêu c a phân tích tín d ng là nh m đánh giá kh n ng tr n c a khách hàng

đ quy t đ nh cho vay M i quan h gi a phân tích tín d ng và r i ro tín d ng có th tóm

t t theo b ng d i đây

K t qu

Nh v y, đ đánh giá kh n ng tr n c a khách hàng, c n t p trung phân tích hai

n i dung chính: tình hình tài chính doanh nghi p và ph ng án SXKD kh thi

Phân tích tình hình tài chính doanh nghi p s d ng nh ng d li u trong báo cáo tài chính và áp d ng các k thu t phân tích t s tài chính nh m đánh giá kh n ng tr n c a doanh nghi p ây là nh ng s li u trong quá kh nên phân tích tình hình tài chính doanh nghi p ch thích h p đ đánh giá kh n ng tr n c a doanh nghi p trong quá kh Cho vay là vi c hi n t i và thu h i n trong t ng lai Do đó, phân tích tình hình tài chính có

M c tiêu c a th m đ nh tín d ng là đánh giá m c đ tin c y c a ph ng án s n

xu t kinh doanh (PASXKD) và d án đ u t (DA T), theo đó, ngân hàng ch cho vay khi

th m đ nh và đánh giá đ c ph ng án s n xu t kinh doanh và d án đ u t c a khách

M c tiêu ánh giá m c đ tin c y c a PASXKD và DA T Gi m thi u

r i ro

Ra quy t đ nh đúng

N i dung Th m đ nh

dòng ti n

Th m đ nh chi phí s d ng v n

Th m đ nh ch tiêu NPV, IRR, PP

R i ro

th nào?

Cho vay hay không cho vay

Không rõ ràng Không rõ ràng Không rõ ràng Có r i ro Làm l i DA

K t qu

Không đáng tin c y Không đáng tin c y Không đáng tin c y R i ro cao Không cho vay

c tính Ph n ánh k v ng Ph n ánh k v ng Ph n ánh k v ng K v ng K v ng Công tác th m đ nh tín d ng t p trung vào 3 n i dung chính: th m đ nh dòng ti n,

th m đ nh chi phí s d ng v n và th m đ nh các ch tiêu tài chính đánh giá hi u qu c a

d án nh NPV, IRR và th i gian hoàn v n PP

1.2.4 Ch m đi m và x p h ng tín d ng

Ch m đi m tín d ng là k thu t s d ng các d li u nghiên c u th ng kê và ho t

đ ng đ đánh giá m c đ r i ro tín d ng c a m i khách hàng vay v n i m tín d ng th

hi n m t con s do ngân hàng xác đ nh d a trên c s phân tích th ng kê c a cán b tín

d ng ho c c a công ty chuyên th c hi n d ch v ch m đi m tín d ng

Trên c s ch m đi m tín d ng, các NHTM s đ a ra quy đ nh c th cho t ng

m c đi m t ng ng v i m c x p h ng tín d ng và đ c s p x p theo th t t cao

quy t đ nh cho vay d a vào m c đích vay v n, ph ng án vay v n và ngu n tr n c a khách hàng Phát m i tài s n đ m b o ch là ph ng án cu i cùng các NHTM bu c ph i tính đ n khi khách hàng không có kh n ng tr n nh m thu h i đ n g c và lãi

1.2.6 Mua b o hi m tín d ng

Trong nhi u tr ng h p khách hàng vay v n, đ c bi t là khách hàng cá nhân không có tài s n th ch p c m c (cho vay tín ch p), nh t là cho vay tiêu dùng, cho vay mua nhà tr góp…v i th i h n cho vay th ng t 5 đ n 10 n m, thì các NHTM ch d a vào thu nh p đ nh k c a khách hàng và quy t đ nh cho vay Tuy nhiên, ngu n thu nh p này ph thu c ch y u vào tình hình vi c làm c a khách hàng vay v n và s có r i ro x y

ra n u trong kho ng th i gian vay v n khách hàng m t vi c làm, b tai n n, ch t, m t tích…Trong nh ng tr ng h p đó, ngân hàng th ng cho khách hàng vay v i đi u ki n

là khách hàng mua b o hi m tín d ng N u khách hàng r i vào m t trong nh ng tình

hu ng trên không có kh n ng tr n thì công ty b o hi m s tr ây là bi n pháp h u

hi u, đ c bi t đ i v i khách hàng cá nhân nh m h n ch nh ng thi t h i khi r i ro tín

