Công tác lập, kiểm tra và phân tích báo cáo tài chính ở các công ty cổ phần niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam hiện nay - thực trạng và giải pháp

Ph ng pháp này chi phí th p, tuy... Tuy nhiên, trong th c t có nh ng tr ng... o Nhà đ u t ch ng khoán: là nh ng cá nhân hay t ch c tham gia mua và bán ch ng khoán trên th tr ng ch ng kho

B GIÁO D C VÀ ÀO T O

(

NGUY N NG C HI P CÔNG TÁC L P, KI M TRA VÀ PHÂN TÍCH BÁO CÁO TÀI CHÍNH CÁC CÔNG TY C PH N NIÊM

Tôi xin chân thành c m n s giúp đ chân thành và nhi t tình c a

PGS.TS-Hà Xuân Th ch và các th y cô giáo khoa k toán - ki m toán tr ng

i H c Kinh T TPHCM

Xin chân thành c m n ban lãnh đ o các công ty c ph n niêm y t, đ ng nghiêp đã h tr , cung c p s li u đ lu n v n này đ c hoàn thành

H C VIÊN NGUY N NG C HI P

DANH M C CÁC T VI T T T

BCTC : Báo cáo tài chính

EPS : Thu nh p trên m i c phi u

FASB : H i đ ng chu n m c k toán tài chính

HASTC : Trung tâm giao d ch ch ng khoán Hà N i

HOSE :

Trung tâm giao d ch ch ng khoán Thành Ph H Chí Minh

IAS : Chu n m c k toán qu c t

IASC : U ban xây d ng các chu n m c k toán qu c t

IFRS : Chu n m c báo cáo tài chính qu c t

P/B : H s giá trên s sách m t c phi u

P/E : H s giá trên thu nh p m t c phi u

ROA : L i nhu n trên t ng tài s n

ROE : Su t sinh l i trên m i c phi u

TSC : Tài s n c đ nh

TTGDCK : Trung tâm giao d ch ch ng khoán

UBCKNN : U ban ch ng khoán Nhà n c

Upcom :

Th tr ng đ ng ký c phi u c a công ty đ i chúng ch a niêm y t

XDCB : Xây d ng c b n

21.1 T ng quan v h th ng báo cáo tài chính doanh nghi p 5 14

31.1.1 Khái ni m,m c đích c a báo cáo tài chính 5 24

41.1.2 i t ng s d ng báo cáo tài chính 5 34

51.1.3 H th ng báo cáo tài chính doanh nghi p 5 45

61.1.4 N i dung c a h th ng báo cáo tài chính 5 56

71.1.5 Nguyên t c l p,trình bày báo cáo tài chính và k l p báo cáo tài chính 5 69

81.2 T ng quan v ki m tra báo cáo tài chính doanh nghi p 5 712

91.2.1 B n ch t và m c đích c a ki m tra báo cáo tài chính doanh nghi p 5 812

1 01.2.2 Vai trò và tác d ng c a ki m tra báo cáo tài chính doanh nghi p 5 913

1 11.2.3 Các nguyên t c ki m tra báo cáo tài chính doanh nghi p 6 014

1 21.2.4 Các ph ng pháp ki m tra và ph m vi ki m tra báo cáo tài chính doanh nghi p 6 115

1 31.3 T ng quan v phân tích báo cáo tài chính doanh nghi p 6 217

1 41.3.1 Nh ng v n đ chung v phân tích báo cáo tài chính doanh nghi p 6 317

1 51.3.2 M t s n i dung phân tích báo cáo tài chính doanh nghi p 6 420

1 61.4 c đi m thông tin và ch t l ng c a báo cáo tài chính công b trên th tr ng ch ng khoán Vi t Nam 6 523

1 71.4.1 Các đ c đi m thông tin c a báo cáo tài chính công b trên TTCK Vi t Nam 6 623

1 81.4.2 Các đ c đi m ch t l ng c a báo cáo tài chính công b trên TTCK Vi t Nam 6 726

1 91.5 H th ng báo cáo tài chính t i m t s n c và h th ng báo cáo tài chính qu c t quy

đ nh cho các công ty c ph n niêm y t trên th tr ng ch ng khoán 6 827

2 01.5.1 H th ng báo cáo tài chính t i m t s n c 6 927

2 11.5.2 H th ng báo cáo tài chính qu c t quy đ nh cho các công ty c ph n niêm y t 7 028

2 2CH NG 2 : 2 3TH C TR NG CÔNG TÁC L P, KI M TRA VÀ PHÂN TÍCH BÁO CÁO TÀI CHÍNH CÁC CÔNG TY C PH N NIÊM Y T TRÊN TH

TR NG CH NG KHOÁN VI T NAM HI N NAY 7 130

2 42.1 Khái quát chung v thi tr ng ch ng khoán Vi t Nam 7 230

2 52.1.1 S ra đ i và t ng quan c a th tr ng ch ng khoán Vi t Nam

2 92.2.1 Các kho n m c trên b ng cân đ i k toán 7 737

3 02.2.2 Các kho n m c trên báo cáo k t qu kinh doanh 7 838

3 12.3 Th c tr ng công tác l p,ki m tra và phân tích báo cáo tài chính các công ty c ph n

niêm y t trên th tr ng ch ng khoán Vi t Nam hi n nay 39

3 22.3.1 Th c tr ng công tác l p và trình bày báo cáo tài chính các công ty c ph n niêm y t trên th tr ng ch ng khoán Vi t Nam hi n nay 7 939

3 32.3.2 Th c tr ng công tác ki m tra báo cáo tài chính các công ty c ph n niêm y t trên

th tr ng ch ng khoán Vi t Nam hi n nay 8 052

3 42.3.3 Th c tr ng công tác phân tích báo cáo tài chính các công ty c ph n niêm y t trên

th tr ng ch ng khoán Vi t Nam hi n nay 8 154

3 52.3.4 ánh giá th c tr ng công tác l p,ki m tra và phân tích báo cáo tài chính các công

ty c ph n niêm y t trên th tr ng ch ng khoán Vi t Nam hi n nay 8 256

3 6CH NG 3: 3 7GI I PHÁP HOÀN THI N CÔNG TÁC L P,KI M TRA VÀ PHÂN TÍCH BÁO CÁO TÀI CHÍNH CÁC CÔNG TY C PH N NIÊM Y T TRÊN

TH TR NG CH NG KHOÁN VI T NAM 8 365

3 83.1 Nguyên t c và quan đi m hoàn thi n công tác l p, ki m tra và phân tích báo cáo tài

chính các công ty c ph n niêm y t trên th tr ng ch ng khoán Vi t Nam .8 465

3 93.1.1 Nguyên t c hoàn thi n 8 565

4 03.1.2 Quan đi m hoàn thi n 8 666

4 13.2 i u ki n đ hoàn thi n công tác l p, ki m tra và phân tích báo cáo tài chính các

công ty c ph n niêm y t trên th tr ng ch ng khoán Vi t Nam 8 767

4 23.3 Các gi i pháp hoàn thi n công tác l p, ki m tra và phân tích báo cáo tài chính các

công ty c ph n niêm y t trên th tr ng ch ng khoán Vi t Nam 8 877

4 33.3.1Các gi i pháp hoàn thi n công tác l p và trình bày báo cáo tài chính các công ty c

ph n niêm y t trên th tr ng ch ng khoán Vi t Nam 8 977

4 43.3.2 Các gi i pháp hoàn thi n công tác ki m tra báo cáo tài chính các công ty c ph n

niêm y t trên th tr ng ch ng khoán Vi t Nam 9 084

4 53.3.3 Các gi i pháp hoàn thi n công tác phân tích báo cáo tài chính các công ty c ph n niêm y t trên th tr ng ch ng khoán Vi t Nam 9 187

K t Lu n Ch ng 3 95

D ANH M C TÀI LI U THAM KH O

PH L C MINH HO

L I M U

Tính c p thi t khi ch n đ tài:

Th tr ng ch ng khoán Vi t Nam đã đi vào ho t đ ng t n m 2000 đ n nay b o v quy n l i và đ a ra quy t đ nh đ u t đúng đ n cho nhà đ u t thì thông tin tài chính - th hi n qua các báo cáo tài chính là r t quan tr ng và c n thi t Thông tin trên báo cáo tài chính là c s n n t ng đ đ a ra các quy t đ nh

v qu n lý, đ u t và vay n Các đ i t ng s d ng báo cáo tài chính bao g m

nh ng ng i bên ngoài công ty (các nhà đ u t , ch n , Nhà n c…) và nh ng

ng i bên trong công ty (ng i qu n lý, nhân viên…) Hi n nay, ch t l ng, m c

đ đáng tin c y c a báo cáo tài chính là ch a cao, ch a đáp ng đ c yêu c u c a

đ i t ng s d ng thông tin

H n n a, t n m 2007 Vi t Nam tr thành thành viên chính th c c a t ch c

th ng m i th gi i WTO, trong đó có cam k t r ng Vi t Nam s ph i m c a th

tr ng tài chính Trong đi u ki n đã là thành viên chính th c c a t ch c này, các

ho t đ ng đ u t , giao d ch trên th tr ng v n, th tr ng ch ng khoán s thu hút ngày càng nhi u các nhà đ u t m c ngoài Vì v y k toán tr thành m t ngành quan tr ng giúp h tr công vi c qu n lý kinh doanh tr ng ph m vi c a qu c gia và

c th gi i H th ng k toán Vi t Nam c n ph i d n đ i m i và hoàn thi n, làm th nào các chu n m c k toán Vi t Nam ph i g n v i các chu n m c k toán qu c t ; các báo cáo tài chính t i các công ty ph i đ c chu n b đ y đ , chuyên nghi p, tính minh b ch ph i đ c chú tr ng nh m b o v l i ích h p pháp cho nhà đ u t , nâng cao trách nhi m pháp lý c a công ty

