Nâng cao chất lượng hoạt động tín dụng của các ngân hàng thương mại Việt Nam hiện nay

L I CAM OAN Tôi tên Võ Th Vy Bình.. TÁC GI VÕ TH VY BÌNH... và sau đó có tên Merrill Lynch, E.. Pierce, and Cassatt... Theo Ông Bill Smith, ng i sáng l p công ty Smith Asset Management I

L I CAM OAN

Tôi tên Võ Th Vy Bình Tôi xin cam đoan nh ng n i dung trình bày trong lu n v n là trung th c Các tài li u đ c s d ng trong lu n v n đ u có trích d n ngu n tài li u tham kh o

TÁC GI

VÕ TH VY BÌNH

M C L C

Trang

M U 1

CH NG 1.T NG QUAN V HO T NG TÍN D NG VÀ CH T L NG HO T NG TÍN D NG 3

1.1 HO T NG TÍN D NG 3

1.2.1 H TD là gì 3

1.2.2 Các đ c tr ng c a H TD 3

1.2.3 Phân lo i H TD 3

1.2.3.1 D a vào m c đích vay 3

1.2.3.2 C n c vào th i h n cho vay 5

1.2.3.3 C n c vào m c đ tín nhi m đ i v i khách hàng 6

1.2 CH T L NG H TD 6

1.2.1 Khái ni m 6

1.2.2 Các ch tiêu đánh giá ch t l ng H TD 8

1.2.2.1Các ch tiêu đ nh tính 8

1.2.2.2Các ch tiêu đ nh l ng 9

1.2.3 Các nhân t nh h ng t i ch t l ng H TD c a ngân hàng 13

1.2.3.1 Nh ng nhân t khách quan 13

1.2.3.2 Nh ng nhân t t phía ngân hàng 14

1.2.3.3 Nh ng nhân t t phía khách hàng 17

1.3 M T S BÀI H C KINH NGHI M CHO VI T NAM LIÊN QUAN

HÀNG TH NG M I TRÊN TH GI I .

1.3.1 Merrill Lynch 18

1.3.2 Citigroup 20

1.3.3 Hongkong and Shanghai Banking Corp (HSBC) 24

1.3.4 M t s bài h c cho Vi t Nam t các ngân hàng trên th gi i 27

CH NG 2 TH C TR NG HO T NG TÍN D NG VÀ CH T L NG HO T NG TÍN D NG C A CÁC NGÂN HÀNG TH NG M I VI T NAM 2.1 TÌNH HÌNH TH TR NG TI N T T I VI T NAM T N M 2008 N NAY 29

2.1.1 T giá 29

2.1.2 Lãi su t 31

2.1.4 M c tiêu l i nhu n 34

2.1.5 Tính c nh tranh 35

2.1.6 Quy mô t ng tài s n 35

2.2 HO T NG TÍN D NG VÀ CH T L NG HO T NG TÍN D NG C A CÁC NHTM VI T NAM T N M 2008 N NAY 37

2.2.1 Th t c vay v n ngân hàng 37

2.2.2 T c đ t ng tr ng tín d ng 38

2.2.3 Doanh s c p tín d ng và thu n tín d ng 40

2.2.4 C c u d n tín d ng 41

2.2.5 Ch t l ng d n tín d ng 46

2.3 NH NG V N CÒN T N T I TRONG HO T NG TÍN D NG

C A CÁC NHTM VI T NAM HI N NAY 48

CH NG 3 GI I PHÁP NÂNG CAO CH T L NG HO T NG TÍN D NG C A CÁC NGÂN HÀNG TH NG M I VI T NAM TRONG GIAI O N HI N NAY 3.1 CHÍNH SÁCH KHÁCH HÀNG 52

3.2 A D NG HÓA I T NG VÀ HÌNH TH C CHO VAY 53

3.3 NÂNG CAO CH T L NG CÔNG TÁC TH M NH 56

3.4 T NG C NG CÔNG TÁC QU N LÝ N , X LÝ N QUÁ H N57 3.5 GIÁM SÁT THANH KHO N 60

3.6 CHÚ TR NG CÔNG TÁC QU N TR R I RO, KI M TRA KI M SOÁT N I B 61

3.7 NÂNG CAO TRÌNH NGHI P V C A CÁN B TÍN D NG, PHÁT TRI N NGU N NHÂN L C 62

3.8 M T S KI N NGH I V I NHNN 64

3.8.1 T ng c ng h th ng c nh báo, ti p nh n c nh báo 64

3.8.2 Minh b ch hoá thông tin 64

K T LU N VÀ KI N NGH 67

DANH M C CÁC B NG

B ng 2.1: Các m c lãi su t ch y u c a NHNN 31

B ng 2.2: T ng tr ng l i nhu n ròng c a các ngân hàng n m 2007 và 2008 34

B ng 2.3: S l ng các ngân hàng 35

B ng 2.4: T ng tài s n c a m t s ngân hàng t i Vi t Nam 36

B ng 2.5: Doanh s c p tín d ng và thu n tín d ng theo ngành ngh c a h th ng NHTM Vi t Nam 40

B ng 2.6: D n theo ngành ngh c a m t s NHTM Vi t Nam 41

B ng 2.7: T tr ng d n theo ngành ngh c a m t s NHTM Vi t Nam 42

B ng 2.8: D n theo k h n c a m t s NHTM Vi t Nam 44

B ng 2.9: T tr ng d n theo k h n c a m t s NHTM Vi t Nam 45

B ng 2.10: Ch t l ng n cho vay c a m t s NHTM Vi t Nam 46

DANH M C CÁC BI U

Bi u đ 2.1: T giá USD/VND liên ngân hàng bình quân n m 2008 31

Bi u đ 2.2: Di n bi n lãi su t c b n và lãi su t qua đêm trong n m 2008 32

Bi u đ 2.3: T c đ t ng tr ng tín d ng c a h th ng NHTM Vi t Nam 2006 -2009 39

Bi u đ 2.4: D n tín d ng và t l n x u trên d n c a h th ng NHTM Vi t Nam 2006- 05/2009 47

M U

1) Lý do ch n đ tài

Nh ng tháng đ u n m 2008, n n kinh t bi n đ ng m nh theo chi u h ng x u

L m phát gia t ng liên t c, th tr ng tài chính- ti n t (TT TC- TT) r i lo n, đ c bi t

là th tr ng ti n t v i nh ng chính sách th t ch t ti n t (CS TCTT) c a Ngân hàng

Nhà n c (NHNN) Các Ngân hàng th ng m i (NHTM) đ ng lo t r i vào tình tr ng thi u thanh kho n Ho t đ ng cho vay ng ng tr , lãi su t và n quá h n t ng nhanh chóng Hi u qu kinh doanh c a các NHTM s t gi m đáng k , th m chí m t s ngân hàng còn có nguy c phá s n

Nh ng tháng cu i n m 2008 đ n nay, n n kinh t đ o chi u, chuy n t l m phát sang nguy c suy thoái NHNN ph i đ a ra đ ng th i nhi u chính sách n i l ng ti n

t , góp ph n kích thích t ng tr ng kinh t Các NHTM m t l n n a g p khó kh n trong ho t đ ng kinh doanh, đ c bi t là huy đ ng và cho vay

i v i các NHTM Vi t Nam hi n nay, thu nh p t lãi c a ho t đ ng tín d ng (H TD) chi m t tr ng khá cao trong t ng thu nh p Vì v y, nâng cao ch t l ng

Ph m vi nghiên c u: t p trung vào H TD và ch t l ng H TD c a các NHTM t

2008 đ n nay- giai đo n có nhi u bi n đ ng trên th tr ng tài chính Vi t Nam và th

gi i

4) Ý ngh a c a đ tài

Vi c nghiên c u đ tài s giúp tác gi và b n đ c nhìn l i H TD và ch t l ng

H TD c a các NHTM Vi t Nam hi n nay T đó đ xu t gi i pháp c th nh m nâng cao ch t l ng H TD c a NHTM Vi t Nam

v Ch ng 2: TH C TR NG HO T NG TÍN D NG VÀ CH T L NG

tr ng H TD c ng nh ch t l ng H TD t i các NHTM Vi t Nam trong tình hình đó t đó đ a ra nh ng t n t i trong H TD c a các NHTM, t o c s đ

Trên c s ti p c n theo ch c n ng ho t đ ng c a ngân hàng, tín d ng là m t giao

d ch v tài s n (ti n ho c hàng hoá) gi a bên cho vay (ngân hàng và các đ nh ch tài chính khác) và bên đi vay (cá nhân, doanh nghi p và các ch th khác), trong đó bên cho vay chuy n giao tài s n cho bên đi vay s d ng trong m t th i h n nh t đ nh theo tho thu n, bên đi vay có trách nhi m hoàn tr vô đi u ki n v n g c và lãi cho bên cho vay khi đ n h n thanh toán

