Nghiên cứu so sánh các yếu tố ảnh hưởng đến thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài tình huống Bình Dương và Vĩnh Phúc

Khuy n ngh chính sách ..... H th ng các DN đó.

L i cam đoan

Tôi xin cam đoan lu n v n này hoàn toàn do tôi th c hi n Các đo n trích d n và

s li u s d ng trong lu n v n đ u đ c d n ngu n và có đ chính xác cao nh t trong ph m vi hi u bi t c a tôi Lu n v n này không nh t thi t ph n ánh quan đi m

kinh t Fulbright

TP H Chí Minh, ngày 03 tháng 06 n m 2010

Tác gi

Ph m Th Qu nh L i

L i c m n

Tôi xin chân thành c m n PGS.TS Nguy n Tr ng Hoài ng i đã t n tình

h ng d n tôi trong su t quá trình th c hi n đ tài

Tôi c ng xin g i l i c m n đ n quý Th y Cô, nh ng ng i đã truy n đ t cho tôi nh ng ki n th c trong hai n m h c v a qua

Xin g i l i c m n đ n các anh ch h c viên và các b n đ ng nghi p đã h t lòng giúp đ và t o đi u ki n thu n l i cho tôi trong vi c thu th p s li u đ th c hi n

lu n v n

Cu i cùng, xin chân thành c m n toàn th gia đình và ng i thân đã đ ng viên

và h tr tôi trong su t quá trình h c t p c ng nh th c hi n lu n v n này

M c l c

Trang ph bìa i

L i cam đoan i

L i c m n ii

M c l c iii

Danh m c t vi t t t v

Danh m c các b ng vi

Danh m c các hình v vii

Ch ng 1 Gi i thi u 1

1.1 B i c nh và v n đ nghiên c u 1

1.3 i t ng, ph m vi và ph ng pháp nghiên c u 4

1.4 C u trúc lu n v n 4

Ch ng 2 C s lý thuy t v FDI 6

2.1 M t s khái ni m v FDI 6

2.2 Tác đ ng c a FDI 6

2.2.1 Tác đ ng đ i v i n c đ u t 6

2.2.2 Tác đ ng đ i v i n c nh n đ u t 7

2.3 Các y u t tác đ ng và chính sách thu hút FDI 9

2.3.1 Các y u t tác đ ng đ n thu hút FDI 9

2.3.2 Chính sách thu hút FDI 12

2.4 Các y u t tác đ ng và chính sách thu hút FDI Vi t Nam 13

2.4.1 Các nghiên c u tr c v các y u t tác đ ng đ n FDI Vi t Nam 13

2.4.2 Các y u t tác đ ng đ n FDI c a Vi t Nam 14

2.4.3 Chính sách thu hút FDI 16

Ch ng 3 Th c tr ng FDI Vi t Nam 20

3.1 C s pháp lý cho ho t đ ng FDI Vi t Nam 20

3.2 Phân c p qu n lý FDI 20

3.3 Tình hình thu hút FDI giai đo n 2005-2009 22

3.3.1 Thành t u đ t đ c 23

3.3.2 H n ch 25

Ch ng 4 Thu hút FDI tình hu ng Bình D ng và V nh Phúc 28

4.1 Ph ng pháp nghiên c u 28

4.1.1 Ph ng pháp so sánh 28

4.1.2 Ph ng pháp đ nh tính 29

4.2 K t qu nghiên c u 29

4.2.1 Môi tr ng đ u t 29

4.2.2 Các y u t tác đ ng đ n thu hút FDI 34

4.2.3 Các chính sách thu hút FDI 39

4.2.4 K t qu thu hút FDI 44

Ch ng 5 K t lu n khuy n ngh chính sách 48

5.1 K t lu n 48

5.2 Khuy n ngh chính sách 49

5.2.1 C i thi n CSHT c ng 49

5.2.2 T ng c ng tính minh b ch 49

5.2.3 Nâng cao thi t ch pháp lý 50

5.2.4 ào t o lao đ ng 50

5.2.5 Phát huy tính n ng đ ng và tiên phong c a lãnh đ o t nh 51

5.2.6 Chi phí gia nh p th tr ng 51

5.3 H n ch c a đ tài 52

Tài li u tham kh o 53

Ph l c 55

Danh m c các b ng

B ng 1.1 Thu hút FDI giai đo n 2005-2009 2

B ng 4.1 M t s ch tiêu ch y u c a Bình D ng và V nh Phúc 2005-2009 30

B ng 4.2 Quy mô các KCN t p trung t nh Bình D ng 32

B ng 4.3 Các KCN c a Vnh Phúc đ c Chính ph phê duy t 33

B ng 4.4 S l ng h c sinh t t nghi p ph thông trung h c hàng n m 34

B ng 4.5 Các ch s thành ph n trong PCI 35

B ng 4.6 M t s ch tiêu trong ch s CSHT 39

B ng 4.7 K t qu thu hút FDI c a Bình D ng và V nh Phúc 45

Danh m c các hình v

Hình 2.1 FDI c a qu c gia 18

Hình 2.2 Thu hút FDI c a đ a ph ng 19

Hình 3.1 S l ng d án và v n FDI vào Vi t Nam 2005-2009 23

Hình 3.2 GDP phân theo khu v c kinh t 2005-2009 23

Hình 3.3 V n đ u t phân theo thành ph n kinh t 2005-2009 24

Hình 3.4 XK phân theo khu v c kinh t 2005-2009 24

Hình 3.5 Các ch s thành ph n c a PCI và ch s PCI 37

t giúp khai thông th tr ng s n ph m, m r ng th tr ng XK, t ng ngu n thu đáng k cho ngân sách Nhà n c; t o th và l c cho Vi t Nam ch đ ng h i nh p

v i kinh t khu v c và th gi i Bên c nh đó, FDI còn có vai trò trong vi c chuy n giao công ngh và thúc đ y các DN trong n c ph i t đ i m i công ngh , nâng cao

hi u qu s n xu t, nâng cao n ng l c qu n lý và trình đ c a ng i lao đ ng, t o

hi u ng lan t a tích c c cho n n kinh t Trong 5 n m 2005-2009, s l ng các d

án đ u t vào Vi t Nam t ng lên nhanh chóng cùng v i đó là s v n FDI đ ng ký1

c ng liên t c đ t m c cao k l c k t khi có Lu t TNN n m 1987 Theo s li u

2006 thu hút đ c 12,5 t USD v n đ ng ký, t ng 83,8% so v i n m 2005; ngu n

v n này ti p t c l p k l c m i v i 21,3 t USD trong n m 2007, t ng 71% so v i

n m 2006; n m 2008 v n đ ng ký đ t trên 71,7 t USD, t ng 3 l n so v i n m 2007

và n m 2009 thu hút đ c 21,5 t USD gi m h n so v i n m 2008 do nh h ng

c a cu c kh ng ho ng kinh t toàn c u

V i t c đ t ng nhanh chóng c a dòng v n FDI đ vào Vi t Nam k t n m

2005 thì m c đ đóng góp vào GDP c a khu v c FDI trong giai đo n này ngày càng t ng, t c đ t ng t 16% n m 2005 lên đ n 18,3% n m 2009; XK c a khu v c FDI giai đo n này chi m kho ng g n 40% t ng kim ng ch XK c a c n c trong