Hoàn thi n công tác l p, ki m tra và phân tích báo cáo tài chính không ch đem l i l i ích cho b n thân công ty mà còn mang l i l i ích thi t th c cho các đ i

t ng khác Thông tin cung c p trên báo cáo tài chính giúp cho các đ i t ng s

d ng ra quy t đ nh thích h p Nh ng ng i s d ng báo cáo tài chính có th đánh giá khái quát tình hình tài chính c a công ty, nh ng ng i này c n ph i bi t tri n

v ng v thu nh p c a công ty nh th nào? công ty có v ng m nh tài chính hay không? kh n ng và trách nhi m thanh toán nh th nào? Thông tin c a báo cáo tài chính là c n c quan tr ng cho vi c đ ra các quy t đ nh v qu n lý, đi u hành ho t

đ ng s n xu t kinh doanh, ho c đ u t vào công ty c a các ch doanh nghi p, ch

s h u, các ch n hi n t i và t ng lai c a công ty

có đ c báo cáo tài chính chuy n nghi p, ch t l ng cao, đáng tin c y

v s li u tài chính.khi công b trên th tr ng ch ng khoán, đáp ng t t yêu c u

c a đ i t ng s d ng thông tin (nhà đ u t , nhà qu n tri, ngân hàng…) và đ a ra quy t đ nh đ u t ; các công ty c ph n niêm y t c n ph i hoàn thi n h n n a công tác lâp, ki m tra và phân tich báo cáo tài chính t i công ty ây c ng là lý do tác gi

ch n đ tài cho lu n v n cao h c c a mình

M c đích nghiên c u lu n v n:

-Lý lu n c b n v l p, ki m tra và phân tích báo cáo tài chính các công ty

và công ty niêm y t trên th tr ng ch ng khoán Vi t Nam

-Nghiên c u th c tr ng l p, ki m tra và phân tích báo cáo tài chính các công ty niêm y t trên th tr ng ch ng khoán Vi t Nam hi n nay

- a ra các quan đi m, gi i pháp hoàn thi n công tác l p, ki m tra và phân tích báo cáo tài chính các công ty niêm y t trên th tr ng ch ng khoán Vi t Nam

- Khái quát, h th ng hoá nh ng v n đ lý lu n c b n v công tác l p,

ki m tra và phân tích báo cáo tài chính

- Th c tr ng công tác công tác l p, ki m tra và phân tích báo cáo tài chính các công ty c ph n niêm y t trên th tr ng ch ng khoán Vi t Nam hi n nay

- T m quan tr ng, ý ngh a c a báo cáo tài chính và c a công tác tác l p,

ki m tra và phân tích báo cáo tài chính các công ty c ph n niêm y t trên th

tr ng ch ng khoán Vi t Nam

- Các gi i pháp nh m hoàn thi n công tác l p, ki m tra và phân tích báo cáo tài chính đ giúp th tr ng ch ng khoán Vi t Nam có đ c nh ng báo cáo tài chính chuyên nghi p, ch t l ng cao, s li u chính xác

B c c c a lu n v n:

Ngoài ph n gi i thi u m đ u và k t lu n, n i dung c a đ tài có 3 ch ng trình bày trong 96 trang và 15 ph l c đ minh ho cho đ tài

CH NG 1

C S LÝ LU N V CÔNG TÁC L P, KI M TRA

VÀ PHÂN TÍCH BÁO CÁO TÀI CHÍNH

1.1 T ng quan v h th ng báo cáo tài chính doanh nghi p

1.1.1 Khái ni m, m c đích c a báo cáo tài chính

Khái ni m: báo cáo tài chính là báo cáo ph n ánh theo m t c u trúc ch t ch

tình hình tài chính, k t qu kinh doanh c a m t doanh nghi p(CMKTVN s 21)

M c đích: báo cáo tài chính dùng đ cung c p thông tin v tình hình tài chính,

tình hình kinh doanh và các lu ng ti n c a m t doanh nghi p, đáp ng yêu c u qu n

lý c a ch doanh nghi p, c quan Nhà n c và nhu c u h u ích c a nh ng ng i s

d ng trong vi c đ a ra các quy t đ nh qu n lý, đi u hành ho t đ ng s n xu t kinh doanh ho c đ u t , cho vay đ i v i doanh nghi p Báo cáo tài chính ph i cung c p

nh ng thông tin c a m t doanh nghi p v (CMKTVN s 21):

- Tài s n

- N ph i tr và v n ch s h u

- Doanh thu, thu nh p khác , chi phí kinh doanh và chi phí khác

- Lãi, l và phân chia k t qu kinh doanh

ph n ánh trên các báo cáo tài chính t ng h p và các chính sách k toán đã áp d ng

đ ghi nh n các nghi p v kinh t phát sinh, l p và trình bày báo cáo tài chính

1.1.2 i t ng s d ng báo cáo tài chính

Báo cáo tài chính c a doanh nghi p có th đ c s d ng b i nhi u đ i t ng khác nhau, m i đ i t ng s d ng thông tin trên báo cáo tài chính v i m c đích s

d ng riêng có m t h th ng báo cáo tài chính t t, k toán c n nghiên c u đ y đ

v đ i t ng s d ng báo cáo tài chính nh m t m c tiêu cung c p thông tin ch

y u

Xét quan h v i ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p, có th chia

đ i t ng s d ng thành các nhóm: nhóm nh ng ng i đ a ra quy t đ nh trong doanh nghi p và nhóm nh ng ng i đ a ra quy t đ nh ngoài doanh nghi p i

t ng s d ng ch y u là nhóm nh ng ng i đ a ra quy t đ nh ngoài doanh nghi p

Nh ng ng i này th ng không có quan h tr c ti p v i các ho t đ ng kinh doanh

c a doanh nghi p (các c đông hi n t i, các nhà đ u t , nhà cung c p, khách hàng,

ch n , ngân hàng, các nhà phân tích và t v n tài chính, c quan Thu , liên đoàn lao đ ng…và th m chí c các đ i th c nh tranh c a doanh nghi p Tuy nhiên đ i

t ng s d ng ngoài doanh nghi p c ng đ c chia thành nhi u đ i t ng khác nhau theo l i ích và cách s d ng thông tin trên báo cáo tài chính:

M t s nhà đ u t cá nhân th ng ch quan tâm đ n l i nhu n và kh n ng sinh l i đ c trình bày trên báo cáo tài chính Do h n ch v trình đ k toán tài chính h ch y u xem xét ph n di n gi i các ch tiêu liên quan đ n l i nhu n, đ i

v i nhóm ng i dùng này báo cáo đã đ c ki m toán đ c xem là đáng tin c y

nh t

Các chuyên gia phân tích tài chính, nhà đ u t l n, ch n ,…xem xét báo cáo tài chính r t k l ng nh t là tr c khi đ a ra quy t đ nh đ u t l n, cho vay hay liên quan đ n các kho n ti n, tài s n l n , nhóm này cò trình đ cao v k toán tài chính

Còn v i m c tiêu ra quy t đ nh cho ho t đ ng kinh doanh tr c ti p c a doanh nghi p các nhà qu n tr th ng quan tâm đ n báo cáo qu n tr n i b đ c l p khác

so v i báo cáo tài chính

1.1.3 H th ng báo cáo tài chính doanh nghi p

H th ng báo cáo tài chính doanh nghi p ban hành theo quy t đ nh 15/2006/Q -BTC ngày 20/03/2006 do B Tài Chính ban hành quy đ nh ch đ k toán tài chính đ nh k b t bu c doanh nghi p ph i l p và n p bao g m:

- Báo cáo k t qu ho t đ ng kinh doanh M u s B02-DN

- Thuy t minh báo cáo tài chính M u s B09-DN

1.1.4 N i dung c a h th ng báo cáo tài chính

B ng cân đ i k toán-m u s B01-DN

B ng cân đ i k toán là báo cáo tài chính t ng h p v tình hình v n ch s

h u, công n ph i tr và tài s n c a doanh nghi p t i m t th i đi m nh t đ nh.Các thông tin trên B ng cân đ i k toán mô t tình hình tài chính c a doanh nghi p t i

m t th i đi m xác đ nh

N i dung c a B ng cân đ i k toán bao g m các y u t v : tài s n, n ph i tr

và ngu n v n ch s h u

Theo chu n m c k toán s 01, các y u t này đ c quy đ nh c th nh sau:

¬ Tài s n: là ngu n l c do doanh nghi p ki m soát và có th thu đ c l i ích kinh t trong t ng lai

L i ích kinh t trong t ng lai c a m t tài s n là ti m n ng làm t ng ngu n

ti n và các kho n t ng đ ng ti n c a doanh nghi p ho c làm gi m b t các kho n

ti n mà doanh nghi p ph i chi ra Vi c t o ra l i ích trong t ng lai c a tài s n đ c

th hi n trong nhi u tr ng h p khác nhau nh :

X Tài s n đ c s d ng m t cách đ n l ho c k t h p v i các tài s n khác trong s n xu t đ bán hay cung c p d ch v cho khách hàng

X Tài s n n m gi đ bán ho c trao đ i l y tài s n khác

X Tài s n dùng đ thanh toán các kho n n ph i tr

X Tài s n dùng đ phân ph i cho các ch s h u doanh nghi p

Xét v hình thái bi u hi n, tài s n c a doanh nghi p có th t n t i d i d ng

h u hình ho c vô hình

Tài s n c a doanh nghi p đ c hình thành t các giao d ch ho c các s ki n

đã qua nh : góp v n, mua s m, t s n xu t, đ c c p, bi u t ng Các giao d ch ho c các s ki n d ki n s phát sinh trong t ng lai không làm t ng tài s n Tài s n

đ c t o ra th ng đi kèm v i quá trình phát sinh chi phí mang l i l i ích trong

t ng lai, tr m t s tr ng h p đ c bi t nh góp v n, nh n bi u t ng, vi n tr …

¬ N ph i tr :là ngh a v hi n t i c a doanh nghi p phát sinh t các giao

d ch và s ki n đã qua mà doanh nghi p ph i thanh toán t các ngu n l c c a mình

N ph i tr xác đ nh ngh a v hi n t i c a doanh nghi p khi doanh nghi p

nh n v m t tài s n, tham gia m t cam k t ho c phát sinh các ngh a v pháp lý

Vi c thanh toán các ngh a v hi n t i có th đ c th c hi n b ng nhi u cách nh :tr

b ng ti n ho c tài s n, ho c cung c p d ch v , ho c đ c tr b ng m t kho n n khác, ho c chuy n đ i thành v n ch …

