Phân tích mối quan hệ giữa đầu tư trực tiếp nước ngoài với tăng trưởng kinh tế của Việt Nam

c ng khai thác tài nguyên.

M C L C

DANH M C CÁC B NG 2

DANH M C BI U .3

DANH M C PH L C 3

DANH M C CÁC CH VI T T T 4

L I M U 5

CH NG 1 : CÁC LÝ THUY T V T NG TR NG KINH T VÀ U T TR C TI P N C NGOÀI 10

1.1 Lý thuy t t ng tr ng kinh t 10

1.1.1 Khái ni m t ng tr ng kinh t 10

1.1.2 Các nhân t thúc đ y t ng tr ng kinh t 10

1.2 Lý thuy t đ u t tr c ti p n c ngoài (FDI) 14

2.1.1 nh ngh a FDI 14

2.1.2 Các nhân t nh h ng đ n vi c thu hút FDI 15

1.3 Tác đ ng c a FDI đ n t ng tr ng 18

1.4 Các nghiên c u tr c v m i liên h gi a FDI và t ng tr ng kinh t 20

CH NG 2 : T NG TR NG KINH T VÀ U T TR C TI P N C NGOÀI VI T NAM 24

2.1.Tình hình t ng tr ng kinh t Vi t Nam t n m 1988 đ n n m 2007 24

2.2 T ng quan v dòng FDI t i Vi t Nam t n m 1988 đ n n m 2007 30

2.2.1 Các giai đo n phát tri n 30

2.2.2 M t s đ c đi m v FDI 34

2.3 Vai trò c a khu v c FDI đ i v i n n kinh t Vi t Nam……….…… 39

CH NG 3 : PHÂN TÍCH M I QUAN H GI A FDI VÀ T NG TR NG KINH T T I VI T NAM 48

3.1 Mô hình nghiên c u 48

3.2 S li u và ph ng pháp x lý 50

3.3 K t qu c l ng OLS, TSLS, GMM 51

3.4 K t lu n d a vào ph ng pháp GMM 56

CH NG 4 : K T LU N VÀ KI N NGH .58

4.1 M t s k t lu n 58

4.2 Ki n ngh chính sách 59

TÀI LI U THAM KH O 65

PH L C 71

DANH M C CÁC B NG

Trang

B ng 1.1 Thu hút FDI và t ng tr ng kinh t c a m t s n c trên th gi i n m

2006……….… ……… 16

B ng 2.1 T c đ t ng tr ng GDP, GDP đ u ng i, t tr ng v n đ u t trong GDP và h s ICOR c a Vi t Nam qua các n m……….………25

B ng 2.2 óng góp c a các y u t đ u vào trong t ng tr ng GDP Vi t Nam.….26 B ng 2.3 T c đ t ng tr ng GDP theo t tr ng t ng d n c a v n đ u t trong GDP trong giai đo n 1996 – 2007……… 27

B ng 2.4 u t , t ng tr ng và h s ICOR c a m t s n c châu Á………… 28

B ng 2.5 T c đ t ng tr ng GDP theo h s ICOR t ng d n giai đo n 1995-2007……… ……… 28

B ng 2.6 FDI t i Vi t Nam qua các n m……….………31

B ng 2.7 T c đ t ng tr ng FDI và GDP giai đo n 1988 – 2007……… 40

B ng 2.8 Ch s phát tri n GDP theo giá so sánh n m 1994 phân theo thành ph n kinh t ……….….42

B ng 2.9 óng góp c a công nghi p khu v c FDI đ i v i toàn ngành công nghi p c a c n c……… 45

B ng 2.10 C c u hàng xu t kh u phân theo khu v c kinh t ……… … 46

B ng 3 1 K t qu c l ng ph ng trình t ng tr ng ………… ……….52

B ng 3 2 K t qu c l ng ph ng trình FDI ……… 55

DANH M C BI U

Bi u đ 2.1 u t tr c ti p n c ngoài vào Vi t Nam giai đo n 1988 – 2007 32

Bi u đ 2.2 C c u v n FDI theo ngành giai đo n 1988 – 2007……… ……….36

DANH M C CÁC CH VI T T T

ASEAN Hi p h i các n c ông Nam Á, Association of Southeast Asian

Nations CIEM Vi n Nghiên c u Qu n lý Kinh t

Trung ng

Central Institute of Economic Management

FDI u t tr c ti p n c ngoài Foreign Direct Investment

GMM Generalized Method of Moments Ph ng pháp Mô-men t ng quát hoá ICOR Hi u su t s d ng v n s n ph m

gia t ng

Incremental Capital Output Ratio

MNCs Các t p đoàn đa qu c gia Multi-National Corporations

OECD T ch c H p tác Phát tri n Kinh

t

Organization for Economic operation and Development OLS Bình ph ng bé nh t thông

Co-th ng

Ordinary Least Square

TSLS Bình ph ng bé nh t 2 giai đo n Two Stage Least Squares

TFP N ng su t các nhân t t ng h p Total Factor Productivity

WTO T ch c Th ng m i Th gi i World Trade Organization

M t xu h ng đ u t m i là s t ng tr ng m nh m đ u t c a các t p đoàn liên

qu c gia t i các n c đang phát tri n, nh t là châu Á Các qu c gia thu c Hi p h i các n c ông Nam Á (ASEAN) c ng ghi nh n t l t ng FDI cao c bi t, khu

v c này thu hút ngày càng nhi u FDI “ch t l ng cao”, t c là đ u t vào l nh v c

có giá tr gia t ng cao, đòi h i tri th c và ch t xám Minh ch ng là t p đoàn Intel đang m r ng các c s l p ráp và th nghi m t i Trung Qu c, Malaysia và Vi t Nam [60] N m trong xu h ng đó, dòng v n FDI đ vào Vi t Nam c ng không

ng ng t ng m nh trong th i gian qua

T khi Vi t Nam ti n hành công cu c i m i n m 1986 và ban hành Lu t

đ u t n c ngoài t i Vi t Nam vào ngày 29-12-1987 nh m t o ra m t n n t ng pháp lý cho đ u t vào Vi t Nam c a các nhà đ u t n c ngoài, dòng v n FDI

ch y vào Vi t Nam đã gia t ng m t cách ngo n m c: t 0,32 t USD n m 1988 lên 20,3 t USD n m 2007, và đ t m c k l c trên 64 t USD trong n m 2008 Tính

các n c đang phát tri n, thu nh p c a dân c còn th p Th hai, FDI t o đi u ki n chuy n giao và ng d ng công ngh tiên ti n t i Vi t Nam, nâng cao n ng l c s n

xu t công nghi p và xu t kh u Th ba, FDI giúp t o công n vi c làm tr c ti p và gián ti p cho hàng tri u lao đ ng có k n ng gi n đ n và b c đ u góp ph n hình thành m t l c l ng lao đ ng có k n ng cao, đ ng th i t o c h i đ các nhà qu n

vi c thu hút FDI ch y u là nh m m c tiêu t ng tr ng kinh t Th nh ng, tác

đ ng c a FDI đ i v i t ng tr ng kinh t v n còn gây nhi u tranh cãi trong gi i nghiên c u và h c thu t c bi t, các nghiên c u th c nghi m v m i quan h gi a FDI v i t ng tr ng kinh t c a Vi t Nam nh t là thông qua các mô hình kinh t

l ng v n còn r t hi m Các nghiên c u v FDI t i Vi t Nam th ng t p trung vào các nhân t nh h ng và tác đ ng c a FDI T i sao m i quan h gi a FDI v i t ng

tr ng kinh t c a Vi t Nam c n đ c quan tâm? B i vì đây là v n đ r t quan

tr ng trong đi u hành kinh t v mô Chính ph r t c n các b ng ch ng h u ích đ xem xét vi c ra quy t đ nh có nên ti p t c khuy n khích thu hút FDI h n n a hay không? V l i, dù đã đ t đ c nh ng k t qu nh t đ nh, nhi u ý ki n cho r ng Vi t Nam v n ch a t n d ng t i u các c h i thu hút FDI và ch a t i đa đ c l i ích

mà FDI có th mang l i H n th n a, dòng v n FDI vào Vi t Nam r t l n nh ng

li u có tác đ ng tích c c đ n t ng tr ng kinh t ? T đó, v n đ đ t ra là: M i quan

h hai chi u gi a FDI và t ng tr ng kinh t t i Vi t Nam có t n t i hay không?