d ng x y ra

1.2.7 L p qu d phòng r i ro tín d ng

ây là công tác quan tr ng các NHTM ph i th c hi n nh m gi m b t nh ng thi t

h i khi x y ra r i ro tín d ng Qu d phòng r i ro tín d ng đ c các NHTM trích ra đ nh

k t thu nh p tr c khi n p thu Tùy t ng quy đ nh c th mà NHTM có th trích đ nh

k hàng tháng hay quý Các NHTM hi n nay đang th c hi n vi c phân l ai n và trích

l p qu d phòng r i ro tín d ng theo Quy t đ nh 493/2005/Q -NHNN ngày 22/04/2005

và Quy t đ nh 18/2007/Q -NHNN ngày 25/04/2007 s a đ i b sung m t s đi u kho n Quy t đ nh 493 c a Th ng đ c NHNN

i v i doanh nghi p, chính sách tín d ng th hi n c th chính sách bán ch u

c a doanh nghi p, b i vì tín d ng doanh nghi p cung c p là tín d ng th ng m i thông qua bán ch u hàng hóa Thông qua nghi p v t v n tài chính, ngân hàng th ng m i có

th h tr doanh nghi p xây d ng và quy t đ nh chính sách bán ch u phù h p

Chính sách bán ch u c a doanh nghi p có th chia thành m t trong hai tr ng thái: chính sách th t ch t và chính sách m r ng V i chính sách th t ch t, tiêu chu n bán ch u khó kh n h n, th i h n bán ch u ng n h n và quy trình thu h i n ch t ch h n Ng c

l i, v i chính sách m r ng, tiêu chu n bán ch u d dàng h n, th i h n bán ch u kéo dài, quy trình theo dõi thu h i n thóang h n Vi c l a ch n chính sách nào liên quan đ n vi c đánh đ i gi a l i nhu n và r i ro

1.2.9 Cung c p công c phòng ng a r i ro tín d ng

Ngân hàng có th h tr doanh nghi p qu n lý r i ro tín d ng thông qua vi c cung

c p công c phòng ng a r i ro tín d ng B ng cách này, tr c h t ngân hàng ch p nh n

r i ro tín d ng thay cho doanh nghi p, sau đó b ng l i th trung gian tài chính c a mình, ngân hàng có th hóa gi i hay trung hòa r i ro đó Hi n nay, bao thanh tóan trong n c và

qu c t có th xem là công c ngân hàng cung c p nh m giúp doanh nghi p phòng ng a

r i ro tín d ng m t cách hi u qu

Ch ng 1 đã trình bày khái quát các v n đ c b n v r i ro tín d ng trong h at

đ ng c a các Ngân hàng th ng m i Có th nói, đi m khác bi t l n nh t gi a hai h

th ng ngân hàng n c ngòai và ngân hàng trong n c là công ngh qu n tr r i ro tín

d ng i v i ngân hàng n c ngoài đi u đó đã đ c quan tâm t lâu và h có nhi u công c đ th c hi n V n đ đ t ra là làm th nào có th h n ch các r i ro này đ n m c

th p nh t trong h at đ ng th c t Vi c ng d ng các mô hình chu n làm c s phát tri n, xây d ng mô hình l ng hóa và h th ng c nh báo r i ro tín d ng hòan thi n là vô cùng quan tr ng, có ý ngh a h t s c thi t th c trong h at đ ng c a m i t ch c tín d ng

CH NG 2

ÁNH GIÁ CÔNG TÁC QU N TR R I RO TÍN D NG T I NGÂN HÀNG

2.1 Phân tích h at đ ng tín d ng t i Ngân hàng TMCP Ngo i Th ng Vi t Nam Chi nhánh V ng Tàu

2.1.1 S l c v Ngân hàng TMCP Ngo i Th ng Vi t Nam Chi nhánh V ng Tàu

2.1.1.1 L ch s hình thành

Ngân hàng TMCP Ngo i Th ng Vi t Nam Chi nhánh V ng Tàu có tr s t i s

27 đ ng Tr n H ng o, Thành ph V ng Tàu c thành l p ngày 06/11/1982 theo Quy t đ nh s 90/NH-Q c a T ng Giám đ c nay là Th ng đ c Ngân hàng Nhà n c