đi m này làm nh h ng đ n ch t l ng tín d ng t ng đ i l n

Giá tr hoàn tr thông th ng ph i l n h n giá tr lúc cho vay Nói cách khác,

ng i đi vay ph i tr thêm ph n lãi ngoài v n g c th c hi n đ c nguyên t c này,

ph i xác đ nh lãi su t danh ngh a l n h n t l l m phát, t c là lãi su t th c d ng Tuy nhiên, vì lãi su t ch u nh h ng c a nhi u y u t khác nhau, nên trong m t s

tr ng h p lãi su t danh ngh a có th th p h n l m phát, nh ng ngo i l này ch t n

t i trong m t th i gian ng n

1.1.3 Phân lo i ho t đ ng tín d ng

1.1.3.1 D a vào m c đích vay

v Cho vay b t đ ng s n: lo i cho vay liên quan đ n vi c mua s m, xây d ng, s a

ch a B Snhà , đ t đai; B Strong l nh v c công nghi p, th ng m i, d ch v

Th tr ng ti n t Vi t Nam trong n m 2007 và nh ng tháng đ u n m 2008, cho vay B Sphát tri n r t m nh, chi m t tr ng cao trên t ng d n c a h u h t các NHTM, đ c bi t là các Ngân hàng th ng m i c ph n (NHTM CP) m i thành l p, đang trong giai đo n c n t ng tr ng i u này góp ph n gây nên hi n t ng bong bóng đ i v i th tr ng b t đ ng s n, tác đ ng đ n l m phát

v Cho vay công nghi p và th ng m i: cho vay ng n h n đ b sung v n l u đ ng

cho các doanh nghi p trong lãnh v c công nghi p, th ng m i và d ch v

Sau khi th tr ng B Sc a Vi t Nam b đóng b ng, các NHTM t i Vi t Nam g p

r t nhi u khó kh n do các kho n cho vay B Str c kia mang l i Vì v y, đ đ m

b o thu nh p, các NHTM b t đ u t p trung cho vay công nghi p và th ng m i

u đi m c a lo i cho vay này là các kho n vay ng n h n, kh n ng thu h i n nhanh nên r i ro th p Ngoài ra, các kho n vay có th mang l i cho ngân hàng m t

s thu nh p t vi c cung c p dch v b sung đ n khách hàng

v Cho vay nông nghi p: lo i cho vay đ trang tr i các chi phí s n xu t nh phân

bón, thu c tr sâu, gi ng cây tr ng, th c n gia súc, lao đ ng, nhiên li u

Hi n nay, t i Vi t Nam, ngo i tr Ngân hàng Nông nghi p và Phát tri n Nông thôn, các NHTM khác r t ít quan tâm đ n m c đích cho vay này Do ngành nông nghi p t i Vi t Nam trình đ k thu t còn h n ch , vi c s n xu t ph thu c t ng

đ i cao vào th i ti t nên r i ro khi cho vay ngành này khá l n H n n a, các Ngân hàng c ng không thu đ c nhi u phí d ch v t các khách hàng trong ngành

v Cho vay các đ nh ch tài chính: bao g m c p tín d ng cho các ngân hàng, công ty

tài chính, công ty cho thuê tài chính, công ty b o hi m, qu tín d ng và các đ nh

ch tài chính khác

Vi c cho vay các đ nh ch tài chính v n ch a phát tri n m nh trên th tr ng ti n

t Vi t Nam Các NHTM ch y u cho vay ng n h n l n nhau ch y u nh m m c đích gi i quy t nhu c u thanh kho n h n là kinh doanh

v Cho vay cá nhân

Cho vay cá nhân là lo i cho vay đáp ng các nhu c u tiêu dùng nh mua s m, trang tr i các chi phí thông th ng c a đ i s ng

Cu i n m 2007, s n ph m cho vay cá nhân đ c các Ngân hàng chú tr ng, t c đô

t ng tr ng m nh Tuy nhiên, trên th c t , cho vay cá nhân là s n ph m thu n tín

d ng Thu nh p ch y u c a Ngân hàng t s n ph m này là lãi, r t ít phát sinh các

d ch v khác Trong giai đo n l m phát v a qua, các Ngân hàng đã g p r t nhi u khó

kh n t s n ph m này Nguyên nhân do th i h n các kho n vay th ng là trung dài

h n, lãi su t c đ nh hàng n m Các khách hàng không đ ng ý đi u ch nh lãi su t, trong khi lãi su t th c t trên th tr ng ti n t liên t c t ng Ngoài ra, các Ngân hàng không th thu h i n nhanh, nh h ng đ n kh n ng thanh kho n

đ n các Ngân hàng đ vay v n ây là m t thói quen hình thành t tr c Các đ nh

ch tài chính cho thuê c n đ y m nh h n n a vai trò c a mình, c ng nh ti p c n sâu

r ng đ n các t ch c kinh t

1.1.3.2 C n c vào th i h n cho vay:

v Cho vay ng n h n

Lo i cho vay có th i h n đ n 12 tháng và đ c s d ng đ bù đ p s thi u h t v n

l u đ ng c a các doanh nghi p c ng nh các nhu c u chi tiêu ng n h n cá nhân Trong c c u d n t i Ngân hàng, cho vay ng n h n th ng chi m t tr ng cao Tuy nhiên, tr c n m 2007, t tr ng này có khuynh h ng gi m m nh Sau giai đo n

kh ng ho ng thanh kho n trong nh ng tháng đ u n m 2008, Ngân hàng b t đ u t p trung ch y u vào các kho n vay ng n h n Rõ ràng, vi c cho vay ng n h n không

nh ng giúp Ngân hàng đ m b o kh n ng thanh kho n, mà còn tránh đ c r i ro lãi

su t tr c nh ng bi n đ ng đ t ng t trên th tr ng ti n t

v Cho vay trung h n

Lo i cho vay có th i h n trên 12 tháng đ n 5 n m, đ c s d ng đ đ u t mua

s m tài s n c đ nh, c i ti n ho c đ i m i thi t b , công ngh , m r ng s n xu t kinh doanh, xây d ng các d án m i có quy mô nh và thu h i v n nhanh

Bên c nh đ u t tài s n c đ nh, cho vay trung h n còn là ngu n hình thành v n

l u đ ng th ng xuyên c a các doanh nghi p, đ c bi t là doanh nghi p m i thành l p

v Cho vay dài h n

Lo i cho vay có th i h n trên 5 n m, đ c s d ng đ đáp ng các nhu c u dài h n

nh xây d ng nhà , các thi t b , ph ng ti n v n t i có quy mô l n, xây d ng các xí nghi p m i

N u tr c đây, các Ngân hàng nâng cao t tr ng cho vay trung và dài h n trong

t ng s d n , thì hi n nay, lo i cho vay này đang b gi m m nh M t s Ngân hàng

th m chí ng ng cho vay trung và dài h n Vi c cho vay trung và dài h n nhi u, đã khi n các Ngân hàng g p vô s khó kh n trong th i gian v a qua

Phát tri n d n tín d ng ch t l ng, t p trung cho vay b sung v n l u đ ng s n

xu t kinh doanh, mang l i các thu nh p khác bên c nh thu nh p lãi cho Ngân hàng đang là đ nh h ng t ng tr ng d n c a nhi u Ngân hàng

1.1.3.3 C n c vào m c đ tín nhi m đ i v i khách hàng

v Cho vay không b o đ m

Lo i cho vay không có tài s n th ch p, c m c ho c b o lãnh c a ng i th 3, mà

vi c cho vay ch d a vào uy tín c a b n thân khách hàng

Lo i cho vay này th ng đ c áp d ng đ i v i khách hàng t t, trung th c trong kinh doanh, có kh n ng tài chính m nh, qu n tr hi u qu

v Cho vay có b o đ m

Lo i cho vay d a trên c s các b o đ m nh th ch p ho c c m c ho c có s b o lãnh c a ng i th 3

Lo i cho vay này áp d ng đ i v i khách hàng không có uy tín cao S b o đ m là

c n c pháp lý đ ngân hàng có thêm m t ngu n th 2, b sung cho ngu n thu n th

Ch t l ng H TD có th đ c nhìn nh n d i các góc đ kinh t khác nhau, t

phía ngân hàng, t phía khách hàng, t phía n n kinh t

v Xét t góc đ n n kinh t – xã h i : H TD ngân hàng ph n ánh s n ng đ ng

c a n n kinh t khi chuy n sang c ch th tr ng H TD ph i huy đ ng m c

t i đa v n ti n t t m th i nhàn r i trong n n kinh t xã h i đ cung ng cho các doanh nghi p, h tr các doanh nghi p phát tri n