1

V n đ ng ký bao g m v n đ ng ký m i và v n đ ng ký t ng thêm c a các d án đã có

m i n m2

V i nh ng đóng góp nh đã k trên đã minh ch ng cho vai trò quan

tr ng c a khu v c FDI đ i v i t ng tr ng và phát tri n c a n n kinh t nói chung

T nh ng u đi m và thành t u đáng k c a khu v c FDI nên các đ a ph ng trong c n c quy t tâm đ y m nh thu hút FDI Ông Nguy n Hoàng S n, Ch t ch UBND t nh Bình D ng cho bi t n m 2006 t nh đã có chính sách ch n l c các d

án đ u t và đ c bi t luôn “Tr i th m đ ” m i g i nh ng d án đ u t vào ngành công ngh cao3 Chính sách này đã đ c lãnh đ o các đ a ph ng khác h c t p trong vi c t o ra c ch , chính sách u đãi th m chí có đ a ph ng đã “xé rào”

nh m thu hút các DN FDI đ n đ u t Tuy nhiên, k t qu thu hút FDI c a các đ a

ph ng còn r t khác bi t, nh ng đ a ph ng có h th ng CSHT thu n l i, phát tri n

và lao đ ng có tay ngh thu hút đ c nhi u v n FDI h n và ng c l i các đ a

ph ng có CSHT y u kém thu c vùng sâu, vùng xa thu hút đ c ít v n FDI h n

B ng 1.1 Thu hút FDI giai đo n 2005-2009

Theo báo cáo c a C c TNN-B KH T (2009) thì s l ng các d án FDI vào

Vi t Nam t ng lên nhanh chóng, tính đ n ngày 15/12 n m 2009 có kho ng 10.960

d án v i t ng v n đ u t đ ng ký kho ng 177 t USD Tuy nhiên, s l ng d án

và ngu n v n đ u t ch y u t p chung vào khu v c vùng kinh t tr ng đi m phía

Bà r a-V ng tàu, Tây Ninh, Bình Ph c, Long An), trong n m 2009 ngu n v n đ u

t đ ng ký c a khu v c này chi m đ n 47,8% so v i toàn qu c Trong khi đó, c ng

v i c ch u đãi khá h p d n th m chí có nh ng t nh “xé rào” trong u đãi thu hút

đ u t nh : Nam nh, Ninh Bình, V nh Phúc, B c Ninh,… trong Quy t đ nh s

1387 ngày 29/12/2005 c a Th t ng Chính ph đã nêu nh ng k t qu thu hút FDI

c a các đ a ph ng thu c vùng kinh t tr ng đi m phía B c ch chi m kho ng 18%

t ng v n đ ng ký, trong đó Thành ph Hà N i chi m 11% Nh ng con s này g i lên cho tác gi suy ngh vì sao có s khác bi t trong vi c thu hút FDI gi a các đ a

ph ng và tác gi đã l a ch n m t t nh thu c vùng kinh t tr ng đi m phía b c là

Vnh Phúc và m t t nh thu c vùng kinh t tr ng đi m phía nam là Bình D ng đ nghiên c u so sánh các y u t tác đ ng nh h ng đ n vi c thu hút FDI

Ngoài ra, t khi các quy đ nh v phân c p qu n lý FDI ra đ i m t s đ a ph ng còn ban hành các chính sách u đãi v t quá th m quy n cho phép nh m thu hút

đ c nhi u FDI Tình tr ng này d n đ n s c nh tranh, ch y đua gi a các đ a

ph ng trong vi c thu hút v n FDI, gây ra hi n t ng “xé rào” trong u đãi thu hút

đ u t và đây c ng chính là lý do tác gi ch n Bình D ng và V nh Phúc đ so sánh Theo quy t đ nh s 1387 ngày 29/12/2005 c a Th t ng Chính ph thì V nh Phúc

đ c li t vào danh sách là m t trong nh ng đ a ph ng “xé rào” còn Bình D ng thì không đ c nh c đ n V y chúng ta ph i làm gì đ c i thi n môi tr ng đ u t

v i nh ng ngu n l c mà chúng ta có s n đ có th thu hút nhi u v n FDI h n mà không vi ph m các quy đ nh

Chính t các lý do nêu trên tác gi l a ch n đ tài: “Nghiên c u so sánh các y u

t nh h ng đ n thu hút đ u t tr c ti p n c ngoài: tình hu ng Bình D ng và

Vnh Phúc” nh m so sánh tìm hi u các chính sách và các y u t nh h ng đ n vi c

thu hút v n FDI c a hai đ a ph ng này và t đó đ a ra khuy n ngh chính sách cho các đ a ph ng

1.2 M c tiêu và câu h i nghiên c u

Nghiên c u so sánh các chính sách c ng nh môi tr ng đ u t và các y u t tác đ ng đ n vi c thu hút FDI c a hai t nh Bình D ng và V nh Phúc nh m tr l i câu h i y u t nào có nh h ng đ n vi c thu hút v n FDI? và t i sao có s khác

bi t trong thu hút FDI gi a hai đ a ph ng này?

tài t p trung đi sâu vào vi c đánh giá th c tr ng v tình hình thu hút FDI c a

Vi t Nam nói chung và c a Bình D ng, V nh Phúc nói riêng Phân tích tác đ ng

và chính sách thu hút đ u t c a Bình D ng và V nh Phúc t đó, đ a ra m t s g i

ý chính sách giúp cho c p chính quy n đ a ph ng có k ho ch và chính sách phù

h p trong vi c thu hút ngu n v n FDI

vi c thu hút FDI và k t qu thu hút FDI c a hai t nh Bình D ng và V nh Phúc đ

gi i quy t các v n đ nghiên c u c a đ tài

1.4 C u trúc lu n v n

Lu n v n g m 5 ch ng v i n i dung ch y u sau:

Ch ng 1 Gi i thi u tính c p thi t c a đ tài, đ i t ng, ph m vi, m c tiêu

và ph ng pháp nghiên c u

Ch ng 2 C s lý thuy t v FDI, tác đ ng c a FDI, các y u t nh h ng

đ n vi c thu hút FDI và các nghiên c u tr c v thu hút FDI c a

Vi t Nam

Ch ng 3 Th c tr ng FDI c a Vi t Nam bao g m c s pháp lý và quá trình

phân c p qu n lý ho t đ ng FDI, chính sách thu hút FDI và k t

qu thu hút FDI c a Vi t Nam

Ch ng 4 Thu hút FDI tình hu ng Bình D ng và V nh Phúc: nghiên c u so

sánh chính sách thu hút đ u t , môi tr ng đ u t , các y u t nh

h ng và k t qu thu hút FDI c a Bình D ng và V nh Phúc

Ch ng 5 K t lu n và khuy n ngh chính sách

Ch ng 2 C s lý thuy t v FDI

2.1 M t s khái ni m v FDI

Theo qu ti n t qu c t thì FDI đ c đ nh ngh a là “m t kho n đ u t v i

nh ng quan h lâu dài, theo đó m t t ch c trong m t n n kinh th (nhà đ u t tr c

ti p) thu đ c l i ích lâu dài t m t DN đ t t i m t n n kinh t khác”

Theo các nhà kinh t qu c t thì FDI là ng i s h u t i n c này mua ho c

ki m soát m t th c th kinh t c a n c khác ó là m t kho n ti n mà nhà đ u t

tr cho m t th c th kinh t c a n c ngoài đ có nh h ng quy t đ nh đ i v i

th c th kinh t y ho c t ng thêm quy n ki m soát trong th c th kinh t y

Lu t TNN t i Vi t Nam n m 1987 đ a ra khái ni m: “FDI là vi c t ch c, cá nhân n c ngoài đ a vào Vi t Nam v n b ng ti n n c ngoài ho c b t k tài s n nào đ c Chính ph Vi t Nam ch p thu n đ h p tác kinh doanh trên c s h p

