Tình hình thu qu BHXH-BHYT………... Tình hình chi tr qu BHXH………... Tình hình chi tr qu BHXH………... KTBCTC: Ki m toán báo cáo tài chính KTHTTT: Ki m toán h th ng thông tin... Ng i SDL tham gi
Trang 1B GIÁO D C VÀ ÀO T O
NGUY N CÔNG CHÁNH
Y M NH NG D NG CÔNG NGH THÔNG TIN
Trang 2L I C M N
Tôi xin chân thành c m n và bày t lòng bi t n đ n Ti n S Nguy n Th
L c, ng i th y đã tr c ti p gi ng d y c ng nh đã t n tình giúp đ tôi, đóng góp
s a đ i nh ng ý ki n vô cùng quý báu đ tôi hoàn thành đ c lu n v n này
Tôi c ng xin bày t và g i l i cám n đ n các Th y, Cô c a Tr ng i
h c kinh t Thành ph H Chí Minh đã tr c ti p gi ng d y, truy n đ t nh ng ki n
th c h t s c có giá tr T o đi u ki n cho tôi đúc k t lý lu n và th c ti n trong su t
th i gian h c t p đ đ a vào bài vi t c a mình
Qua đây, c ng xin cám n Ban giám đ c B o hi m xã h i t nh Kiên Giang,
đã t o đi u ki n thu n l i, đã đúc k t kinh nghi m cho tôi th c hi n Lu n v n này
đ c hoàn thi n h n
TP H Chí Minh, ngày 26 tháng 8 n m 2010
Trang 3L I CAM OAN
Nguy n Công Chánh
- Tôi xin cam đoan công trình nghiên c u “ y m nh ng d ng
công ngh thông tin đ nâng cao ch t l ng ki m soát n i b t i B o
hi m xã h i t nh Kiên Giang” đây là công trình nghiên c u c a riêng tôi,
Trang 4M C L C
Trang
Trang ph bìa
L i cam đoan……… i
M c l c……… ii
Danh m c các ch vi t t t……… viii
Danh m c các hình v ……… x
M đ u Ch ng 1: C S LÝ LU N CHUNG C A H TH NG KI M SOÁT KI M SOÁT N I B TRONG HO T NG B O HI M XÃ H I……… 1
1.1 Ki m soát n i b trong khu v c công và vai trò c a h th ng thông tin……… ……… 1
1.1.1 M t s lý thuy t ki m soát n i b ……… 1
1.1.1.1 T n m 1992 tr v tr c: giai đo n ti n COSO……… 1
1.1.1.2 N m 1992: giai đo n báo cáo COSO……… 2
1.1.1.3 T sau n m 1992: giai đo n h u COSO……… 3
1.1.2 Khái ni m v ki m soát n i b ……… 4
1.1.3 S phát tri n ki m soát n i b trong khu v c công……… 4
1.1.4 Công ngh thông tin và Vai trò c a h th ng thông tin qu n lý…… 10
1.1.4.1 Khái ni m h th ng thông tin, công ngh thông tin……… 10
1.1.4.2 Thành ph n c a công ngh thông tin……… 11
1.1.4.3 Các nhân t tác đ ng c a CNTT đ n h th ng KSNB……… 11
Trang 51.1.4.4 Vai trò c a h th ng thông tin trong ho t đ ng KSNB……… 12
1.1.5 Thi t l p h th ng ki m soát n i b hi u qu ……… 14
1.2 Gi i thi u s l c v t ch c B o hi m xã h i……… 14
1.2.1 Khái ni m b o hi m xã h i……… 14
1.2.2 H th ng các ch đ BHXH……… 15
1.2.2.1 H th ng an sinh xã h i Vi t Nam……… 15
1.2.2.2 Các ch đ BHXH……… 15
1.2.3 Qu B o hi m xã h i……… 17
1.2.3.1 Khái ni m……… 17
1.2.3.2 c đi m……… 17
1.2.4 Vai trò tác d ng c a BHXH……… 18
1.2.4.1 Vai trò c a BHXH……… 18
1.2.4.2 Các nhân t tác đ ng đ n qu BHXH……… 19
1.3 H th ng ki m soát n i b trong ho t đ ng BHXH……… 19
1.3.1 M c tiêu ki m soát n i b trong ho t đ ng BHXH……… 19
1.3.1.1 Môi tr ng ki m soát……… 20
1.3.1.2 ánh giá r i ro……… 20
1.3.1.3 Các ho t đ ng ki m soát……… 21
1.3.1.4 Thông tin và truy n thông……… 22
1.3.1.5 Giám sát……… 22
1.3.2 M c tiêu các ho t đ ng ki m soát trong các nghi p v c b n c a BHXH……… 23
1.3.2.1 Ki m soát đ i v i nghi p v qu n lý thu BHXH……… 23
1.3.2.2 Ki m soát đ i nghi p v qu n lý chi BHXH……… 23
Trang 61.3.2.3 Ki m soát đ i v i ho t đ ng chi qu n lý b máy……… 23
1.3.2.4 Ki m soát đ i v i nghi p v đ u t qu BHXH……… 24
1.3.3 Ki m soát n i b trong môi tr ng th công c a BHXH……… 24
1.3.3.1 Qu n lý thu BHXH……… 24
1.3.3.2 Ho t đ ng chi BHXH……… 24
1.3.4 Ki m soát n i b trong môi tr ng ng d ng công ngh thông tin c a BHXH……… 25
Ch ng 2: TH C TR NG NG D NG CÔNG NGH THÔNG TIN TRONG KI M SOÁT N I B T I B O HI M XÃ H I T NH KIÊN GIANG……… 28
2.1 Gi i thi u quy trình qu n lý qu BHXH……… 28
2.1.1 Ngu n hình thành qu BHXH……… 29
2.1.2 V trí c a qu BHXH……… 29
2.1.3 Mô hình qu BHXH……… 30
2.1.4 Qu n lý qu BHXH……… 30
2.1.4.1 Qu n lý qu BHXH……… 31
2.1.4.1.1 Tình hình thu qu BHXH-BHYT……… 31
2.1.4.1.2 Tình hình chi tr qu BHXH……… 31
2.1.4.2 Ho t đ ng ki m tra, giám sát……… 31
2.1.5 Các d ng gian l n trong nghi p v BHXH……… 33
2.1.6 Nh ng nguyên nhân d n đ n sai ph m trong qu n lý……… 35
2.2 Th c tr ng h th ng ki m soát n i b t i BHXH Kiên Giang……… 36
2.2.1 Th c tr ng qu n lý……… 36
2.2.1.1 S l c v tình hình t ch c qu n lý t i BHXH Kiên Giang……… 36
2.2.1.2 Th c tr ng qu n lý và th c hi n m c tiêu chung……… 36
Trang 72.2.2 Quá trình ban hành các v n b n trong ho t đ ng qu n lý thu chi… 37
2.2.3 Tình hình qu n lý và s d ng qu BHXH……… 38
2.2.3.1 Tình hình thu qu BHXH……… 38
2.2.3.2 Tình hình chi tr qu BHXH……… 38
2.2.4 Các ho t đ ng ki m soát ……… ……… 40
2.2.4.1 Quy trình ki m soát ho t đ ng thu, chi t i BHXH Kiên Giang…… 40
2.2.4.1.1 S đ ng d ng CNTT trong ki m soát n i b ……… 40
2.2.4.1.2 Mô t quy trình ki m soát……… 40
2.2.4.2 Mô t các ho t đ ng ki m soát……… 41
2.2.4.2.1 Ki m soát bên ngoài……… 41
2.2.4.2.2 Ki m soát n i b ……… 41
2.2.5 H th ng thông tin trong ho t đ ng ki m soát……… 42
2.2.6 Th c tr ng và m c đ ng d ng công ngh thông tin……… 44
2.2.6.1 Th c tr ng s d ng các ph n m m nghi p v ……… 44
2.2.6.2 M c đ l ng hoá các ph n m m nghi p v ……… 45
2.3 ánh giá chung v mô hình ki m soát n i b BHXH Kiên Giang 45
2.3.1 Phân tích đánh giá h th ng ki m soát n i b ……… 45
2.3.1.1 Môi tr ng ki m soát……… 45
2.3.1.2 Ho t đ ng ki m soát……… 46
2.3.1.3 Nh n đ nh r i ro……… 46
2.3.2 Phân tích r i ro ho t đ ng……… 47
2.3.2.1 R i ro xu t phát t các nguyên nhân ch quan……… 47
2.3.2.2 R i ro xu t phát t các nguyên nhân khách quan……… 50
2.3.2.2.1 R i ro t thu BHXH……… 50
Trang 82.3.2.2.2 R i ro t chi BHXH……… 51
2.3.2.3 Phân tích các nguyên nhân……… 54
Ch ng 3: Y M NH NG D NG CÔNG NGH THÔNG TIN NÂNG CAO CH T L NG KI M SOÁT N I B T I B O HI M XÃ H I T NH KIÊN GIANG……… 60
3.1 Quan đi m và ph ng h ng đ y m nh ho t đ ng ng d ng công ngh thông tin……… 60
3.2 Nh ng bi n pháp đ y m nh ng d ng công ngh thông tin……… 61
3.2.1 Nh ng bi n pháp mang t m v mô……… 61
3.2.1.1 H th ng v n b n pháp lu t……… 61
3.2.1.1.1 i v i c p BHXH Vi t Nam……… 61
3.2.1.1.2 i v i BHXH Kiên Giang……… 62
3.2.1.2 y m nh vi c ng d ng CNTT trong giám sát ho t đ ng……… 62
3.2.1.3 Thi t l p s ph i h p h tr các kênh thông tin……… 67
3.2.2 Nh ng bi n pháp mang t m vi mô 69
3.2.2.1 Nâng cao ch t l ng c a h th ng thông tin 69
3.2.2.2 ng d ng CNTT trong t t c các m t ho t đ ng c a ngành 69
3.2.2.2.1 Ho t đ ng n i b 70
3.2.2.2.2 Ho t đ ng bên ngoài 72
3.2.2.3 T ng c ng môi tr ng ki m soát 73
3.2.2.4 Nâng cao đ i ng cán b chuyên môn, qu n lý 73
3.2.3 Chu trình và gi i pháp đ y m nh ng d ng công ngh thông tin… 74 3.2.3.1 Chu trình đ y m nh ng d ng công ngh thông tin……… 74
3.2.3.2 Bi n pháp đ đ y m nh th c hi n chu trình CNTT……… 75
3.3 Hi u qu đ t đ c t vi c ng d ng CNTT 76