Ch t l ng H TD th hi n tính an toàn cao c a h th ng ngân hàng H TD ngân hàng đ m b o đ c ch t l ng thì kh n ng thanh toán chi tr cao, tránh đ c

r i ro h th ng Nâng cao ch t l ng H TD làm cho h th ng ngân hàng l n m nh, đáp ng yêu c u qu n lí kinh t v mô, thúc đ y n n kinh t phát tri n hòa nh p v i

c ng đ ng qu c t

Tóm l i, ch t l ng H TD là m t khái ni m v a c th v a tr u t ng, là m t ch tiêu kinh t t ng h p có ch t l ng H TD thì H TD ph i có hi u qu và quan h tín d ng ph i đ c thi t l p trên c s s tin c y và uy tín c a ngân hàng Hi u đúng

b n ch t và phân tích, đánh giá đúng ch t l ng H TD, c ng nh xác đ nh chính xác các nguyên nhân t n t i c a ch t l ng H TD s giúp ngân hàng tìm đ c gi i pháp

qu n lý thích h p đ có th đ ng v ng trong n n kinh t th tr ng có s c nh tranh gay g t hi n nay

Ch t l ng H TD là m t ch tiêu t ng h p, nó ph n ánh đ thích nghi c a NHTM v i s thay đ i c a môi tr ng bên ngoài, nó th hi n s c m nh c a m t ngân hàng trong quá trình c nh tranh đ t n t i và phát tri n Chính vì v y, đ đánh giá

đ c ngân hàng đó m nh hay y u thì ph i đánh giá đ c ch t l ng H TD Có r t nhi u ch tiêu đánh giá ch t l ng H TD, có ch tiêu mang tính đ nh tính, có ch tiêu

v i v i khách hàng doanh nghi p: M t doanh nghi p đ c xem là khách hàng t t

c a Ngân hàng khi đáp ng nh ng đi u ki n sau:

T góc đ ngân hàng: ch t l ng H TD c a ngân hàng đ c th hi n qua tác

phong c a cán b tín d ng, quy trình x lý h s vay khách hàng c ng nh uy tín ngân hàng

Ø T l gi a s ti n cho vay trên giá tr tài s n đ m b o

Ø T l gi a nhu c u vay trên t ng nhu c u v n

v Khách hàng doanh nghi p: Khi xét duy t cho vay khách hàng doanh nghiêp, các

ngân hàng th ng d a vào m t s ch tiêu đ nh l ng nh :

m r ng, kh n ng ti p th c a ngân hàng kém, trình đ cán b công nhân viên th p

M c dù v y, không có ngh a là ch tiêu này càng cao thì ch t l ng H TD càng cao

b i vì đ ng sau nh ng kho n tín d ng đó còn nh ng r i ro tín d ng mà ngân hàng

ph i gánh ch u

Ch tiêu t ng d n ph n ánh quy mô tín d ng c a ngân hàng, s uy tín c a Ngân hàng đ i v i doanh nghi p T ng d n c a ngân hàng khi so sánh v i th ph n tín d ng c a ngân hàng trên đ a bàn s cho chúng ta bi t đ c d n c a ngân hàng là cao hay th p

K t c u d n ph n ánh t tr ng c a các lo i d n trong t ng d n Phân tích

k t c u d n s giúp ngân hàng bi t đ c ngân hàng c n đ y m nh cho vay theo lo i hình nào đ cân đ i v i th c l c c a ngân hàng K t c u d n khi so v i k t c u ngu n huy đ ng s cho bi t r i ro c a lo i hình cho vay nào là nhi u nh t Theo Thông t s 15/2009/TT-NHNN ngày 10/08/2009: T l t i đa c a ngu n v n ng n

h n đ c s d ng đ cho vay trung h n và dài h n là 30% đ i v i NHTM

v Ch tiêu t l n quá h n

N quá h n là hi n t ng phát sinh t m i quan h tín d ng không hoàn h o

khi ng i đi vay không th c hi n đ c ngh a v tr n c a mình cho ngân hàng đúng

h n

T l n quá h n là t l ph n tr m gi a n quá h n và t ng d n c a ngân hàng th ng m i m t th i đi m nh t đ nh, th ng là cu i tháng, cu i quý, cu i n m

T l n quá h n= (N quá h n/t ng d n tín d ng)*100% (1.1)

Xét v m t b n ch t, tín d ng là s hoàn tr , do đó tính an toàn là y u t quan

tr ng b c nh t đ c u thành ch t l ng H TD Khi m t kho n vay không đ c tr đúng h n nh đã cam k t, mà không có lý do chính đáng thì nó s b chuy n sang n quá h n v i lãi su t cao h n lãi su t bình th ng Trên th c t , ph n l n các kho n n quá h n là các kho n n có v n đ và có kh n ng m t v n Nh v y, t l n quá h n càng cao thì NHTM càng g p khó kh n trong kinh doanh vì s có nguy c m t v n,

m t kh n ng thanh toán và gi m l i nhu n, t c là t l n quá h n càng cao, ch t

quy t đ nh s 18/2007/Q -NHNN ngày 25/04/2007 c a Th ng đ c NHNN Vi t Nam

“V/v s a đ i, b sung m t s đi u c a Quy đ nh v phân lo i n , trích l p và s d ng

vay c a các TCTD đu c chia thành 5 nhóm:

o N nhóm 1 (là n đ tiêu chu n)

o N nhóm 2 (n c n chú ý): các kho n n t n th t t i đa 5% giá tr n g c

o N nhóm 3 (n d i tiêu chu n): các kho n n t n th t t trên 5%- 20% giá

tr n g c

o N nhóm 4 (n nghi ng ): các kho n n t n th t t trên 20%- 50% giá tr

Vòng quay v n tín d ng = Doanh s thu n / d n bình quân (1.3)

H s này ph n ánh s vòng chu chuy n c a v n tín d ng Vòng quay v n tín

d ng càng cao ch ng t ngu n v n vay ngân hàng đã luân chuy n nhanh, tham gia vào nhi u chu k s n xu t và l u thông hàng hoá V i m t s v n nh t đ nh, nh ng do vòng quay v n tín d ng nhanh nên ngân hàng đã đáp ng đ c nhu c u v n cho các doanh nghi p, m t khác ngân hàng có v n đ ti p t c đ u t vào các l nh v c khác

Ta th y r ng n u ngân hàng th ng m i ch chú tr ng vào vi c gi m và duy trì

m t t l n quá h n th p mà không t ng đ c thu nh p t ho t đ ng tín d ng thì t l

n quá h n th p c ng không có ý ngh a Ch t l ng tín d ng đ c nâng cao ch th c

s có ý ngh a khi nó góp ph n nâng cao kh n ng sinh l i c a ngân hàng

v Ch tiêu hi u su t s d ng v n

Phân tích c c u cho vay trong t ng ngu n v n huy đ ng là vi c xem xét đánh

giá t tr ng cho vay đã phù h p v i kh n ng đáp ng c a b n thân ngân hàng c ng

nh đòi h i v v n c a n n kinh t ch a Trên c s đó, các ngân hàng th ng m i có

th bi t đ c kh n ng m r ng tín d ng c a mình T đó, có th quy t đ nh quy mô,

t tr ng đ u t vào các l nh v c m t cách h p lý đ v a đ m b o an toàn v n cho vay,

v a có th thu l i l i nhu n cao nh t có th Ch tiêu này có th đ c bi u th b ng công th c

Hi u su t s d ng v n = T ng d n / T ng v n huy đ ng (1.5)

Ngoài các ch tiêu trên, thì các quy đ nh v an toàn v n t i thi u c ng gi vai trò quan tr ng trong vi c đánh giá ch t l ng tín d ng t i TCTD, ch ng h n nh theo quy t đ nh 457/2005/Q -NHNN ngày 19/04/2005 có quy đ nh:

Ø T ng d n cho vay c a TCTD đ i v i m t khách hàng không đ c v t quá 15% v n t có c a TCTD

Ø T ng m c cho vay và b o lãnh c a TCTD đ i v i m t khách hàng không đ c

Trên đây là các ch tiêu đ c s d ng đ đánh giá ch t l ng tín d ng, tuy nhiên đ đánh giá m t cách chính xác c n xem xét các nhân t nh h ng t i ch t

l ng H TD

1.2.3.1 Nh ng nhân t khách quan

Ho t đ ng c a m i NHTM ch u nh h ng r t l n c a môi tr ng kinh t – xã

h i M t ngân hàng dù có c g ng đ n m y trong ho t đ ng kinh doanh c a mình

nh ng n u môi tr ng kinh t – xã h i không n đ nh thì c ng khó mà thành công Ta

có th xem xét nh h ng c a môi tr ng kinh t – xã h i đ n ch t l ng H TD c a NHTM t các y u t sau:

v Môi tr ng kinh t

Môi tr ng kinh t phát tri n có th t o đi u ki n thu n l i cho H TD M t môi tr ng kinh t phát tri n lành m nh, các ch th tham gia n n kinh t đang ho t