đ ng ho c thành l p xí nghi p liên doanh ho c DN 100% v n n c ngoài theo quy

đ nh c a lu t này”

T nh ng khái ni m trên có th hi u m t cách khái quát v FDI nh sau: “FDI

t i m t qu c gia là vi c nhà đ u t m t qu c gia đ a v n b ng ti n ho c b t k tài

s n nào vào m t qu c gia khác đ có đ c quy n s h u và qu n lý ho c quy n

ki m soát m t th c th kinh t t i qu c gia đó, v i m c tiêu t i đa hoá l i ích c a mình”

T ng c ng s c m nh kinh t , nâng cao uy tín, m r ng th tr ng tiêu th c a

ch đ u t ;

Trong dài h n, FDI ra n c ngoài s đem l i nh h ng tích c c cho cán cân thanh toán qu c t c a n c đ u t thông qua vi c XK máy móc, thi t b , nguyên nhiên, v t li u,

Các nghiên c u th c nghi m cho th y FDI có nh h ng tích c c đ n t ng

tr ng kinh t c a n c nh n đ u t Tác gi Balasubramanyam, Salisu và Sapsford (1996) đã s d ng b s li u t 46 qu c gia đang phát tri n đ kh o sát nh h ng

c a FDI đ i v i t ng tr ng Nghiên c u phát hi n r ng nh h ng thúc đ y t ng

tr ng c a FDI m nh h n t i nh ng n c theo đu i m t chính sách thúc đ y XK

h n là thay th nh p kh u và nh ng n c có c ch ngo i th ng thúc đ y XK thì FDI có nh h ng m nh đ i v i t ng tr ng h n so v i đ u t trong n c K t qu này c ng trùng v i k t qu nghiên c u c a Borensztein, de Gregorio và Lee (1998) cho r ng đóng góp c a FDI cho t ng tr ng nhi u h n so v i đóng góp c a đ u t trong n c Tuy nhiên, các nghiên c u này c ng cho r ng FDI ch h u hi u h n đ u

t trong n c khi mà n c nh n đ u t có m t ngu n v n nhân l c nh t đ nh và có

đ n ng l c h p thu

Nghiên c u c a Laura Alfaro (2003) v FDI và t ng tr ng cho r ng FDI có tác

đ ng đ n t ng tr ng kinh t , dòng v n FDI vào các khu v c kinh t khác nhau (s

c p, CN ch bi n hay d ch v ) có tác đ ng khác nhau đ i v i t ng tr ng kinh t

FDI vào khu v c kinh t s c p (nông, lâm ngi p và th y s n, khai khoáng) có tác

đ ng tiêu c c đ n t ng tr ng kinh t , vào CN ch bi n có tác đ ng tích c c đ n

t ng tr ng và tác đ ng c a FDI vào khu v c d ch v thì không rõ ràng

Nghiên c u c a nhóm tác gi Nguy n Th Tu Anh và c ng s (2006), v tác

đ ng c a FDI đ n t ng tr ng kinh t Vi t Nam cho r ng FDI có tác đ ng đ n

t ng tr ng kinh t và m c đ đóng góp t ng lên khi Vi t Nam chính th c h i nh p vào n n kinh t khu v c và th gi i Nghiên c u còn ch ra r ng v n con ng i

đ c đo b ng trình đ h c v n c a ng i lao đ ng góp ph n làm t ng đóng góp c a FDI t i t ng tr ng Ngoài ra, nghiên c u còn cho r ng FDI là ngu n v n b sung cho v n trong n c ch không ph i là ngu n v n thay th và FDI còn có tác đ ng tràn quy mô DN qua kênh di chuy n lao đ ng, ph bi n và chuy n giao công ngh , liên k t s n xu t và c nh tranh m t s ngành nh ch bi n th c ph m hay d t may Nghiên c u c a Magnus Blomstr m và Ari Kokko (1997) v tác đ ng c a FDI lên n c ch nhà: đi m l i các b ng ch ng th c nghi m Bài vi t ch ra các tác

đ ng chuy n giao và lan t a CN t các công ty đa qu c gia (MNCs) n c ngoài đ n

Nh v y, qua các nghiên c u v tác đ ng c a FDI đ c d n ch ng trên cho

th y FDI ngày càng tr nên quan tr ng đ i v i m i qu c gia hay đ a ph ng Th

nh t, FDI có tác đ ng l n đ i v i t ng tr ng và phát tri n kinh t ; góp ph n vào quá trình đa d ng hóa n n kinh t t s n xu t nông nghi p sang s n xu t CN và XK

Th hai, FDI giúp cho n c nh n đ u t có đ c ngu n v n d i dào, b sung cho

t ng ngu n v n đ u t trong n c Th ba, FDI tác đ ng đ n trình đ công ngh và

k n ng lao đ ng giúp các n c đang phát tri n ti p c n đ c v i trình đ công ngh tiên ti n trong quá trình chuy n giao Th t , FDI giúp t ng c ng h i nh p và

đa d ng hóa trong ho t đ ng XK Ngoài ra, FDI còn có các tác đ ng khác nh t o

vi c làm, t ng ngu n thu cho ngân sách,…

2.3 Các y u t tác đ ng và chính sách thu hút FDI

2.3.1 Các y u t tác đ ng đ n thu hút FDI

Nghiên c u c a tác gi Nguy n Th Kim Nhã v các đ ng l c và nhân t ch

y u tác đ ng đ n thu hút FDI (2001) cho r ng có 5 nhân t mang tính t ng quát tác

đ ng đ n thu hút FDI c a m t qu c gia bao g m

Môi tr ng chính tr -kinh t -xã h i n đ nh: môi tr ng chính tr n đ nh c a

n c ch nhà là y u t h p d n hàng đ u đ i v i các nhà TNN Tình hình chính tr

n đ nh là đi u ki n tiên quy t đ đ m b o các cam k t c a chính ph đ i v i các nhà đ u t v s h u v n đ u t , các chính sách u tiên đ u t và đ nh h ng phát tri n c a n c nh n đ u t ng th i, s n đ nh chính tr còn là ti n đ c n thi t

đ n đ nh tình hình kinh t -xã h i, nh đó gi m đ c tính r i ro cho các nhà đ u

t Nh ng b t n đ nh v chính tr không ch làm cho dòng v n này b ch ng l i, thu

h p, mà còn làm cho dòng v n t trong n c ch y ng c ra ngoài, tìm đ n nh ng

n i "trú n" m i an toàn và h p d n h n T c đ t ng tr ng kinh t n đ nh, thu

nh p bình quân đ u ng i, dung l ng th tr ng, t c đ t ng tr ng c a th tr ng,

c c u th tr ng, s thích c a ng i tiêu dùng c a n c nh n đ u t , kh n ng ti p

c n th tr ng trong khu v c và trên th gi i c ng có nh h ng đ n FDI

Chính sách-pháp lu t: quá trình đ u t có liên quan r t nhi u đ n ho t đ ng

c a các t ch c, cá nhân và đ c ti n hành trong th i gian dài nên các nhà TNN

r t c n có m t môi tr ng pháp lý n đ nh c a n c ch nhà Môi tr ng này chính

là các quy đ nh c a lu t pháp và các chính sách liên quan tr c ti p đ n FDI bao g m các quy đ nh v vi c thành l p và ho t đ ng c a các nhà TNN, các tiêu chu n đ i