ây chính là câu h i nghiên c u c a lu n v n

tr l i câu h i trên, tác gi lu n v n “Phân tích m i quan h gi a đ u

t tr c ti p n c ngoài v i t ng tr ng kinh t c a Vi t Nam” đi sâu nghiên

c u và làm sáng t m i quan h bi n ch ng gi a FDI và t ng tr ng kinh t t i Vi t Nam ; đ ng th i phân tích các nhân t nh h ng đ n t ng tr ng và thu hút FDI

- Xác đ nh m i quan h hai chi u gi a FDI và t ng tr ng kinh t t i Vi t Nam

- K t qu c a lu n v n góp ph n cung c p thông tin có ích cho vi c xây d ng chính sách kinh t , đ u t , nh m t i đa hóa nh ng l i ích mà FDI có th mang l i cho Vi t Nam

*M c đích c th :

(i) Xác đ nh FDI có tác đ ng đ n t ng tr ng hay không

(ii) Xác đ nh t ng tr ng có thúc đ y FDI hay không

(iii) Xác đ nh các y u t khác nh h ng đ n t ng tr ng và thu hút FDI

(iv) Cung c p thông tin h u ích cho các c p lãnh đ o trong vi c ra quy t đ nh xây

d ng chính sách thu hút đ u t

* i t ng nghiên c u c a đ tài là FDI và t ng tr ng kinh t Vi t Nam

*Ph m vi nghiên c u c a đ tài là 64 t nh thành c a Vi t Nam, bao g m: An Giang, Bà R a - V ng Tàu, B c Liêu, B c K n, B c Giang, B c Ninh, B n Tre, Bình D ng, Bình nh, Bình Ph c, Bình Thu n, Cà Mau, Cao B ng, C n Th ,

à N ng, c L k, c Nông, i n Biên, ng Nai, ng Tháp, Gia Lai, Hà Giang, Hà Nam, Hà N i, Hà Tây, Hà T nh, H i D ng, H i Phòng, H u Giang, Hoà Bình, H ng Yên, Khánh Hoà, Kiên Giang, Kon Tum, Lai Châu, Lâm ng, L ng

S n, Lào Cai, Long An, Nam nh, Ngh An, Ninh Bình, Ninh Thu n, Phú Th , Phú Yên, Qu ng Bình, Qu ng Nam, Qu ng Ngãi, Qu ng Ninh, Qu ng Tr , Sóc

Tr ng, S n La, Tây Ninh, Thái Bình, Thái Nguyên, Thanh Hoá, Th a Thiên Hu ,

Ti n Giang, H Chí Minh, Trà Vinh, Tuyên Quang, V nh Long, V nh Phúc và Yên Bái Th i gian nghiên c u gi i h n trong giai đo n t n m 2003 – 2007

d ng ph ng pháp đ nh l ng thông qua mô hình h i quy tuy n tính b i v i h

ph ng trình đ ng th i Trong quá trình nghiên c u, tác gi lu n v n c ng s d ng

ngoài Tác gi t p trung gi i quy t c s khoa h c v m i quan h gi a FDI và t ng

tr ng kinh t d i góc đ lý lu n v các nhân t nh h ng đ n t ng tr ng kinh

t , các nhân t nh h ng đ n thu hút FDI và tác đ ng c a FDI đ n t ng tr ng kinh t thông qua kênh đ u t ; khái lu n các nghiên c u tr c v m i liên h gi a FDI và t ng tr ng kinh t các n c trên th gi i c ng nh Vi t Nam

t n m 1988 đ n n m 2007 Tác gi trình bày tình hình t ng tr ng kinh t ; t ng

quan v các giai đo n phát tri n c a FDI và rút ra m t s đ c đi m c a dòng v n FDI; xác đ nh vai trò c a khu v c FDI đ i v i n n kinh t Vi t Nam, đ c bi t là

t ng tr ng kinh t

Ch ng 3: Phân tích m i quan h gi a FDI và t ng tr ng kinh t Vi t Nam Tác gi đ a ra mô hình đánh giá tác đ ng c a FDI đ n t ng tr ng c ng nh tác đ ng ng c l i c a t ng tr ng đ i v i vi c thu hút FDI; phân tích ngu n s li u

và trình bày k t qu đánh giá c a mô hình

qu nghiên c u đ t đ c, trên c s đó đ a ra các ki n ngh chính sách nh m t i đa hoá l i ích mà FDI có th mang l i, đ ng th i đ ra các gi i pháp đ y m nh thu hút dòng v n FDI vào Vi t Nam

CH NG 1 CÁC LÝ THUY T V T NG TR NG KINH T

VÀ U T TR C TI P N C NGOÀI

1.1 Lý thuy t t ng tr ng kinh t

1.1.1 Khái ni m t ng tr ng kinh t (economic growth)

Simon Kuznet (1966) đ nh ngh a “t ng tr ng kinh t là s gia t ng b n

v ng v s n ph m tính theo đ u ng i ho c theo t ng công nhân” nh ngh a này

t ng t nh đ nh ngh a do Douglass C.North và Robert Paul Thomas (1973) đ a ra: “t ng tr ng kinh t x y ra n u s n l ng t ng nhanh h n dân s ” [19] Trong khi đó, Hendrik Van den Berg cho r ng “t ng tr ng kinh t là t ng phúc l i c a con ng i” [9]

Các nhà kinh t h c s d ng hai ch tiêu là t ng s n ph m qu c dân (GNP) bình quân đ u ng i ho c t ng s n ph m qu c n i (GDP) bình quân đ u ng i đ

đo l ng t c đ t ng tr ng kinh t c a m t qu c gia, vùng hay lãnh th Theo quan

đi m c a tác gi , t ng tr ng kinh t là s t ng lên c a t ng s n ph m qu c n i bình quân đ u ng i Vì th , t c đ t ng tr ng kinh t đ c đo b ng t c đ t ng tr ng

t ng s n ph m qu c n i bình quân đ u ng i hàng n m

1.1.2 Các nhân t thúc đ y t ng tr ng kinh t :

Các nhân t thúc đ y t ng tr ng kinh t trong các lý thuy t t ng tr ng có

nh ng nét khác nhau D a vào hàm s n xu t Y = F(K, L), lý thuy t t ng tr ng c

đi n cho r ng ngu n t ng tr ng bao g m v n (K) và lao đ ng (L) Vì th , chuyên môn hoá và c i ti n k thu t s giúp nâng cao hi u qu v n và lao đ ng Ngoài ra, theo lý thuy t t ng tr ng c đi n (tr c 1950), ngo i th ng và th tr ng c ng góp ph n c i thi n hi u qu c a v n và lao đ ng Trong khi đó, lý thuy t t ng

tr ng tuy n tính (1950 – 1960) nh n m nh vai trò c a ti t ki m, v n và n ng su t

v n đ i v i t ng tr ng kinh t V ph n mình, lý thuy t t ng tr ng m i (1980 –

1990s) t p trung vào vai trò c a tri th c, v n nhân l c, nghiên c u và phát tri n (R&D), l i su t t ng lên theo quy mô và ngo i th ng trong ti n trình t ng tr ng [9] Nhìn chung, t ng tr ng kinh t ph thu c vào nhi u nhân t , song các nhân t

c b n là:

Th nh t, ngu n nhân l c Nhi u nhà kinh t cho r ng ngu n nhân l c hay

v n con ng i là y u t quan tr ng nh t trong t ng tr ng kinh t Theo Schultz (1961), v n con ng i bao g m th tr ng; trình đ h c v n (đào t o chính quy, ph

c p và t i ch c); k n ng, k lu t lao đ ng; và di c đ tìm các c h i ngh nghi p

t t h n [56] H u h t t t c các y u t khác c a s n xu t nh v n, nguyên v t li u, công ngh đ u có th mua ho c vay m n đ c nh ng ngu n nhân l c thì r t khó

có th làm đi u t ng t M t n c có th mua nh ng thi t b thông tin vi n thông, máy tính, máy phát đi n hi n đ i nh t Th nh ng, nh ng hàng hóa v t ch t có vai trò v n này ch có th phát huy t i đa hi u qu b i nh ng ng i công nhân có s c kho , đ c đào t o, có k n ng và k lu t lao đ ng t t Có th nói: “ngu n l c con

ng i là ngu n l c c a m i ngu n l c”, là “tài nguyên c a m i tài nguyên” Vì v y, con ng i có s c kho , trí tu , tay ngh cao, có đ ng l c và nhi t tình, đ c t ch c

ch t ch s là nhân t c b n c a t ng tr ng kinh t Các nghiên c u c a Romer, 1986; Mankiw 1992; Lucas, 1993; Young, 1995; và Barro, 1998 đã ch ng minh vai trò to l n c a nhân t ngu n nhân l c này [54], [44], [42], [66] và [29]

Th hai, v n đ u t (bao g m đ u t t nhân, đ u t chính ph và đ u t

n c ngoài) Theo các nhà kinh t , v n đ u t là m t trong nh ng nhân t quan

tr ng c a quá trình s n xu t Tùy theo m c đ v n đ u t mà ng i lao đ ng đ c

s d ng nh ng máy móc, thi t b nhi u hay ít (t l t b n trên m i lao đ ng) và t o

ra s n l ng cao hay th p Th nh ng, m t qu c gia mu n tích l y v n trong t ng lai c n có s hy sinh tiêu dùng cá nhân trong hi n t i Nh ng n c t ng tr ng nhanh có xu h ng đ u t m nh vào s n xu t nh ng hàng hóa mang tính ch t là ngu n v n m i Nh ng n c có t c đ t ng tr ng nhanh th ng dành 10% đ n 20

% thu nh p cho vi c t o ra v n Tuy nhiên, v n đ u t c a toàn xã h i không ch là máy móc, thi t b dùng cho s n xu t, mà còn bao g m c l ng v n đ u t đ phát

tri n l i ích chung c a toàn xã h i ó là l ng v n đ u t phát tri n c s h t ng

c a qu c gia, mà ph n l n là do chính ph đ u t Ngoài ra, ngu n v n đ u t t

n c ngoài c ng đóng vai trò quan tr ng không kém (s đ c xem xét trong các

ph n sau) Các nhà kinh t h c đã ch ra m i liên h gi a t ng GDP v i t ng v n

đ u t C th , Harod Domar đã nêu công th c tính hi u su t s d ng v n s n ph m gia t ng vi t t t là ICOR (Incremental Capital Output Ratio) ó là t l t ng đ u t chia cho t l t ng c a GDP Nh ng n n kinh t thành công th ng kh i đ u quá trình phát tri n kinh t v i các ch s ICOR th p, th ng không quá 3%, có ngh a là

ph i t ng đ u t 3% đ t ng 1% GDP M t n n kinh t t ng tr ng cao không ch

d ng l i vi c t ng kh i l ng v n đ u t , mà còn ph i đ c bi t chú ý đ n hi u qu

s d ng v n, qu n lý v n ch t ch , đ u t v n h p lý vào các ngành, các l nh v c

c a n n kinh t Vai trò v n đ u t đ i v i t ng tr ng kinh t đã đ c nghiên c u

b i các nhà kinh t nh Solow, 1956; Mankiw, Romer, và Weil, 1992 [57], [43]