đ ng có hi u qu s thúc đ y m r ng quy mô tín d ng, ch t l ng H TD c ng s

đ c nâng lên Nh ng môi tr ng kinh t c ng có nh ng thay đ i b t ng v lãi su t,

t giá,…Do đó, các ngân hàng ph i làm t t công tác d báo và kh n ng thích ng nhanh khi có s bi n đ ng nh m đ m b o ch t l ng c a H TD

v Môi tr ng pháp lý

M t NHTM khi ho t đ ng ph i tuân th đ y đ các quy đ nh v lu t pháp c a Nhà n c, c ng nh c a NHNN M t h th ng pháp lý đ y đ , đ ng b và n đ nh s giúp các ngân hàng d dàng h n trong vi c xây d ng k ho ch kinh doanh c a mình, góp ph n vào vi c nâng cao ch t l ng H TD

v Môi tr ng chính tr –xã h i

Môi tr ng chính tr xã h i n đ nh s là m t nhân t quan tr ng thúc đ y ho t

đ ng đ u t t đó m r ng H TD Tác đ ng c a môi tr ng chính tr - xã h i t i ch t

l ng H TD là không th ng xuyên, nh ng khi có nh ng bi n đ ng v chính tr , tác

đ ng c a nó t i các ngân hàng là vô cùng l n M t s thay đ i h th ng chính tr có

th làm cho các ngân hàng m t toàn b các kho n tín d ng c a mình, đi u này s đ y

nó đ n b v c phá s n

v Môi tr ng t nhiên

Nh ng bi n đ ng b t kh kháng x y ra trong môi tr ng t nhiên nh thiên tai (h n hán, l l t, đ ng đ t…), ho ho n làm nh h ng t i ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a khách hàng, đ c bi t là trong các ngành có liên quan đ n nông nghi p, thu

s n, h i s n.Vì v y khi môi tr ng t nhiên không thu n l i thì doanh nghi p s g p khó kh n t đó làm gi m ch t l ng H TD c a NHTM

1.2.3.2 Nh ng nhân t t phía ngân hàng

v Chính sách tín d ng

Chính sách tín d ng đ c hi u là đ ng l i, ch tr ng đ m b o cho ho t đ ng tín d ng đi đúng qu đ o, liên quan đ n vi c m r ng hay thu h p tín d ng Chính sách tín d ng bao g m: h n m c tín d ng, k h n c a các kho n vay, lãi su t cho vay

và m c l phí, các lo i cho vay đ c th c hi n… Các đi u kho n c a chính sách tín

d ng đ c xây d ng d a trên nhi u y u t khác nhau nh các đi u ki n kinh t , chính

sách ti n t và tài chính c a NHNN, kh n ng v v n c a ngân hàng và nhu c u tín

d ng c a khách hàng Khi các y u t này thay đ i, chính sách tín d ng c ng thay đ i theo i v i m i khách hàng, ngân hàng có th đ a ra các chính sách khác nhau cho phù h p Ví d nh v i các khách hàng có uy tín v i ngân hàng thì ngân hàng có th cho vay không có tài s n đ m b o, có h n m c cao h n, lãi su t u đãi h n; còn đ i

v i các khách hàng khác, vi c có tài s n đ m b o là c n thi t

M t chính sách tín d ng đúng đ n s thu hút nhi u khách hàng, đ m b o kh

n ng sinh l i t H TD trên c s h n ch r i ro, tuân th ph ng pháp, đ ng l i chính sách c a Nhà n c và đ m b o công b ng xã h i i u đó c ng có ngh a ch t

l ng tín d ng tu thu c vào vi c xây d ng chính sách tín d ng c a NHTM có đúng

đ n hay không B t c Ngân hàng nào mu n có ch t l ng tín d ng t t c ng đ u ph i

Trong quy trình tín d ng, b c chu n b cho vay r t quan tr ng (khách hàng

nh p h s vay v n ) Bao g m 3 giai đo n: khai thác và tìm ki m khách hàng; h ng

d n khách hàng v đi u ki n tín d ng và thành l p h s vay; phân tích th m đ nh khách hàng và ph ng án, d án vay v n Ch t l ng tín d ng tu thu c nhi u vào

ch t l ng công tác th m đ nh và quy đ nh v đi u ki n, th t c cho vay c a t ng ngân hàng th ng m i

Ki m tra quá trình s d ng v n vay giúp cho ngân hàng n m đ c di n bi n

c a kho n tín d ng đã cung c p cho khách hàng đ có nh ng hành đ ng đi u ch nh can thi p khi c n thi t, s m ng n ng a r i ro có th x y ra Vi c l a ch n và áp d ng

có hi u qu các hình th c ki m tra s thi t l p đ c m t h th ng phòng ng a h u

hi u, gi m r i ro tín d ng, nói cách khác s nâng cao ch t l ng tín d ng

Thu h i và gi i quy t n là khâu quy t đ nh đ n ch t l ng tín d ng S nh y bén c a ngân hàng trong vi c k p th i phát hi n nh ng bi u hi n b t l i x y ra đ i v i

khách hàng c ng nh nh ng bi n pháp x lý k p th i, t v n cho khách hàng s gi m thi u đ c nh ng kho n n quá h n và đi u đó s có tác d ng tích c c đ i v i ho t

m i, qua báo chí, các t ch c ngh nghi p, qua vi c cán b tín d ng tr c ti p thu th p

t i c s s n xu t kinh doanh c a khách hàng, qua báo cáo tài chính c a khách hàng

Quy trình tín d ng c a NHTM không mang tính c ng nh c i v i m i khách hàng khác nhau, ngân hàng có th ch đ ng, linh ho t, th c hi n các b c trong quy trình tín d ng cho phù h p Ví d nh đ i v i các d án l n, b c phân tích là r t quan tr ng Th m chí có tr ng h p quá ph c t p, ngân hàng ph i thành l p t th m

đ nh riêng i v i nh ng món vay tiêu dùng, vi c giám sát m c đích s d ng v n c n

đ c chú tr ng nhi u h n

v Công tác t ch c ngân hàng

T ch c c a ngân hàng c n c th hoá và s p x p có khoa h c, có tính linh ho t trên c s tôn tr ng các nguyên t c đã quy đ nh Ngân hàng đ c t ch c m t cách có khoa h c s đ m b o đ c s ph i h p ch t ch , nh p nhàng gi a các phòng ban, gi a các ngân hàng v i nhau trong toàn h th ng c ng nh v i các c quan liên quan khác Qua đó s t o đi u ki n đáp ng k p th i các yêu c u c a khách hàng, qu n lý có hi u

qu các kho n v n tín d ng, phát hi n và gi i quy t k p th i các kho n tín d ng có v n

đ , t đó nâng cao ch t l ng tín d ng

v Ph m ch t và trình đ cán b

Ch t l ng đ i ng cán b ngân hàng là nhân t quy t đ nh đ n s thành b i trong ho t đ ng kinh doanh c a ngân hàng nói chung và trong ho t đ ng tín d ng nói riêng S d nh v y là vì cán b tín d ng là ng i tham gia tr c ti p vào m i khâu

Cán b tín d ng gi i v chuyên môn nghi p v , có k n ng, có kinh nghi m đánh giá chính xác tính kh thi c a d án, xác đ nh đ c tính chân th c c a các báo cáo taì chính, phát hi n các hành vi c tình l a đ o c a khách hàng (nh s a ch a báo cáo tài chính, l p h s th ch p gi , dùng m t tài s n th ch p đi vay nhi u n i ) t đó phân tích đ c kh n ng qu n lý và n ng l c th c s c a khách hàng đ quy t đ nh có cho vay hay không

Bên c nh đó cán b tín d ng c n có s hi u bi t r ng v pháp lu t, môi tr òng kinh t xã h i, đ ng l i phát tri n c a đ t n c, s thay đ i c a th tr ng…d đoán

h n là ngu n ch y u đ cho vay ng n h n, v n huy đ ng trung dài h n là ngu n ch

y u đ cho vay trung dài h n V n huy đ ng càng l n, ngân hàng th ng m i càng có

kh n ng cho vay, m r ng ho t đ ng tín d ng N u ngân hàng không có s phù h p

v k h n gi a ngu n huy đ ng và cho vay mà không d ki n d c ngu n bù đ p thì

r i ro thanh kho n s x y ra

1.2.3.3 Nh ng nhân t t phía khách hàng

Khách hàng là ng i l p ph ng án, d án xin vay và sau khi đ c ngân hàng

ch p nh n, khách hàng là ng i tr c ti p s d ng v n vay đ kinh doanh Vì v y, khách hàng c ng nh h ng đ n ch t l ng tín d ng

v N ng l c c a khách hàng

N ng l c c a khách hàng là nhân t quy t đ nh đ n vi c khách hàng s d ng

v n vay có hi u qu hay không

N u n ng l c c a khách hàng y u kém, th hi n vi c không d đoán đ c

nh ng bi n đ ng lên xu ng c a nhu c u th tr ng; không hi u bi t nhi u trong vi c

s n xu t, phân ph i và khuy ch tr ng s n ph m …thì s d dàng b g c ngã trong

N u các doanh nghi p vay v n Ngân hàng không cung c p các s li u trung

th c, vi ph m ch đ k toán th ng kê đã đ c ban hành thì s gây khó kh n cho ngân hàng trong vi c n m b t tình hình s n xu t kinh doanh, c ng nh vi c qu n lý v n vay