x đ i v i FDI và c ch ho t đ ng c a th tr ng trong đó có s tham gia c a các thành ph n kinh t có v n TNN và tính hi u l c c a chúng trong quá trình th c

hi n M t môi tr ng pháp lý s h p d n FDI n u có các chính sách m m d o, qui

đ nh phù h p và đ m b o hi u l c cao trong khi th c hi n ây là nh ng c n c

pháp lý quan tr ng không ch đ đ m b o quy n l i c a các nhà TNN mà còn là

nh ng c s c n thi t đ h yên tâm ho t đ ng lâu dài n c ch nhà

Ngoài ra m t v n đ khác c ng đ c các nhà TNN quan tâm, đó là đ nh

h ng đ u t c a n c ch nhà c ng nh các chính sách v ti n t và t giá h i đoái, chính sách thu , chính sách th ng m i, chính sách v giáo d c đào t o, chính sách liên quan đ n c c u các ngành kinh t Vì các nhà TNN th ng có chi n

l c kinh doanh dài h n nên h r t c n s rõ ràng, n đ nh trong các chính sách và

đ nh h ng đ u t c a n c ch nhà

S phát tri n c a CSHT: m t t ng th h t ng phát tri n ph i bao g m h

th ng giao thông v n t i đ ng b và hi n đ i v i h th ng các c u, đ ng, c ng

bi n, sân bay, kho bãi và các ph ng ti n v n t i đ s c bao ph qu c gia và đ t m

ho t đ ng qu c t ; h th ng thông tin liên l c vi n thông v i các ph ng ti n nhìn hi n đ i, có th n i m ng th ng nh t toàn qu c và liên thông v i toàn c u; h

nghe-th ng đi n n c đ y đ và phân b ti n l i cho các ho t đ ng SXKD c ng nh đ i

s ng và có h th ng m ng l i cung c p các lo i d ch v khác (y t , giáo d c, gi i trí, các dch v h i quan, tài chính, th ng m i, qu ng cáo, k thu t, v.v ) phát tri n r ng kh p, đa d ng và có ch t l ng cao Tóm l i, h th ng CSHT đó ph i giúp cho các ch TNN ti n nghi và s tho i mái d ch u, giúp h gi m đ c chi phí Trong các đi u ki n và chính sách h t ng ph c v FDI, chính sách đ t đai và

b t đ ng s n có s c chi ph i m nh m đ n lu ng FDI đ vào m t n c

S phát tri n c a đ i ng lao đ ng, c a trình đ khoa h c và công ngh ; h

th ng DN trong n c và trên đ a bàn: đ i ng nhân l c có k thu t cao là đi u

ki n hàng đ u đ m t n c và đ a ph ng v t qua đ c nh ng h n ch v tài nguyên thiên nhiên và tr nên h p d n các nhà TNN Vi c thi u các nhân l c k thu t lành ngh , các nhà lãnh đ o, qu n lý cao c p và s l c h u v trình đ khoa

h c công ngh trong n c s khó lòng đáp ng đ c các yêu c u c a nhà đ u t

M t h th ng DN trong n c phát tri n, đ s c h p thu công ngh chuy n giao

và là đ i tác ngày càng bình đ ng v i các TNN, là đi u ki n c n thi t đ có th thu hút đ c nhi u h n và hi u qu h n lu ng v n n c ngoài H th ng các DN đó

ph i bao g m c DN s n xu t và d ch v t t c các l nh v c, ngành ngh , thành

th o các nghi p v kinh doanh qu c t , đ s c gi đ c th ph n thích đáng t i th

tr ng trong n c và ngày càng có s c c nh tranh trên th tr ng th gi i M ng

l i các DN d ch v v tài chính-ngân hàng có vai trò quan tr ng trong h th ng đó,

nh m t o ra các đi u ki n thu n l i cho vi c huy đ ng và l u chuy n v n trong

đ nh pháp lý có tính ch t t i thi u, đ n gi n, công khai và nh t quán, đ c th c hi n

b i nh ng con ng i có trình đ chuyên môn cao, đ c giáo d c t t và có k lu t, tôn tr ng pháp lu t

Ngoài ra y u t v v trí đ a lý-đi u ki n t nhiên bao g m các y u t v kho ng cách, đ a đi m, khí h u, tài nguyên thiên nhiên, c ng có tác đ ng đ n thu hút FDI

V trí đ a lý và đi u ki n t nhiên thu n l i s gi m đ c các chi phí v n chuy n, đa

d ng hoá các l nh v c đ u t , cung c p đ c ngu n nguyên li u phong phú v i giá

r và ti m n ng tiêu th l n Các y u t này không nh ng làm gi m đ c giá thành

s n ph m mà còn thu hút đ c các nhà đ u t tìm ki m nguyên li u t nhiên và th

tr ng tiêu th Bên c nh đó, các y u t t o đi u ki n thu n l i trong kinh doanh bao g m chính sách xúc ti n đ u t , các bi n pháp u đãi khuy n khích đ u t ,

gi m chi phí giao d ch, c i cách th t c hành chính đ nâng cao hi u qu ho t đ ng

c a b máy qu n lý nhà n c, nâng cao ch t l ng các d ch v ti n ích xã h i đ

2.3.2 Chính sách thu hút FDI

Chính vì nh ng đóng góp quan tr ng c a FDI đ i v i t ng tr ng nh đã phân tích trên nên các qu c gia ngày càng chú tr ng t p trung vào các chính sách nh m thu hút đ c nhi u ngu n v n FDI

Nghiên c u c a Bernard Hoekman và Kamal Saggi (1998) v các k c ng đa

ph ng và chính sách đ u t qu c gia ch ra r ng FDI l thu c vào các lo i chính sách khác nhau c a c n c nh n đ u t c ng nh n c ch đ u t t ng c ng ngu n v n FDI các qu c gia có th đ a ra các chính sách tác đ ng tích c c nh th i gian mi n gi m thu , n i l ng các qui t c cho các khu v c u tiên, mi n thu nh p

kh u,… Ng c l i, đ h n ch ngu n v n FDI các c p chính quy n c ng có th đ a

ra các bi n pháp tiêu c c nh đánh thu hai l n, h n ch s d ng đ t đai,… Nh v y,

m t chính sách minh b ch, rõ ràng và thông thoáng s thu hút đ c nhi u các nhà TNN h n và nó đóng vai trò nh ch t xúc tác cho s phát tri n Vì th , trong b t

k tr ng h p nào thì chính quy n các c p c ng nên áp d ng nguyên t c là đ a ra các bi n pháp khuy n khích tích c c nh m thu hút đ c nhi u ngu n v n FDI Ngoài ra, ngu n l c v con ng i, công ngh và y u t s n xu t c a m i qu c gia hay m i đ a ph ng là khác nhau nên chi n l c phát tri n và t ng tr ng kinh

t c a h c ng khác nhau do v y chính sách thu hút FDI c ng khác nhau và còn tùy thu c vào t ng b i c nh và th i gian c th Tuy nhiên, do FDI có vai trò quan

tr ng trong t ng tr ng và phát tri n nên cu c ch y đua t ng tr ng gi a các qu c hay các đ a ph ng s d n đ n cu c chi n tranh tranh giành thu hút FDI Vì v y, đ thu hút đ c nhi u FDI Chính ph các qu c gia c n ph i đ a ra các chính sách u đãi, h p d n nh m thu hút các nhà đ u t