N ph i tr phát sinh t các giao d ch và s kiên đã qua nh mua hàng hoá

ch a tr ti n, s d ng d ch v ch a thanh toán, vay n , cam k t b o hành hàng hoá, cam cam k t ngh a v h p đ ng, ph i tr nhân viên, thu ph i n p, ph i tr khác

¬ V n ch s h u: là giá tr v n c a doanh nghi p, đ c tính b ng s chênh

l ch gi a giá tr tài s n c a doanh nghi p tr (-) N ph i tr

V n ch s h u đ c ph n ánh trong B ng cân đ i k toán g m: v n c a các nhà đ u t , th ng d v n c ph n, l i nhu n gi l i, các qu , l i nhu n ch a phân

ph i, chênh l ch t giá và chênh l ch đánh giá l i tài s n

Báo cáo k t qu ho t đ ng kinh doanh-m u s B02-DN

Báo cáo k t qu kinh doanh là báo cáo tài chính ph n ánh kh n ng sinh l i

c a doanh nghi p sau m t kì kinh doanh nh t đ nh N u nh B ng cân đ i k toán

là báo cáo v tình hình tài chính c a doanh nghi p t i m t th i đi m thì báo cáo k t

qu kinh doanh cho bi t k t qu c a vi c kinh doanh sau m t kì k toán Các y u t

c b n c a báo cáo k t qu kinh doanh bao g m: Doanh thu, chi phí, lãi ho c l Báo cáo k t qu kinh doanh th hi n m i quan h :Doanh thu-Chi phí=Lãi(L ) Các y u t này đ c đ nh ngh a nh sau:

̇ Doanh thu và thu nh p khác: là t ng giá tr các l i ích kinh t doanh

nghi p thu đ c trong k k toán, phát sinh t các ho t đ ng s n xu t, kinh doanh thông th ng và các ho t đ ng khác c a doanh nghi p, góp ph n làm t ng v n ch

s h u, không bao g m kho n góp v n c a c đông ho c ch s h u

̇ Chi phí: là t ng giá tr các kho n làm gi m l i ích kinh t doanh nghi p

trong k k toán d i hình th c các kho n ti n chi ra, các kho n kh u tr tài s n

ho c các kho n phát sinh n d n đ n làm gi m v n ch s h u, không bao g m các kho n phân ph i cho c đông ho c ch s h u

Doanh thu, thu nh p khác và chi phí đ c trình bày trong Báo cáo k t qu

ho t đ ng kinh doanh đ cung c p thông tin cho vi c đánh giá n ng l c c a doanh nghi p trong vi c t o ra các ngu n ti n và các kho n t ng đ ng ti n trong t ng lai

Báo cáo l u chuy n tiên t -m u s B03-DN

Báo cáo này có nhi m v ph n ánh các kho n ph i thu, chi ti n trong kinh doanh theo t ng hoat đ ng: ho t đ ng kinh doanh, ho t đ ng đ u t và các ho t

đ ng tài chính Báo cáo l u chuy n ti n t cho ng i s d ng thông tin đánh giá

đ c hi u qu c a t ng lo i ho t đ ng c a doanh nghi p, bi t đ c ti n c a doanh nghi p đ c s d ng nh th nào Thông qua báo cáo l u chuy n ti n t có th đánh giá kh n ng t o ra ti n trong t ng lai c a doanh nghi p, kh n ng thanh toán và nhu c u tài chính cho đ u t trong t ng lai c a doanh nghi p

Báo cáo l u chuy n ti n t ph i trình bày đ c các thông tin v lu ng ti n sau:

̇ Lu ng ti n thu đ c t ho t đ ng kinh doanh: là lu ng ti n phát sinh t các

ho t đ ng t o ra ch y u c a doanh nghi p và các ho t đ ng khác không ph i là các

ho t đ ng đ u t hay hoat đ ng tài chính

̇ Lu ng ti n thu đ c t ho t đ ng đ u t : là lu ng ti n phát sinh t các ho t

đ ng mua s m, xây d ng, thanh lý, nh ng bán các tài s n dài h n và các kho n

d u t khác không thu c các kho n t ng đ ng ti n

Thuy t minh báo cáo tài chính-m u s B09-DN

Là báo cáo gi i trình chi ti t các ch tiêu tài chính đã trình bày trong các báo cáo trên, bên c nh đó thuy t minh còn đ a ra m t s thông tin khác có liên quan đ n tình hình kinh doanh, ho t đ ng c a doanh nghi p Thuy t minh báo cáo tài chính làm cho các thông tin tài chính tr nên rõ ràng, minh b ch và d s d ng h n đ i

v i h u h t các đ i t ng s d ng thông tin k toán

1.1.5 Nguyên t c l p,trình bày báo cáo tài chính và k l p báo cáo tài chính 1.1.5.1 Nguyên t c l p và trình bày báo cáo tài chính

Vi c l p và trình bày báo cáo tài chính ph i tuân th sáu nguyên t c đ c quy

đ nh t i Chu n m c k toán 21-Trình bày báo cáo tài chính, g m:

Nguyên t c ho t đ ng liên t c

Báo cáo tài chính th ng đ c l p trên gi thi t r ng đang ho t đông và s ti p

t c ho t đ ng trong m t t ng lai có th th y đ c Nói cách khác doanh nghi p không có d đ nh ho c không c n ph i gi i th , hay thu h p đáng k quy mô ho t

đ ng c a mình Ng c l i, n u doanh nghi p có d đ nh hay c n ph i làm nh v y thì báo cáo tài chính ph i l p trên m t c s khác và ph i khai báo v c s này

C s d n tích

đ t đ c các m c tiêu c a mình, các báo cáo tài chính đ c l p trên c s

d n tích Theo đó, nh h ng c a các nghi p v và s ki n đ c ghi nh n khi chúng x y ra (ch không ph i khi thu ti n hay thanh toán ti n) và chúng đ c ghi chép vào s k toán đ ng th i trên báo cáo tài chính vào th i k mà chúng có liên quan

Nguyên t c nh t quán

Nguyên t c này đòi h i doanh nghi p áp d ng các khái ni m, nguyên t c chu n m c, ph ng pháp tính toán nh t quán t k này sang k khác

Tr ng y u và t p h p

Nguyên t c này cho r ng n u có nh ng sai sót nh , không tr ng y u có th

ch p nh n đ c n u các kho n m c này không làm nh h ng đ n tính trung th c

và h p lý c a báo cáo tài chính, t c là không làm thay đ i quy t đ nh c a nh ng

ng i s d ng thông tin ng th i thông tin cung c p ph i d a trên c s t p h p

đ y đ , không phát tán r i rác làm nhi u thông tin cho ng i đ a ra quy t đ nh

Nguyên t c bù tr

Khi ghi nh n các giao d ch kinh t và các s ki n đ l p và trình bày báo cáo tài chính không đ c bù tr tài s n và công n , mà ph i trình bày riêng bi t t t c các kho n m c tài s n và công n trên báo cáo tài chính

Bù tr doanh thu, thu nh p khác và chi phi khi đ c bù tr theo quy đ nh m t chu n m c k toán khác ho c m t s giao d ch ngoài ho t đ ng kinh doanh thông

th ng c a doanh nghi p thì đ c bù tr khi ghi nh n giao d ch và trình bày báo cáo tài chính , ví d :

o i v i ho t đ ng kinh doanh ch ng khoán ng n h n:

Lãi(l ) bán ch ng khoán = thu bán ch ng khoán - giá g c ch ng khoán

o i v i ho t đ ng kinh doanh ngo i t :

Lãi(l )mua bán ngo i t = thu bán ngo i t - giá mua ngo i t

o Các kho n m c đ c bù tr đ c trình bày: s lãi(ho c l thu n)

̇ i v i báo cáo k t qu ho t đ ng kinh doanh:

- Báo cáo k t qu ho t đ ng kinh doanh n m ph i trình bày s li u so sánh theo t ng ch tiêu t ng ng đ c l p cho k k toán n m tr c

- Báo cáo k t qu ho t đông kinh doanh l p theo k k toán quý ph i trình bày s li u c a quý báo cáo và s lu k t đ u n m đ n ngày l p báo cáo

tài chính quý và có th có s li u so sánh theo t ng ch tiêu c a Báo cáo

k t qu ho t đ ng kinh doanh quý cùng k n m tr c (quý này n m tr c)

̇ i v i Báo cáo l u chuy n ti n t :

- Báo cáo l u chuy n ti n t n m ph i trình bày s li u so sánh theo t ng ch tiêu t ng ng đ c l p cho k k toán n m tr c g n nh t (N m tr c)

- Báo cáo l u chuy n ti n t quý ph i trình bày s li u lu k t đ u n m

đ n ngày l p báo cáo tài chính quý và có th s li u so sánh theo t ng ch tiêu c a báo cáo l u chuy n ti n t quý cùng k n m tr c (Quý này n m

tr c)

b o đ m nguyên t c so sánh, s li u “n m tr c” trong Báo cáo k t qu

ho t đ ng kinh doanh, Báo cáo l u chuy n ti n t và B n thuy t minh báo cáo tài chính ph i đ c đi u ch nh l i các s li u trong các tr ng h p:

- N m báo cáo áp d ng chính sách k toán khác v i n m tr c

- N m báo cáo phân lo i ch tiêu báo cáo tài chính khác v i n m tr c

- K k toán”N m báo cáo” dài ho c ng n h n k k toán n m tr c

Ngoài ra trong B n thuy t minh báo cáo tài chính còn ph i trình bày rõ lý do

c a s thay đ i trên đ ng i s d ng hi u rõ đ c báo cáo tài chính

1.1.5.2 K l p báo cáo tài chính

T t c các doanh nghi p thu c các nghành, các thành ph n kinh t đ u ph i l p

và trình bày báo cáo tài chính n m Các công ty, t ng công ty có các đ n k toán

tr c thu c, ngoài vi c lâp báo cáo tài chính n m c a công ty, t ng công ty còn ph i

l p báo cáo tài chính t ng h p ho c báo cáo tài chính h p nh t vào cu i k k toán

n m d a vào báo cáo tài chính c a các đ n v k toán tr c thu c công ty, t ng công

ty

i v i doanh nghi p Nhà n c, các doanh nghi p niêm y t trên th tr ng

ch ng khoán ph i l p báo cáo tài chính gi a niên đ d ng đ y đ Các doanh nghi p khác n u t nguy n l p báo cáo tài chính gi a niên đ thì đ c l a ch n d ng đ y