Th ba, ti n b công ngh L ch s phát tri n đã ch ng minh t ng tr ng kinh t rõ ràng không ph i là s sao chép gi n đ n, là vi c đ n thu n ch t ng thêm lao đ ng và v n Ng c l i, đây là quá trình sáng ch và thay đ i công ngh s n

xu t không ng ng Ti n b công ngh có tác d ng thúc đ y t ng tr ng vì nó góp

ph n làm: i) t ng n ng su t lao đ ng; ii) t ng n ng su t v n; iii) ti t ki m lao đ ng,

v n trên s n ph m nên cùng l ng chi phí nh ng s n ph m t o ra nhi u h n; iv) m

ra các ngành ngh và s n ph m m i…

Các nhà kinh t tân c đi n mà đ i di n là Solow (1991) cho r ng: do s n

ph m biên c a các y u t s n xu t s t gi m cho nên t ng tr ng b n v ng ch có th

th c hi n đ c thông qua vi c thay đ i công ngh ; b i vì vi c áp d ng công ngh

m i hi n đ i làm gi m chi phí th c t [58] Trong nghiên c u th c ti n c a mình, Nafziger (1990) đã đi đ n k t lu n r ng tích l y v n và ti n b công ngh là nh ng nhân t chính gi i thích cho s t ng tr ng kinh t phi th ng c a các n c Tây Âu

và Nh t B n trong 125-150 n m tr l i đây [47] Nh ng phát minh đã làm n ng su t

t ng m nh là đ ng c h i n c, máy phát đi n, đ ng c đ t trong,… Ngày nay,

công ngh phát tri n ngày càng nhanh chóng, nh t là công ngh thông tin, công ngh sinh h c, công ngh v t li u m i góp ph n gia t ng hi u qu c a s n xu t

Th t , xu t kh u Tác đ ng c a xu t kh u đ i v i t ng tr ng kinh t đ c thu t ng kinh t g i là “export-led growth”, ngh a là t ng tr ng kinh t d a vào

xu t kh u Xu t kh u có th có tác đ ng đ n t ng tr ng kinh t m t cách tr c ti p

vì nó là m t thành ph n c a t ng s n ph m hay m t cách gián ti p thông qua nh

h ng c a nó đ n các nhân t c a t ng tr ng Theo Ngân hàng Th gi i (1993),

xu t kh u có nh h ng tích c c đ n t ng tr ng qua nhi u cách C th là: i) Xu t

kh u làm t ng nhu c u trong n n kinh t và do v y m r ng th tr ng cho s n xu t

n i đ a ii) Vi c h ng v xu t kh u và c i m th ng m i c i thi n quá trình tái

phân b ngu n l c, làm t ng n ng l c s d ng ngu n l c và c nh tranh c a qu c

gia iii) Xu t kh u làm t ng đ u t trong n c c ng nh thu hút đ u t n c ngoài

iv) Xu t kh u giúp gi m b t ràng bu c v cán cân th ng m i v) Xu t kh u thúc

đ y thay đ i công ngh và c i thi n ngu n v n nhân l c, qua đó làm t ng n ng su t [18], [64] Nhi u nhà kinh t đã nghiên c u và ch ng minh tác đ ng tích c c c a

xu t kh u đ i v i t ng tr ng kinh t là Moschos, 1989; Ram, 1987; Tyler, 1981 [46], [52] và [59]

Nh v y, tác gi s ch n các nhân t tác đ ng đ n t ng tr ng GDP c a Vi t Nam trong mô hình phân tích đ nh l ng trong ch ng 3 là:

3) Ngu n nhân l c: ây là nhân t ph n ánh trình đ c a l c l ng lao

đ ng, đ c hình thành t nhi u kênh khác nhau nh ng ch y u v n qua

kênh giáo d c Vì th , tác gi s ch n s sinh viên t t nghi p đ i h c và cao đ ng/ 1000 dân đang làm vi c trong n n kinh t làm bi n đ i di n cho nhân t này

4) Xu t kh u: nhân t này s đ c đ i di n b ng bi n t tr ng xu t kh u hàng hoá và d ch v / GDP

1.2 Lý thuy t đ u t tr c ti p n c ngoài

1.2.1 nh ngh a đ u t tr c ti p n c ngoài (FDI = Foreign Direct Investment)

Cho đ n nay, đã có nhi u cách hi u khác nhau v FDI Dwight H.Perkins (1983) cho r ng FDI là m t kho n đ u t dài h n n c ngoài, có liên quan đ n s

ki m soát khá nhi u v m t qu n lý [7]

Theo Qu Ti n t Qu c t (IMF), FDI là m t công cu c đ u t ra kh i biên

gi i qu c gia, trong đó ng i đ u t tr c ti p (Direct Investor) đ t đ c m t ph n hay toàn b quy n s h u lâu dài m t doanh nghi p đ u t tr c ti p (Direct Investment Enterprise) trong m t qu c gia khác Quy n s h u này t i thi u ph i là 10% t ng s c ph n m i đ c công nh n là FDI [2]

Theo T ch c H p tác Phát tri n Kinh t (OECD), FDI bao g m các ho t

đ ng kinh t c a các cá nhân, k c vi c cho vay dài h n ho c s d ng ngu n l i nhu n t i n c s t i nh m m c đích t o d ng quan h kinh t lâu dài và mang l i

kh n ng gây nh h ng th c s v qu n lý [51]

Ngân hàng Th gi i (WB) đ nh ngh a FDI là m t kho n đ u t đ c th c

hi n nh m đ t đ c m t lãi su t n đ nh v m t qu n lý (th ng t i thi u là 10% trên s c ph n có quy n b phi u) trong m t doanh nghi p ho t đ ng t i m t qu c gia khác v i n c s t i c a nhà đ u t [2]

T ch c Th ng m i Th gi i (WTO) đ a ra đ nh ngh a nh sau v FDI: FDI x y ra khi m t nhà đ u t t m t n c (n c ch đ u t ) có đ c m t tài s n

m t n c khác (n c thu hút đ u t ) cùng v i quy n qu n lý tài s n đó Ph ng

di n qu n lý là th đ phân bi t FDI v i các công c tài chính khác [4]

Lu t u t n c ngoài t i Vi t Nam n m 1987 đ a ra khái ni m: “ u t

tr c ti p n c ngoài là vi c t ch c, cá nhân n c ngoài đ a vào Vi t Nam v n

b ng ti n n c ngoài ho c b t kì tài s n nào đ c chính ph Vi t Nam ch p thu n

đ h p tác kinh doanh trên c s h p đ ng ho c thành l p xí nghi p liên doanh ho c doanh nghi p 100% v n n c ngoài theo quy đ nh c a lu t này” (Kho n 3, i u 2) [10]

M i nh t, theo Lu t u t s 59/2005/QH11 đ c Qu c h i n c C ng hòa

Xã h i Ch ngh a Vi t Nam thông qua ngày 29 – 11 – 2005, đ u t tr c ti p là hình

th c đ u t do nhà đ u t b v n đ u t và tham gia qu n lý ho t đ ng đ u t (Kho n 2, đi u 3); nhà đ u t n c ngoài là t ch c, cá nhân n c ngoài b v n đ

th c hi n ho t đ ng đ u t t i Vi t Nam (Kho n 5, i u 3); và doanh nghi p có v n

đ u t n c ngoài bao g m doanh nghi p do nhà đ u t n c ngoài thành l p đ

th c hi n ho t đ ng đ u t t i Vi t Nam, doanh nghi p Vi t Nam do nhà đ u t

n c ngoài mua c ph n, sáp nh p, mua l i (Kho n 6, i u 3) [11]

Theo quan đi m c a tác gi , FDI đ c hi u là hình th c đ u t dài h n c a

cá nhân hay công ty n c này vào n c khác b ng cách thi t l p c s s n xu t, kinh doanh Cá nhân hay công ty n c ngoài đó s n m quy n qu n lý c s s n

xu t kinh doanh này

1.2.2 Các nhân t nh h ng đ n vi c thu hút FDI

Lý thuy t v các nhân t nh h ng đ n vi c thu hút FDI có th đ c phân chia thành 2 lo i c p đ vi mô và v mô Các lý thuy t thu c v vi mô t p trung vào các chi ti t, đ ng c khi n các công ty m r ng s n xu t n c ngoài Trong khi đó, các lý thuy t thu c v v mô c g ng tìm ra nh ng nhân t nào quy t đ nh