3.3.1 L i ích cho ngành BHXH Kiên Giang 76
Trang 93.3.2 L i ích cho t nh Kiên Giang 79 3.3.3 L i ích cho toàn ngành BHXH trên ph m vi c n c 80 3.3.4 L i ích cho xã h i 81
K t lu n
Tài li u tham kh o
Ph l c
Ph l c 1: S đ h th ng an sinh xã h i Vi t Nam
Ph l c 2: S đ c p phát và quy t toán kinh phí chi BHXH
Ph l c 3: Tình hình thu – chi BHXH t i BHXH Kiên Giang t n m 2005-2009
Trang 10KTBCTC: Ki m toán báo cáo tài chính
KTHTTT: Ki m toán h th ng thông tin
Trang 11T vi t t t Ti ng Anh
AAA: American Accounting Association: Hi p h i k toán Hoa K
AICPA, Hi p h i k toán Hoa K
AICPA: American Institute of Certified Public Accountants: Hi p h i k toán viên công ch ng Hoa K
COBIT: Control Objective For Information and Related Technolo
COSO: Committee of Sponsoring Organizations: y ban t ch c đ ng b o
IIA: Institule of Internal Auditor: Hi p h i ki m toán viên n i b
IMA: Institute of Management Accountants: Hi p h i k toán viên qu n tr INTOSAI: International Organization of Supreme Audit Institutions: T
ch c qu c t các c quan ki m toán t i cao
ISACA: Information Systems Audit and Control Association
SEC: Securities and Exchange Commission: y ban ch ng khoán Hoa K VACO: Công ty ki m toán đ u tiên c a Vi t Nam
Trang 12Ph l c 2: S đ c p phát và quy t toán kinh phí
Ph l c 3: Tình hình thu chi BHXH t i B o hi m xã h i Kiên Giang t n m
2005 đ n n m 2009
Trang 13M U
1 S c n thi t c a đ tài
T ch c ho t đ ng B o hi m xã h i (BHXH) là ngành tr c thu c Chính ph
Vi t Nam, qu n lý ng i lao đ ng tham gia BHXH, b o hi m y t (BHYT) trong c
n c, giúp cho công vi c ho ch đ nh, đ ra ch tr ng, chính sách lâu dài c a Chính ph trong phát tri n kinh t xã h i c a đ t n c Ho t đ ng ki m soát n i b
t i c quan BHXH c ng đã đ c đ c p trong m t vài n m g n đây, nh ng quá trình ho t đ ng ki m soát v n mang tính th công, ch a ng d ng công ngh thông tin vào các ho t đ ng ki m soát trong qu n lý th c ti n t i c quan BHXH ng
d ng công ngh thông tin trong h th ng ki m soát n i b c a BHXH s nâng cao
hi u qu trong th c hi n ch đ BHXH, BHYT cho ng i tham gia đ c và đ m
Trang 14- a ng d ng công ngh thông tin vào ho t đ ng ki m soát n i b trong
ho t đ ng thu chi BHXH T đó, so sánh đ a ra ph ng h ng đ y m nh h th ng thông tin trong các ho t đ ng ki m soát
- Thu th p, t ng h p các d li u th ng kê, h i th o, các t p chí, các bài th o
- Nâng cao hi u qu qu n lý, góp ph n h tr tích c c trong vi c đ ra các
đ nh h ng phát tri n trên đ a bàn t nh và giúp cho ngành BHXH Vi t Nam đ ra các bi n pháp, ch tr ng trong b o toàn và phát tri n ngành BHXH trên ph m vi
c n c
6 K t c u c a đ tài
Tên đ tài: “ y m nh ng d ng công ngh thông tin đ nâng cao ch t l ng
ki m soát n i b t i B o hi m xã h i t nh Kiên Giang” Ngoài ph n m đ u và k t
Ch ng 3: y m nh ng d ng công ngh thông tin đ nâng cao ch t l ng
ki m soát n i b t i B o hi m xã h i t nh Kiên Giang
Trang 15di n, thì vi c ki m tra đ c ng i lao đ ng không vì quy n l i riêng c a mình mà làm thi t h i, nh h ng đ n l i ích chung c a c đ n v là r t khó Ng i qu n lý
mu n th c hi n ch c n ng ki m soát các m t ho t đ ng thì công c ch y u là ki m soát n i b (Internal Control System) đ n v mình H th ng ki m soát n i b
v ng m nh s gi m b t nguy c r i ro ti m n trong qu n lý m b o m i thành viên tuân th n i quy, quy ch , quy trình ho t đ ng c a t ch c c ng nh các quy
đ nh c a lu t pháp, s d ng t i u các ngu n l c và đ t đ c m c tiêu đ t ra Nên KSNBđ c xem là công c hi u qu nh t giúp ki m soát các m t ho t đ ng
Ki m soát n i b d a trên vi c phân tích và đánh giá h th ng ki m soát n i
b đ đ nh h ng ki m soát, đ c thi t l p b i nh ng ng i lãnh đ o nh m giúp h trong vi c ki m soát đ n v và đ m b o tính b n v ng c a nó Công c ch y u đ
th c hi n ch c n ng ki m soát đ c chia các giai đo n ch y u sau:
1.1.1.1 T n m 1992 tr v tr c: Giai đo n ti n COSO 1
Trong các tài li u v ki m toán thì ki m soát n i b đ c th hi n ngay t
đ u th k 20 C c d tr Liên bang Hoa k (Federal Reserve Bulletin) đã đ a ra khái ni m v ki m soát n i b và chính th c công nh n vai trò c a h th ng ki m
1
COSO: Committee of Sponsoring Organizations: y ban t ch c đ ng b o tr
Trang 16soát vào n m 1929, đây c ng là ti n thân c a chu n m c ki m toán Hoa K Nh ng
là m t công c r t đ n gi n, ch là bi n pháp h tr trong các tài li u ki m toán nh :
B o v ti n không b nhân viên gian l n, b o v tài s n không b th t thoát, ghi chép
k toán chính xác, tuân th các chính sách c a nhà qu n lý và nâng cao hi u qu
ho t đ ng c a đ n v n nh ng n m đ u c a th p niên 1940, các t ch c k toán công và ki m toán n i b Hoa K đ a ra m t lo t các h ng d n, tiêu chu n và báo cáo KSNB trong nh ng cu c ki m toán
n gi a th p niên c a nh ng n m 1970, ki m soát n i b đ c quan tâm
đ c bi t trong các l nh v c thi t k h th ng và ki m toán, ch y u h ng vào cách
th c c i ti n h th ng ki m soát n i b và v n d ng vào trong các cu c ki m toán
Ti p theo là đ o lu t ch ng hành vi h i l n c ngoài vào n m 1977 đ c đ c p
đ n vi c hoàn thi n h th ng k toán và ki m soát n i b y ban ch ng khoán Hoa
k (SEC: Securities and Exchange Commission) đã đ a ra các đi u lu t bu c nh ng nhà qu n tr ph i báo cáo v h th ng ki m soát n i b c a t ch c, khái ni m v
ki m soát n i b l n đ u tiên xu t hi n n n m 1979, Hi p h i k toán viên công
ch ng Hoa K (AICPA: American Institute of Certified Public Accountants) đã thành l p m t y ban t v n đ c bi t v ki m toán n i b đ a ra nh ng h ng d n
đ thi t l p và đánh giá h th ng ki m soát n i b
V i s s p đ hàng lo t c a các Công ty c ph n Hoa K : ngân hàng Contiental Illinois National Ban & Trust Co n m 1984, Công ty d u khí Texaco Inc
n m 1987 và T p đoàn Tài chính Finacial Corp n m 1988 Nên H i đ ng qu c gia
ch ng gian l n v báo cáo tài chính (National Commission on Finacial Reporting)
đ a ra nh ng v n đ v KSNB, đã nh n m nh t m quan tr ng c a môi tr ng ki m soát, nh ng quy t c v đ o đ c, ki m soát và làm rõ các ch c n ng c a KSNB
1.1.1.2 N m 1992: Giai đo n báo cáo COSO
y ban t ch c đ ng b o tr (COSO: Committee of Sponsoring Organizations) là m t y ban g m nhi u t ch c ngh nghi p đã h tr cho y ban
qu c gia ch ng gian l n v báo cáo tài chính (Treadway Commision) nh : AICPA,
Hi p h i k toán Hoa K (AAA: American Accounting Association), Hi p h i ki m
Trang 17toán viên n i b (IIA: Institule of Internal Auditor), Hi p h i các nhà qu n tr tài chính (FEI), và Hi p h i k toán viên qu n tr (IMA: Institute of Management Accountants) đã đ a ra các nghiên c u ki m soát n i b :
- i đ n th ng nh t đ nh ngh a v ki m soát n i b nh m ph c v cho nhu