đ ho c tóm l c i v i T ng công ty Nhà n c và doanh nghi p Nhà n c có các đ n v k toán tr c thu c còn ph i l p báo cáo tài chính t ng h p ho c báo cáo

tài chính h p nh t gi a niên đ (vi c l p báo cáo tài chính h p nh t gi a niên đ

đ c th c hi n t n m 2008)

Công ty m và t p đoàn ph i l p báo cáo tài chính h p nh t gi a niên đ và báo cáo tài chính h p nh t vào cu i k k toán n m theo theo quy đ nh c a chu n

m c k toán s 11 “H p nh t kinh doanh”

Các doanh nghi p ph i l p báo cáo tài chính theo k k toán n m là n m

d ng l ch ho c k k toán n m là 12 tháng tròn sau khi thông báo cho c quan thu Tr ng h p đ c bi t, doanh nghi p đ c phép thay đ i ngày k t thúc k k toán n m d n đ n vi c l p báo cáo tài chính cho m t k k toán n m đ u tiên hay k

k toán n m cu i cùng có th ng n ho c dài h n 12 tháng nh ng không đ c v t quá 15 tháng

Th i h n n p báo cáo tài chính, đ i v i doanh nghi p Nhà n c ph i n p báo cáo tài chính quý ch m nh t 20 ngày k t ngày k t thúc k k toán quý; đ i v i

T ng công ty Nhà n c ch m nh t là 45 ngày Báo cáo tài chính n m ph i đ c n p

ch m nh t 30 ngày đ i v i doanh nghi p và 90 ngày đ i v i T ng công ty Nhà

n c i v i các lo i doanh nghi p khác, n u là doanh nghi p t nhân và công ty

h p danh ph i n p báo cáo tài chính ch m nh t là 30 ngày k t ngày k t thúc k k toán n m; đ i v i đ n v k toán khác th i h n n p báo cáo tài chính n m ch m

nh t là 90 ngày

1.2 T ng quan v ki m tra báo cáo tài chính doanh nghi p

1.2.1 B n ch t và m c đích c a ki m tra báo cáo tài chính doanh nghi p

i v i m i đ i t ng s d ng báo cáo tài chính c ng nh đ i v i nh ng

ng i làm công tác k toán, ki m toán, vi c ki m tra báo cáo tài chính doanh nghi p

là m t khâu công vi c vô cùng quan tr ng, không th thi u trong quá trình s d ng thông tin ra quy t đ nh

Ki m tra báo cáo tài chính là vi c áp d ng các ph ng pháp, công c qu n lý

nh m so sánh quá trình l p báo cáo tài chính và k t qu c a quá trình đó (các báo cáo tài chính) v i h th ng chu n m c, quy đ nh, chính sách tài chính, k toán đã

đ nh s n (b i các doanh nghi p, các c quan qu n lý, c quan ban hành ch đ …)

Ki m tra báo cáo tài chính không ch đ n thu n là đ phát hi n ra các sai sót gian

l n có th x y ra trong báo cáo tài chính c ng nh trong quá trình l p báo cáo tài chính mà còn có vai trò đ m b o đ tin c y và phù h p cho quá trình phân tích, s

d ng thông tin trên báo cáo c ng nh quá trình quy t toán, xét duy t các báo cáo này Ki m tra báo cáo tài chính là m t công đo n t ng đ i đ c l p trong quá trình

qu n lý, quá trình cung c p thông tin tài chính Ki m tra báo cáo tài chính là m t

ph n không th thi u c a ki m tra k toán

N u ch th ki m tra báo cáo tài chính là các đ i t ng s d ng thông tin trong doanh nghi p thì vi c ki m tra báo cáo tài chính là m t ch c n ng n i t i c a quá trình h ch toán, l p báo cáo tài chính c ng nh quá trình qu n lý chung, vi c

ki m tra ph c v cho quá trình qu n tr tài chính c a doanh nghi p đ m b o toàn b

ho t đ ng kinh doanh c a doanh nghi p đ c th c hi n theo đúng nh ng k ho ch

và m c tiêu chung đã đ ra, s d ng hi u qu tài s n, tránh lãng phí các ngu n l c

và nâng cao giá tr c a doanh nghi p Còn n u ch th ki m tra báo cáo tài chính là các đ i t ng s d ng thông tin ngoài doanh nghi p thì đ i t ng này h u nh tách

bi t hoàn toàn v i các nghi p v th c t hàng ngày và quá trình x lý thông tin, mà

ch s d ng k t qu c a quá trình đó, do v y v i các đ i t ng này, ki m tra là khâu công vi c đ c l p v i quy trình l p báo cáo tài chính c a doanh nghi p.Vì v y hình thanh nên các c quan hay b ph n chuyên đ m nh n ch c n ng ki m tra báo cáo tài chính doanh nghi p

1.2.2 Vai trò và tác d ng c a ki m tra báo cáo tài chính doanh nghi p

Công tác ki m tra báo cáo tài chính có vai trò h t s c quan tr ng đ i v i h

th ng k toán, đ i v i các c quan Nhà n c, đ i v i các ch s h u ,đ i v i nhà

qu n tr tài chính doanh nghi p…

- i v i h th ng k toán: vi c ki m tra báo cáo tài chính giúp cho doanh nghi p nh n th c đ c tình hình t ch c h th ng thông tin k toán c a mình, phát

hi n đ c sai sót, y u kém trong quá trình th c hi n công tác k toán t khâu l p

ch ng t đ n khâu l p báo cáo tài chính T nh ng phát hi n đó doanh nghi p có

th đ a ra nh ng đi u ch nh k p th i v nhi u m t: đi u ch nh báo cáo tài chính sau

khi ki m tra nh m cung c p thông tin m t cách trung th c và h p lý cho ng i s

d ng, hay r ng h n là đi u ch nh nh m hoàn thi n quy trình l p và trình bày báo cáo c a đ n v , đánh giá đúng n ng l c và trách nhi m c a đ i ng cán b k toán

k toán c a Nhà n c ng th i, vi c ki m tra báo cáo tài chính c ng giúp cho Nhà n c có th đánh giá và b o v đ c các l i ích c a Nhà n c trong các doanh nghi p mà Nhà n c s h u v n

- i v i các ch s h u c a doanh nghi p và các đ i t ng khác có liên quan nh ngân hàng, ch n …vi c ki m tra báo cáo tài chính góp ph n b o v quy n l i h p pháp, đ ng th i giúp các đ i t ng này giám sát quá trình huy

đ ng,qu n lý và s d ng v n đ u t vào doanh nghi p, giám sát vi c th c hi n các nguyên t c và quy đ nh tài chính, ki m tra k ho ch và tình hình th c hi n chính sách phân ph i l i nhu n…

- i v i nhà qu n tr tài chính doanh nghi p: vi c ki m tra báo cáo tài chính giúp cho các nhà qu n tr có đ c nh ng thông tin chính xác h n đ có th đánh giá tình hình th c hi n k ho ch và chính sách tài chính đã đ ra Qua ki m tra báo cáo tài chính, nhà qu n tr phát hi n nhi u t n t i trong ho t đ ng s n xu t kinh doanh

c a doanh nghi p và có nh ng chính sách đi u ch nh phù h p v i yêu c u phát tri n doanh nghi p c a mình

1.2.3 Các nguyên t c ki m tra báo cáo tài chính doanh nghi p

Công tác ki m tra báo cáo tài chính c n tuân th theo m t s nguyên t c c

b n sau:

- Tuân th pháp lu t: vi c t ch c ki m tra,giao trách nhi m cho ng i ki m tra,thu th p thông tin liên quan ph c v cho quá trình ki m tra nh t thi t ph i tuân

th đúng các quy đ nh c a pháp lu t nói chung và quy đ nh c a doanh nghi p nói riêng, tránh vi c l i d ng ki m tra đ can thi p, gây nh h ng đ n các ho t đông

s n xuât kinh doanh c a doanh nghi p

- Nguyên t c chính xác và khách quan: vi c ki m tra báo cáo tài chính c n

đ c ti n hành trên c s chính xác, khách quan, đi u đòi h i ng i ki m tra ph i

có đ trình đ , n ng l c, b ph n ki m tra ph i đ c l p t ng đ i so v i các đ i

t ng ki m tra khác

- Nguyên t c công khai, minh b ch: quá trình ki m tra ph i c n đ c công khai trong t ng khâu công vi c, bao g m: công khai quy t đ nh ki m tra, công khai

đ i t ng, ph m vi, n i dung ki m tra, k t qu , đánh giá, ki n ngh hay quy t đ nh

x lý sau khi ki m tra

- Nguyên t c th ng xuyên:vi c ki m tra báo cáo tài chính c n đ c ti n hanh

th ng xuyên theo các k l p báo cáo Vi c ki m tra th ng xuyên s giúp doanh nghi p xây d ng đ c n n p k toán, tài chính rõ ràng, minh b ch, đ ng th i có th phát hi n s m các sai sót đ kh c ph c

- Nguyên t c hi u l c: đ a ra các ki n ngh , đ xu t x lý sai ph m n u có, các

đ xu t ki n ngh c n có m c đ hi u l c nh t đ nh Có nh v y quá trình ki m tra báo cáo tài chính m i có tác d ng ch n ch nh và duy trì k lu t tài chính trong

Các ph ng pháp ki m tra báo cáo tài chính doanh nghi p

ki m tra quá trình l p và trình bày báo cáo tài chính doanh nghi p hay

ki m tra tính chính xác c a các thông tin trên báo cáo tài chính, ch th ki m tra có

th áp d ng các ph ng pháp khác nhau sao cho phù h p v i m c đích ki m tra

Ch th ki m tra có th s d ng đ c l p ho c k t h p v i các ph ng pháp ki m tra sau:

̇ Ph ng pháp th c nghi m:khi áp d ng ph ng pháp này ng i ki m tra

th ng ph i t mình rà soát ng c l i quy trình tính và l p các ch tiêu trên báo cáo, nói cách khác ng i ki m tra ph i làm l i báo cáo theo quy chu n đã có K t qu làm l i s đ c so sánh, đ i chi u v i các ch tiêu báo cáo u đi m ph ng pháp này là s cho k t qu chính xác Tuy nhiên, l i đòi h i s d ng nhi u th i gian và công s c cho vi c ki m tra

̇ Ph ng pháp so sánh, đ i chi u: ng i ki m tra có th so sánh, đ i chi u các ch tiêu trên báo cáo v m t s h c v i các ngu n s li u và các công th c tính

ra ch tiêu đó ho c có th so sánh, đ i chi u v m t logic trong quy mô c a t ng ch tiêu hay logic trong quan h gi a các ch tiêu c a báo cáo tài chính Ngoài ra ng i

ki m tra có th so sánh gi a đ nh m c, k ho ch, d toán v i th c t ho c so sánh

đ i chi u s li u c a cùng m t lo i báo cáo mà đ n v ph i n p cho nhi u đ i t ng khác nhau Tr ng h p này đòi h i ng i ki m tra ph i k t h p ki m tra mang tính xác minh v i các đ i t ng khác,ng i ki m tra có th g p khó kh n h p tác và chi phí đ ti n hành ki m tra

̇ Ph ng pháp ki m kê th c t : ng i ki m tra báo cáo tài chính có th ti n hành ki m kê th c t đ i v i m t s ch tiêu trình bày trên báo cáo tài chính nh :

ti n m t, hàng t n kho, tài s n c đ nh Trong tr ng h p này đ đ m b o t t k t

qu t t đòi h i có s h p tác đ y đ c a các đ i t ng đ c ki m tra và hao phí v

th i gian,ti n b c cho ki m tra t ng đ o l n, đòi h i s am hi u c a ng i ki m tra v các đ i t ng s đ c ki m kê(v t t ,hàng hóa…)

Ph m vi ki m tra báo cáo tài chính doanh nghi p

Tùy theo t ng tr ng h p, quá trình ki m tra đ c th c hi n theo các ph m

vi sau:

- Ki m tra ch n m u (ki m tra đi n hình): nguyên t c chung là ch n ra m t s

m u tiêu bi u c a đ i t ng ki m tra đ ti n hành phân tích, đánh giá, t đó rút ra

nh ng đánh giá chung v đ i t ng ki m tra Ph ng pháp này chi phí th p, tuy

nhiên, đ chính xác l i không cao, và có kh n ng b sót các v n đ tr ng y u trên báo cáo tài chính H n n a, ng i ki m tra có th g p nhi u khó kh n trong vi c xác đ nh quy mô m u h p lý cho cu c ki m tra

- Ki m tra tr ng đi m (ki m tra chuyên đ ):là ki m tra m t s báo cáo tài chính nh t đ nh, hay h p h n n a là ki m tra m t s ch tiêu nh t đ nh trên báo cáo tài chính Ki m tra tr ng đi m thích h p cho nh ng cu c ki m tra có th i gian ng n, chi phí th p, phát huy tác d ng t t trong tr ng h p đã xác đ nh đ c các v n đ

tr ng y u lien quan đ n báo cáo tài chính và ho t đ ng c a doanh nghi p Tuy nhiên, k t qu ch gi i h n trong m t ph m vi h p, thi u tính khái quát

- Ki m tra toàn di n: là ki m tra toàn b các báo cáo tài chính, đ ng th i ki m tra toàn di n quá trình k t xu t thông tin đ l p và trình bày báo cáo tài chính Ki m tra toàn di n không ch gi i h n trong trong vi c ki m tra tính chính xác c a các ch tiêu trên báo cáo tài chính, mà ph i ki m tra tính h p lý trong quy trình l p báo cáo tài chính, không gi i h n trong ki m tra b ng đ ng ti n, mà s d ng c các k thu t khác lien quan đ n ki m tra hi n v t, con ng i…k t qu đem l i khá chính xác

nh ng chi phí cao, trình đ n ng l c c a ng i ki m tra ph i đáp ng đ c yêu c u

1.3 T ng quan v phân tích báo cáo tài chính doanh nghi p

1.3.1 Nh ng v n đ chung v phân tích báo cáo tài chính doanh nghi p

1.3.1.1 Khái ni m, ý ngh a và m c đích c a phân tích báo cáo tài chính doanh nghi p

Khái ni m: phân tích báo cáo tài chính là quá trình thu th p thông tin,

xem xét, đ i chi u, so sánh s li u v tình hình tài chính hi n hành và quá kh c a doanh nghi p, gi a đ n v và ch tiêu bình quân nghành đ t đó có th xác đ nh

đ c th c tr ng tài chính và tiên đoán cho t ng lai v xu h ng, ti m n ng kinh t

c a công ty nh m xác l p m t gi i pháp kinh t , đi u hành, qu n lý, khai thác có

hi u qu đ đ c l i nhu n nh mong mu n Trong đi u ki n hi n nay, nh ng bi n

đ ng c a th tr ng và đi u ki n kinh t chính tr trong n c và qu c t luôn mang

l i nh ng c h i nh ng c ng không ít r i ro cho các doanh nghi p Vì v y, đ có

đ c nh ng quy t đ nh đúng đ n trong s n xu t kinh doanh, c ng nh trong ho t

đ ng đ u t , các nhà qu n lý, nhà đ u t và các đ i t ng quan tâm khác đ u quan tâm đ n v n đ tài chính Trên c s phân tích tài chính, các đ i t ng này s bi t

đ c tình hình tài s n, v n ch s h u, s v n đ ng c a tài s n và ngu n v n, kh

n ng tài chính c ng nh an ninh tài chính c a doanh nghi p Thông qua các k t qu phân tích tài chính, h có th đ a ra các d báo v kinh t , các quy t đ nh v tài chính trong ng n h n, trung h n, dài h n và t đó có th đ a ra các quy t đ nh đ u

t đúng đ n

Ý ngh a: phân tích báo cáo tài chính đ bi t đ c tình hình tài chính c a doanh nghi p gi m t vai trò c c k quan tr ng không th thi u đ c trong m i

ho t đ ng s n xu t kinh doanh, phân tích báo cáo tài chính c ng có các công c và

k thu t khác nhau giúp nhà qu n tr công ty ki m tra l i các báo cáo tài chính đã qua và hi n hành đ có đ nh h ng phát tri n ho t đ ng kinh doanh trong t ng lai

M c đích :

Cung c p đ y đ , k p th i và trung th c các thông tin v tài chính cho ch s

h u, ng i cho vay, nhà đ u t , ban lãnh đ o công ty đ h có nh ng quy t đ nh đúng đ n trong t ng lai đ đ t đ c hi u qu cao nh t trong đi u ki n h u h n v ngu n l c kinh t

Ph i đánh giá đúng th c tr ng c a doanh nghi p trong k báo cáo v v n, tài

s n, m t đ , hi u qu c a vi c s d ng v n và tài s n hi n có, tìm ra s t n t i và nguyên nhân c a s t n t i đó đ có bi n pháp phù h p trong k d toán đ có

nh ng chính sách đi u ch nh thích h p nh m đ t đ c m c tiêu c a công ty đã đ t

ra

Cung c p thông tin v tình hình huy đ ng v n, các hình th c huy đ ng v n, chính sách vay n , m t đ s d ng đòn b y kinh doanh, đòn b y tài chính v i m c đích làm gia t ng l i nhu n trong t ng lai K t qu phân tích tài chính ph c v cho

nh ng m c đích khác nhau c a nhi u đ i t ng s d ng thông tin trên báo cáo tài chính

1.3.1.2 Nhi m v c a công tác phân tích báo cáo tài chính doanh nghi p

Vi t Nam ch y u phân tích b ng cân đ i k toán, báo cáo k t qu kinh doanh và có th là báo cáo l u chuy n ti n t n a, riêng thuy t minh báo cáo tài chính ch y u đ ng i s d ng thông tin hay nh ng nhà phân tích báo cáo tài chính hi u rõ h n tình hình tài chính c a công ty

i v i nhà qu n tr nh m các m c tiêu t o thành các chu k đánh giá đ u đ n

v các ho t đ ng kinh doanh c a công ty trong quá kh , ti n hành cân đ i tài chính,

kh n ng sinh l i, kh n ng thanh toán, kh n ng tr n và r i ro tài chính c a công

ty nh h ng các quy t đ nh c a ban lãnh đ o công ty nh quy t đ nh đ u t , tài

tr , phân chia l i t c, c ph n…Phân tích các báo cáo tài chính là c s cho các d báo tài chính, k ho ch đ u t , ph n ngân sách ti n m t…là công c đ ki m soát các ho t đ ng qu n lý

i v i công ty ch s h u, th ng quan tâm đ n l i nhu n và kh n ng thanh toán n , s an toàn c a ti n v n mà công ty đã b ra Thông qua phân tích báo cáo tài chính giúp h đánh giá hi u qu c a quá trình s n xu t kinh doanh c a công ty,

kh n ng đi u hành c a nhà qu n tr , t đó quy t đ nh s d ng ho c bãi mi n nhà

qu n tr , c ng nh quy t đ nh vi c phân ph i k t qu kinh doanh

i v i nhà ch n , ngân hàng, các nhà cho vay, nhà cung c p m i quan tâm

c a h là h ng vào kh n ng tr n c a doanh nghi p Do đó, h c n chú ý đ n tình hình và kh n ng thanh toán c a đ n v c ng nh chú ý đ n v n ch s h u ,

kh n ng sinh l i đ đánh giá đ n v có kh n ng tr n đ c hay không khi quy t

đ nh cho vay ho c bán ch u s n ph m cho đ n v

i v i nhà đ u t trong t ng lai đi u mà h quan tâm là s an toàn c a

l ng v n đ u t , k đó là m c đ sinh lãi, th i gian hoàn v n Vì v y h c n

nh ng thông tin v tài chính, tình hình ho t đ ng, k t qu ho t đ ng kinh doanh,

ti m n ng t ng tr ng c a doanh nghi p H th ng phân tích báo cáo tài chính c a

đ n v qua các th i k đ quy t đ nh đ u t vào đ n v hay không, đ u t d i hình

th c nào, l nh v c nào

i v i các c quan ch c n ng nh thu , thông qua báo cáo tài chính, xác

đ nh các kho n ngh a v ph i th c hi n v i Nhà n c,c quan th ng kê t ng h p phân tích hình thành s li u th ng kê, ch s th ng kê…