đ n m c đ thu hút FDI c a m t qu c gia Trong gi i h n nghiên c u, lu n v n s

t p trung vào các lý thuy t v FDI c p đ v mô Có nhi u nhân t tác đ ng đ n

vi c thu hút FDI, song có m t s nhóm nhân t chính sau đây:

b n v ng, l m phát đ c ki m soát t t ây là nhóm nhân t r t quan tr ng trong

thu hút FDI, b i vì trong m t môi tr ng kinh t v mô thi u n đ nh thì s ti m n

nhi u r i ro, do v y nhà đ u t s không s n lòng b v n đ u t (Dunning, 1970,

1993, 1995) [32] T ng tr ng kinh t là m t trong nh ng y u t quan tr ng nh t tác đ ng tích c c đ n vi c thu hút FDI c a m t qu c gia Các n c có t c đ t ng

tr ng kinh t cao và b n v ng th ng thu hút FDI nhi u h n các n c có n n kinh

t không n đ nh Nhi u nhà nghiên c u đã ch ng minh đi u này (Hsieh Wen-Jen, 2005; Lipsey, 2000; và Schneider and Frey, 1985) [35], [40], [55] S li u thu hút FDI và t ng tr ng kinh t c a m t s n c trên th gi i n m 2006 đ c trình bày

trong b ng 1.1 c ng g i m m i quan h tuy n tính gi a hai bi n s này

B ng 1.1 Thu hút FDI và t ng tr ng kinh t c a m t s n c trên th

gi i n m 2006:

Qu c gia FDI (t USD) T ng tr ng kinh t (%)

Trung Qu c 78,1 11,6 Nga 30,8 7,4

h t ng c s v t ch t - k thu t (hay c s h t ng c ng) và h t ng c s kinh t -

xã h i (hay c s h t ng m m) H th ng h t ng c s liên quan đ n c các y u t

đ u vào l n đ u ra c a ho t đ ng kinh doanh, nên nó là đi u ki n n n t ng đ các nhà đ u t có th khai thác l i nhu n N u h t ng c s y u kém và thi u đ ng b thì nhà đ u t r t khó kh n đ tri n khai d án, chi phí đ u t t ng cao, quy n l i

c a nhà đ u t không đ c b o đ m và do v y, nhà đ u t s không mu n đ u t

v n c a mình

+ C s h t ng c ng (nh đ ng sá, đi n n c, v n t i, b u chính, vi n thông,…) là m t nhân t nh h ng quan tr ng đ n vi c thu hút FDI i v i các

n c đang phát tri n, qu c gia nào có h t ng c s t t s thu hút đ c nhi u FDI

h n Nhi u nghiên c u tr c đây c a các tác gi đã ch ra nh h ng tích c c c a

c s h t ng c ng đ n vi c thu hút dòng v n FDI (Asidu, 2002; Kumar N

&Pradhan J.P, 2002 ; Loree and Guisinger, 1995; và Wheeler and Mody, 1992) [28], [38], [41] và [63]

+ C s h t ng m m (nh h th ng th tr ng trong n c, h th ng lu t pháp và hi u l c th c thi, s l ng và ch t l ng ngu n nhân l c, chi phí lao

đ ng…) c ng nh h ng không nh đ n vi c thu hút FDI M c tiêu c a vi c chuy n v n ra n c ngoài c a nhà đ u t là nh m khai thác th tr ng, nên n u th

tr ng c a n c ti p nh n đ u t nh , kh n ng thanh toán c a dân c b h n ch thì s không h p d n các nhà đ u t n c ngoài i u này lý gi i t i sao m t s

n c dành r t nhi u u đãi cho các nhà đ u t n c ngoài nh ng không thu hút

đ c lu ng v n FDI, do không có quy mô th tr ng đ s c h p d n Vì th , quy

mô th tr ng là m t nhân t quan tr ng trong vi c thu hút FDI M t n c có quy

mô th tr ng l n s t o ra nhi u c h i buôn bán, khai thác các ngu n l i và mang

l i l i nhu n cho các công ty và vì v y thu hút đ c dòng v n FDI (Moore, 1993; Schneider & Frey, 1985 ; và Wang and Swain, 1995) [45], [55] và [62]

Ngoài ra, ch t l ng ngu n nhân l c và chi phí lao đ ng c ng nh h ng đ n

vi c thu hút FDI Chi phí lao đ ng r là m t nhân t nh h ng đ n vi c dòng v n FDI ch y vào các n c đang phát tri n Các nghiên c u c a Wheeler & Mody (1992), Schneider & Frey (1985), và Loree & Guisinger (1995) đã ch ra r ng chi phí lao đ ng th p tác đ ng tích c c lên vi c thu hút FDI Bên c nh đó, các n c có ngu n lao đ ng d i dào và có k n ng s thu hút FDI nhi u h n, đ c bi t trong

nh ng ngành ngh t p trung s d ng nhi u lao đ ng yêu c u có hàm l ng k thu t cao

đ nh chính tr N n kinh t càng m c a thì m c đ giao th ng, buôn bán càng

m nh, các doanh nghi p s có th tr ng xu t nh p kh u l n h n và có nhi u c h i

h n trong đ u t m r ng s n xu t kinh doanh Bên c nh đó, m t qu c gia có n n chính tr n đ nh thì m c đ r i ro khi đ u t c a các doanh nghi p s đ c gi m thi u Chính vì th , đây c ng là nh ng bi n s quan tr ng nh h ng l n đ n vi c

thu hút FDI c a m t qu c gia (Bende- Nabende et al., 2000 & 2002; Dunning,

3) u t n i đ a bình quân đ u ng i: lý do tác gi đ a bi n này vào là đ

xem xét tác đ ng l n át c a dòng v n FDI đ i v i đ u t trong n c có

x y ra hay không

4) C s h t ng: bi n đ i di n là s máy đi n tho i/ 1000 dân ây là s máy đ c tính cho c tiêu dùng và s n xu t, có th đ i di n m t cách

t ng đ i cho c s h t ng c ng

5) Ngu n nhân l c: ây là nhân t ph n ánh trình đ c a l c l ng lao

đ ng, đ c hình thành t nhi u kênh khác nhau nh ng ch y u v n qua kênh giáo d c Vì th , tác gi s ch n s sinh viên t t nghi p đ i h c và cao đ ng/ 1000 dân đang làm vi c trong n n kinh t làm bi n đ i di n cho nhân t này

6) Chi phí lao đ ng: bi n đ i di n là m c l ng trung bình hang tháng c a

ng i lao đ ng

7) m c a n n kinh t : bi n đ i di n là t tr ng t ng xu t nh p kh u trên GDP

1.3 Tác đ ng c a FDI đ n t ng tr ng

FDI tác đ ng t i t ng tr ng kinh t thông qua nhi u kênh khác nhau Cách

ti p c n h p cho r ng tác đ ng c a FDI đ i v i t ng tr ng th ng đ c tr c ti p thông qua kênh đ u t và gián ti p thông qua các tác đ ng tràn (spill-over effect) Theo cách ti p c n r ng, FDI gây áp l c bu c n c s t i ph i nâng cao n ng l c

c nh tranh qu c gia mà tr c h t là c i thi n môi tr ng đ u t , qua đó làm gi m

chi phí giao d ch cho các nhà đ u t n c ngoài, t ng hi u su t c a v n và cu i cùng là tác đ ng tích c c t i t ng tr ng kinh t Trong khuôn kh lu n v n, tác gi

ch t p trung nghiên c u phân tích tác đ ng c a FDI t i t ng tr ng kinh t theo cách ti p c n h p và gi i h n ph m vi tác đ ng tr c ti p thông qua kênh đ u t

b ng cách s d ng mô hình t ng tr ng c p v mô Tác đ ng c a FDI đ i v i t ng

tr ng kinh t đ c nhi u lý thuy t t ng tr ng kinh t phân tích khác nhau

Lý thuy t t ng tr ng tân c đi n tìm cách gi i thích nguyên nhân và k t qu

c a s xu t hi n dòng v n FDI t i các n c đang phát tri n Trong lý thuy t tân c

đi n, dòng v n FDI ch y vào các n c đang phát tri n s giúp các n c ch nhà này l p đ y kho ng tr ng gi a ti t ki m - đ u t , kho ng tr ng trao đ i n c ngoài

và kho ng tr ng tài chính Walt W Rostow (1960, 1971) đã phát tri n mô hình t ng

tr ng tuy n tính 5 giai đo n c a mình đ gi i thích s hi n di n c a dòng v n FDI trong ti n trình chuy n đ i c a các n n kinh t đang phát tri n1

.Theo đó, dòng FDI vào các n c đang phát tri n đ c xem nh là m t bi n pháp đ đáp ng nhu c u v

v n đ u t c ng nh đ chuy n giao công ngh trong ti n trình chuy n đ i t l c

h u sang phát tri n Ông nh n m nh vai trò c a vi n tr và đ u t n c ngoài đ i

v i t ng tr ng Trong khi đó, Robert Solow (1965) trong mô hình t ng tr ng mang tên mình đã ch ra r ng s n l ng t ng tr ng đ u ra là k t qu c a vi c gia

t ng ch t và l ng lao đ ng, s b sung ngu n v n n c ngoài và ti n b công ngh

Bên c nh đó, lý thuy t chi t trung (the Eclectic Theory of FDI), đ c phát tri n b i Dunning (1988) đã cung c p m t ph ng pháp phân tích khác v m i quan

h gi a FDI và t ng tr ng kinh t D a trên phân tích v l i th c nh tranh, lý thuy t này ch ra r ng vi c thu hút ngu n v n FDI ph thu c r t nhi u vào các nhân

t và đ c tính c a n c s t i M t trong các nhân t đó là t ng tr ng kinh t [33]

Lý thuy t t ng tr ng m i gi i thích tác đ ng c a FDI đ i v i t ng tr ng thông qua ngo i tác tri th c và s t n t i c a v n con ng i t i các n c đang phát