c a khách hàng đ qua đó có th đ a ra quy t đ nh cho vay đúng đ n

N u khách hàng s d ng v n vay ngân hàng không đúng đ i t ng kinh doanh, không đúng v i ph ng án, m c dích khi xin vay thì s không tr đ c n dúng h n

v R i ro trong công vi c kinh doanh c a khách hàng

R i ro là thu t ng đ c s d ng đ ch nh ng bi n c (s ki n) x y ra ngoài mong mu n và đem l i h u qu x u R i ro trong kinh doanh là m t y u t t t y u nh

ng i ta th ng nói” r i ro là ng i b n đ ng hành c a kinh doanh” R i ro phát sinh muôn màu muôn v và là h qu c a nh ng nhân t ch quan hay khách quan, nh ng

ch y u là nh ng nhân t khách quan ngoài d đoán c a doanh nghi p

Trong s n xu t kinh doanh, r i ro phát sinh d i nhi u hình thái khác nhau: do thiên tai, ho ho n, do n ng l c s n xu t kinh doanh y u kém, là n n nhân c a s thay

Quy n s h u tài s n là m t trong nh ng tiêu chu n đ đ c c p tín d ng (có

th là tài s n đ m b o ho c tín ch p) Tuy nhiên hi n nay có r t nhi u tài s n c a các

pháp nhân và cá nhân không có gi y ch ng nh n s h u Tài s n c đ nh ph n l n là nhà x ng, máy móc, thi t b l c h u không đ tiêu chu n th ch p Trong khi đó nhu

c u vay v n ngân hàng là r t l n Nh v y n u cho vay theo đúng ch đ thì h u h t các doanh nghi p không đ đi u ki n đ cho vay ho c đ c cho vay nh ng không đáng k

Trên đây là nh ng nhân t chính tác đ ng t i ch t l ng tín d ng c a Ngân hàng th ng m i nâng cao ch t l ng tín d ng, chúng ta c n nghiên c u và nh n

th c đúng đ n các y u t trên, cùng v i k t qu ho t đ ng th c ti n c a các Ngân hàng th ng m i, đ t đó đ a ra các bi n pháp kh c ph c có tính kh thi cao

1.3.1 Merrill Lynch

Merril Lynch là t p đoàn tài chính hàng đ u c a M , có tr s t i New York- M ,

và chi nhánh t i 38 n c trên th gi i v i t ng tài s n lên t i 1.800 t USD, chuyên cung c p các d ch v tài chính, ngân hàng đ u t và qu n lý đ u t

Merrill Lynch đ c sáng l p ngày 06/01/1914 t i New York và mang tên Charles

E Merrill & Co N m 1915, công ty đ c chuy n tên sang Merrill, Lynch & Co

N m 1940, công ty sáp nh p v i E A Pierce & Co và Cassatt & Co và sau đó có tên Merrill Lynch, E A Pierce, and Cassatt

N m 1941, Fenner & Beane sáp nh p v i Merrill và công ty có tên Merrill Lynch, Pierce, Fenner & Beane Th ng v sáp nh p này đ a công ty thành m t trong nh ng

t ch c tài chính hàng đ u th gi i v i v n phòng t i h n 98 thành ph c a M

N m 1978, Merrill Lynch mua l i White Weld & Co, m t ngân hàng đ u t nh

nh ng h t s c có uy tín

Ngày 1/11/2007, T ng giám đ c c a Merrill Lynch, ông Stanley O'Neal chính

th c r i công ty b i g p quá nhi u ch trích v cách ông ng phó v i cu c kh ng

ho ng cho vay B Sd i chu n, d n đ n kho n thua l g n 8 t USD trong quý 3/2007 M t lý do khác khi n ông ph i t ch c là b t đ ng v i ban giám đ c v v sáp nh p v i ngân hàng Wachovia Ho t đ ng c a Merrill Lynch có lúc r t phát đ t

nh vào vi c O'Neal đ nh h ng cho Merrill tham gia nh ng danh m c đ u t nhi u

r i ro và th ng tay c t gi m chi phí kinh doanh( N m 2006, Merrill đã ki m đ c 7 t USD t vi c s d ng các ngu n v n c a mình đ giao d ch cho chính t p đoàn và các khách hàng, con s này c a n m 2002 là 2,2 t USD) Trong 6 n m th ng tr t i Merrill Lynch d i vai trò là T ng Giám c kiêm Ch t ch t p đoàn, O'Neal đã thay

đ i Merrill Lynch t m t t ch c tài chính ch y u d a vào các giao d ch ch ng khoán tr thành m t mô hình đ u t đa d ng, v i nh ng kho n tín d ng th ch p

kh ng l Merrill Lynch v n duy trì m t danh m c đ u t v i các công c tài chính

ph c t p đ c g i là nh ng ngh a v n ký qu , gói cùng nhi u r i ro khác nhau Thua l k l c trong l ch s 93 n m ho t đ ng, ngày 14/11/2007, Merrill Lynch &

Co b t ng ch n ông John Thain, Giám đ c S Giao d ch Ch ng khoán New York và châu Âu (NYSE Euronext) làm c u cánh, đ m nh n v trí T ng Giám c kiêm Ch

tch T p đoàn Ngày 01/12/2007 Merrill Lynch chính th c có T ng giám đ c đi u hành m i, ông John Thain i v i Merrill Lynch, John Thain là ng i s mang kinh nghi m lãnh đ o, ki n th c v th tr ng v n toàn c u c ng nh kh n ng ki m soát

r i ro và qu n lý tài chính t p đoàn toàn c u đ đi u hành Merrill Lynch

Ngày 28/12/2007, t p đoàn nhà n c c a Singapore Temasek đ u t 5 t USD thông qua vi c mua l i g n 10% c ph n c a Merrill

Ngày 21/01/2008 T p đoàn u t Hàn Qu c đ u t 2 t USD vào Merrill Lynch

Vi c KIC đ u t 2 t USD vào ngân hàng Merrill Lynch c a M là m t trong nh ng

b c th c hi n chi n l c phát tri n và là l n góp v n đ u tiên c a t p đoàn vào m t ngân hàng đ u t n c ngoài

Ngày 15/09/2008, Ngân hàng bán l l n nh t M Bank of America mua l i Merrill Lynch v i giá x p x 50 t USD, t ng đ ng 29USD/c phi u, th p h n 70% so v i giá c phi u c a Merrill Lynch vào tháng 1/2006 và cao h n 70% so v i m c giá đóng c a 17,05USD/c phi u t i th tr ng New York ngày 12/09 Sau khi mua l i Merrill, Bank of America s ti p qu n 17.000 nhân viên t v n ch ng khoán và qu n

lý s ti n lên t i 1.600 t USD cho các khách hàng

Nh v y, v i l ch s 94 n m, Merrill Lynch đã thua l 14 t USD do kh ng ho ng tín d ng và đ i m t nguy c s p đ T ng giám đ c đi u hành John Thain c a Merrill Lynch đ c gi i quan sát đánh giá là khá khôn ngoan khi nhanh chóng dàn x p v bán l i t p đoàn này cho ngân hàng Bank of America V i v bán l i này, Merrill v a

tránh đ c nguy c phá s n, v a tránh đ c nguy c b “ép giá” m t khi tình hình tr nên quá nguy ng p

1.3.2 Citigroup

Citigroup là doanh nghi p cung c p d ch v tài chính kh ng l , v i kho ng 200 tri u tài kho n t i h n 100 qu c gia, t ng giá tr tài s n x p x 2.200 t USD, chi m v trí s 1 trong các công ty hàng đ u th gi i hi n nay theo đánh giá c a Forbes vào cu i

n m 2007

Ngân hàng City Bank of New York, ti n thân c a Citigroup, đ c thành l p vào

n m 1812

Trong cu c kh ng ho ng 1837, Citigroup suýt đ v , nh ng đã đ c gi i c u b i

t phú buôn lông thú John Jacob Astor

M t c ng s c a t phú này là Moses Taylor đã xây d ng City Bank tr thành

m t thành l y tài chính tuy t v i, v i d tr v n d i dào và các quy đ nh cho vay ng t nghèo Nh đó, City Bank đã tr thành ngu n cung c p tài chính hàng đ u cho cho quân đ i Chính ph trong th i k n i chi n M (1861-1865)