1.3.2 M t s n i dung phân tích báo cáo tài chính doanh nghi p

1.3.2.1 Phân tích khái quát báo cáo tài chính doanh nghiêp

Phân tích khái quát v báo cáo tài chính c a doanh nghi p là vi c phân tích s thay đ i t ng kho n m c trong báo cáo tài chính, đ t đó có th đánh giá khái quát

đ c tình hình tài chính c a doanh nghi p Ph ng pháp phân tích đ c s d ng

ch y u là ph ng pháp so sánh Vi c phân tích này đ c hành trên c s so sánh

s cu i k v i s đ u n m, s li u qua th i gian các n m c a các kho n m c c a báo cáo tài chính (phân tích chi u ngang), ho c tính toán t tr ng c a các kho n

m c trong báo cáo tài chính v i m t kho n m c l a ch n nào đó (phân tích theo chi u d c hay phân tích c c u) Ch ng h n, m i kho n m c trên B ng cân đ i có

th đ c th hi n là m t s ph n tr m c a t ng tài s n i u này có th cho bi t ngay đ c quy mô t ng đ i c a c a tài s n ng n h n so v i tài s n dài h n, quy

mô c a t ng kho n m c tài s n trên t ng tài s n c ng nh quy mô t ng đ i c a các kho n tài tr t ch n ng n h n, ch n dài h n và ch s h u i v i báo cáo k t

qu kinh doanh, các kho n m c trên báo cáo k t qu kinh doanh s đ c tính t

tr ng so v i ch tiêu doanh thu thu n đ th y đ c khuynh h ng thay đ i c a t ng kho n m c, t đó chúng ta th y cái nhìn t ng quan v s bi n đ ng c a k t qu ho t

đ ng kinh doanh qua các k báo cáo

1.3.2.2 M t s ph ng pháp phân tích báo cáo tài chính doanh nghi p

Ph ng pháp so sánh: th ng đ c s d ng trong phân tích tài chính doanh nghi p g m các ph ng pháp c th sau:

- So sánh gi a s th c hi n k này v i s th c hi n k tr c (so sánh theo chi u ngang) đ th y rõ xu h ng thay đ i v tài chính c a doanh nghi p th y đ c

s c i thi n hay x u đi nh th nào đ t đó có bi n pháp kh c ph c trong k t i

- So sánh theo chi u d c đ th y đ c t tr ng c a t ng lo i trong t ng h p

m i b ng báo cáo So sánh theo chi u d c đ th y s bi n đ i v c s t ng đ i và

c s tuy t đ i c a m t kho n m c nào đó qua các niên đ k toán liên ti p

- So sánh gi a s th c hi n v i s k ho ch đ th y m c đ ph n đ u c a doanh nghi p

- So sánh gi a s th c hi n k này v i các doanh nghi p có quy mô t ng

đ ng cùng nghành ho c m c trung bình c a nghành đ th y đ c tình hình tài chính c a doanh nghi p đang tình tr ng t t hay x u, đ c hay ch a đ c so v i các doanh nghi p khác cùng ngành

áp d ng đ c ph ng pháp này c n ph i đ m b o các đi u ki n có th so sánh đ c c a các ch tiêu (ph i th ng nh t v n i dung, ph ng pháp, th i gian và

đ n v tính toán c a các ch tiêu so sánh cùng m t quy mô và đ c đi m ho t đ ng)

và theo m c đích phân tích mà xác đ nh g c so sánh G c so sánh có th ch n là v

m t th i gian và không gian.K đ c ch n đ phân tích g i là k phân tích Các ch

s c a ch tiêu tính ra t ng k t ng ng g i là tr s ch tiêu k g c, k phân tích

n a vi c phân tích các t s đ th y rõ h n th c tr ng tài chính c a doanh nghi p, t

s tài chính là m i quan h gi a hai kho n m c trên b ng cân đ i k toán và báo cáo

k t qu kinh doanh M i t s tài chính ph n ánh m t n i dung khác nhau v tình hình tài chính c a doanh nghi p, chúng s cung c p nhi u thông tin h n khi đ c so sánh v i các ch s có liên quan Sau khi phân tích các t s chúng ta có th d a vào các t s đ so sánh t s này v i k tr c ho c so sánh t s c a doanh nghi p v i

t s trung bình c a nghành

Ph ng pháp liên h cân đ i

Khi ti n hành phân tích c n chú ý đ n m i quan h , tính cân đ i c n thi t và

h u d ng trong qu n lý tài chính c a t ng th i k , t ng doanh nghi p, t ng hoàn

c nh kinh t Không nên chú tr ng quá vào lý thuy t xét v m t k thu t s làm cho

Giá c phi u trên thu nh p(P/E) = th giá m i c phi u/EPS

Thu nh p trên m i c phi u(EPS) = thu nh p ròng/bình quân s

CP th ng

1.3.2.4 Nh ng b c phân tích báo cáo tài chính doanh nghi p trên TTCK

- B c 1: c và hi u báo cáo tài chính,hi u các ch tiêu đã đ c trình bày trên báo cáo tài chính,hi u các kho n m c trên báo cáo tài chính, vi c ph n ánh c a

k toán có tuân th theo các nguyên t c và chu n m c k toán qui đ nh hay không

- B c 2: V n d ng k thu t so sánh tuy t đ i và t ng đ i nh m đánh giá và

đ a nh n xét t ng th v tình hình tài chính và kinh doanh c a công ty

- B c 3: Xác đ nh đúng công th c đo l ng theo ch tiêu c n phân tích trên báo cáo tài chính trên c s các ch tiêu này có th đánh giá đ c tình hình ho t đông kinh doanh và tình hình tài chính c a doanh nghi p

- B c 4: Xác đ nh đúng s li u t báo cáo tài chính đ l p vào công th c tính toán mà chúng ta mu n ch n

- B c 5: Gi i thích ý ngh a c a t s v a tính toán và v n d ng vào tình hình th c t đ có ph n nh n xét và đánh giá phù h p v i tình hình kinh doanh và tài chính c a công ty

- B c 6: ánh giá t s v a tính toán (cao,th p hay phù h p) so sánh gi a các k v i nhau ho c so sánh v i bình quân c a nghành đ đ a ra các nh n đ nh và đánh giá th c t tình hình kinh doanh c ng nh tình hình tài chính c a công ty

- B c 7: Rút ra k t lu n v tình hình tài chính c a công ty sau khi đ i chi u

so sánh và đ a ra nh n đ nh, t ng h p các nh n đ nh và đánh giá đ đ a ra k t lu n

v tình hình kinh doanh và tài chính c a công ty

- B c 8: Phân tích các y u t nh h ng đ n t s tài chính, n u c n thi t

ph i t p trung vào phân tích các nhân t nh h ng đ n t ng ch tiêu trên báo cáo tài chính ho c xem xét các ch tiêu nào chi m t tr ng cao c n thi t ph i xem xét và tìm ra các nhân t nh h ng đ xác đ nh nh ng nhân t này tác đ ng nh th nào

đ n tình hình tài chính c a công ty

- B c 9: a ra các khuy n ngh đ kh c ph c ho c c ng c các t s tài chính trên c s phân tích các nhân t nh h ng đ n các ch tiêu trên báo cáo tài chính mà nh ng ch tiêu này s tác đ ng tr c ti p đ n các t s tài chính

- B c 10: Vi t báo cáo t ng h p sau khi hoàn thành vi c phân tích báo cáo tài chính c a công ty, báo cáo t ng h p ph i ch ra đ c các nh n đ nh và nh n xét liên quan đ n ph ng pháp phân tích nào, thông s nào c a ch tiêu nào, các t s

ph ng ti n ch y u giúp h đánh giá m c đ sinh l i và tri n v ng c a công ty

tr c khi nhà đ u t đ a ra quy t đ nh có nên đ u t hay không Vì v y, đ cung

c p thông tin đáng tin c y cho các nhà qu n lý trong và ngoài đ n v , b o v quy n

l i cho các nhà đ u t , xây d ng TTCK an toàn, công khai và hi u qu , c quan

qu n lý ch ng khoán c a Nhà n c đã đ t ra nh ng yêu c u v thông tin trong báo cáo tài chính trên TTCK nh sau:

Ü Tính minh b ch: yêu c u v tính minh b ch là c n thi t và quan tr ng đ i

v i công ty mu n niêm y t trên TTCK Do v y, các công ty mu n niêm y t trên TTCK ph i đ c ki m toán b i các t ch c ki m toán đ c l p t bên ngoài Vì v y, các báo cáo tài chính và các báo cáo khác c a công ty ph i đ c l p theo chu n

m c chung, có ch t l ng và đ chính xác cao Công ty niêm y t luôn ph i tuân th

ch đ công b thông tin trên TTCK v các ho t đ ng c a công ty liên quan đ n l i ích c a ng i đ u t , do đó vi c thông báo các v n đ v ti m n ng c ng nh chi n

l c phát tri n c a công ty đ c d dàng và nhanh chóng h n, đ t đ c m c đ

ch p nh n cao h n t phía các nhà đ u t ho c nh ng t ch c cho vay

Ü Tính trung th c và chính xác: nhà đ u t bao gi c ng có nhu c u đ c

cung c p thông tin trung th c và chính xác v t ch c phát hành đ có th ra quy t

đ nh đ u t m t cách có c s H n n a, nhà đ u t ch ch n mua nh ng ch ng khoán c a nh ng t ch c phát hành làm n nghiêm ch nh, có tri n v ng phát tri n