1 5 giai đo n c a mô hình là: xã h i truy n th ng, chu n b ti n c t cánh, c t cánh, n l c tr ng thành và tiêu dùng kh i l ng l n

tri n ch nhà Borensztein (1995), Mankiw (1992) và Lucas (1990) đã phát tri n mô hình t ng tr ng tân c đi n b ng cách đem 2 nhân t t ng tr ng chính là v n v t

ch t và v n con ng i vào đ gi i thích s xu t hi n c a FDI t i các n c đang phát tri n K t qu thu đ c t mô hình này cho th y t ng tr ng kinh t đ c xác đ nh

b i nhi u y u t khác nhau, trong đó, t n t i m i quan h tr c ti p gi a FDI và t ng

tr ng kinh t 2 Thông qua FDI, không nh ng nhi u hàng hoá v n m i đ c t o ra làm t ng tài s n v n v t ch t c a n n kinh t , mà chi phí s n xu t ra chúng còn gi m

đi, và qua đó tác đ ng tích c c đ n t ng tr ng kinh t Ngoài ra, t c đ t ng tr ng còn t l ngh ch v i m c chênh l ch v công ngh gi a các n c phát tri n và n c

nh n FDI Tác đ ng này th hi n s b t k p c a các n c nghèo h n so v i các

n c giàu h n trong t ng tr ng kinh t Các tác đ ng trên là lý do khi n t t c các

n c, nh t là các n c nghèo, đ u r t n l c thu hút ngu n v n FDI v i k v ng góp ph n vào t ng tr ng kinh t

1.4 Các nghiên c u tr c v m i liên h gi a FDI và t ng tr ng kinh t

Trên th gi i đã có khá nhi u nghiên c u v m i quan h gi a FDI v i t ng

tr ng kinh t và th ng s d ng ph ng pháp phân tích đ nh l ng đ ki m đ nh

và l ng hóa m i quan h này áng chú ý là các nghiên c u sau:

Kevin N Lumbila (2005) đã ch ng minh đ c m i quan h nhân qu gi a FDI và t ng tr ng c a 47 n n kinh t châu Phi d a trên s li u trong 2 th p niên (1980 – 2000) Theo đó, FDI tác đ ng tích c c đ n t ng tr ng c a các n n kinh t này thông qua các nhân t v n con ng i, c s h t ng Tuy nhiên, FDI c a châu

l c này là không nhi u, nên tác đ ng c a FDI đ i v i t ng tr ng tuy là tích c c

nh ng không m nh so v i đ u t n i đ a và vi n tr n c ngoài [37]

Basu và c ng s (2003) đã tìm ra m i quan h hai chi u gi a t ng tr ng và FDI thông qua khung phân tích d li u b ng (Pannel Data) c a 23 n n kinh t đang phát tri n trong th i gian t n m 1978 đ n 1996 [30]

2 Xem ph l c 1

Trong khi đó, Niar-Reichert và Weinhold (2001) b ng k thu t ki m tra quan

h nhân qu d li u b ng (Causality Test for Pannel Data) đã khám phá ra s tác

đ ng c a FDI đ i v i t ng tr ng c a các qu c gia là không gi ng nhau, nh ng tính

hi u qu c a FDI đ i v i các n n kinh t m thì ti m n ng t ng tr ng trong t ng lai có xu h ng cao h n [49]

V i cách ti p c n khác, Abdur Chowdhury & George Mavrotas (2003) đã dùng ki m đ nh Toda-Yamamoto đ ki m tra m i quan h nhân qu gi a FDI và

t ng tr ng kinh t thông qua mô hình kinh t l ng đ i v i 3 qu c gia là Chile, Malaysia và Thái Lan trong th i gian t n m 1969-2000 Theo k t qu nghiên c u này, t ng tr ng và FDI tác đ ng qua l i m nh m t i Malaysia và Thái Lan Tuy nhiên, nghiên c u c ng kh ng đ nh r ng t ng tr ng t o ra FDI nh ng FDI không tác đ ng đ n t ng tr ng t i Chile [27]

Jordan Shan, Garry Gang Tian và Fiona Sun (1997) đã s d ng d li u chu i

th i gian và mô hình t h i quy véct (Vector Autoregression, VAR) 6 bi n s áp

d ng k thu t không nhân qu Granger (the Granger no-causality) c a Toda và Yamamoto (1995) đ ki m tra m i quan h nhân qu gi a FDI và t ng tr ng kinh

t c a Trung Qu c trong giai đo n 1988 - 1996 K t qu nghiên c u đã ch ng minh

đ c m i liên h hai chi u r t ch t ch gi a FDI và t ng tr ng kinh t trong nghiên c u tình hu ng Trung Qu c này Các nhà nghiên c u kh ng đ nh, làn sóng FDI m nh trong nh ng n m 90 đã giúp Trung Qu c ti p c n v i th tr ng n c ngoài, c i thi n công ngh , b sung đ u t và ti t ki m n i đ a M t khác, Trung

Qu c đã đ c l i t s gia t ng nhanh chóng v nhu c u n i đ a và do đó đ u t n i

đ a m c cao đã thúc đ y n n kinh t t ng tr ng nhanh và tái c c u công nghi p

K t qu là Trung Qu c đã t o ra th tr ng n i đ a kh ng l , d a trên c s gia t ng thu nh p bình quân đ u ng i không ng ng cùng v i s xu t hi n ngày càng nhi u

c a t ng l p trung l u t i n c này [36]

Trong khi đó, các nghiên c u v FDI Vi t Nam nói chung là khá nhi u,

nh ng ch có m t s nghiên c u đi sâu xem xét tác đ ng c a FDI t i t ng tr ng kinh t và r t hi m nghiên c u v m i quan h 2 chi u gi a FDI và t ng tr ng kinh

t thông qua mô hình kinh t l ng H u h t các nghiên c u v FDI Vi t Nam s

d ng ph ng pháp phân tích đ nh tính, t ng k t tình hình FDI vào Vi t Nam d a vào s li u th ng kê Các k t lu n v tác đ ng c a FDI đ n t ng tr ng kinh t ch

y u d a vào t tr ng c a FDI so v i t ng đ u t xã h i và đóng góp c a khu v c có

v n FDI vào GDP ho c vào t c đ t ng giá tr s n xu t c a ngành

C th , Nick Freeman (2002), Nguy n Th M i (2003), đã nghiên c u t ng quát ho t đ ng FDI Vi t Nam cho t i n m 2002 và đ u đi đ n k t lu n chung r ng FDI có tác đ ng tích c c t i t ng tr ng kinh t m c đ qu c gia thông qua kênh

đ u t và c i thi n ngu n nhân l c Theo hai tác gi này, đ thu hút FDI, Vi t Nam

c n m r ng th tr ng, tìm đ i tác m i và hoàn thi n h n các chính sách c i cách kinh t và t do hoá kinh doanh Tuy nhiên, nghiên c u ch d ng l i m c đ đ nh tính, ch a s d ng mô hình đ phân tích đ nh l ng [12] & [50]

Nghiên c u c a Nguy n Th Ph ng Hoa (2004) là m t trong s r t ít nghiên

c u dùng c hai ph ng pháp đ nh tính và đ nh l ng Tuy nhiên, nghiên c u này

ch l ng hóa đ c tác đ ng c a FDI t i t ng tr ng c a các t nh Vi t Nam nh m

m c đích cu i cùng là tìm m i quan h gi a FDI và xóa đói gi m nghèo Nghiên

c u k t lu n r ng FDI có tác đ ng tích c c t i t ng tr ng kinh t c a các đ a

ph ng thông qua hình thành và tích l y tài s n v n và có s t ng tác tích c c

gi a FDI và ngu n v n nhân l c [48]

Nguy n Th Tu Anh và c ng s (2006) s d ng cách ti p c n r ng h n, k t

h p c hai ph ng pháp là phân tích đ nh tính s d ng s li u th ng kê th c p, s

c p và phân tích đ nh l ng V i s li u chu i th i gian t n m 1988 – 2003, nghiên c u kh ng đ nh FDI đã đóng góp tích c c vào t ng tr ng Vi t Nam thông qua kênh đ u t và m c đ đóng góp t ng lên khi Vi t Nam chính th c h i nh p vào n n kinh t khu v c và th gi i K t lu n rút ra t phân tích đ nh l ng là v n con ng i - đ c đo b ng trình đ h c v n c a l c l ng lao đ ng trong nghiên c u này - không ch là đ i l ng xác đ nh t ng tr ng Vi t Nam, mà còn làm t ng đóng góp c a FDI t i t ng tr ng B ng cách th nghi m ba ch tiêu khác nhau bi u

th cho v n con ng i, nghiên c u cho r ng v n con ng i hay trình đ th p c a lao

đ ng đang h n ch đóng góp h n n a c a FDI vào t ng tr ng Ngoài ra, nghiên

c u c ng đ a ra b ng ch ng cho r ng FDI là ngu n v n b sung cho v n trong

n c, ch không ph i là v n thay th K t lu n này cho phép bác b tác đ ng l n át

đ u t c a FDI t ng th n n kinh t [3] Tuy nhiên, nghiên c u này c ng ch a

l ng hoá tác đ ng ng c l i c a t ng tr ng đ i v i vi c thu hút FDI

Tóm l i, các lý thuy t t ng tr ng tân c đi n và t ng tr ng n i sinh đ u

kh ng đ nh vai trò và tác đ ng c a dòng v n FDI đ i v i t ng tr ng kinh t t i

n c s t i D a vào các lý thuy t này, nhi u nghiên c u th c nghi m g n đây trên

th gi i đã tìm ra m i liên h gi a FDI và t ng tr ng kinh t t i các n c đang phát tri n Tuy nhiên, các nghiên c u v m i quan h hai chi u này t i Vi t Nam

v n còn r t hi m, nh t là thông qua mô hình kinh t l ng v i h ph ng trình đ ng

th i (Simultaneous System of Equations) ch ng 2 ti p theo, tác gi s ti n hành phân tích đ nh tính m i quan h gi a FDI và t ng tr ng kinh t t i Vi t Nam tr c khi đi sâu phân tích đ nh l ng m i quan h này trong ch ng 3