Nh v y, m t chính sách FDI thông thoáng và minh b ch, rõ ràng h n s m i

g i không ch m t mà là nhi u công ty đ n đ u t và làm t ng kh n ng c nh tranh

gi a các công ty n c ngoài c ng nh gi a các công ty n c ngoài v i công ty trong n c Vì v y, m i qu c gia đ u có xu h ng c i thi n các chính sách nh m thu hút đ c nhi u FDI h n Tuy nhiên, đ có chính sách phù h p h p d n các nhà

đ u t , các c p chính quy n c n ph i nh n th c và xác đ nh đ c y u t nào có tác

đ ng đ n vi c thu hút FDI t đó xây d ng k ho ch và chi n l c trong vi c thu hút FDI

2.4 Các y u t tác đ ng và chính sách thu hút FDI Vi t Nam

2.4.1 Các nghiên c u tr c v các y u t tác đ ng đ n FDI Vi t Nam

Trong nhi u cu c h i th o c ng nh trên báo chí thì c nh ng m t t t l n x u

c a FDI đ u đã đ c đ c p đ n và c ng có không ít các nghiên c u v các nhân t tác đ ng đ n thu hút FDI c a các t nh thành ph Vi t Nam, đi n hình là các nghiên c u c a các nhóm tác gi

Th nh t, nghiên c u c a tác gi Nguy n Tr ng Hoài (2007) v các nhân t “c

Th hai, nghiên c u c a nhóm tác gi V Thành T Anh và c ng s (2007) v

xé rào u đãi đ u t c a các t nh trong b i c nh m r ng phân c p Vi t Nam:

“sáng ki n” hay “l i b t c p h i”? K t qu nghiên c u ch ra r ng CSHT c ng là

c n thi t đ thu hút các nhà đ u t nh ng chính CSHT m m l i đóng vai trò quan

tr ng h n trong vi c quy t đ nh kh n ng bi n v n đ ng ký thành đ u t th c t

c bi t trong nghiên c u này cho th y vi c “xé rào” c a m t s tnh đã không giúp

h thu hút đ c nhi u FDI h n mà còn làm cho h t ng gánh n ng thâm h t ngân sách và làm cho t ng tr ng ch m l i

Th ba, nghiên c u c a hai tác gi Nguy n Ng c Anh và Nguy n Th ng (2007) Nghiên c u cho r ng các nhân t v th tr ng nh ch s n ng l c c nh tranh c p

t nh, nhân t v lao đ ng và CSHT có tác đ ng đ n vi c thu hút FDI c a các t nh thành ph Vi t Nam

Tuy nhiên, đ i v i c p đ a ph ng các y u t nh h ng đ n thu hút đ u t có

ph n chi ti t và c th h n Các nghiên c u tr c v thu hút FDI c a đ a ph ng cho r ng các y u t tác đ ng đ n vi c thu hút FDI c a đ a ph ng bao g m

c a chính quy n đ a ph ng trong quá trình t o môi tr ng thu hút đ u t , đ ng

th i nó còn th hi n tri t lý lãnh đ o c a các nhà qu n lý đ a ph ng trong quá trình

ho ch đ nh các chính sách thu hút đ u t Các y u t CSHT m m đ i v i m t đ a

ph ng Vi t Nam bao g m các ch s thành ph n trong ch s PCI đó là:

Chi phí gia nh p th tr ng: ph n ánh đánh giá c a DN v th i gian ch đ nh n

đ c các lo i gi y t c n thi t đ ti n hành ho t đ ng SXKD và m c đ khó kh n

đ nh n đ c các lo i gi y t đó

Ti p c n đ t đai và s n đ nh trong vi c s d ng đ t: vi c ti p c n đ t đai có đ dàng, thu n ti n không và DN có yên tâm và đ c b o đ m v s n đ nh khi có

m t b ng đ ho t đ ng lâu dài hay không

tr và các tr ng i do các chi phí này gây ra đ i v i ho t đ ng c a h , đ ng th i

ph n ánh li u các cán b nhà n c có l i d ng các qui đ nh đ tr c l i hay không Tính n ng đ ng và tiên phong c a lãnh đ o t nh: ph n ánh tính sáng t o và n ng

đ ng c a lãnh đ o t nh trong quá trình th c thi các chính sách c a Trung ng và

kh n ng h tr và áp d ng nh ng chính sách đôi khi ch a rõ ràng c a Trung ng theo h ng có l i cho DN c ng nh đ a ra các sáng ki n nh m phát tri n khu v c KTTN

u đãi đ i v i DNNN: th hi n u đãi c a chính quy n đ a ph ng đ i v i DNNN, phân bi t v chính sách và ti p c n ngu n v n

Chính sách phát tri n khu v c KTTN: đo l ng các d ch v c a t nh đ phát tri n khu v c KTTN nh xúc ti n th ng m i, tìm ki m thông tin giúp DN tìm đ i tác kinh doanh, phát tri n các khu/c m CN c a đ a ph ng

ào t o lao đ ng: ph n ánh n l c c a t nh trong vi c đào t o ngh và phát tri n nâng cao tay ngh cho ng i lao đ ng nh m h tr DN và giúp ng i lao đ ng tìm

ki m vi c làm

Thi t ch pháp lý: đo l ng lòng tin c a DNTN đ i v i h th ng tòa án, t pháp

c a t nh và các thi t ch pháp lý li u có đ c th c thi hi u qu khi có tranh ch p

ho c có th là n i DN ph n ánh hành vi nh ng nhi u c a cán b công quy n hay không

Môi tr ng đ u t đ c th hi n qua ch s PCI do VCCI &VNCI công b hàng

n m Ch s này đ c t ng h p đánh giá t 10 ch s thành ph n và là m t công c

nh m đánh giá, đo l ng kh n ng đi u hành kinh t c a 64 t nh, thành c a Vi t Nam và ph n ánh đánh giá và nhìn nh n c a c ng đ ng DNTN trong n c

n m ngoài t m ki m soát c a chính quy n đ a ph ng do ph n l n CSHT đ c xây

d ng t lâu và có nh ng CSHT mà chính quy n đ a ph ng không quy t đ nh đ c

mà ph i ph thu c vào chính quy n Trung ng Tuy nhiên, chính quy n đ a

ph ng c ng v n có th ch đ ng c i thi n CSHT thu c th m quy n, ph m vi qu n

lý c a h nh h th ng giao thông t nh l , CSHT ngoài hàng rào, c p đi n, c p n c

Ch s v CSHT đ c xem nh là công c giúp các DN đ a ra các quy t đ nh

đ u t , giúp các nhà lãnh đ o Trung ng và đ a ph ng đ a ra các u tiên v chính sách phát tri n vùng mi n Theo nh các nghiên c u tr c thì nh ng đ a ph ng có

v trí đ a lý thu n l i, g n v i các trung tâm kinh t l n (nh Hà N i, Thành ph H Chí Minh), g n c ng bi n, sân bay s d dàng và thu n l i h n so v i các t nh vùng sâu, vùng xa trong vi c thu hút FDI

Chính sách h tr đ u t : h tr v chuy n giao công ngh , chính ph t o đi u

ki n thu n l i và b o đ m quy n, l i ích h p pháp c a các bên chuy n giao công ngh ; đào t o ngu n nhân l c, khuy n khích và h tr nhà đ u t l p qu h tr đào

t o t ngu n v n góp và tài tr c a các t ch c, cá nhân trong n c và n c ngoài,

h tr đào t o lao đ ng trong các t ch c kinh t thông qua ch ng trình tr giúp đào t o ngu n nhân l c; h tr đ u t phát tri n và d ch v đ u t ; h tr đ u t xây

d ng k t c u h t ng trong và ngoài ngoài hàng rào KCN, khu ch xu t;