Vì v y, công ty niêm y t phát hành ch ng khoán ra công chúng ph i th c hi n công

b thong tin tr c và sau khi phát hành m t cách th ng xuyên, có đ y đ ch ký

c a nh ng ng i có liên quan và d u xác nh n c a các c quan, đ n v , đ ng th i các thông tin này ph i đáp ng đ c nhu c u mà nhà đ u t mong mu n

Ü y đ và k p th i: các thông tin trên báo cáo tài chính c n ph i đ y đ và

công b k p th i ra công chúng, có nh v y các nhà đ u t m i có th phân tích và

ph n ánh đúng tình hình công ty mà h mu n đ u t ch ng khoán Các ch tiêu

ph n ánh trên báo cáo tài chính ph i th ng nh t v s li u c a cùng m t ch tiêu,

th ng nh t v cách trình bày đ b o đ m tính so sánh đ c S li u trên báo cáo tài chính ph i rõ ràng, đáng tin c y và d hi u nh m đ m b o cho nh ng ng i s d ng báo cáo đ t đ c m c đích c a h V đ i t ng và ph m vi áp d ng: n i dung,

ph ng pháp tính toán, hình th c trình bày các thông tin trên báo cáo tài chính đ u

quy đ nh th ng nh t cho các doanh nghi p thu c m i lo i hình, m i l nh v c và thành ph n kinh t , trong đó cho c các công ty c ph n Do đó, h th ng thông tin

k toán gi m t vai trò đ c bi t quan tr ng, đi u đó đ c th hi n nh ng v n đ chính sau:

- H th ng thông tin k toán cung c p và ph n ánh tình hình v k t qu ho t

đ ng s n xu t kinh doanh, th c tr ng tài chính c a công ty trong k ho t đ ng đã qua, giúp cho vi c ki m tra, giám sát tình hình s d ng v n và kh n ng huy đ ng

v n s n xu t kinh doanh c a công ty

- H th ng thông tin k toán là c s quan tr ng đ tính ra các ch tiêu kinh t tài chính nh m đánh giá hi u qu s d ng v n, hi u qu c a các quá trình s n xu t kinh doanh c a công ty

- H th ng thông tin k toán là nh ng c n c quan tr ng trong vi c xây d ng

h th ng ch tiêu đánh giá tình hình ho t đ ng tài chính c a công ty, là c n c quan

tr ng trong vi c nghiên c u, phát hi n nh ng kh n ng ti m tàng, là nh ng c n c quan tr ng đ đ ra và l a ch n các quy t đ nh v qu n lý, đi u hành ho t đ ng s n

xu t kinh doanh c a công ty ho c l a ch n ph ng án đ u t vào công ty c a các nhà đ u t , các ch n hi n t i và t ng lai

- H th ng thông tin k toán còn là nh ng c n c quan tr ng đ xây d ng k

ho ch kinh t tài chính c a công ty, là nh ng c n c khoa h c v ng ch c giúp cho

qu n tr công ty đ ra h th ng các bi n pháp sát th c nh m t ng c ng qu n tr doanh nghi p, không ng ng nâng cao hi u qu ho t đ ng tài chính c a công ty, nâng cao hi u qu s n xu t kinh doanh, nâng cao t ng m c l i nhu n cho công ty

ng th i là c n c quan tr ng đ d báo, d đoán xu th và chi n l c phát tri n kinh t c a công ty

1.4.2 Các đ c đi m ch t l ng c a báo cáo tài chính công b trên TTCK Vi t Nam

Ch t l ng báo cáo giúp cho các thông tin trên báo cáo tài chính tr nên h u ích đ i v i ng i s d ng Trong th c t có b n đ c đi m ch t l ng là: tính có th

hi u đ c, tính thích h p, tính đáng tin c y và tính có th so sánh đ c

Tính có th hi u đ c: thông tin trên báo cáo tài chính ph i đ c trình bày

sao cho ng i đ c có th hi u chúng đ c Tuy nhiên, ng i đ c đ c gi thi t

r ng có nh ng ki n th c t ng x ng v doanh nghi p, các ho t đ ng kinh t và k toán c ng nh có thi n chí nghiên c u thông tin trên báo cáo tài chính Ngoài ra,

nh ng thông tin v nh ng v n đ ph c t p c n ph i trình bày trên báo cáo tài chính

vì chúng liên quan đ n vi c ra các quy t đ nh kinh t thì không đ c lo i tr ra kh i báo cáo tài chính ch đ n thu n vì chúng quá khó hi u đ i v i m t s ng i đ c nào

đó i u này kh ng đ nh r ng m i s ki n phát sinh nh h ng đ n quy t đ nh kinh

t thì ph i trình bày trên báo cáo tài chính

Tính thích h p: đ h u ích, thông tin trên báo cáo tài chính ph i thích h p v i

nhu c u đ a ra quy t đ nh c a ng i đ c Thông tin đ c g i là thích h p khi chúng

nh h ng đ n vi c đ a ra quy t đ nh c a ng i đ c thông qua vi c giúp h đánh giá các s ki n x y ra trong quá kh , hi n t i ho c t ng lai, c ng nh kh ng đ nh hay đi u ch nh nh ng đánh giá tr c đây c a h nh m xác đ nh tính thích h p c a thông tin

Tính đáng tin c y: thông tin ch th c s h u ích khi chúng đáng tin c y

Thông tin đ c g i là đáng tin c y n u chúng không b sai sót hay thiên l ch m t cách tr ng y u Thông tin đáng tin c y đòi h i nh g yêu c u sau: ph n ánh trung

th c; n i dung quan tr ng h n hình th c; khách quan; th n tr ng và đ y đ

Tính có th so sánh đ c: thông tin trình bày trên báo cáo tài chính sao cho

ng i đ c có th so sánh chúng v i báo cáo c a doanh nghi p khác ho c v i chính doanh nghi p đó c a các k tr c đ t đ c yêu c u này vi c đánh giá và trình bày thông tin c n ph i nh t quán trong toàn b doanh nghi p, qua các k khác nhau

và nh t quán v i các doanh nghi p khác Tuy nhiên, trong th c t có nh ng tr ng

h p c n ph i thay đ i ho c l a ch n các ph ng pháp đánh giá và trình bày khác nhau, do đó c n ph i khai báo v các chính sách k toán s d ng, vi c thay đ i chính sách k toán và nh h ng c a vi c thay đ i khi trình bày báo cáo tài chính,

c th trong ph n thuy t minh báo cáo tài chính

1.5 H th ng báo cáo tài chính t i m t s n c và h th ng báo cáo tài chính qu c

t quy đ nh cho các công ty c ph n niêm y t trên th tr ng ch ng khoán

1.5.1 H th ng báo cáo tài chính t i m t s n c

̇ H th ng báo cáo tài chính c a Anh: bao g m

- Báo cáo c a Giám c đi u hành

- Tài kho n lãi l và b ng cân đ i k toán

- Báo cáo l u chuy n ti n t

- Báo cáo v t ng các kho n lãi l

- Báo cáo v các chính sách k toán

- Thuy t minh báo cáo tài chính

- Báo cáo c a ki m toán viên

Trong đó, báo cáo c a Giám c đi u hành xem xét l i các quá trình ho t

đ ng và s phát tri n c a công ty, danh sách ban giám đ c và s c phi u mà h đang n m gi , tình hình phân chia c t c

̇ H th ng báo cáo tài chính c a M : bao g m

- Báo cáo c a qu n lý

- B ng cân đ i k toán

- Báo cáo k t qu kinh doanh

- Báo cáo l u chuy n ti n t

- Báo cáo v s thay đ i c a v n ch s h u

- Thuy t minh báo cáo tài chính

- Báo cáo so sánh v tình hình kinh doanh trong 5 ho c 10 n m

T i M , k toán đ c quy đ nh b i: h i đ ng chu n m c k toán tài FASB

chính-1.5.2 H th ng báo cáo tài chính qu c t quy đ nh cho các công ty c ph n niêm y t

Theo chu n m c báo cáo tài chính qu c t (IFRS) h th ng báo cáo tài chính

đ y đ cho các công ty niêm y t bao g m:

- B ng cân đ i k toán

- Báo cáo k t qu kinh doanh

- Báo cáo thay đ i v n ch s h u

- Báo cáo l u chy n ti n t

- Thuy t minh báo cáo tài chính và nh ng chính sách k toán quan

tr ng Ngoài ra IFRS khuy n khích các nhà qu n lý doanh nghi p tóm t t v tài chính ngoài các báo cáo tài chính trên nh m mô t và gi i thích các nhân t nh

h ng đ n quá trình ho t đ ng tài chính c a doanh nghi p, ngu n ti n huy đ ng, các chính sách qu n lý r i ro, các đi m m nh y u c a doanh nghi p mà ch a đ c

đ c p trong báo cáo tài chính

N u th i đi m l p báo cáo thay đ i và báo cáo đ c l p cho m t giai đo n khác thì doanh nghi p ph i nêu lý do và nêu rõ các v n đ có th x y ra khi thay đ i

th i h n l p Báo cáo tài chính ph i đ c l p ít nh t m i n m m t l n

K t Lu n Ch ng 1

Ch ng 1 c a đ tài đã t p trung nghiên c u m t s v n đ chính sau:

- Khái ni m, m c đích, n i dung c a báo cáo tài chính, mô t nh h ng c a báo cáo tài chính đ i v i công ty, đ i t ng s d ng

- Nguyên t c l p, trình bày báo cáo tài chính và k l p báo cáo tài chính

- B n ch t và m c đích c a ki m tra báo cáo tài chính doanh nghi p

- Vai trò và tác d ng c a ki m tra báo cáo tài chính doanh nghi p

- Các nguyên t c và ph ng pháp ki m tra báo cáo tài chính doanh nghi p

- Khái ni m, ý ngh a và m c đích c a phân tích báo cáo tài chính doanh

nghi p

- Nhi m v và m t s n i dung c a công tác phân tích báo cáo tài chính doanh nghi p