t , COSO đã đ a ra khuôn m u lý thuy t chu n cho ki m soát n i b , cung c p h
th ng lý lu n đ y đ nh t v ki m soát n i b Nhi u y ban ra đ i đ tìm cách
kh c ph c, ng n ch n nh ng gian l n, h tr phát tri n kinh t nhi u l nh v c
Báo cáo COSO 1992 đã nghiên c u h th ng đánh giá r i ro Báo cáo Basle
1998 c a y ban Basle các ngân hàng Trung ng công b v khuôn kh ki m soát
n i b ngân hàng Nhi u qu c gia trên th gi i l i có khuynh h ng xây d ng m t khuôn kh lý thuy t riêng v ki m soát n i b cho mình Nh là báo cáo COSO c a Canada (1995) và báo cáo Turnbull 1999 c a Anh, nh ng báo cáo này t ng đ i
gi ng nhau, không có khác bi t l n so v i COSO 1992 Báo cáo COSO đã t o m t
c s lý thuy t c b n v ki m soát n i b , mang t m v mô, đ c p đ n báo cáo tài chính trong lnh v c ho t đ ng và đ m b o tính tuân th , c th :
- a ra cái nhìn t ng quát v ki m soát n i b m c đ cao dành riêng
cho nhà qu n lý đ qu n lý đi u hành các m t ho t đ ng
- a ra khuôn kh chung, các tiêu chí đánh giá h th ng ki m soát n i b ,
mô t các b ph n c u thành c a ki m soát n i b
- Cung c p thông tin cho bên ngoài v báo cáo thông tin tài chính
- Nêu lên các công c h ng d n, g i ý giúp cho vi c phân tích đánh giá
th c tr ng h th ng ki m soát n i b
1.1.1.3 T sau 1992: Giai đo n h u COSO
Trang 18D a trên nh ng lý lu n c b n v ki m soát n i b c a báo cáo COSO v i
m t lo t các nghiên c u và phát tri n m r ng thêm
- COBIT 1996 (Control Objective For Information and Related Technology) do ISACA đ a ra h th ng ki m soát n i b phát tri n theo h ng công ngh thông tin, t p trung nghiên c u đ y m nh h th ng ki m soát trong môi
tr ng máy tính (CIS), c th ki m soát trong các l nh v c: ho ch đ nh, t ch c mua và tri n khai, phân ph i và h tr , giám sát
- Các chu n m c ki m toán Hoa K : SAS 78 n m 1995 và SAS 94 n m 2001: chuy n sang s d ng báo cáo COSO làm n n t ng đánh giá h th ng ki m soát n i b trong ki m toán đ c l p v ki m toán báo cáo tài chính và nh h ng
c a công ngh thông tin đ n vi c xem xét ki m soát n i b trong báo cáo tài chính
- y ban Basel đ a ra báo cáo Basel 1998 v vi c v n d ng ki m soát n i
b c a COSO vào h th ng ngân hàng và các t ch c tín d ng H không m r ng thêm ph m vi ra các ngành khác mà ch đi sâu v l nh v c ngân hàng
- H th ng đánh giá r i ro doanh nghi p (ERM 2001: Enterprise Risk Management Framework): dành cho công tác qu n tr và nêu lên các nhân t c u thành: Môi tr ng n i b , thi t l p m c tiêu, nh n di n s ki n, đánh giá r i ro, đ i phó r i ro, các ho t đ ng ki m soát, thông tin truy n thông và giám sát
1.1.2 Khái ni m v ki m soát n i b :
N m 1992, INTOSAI c ng đã đ a ra đ nh ngh a v ki m soát n i b : Ki m soát n i b là m t quá trình x lý toàn b đ c th c hi n b i nhà qu n lý và các cá nhân trong t ch c, đ c thi t k đ phát hi n các r i ro và cung c p đ m b o h p
lý đ đ t đ c nhi m v c a t ch c, v i nh ng m c tiêu: th c hi n ho t đ ng m t cách có k c ng, có đ o đ c, có tính kinh t , hi u qu và thích h p; th c hi n đúng trách nhi m; Tuân th theo lu t pháp hi n hành, các nguyên t c, quy đ nh; B o
v các ngu n l c ch ng th t thoát, s d ng sai m c đích và t n th t
1.1.3 S phát tri n ki m soát n i b trong khu v c công
Nhi u công b chính th c v ki m soát n i b đ c áp d ng cho các c quan hành chính M và Canada:
Trang 19- GAO 1999 (United States General Accounting Office): Chu n m c v
ki m toán c a T ng k toán Nhà n c Hoa K đ c p đ n v n đ KSNB đ c thù trong t ch c HCSN V i nh ng y u t : các quy đ nh v môi tr ng ki m soát, đánh giá r i ro, các ho t đ ng ki m soát, thông tin và truy n thông, giám sát
- INTOSAI (International Organization of Supreme Audit Institutions): T
ch c qu c t các c quan ki m toán t i cao g m 178 thành viên đã ban hành các quy t c v đ o đ c ngh nghi p và chu n m c k toán n 1992 INTOSAI đã đ a
ra h ng d n v chu n m c, đ c p đ n vi c phát tri n các chu n m c, h tr th c
hi n và đánh giá ki m soát n i b N m 2001, INTOSAI 1992 đã đ c b sung thêm các chu n m c v ki m soát n i b cho phù h p v i các đ i t ng v i s phát tri n, g n đây trong ki m soát n i b đã tích h p các lý lu n chung v ki m soát n i
b c a báo cáo COSO đã đ a ra đ nh ngh a: Ki m soát n i b là m t quá trình b chi ph i b i ng i qu n lý và các nhân viên c a đ n v , đ c thi t k đ cung c p
m t s đ m b o h p lý nh m đ t đ c các m c tiêu: S h u hi u và hi u qu c a
ho t đ ng; s tin c y c a báo cáo tài chính; s tuân th v các lu t l và quy đ nh
Ki m soát n i b không ph i là m t s ki n hay tình hu ng, mà là m t chu i các ho t đ ng trên di n r ng trong đ n v Ki m soát n i b c ng th hi n tín
h u hi u khi đ c xây d ng nh m t ph n c b n trong ho t đ ng c a đ n v ch không ph i là m t s b sung cho các ho t đ ng ho c là m t gánh n ng b áp đ t
b i nh ng c quan qu n lý hay các th t c hành chính, y u t giúp đ n v đ t đ c
m c tiêu qu n lý c a mình
m b o tính h p lý: nh ng h n ch ti m tàng trong h th ng ki m soát n i
b nh : sai l m c a con ng i, s thông đ ng c a các cá nhân, s l m quy n c a
ng i qu n lý và do m i quan h gi a l i ích và chi phí thi t l p h th ng KSNB
M c tiêu: m i đ n v luôn đ t ra m c đ ph n đ u đ t m c tiêu chung và
m c tiêu riêng cho t ng l nh v c ho t đ ng Nhóm m c tiêu v ho t đ ng: nh n
m nh đ n s h u hi u và hi u qu c a vi c s d ng các ngu n l c; Nhóm m c tiêu
v báo cáo tài chính: đ n v ph i đ m b o tính trung th c và đáng tin c y trong báo cáo c a mình; Nhóm m c tiêu v s tuân th : tuân th các quy đ nh, lu t l chung
Trang 20Các nhóm m c tiêu trên ch mang tính ch t t ng đ i vì m t m c tiêu c th có th liên quan đ n m t s y u t Theo tài li u báo cáo c a COSO 1992 thì m t h th ng
ki m soát n i b bao g m 5 b ph n có m i quan h ch t ch v i nhau: Môi tr ng
ki m soát, đánh giá r i ro, ho t đ ng ki m soát, thông tin và truy n thông, giám sát
M c tiêu c a ki m soát n i b đ c nh n m nh h n so v i báo cáo COSO
và h ng d n 1992, khía c nh giá tr đ o đ c ng n ch n, phát hi n s gian trá và tham nh ng trong khu v c công Ngân sách nhà n c đ c phân b r ng rãi đ đ m
b o ngu n ngân sách s d ng đúng m c đích, tài s n s d ng không b th t thoát và lãng phí òi h i c n đ c ki m soát đ b o v ngu n l c là r t quan tr ng đ i v i khu v c công; nh n m nh đ n các thông tin phi tài chính, vi c s d ng r ng rãi c a
h th ng thông tin ngày càng t ng trong các t ch c nhà n c, t đó vi c ki m soát
b ng công ngh thông tin ngày càng tr nên quan tr ng
Hai nhóm chu n m c v ki m soát n i b đ c INTOSAI đ a ra chu n
m c chung (g m các quy đ nh v b o đ m h p lý, tinh th n tuân th , n ng l c và