Chính sách u đãi đ u t : m t s l nh v c ho t đ ng SXKD và m t s đ a bàn

có đi u ki n kinh t đ c bi t khó kh n và khó kh n đ c h ng chính sách u đãi

đ u t theo quy đ nh cho t ng Danh m c (ban hành kèm theo Ngh đ nh s 108/2006/N -CP ngày 22 tháng 9 n m 2006 c a Chính ph ) Bên c nh đó, Chính

ph còn th c hi n m t s u đãi đ u t khác nh u đãi v thu thu nh p DN, thu

nh p kh u, thu s d ng đ t, ti n u đãi v thuê đ t,…

Ngoài ra Chính ph ch đ o các B , ban ngành t ng c ng công tác quy ho ch,

đ y nhanh ti n đ xây d ng và phê duy t các quy ho ch còn thi u, rà soát đ

th ng xuyên b sung, đi u ch nh các quy ho ch đã l c h u nh m t o đi u ki n thu n l i cho các nhà đ u t trong vi c xác đ nh và xây d ng d án ng th i, minh b ch hóa các thông tin v quy ho ch và s d ng đ t đai, công b công khai,

r ng rãi, t o đi u ki n thu n l i cho nhà đ u t d dàng ti p c n v i các v n b n pháp lý và tài li u liên quan; đ m b o các cam k t đ c th c thi đúng và minh b ch trong su t quá trình đ u t và SXKD c a cho nhà đ u t

Thi p l p chính sách và môi tr ng đ u t n đ nh, t o đi u ki n thu n l i cho các nhà đ u t yên tâm đ u t lâu dài

T ng c ng và nâng cao ch t l ng đ i ng cán b công ch c nh m th c hi n

t t nhi m v theo quy đ nh c a Lu t đ u t và quy đ nh m i v phân c p qu n lý FDI

n gi n hóa và công khai các quy trình, th t c hành chính đ i v i TNN,

th c hi n c ch “m t c a” trong vi c gi i quy t th t c đ u t , đ m b o s th ng

nh t các quy trình th t c t i các đ a ph ng

Nh v y, qua nghiên c u trên cho th y FDI có tác đ ng đ n t ng tr ng, m i

qu c gia hay đ a ph ng đ u ph i theo đu i m c đích t ng tr ng c a mình và m t trong nh ng chi n l c thúc đ y t ng tr ng là thu hút đ c nhi u ngu n v n FDI thu hút đ c nhi u FDI các qu c gia hay đ a ph ng đã b c vào cu c ch y đua

c nh tranh trong vi c thu hút FDI vì v y h ph i có nh ng chi n l c hay chính sách nh m h p d n các nhà đ u t vào T đó, các nghiên c u v các y u t nh

h ng đ n vi c thu hút FDI nh m giúp cho các c p chính quy n có đ c cái nhìn

t ng quan và xác th c v nhân t quy t đ nh đ n thu hút FDI D a vào các nghiên

c u tr c đã đ c trình bày trên thì các y u t có nh h ng đ n vi c thu hút FDI

c a các đ a ph ng Vi t Nam bao g m các y u t v CSHT m m nh : chi phí gia

nh p th tr ng, tính minh b ch, thi t ch pháp lý, tính n ng đ ng và tiên phong c a lãnh đ o t nh, ; CSHT c ng; môi tr ng đ u t và chính sách thu hút FDI

Ch ng 3 Th c tr ng FDI Vi t Nam

3.1 C s pháp lý cho ho t đ ng FDI Vi t Nam

Lu t TNN ban hành n m 1987 đã quy đ nh c th v các hình th c đ u t , các

bi n pháp b o đ m đ u t công b ng và th a đáng, các quy n l i và ngh a v c a các t ch c cá nhân n c ngoài tham gia đ u t t i Vi t Nam c ng nh vai trò c a các c quan nhà n c trong vi c qu n lý TNN

1996 Qu c h i đã thông qua Lu t TNN t i Vi t Nam m i và sau đó đ c s a đ i

b sung vào n m 2000 Lu t TNN s a đ i n m 2000 đã đ a ra nhi u quy đ nh

m i nh m tháo g nh ng v ng m c, khó kh n, gi m thi u r i ro cho các doanh nghiêp có v n TNN Các quy đ nh đ c s a đ i t o đi u ki n thu h p kho ng cách gi a đ u t trong n c v i TNN, t o th ch đ ng trong ti n trình h i nh p

và b o đ m các cam k t qu c t làm cho môi tr ng kinh doanh c a Vi t Nam h p

d n, thông thoáng h n Tuy nhiên, nh m c i thi n môi tr ng đ u t kinh doanh, môi tr ng pháp lý, t o s th ng nh t trong h th ng pháp lu t v đ u t , t o sân

ch i bình đ ng không phân bi t đ i x gi a các nhà đ u t , đ n gi n hóa th t c

đ u t , t o đi u ki n thu n l i đ thu hút và s d ng hi u qu các ngu n v n đ u t , đáp ng yêu c u h i nh p kinh t qu c t , t ng c ng s qu n lý c a nhà n c đ i

v i ho t đ ng đ u t , n m 2005, Qu c h i đã ban hành Lu t đ u t và có hi u l c

t ngày 1/7/2006

3.2 Phân c p qu n lý FDI

Quá trình th c hi n phân c p qu n lý và phân b FDI đ c th c hi n k t khi

có Lu t TNN Do giai đo n đ u s l ng d án và s v n TNN ít và th p nên toàn b các d án TNN đ u do Trung ng qu n lý Sau khi Vi t Nam ký k t bình

th ng hóa quan h ngo i giao v i Hoa K thì lu ng TNN ch y vào Vi t Nam ngày càng gia t ng Tr c tình hình đó, v n đ phân c p trong qu n lý ho t đ ng

Ngh đ nh hay Quy t đ nh c a Th t ng Chính ph

Quá trình phân c p qu n lý FDI c a Vi t Nam đ c quy đ nh và s a đ i theo Quy t đ nh s 386/TTg ngày 7/6/1997 c a Th t ng Chính ph v vi c phân c p

c p GP T t đ i v i các d án FDI cho 8 t nh thành ph tr c thu c Trung ng Quy t đ nh 41/1998/Q -TTg ngày 20/2/1998 quy đ nh v phân c p c p GP T cho UBND 8 tnh thành ph tr c thu c trung ng Ti p đ n là Quy t đ nh s 233/1998/Q -TTg ngày 01/12/1998 c a Th t ng Chính ph v vi c ban hành cho

t t c các UBND c p t nh c p GP T và đi u ch nh các GP T đ i v i các d án FDI Các quy đ nh v phân c p qu n lý FDI đ c quy đ nh t i đi u 55 c a Lu t TNN s a đ i n m 2000 và đi u 115 c a Ngh đ nh s 24/2000/N -CP ngày 31/7/2000 c a Chính ph quy đ nh chi ti t thi hành Lu t TNN t i Vi t Nam