James Stillman, ng i tr thành ch t ch c a City Bank vào n m 1891 đã lãnh

đ o ngân hàng này b ng chi n l c k t h p gi a s khôn ngoan và nh ng tham v ng

l n City Bank v t qua cu c kh ng ho ng 1893 m t ph n nh d tr vàng kh ng l

mà Stillman đã tích tr do ông đã nh n th y tr c nguy c x y ra cu c kh ng ho ng Cùng v i ngân hàng JPMorgan, City Bank gi i c u Chính ph liên bang M kh i

b v c v n vào n m 1985 và nhanh chóng phát tri n thành ngân hàng l n nh t n c

M

T i n m 1914, City Bank b t đ u v n ra th tr ng qu c t Tuy nhiên, b c phát tri n này suýt n a đ y City Bank vào th m h a, khi mà nh ng kho n vay l n cho các ông ch mía đ ng Cuba b ng tr thành n x u Charles E Mitchell - ng i

đ ng đ u m ng kinh doanh ch ng khoán c a Ciy Bank - cho phát hành ch ng khoán

d a trên các kho n n x u Cuba, đ ng th i ti p t c tìm ki m nh ng cách th c sáng

t o h n đ bán ch ng khoán và cho vay đ i v i t ng l p trung l u đang phát tri n

m nh M trong su t th p niên 1920

N m 1921, Mitchell tr thành Ch t ch c a City Bank và sau đó xây d ng ngân hàng này tr thành siêu th tài chính đ u tiên

o lu t Glass-Steagall Act ra đ i n m 1933 ch m d t s k t h p gi a hai mô hình ngân hàng th ng m i và kinh doanh ch ng khoán mà Mitchell kh i x ng T

đó, City Bank t n t i v i t cách m t ngân hàng nh h n, v i ho t đ ng thu h p h n Sau g n hai th p niên phát tri n th n tr ng và c p r t ít v n vay m i ( gi a

nh ng n m 1940, h n m t n a tài s n c a City Bank là trái phi u kho b c M ) là m t

k nguyên phát tri n m i b t đ u t nh ng n m 1950 th i k này, City Bank đ c thúc đ y b i s m r ng c a th tr ng ngoài M và nh ng sáng ki n m i th tr ng trong n c, d i s lãnh đ o c a Walter Wriston Trong th i gian n m gi v trí CEO City Bank t n m 1967 - 1984, Wriston đã thay ch “y” trong tên c a ngân hàng này

b ng ch “i”

Tuy nhiên, sau nhi u n m thành công, Wriston r i Citi v i hàng t USD n x u

th tr ng M Latin May nh l i nhu n trong m ng ngân hàng bán l t i th tr ng

M và m ng kinh doanh th tín d ng mà ng i k nhi m Wriston là John Reed dày công gây d ng - cùng v i s n ng tay đáng k c a các nhà ch c trách M và ngu n

ti n d i dào t các nhà đ u t Saudi Arabia - Citi m i v t qua đ c th i k gian khó này

T i n m 1998, Reed đ ng ý sáp nh p Citi v i công ty tài chính Travelers Group

V sáp nh p này ch có th hoàn t t sau khi Qu c h i M h y b đ o lu t Steagall Act vào n m 1999 Sau đó, Reed xây d ng Citigroup tr thành siêu th tài chính l n nh t th gi i

Glass-Kh ng ho ng tài chính toàn c u hi n nay nh h ng n ng n đ n Citigroup do t p đoàn đã đ u t nhi u kho n l n vào th tr ng cho vay th ch p và nh ng hình th c cho vay khác Tính c n m 2008, Citigroup thu l ròng 18,72 t USD; giá c phi u liên t c gi m: n m 2007- c phi u c a t p đo n này m t giá 47% và ti p t c m t thêm 77% trong n m 2008

v t qua giai đo n khó kh n này, Citigroup bu c ph i bán m t s b ph n quan tr ng trong t p đoàn, thu h p ho t đ ng kinh doanh, c t gi m nhân s C th :

v Vào tháng 10/2008, Citigroup đã bán công ty đ u t Nikko Antfactory cho t p đoàn tài chính Norin Chuo c a Nh t B n

v Citigroup s bán Ngân hàng tín thác Nikkociti t i Nh t B n, giá tr th ng v

này có th lên t i "hàng ch c t yên" Tính đ n cu i tháng 9/08, t ng giá tr

tài s n ròng c a Nikkociti là 18 t yên (190 tri u USD) Sau khi bán Nikkociti, Citigroup s tái c c u 4 công ty tài chính thu c t p đoàn t i Nh t

Nikkocitigroup, công ty đi u hành tài s n Nikko Asset Management

v Tháng 11/2008, Citigroup đàm phán đ bán b t 1% c ph n cho T phú Mexico Carlos Slim., t ng đ ng v i 26 tri u c phi u Citigroup, giá tr c tính kho ng 150 tri u USD

v Ngày 23/12/2008, Citigroup thông báo đã bán Công ty D ch v Công ngh Citi có tr s t i Mumbai và Chennai ( n ) cho Công ty Công ngh Wipro, nhà cung c p d ch v công ngh thông tin (IT) toàn c u thu c Wipro Ltd c a

n , v i giá 127 tri u USD

v Ngày 13/01/2009, Citigroup ký th a thu n bán l i 51% c ph n c a b ph n môi gi i mang tên Smith Barney cho Morgan Stanley v i giá 2,7 t USD V i

th a thu n này, quy n ki m soát Smith Barney - b ph n t ng là ni m t hào

c a Citigroup - s đ c chuy n giao cho Morgan Stanley

v Ngoài ra, gi i quan sát c ng d báo, Citigroup có th bán l i b ph n cho vay tiêu dùng mang tên CitiFinancial, b ph n qu n lý tài s n mang tên Nikko Asset Management có tr s t i Tokyo, và b ph n b o hi m mang tên Primerica

Theo Ông Bill Smith, ng i sáng l p công ty Smith Asset Management Inc -

m t c đông c a Citigroup - cho r ng, mô hình siêu th tài chính “s ch ng bao

gi có hi u qu ” và đã kêu g i Citigroup tách b nh ng b ph n kinh doanh không ph i là tr ng tâm

Nh ng b ph n mà Citigroup duy trì s bao g m b ph n ngân hàng bán l , t

v n sáp nh p, b o lãnh phát hành, thanh toán, cho vay doanh nghi p và x lý giao dch cho khách hàng Citigroup v n s ti p t c t ng c ng ho t đ ng toàn

v Tháng 10/2008, B Tài chính M đã đ 25 t USD cho Citigroup đ đ i l y

c ph n u đãi và các gi y ch ng nh n mua c phi u

v B o lãnh cho 306 t USD tài s n x u, ch y u là các h p đ ng mua nhà th

ch p d i chu n Theo th a thu n b o lãnh, Citigroup s ch u m i kho n l trong danh m c vay này v i m c nhi u nh t là 29 t đô la, ngoài các kho n d phòng c a Citigroup; các c quan Chính ph s ch u trách nhi m 90% các kho n l trên m c y và Citigroup ch u 10% còn l i Th i gian b o lãnh s kéo dài 10 n m v i các tài s n nhà và n m n m đ i v i các tài s n khác

v n tháng 11/2008, Chính ph M l i b m thêm cho ngân hàng này 20 t USD

v Tháng 02/2009, B Tài Chính M thông báo s chuy n đ i 25 t USD c phi u u đãi sang c phi u th ng Nh v y, sau khi chuy n đ i, chính ph

M s tr thành c đông l n nh t t i Citigroup v i 36% t ng s c ph n Sau nh ng c g ng c a Citigroup và Chính ph , Citigroup c ng đón nh n đ c

m t s thông tin tích c c Doanh thu Citigroup trong tháng 1 và tháng 2/2009 là 19 t USD M c doanh thu trung bình các quý n m 2008 là 21 t USD

Citigroup đã chính th c hoàn thành đ t thanh tra c a chính ph (stress tests) CEO c a ngân hàng cho bi t ngân hàng hoàn toàn có đ v n đ v t qua th i k

kh ng ho ng tài chính hi n nay

C phi u c a Citigroup t ng 40 cent lên m c 1,45USD/c phi u t i th tr ng New York phiên ngày 10/03 C phi u này h 93% trong su t 1 n m qua, giá tr th

tr ng c a Citigroup r i xu ng còn 7,9 t USD C phi u c a ngân hàng này có m c

t ng tr ng kém nh t trong nhóm 30 c phi u thu c ch s công nghi p Dow Jones Trong thông báo đ i v i nhân viên, CEO Citigroup cho bi t l ng ti n g i vào Citigroup h t s c n đ nh