ph m ch t, m c tiêu ki m soát và giám sát); chu n m c c th đi vào các quy đ nh
v t ch c h s , tài li u, ghi chép k p th i đúng đ n các nghi p v , phân chia trách nhi m, ti p c n, báo cáo v ngu n l c và s sách đ m b o h p lý, trung th c
T ng t nh báo cáo COSO thì INTOSAI đ a ra n m y u t c a ki m soát
n i b g m: môi tr ng ki m soát, đánh giá r i ro, các ho t đ ng ki m soát, thông tin - truy n thông và giám sát Nh ng v chi ti t c ng có m t s khác bi t nh t đ nh, nên xem xét nh ng y u t ki m soát n i b mà INTOSAI đã đ a ra:
- Môi tr ng ki m soát: t o nên m t n n p k c ng, đ o đ c và c c u cho t ch c, nh h ng đ n ý th c ki m soát c a nhân viên, g m m t s nhân t :
+ S liêm chính và giá tr đ o đ c cá nhân, chuyên môn c a nhà qu n lý và
đ i ng nhân viên: s liêm chính và tôn tr ng giá tr đ o đ c c a nhà lãnh đ o và
đ i ng nhân viên đ c xác đ nh thái đ c x chu n m c trong công vi c c a h
Vi c tôn tr ng đ o đ c th hi n qua t t c các cá nhân, m i cá nhân ph i tuân th các đi u l , nh ng quy đ nh và đ o đ c v cách th c ng x c a nhân viên
Trang 21+ N ng l c nhân viên: bao g m trình đ hi u bi t v k n ng làm vi c đ
+ Tri t lý qu n lý và phong cách lãnh đ o: th hi n qua cá tính, t cách và thái đ c a nhà qu n lý khi lãnh đ o đi u hành đ n v N u ng i lãnh đ o cho r ng KSNB là công vi c quan tr ng thì nh ng thành viên khác trong t ch c s c m nh n
đ c T đó, s t n t y v i đ n v xây d ng h th ng KSNB t t, bi u hi n qua
nh ng quy đ nh đ o đ c ng x đ n v Ng c l i, n u các nhân viên cho r ng
ki m soát n i b không quan tr ng, lãnh đ o ch a quan tâm đúng m c đ n KSNB
ch mang tính hình th c ch không có ý ngh a th c s , không giúp cho nhà qu n lý
n m b t thông tin c n thi t và s d n đ n m c tiêu, nhi m v chung không đ t
+ C c u t ch c: s phân chia quy n h n, trách nhi m, h th ng báo cáo phù h p và b ph n ki m soát n i b Ki m soát n i b ph i đ c l p v i các đ i
t ng ki m toán và báo cáo tr c ti p đ n ng i qu n lý trong đ n v
+ Chính sách nhân s : g m vi c tuy n d ng, hu n luy n, giáo d c, đánh giá, quan sát, b nhi m, khen th ng hay k lu t đ i v i nhân viên
- ánh giá r i ro: ghi nh n các s ki n quan tr ng đe h a còn tìm n làm
nh h ng đ n m c tiêu, nhi m v chung c a đ n v Nên nh n d ng r i ro là r t quan tr ng, nó không ch liên quan đ n nh ng đe d a c a r i ro mà còn liên quan
đ n s phân chia trách nhi m và ngu n l c đ i phó r i ro Vi c phân tích đánh giá
r i ro nh m thu h p ph m vi r i ro, ch ch p nh n nh ng r i ro ch y u và giúp cho nhà qu n lý có th đ a ra bi n pháp x lý phù h p tình hình hi n tr ng c a đ n v
+ Nh n d ng r i ro: bao g m r i ro t bên trong hay r i ro t bên ngoài, r i
ro nhóm ho t đ ng R i ro đ c xem xét liên t c trong su t quá trình ho t đ ng c a
Trang 22đ n v khu v c công thì các c quan Nhà n c ph i qu n tr r i ro nh h ng
đ n m c tiêu, ch tiêu giao trong k ho ch cho đ n v c p d i th c hi n
+ ánh giá r i ro: ng v i m i lo i r i ro ph i đ c xem xét đánh giá có h
th ng, xây d ng các tiêu chí đánh giá r i ro c th , s p x p l i các r i ro tr c sau
có th x y ra Nhà qu n lý xây d ng, đ a ra k sách qu n tr , đ i phó v i r i ro
+ a ra các bi n pháp đ i phó c n thi t: g m phân tán r i ro, ch p nh n
r i ro, tránh né r i ro và x lý h n ch r i ro a s khi các r i ro x y ra ph i đ c
x lý h n ch và đ n v duy trì ki m soát n i b đ đ a ra bi n pháp x lý h p lý
m i liên h gi a l i ích và chi phí Trong đi u ki n kinh t , chính sách, pháp lu t
c a nhà n c quy đ nh có thay đ i, ho c ng d ng công ngh thì làm cho r i ro thay
đ i theo nên c n ph i có bi n pháp đi u ch nh r i ro cho h p lý theo t ng th i đi m
- Ho t đ ng ki m soát: là nh ng chính sách, th t c đ i phó r i ro đ đ m
b o đ t đ c m c tiêu, nhi m v Mu n đ t đ c hi u qu thì ho t đ ng ki m soát
ph i đ m b o phù h p, nh t quán gi a các th i k , có hi u qu , d hi u đ c, đáng tin c y và liên h tr c ti p đ n m c tiêu ki m soát Vi c ki m soát ph i đ c th c
hi n xuyên su t nh m ng n ng a và phát hi n r i ro Th t c ki m soát phát hi n và phòng ng a thông th ng là ph i h p các ho t đ ng ki m soát đ h n ch , b sung
l n nhau gi a các th t c ki m soát, bi u hi n đánh giá qua m t s nhân t :
+ Th t c phân quy n và xét duy t: Các nghi p v th c hi n b i ng i
đ c y quy n theo trách nhi m và ph m vi Vi c y quy n là hình th c đ đ m
b o r ng ch có m t s nghi p v có th c m i đ c phê duy t theo ý c a lãnh đ o
y quy n ph i đ c công b rõ ràng, đi u ki n b ng các tài li u ch ng th c
+ Phân chia trách nhi m: đ gi m r i ro, sai xót, lãng phí, nh ng hành đ ng
c ý làm sai và r i ro không ng n ng a đ c thì không m t b ph n hay cá nhân nào đ c giao m t công vi c t lúc kh i đ u cho đ n lúc k t thúc Trách nhi m ph i
đ c giao cho t ng b ph n t ng góc đ khác nhau trong m t h th ng t ch c
đ n v cho t ng cá nhân c th nh m đ m b o s ki m tra có hi u qu Nh ng trách nhi m ch y u: y quy n, phê chu n, ghi chép, x lý và đánh giá nghi p v C ng
c n chú ý đ n s thông đ ng thì tính hi u qu c a ki m soát n i b s b làm gi m
Trang 23đi ho c nguy h i đ n t ch c Nh ng đ n v có mô hình t ch c đ n v v i quy mô
nh , nhân viên ít thì vi c phân chia trách nhi m khó th c hi n, đa s ph i kiêm nhi m thêm Vì th , ng i lãnh đ o ph i nh n bi t đ c r i ro và bù đ p r i ro b ng các bi n pháp ki m soát nh : hoán đ i v trí c a nhân trong m t th i gian, không đ
m t nhân viên qu n lý chuyên môn đó v i th i gian dài
+ Ki m soát vi c ti p c n tài s n và s sách: đ c gi i h n trong nh ng cá nhân đ c giao trách nhi m b o qu n ho c s d ng tài s n Trách nhi m c a ng i
b o qu n tài s n th hi n qua ch ng t , ghi chép s sách, h n ch làm gi m r i ro
l m d ng ho c làm th t thoát tài s n c a Nhà n c M c đ gi i h n tùy thu c vào
r i ro th t thoát tài s n và ph i đ c xem xét đ nh k
+ Ki m tra: Các s ki n và nghi p v khi tác nghi p ph i đ c ki m tra
tr c và sau khi x lý
+ i chi u: s sách đ c đ i chi u v i các ch ng t h p lý theo đ nh k + Rà soát vi c th c hi n các ho t đ ng: d a trên m t lo t các chu n m c nguyên t c c b n, đánh giá hi u qu và tính h u hi u Khi có ho t đ ng không phù
h p v i m c tiêu, thì c n ph i rà soát l i đ đ a ra c i ti n c n thi t
+ Rà soát s đi u hành, x lý và ho t đ ng: đ nh k nên đ c rà soát đ
đ m b o các ho t đ ng tuân th nguyên t c, chính sách, th t c
+ Giám sát nhân viên: Ng i giám sát ph i cung c p thông tin cho nhân viên nh ng h ng d n c n thi t và hu n luy n h đ tránh sai xót, lãng phí và hành
đ ng sai trái s đ c gi m thi u và t đó giúp cho nhà qu n lý n m b t thông tin và
đ a ra sách l c đ đ t m c tiêu chung Càng giám sát k thì m c tiêu c a đ n v s