- c đi m thông tin và ch t l ng c a báo cáo tài chính trên th tr ng

ch ng khoán Vi t nam hi n nay

- H th ng báo cáo tài chính t i m t s n c và h th ng báo cáo tài chính

qu c t quy đ nh cho các công ty c ph n niêm y t

CH NG 2

TH C TR NG CÔNG TÁC L P, KI M TRA VÀ PHÂN TÍCH BÁO CÁO TÀI CHÍNH CÁC CÔNG TY C PH N NIÊM Y T TRÊN

2.1 Khái quát chung v thi tr ng ch ng khoán Vi t Nam

2.1.1 S ra đ i và t ng quan c a th tr ng ch ng khoán Vi t Nam (HOSE,HASTC,UPCOM)

¬ S ra đ i th tr ng ch ng khoán Vi t Nam

Th tr ng ch ng khoán Vi t Nam ra đ i khi chúng ta nh n th c rõ đ c vi c xây d ng th tr ng ch ng khoán là m t nhi m v chi n l c có ý ngh a đ c bi t quan tr ng đ i v i ti n trình xây d ng và phát tri n đ t n c, tr c yêu c u đ i m i

và phát tri n kinh t , phù h p v i các đi u ki n kinh t -chính tr và xã h i trong

n c và xu th h i nh p kinh t qu c t S ra đ i c a th tr ng ch ng khoán Vi t Nam đ c đánh d u b ng vi c đ a ra v n hành Trung tâm giao d ch ch ng khoán

TP H Chí Minh (HOSE) vào ngày 20/07/2000 và phiên giao d ch đ u tiên đ c

th c hi n vào ngày 28/07/2000 Trung tâm giao d ch ch ng khoán Hà N i(HASTC) chính th c ho t đ ng vào ngày 04/07/2005 và th tr ng đ ng ký c phi u c a công

ty đ i chúng ch a đ c niêm y t(Upcom) đ c s giao d ch ch ng khoán Hà N i

đ a vào v n hành tháng 06/2009

¬ T ng quan v th tr ng ch ng khoán Vi t Nam

Th tr ng ch ng khoán là n i di n ra các ho t đ ng giao d ch mua bán ch ng khoán Vi c mua bán này đ c ti n hành th tr ng s c p khi ng i mua mua

đ c ch ng khoán l n đ u t nh ng ng i phát hành, và nh ng v trí th c p khi

có s mua đi bán các chúng khoán đã đ c phát hành th tr ng s c p

¬ Ch c n ng c a th tr ng ch ng khoán Vi t Nam

X Là m t kênh huy đ ng v n cho n n kinh t

X Cung c p môi tr ng đ u t cho công chúng

X T o tính thanh kho n cho các ch ng khoán

X ánh giá các ho t đ ng c a các ch th phát hành ch ng khoán

X T o môi tr ng giúp cho Chính ph th c hi n các chính sách kinh t

v mô

¬ Các ch th tham gia th tr ng ch ng khoán Vi t Nam

o U ban ch ng khoán Nhà N c(UBCKNN): th c hi n ch c n ng

qu n lý nhà n c v ch ng khoán và th tr ng ch ng khoán

o S giao d ch ch ng khoán: là c quan th c hi n v n hành th tr ng

và ban hành nh ng quy t đ nh đi u ch nh các ho t đ ng giao d ch ch ng khoán trên S phù h p v i các quy đ nh c a lu t pháp và UBCKNN

o Trung tâm giao d ch ch ng khoán (TTGDCK): có ch c n ng t ch c,

qu n lý, đi u hành và giám sát h th ng giao d ch và các ho t đ ng mua,bán

ch ng khoán trên th tr ng

o Công ty ch ng khoán(CTCK): là t ch c tài chính trung gian th c

hi n m t s nghi p v kinh doanh ch ng khoán bao g m: môi gi i, t doanh,

b o lãnh phát hành, l u ký ch ng khoán

o Các t ch c phát hành ch ng khoán: chính ph , chính quy n đ a

ph ng, các công ty c ph n, các qu đ u t ch ng khoán và các công ty

qu n lý qu

o Nhà đ u t ch ng khoán: là nh ng cá nhân hay t ch c tham gia mua

và bán ch ng khoán trên th tr ng ch ng khoán Các t ch c đ u t có th

là các công ty đ u t , công ty b o hi m,công ty tài chính, ngân hàng th ng

m i và các công ty ch ng khoán

¬ Các nguyên t c ho t đ ng c b n c a th tr ng ch ng khoán

+ Nguyên t c c nh tranh: giá c trên th tr ng ph n ánh quan h cung c u

v ch ng khoán và các đ i t ng tham gia trên th tr ng ch ng khoán đ c c nh tranh bình đ ng v i nhau

+ Nguyên t c công b ng: m i ng i tham gia th tr ng đ u ph i tuân th

nh ng quy đ nh chung,đ c bình đ ng trong vi c chia s thông tin

+ Nguyên t c công khai: công khai v ho t đ ng c a t ch c phát hành,giao

d ch c a các lo i ch ng khoán trên th tr ng

+ Nguyên t c trung gian: m i ho t đ ng mua bán ch ng khoán đ u ph i th c

hi n thông qua t ch c trung gian là các công ty ch ng khoán đ c phép ho t đ ng trên th tr ng

+ Nguyên t c t p trung: m i giao d ch đ u t p trung t i Trung tâm giao d ch

ch ng khoán đ b o đ m vi c hình thành giá c trung th c, h p lý

2.1.2 Vai trò c a th tr ng ch ng khoán Vi t Nam và vai trò c a công ty niêm y t đ i v i n n kinh t Vi t Nam

¬ Vai trò c a th tr ng ch ng khoán Vi t Nam

+Th tr ng ch ng khoán là công c khuy n khích dân chúng ti t ki m và thu hút m i ngu n v n nhàn r i vào đ u t

+ Th tr ng ch ng khoán là ph ng ti n huy đ ng v n, t o đi u ki n s d ng

+ Th tr ng ch ng khoán thu hút v n đ u t n c ngoài

¬ Vai trò c a công ty niêm y t đ i v i n n kinh t Vi t Nam

+ Huy đ ng và phân b ngu n v n m t cách có hi u qu : so v i các ch th phát hành là Chính ph hay chính quy n đ a ph ng, thì chi phí huy đ ng v n c a công ty niêm y t cao h n, nh ng v m t hi u qu trong vi c s d ng v n thì công ty niêm y t có nhi u u th h n, m c đ h p d n c a ch ng khoán do công ty niêm

y t phát hành đ i v i công chúng đ u t cao h n các doanh nghi p bình th ng khác i u này là do công ty niêm y t là công ty c ph n là lo i hình doanh nghi p tiên ti n trong các lo i hình doanh nghi p Ngoài ra, nó là lo i hình doanh nghi p

ch u s giám sát c a nhi u đ i t ng nh t (UBCKNN, S giao d ch ch ng khoán,

c quan khác…), các t ch c trung gian (ki m toán, công ty ch ng khoán, các công

ty đ nh m c tín nhi m ), các c quan truy n thông (báo chí, truy n hình ) Vì v y

k c trong lý thuy t c ng nh th c ti n, công ty niêm y t có kh n ng thu hút v n

l n, ch t l ng và hi u qu kh n ng s d ng v n đ u t Chính ph là ch th phát hành “đ c bi t” do uy tín c ng nh quy n l c c a mình, nên trái phi u c a chính ph có đ r i ro th p nh t và do v y lãi su t trái phi u Chính ph c ng

th ng là th p nh t Trong vi c s d ng v n, thì c ch phân b tín d ng c a Chính

ph , nh t là các n c đang phát tri n đang trong giai đo n đ u c a quá trình công nghi p, th ng d n đ n tình tr ng tham nh ng hay đ u t quá m c

+ Cung c p hàng hóa ch y u cho th tr ng: ch th cung c p hàng hóa trên

th tr ng ch ng khoán ch y u là chính ph (phát hành trái phi u chính ph ) và doanh nghi p-trong đó có công ty niêm y t thông qua vi c phát hành c phi u và trái phi u doanh nghi p Ngoài ra hàng hóa còn có th do các ch th khác phát hành nh các ngân hàng th ng m i,các t ch c tài chính phát hành…Ngoài ra,còn

có m t s đ nh ch tài chính khác nh qu h u trí, qu đ u t …c ng cung c p hàng hóa cho th tr ng ch ng khoán, b n thân các ch ng ch này c ng đ c niêm y t trên th tr ng Vì v y, có th nói r ng, công ty niêm y t là ng i cung c p hàng hóa ch đ o cho th tr ng ch ng khoán

+ Nâng cao tính thanh kho n c a th tr ng ch ng khoán: tính thanh kho n

c a th tr ng ch ng khoán đ c th hi n qua tính thanh kho n c a ch ng khoán,tính thanh kho n c a ch ng khoán đ c đo l ng b ng kh n ng chuy n

nh ng Kh n ng chuy n nh ng càng cao thì tính thanh kho n c a ch ng khoán

đó càng cao, do đó,tính thanh kho n c a th tr ng ch ng khoán càng cao,và ng c

h ng phù h p v i tiêu chu n qu c t Ngoài ra nó còn là lo i hình doanh nghi p

ch u s giám sát c a nhi u đ i t ng nh t, vì v y, tính công khai minh b ch c a

công ty niêm y t là c s đ đ m b o cho tính công khai minh b ch c a th tr ng

T ng

c ng

1 B t đ ng s n Real Estate REAL 20 6 26

2 Th c ph m và đ u ng Food, Beverage & Tobacco FBEV 30 15 45

3 Nguyên v t li u Materials MATS 40 54 94

4 Ngân hàng Banks BANK 3 2 5

5 D ch v công công Utilities UTIL 8 9 17

7 D ch v tiêu dùng Consumer Services COSU 1 18 19

8

Hàng hóa và d ch v công

nghi p Capital Goods CAPG 19 73 92

9 D ch v tài chính Diversified Financials DFIN 3 5 8

nghi p Commercial & Professional Services CSER 1 10 11

16 Ô tô và ph tùng Automobiles & Components AUTO 2 2

19 Công ngh thông tin Telecommunication Services TELE 1 1

20 Công ngh (d ch v và ph n m m) Software & Services SOFT 1 1