Tuy nhiên đ i di n này c ng kh ng đ nh còn m t tháng n a m i h t quý 1/2009

và ch a th bi t tr c đi u gì s x y ra

Vào nh ng n m 1800, Chính ph M đã khoanh tay đ ng nhìn khi các ngân hàng

s p đ Nh ng đây không ph i là m t l a ch n c a ngày hôm nay, b i vì th gi i hi n

đ i không s n sàng cho s đóng c a c a h th ng tài chính M c dù v y, nhi u chuyên gia cho r ng, vi c b m ti n cho các ngân hàng và hy v ng tình hình đ c c i thi n

không ph i là m t gi i pháp H cho r ng, đi u c n thi t có th ph i là s kh i đ u

m i: lãnh đ o m i, nhà đ u t m i, th m chí là th ch m i… ó c ng chính là con

đ ng mà Citi và h th ng tài chính nói chung đã ph c h i trong các cu c kh ng

ho ng tr c đây

1.3.3 Hongkong and Shanghai Banking Corp (HSBC)

HSBC đ c sáng l p vào n m 1865 t i Trung Qu c, b i m t ng i Scotland có tên Thomas Sutherland và m t nhóm các th ng gia qu c t nh m ph c v ho t đ ng

th ng m i gi a Trung Qu c và Châu Âu

T p đoàn HSBC là m t trong nh ng t ch c d ch v tài chính và ngân hàng l n

nh t trên th gi i v i các chi nhánh t i châu Âu, châu Á Thái Bình D ng, châu M , Trung ông và châu Phi HSBC đ nh v th ng hi u c a mình thông qua thông đi p

d phòng cho các kho n n c m c x u M thêm 20% lên m c 10,6 t USD Hành

đ ng này t ng b coi là thi u khôn ngoan, làm gi m giá c phi u c a HSBC Tuy nhiên, vi c làm c a HSBC chính là h i chuông c nh báo v cu c kh ng ho ng tín

d ng d i chu n đang hoành hành kh p n c M và lan r ng ra ph m vi toàn c u;

đ ng th i giúp HSBC tránh đ c nh ng tác đ ng tiêu c c Tháng 09/2007, HSBC thu

h p ho t đ ng cho vay c m c , giá c phi u ch gi m 10% k t khi cu c kh ng

ho ng b t đ u trong khi đ i th M Citigroup m t giá đ n 50% Ngoài ra, HSBC còn

v n lên v trí s 1 trong b ng x p h ng các Công ty l n nh t th gi i c a t p chí Forbes

N m 2007, HSBC l 17 t USD trong tín d ng, ch y u do ho t đ ng c a HSBC

t i M Tuy nhiên, kinh doanh t i châu Á c a ngân hàng v n ti n tri n t t, đ a l i nhu n n m toàn ngân hàng t ng 10% lên m c 24,2 t USD so v i 22,08 t USD n m

2006

N m 2008, Ngân hàng đã t đ ng v ng trong cu c kh ng ho ng mà không c n

đ n s vi n tr c a Chính ph Anh thông qua vi c t p trung m r ng sang các th

tr ng m i n i, t huy đ ng v n đ ng th i thu h p ho t đ ng kinh doanh t i M :

v Ti p t c theo đu i k ho ch mua l i 51% c ph n c a ngân hàng Korea Exchange (KEB) Hàn Qu c

v Mua l i g n 90% c ph n c a ngân hàng Ekonomi c a Indonesia v i giá 607,5 tri u USD vào ngày 20/10/2008 Th ng v này đã đ a s l ng chi nhánh c a HSBC t i Indonesia t ng lên g p đôi, 190 chi nhánh, đ ng th i giúp HSBC c h i ti p c n v i nh ng ho t đ ng ngân hàng ch ch t c a n c này nh ngân hàng th ng m i ng thái này c ng đ a HSBC tr thành ngân hàng có v n n c ngoài l n th 3 t i Indonesia sau Standard Chartered

và Citigroup

v Thu h p ho t đ ng b ph n cho vay tiêu dùng t i M Ngân hàng s v n duy trì b ph n kinh doanh th tín d ng và ngân hàng th ng m i t i M Vi c đóng c a b ph n tài chính và sa th i 6.100 nhân viên t i M chính th c ch m

d t n l c c a HSBC trong thâu tóm th tr ng th c p t i M b t đ u 6 n m

tr c đây Cùng lúc v i thông báo t ng v n, ngân hàng th a nh n vi c m

r ng ho t đ ng kinh doanh t i M là m t s sai l m Thua l l n t i th tr ng này n nhi u vào l i nhu n c a HSBC n m 2008 Tuy nhiên HSBC cho bi t

h s ph i ti p t c b m v n vào b ph n kinh doanh t i M cho đ n khi đóng

c a hoàn toàn b ph n này

Ngày 03/03/2009 Ngân hàng HSBC đã làm ch n đ ng gi i đ u t v i tuyên b

t ng v n thêm 17,5 t USD và th a nh n sai l m t i th tr ng M G n nh ngay l p

t c gi i đ u t đã bán tháo c phi u này làm cho nó s t gi m g n 20% C phi u c a HSBC t i th tr ng London h 28% trong n m 2009 HSBC hi v ng có th tìm đ c cách gi i quy t kh ng ho ng thông qua vi c x lý s tài s n k ch xù trong ph n tín

d ng khách hàng M th c thi k ho ch này HSBC d ki n t ng v n thêm 17.7 t USD và đây s là đ t phát hành t ng v n l n nh t n c Anh Ngoài ra HSBC còn d

đ nh c t gi m m c chi tr c t c c a mình sau 15 n m t ng tr ng liên t c

T t c các thông tin trên đ c đ a ra đ i v i nh ng c đông c a HSBC có th coi

là m t th m h a b i l HSBC v n luôn đ c đánh giá là m t trong nh ng ngân hàng

có thành tích t t nh t t i Châu Âu hi n nay K t qu kinh doanh n m 2008 m c dù b suy gi m đáng k nh ng HSBC v n đ t l i nhu n tr c thu là 9 t USD trong khi

h u h t các ngân hàng l n khác trên th gi i ph i ch u m c thua l n ng n Tuy nhiên tri n v ng n m 2009 c a HSBC r t đáng lo ng i b i l các kho n n x u đang lan

r ng r t nhanh v t ra ngoài biên gi i n c M C phi u HSBC đã gi m m t n a trong n m ngoái tuy có ít h n các đ i th c nh tranh

Nguyên nhân sâu xa trong quy t đ nh t ng v n c a HSBC là ngân hàng này kì

v ng l ng v n t ng thêm s c ng c ti m l c tài chính và t o đà t ng tr ng v ng

ch c cho ngân hàng trong t ng lai, qua đó v t qua các đ i th c nh tranh hi n đang suy y u N u đ t phát hành t ng v n thành công, HSBC s t ng t l v n ch s h u trên t ng ngu n v n t 7% lên 8,5% v t xa các đ i th c nh tranh t i M và Châu

Âu (T l này c a JP Morgan là 6,4%; c a Santander là 7,2%) Ngoài ra th ng d v n thu đ c t đ t phát hành s cho phép HSBC phát tri n m nh trong khi các đ i th

c nh tranh đang khát ti n m t bu c ph i thu h p ho t đ ng s n xu t kinh doanh Thêm vào đó, v i l ng v n d i dào huy đ ng đ c, HSBC có th th c hi n thâu tóm các ngân hàng đang g p khó kh n trong b i c nh kh ng ho ng tài chính toàn c u

Có th th y HSBC đang đi m t b c c n thi t và h p lý M c dù đây là m t quy t

đ nh khó kh n và m o hi m b i l kh i tài chính ngân hàng s r t khó huy đ ng đ c

v n t các nhà đ u t trong th i đi m này ng thái trên c a HSBC cho th y ngân hàng tuy không tr ng thái t t nh t nh ng v n đ m nh đ th a nh n và kh c ph c các đi m y u c a mình hi n nay

1.3.4 M t s bài h c cho Vi t Nam t các ngân hàng trên th gi i

T th c t x y ra v i m t s ngân hàng trên th gi i trong th i k bi n đ ng th

tr ng tài chính ti n t , Vi t Nam c n rút ta nh ng bài h c c n thi t trong vi c qu n lý

ho t đ ng ngân hàng nói chung và ho t đ ng tín d ng nói riêng

Rõ ràng các ngân hàng r i vào kh ng ho ng đ u xu t phát t vi c đ u t vào

nh ng h ng m c nhi u r i ro: cho vay kinh doanh ch ng khoán, cho vay b t đ ng

s n,…M c tiêu hàng đ u c a ho t đ ng ngân hàng là l i nhu n, do đó các ngân hàng

th ng t p trung kinh doanh trong nh ng l nh v c có t su t sinh l i cao Tuy nhiên,

đ ho t đ ng ngân hàng đ m b o b n v ng, các ngân hàng c n cân b ng gi a l i nhu n và r i ro, chú ý d phòng c ng nh xây d ng đi u ki n cho vay ch t ch , h n

ch đ u t vào nh ng l nh v c c ng nh th tr ng có tính r i ro cao Ngân hàng Merrill lynch vì cho vay B S d i ch n đã ph i ch u thua l g n 8 t USD trong quý 3/2007, Citi Bank suýt r i vào th m h a n m 1914 khi cho vay trên th tr ng qu c t thông qua nh ng kho n vay l n cho các ông ch mía đ ng Cuba, HSBC tránh