đ c th c hi n nh giao vi c, soát xét, và ch p thu n công vi c c a nhân viên: S thông báo rõ ràng, ngh a v trách nhi m giao cho m i cá nhân; ánh giá có h
th ng công vi c c a m i cá nhân trong ph m vi phân công; Ch p thu n công vi c theo nh ng tiêu chu n đ đ m b o công vi c
- Thông tin - truy n thông: r t c n thi t đ th c hi n m c tiêu
+ Thông tin: đ m b o thông tin thích h p và đáng tin c y thì thông tin
ph i đ c ghi chép k p th i, phân lo i đúng đ n các nghi p v và s ki n, đ c
Trang 24chuy n qua d i d ng nh ng bi u m u mà nhân viên chuyên môn th c hi n ki m soát n i b Nhà qu n lý khi ra quy t đ nh có b nh h ng b i các thông tin mang tính thích h p, k p th i chính xác mà có th s d ng đ c
+ Truy n thông: là vi c cung c p thông tin t c p trên xu ng c p d i ho c
ng c l i hay gi a các b ph n chuyên môn cung c p thông tin
- Giám sát: h th ng ki m soát n i b luôn ph i đ c giám sát th ng xuyên, đ nh k ho c k t h p c hai đ đánh giá ch t l ng ho t đ ng c a h th ng theo chu i th i gian, giám sát ph i đ c th c hi n đ đ a ra ph ng th c giám sát
h u hi u nh t ng v i t ng đ n v
+ Giám sát th ng xuyên: đ c thi t l p cho các đ n v ho t đ ng thông
th ng, k c nh ng ho t đ ng giám sát và qu n lý mang tính ch t đ nh k ngay trong quá trình th c hi n c a các nhân viên trên t t c các y u t c a ki m soát n i
b liên quan đ n vi c ng n ch n và phát hi n t t c nh ng hi n t ng vi ph m lu t, không ti t ki m, nh ng y u kém ho t đ ng thi u hi u qu c a h th ng
+ Giám sát đ nh k : Ph m vi và t n su t ph thu c vào s đánh giá m c đ
r i ro và hi u qu c a th t c giám sát th ng xuyên Giám sát bao quát toàn b
vi c đánh giá hi u qu c a h th ng ki m soát n i b và đ m b o ki m soát n i b
đ t k t qu mong mu n d a trên các ph ng pháp và th t c đã đ a ra Ph i xem xét phát hi n ki m toán và các ki n ngh c a ki m toán viên đ th c hi n đ c h u
hi u T đó, các y u kém v h th ng ki m soát n i b ph i đ c báo cáo cho ng i
H th ng thông tin là t p h p các y u t có m i quan h tác đ ng l n nhau
nh m h tr cho quá trình qu n lý và đi u hành c a ng i lãnh đ o H th ng thông tin là m t h th ng mà m c tiêu t n t i c a nó là cung c p thông tin ph c v cho
Trang 25ho t đ ng c a con ng i trong m t t ch c, qu n lý có máy tính tham gia, d a trên công ngh thông tin đ đáp ng nhanh v i yêu c u qu n lý
- “Công ngh thông tin: (Information Technology) là t p h p các ph ng pháp khoa h c, các ph ng ti n và công c k thu t hi n đ i - ch y u là k thu t máy tính và vi n thông - nh m t ch c khai thác và s d ng có hi u qu các ngu n tài nguyên thông tin r t phong phú và ti m n ng trong m i l nh v c ho t đ ng c a con ng i và xã h i”2
1.1.4.2 Thành ph n c a công ngh thông tin 3
- K thu t (Technoware - T): bao g m các máy móc thi t b D a vào máy móc, thi t b , ph ng ti n mà con ng i t ng đ c s c m nh c b p và trí tu trong
ho t đ ng s n xu t
- Con ng i (Humanware - H): Bao g m ki n th c, kinh nghi m, k n ng do
h c h i, tích lu đ c trong quá trình ho t đ ng, nó c ng bao g m các t ch t c a con ng i nh tính sáng t o, s khôn ngoan, kh n ng ph i h p, đ o đ c lao đ ng
- Thông tin (Inforware - I): Bao g m các d li u v ph n k thu t, v con
ng i và t ch c Các thông s v đ c tính c a thi t b , s li u v v n hành thi t b ,
đ duy trì và b o d ng, d li u đ nâng cao và d li u đ thi t k các b ph n c a
ph n k thu t Thành ph n thông tin bi u hi n các tri th c đ c tích lu trong công ngh , nó giúp tr l i câu h i "làm cái gì" và "làm nh th nào"
- T ch c (Orgawaer - O): là c c u t ch c, th m quy n trách nhi m, m i liên h , s ph i h p, liên k t trong qu n lý và đi u hành
C u thành m t h th ng thông tin g m 6 thành ph n: H t ng k thu t; Ph n
m m ng d ng; C s d li u; Nhân s ; Quy trình; T ch c và quy ch H t ng k thu t và ph n m m ng d ng đ c coi là các công c h tr , các thành ph n còn l i
đ c phát sinh t chính b máy c quan nhà n c, vì th đ tri n khai ng d ng
2
Theo Ngh quy t Chính ph 49/CP ngày 04/08/1993 Chính ph Vi t Nam
3 Bách khoa toàn th m Wikipedia
Trang 26công ngh thông tin hay xây d ng 1 h th ng thông tin ph thu c ch y u là n i b
- Thông tin cung c p: nhanh chóng, không b mâu thu n d li u; báo cáo có
th do chính ng i s d ng l p n u đ c phép truy c p d li u không c n theo m u
đ nh s n Giúp ng i lãnh đ o có bi n pháp x lý khi phát hi n sai xót, gian l n
- Thao tác: ch c n l u tr d li u ban đ u khi thao tác th c hi n nghi p v
- Ki m soát đ c các ho t đ ng nghi p v , đ a ra quy t đ nh x lý k p th i
- Nguyên t c ghi chép: th hi n c u trúc th c th , tránh trùng l p
1.1.4.4 Vai trò c a h th ng thông tin trong ho t đ ng KSNB
Thông tin có vai trò r t quan tr ng đ i v i ng i lãnh đ o, qu n lý trong
m i t ch c ho t đ ng đ hoàn thành các m c tiêu ng n h n, trung h n và dài h n Nhà lãnh đ o và qu n lý đòi h i thông tin ph i chính xác và k p th i đ đ ra các quy t đ nh đúng đ n, đem l i hi u qu trong các ho t đ ng N u không có thông tin chính xác, đ y đ , k p th i đ ph c v vi c, qu n lý, đi u hành thì tình hu ng m t
kh n ng ki m soát, m t kh n ng đi u khi n có th x y ra và s đem l i t n th t
H th ng thông tin qu n lý cung c p thông tin cho công tác qu n lý, bao
g m con ng i, thi t b và quy trình thu th p, phân tích, đánh giá và phân ph i
nh ng thông tin c n thi t, k p th i, chính xác cho nh ng ng i so n th o các quy t
đ nh trong t ch c Thông tin qu n lý có th l y t bên trong t ch c ho c t bên ngoài t ch c Thông tin qu n lý g m: h th ng ghi chép n i b , h th ng tình báo,
h th ng nghiên c u thông tin, h th ng h tr quy t đ nh Thông tin n i b t i t
ch c th ng đ c l y t các báo cáo, s sách c a t ch c Thông tin bên ngoài có
th l y t đ i tác, đ i th c nh tranh, t ch c có liên quan, các nhà cung c p, Chính
ph
Trang 27H th ng thông tin qu n lý cung c p các thông tin c n thi t ph c v cho
vi c qu n lý đi u hành Thành ph n chi m v trí quan tr ng trong h th ng thông tin
qu n lý là m t c s d li u h p nh t H th ng thông tin qu n lý có th h tr cho nhi u l nh v c ch c n ng khác nhau và có th cung c p cho các nhà qu n lý công c
và kh n ng d dàng truy c p thông tin Công ngh thông tin góp ph n t o ra n ng
su t x lý, l u tr , phân ph i thông tin ngày m t cao, nên tích c c s d ng công ngh thông tin
H th ng ki m soát n i b góc đ c a m t ng i làm thi t k h th ng thì
có th vi tính hoá đ c nh ng v n đ đây l i ch y u liên quan đ n nhân t con
ng i trong quá trình thi t l p HTKSNB H th ng k toán là m t b ph n c u thành c a HTKSNB nên vi c th c hi n các công vi c k toán b ng máy chính là
m t ph n nào đó v n d ng CNTT vào h th ng KSNB
các t ch c có quy mô l n, ph m vi ho t đ ng r ng ngoài h th ng k toán ra, h v n d ng r t nhi u CNTT làm công c th c hi n ch c n ng c a h th ng