CH NG 2

T NG TR NG KINH T VÀ U T TR C TI P N C NGOÀI VI T NAM T N M 1988 N N M 20073

2.1 Tình hình t ng tr ng kinh t Vi t Nam t n m 1988 đ n n m 2007

Sau h n 20 n m th c hi n đ i m i, t c đ t ng tr ng GDP c a Vi t Nam đã

t ng lên liên t c N u nh trong giai đo n đ u đ i m i (1986 - 1990), GDP ch đ t

m c t ng tr ng bình quân 4,4%/n m, thì trong 5 n m ti p theo (1991 - 1995), t ng

tr ng GDP bình quân là 8,2%, cao nh t trong các k ho ch 5 n m t tr c t i nay,

và thu c vào lo i cao trong s các n c đang phát tri n Trong giai đo n 1996 -

2000, t c đ t ng GDP bình quân c a Vi t Nam là 6,9%, tuy có th p h n n a đ u

th p niên 90 th k XX do nh h ng c a cu c kh ng ho ng tài chính - ti n t châu

Á, nh ng v n vào lo i cao trong khu v c Trong 5 n m k ti p (2001 – 2005), kinh

t Vi t Nam ti p t c t ng tr ng v i t c đ t ng GDP bình quân hàng n m là 7,5% Con s này càng n t ng h n trong 2 n m 2006 và 2007 khi đ t m c m c bình

quân m i n m là 8,3% (xem b ng 2.1)

Bên c nh đó, thu nh p bình quân đ u ng i ngày càng t ng Tr c th i k

đ i m i, ph n l n dân s n c ta s ng b ng ngh nông, Vi t Nam b đánh giá là

m t đ t n c nghèo nàn, l c h u, v i m c thu nh p bình quân đ u ng i r t th p và

có nhi u ng i trong di n nghèo đói ng l i đ i m i và chính sách h i nh p kinh t qu c t đã thúc đ y kinh t t ng tr ng, t o ra nhi u vi c làm cho ng i lao

đ ng, nâng cao thu nh p cho ng i dân T c đ t ng tr ng GDP bình quân đ u

ng i Vi t Nam trong giai đo n 1990 - 2002 đ t trung bình 5,2% Thu nh p bình quân đ u ng i n m 2007 c a ng i dân Vi t Nam đã đ t 835 USD/n m So v i

n m 1995, m c thu nh p bình quân đ u ng i hi n nay c a Vi t Nam đã t ng

kho ng 2,9 l n (xem b ng 2.1)

3 N u không có trích d n ngu n khác, t t c s li u trong ch ng này đ c l y t ngu n chính th c c a C c

u t n c ngoài - B K ho ch và u t , và trên Website: http://fia.mpi.gov.vn [5] và [6]

B ng 2.1 T c đ t ng tr ng GDP, GDP đ u ng i, t tr ng v n đ u t trong

GDP và h s ICOR4 c a Vi t Nam qua các n m:

Ngu n: T ng c c Th ng kê [22] và tính toán c a tác gi

Tuy nhiên, theo nhi u đánh giá trong n c và qu c t , m c dù Vi t Nam đ t

đ c nh ng k t qu t ng tr ng cao, nh ng đó là nh ng k t qu t ng tr ng theo

chi u r ng ch ch a có s c b t t ng tr ng theo chi u sâu Xét theo các y u t đ u

vào, ngu n g c c a t ng tr ng có th đ c chia thành hai lo i T ng tr ng theo

chi u r ng, t c là t ng tr ng ch y u d a vào t ng v n, t ng s lao đ ng và t ng

4 H s ICOR có th tính theo nhi u cách ICOR đây đ c tính b ng cách l y t l tích lu tài s n (t l

gi a v n đ u t phát tri n so v i GDP) chia cho t c đ t ng GDP

N m

T c đ t ng tr ng GDP (%)

GDP đ u ng i (USD)

T tr ng v n đ u t trong GDP (%) H s ICOR

c ng khai thác tài nguyên T ng tr ng theo chi u sâu là t ng tr ng do t ng n ng

su t lao đ ng, nâng cao hi u qu s d ng v n - t c là nâng cao n ng su t các nhân

t t ng h p (TFP) Theo tính toán c a Vi n Nghiên c u qu n lý kinh t Trung ng

(CIEM), trong t ng tr ng kinh t t i Vi t Nam th i k 2003 - 2007, y u t s

t ng tr ng tuy có gi m qua t ng th i k , nh ng trung bình trong giai đo n 1993 –

2007 t l này v n m c cao v i 59,8% Trong khi đó, t l v n đ u t so v i GDP

luôn t ng d n qua các n m T l v n đ u t so v i GDP t n m 2004 đ n nay đ u

đã v t qua m c 40%, c th là n m 2004 đ t 40%, n m 2005 đ t 40,4%, n m 2006

đ t 41,5% và n m 2007 đ t 45,6% (xem b ng 2.1) Trung bình trong giai đo n

2000 – 2007, t l v n đ u t so v i GDP đ t 38% ây là t l thu c lo i cao nh t

th gi i, ch sau t l 39 % c a Trung Qu c (c ng trong giai đo n 2000 – 2007)

B ng 2.3 trình bày t c đ t ng tr ng GDP theo t tr ng t ng d n c a v n đ u t trong GDP t n m 1996 đ n n m 2007

2005 40,4 8,44

2006 41,5 8,17

2007 45,6 8,48

Ngu n: T ng c c Th ng kê [22] và tính toán c a tác gi

Tuy nhiên, hi u qu đ u t c a Vi t Nam v n còn th p Tính chung h s s

d ng v n (ICOR) c a Vi t Nam trong th i k 2000 – 2007 là 5 l n Con s này cao

h n nhi u so v i 2,7 l n c a ài Loan (trong th i k 1961 – 1990), 3,1 l n c a Hàn

Qu c (trong th i k 1961- 1980), 3,2 l n c a Nh t B n (trong th i k 1961 – 1970), 3,7 l n c a Indonesia (trong th i k 1981 – 1995), 4 l n c a Trung Qu c (trong th i

k 2000 – 2007)

H s ICOR c a Vi t Nam và các n c châu Á đ c bi u hi n qua B ng

2.4

Ngu n: World Bank [64] và tính toán c a tác gi

M t s ý ki n cho r ng h s ICOR Vi t Nam cao là đi u không th tránh

kh i vì Vi t Nam nh m t n n kinh t “m i l n”, phát tri n r t nhanh và vì v y c n nhi u đ u t cho c s h t ng c ng và m m Th nh ng, b ng 2.4 cho th y l p này không chu n xác, b i vì khi giai đo n phát tri n t ng t nh Vi t Nam, đ u t

c a các n c ông Á hi u qu h n Vi t Nam r t nhi u Vào nh ng n m 1970 khi Hàn Qu c b t đ u phát tri n các ngành nh ng ngành đòi h i đ u t l n nh công nghi p n ng, đóng tàu và hóa ch t, thì h s ICOR c a n c này c ng ch m c trên d i 3 T c đ t ng tr ng GDP c a Vi t Nam theo h s ICOR t ng d n đ c trình bày trong b ng 2.5

B ng 2.5 T c đ t ng tr ng GDP theo h s ICOR t ng d n giai đo n

Ngu n: T ng c c Th ng kê [22] và tính toán c a tác gi

Th hai, t ng tr ng kinh t c a Vi t Nam hi n còn d a m t ph n quan

tr ng vào y u t s l ng lao đ ng Tuy nhiên, y u t này đã không đ c s d ng

hi u qu đ t o ra t ng tr ng GDP l n h n Ngu n nhân l c c a n c ta đã không

đ c s d ng h t, th m chí lãng phí C th là:

i) T l th t nghi p tuy có gi m nh ng v n m c cao Hi n t l th t nghi p

thành th kho ng 7,2%, nông thôn là 10%, t ng s ng i ch a có công n

vi c làm kho ng 3,2 tri u ng i [21]

ii) T l lao đ ng đ c đào t o (t t nghi p đ i h c, cao đ ng và d y ngh ) không có vi c làm ho c vi c làm không đúng chuyên môn còn r t l n, gây lãng phí r t nhi u v chi phí đào t o c a gia đình và xã h i, d n đ n c c u lao đ ng m t cân đ i, th a th y thi u th Nhi u lao đ ng tr đ c đào t o,

có trình đ k thu t, có s c kh e v n b th t nghi p M t s nghiên c u s b cho th y, trong vòng 3 n m k t khi t t nghi p ra tr ng, trên 20% c nhân

v n th t nghi p ho c ch a có vi c làm n đ nh [21] Ngoài ra, ch ng trình đào t o ch a đáp ng đ c yêu c u c a th tr ng lao đ ng H c sinh h c lý thuy t nhi u, nh ng kh n ng v n d ng th c ti n r t y u H c sinh chuyên các ngành khoa h c c b n không đ c khuy n khích nên thi u h t nghiêm

tr ng Nh v y, ngu n l c n ng đ ng nh t, c ng là l i th phát tri n quan

tr ng b o đ m s phát tri n b n v ng c a Vi t Nam đang b lãng phí r t l n, khó ph c v hi u qu cho t ng tr ng kinh t

iii) N ng su t lao đ ng c a Vi t Nam hi n r t th p so v i các n c trong khu

v c N ng su t lao đ ng c a toàn n n kinh t c ng m i đ t kho ng 1.600 USD, c a nhóm ngành nông, lâm nghi p - thu s n ch đ t 600 USD, c a nhóm ngành công nghi p - xây d ng đ t kho ng 3.438 USD, c a nhóm ngành d ch v đ t kho ng 2.385 USD Nh ng con s trên còn th p xa so v i

n ng su t lao đ ng chung c a th gi i (kho ng trên 14.600 USD), th p h n

c m c bình quân đ u ng i c a th gi i (kho ng 6.500 USD/ng i) [20], [14] V i n ng su t còn th p nh trên thì giá tr th ng d còn đang r t nh nhoi