Vi t Nam v i tên g i Ngân hàng Ngo i th ng Vi t Nam Chi nhánh V ng Tàu Xu t thân t Phòng Ngo i h i tr c thu c Ngân hàng Nhà n c t nh ng Nai, s l n m nh c a ngành d u khí v i nh ng nhu c u v thanh toán nh p kh u máy móc thi t b d u khí và

xu t kh u s n ph m d u thô c a Liên doanh d u khí Vietsovpetro cùng v i s gia t ng nhu c u thanh toán xu t nh p kh u c a c a các công ty xu t nh p kh u trên đ a bàn, Ngân hàng Ngo i th ng Vi t Nam Chi nhánh V ng Tàu đ c thành l p và đ m đ ng vai trò

m t ngân hàng đ i ngo i hàng đ u trên đ a bàn

Ngày 26/12/2007, Ngân hàng Ngo i th ng Vi t Nam (Vietcombank) phát hành

c phi u l n đ u ra công chúng Trong đi u ki n kinh t có nh ng khó kh n nh t đ nh,

đ t IPO c a Vietcombank đ c đánh giá là thành công v i 100% s c ph n mang ra đ u giá đ c bán h t cho các nhà đ u t trong n c và n c ngòai Sau thành công c a đ t phát hành c phi u này, tháng 4/2008, Vietcombank đã ti n hành i h i c đông l n th

nh t, đ t m c l ch s quan tr ng cho cu c chuy n hóa h at đ ng c a m t Ngân hàng

th ng m i Nhà n c hàng đ u đ tr thành m t đ nh ch tài chính Ngân hàng TMCP đ i chúng c s nh t trí c a i h i đ ng c đông và s ch p thu n c a Th ng đ c Ngân

hàng Nhà n c v vi c thành l p Ngân hàng TMCP Ngo i Th ng Vi t Nam, tháng 6/2008, Ngân hàng Ngo i th ng Vi t Nam chính th c chuy n sang h at đ ng theo c

ch c a m t ngân hàng TMCP và đ i tên giao d ch thành Ngân hàng TMCP Ngo i

Th ng Vi t Nam Vì l đó, k t tháng 06/2008, tên giao d ch c a Ngân hàng Ngo i

th ng Vi t Nam Chi nhánh V ng Tàu đ c đ i thành Ngân hàng TMCP Ngo i Th ng

Vi t Nam Chi nhánh V ng Tàu

2.1.1.2 Quá trình h at đ ng

M ng l i h at đ ng hi n nay c a Ngân hàng TMCP Ngo i Th ng Vi t Nam Chi nhánh V ng Tàu bao g m Tr s chính, 3 Phòng Giao d ch và m t Qu y ti t ki m

Tr i qua g n 30 n m xây d ng và tr ng thành, v i tinh th n tích c c lao đ ng sáng t o

có hi u qu , Ngân hàng TMCP Ngo i th ng Vi t Nam Chi nhánh V ng Tàu đã có nhi u đóng góp tích c c, góp ph n nh bé c a mình vào s nghi p phát tri n ngành d u khí và kinh t đ a ph ng, luôn gi v ng v th là m t trong nh ng chi nhánh hàng đ u trong h

th ng Ngân hàng TMCP Ngo i th ng Vi t Nam

7.215 7.384

5.483 6.083

2.987

4.349 5.642 6.526 7.647 8.695

6.640 7.526

13.312 14.458

17.598 18.957

T ngu n v n ít i ban đ u khó có th xoay tr đ c đ đ t đ c các ch tiêu trung

ng giao cho, tr i qua g n 30 n m ho t đ ng, ngu n v n c a Chi nhánh liên t c t ng

tr ng và n đ nh Ngu n v n huy đ ng bình quân m i n m đ u chi m trên 60% th ph n

v n toàn đ a bàn v i c c u v n huy đ ng ngo i t chi m t tr ng l n (trên 70%) T c đ

t ng tr ng v n huy đ ng hàng n m c a Chi nhánh th ng cao h n t c đ t ng tr ng bình quân c a toàn h th ng Chi nhánh đ c Ngân hàng TMCP Ngo i th ng Vi t Nam đánh giá cao trong công tác huy đ ng v n và luôn là m t trong ba đ n v thành viên c a Ngân hàng TMCP Ngo i th ng Vi t Nam có m c huy đ ng v n cao nh t toàn h th ng