ki m soát, h th ng qu n lý và phân tích hi u qu lao đ ng c a nhân viên ây là b
ph n c a h th ng KSNB, th c hi n các ch c n ng ki m soát khác nhau M c tiêu chính là thi t k HTKSNB trong môi tr ng x lý b ng máy vi tính Vi c v n d ng nguyên t c máy móc trong thi t k th t c ki m soát khi quy t đ nh làm h th ng KSNB trong môi tr ng tin h c là r t có l i, h th ng c s d li u t p trung
ng d ng công ngh thông tin trong qu n lý quy trình công vi c và h tr
x lý nghi p v đ c xây d ng m c đ nh trong h th ng g m quy trình công vi c,
n i dung th c hi n, th i gian quy đ nh cho t ng công đo n; bi u m u đ c k t xu t
t đ ng mang tính th ng nh t, chu n hóa không ph thu c vào ý ch quan c a
nh ng ng i tham gia trong quy trình; Ti n trình công vi c s t đ ng đ c ghi
nh n và t đ ng k t xu t ra các k t qu d i hình th c bi u m u ho c các b ng t ng
h p b t c th i đi m nào, b t c v trí nào khi có quy n truy c p là có th tra c u
đ c thông tin chi ti t ho c t ng h p v i nhi u chi u, nhi u d ki n khác nhau, giúp chuyên viên n m đ c kh i l ng và th i gian th c hi n công vi c mình đang
Trang 28đ m trách, giúp lãnh đ o các c p n m đ c k t qu th c hi n công vi c chi ti t đ n
t ng chuyên viên, t ng phòng ban, b ph n và c b máy qu n lý
H th ng ki m soát n i b có nhi m v tìm hi u h th ng qu n lý c a đ n
v, bao g m c nh ng ho t đ ng chính th c ho c không chính th c, nh m đ a ra quy đ nh, ki m soát n i b đ h tr cho giám đ c, giám sát m i ho t đ ng, đ m
b o nhân viên th c hi n đúng n i quy, quy ch
1.1.5 Thi t l p h th ng ki m soát n i b hi u qu
Các nhà qu n lý có trách nhi m thành l p, đi u hành và giám sát h th ng
ki m soát n i b sao cho phù h p v i m c tiêu c a đ n v Xây d ng m t môi
tr ng v n hóa chú tr ng đ n s liêm chính, đ o đ c ngh nghi p cùng v i nh ng quy đ nh rõ ràng v trách nhi m, quy n h n và quy n l i; xác đ nh rõ các ho t đ ng
ti m n nguy c r i ro cao; b t k thành viên nào c ng ph i tuân th h th ng ki m soát n i b ; quy đ nh rõ ràng trách nhi m ki m tra và giám sát; ti n hành đ nh k các bi n pháp ki m tra đ c l p
Ngoài vi c thi t l p các quy ch ki m soát ngang, d c hay ki m tra chéo
gi a h th ng các phòng ban, còn l p thêm phòng ki m tra ki m toán n i b và m t ban ki m soát v i nhi m v phát hi n nh ng sai xót c a ban đi u hành, ki m tra các
h p đ ng có đúng th t c, đ đi u ki n, ki m tra kho qu đ bi t ti n có b chi m
d ng không, nh m ng n ng a đ n m c th p nh t nh ng r i ro Ban giám đ c có trách nhi m thành l p, đi u hành và ki m soát h th ng ki m soát n i b phù h p
v i m c tiêu
Các quy trình ho t đ ng và ki m soát n i b đ c v n b n hóa rõ ràng và
đ c truy n đ t r ng rãi trong n i b t ch c Xác đ nh rõ các ho t đ ng ti m n nguy c r i ro cao M i ho t đ ng quan tr ng ph i đ c ghi l i b ng v n b n B t
k thành viên nào c a t ch c c ng ph i tuân th h th ng ki m soát n i b Quy
đ nh rõ ràng trách nhi m ki m tra và giám sát Ti n hành đ nh k các bi n pháp
ki m tra đ c l p, đ nh k ki m tra nâng cao hi u qu
1.2 Gi i thi u s l c v t ch c B o hi m xã h i
1.2.1 Khái ni m b o hi m xã h i
Trang 29ph i nh ng bi n c r i ro, s ki n b o hi m làm suy gi m s c kh e, m t kh n ng lao đ ng, m t vi c làm, h t tu i lao đ ng, ch t; g n li n v i quá trình t o l p và s
d ng qu b o hi m xã h i
1.2.2 H th ng các ch đ BHXH
1.2.2.1 H th ng an sinh xã h i Vi t Nam: có th đ c coi là 4 tr c t:
- BHXH đ c coi là tr c t quan tr ng nh t, t n t i v nh vi n cùng m t
qu c gia, dân t c trong h th ng b o đ m xã h i, đem l i m t ngu n thu nh p n
đ nh đ thay th ho c bù đ p trong tr ng h p thu nh p c a ng i lao đ ng b gi m,
b gián đo n ho c m t h n
- u đãi xã h i là s đãi ng đ c bi t v v t ch t và tinh th n c a nhà n c
và c a xã h i đ i v i nh ng ng i đã c ng hi n công lao, s c l c to l n cho xã h i, cho đ t n c
- C u tr xã h i đ c hi u là s giúp đ c a xã h i và c a nhà n c đ i v i
m i thành viên c a xã h i khi h g p ph i r i ro, nghèo đói, thiên tai, h a ho n,
b nh t t, neo đ n, không đ kh n ng đ t lo cu c s ng t i thi u, nh m t o đi u
ki n cho h v t qua s nghèo khó, v n lên đ m b o đ c m c s ng
- Phúc l i xã h i đ c hi u là s đáp ng nhu c u, l i ích v kinh t và v n hóa cho t t c m i thành viên trong xã h i; đ h n ch s cách bi t gi a nh ng vùng, gi a các t ng l p dân c có thu nh p và đi u ki n s ng cao, th p khác nhau
1.2.2.2 Các ch đ BHXH: hi n nay bao g m 5 ch đ :
- Ch đ m đau: Ng i lao đ ng làm vi c trong đi u ki n bình th ng, đ c
ngh 30 ngày n u đóng BHXH d i 15 n m; 40 ngày n u đóng BHXH d i 30 n m;
4
Ch ng 1 đi u 3 c a lu t B o hi m xã h i, Lu t s 71/2006/QH11
Trang 3060 ngày n u đóng BHXH t 30 n m tr lên Tr ng h p làm ngh ho c công vi c
n ng nh c, đ c h i thì đ c ngh t ng thêm 10 ngày t ng ng M c h ng tr c p m đau t i đa là 75% ti n l ng tháng
- Ch đ thai s n: Ng i lao đ ng làm vi c đi u ki n bình th ng, đ c
ngh 4 tháng; n u làm vi c n ng nh c, đ c h i thì đ c ngh 5 tháng Tr ng h p sinh đôi tr lên, t con th 2 tr đi, c m i con đ c ngh thêm 1 tháng M c h ng tr c p
b ng 100% ti n l ng tháng
- Ch đ tai n n lao đ ng - b nh ngh nghi p: Tr c p m t l n: Ng i lao
đ ng b suy gi m kh n ng lao đ ng t 5 % đ n 30% thì đ c h ng tr c p m t l n
v i m c: suy gi m 5% thì đ c h ng 5 tháng l ng t i thi u chung, sau đó c suy
gi m thêm 1% thì đ c h ng thêm 0,5 tháng l ng t i thi u chung và c ng thêm 0,3 tháng ti n l ng đóng BHXH c a tháng li n k tr c khi ngh vi c đ đi u tr cho m i
n m đóng BHXH; Tr c p hàng tháng: Ng i lao đ ng b suy gi m kh n ng lao đ ng
t 31% tr lên thì đ c h ng tr c p h ng tháng v i m c: suy gi m 31% thì đ c
h ng b ng 30% m c l ng t i thi u chung, sau đó c suy gi m thêm 1% thì đ c
h ng thêm 2% m c l ng t i thi u chung và c ng thêm 0,3% m c ti n l ng đóng BHXH c a tháng li n k tr c khi ngh vi c đ đi u tr cho m i n m đóng BHXH
- Ch đ h u trí: i u ki n h ng ch đ h u trí: Có đ 20 n m đóng BHXH,
đi u ki n lao đ ng bình th ng nam đ 60 tu i, n đ 55 tu i Tuy nhiên, n u làm
vi c môi tr ng n ng nh c, đ c h i thì nam t đ 55 - 60 tu i và n t đ 50 - 55
tu i thì đ c h ng ch đ h u trí Tr ng h p ng i lao đ ng b suy gi m kh n ng lao đ ng t 61% tr lên, thì nam đ 50 tu i, n đ 45 tu i c ng đ c h ng ch đ
h u trí v i m c h ng th p h n M c l ng h u: T i đa là 75% ti n l ng tháng bình quân 5 n m tr c khi có Lu t BHXH và là 10 n m k t ngày 01/01/2007 Tính t l
h ng: 15 n m đóng BHXH, m i n m 3%, sau đó c m i n m đóng thêm thì đ c tính thêm 2% đ i v i nam, 3% đ i v i n
- Ch đ t tu t: Ti n mai táng phí: 10 tháng l ng t i thi u chung; Tr c p
hàng tháng: S ng i đ c h ng tr c p (con; v ho c ch ng; b , m đ ho c nuôi)