Th ba, s đóng góp c a y u t TFP đ i v i t ng t c đ t ng tr ng kinh t còn nh , ch a đ c m t ph n ba, th p ch b ng hai ph n ba t tr ng đóng góp c a

y u t này c a các n c trong khu v c hi n nay [15] i u này c ng ch ng t , n n kinh t Vi t Nam hi n v n đi theo h ng t ng tr ng v s l ng, ch a chuy n sang t ng tr ng v ch t l ng, v n ch y u phát tri n theo chi u r ng, ch a chuy n m nh sang phát tri n theo chi u sâu

xu t kh u c a c n c (s đ c nghiên c u trong các ph n sau) Tuy nhiên, c c u

xu t kh u c a chúng ta đang đ i m t v i nhi u v n đ Hàng nguyên li u, hàng thô, hàng s ch , hàng gia công hi n v n chi m t tr ng khá cao, do đó kh n ng thu ngo i t ch a khai thác h t

2.2 T ng quan v dòng FDI t i Vi t Nam t n m 1988 đ n n m 2007

2.2.1 Các giai đo n phát tri n

K t khi Lu t đ u t n c ngoài đ c ban hành vào ngày 29-12-1987, Vi t Nam đã đ t đ c nh ng k t qu kh quan trong thu hút dòng v n FDI C th , dòng

v n này ch y vào Vi t Nam hàng n m đã gia t ng m t cách ngo n m c: t 0,32 t USD n m 1988 lên 20,3 t USD n m 2007, và đ t m c k l c trên 64 t USD trong

n m 2008 Tính đ n cu i n m 2007, c n c có h n 9.500 d án FDI đ c c p phép đ u t v i t ng v n đ ng ký kho ng 98 t USD (k c v n t ng thêm) Tr các

V n th c hi n (tri u USD)

FDI giai đo n 1988 - 2007

Bi u đ 2.1 u t tr c ti p n c ngoài vào Vi t Nam giai đo n 1988 – 2007:

Quá trình thu hút v n FDI trong 20 n m qua có th chia thành 3 giai đo n

ch y u sau:

Giai đo n 1988 – 1996: ây là giai đo n gia t ng liên t c c a dòng v n FDI

vào Vi t Nam v i t c đ nhanh c v s v n đ ng ký l n s d án, mà đ nh cao là

n m 1996 v i t ng v n đ ng ký lên đ n 8,9 t USD Giai đo n này đ c xem là

“làn sóng FDI l n th nh t” vào Vi t Nam c đi m c a giai đo n này là v n th c

hi n có xu h ng t ng qua các n m nh ng v i t c đ ch m i u này có th do đây

là giai đo n đ u và t c đ t ng v n đ ng ký cao h n S gia t ng m nh m c a dòng

v n FDI trong giai đo n này ph n l n là do các nhà đ u t n c ngoài b thu hút b i

ti m n ng c a m t n n kinh t đang trong th i k chuy n đ i và m c a v i m t th

tr ng h u nh còn ch a đ c khai thác Thêm vào đó, các nhà đ u t n c ngoài còn b h p d n b i hàng lo i các y u t tích c c khác nh l c l ng lao đ ng d i

dào, giá nhân công r và t l bi t ch cao Ngoài ra, s gia t ng FDI còn do các

y u t bên ngoài nh : i) làn sóng v n ch y d n v các th tr ng m i n i trong

nh ng n m 80 và đ u nh ng n m 90 mà ông Nam Á là m t đi m chính nh n FDI

v i t l thu hút chi m 36% t ng dòng FDI đ n các n c đang phát tri n; ii) dòng

v n n c ngoài vào các n n kinh t quá đ kh i xã h i ch ngh a tr c đây, n i mà các nhà đ u t cho r ng đang có các c h i kinh doanh m i và thu l i nhu n; iii) các n c m nh trong vùng (c th là Singapore, Malaysia, Thái Lan,…) đã b t đ u

xu t kh u v n

Giai đo n 1997 – 2003: Vi t Nam đã tr i qua m t giai đo n t t d c c a

ngu n FDI, c th là dòng v n này vào Vi t Nam gi m 45% n m 1997, 8,8% n m

1998 và 49,7% n m 1999, ch y u là do tác đ ng c a cu c kh ng ho ng tài chính châu Á và do môi tr ng đ u t Vi t Nam tr nên kém h p d n h n so v i Trung

Qu c và các n c trong khu v c Các n c có v n đ u t l n nh t vào Vi t Nam

đ u t khu v c châu Á c ng đang ph i đ i m t v i nh ng khó kh n v v n b o

đ m cho ho t đ ng kinh doanh t i n i đ a, các nhà đ u t đã bu c ph i hu ho c hoãn các k ho ch m r ng ra n c ngoài M t khác, các nhà đ u t n c ngoài

c ng nh n ra r ng các d báo v nhu c u c a th tr ng đã b th i ph ng [6] Trong

3 n m 1997, 1998 và 1999, v n đ ng ký gi m 34%, v n th c hi n gi m 24% T

n m 2000 đ n 2003, v n th c hi n có xu h ng t ng nh ng v i t c đ r t ch m, trong khi v n đ ng ký và s d án t ng gi m không n đ nh N m 2002 là n m

đ c ghi nh n có s d án đ ng ký cao nh t nh ng có s v n đ ng ký th p nh t và

vì th đây là n m có quy mô v n/ d án th p nh t

Giai đo n 2004 – 2007: đây là giai đo n h i ph c và gia t ng m nh m tr

l i c a dòng v n FDI vào Vi t Nam, nh t là trong 2 n m 2006 và 2007 v i m c v n

đ ng ký k l c t ng ng là 12 t và 21,3 t USD Trong 2 n m 2004 và 2005, t ng

v n đ ng ký là 11,4 t USD Trong 2 n m 2006 và 2007, t l t ng v n đ ng ký

t ng ng là 75,5% và 77,8% N u nh đa s các d án FDI vào Vi t Nam tr c đây có quy mô v a và nh , thì dòng v n FDI trong 2 n m 2006-2007 đã xu t hi n nhi u d án quy mô l n đ u t ch y u trong l nh v c công nghi p (s n xu t thép,

đi n t , s n ph m công ngh cao, ) và d ch v (c ng bi n, b t đ ng s n, công ngh thông tin, du l ch-d ch v cao c p v.v.) Quy mô v n đ u t trung bình c a m t d

án trong 2 n m này đ u m c 14,4 tri u USD Giai đo n này đ c coi là “làn sóng FDI l n th hai” vào Vi t Nam Bên c nh đó, v n th c hi n c ng không ng ng gia

t ng T ng v n th c hi n trong hai n m 2004 và 2005 là 6,2 t USD Riêng trong hai n m 2006 và 2007, t ng v n th c hi n đ t 8,7 t USD, tuy ch b ng 27% t ng

v n đ ng ký m i, nh ng v n th c hi n n m 2007 t ng 12% so v i n m 2006, và s

là ti n đ cho vi c gi i ngân c a 2 n m 2008 và 2009 t ng cao vì trong các d án

c p m i trong 2 n m 2006 và 2007 có nhi u d án quy mô v n đ ng ký l n

K t qu kh quan trên là do tác đ ng c a vi c không ng ng c i thi n môi

tr ng đ u t c a Vi t Nam và h i nh p ngày càng sâu r ng v i n n kinh t th

gi i c bi t, đó là s ra đ i c a B Lu t u t đ c Qu c h i thông qua vào tháng 11 – 2005, có hi u l c t ngày 1 – 7 – 2006 và vi c gia nh p T ch c Th ng

m i Th gi i (WTO) c a Vi t Nam vào cu i n m 2006 Các cam k t m c a h n

m t s ngành do Nhà n c đ c quy n n m gi tr c đây nh đi n l c, vi n thông,

b o hi m, ngân hàng cho đ u t n c ngoài và tôn tr ng lu t ch i toàn c u đã tác

đ ng không nh đ n thu hút FDI c a Vi t Nam trong giai đo n m i này T vi c phân tích các giai đo n phát tri n c a FDI, chúng ta có th rút ra m t s đ c đi m

c a FDI t i Vi t Nam trong vòng 20 n m qua

2.2.2 M t s đ c đi m v FDI

Th nh t, quy mô d án: Quy mô v n đ u t bình quân c a m t d án FDI

t ng d n qua các giai đo n C th , t m c quy mô v n đ ng ký bình quân c a m t

d án đ t 9,5 tri u USD trong giai đo n 1988-1995 đã t ng lên 12,3 tri u USD/d

án trong 5 n m 1996 – 2000 Tuy nhiên, trong th i k 2001 – 2005, quy mô v n

đ ng ký trên gi m xu ng còn 3,4 tri u USD/d án N m 2002 đ c ghi nh n là n m

có quy mô v n trên 1 d án th p nh t v i m c ch 2,5 tri u USD Tuy nhiên, b c sang n m 2006 và 2007, quy mô v n đ u t trung bình c a m t d án đ u m c 14,4 tri u USD S gia t ng quy mô v n bình quân c a m t d án là do trong nh ng

n m qua có nhi u d án l n đ c đ u t vào Vi t Nam t nh ng t p đoàn đa qu c gia nh Intel, Panasonic, Honhai, Compal, Piaggio…