Công tác tín d ng

M r ng đ u t tín d ng, đáp ng k p th i nhu c u v n kinh doanh c a các thành

ph n kinh t H at đ ng tín d ng c a Chi nhánh t p trung vào các ngành kinh t m i

nh n c a đ a ph ng nh d u khí, xu t nh p kh u, d ch v , du l ch, thu mua ch bi n

th y h i s n N u nh tr c đây, c c u v n tín d ng ch y u là ng n h n và t p trung vào các doanh nghi p nhà n c thì hi n nay, tín d ng t p trung ch y u vào các d án trung dài h n, tài tr cho các d án l n c a ngành d u khí và đ i t ng cho vay đ c m

r ng đ n m i thành ph n kinh t

611,95 644,20

Nghi p v thanh toán qu c t c a Chi nhánh b t đ u th c hi n khá s m t n m

1984 v i nhi m v ph c v công tác th m dò khai thác d u khí t i th m l c đ a phía nam

và nhu c u thanh toán c a các đ n v xu t nh p kh u c a đ a ph ng Chi nhánh đ t doanh s thanh toán xu t nh p kh u bình quân > 1t USD/n m và là m t trong s ít Chi nhánh có doanh s thanh toán qu c t cao c a h th ng N m 2008, Chi nhánh vinh d

đ c khen th ng là đ n v có h at đ ng thanh toán qu c t xu t s c nh t h th ng

2.492 2.177

995

1.842 1.637

1.347 1.300

1.394 1.373

Bi u đ 2.3: Doanh s thanh tóan xu t nh p kh u

L i nhu n là ch tiêu kinh t t ng h p nh t ph n ánh m i m t h at đ ng c a chi nhánh T ng l i nhu n t khi thành l p đ n cu i n m 2008 đ t 1.424 t đ ng, trong đó

n m 2007 đ t l i nhu n cao nh t là 259 t đ ng, bình quân 1,7 t đ ng/cán b

178,5 259,8

131,67 134,03

63,65 50,87

• Huân ch ng Lao đ ng h ng Ba (N m 2002)

• Huân ch ng Lao đ ng h ng Nhì (N m 2007)

• B ng khen c a Th t ng Chính ph (N m 2002)

• B ng khen c a Th ng đ c NHNN (t n m 1999 đ n 2007)

và nhi u b ng khen khác c a Trung ng và đ a ph ng

T nh ng thành qu nêu trên, đ n v ti p t c phát huy và gi v ng truy n th ng

n ng đ ng, sáng t o, hoàn thành nhi m v đ c giao v i thành tích ngày càng cao h n

2.1.2 Phân tích h at đ ng tín d ng t i Ngân hàng TMCP Ngo i Th ng Vi t Nam Chi nhánh V ng Tàu

2.1.2.1 T ng quan h at đ ng tín d ng

Huy đ ng v n và cho vay là hai h at đ ng c b n, song hành c a b t k m t t

ch c tín d ng nào ây c ng là m t trong nh ng c s đ đánh giá quy mô h at đ ng, uy tín và m c an toàn trong h at đ ng ngân hàng i u này đ c th hi n qua c c u ngu n

v n và c c u s d ng v n c a NHTM

Chi nhánh luôn coi tr ng công tác ngu n v n, th c hi n chính sách khách hàng, tri n khai các ch ng trình huy đ ng v n v i nhi u hình th c khuy n m i h p d n Công tác lãi su t, t giá luôn đ c quan tâm, đi u ch nh k p th i, linh h at, có s c c nh tranh trên th tr ng

V i ch tr ng m r ng thanh toán không dùng ti n m t, nâng cao s l ng và

ch t l ng ph c v khách hàng, t ng c ng qu ng bá các s n ph m c a VCB và nh ng

ti n ích đi kèm, chi nhánh v n gi đ c nh ng khách hàng l n truy n th ng và m r ng khách hàng m i V n huy đ ng luôn đ t t ng tr ng khá qua nhi u n m và luôn chi m

m t t l l n trong t ng ngu n v n c a chi nhánh, v n huy đ ng VND chi m trên 70%

t ng ngu n v n VND V n huy đ ng ng ai t chi m h n 90% t ng ngu n v n ng ai t

ây là nh ng con s lý t ng mà b t c t ch c tín d ng nào c ng mong mu n đ t đ c Công tác s d ng v n c ng h t s c th n tr ng Tín d ng VND ch chi m t i đa 40% t ng ngu n v n VND, tín d ng ng ai t chi m d i 20% t ng ngu n v n ng ai t