t i đa là 4 ng i; m c tr c p b ng 50% m c ti n l ng t i thi u chung, tr ng h p
Trang 31không có ng i nuôi d ng tr c ti p thì m c tr c p b ng 70%; Tr c p m t l n: Th c
hi n trong tr ng h p không có ng i thân h ng th ng xuyên; i v i ng i đang làm vi c ch t, c m i n m đóng BHXH h ng 1,5 tháng l ng đóng BHXH; i v i
ng i đang h ng l ng h u ch t, m c h ng t i đa là 48 tháng, m c h ng t i thi u
là 3 tháng l ng h u đang h ng tu thu c vào th i đi m ch t sau khi h ng l ng
1.2.3 Qu B o hi m xã h i
1.2.3.1 Khái ni m:
Qu BHXH là m t qu ti n t t p trung, đ c hình thành t đóng góp c a các bên tham gia BHXH và các ngu n thu khác, s d ng đ bù đ p, ho c thay th thu nh p cho ng i tham gia b o hi m khi h g p ph i nh ng bi n c r i ro, s ki n
b o hi m; nh m n đ nh đ i s ng cho h và gia đình h , góp ph n đ m b o an toàn
xã h i và phát tri n kinh t c a đ t n c
Qu BHXH là m t qu ti n t l n, có th i gian t m th i nhàn r i dài, khi s
d ng qu BHXH s tác đ ng đ n h ng v n đ ng các ngu n tài chính trong n n kinh t , góp ph n thúc đ y n n kinh t xã h i phát tri n Vì v y, khi dùng qu BHXH đ đ u t , cung ng v n vào n n kinh t s t o ra nh ng bi n đ i v cung và
c u v n trong n n kinh t , tác đ ng đ n h ng v n đ ng, chuy n d ch các ngu n tài chính trong n n kinh t , làm thay đ i các qu ti n t c a các ch th khác theo các quy lu t c a th tr ng; góp ph n kích thích, thúc đ y n n kinh t xã h i phát tri n
1.2.3.2 c đi m:
- B ph n c u thành và quan tr ng c a chính sách xã h i: Chính sách xã h i
có nhi u n i dung khác nhau: Y t , giáo d c, lao đ ng, vi c làm, xóa đói gi m nghèo, BHYT, BHXH, mang l i s n đ nh cu c s ng cho ng i lao đ ng và gia đình h , có tham gia BHXH khi g p r i ro do m đau, thai s n
- Ng i s d ng lao đ ng ph i có ngh a v và trách nhi m th c hi n đóng BHXH cho ng i lao đ ng
- Ng i lao đ ng đ c bình đ ng v ngh a v và quy n l i đ i v i BHXH, không phân bi t tu i tác, gi i tính, dân t c, tôn giáo t 15 tu i tr lên, ai có quan
h lao đ ng, có thu nh p đ u ph i tham gia b t bu c
Trang 32- Nhà n c qu n lý th ng nh t chính sách BHXH và b máy th c hi n CSXH: S lãnh đ o, ch đ o c a ng v ch tr ng, đ ng l i, v chi n l c; S qu n
lý v mô c a Nhà n c ban hành v chính sách pháp lu t; tuyên truy n ph bi n ch
đ , chính sách pháp lu t v BHXH, v ph m vi đ i t ng và v các ch đ h ng
1.2.4 Vai trò tác d ng c a BHXH
1.2.4.1 Vai trò c a BHXH:
Ho t đ ng BHXH là m t lo i ho t đ ng d ch v công, mang tính xã h i cao, nên BHXH có m t s vai trò quan tr ng:
- BHXH góp ph n n đ nh đ i s ng c a ng i lao đ ng và gia đình khi g p
r i ro mà b gi m thu nh p; góp ph n đ m b o tr t t an ninh xã h i
- BHXH g n bó l i ích gi a ng i lao đ ng và ng i SDL đ i v i Nhà
n c, đó là Nhà n c t o ra công n, vi c làm, thu nh p cho ng i lao đ ng
- BHXH th c hi n phân ph i l i thu nh p đ i v i ng i lao đ ng, góp ph n vào th c hi n công b ng xã h i d i d ng giá tr b ng ti n nh sau:
+ Phân ph i l i thu nh p theo chi u ngang: gi a ng i tr , kh e v i ng i lao đ ng già, m y u; ng i đang làm vi c v i ng i ngh h u; ng i đ c thân và
ng i có thân nhân và gi a nam v i n
+ Phân ph i l i thu nh p theo chi u d c đ c th c hi n gi a ng i có thu
nh p cao v i th p, gi a các khu v c ho t đ ng và s n xu t khác nhau
- Qu BHXH t p trung đ c ngu n tài chính nhàn r i r t l n đ đ u t cho các d án kinh t tr ng đi m c a Nhà n c, góp ph n t ng tr ng kinh t chung, quay l i ph c v ng i lao đ ng và ng i th h ng BHXH C th : tính đ n cu i
n m 2008, BHXH Vi t Nam đã cho NSNN, qu đ u t qu c gia và các ngân hàng
th ng m i Nhà n c vay trên 80.000 t đ ng, đ ph c v phát tri n kinh t
- BHXH góp ph n đ m b o an toàn, n đ nh cho toàn b n n kinh t xã h i Khi có ng i lao đ ng b r i ro thì qu BHXH k p th i h tr , t o đi u ki n cho
ng i lao đ ng nhanh chóng n đ nh cu c s ng và s n xu t
- BHXH làm cho m i quan h gi a ng i lao đ ng, ng i SDL và nhà
n c ngày càng g n bó Ng i SDL tham gia đóng góp vào qu BHXH cho ng i
Trang 33lao đ ng, c ng th y rõ trách nhi m c a mình đ i v i ng i lao đ ng Nhà n c v a tham gia đóng góp, v a đi u hành ho t đ ng c a qu BHXH, đ m b o s công
b ng, bình đ ng cho m i đ i t ng th h ng
- BHXH góp ph n thúc đ y t ng tr ng và phát tri n kinh t c a đ t n c
và th c hi n công b ng xã h i Qu BHXH đ c s d ng đ chi tr các ch đ BHXH cho ng i lao đ ng và gia đình h , ph n nhàn r i đ c đ u t vào các ho t
đ ng s n xu t, kinh doanh đ b o t n và t ng tr ng qu
- BHXH tr c ti p th hi n m c tiêu, lý t ng, b n ch t t t đ p c a ch đ chính tr, xã h i mà ng, Nhà n c và nhân dân đã và đang ph n đ u xây d ng đ t
n c Vi t Nam dân giàu, n c m nh, xã h i công b ng, dân ch , v n minh
1.2.4.2 Các nhân t tác đ ng đ n qu BHXH:
* Xét d i góc đ ch c n ng qu n lý: có hai nhân t tác đ ng đ n qu BHXH: Chính sách, ch đ t o l p và s d ng qu BHXH; T ch c th c hi n các
ph n quan tr ng là s đóng góp c a ng i tham gia b o hi m và ng i SDL
- Các ngu n tài chính v n đ ng làm gi m quy mô qu BHXH Xét theo m c đích s d ng có th chia thành hai nhóm ch y u:
+ Nhóm 1: Ngu n tài chính dùng đ chi tr các ch đ BHXH chi m đ i b
Trang 34và quy đ nh hi n hành; B o v các tài s n, thông tin và các ngu n l c đ m đúng
m c đích đ ch ng th t thoát, lãng phí, l m d ng tài s n c a Nhà n c
Ho t đ ng BHXH c ng d a trên các khuôn kh chu n m c chung v n d ng
đi u ki n c a t ng đ a ph ng, đ n v , nh ng v n đ m b o các y u t :
1.3.1.1 Môi tr ng ki m soát:
Ho t đ ng BHXH thì môi tr ng ki m soát chung v c b n c ng ph n ánh
s c thái chung c a đ n v , t ng đ ng v i các ho t đ ng c a doanh nghi p M t s
đi m khác bi t là ngành ho t đ ng đ c thù, c ng đ m b o các nhân t chung
- S liêm chính và các giá tr đ o đ c: M c tiêu c a ho t đ ng BHXH: theo
mô hình t a thu – t a chi, ch u s qu n lý tr c ti p c a Chính ph và các B ngành liên quan trong th c hi n ch đ BHXH, ho t đ ng s nghi p không kinh doanh,
m c đích cu i cùng an sinh xã h i, phát tri n kinh t , không vì m c tiêu l i nhu n,
mà m c tiêu cu i cùng làm sao đem l i cho ng i lao đ ng, ng i th h ng các
ch đ BHXH gi i quy t đ c ph n nào v kinh t khi h b m t ngu n thu nh p trong công vi c hi n t i Nên công tác c a ng i làm BHXH ph i đ t mình trong
th ph c v , làm n n t ng cho chu n m c đ o đ c ngh nghi p
- Phong cách lãnh đ o và chính sách nhân s : Ng i qu n lý đ a ra quan
đi m m c tiêu rõ ràng trong ho t đ ng, ch y u là ph c v và th c hi n các ch đ BHXH cho ng i lao đ ng, đ m b o đúng ng i đúng vi c B o t n phát tri n qu BHXH, góp ph n n đ nh, phát tri n kinh t a ra nh ng chính sách khen th ng
cá nhân, t ch c đ n v phát hi n đ c nh ng tr ng h p gian l n, sai ph m trong