đ c nh ng tác đ ng tiêu c c c a cu c kh ng ho ng tài chính ti n t khi h n ch s

l ng cho vay không b o đ m đ ng th i t ng d phòng cho các kho n n c m c

x u,…

Ngoài ra, các ngân hàng c n chú ý c t gi m chi phí kinh doanh, tinh gi n b máy,

ch p nh n thu h p nh ng ho t đ ng không hi u qu đ c ng c th m nh kinh doanh

c a ngân hàng trong giai đo n khó kh n.T m t siêu th tài chính l n nh t th gi i, trong n m 2008, Citigroup đã bán m t s b ph n quan tr ng: Công ty đ u t Nikko Antfactory, ngân hàng tín thác Nikkociti, Công ty d ch v công ngh Citi, b ph n môi gi i Smith Barney, b ph n cho vay tiêu dùng Citifinancial, b ph n qu n lý tài

s n Nikko Asset Management, b ph n b o hi m Primerica…; HSBC thu h p ho t

đ ng b ph n cho vay tiêu dùng t i M n m 2008 do thua l l n;…

Không ng ng nâng cao ti m l c tài chính c ng là m t nhi m v quan tr ng c a các ngân hàng, nh t là trong giai đo n hi n nay Bên c nh vi c t ng v n, các ngân hàng có

th th c hi n mua bán, sáp nh p đ i phó v i nguy c phá s n Merrill lynch đ c bán cho Bank of America; Citigroup ph i nh đ n s vi n tr c a Chính ph M m i

có th duy trì ho t đ ng; HSBC t ng v n thêm 17,5 t USD trong n m 2009 nh m

c ng c ti m l c tài chính và t o đà t ng tr ng v ng ch c trong t ng lai;…

Qua phân tích m t s ngân hàng tiêu bi u đ i di n cho h th ng tài chính t i B c

hàng v i quy mô r t l n trên th gi i r i vào tình tr ng khó kh n, th m chí có nguy c phá s n Ch t l ng tín d ng rõ ràng th hi n vai trò quan tr ng trong s t n t i và phát tri n c a h th ng ngân hàng, nh h ng tr c ti p đ n th tr ng tài chính

K t lu n toàn ch ng:

Ch ng 1 lu n v n đã khái quát nh ng lý lu n c b n v H TD c ng nh ch t

l ng H TD Trong đó, trình bày các v n đ liên quan đ n khái ni m, các đ c tr ng

H TD, các ch tiêu đánh giá ch t l ng H TD và các nhân tó nh h ng đ n ch t

l ng H TD Vi c đ a ra m t s hình nh v các ngân hàng trên th gi i trong th i

ngân hàng

c ng công tác thanh tra, giám sát ho t đ ng c a th tr ng ngo i h i và c a các t

ch c tín d ng, h n ch t ng tr ng tín d ng quá nóng có th gây m t an toàn h th ng

c a các t ch c tín d ng

2.1.1 T giá

Bi n đ ng c a t giá th hi n qua s tr i s t b t th ng trong n m 2008 khi gi m

m nh trong giai đo n đ u n m và t ng m nh t gi a n m, gây ra nh ng xáo tr n l n

đ n k ho ch s n xu t kinh doanh c a nhi u doanh nghi p

Hai quý đ u n m 2008 khi tình hình ho t đ ng kinh doanh trong n c di n ra sôi

đ ng và dòng v n đ u t tr c ti p và gián ti p n c ngoài đ vào Vi t Nam t ng nhanh đã t o áp l c l n đ i v i ti n đ ng Các doanh nghi p trong n c, đ c bi t là doanh nghi p xu t kh u có nhu c u đ i sang VND r t l n, trong khi ngu n cung t phía NHNN có ph n b th t ch t càng làm tình hình khan hi m VND tr nên khó

kh n Trên th tr ng t do trong giai đo n Quý I, VND đã t ng gii r t m nh khi n t giá giao d ch có lúc xu ng m c 15.800 VND/USD T giá quy đ i t USD sang VND quá th p khi n nhi u doanh nghi p xu t kh u ph i ch u thi t h i l n do ngu n thu ch

y u đ u b ng USD Gi i doanh nghi p xu t kh u g p khó kh n bu c Chính ph ph i

có nh ng bi n pháp nh m n đ nh t giá không đ xu ng m c quá th p thông qua m t

s bi n pháp c th nh th c hi n mua vào USD, đ ng th i n i l ng biên đ t giá USD/VND t m c +/-0,75% lên +/-1% t ngày 10/3/2008 T giá công b c a các

NHTM nh đó c ng đã đi u ch nh t ng lên, dao đ ng ph bi n m c 16.080-16.120 VND/USD, trong khi t giá liên Ngân hàng v n n đ nh m c 15.960 VND/USD

t bi n đ ng t giá th hai di n ra t gi a tháng 6/2008 đ n cu i n m khi nh ng khó kh n v mô đ c b c l rõ h n, đi n hình là tình tr ng l m phát gia t ng m nh

nh h ng tri n v ng tín d ng c a Vi t Nam b các t ch c x p h ng tín d ng qu c t

l n l t h th p t n đ nh xu ng tiêu c c Thâm h t th ng m i ngày càng l n trong khi nhu c u mua ngo i t tr các kho n n đ n h n c a c DN xu t và nh p kh u t ng cao Ngoài ra, t tháng 9 đ n tháng 11, nhu c u mua USD c a nhà đ u t n c ngoài thông qua đ ng thái bán trái phi u Chính ph Vi t nam (bán ròng 0,7 t USD) và c phi u (bán ròng h n 100 tri u USD) c ng là nhân t nh h ng không nh đ n tâm lý

nhà đ u t trong và ngoài n c, đ c bi t là trên th tr ng ch ng khoán

Khi các y u t v mô ch a có d u hi u n đ nh thì xu h ng m t giá m nh c a VND s ti p t c là v n đ đáng lo ng i khi tình hình l m phát v n ch a có bi u hi n suy gi m

Tuy nhiên, duy trì VND y u s t o đ ng l c cho ho t đ ng xu t kh u đ c bi t là khi th m h t th ng m i có chi u h ng t ng tr l i vào nh ng tháng đ u n m 2009

do giá c m t hàng nh p kh u b t đ u gi m và nhu c u nh p kh u tiêu dùng trong

nh ng tháng cu i n m có th t ng m nh V i xu h ng m t giá c a VND vì biên đ t giá m i r ng h n, NHNN s ch đ ng h n trong vi c t o m t b ng t giá m i, t o

đi u kiên h tr xu t kh u, đ ng th i ki m soát nh p siêu t đó giúp đ m b o s b n

v ng c a cán cân thanh toán qu c t Ngoài ra tâm lý đ u c t giá s đ c h n ch , giúp các doanh nghi p có đi u ki n n đ nh và ch đ ng h n trong xây d ng ph ng

án s n xu t kinh doanh Do đó, vi c duy trì s m t giá c a VND s là u tiên hàng đ u giúp t o l i th cho xu t kh u trong th i gian t i

Di n bi n t giá n m 2008 đ ng th i còn cho th y nhi u b t c p trong ho t đ ng

đi u ti t t giá c a NHNN, th hi n qua s chênh l ch khá l n gi a t giá liên ngân hàng v i t giá trên th tr ng t do trong m t th i gian dài Tuy nhiên, có th nói, chính sách t giá là m t trong nh ng chính sách quan tr ng nh t và c ng khó d đoán

nh t trong n m 2009 do các nh h ng ngoài th tr ng nh s d ch chuy n c a dòng

v n n c ngoài và ki u h i

Bi u đ 2.1: T giá USD/VND liên ngân hàng bình quân n m 2008

nh t tr c đó Ngân hàng Nhà n c chính th c áp c ch lãi su t tr n trong ho t đ ng cho vay c a các t ch c tín d ng (không quá 150% lãi su t c b n theo quy đ nh c a

B lu t Dân s ) T th i đi m đó, ho t đ ng cho vay c a các các ngân hàng có s thay đ i c n b n; khái ni m “lãi su t cho vay t i đa” xu t hi n trên th tr ng

Trong n m 2008, Ngân hàng Nhà n c đã có 3 l n đi u ch nh t ng và 5 l n đi u

ch nh gi m lãi su t c b n t ng ng v i tình hình l m phát c th t ng th i đi m Lãi su t c b n đ c t ng t 8,25%/n m lên 8,75%/n m vào tháng 2; ti p t c t ng lên 12% vào tháng 5 và 14%/n m vào tháng 6; sau đó gi m xu ng còn 13%; 12%;11%/n m vào tháng 10; gi m ti p còn 10%/n m vào tháng 11 và gi m còn 8,5%/n m vào tháng 12

Lãi su t tái c p v n; lãi su t tái chi t kh u c ng có t n su t đi u ch nh t ng ng; lãi su t ti n g i d tr b t bu c có 5 l n đi u ch nh (3 l n t ng, 2 l n gi m) song song