D n tín d ng t ng tr ng trung bình kh ang 18%/n m T c đ t ng tr ng m nh nh t

đ t đ c vào n m 2005, t ng 52% so v i n m 2004 Xét v con s tuy t đ i thì d n tín

d ng đ t đ c cao nh t vào n m 2008 là 2.144,8 t đ ng T l gi a t ng v n cho vay so

v i t ng v n huy đ ng luôn đ c gi m c an tòan d i 20%

Nhìn chung công tác tín d ng t i Chi nhánh đ t t ng tr ng cao, tín d ng trung dài

h n luôn chi m t l khá l n, phù h p v i đ nh h ng phát tri n kinh t xã h i c a đ a

ph ng là đ n n m 2020 là phát tri n công nghi p – d ch v - nông nghi p D n tín

d ng t p trung vào các ngành kinh t m i nh n c a t nh nh : công nghi p khai thác, v n chuy n, khoan d u khí, luy n kim, th y h i s n, v t li u xây d ng…, tín d ng tiêu dùng

V n huy đ ng V n cho vay

Bi u đ 2.5: Bi u đ so sánh v n huy đ ng và v n cho vay

B ng 2.2: T tr ng v n huy đ ng, v n cho vay và n d i chu n (t đ ng)

Ngu n: T ng h p báo cáo k t qu h at đ ng kinh doanh Vietcombank V ng Tàu

N d i chu n t i Chi nhánh n u xét v con s t ng đ i theo t l trên t ng d

n trong 02 n m g n đây ch x p x 2% đ n 3% và có xu h ng gi m nh ng n u tính ra

con s tuy t đ i thì c ng khá l n: n m 2007 là 48,91 t đ ng và n m 2008 là 43,67 t

đ ng Trong đó, n x u (n t nhóm 3 tr lên) l i có xu h ng t ng lên, n m 2007 là

27,67 t đ ng chi m 1,54% t ng d n và n m 2008 là 34,87 t đ ng, chi m 1,63% t ng

d n Tuy nhiên, trong s n x u n m 2008, có m t s kho n n thu c nhóm 3 và nhóm

4 là nh ng kho n n ch u tác đ ng nhóm n c a nh ng kho n n đã t t tóan c g c và lãi,

nh ng ch a h t th i gian th thách v quá h n/c c u T ng n x u n i b ng b kéo theo

nhóm n r i ro cao h n do khách hàng đang trong th i gian th thách là 1,3 t đ ng

D n tín d ng phân theo th i h n cho vay

Cho vay ng n h n: ây là s n ph m tín d ng có th i h n vay d i 12 tháng, lãi

su t cho vay có th c đ nh ho c th n i tùy vào th a thu n gi a ngân hàng và khách hàng, nh ng đa ph n là lãi su t c đ nh trong su t th i h n cho vay Các doanh nghi p s

d ng s n ph m này c a ngân hàng th ng là doanh nghi p nh và v a, có nhu c u b sung v n l u đ ng cho quá trình s n xu t kinh doanh

B ng 2.3: D n tín d ng phân theo th i h n cho vay (t đ ng)

T ng d n 644,20 611,95 705,03 568,37 641,04 976,00 1.434,46 1.795,22 2.144,80

- Trung dài h n 78,47 107,72 340,27 355,74 369,93 573,59 1.309,94 1.667,12 2.009,99

Ngu n: Báo cáo tình hình d n tín d ng Vietcombank V ng Tàu

Cho vay ng n h n trong nh ng n m g n đây chi m m t t l nh trong t ng d n

c a chi nhánh: n m 2006 cho vay ng n h n chi m 8,68% t ng d n , n m 2007 là 7,14%

và n m 2008 là 6,29% ch y u t p trung vào các l nh v c d ch v d u khí (Công ty OSC),

s n xu t v t li u bao bì (Công ty H ng Phong), thu mua ch bi n h i s n xu t kh u