đ c phép qu n lý các d án TNN vào các KCN có giá tr đ n 10 tri u đô-la, trong khi các t nh khác ch đ c phép qu n lý các d án có s v n đ n 5 tri u đô-la, các KCN và khu ch xu t đ c c p phép cho các d án FDI trong KCN hay khu ch

xu t v i s v n có th lên t i 40 tri u đô-la

Lu t đ u t n m 2005 xác đ nh vi c phân c p m nh cho UBND c p t nh và Ban

qu n lý KCN, Khu ch xu t, Khu Công ngh cao và Khu kinh t (sau đây g i là Ban

qu n lý) c p GCN T c ng nh qu n lý ho t đ ng đ u t và gi m b t nh ng d án

ph i trình Th t ng Chính ph Vi c phân c p c p GCN T v UBND c p t nh và Ban qu n lý là m t ch tr ng th c hi n c i cách hành chính trong qu n lý kinh t ,

đã t o đi u ki n thu n l i đ UBND c p t nh và Ban qu n lý th c hi n đ c trách nhi m qu n lý ho t đ ng đ u t trong n c và TNN trên đ a bàn

Vi c m r ng phân c p c p GP T cho UBND c p t nh, Ban qu n lý đã t o nên

m t b c ti n dài trong c i cách hành chính, là đ ng l c thi đua m nh m cho các

đ a ph ng và cu c đua này đã góp ph n t o nên nh ng thay đ i l n v môi tr ng

đ u t kinh doanh trong c n c Bên c nh đó, vi c phân c p m nh cho UBND t nh

và Ban qu n lý đã t o đi u ki n cho các B , ngành qu n lý nhà n c t p trung th c

hi n ch c n ng ho ch đ nh chính sách, d báo, ki m tra, giám sát

M c dù v y, đi u ki n v n ng l c, trách nhi m t ng ng v i quy n h n trong

th c hi n c ch phân c p đ a ph ng v n ch a đ c đ m b o và còn b t c p Chính vì v y, c ch phân c p toàn di n trong qu n lý đ u t đang đ c B KH T

đ ngh xem xét l i, nh ng b t n trong c c u đ u t đã và đang h n ch nh ng thành t u to l n trong thu hút TNN c a c ch phân c p Bên c nh đó, s l ng

và quy mô d án đ u t đ c ch p thu n v t quá n ng l c đ n bù, gi i phóng m t

b ng c a đ a ph ng c ng là m t trong nh ng b t c p mà đ a ph ng ph i đ i m t

ng th i s t, ch p c h i trong c p GCN T nhi u đ a ph ng đã không tính

t i kh n ng h p th c a chính mình, khi n bài toán hi u qu m t l n n a không tìm

đ c l i gi i đúng Vi c tri n khai th c hi n d án ch m tr , kéo dài, th m chí ph i

đ ng ký là 6,8 t USD lên đ n 1.554 d án v i t ng s v n đ ng ký là 71,7 t USD vào n m 2008 N m 2009, do nh h ng c a cu c kh ng ho ng kinh t toàn c u nên s l ng d án c ng nh s v n FDI vào Vi t Nam gi m đi đáng k tính đ n ngày 15/12/2009 ch còn 839 d án v i t ng v n đ ng ký là 21,5 t USD Tuy nhiên,

s v n th c hi n trong giai đo n này th p h n nhi u so v i s v n đ ng ký và kho ng cách gi a s v n th c hi n và s v n đ ng ký ngày càng giãn xa, đ c bi t trong n m 2008 s v n đ ng ký r t cao nh ng v n th c hi n th p ch đ t 11,5 t USD và đây là n m có t l v n th c hi n so v i v n đ ng ký th p nh t trong vòng

5 n m ch có 16%

0 10 20 30 40 50 60 70 80

Hình 3.1 S l ng d án và v n FDI vào Vi t Nam 2005-2009

K t qu thu hút FDI trong giai đo n này đã đem l i nh ng thành t u đáng k cho quá trình t ng tr ng và phát tri n kinh t Vi t Nam giai đo n 2005-2009

3.3.1 Thành t u đ t đ c

Th nh t, góp ph n thúc đ y t ng tr ng kinh t : ngu n FDI đ vào Vi t Nam

liên t c t ng trong nh ng n m quá đã đóng góp tích c c vào quá trình chuy n d ch

c c u và t ng tr ng kinh t Vi t Nam, m c đ đóng góp c a khu v c FDI vào GDP liên t c t ng v i t c đ t ng t 16% n m 2005 lên đ n 18,3% n m 2009

Khu v c kinh t Nhà

n c

Ngu n: s li u t Niên giám Th ng kê 2008, T ng c c Th ng kê

Hình 3.2 GDP phân theo khu v c kinh t 2005-2009

Th hai, b sung ngu n v n cho đ u t phát tri n: s t ng tr ng m nh m c a

khu v c FDI trong giai đo n 2005-2009 đã góp ph n đáng k trong vi c b sung ngu n v n cho đ u t phát tri n V n FDI th c hi n t ng nhanh làm cho t tr ng

v n FDI trong t ng v n đ u t toàn xã h i gia t ng L ng v n FDI đ c gi i ngân trong giai đo n 2005-2009 t ng nhanh làm cho t tr ng FDI trong t ng v n đ u t toàn xã h i t ng đáng k

Khu v c kinh t nhà

n c

Ngu n: s li u t Niên giám Th ng kê 2008, T ng c c Th ng kê

Hình 3.3 V n đ u t phân theo thành ph n kinh t 2005-2009

Th ba, t ng giá tr kim ng ch XK, góp ph n c i thi n cán cân thanh toán: khu

v c FDI ti p t c gi v trí đi đ u trong vi c t o giá tr XK và XK c a khu v c này luôn chi m t l cao trong t ng kim ng ch XK

n c

Ngu n: s li u t Niên giám Th ng kê 2008, T ng c c Th ng kê

Hình 3.4 XK phân theo khu v c kinh t 2005-2009

Th t , t o vi c làm cho ng i lao đ ng và t ng thu cho ngân sách: theo báo

cáo c a C c TNN-B KH T thì bình quân giai đo n 2005-2009 các d án FDI đã

t o vi c làm m i cho kho ng trên 10 v n vi c làm m i n m Trong giai đo n

2005-2008, các DN FDI đã n p ngân sách nhà n c kho ng 6 t USD (n m 2005 kho ng 1,03 t USD n m 2006 là 1,47 t USD, n m 2007 trên 1,57 t USD và n m 2008

đ t 1,98 t USD)

Cu i cùng, FDI là đ ng l c thúc đ y c i thi n môi tr ng kinh doanh: cùng v i

s phát tri n m nh m c a khu v c kinh t có v n TNN Th i gian qua, h th ng

lu t pháp, chính sách v đ u t , kinh doanh ngày càng đ c hoàn thi n, t o môi

tr ng thông thoáng, thu n l i cho nhà đ u t Chính ph c ng đã có nh ng chính sách đi u ti t kinh t linh ho t, hi u qu nh m đ i phó v i các tình hu ng khó kh n

ch v chính sách và môi tr ng đ u t M t s v n đ m i phát sinh nh quá trình

th c hi n phân c p qu n lý FDI c ng đang b t đ u tác đ ng tiêu c c đ n môi tr ng

và chính sách đ u t c a các đ a ph ng Nh ng h n ch này đang nh h ng đ n

kh n ng thu hút và hi u qu s d ng v n đ u t c a n n kinh t

V lu t pháp, chính sách: h th ng lu t pháp, chính sách v đ u t , kinh doanh

v n còn m t s đi m thi u đ ng b và ch a nh t quán gi a các quy đ nh c a pháp

lu t chung v đ u t , kinh doanh và pháp lu t chuyên ngành i u này d n đ n cách

hi u, áp d ng pháp lu t khác nhau gi a các c quan và do đó gây khó kh n, ch m

tr trong vi c xem xét c p GCN T c ng nh vi c gi i quy t các v n đ v ng m c, phát sinh trong quá trình tri n khai th c hi n d án