Th hai, c c u đ u t theo ngành: Các d án FDI t i Vi t Nam ch y u t p

trung vào l nh v c công nghi p và xây d ng, góp ph n không nh vào quá trình

chuy n d ch c c u kinh t theo h ng công nghi p hoá c a đ t n c Qua các th i

k , đ nh h ng thu hút FDI trong l nh v c công nghi p và xây d ng tuy có thay đ i

v s n ph m c th nh ng c b n v n theo đ nh h ng khuy n khích s n xu t v t

li u m i, s n ph m công ngh cao, công ngh thông tin, c khí ch t o, thi t b c khí chính xác, s n xu t s n ph m và linh ki n đi n t ây c ng chính là các d

án có kh n ng t o giá tr gia t ng cao và Vi t Nam s có l i khi thu hút FDI trong

l nh v c này C c u FDI theo ngành tính đ n cu i n m 2007 th hi n qua Bi u đ

2.2 cho th y các d án thu c l nh v c công nghi p và xây d ng chi m đ n 67,01%

t ng s d án, 60,44% v n đ ng ký và 68,57% v n th c hi n Bên c nh đó, l nh v c

d ch v dù t tr ng trong c c u FDI ch a cao, nh ng c ng đã có s chuy n bi n tích c c FDI trong l nh v c d ch v t p trung ch y u vào kinh doanh b t đ ng s n, bao g m: xây d ng c n h , v n phòng, phát tri n khu đô th m i, kinh doanh h

t ng khu công nghi p (42% t ng v n FDI trong l nh v c d ch v ), du l ch – khách

s n (24%), giao thông v n t i – b u đi n (18%) Trong n m 2007, FDI đã ch y

m nh vào l nh v c d ch v khi chi m 47,7% t ng v n đ ng ký c a c n c, t ng 16,5% so v i n m 2006 (31,19%) v i nhi u d án xây d ng c ng bi n, kinh doanh

b t đ ng s n, xây d ng khu vui ch i, gi i trí… Tuy nhiên, nông – lâm nghi p v n là ngành thu hút FDI ít nh t, k c s d án, s v n đ ng ký và v n th c hi n do nhi u nguyên nhân, trong đó có nguyên nhân r i ro đ u t cao trong l nh v c này Tính

đ n cu i n m 2007, l nh v c nông – lâm nghi p ch chi m 10,7% t ng s d án, 5,24% v n đ ng ký và 6,91% v n th c hi n

Nh v y, trong c c u v n FDI phân theo ngành thì ngành công nghi p và xây d ng chi m t tr ng l n nh t, sau đó là d ch v và cu i cùng là nông lâm nghi p i u này c ng có ngh a là v n FDI t p trung vào nh ng l nh v c có t su t

l i nhu n cao Tuy nhiên, đ nâng cao hi u qu đ u t thì Vi t Nam c n có nh ng chính sách đ nâng cao h n n a t tr ng v n FDI vào ngành d ch v

Bi u đ 2.2 C c u v n FDI theo ngành giai đo n 1988 – 2007

Ngu n: C c u t n c ngoài - B K ho ch và u t (2007)[5]

Th ba, hình th c đ u t : Tính đ n h t n m 2007, v n FDI ch y u th c

hi n theo hình th c 100% v n n c ngoài, chi m 77,65% t ng s d án, 61,65%

v n đ ng ký và 38,74% v n th c hi n Hình th c liên doanh r t th nh hành cho đ n

gi a th p k 90 do vi c h n ch thành l p doanh nghi p 100% v n n c ngoài, hi n

C c u v n FDI theo ngành giai đo n 1988 - 2007

Bi u đ 2.3 C c u v n FDI theo hình th c đ u t

Ngu n: C c u t n c ngoài - B K ho ch và u t (2007)[5]

Th t , ch đ u t : n h t n m 2007, đã có 81 qu c gia và vùng lãnh th

có d án FDI t i Vi t Nam Trong t ng s FDI, các n c châu Á chi m 69%, trong

đó kh i ASEAN chi m 19% t ng v n đ ng ký; các n c châu Âu chi m 24%, trong

đó Liên minh châu Âu (EU) chi m 10%; các n c châu M chi m 5%, riêng Hoa

K chi m 3,6% Hi n đã có 15 qu c gia và vùng lãnh th đ u t v n đ ng ký cam

k t trên 2 t USD t i Vi t Nam FDI phân theo ch đ u t đ c th hi n Bi u đ

2.4 Hàn Qu c đ ng đ u v i v n đ ng ký 14,4 t USD, th 2 là Singapore 11 t USD, th 3 là ài Loan 10,7 t USD (đ ng th i c ng đ ng th 3 trong gi i ngân

v n đ t 3,07 t USD), th 4 là Nh t B n 9,2 t USD Nh ng n u tính v v n th c

hi n thì Nh t B n đ ng đ u v i v n gi i ngân đ t g n 5 t USD, ti p theo là Singapore đ ng th 2 đ t 3,8 t USD Hàn Qu c đ ng th 4 v i v n gi i ngân đ t 2,7 t USD

10 qu c gia, vùng lãnh th có v n đ u t trên 2 t USD giai đo n 1988 - 2007

14,403 11,060

10,762 9,180

7,795 5,933

2,823 2,789 2,599 2,376

- 2,000 4,000 6,000 8,000 10,000 12,000 14,000 16,000

Hàn Qu c Singapore

ài Loan

Nh t B n BritishVirginIslands

H ng Kông

Malaysia Hoa K

Hà Lan Pháp

Th n m, đ a bàn đ u t : Qua 20 n m thu hút, FDI đã tr i r ng kh p c

n c, không còn đ a ph ng “tr ng” FDI nh ng v m t đ thì khác nhau C th , các t nh phía B c, thu hút h n 24 t USD v n đ u t và chi m 27% t ng v n đ ng

ký c n c T ng t , v i các t nh phía Nam là 44,9 t USD và 54%, và các t nh

mi n Trung là 8,6 t USD và 6% [17] Nh v y, có th th y r ng FDI t p trung ch

y u t i các đ a bàn tr ng đi m, có l i th , góp ph n chuy n d ch c c u kinh t c a

đ a ph ng n cu i n m 2007, 4 t nh thành thu hút FDI nhi u nh t theo th t là: Thành ph H Chí Minh, Hà N i, ng Nai và Bình D ng, chi m chi m 68%

t ng s d án, 58,6% v n đ ng ký và 55,3% v n th c hi n c a c n c Nhìn chung, ph n l n các d án FDI t p trung các đô th l n và các khu công nghi p

t p trung, n i có đi u ki n h t ng c s thu n l i, ngu n lao đ ng d i dào và có k

n ng Dù FDI vào t ng đ a ph ng có khác nhau, nh ng không th ph nh n vai trò

c a dòng v n này đ i v i t ng th n n kinh t Vi t Nam trong su t 20 n m qua

2.3 Vai trò c a khu v c FDI đ i v i n n kinh t Vi t Nam

Lu ng v n FDI vào Vi t Nam có nh ng tác đ ng tích c c Th nh t, FDI thúc đ y t ng tr ng kinh t vì đây là ngu n v n b sung quan tr ng cho v n đ u t đáp ng nhu c u đ u t phát tri n xã h i và t ng tr ng kinh t - đ c bi t v i n c

ta thu c nhóm các n c đang phát tri n, có n n kinh t thu nh p th p (theo các tiêu chí phân lo i c a Liên hi p qu c) Th hai, FDI t o đi u ki n đ m t s công ngh tiên ti n đ c chuy n giao và ng d ng t i Vi t Nam, nâng cao n ng l c s n xu t công nghi p và xu t kh u Th ba, FDI giúp t o công n vi c làm tr c ti p và gián

ti p cho hàng tri u lao đ ng có k n ng gi n đ n và b c đ u góp ph n hình thành

m t l c l ng lao đ ng có k n ng cao, đ ng th i c ng đem l i c h i đ các nhà

qu n lý c a Vi t Nam ti p c n v i trình đ qu n lý s n xu t c a th gi i Th t , FDI góp ph n quan tr ng vào ngân sách nhà n c và c i thi n cán cân thanh toán Ngoài ra, FDI còn là c u n i quan tr ng gi a kinh t Vi t Nam v i n n kinh t th

gi i ( không ch v kinh t ti p c n và m r ng th tr ng, mà còn v phát tri n du

l ch, v n hóa, giáo d c, y t , ) Ph n sau đây s ch y u t p trung vào vai trò c a FDI đ i v i s t ng tr ng kinh t c a Vi t Nam

2.3.1 FDI thúc đ y t ng tr ng kinh t vì đây là ngu n v n b sung quan tr ng

cho v n đ u t đáp ng nhu c u đ u t phát tri n

Khu v c FDI v i t cách là m t thành ph n kinh t , c ng đóng góp vào quá trình t ng tr ng chung c a toàn n n kinh t M t m t, FDI b sung ngu n v n cho

đ u t phát tri n kinh t , thúc đ y phát tri n kinh t v phía c u M t khác, FDI thông qua hình thành m t h th ng doanh nghi p FDI, làm t ng kh n ng s n xu t

c a n n kinh t , thúc đ y t ng tr ng kinh t v phía cung T ng tr ng FDI và t ng

tr ng kinh t c a Vi t Nam đ c trình bày trong b ng 2.7