V công tác quy ho ch: quy ho ch lãnh th , ngành, lnh v c, s n ph m còn thi u, d n đ n tình tr ng m t cân đ i chung, đ c bi t trong b i c nh phân c p tri t

đ vi c c p phép và qu n lý đ u t cho các đ a ph ng Nhi u đ a ph ng c p phép tràn lan; ch quan tâm đ n khía c nh v n đ u t mà ch a chú ý đ y đ đ n các khía

c nh không kém ph n quan tr ng khác nh th tr ng, công ngh -môi tr ng, l nh

đ ng giao thông, c ng bi n ph c v nhu c u s n xu t và xu t nh p kh u hàng hóa

V đào t o ngu n nhân l c: tình tr ng thi u h t ngu n nhân l c đã qua đào t o,

đ c bi t là công nhân k thu t, k s và trình đ lao đ ng không đáp ng đ c yêu

c u c a các nhà tuy n d ng đòi h i các c p chính quy n c n nghiên c u, xem xét nhu

c u ngành ngh c a nhà tuy n d ng đ t p trung đào t o ngu n nhân l c có ch t

l ng, đáp ng đ c yêu c u c a nhà tuy n d ng

V đ t đai và công tác gi i phóng m t b ng: công tác gi i phóng m t b ng là

h n ch ch m đ c kh c ph c nh t v môi tr ng đ u t c a Vi t Nam Trên th c

t , công tác l p quy ho ch s d ng đ t đã đ c các đ a ph ng quan tâm nh ng v n còn thi u và ch a đ ng b v i quy ho ch ngành, ch a đáp ng đ c yêu c u phát tri n kinh t -xã h i c a đ a ph ng nói chung và thu hút, s d ng có hi u qu ngu n v n FDI nói riêng (nh vi c s d ng đ t nông nghi p cho các d án KCN, khu đô th và sân golf mà d lu n g n đây đã lên ti ng) Nhi u đ a ph ng đang lâm vào trình tr ng khó kh n trong vi c b trí đ đ t cho các d án quy mô l n nh đã cam k t khi c p GCN T

V xúc ti n đ u t : công tác xúc ti n đ u t trong th i gian qua còn nhi u b t

c p, thi u tính chuyên nghi p, ch a hi u qu , n i dung và hình th c ch a phong phú, có s ch ng chéo, gây lãng phí ngu n l c Trình đ cán b làm công tác xúc

ti n đ u t còn h n ch , thi u c s v t ch t và đi u ki n ho t đ ng; công tác qu n

lý nhà n c và c ch ph i h p gi a các B , ngành, đ a ph ng trong công tác này

ch a th c s hi u qu , nhi u n i dung ch a đ c xác đ nh rõ ràng do thi u v n b n quy ph m pháp lu t c th v v n đ này

Ch ng 4 Thu hút FDI tình hu ng Bình D ng và V nh Phúc

Bài vi t này tác gi l a ch n hai t nh Bình D ngvà Vnh phúc đ nghiên c u,

so sánh tình hình và chính sách thu hút FDI trong giai đo n 2005-2009 đ t đó tìm

hi u các nhân t nh h ng đ n vi c thu hút FDI c a hai đ a ph ng này Lý do mà tác gi l a ch n hai t nh trên vì là hai đ a ph ng cùng đ c tách ra vào tháng 11/1996 và b t đ u đi vào ho t đ ng t tháng 1/1997 và V nh Phúc n m trong vùng kinh t tr ng đi m phía B c, có v trí đ a lý giáp v i Hà N i còn Bình D ng n m trong vùng kinh t tr ng đi m phía Nam và có v trí đ a lý giáp v i Thành ph H Chí Minh Hà N i và Thành ph H Chí Minh đ c coi là hai trung tâm kinh t c a

+ Các ch s thành ph n trong PCI và ch s PCI giai đo n 2005-2009;

T k t qu th ng kê mô t , so sánh các ch tiêu trên c a hai t nh v i s trung bình c a 64 t nh/thành ph trên c n c nh m xem xét, đánh giá t nh nào có k t qu

t t h n trong vi c thu hút FDI và nh y u t gì mà h có đ c k t qu đó

Bình D ng là m t t nh thu c mi n ông Nam B , di n tích t nhiên 2.695,22

km2, giáp v i Thành ph H Chí Minh và n m trong vùng kinh t tr ng đi m phía nam, có các tr c l giao thông huy t m ch c a qu c gia ch y qua nh qu c l 13,

qu c l 14, đ ng H Chí Minh, đ ng Xuyên Á, g n v i sân bay qu c t Tân S n

Nh t Có ngu n tài nguyên khoáng s n t ng đ i đa d ng, ngu n n c phong phú

và tài nguyên r ng

Vnh Phúc n m trong khu v c châu th sông H ng, có di n tích t nhiên là 1.231,76 km2, ti p giáp v i Th đô Hà N i và trong vùng lan to c a tam giác phát tri n kinh t tr ng đi m nên các nhà đ u t khi đ u t vào V nh Phúc có th s

d ng các công trình k thu t h t ng hi n có c a khu v c này Có h th ng giao thông thu n ti n v i các tr c đ ng đ , đ ng s t và g n v i sân bay qu c t N i Bài V i ngu n tài nguyên khoáng s n ch y u là đá vôi, cát s i t o đi u ki n thu n

l i cho vi c phát tri n ngành CN v t li u xây d ng, ngu n n c khá d i dào và tài nguyên r ng phong phú

s DN FDI c a Bình D ng cao h n nhi u so v i V nh Phúc nh ng m c đ đóng góp c a khu v c FDI vào GDP c a c hai tnh trong giai đo n này c ng t ng

đ ng nhau, chi m kho ng trên 40% trong GDP

Ngu n: Niên giám Th ng kê t nh Bình D ng n m 2008

Niên giám Th ng kê t nh V nh Phúc n m 2008

4.2.1.3 Môi tr ng pháp lý

V i ch tr ng “Tr i chi u hoa” m i g i các nhà đ u t trong và ngoài n c

đ n Bình D ng đ s n xu t, kinh doanh, t o đ ng l c quan tr ng đ phát tri n kinh

t Tnh đ c bi t coi tr ng vi c t o môi tr ng đ u t thu n l i, an toàn và tin c y

cho DN Lãnh đ o t nh, các ngành, các c p đ u coi tr ng và đ t DN vào v trí quan

tr ng c a s phát tri n và luôn t o môi tr ng pháp lý n đ nh giúp cho các nhà đ u

t yên tâm ho t đ ng

Vnh Phúc đang ngày càng n l c h n đ c i thi n môi tr ng đ u t c a t nh Xác đ nh đ c vai trò quan tr ng c a môi tr ng đ u t các c p chính quy n luôn

đ y m nh công tác quy ho ch và chu n b đ u t ; gi i quy t k p th i ki n ngh và

th t c hành chính cho ng i dân và DN; ti p t c hoàn thi n c ch u đãi đ u t ;

c i thi n môi tr ng pháp lý nh m t o đi u ki n t t nh t đ các nhà đ u t SXKD

Bình D ng có v trí chi n l c r t t t trong vi c đ u t các d án trung tâm

th ng m i quy mô nh m ph c v cho th tr ng bán l c a Vi t Nam Quá trình chu n b đ u t , chúng tôi đã đ c giúp đ r t nhi t tình c a UBND t nh c ng