ph , m t s B , Ban ngành cùng ph i h p tr c ti p ho t đ ng Báo cáo tr c ti p
c ng nh gián ti p giúp vi c đi u hành, ch đ o c a Chính ph nhanh chóng
1.3.1.2 ánh giá r i ro:
Trang 35Ho t đ ng BHXH có m t s r i ro ch y u đ c ghi nh n các ho t đ ng
qu n lý thu chi BHXH C th r i ro t vi c né tránh các thông tin:
- R i ro thu BHXH, thu không đ do các đ n v s d ng lao đ ng không cung c p đ y đ thông tin thu n p BHXH
- R i ro chi BHXH, chi không đúng v i ng i lao đ ng đ c th h ng do khai man, gi m o thông tin đ h ng các ch đ BHXH
- R i ro m t cân đ i ngu n qu BHXH đ đ m b o công tác thu chi BHYT Khi s thu qu BHXH không có s đ u t đ b o t n và phát tri n qu cho
BHXH-t ng lai cùng v i s BHXH-tr BHXH-t giá, BHXH-t ng giá, đi u ch nh BHXH-thu nh p BHXH-thì m i có kh n ng
v Khi đó ng i lao đ ng khi tham gia BHXH l i mu n đ c h ng đ y đ các ch
đ , th m chí m t s cá nhân c ý t o gi h s , cung c p thông tin sai đ h ng ch
đ BHXH Cho nên trong ho t đ ng BHXH ph i có các c ch , chính sách đ ng n
ch n, phát hi n nh ng r i ro t vi c thông đ ng c a ng i làm công tác BHXH và
ng i th h ng chính sách BHXH, góp ph n qu n lý qu an toàn và b o t n qu
Ho t đ ng ki m soát g m nh ng chính sách, nh ng th t c, k thu t và các
c ch đ đ m b o ki m soát đ c các r i ro, bao g m m t s quy trình:
- Phân chia trách nhi m theo nguyên t c b t kiêm nhi m: không đ m t cá nhân n m t t c các ch c n ng c a m t nghi p v : nh xét duy t ch đ , b o qu n tài s n, ghi chép, gi s sách k toán Các b c công vi c khác nhau liên quan đ n
th c hi n m t nghi p v nên phân chia cho các cá nhân, b ph n khác nhau
Trang 36- Ki m soát quá trình x lý thông tin: nh m đ m b o m i ho t đ ng c a đ n
v đ u đ c cho phép và đ c th c hi n đ y đ , chính xác C th ki m soát quá trình th c hi n nghi p v t o d li u, ghi chép, x lý d li u t o thông tin
- B o v tài s n: H n ch ti p c n tài s n, thông tin, ki m kê tài s n, đ i chi u ghi chép v i b ng ch ng th c t , s d ng các thi t b h tr quá trình qu n lý
- Phân tích rà soát: Nh m phát hi n các bi n đ ng b t th ng, đ a ra các xác đ nh nguyên nhân, x lý k p th i
Các ho t đ ng ki m soát khi đ c thi t l p h p lý s h tr tích c c cho
vi c gi m và phòng r i ro Nên BHXH s có ho t đ ng ki m soát đi vào t ng nghi p v đ đ c hi u qu , phù h p v i đ t đi m c a ho t đ ng BHXH
1.3.1.4 Thông tin và truy n thông:
Thông tin lch s c a ng i lao đ ng đ c c p nh t và l u tr ph i mang tính lâu dài i v i ho t đ ng BHXH thì thông tin quan tr ng đ c ti p nh n, truy n t i trên các kênh truy n thông chính th c, rõ ràng cho các c p qu n lý m t
s l nh v c:
- Thông tin v quá trình tham gia BHXH c a m t ng i lao đ ng, quá trình đóng n p c a đ n v s d ng lao đ ng th c hi n nh : s BHXH, th BHYT
- Thông tin v ho t đ ng nh tình hình c p s , th , ph ng th c l u tr , phân b th c hi n các ho t đ ng nghi p v BHXH
- Thông tin v tài chính: tình hình thu BHXH, th c hi n chính sách chi tr
c a ng i đã và đang th h ng t các ngu n chi tr t qu c a Nhà n c
- Thông tin v tính tuân th các quy đ nh, n i quy, quy ch tài chính, các
ch đ , hình th c, lo i hình thu chi
Do tính đ c thù ho t đ ng c a BHXH v i s ph i k t h p c a các B ngành liên quan giúp Chính ph có chính sách qu n lý, đi u hành hi u qu
1.3.1.5 Giám sát: đánh giá ch t l ng các thành ph n khác c a h th ng
ki m soát n i b , đi u ch nh phù h p th ng xuyên và đ nh k
- Giám sát th ng xuyên: thông qua vi c thu th p thông tin, ki m tra, đi u
chnh x lý k p th i các ho t đ ng nh : thông tin ph n h i t nhân viên v c s v t
Trang 37ch t, thi t b t ng i tham gia BHXH đ i v i nhân viên chính sách BHXH, ph n
h i t ngoài đ i v i ho t đ ng thu chi c a ngành BHXH
- Giám sát đ nh k : có k ho ch ki m tra, đ i chi u trên m i m t ho t đ ng BHXH v i các c quan có th m quy n c a Nhà n c
1.3.2 M c tiêu các ho t đ ng ki m soát trong các nghi p v c b n c a BHXH
Ho t đ ng ch y u và quan tr ng nh t c a BHXH bao g m b n ho t đ ng
c b n nh t là ho t đ ng qu n lý thu BHXH, qu n lý chi BHXH, qu n lý chi ho t
đ ng b máy qu n lý và qu n lý ho t đ ng đ u t qu BHXH Nên ho t đ ng ki m soát c b n c a BHXH ch y u đi vào các l nh v c này
1.3.2.1 Ki m soát đ i v i nghi p v qu n lý thu BHXH:
Qu n lý đ y đ , chính xác, c p nh t k p th i ng i tham gia BHXH và qu
ti n l ng làm c s n p BHXH, v n b n liên quan: Quy t đ nh s 815/Q -BHXH ngày 6/6/2007 c a BHXH Vi t Nam quy đ nh v h s đ i v i ng i lao đ ng tham gia BHXH; Quy t đ nh s 902/Q -BHXH ngày 26/6/2007 BHXH Vi t Nam quy
đ nh v qu n lý thu BHXH, BHYT b t bu c; Quy t đ nh s 1333/Q -BHXH ngày 21/02/2008 s a đ i, b sung m t s đi u c a Quy t đ nh s 902
1.3.2.2 Ki m soát đ i v i nghi p v qu n lý chi BHXH:
Qu n lý chi BHXH nh m gi i quy t các chính sách BHXH và chi tr k p
th i, chính xác, đúng đ i t ng, t n tay cho ng i đ c h ng Nh m m c tiêu an toàn, chính xác đ ng th i tránh th t thoát qu BHXH M t s v n b n hi n có liên quan đ n th c hi n chi tr các ch đ BHXH: Quy t đ nh s 51/2007/Q -BTC ngày 22/6/2007 c a B Tài chính ban hành Ch đ k toán BHXH Công v n s 4388/BHXH-C CS ngày 26/11/2007 c a B o hi m xã h i Vi t Nam th c hi n di chuy n h s h ng l ng h u, tr c p BHXH hàng tháng
1.3.2.3 Ki m soát đ i v i ho t đ ng chi qu n lý b máy:
T ch c th c hi n t t các ch tr ng chính sách, nh ng quy đ nh v chi
ho t đ ng th ng xuyên c a b máy qu n lý theo Quy t đ nh s 41/2007/Q -TTg ngày 29/03/2007 c a Th t ng Chính ph v qu n lý tài chính đ i v i BHXH Vi t
Trang 38Nam và Thông t s 58/2007/TT-BTC ngày 12/06/2007 c a B tài chính h ng
d n qu n lý tài chính đ i v i BHXH Vi t Nam
1.3.2.4 Ki m soát đ i v i nghi p v qu n lý đ u t qu BHXH:
S d ng có m c đích qu BHXH nhàn r i đ đ u t vào các l nh v c đ u t
an toàn có kh n ng thu đ c l i nhu n trong t ng lai ng th i c ng là ngu n
v n c b n giúp cho Chính ph ho ch đ nh tình hình phát tri n kinh t - xã h i c a
đ t n c i v i nghi p v qu n lý đ u t t ng tr ng qu BHXH ch th c hi n BHXH Vi t Nam, BHXH các t nh hi n ch a th c hi n lo i hình đ u t qu BHXH
1.3.3 Ki m soát n i b trong môi tr ng th công c a BHXH
Qu n lý, c p nh t d li u đ c ghi chép nhi u l n, d n đ n l u tr trùng
l p, trong các s k toán riêng theo t ng đ i t ng k toán, phân tán nên có th d n
t i mâu thu n d li u Thông tin cung c p cho nh ng lãnh đ o ch m, không ph n ánh t c th i tình hình Khó l p các báo cáo linh ho t theo nhi u tiêu th c khác nhau, nên không đáp ng đ c thông tin cho nhi u đ i t ng i v i l nh v c ho t đ ng
c a BHXH qu n lý nh ng nghi p v trong môi tr ng th công sau:
1.3.3.1 Qu n lý thu BHXH:
Qu n lý vi c trích n p m t ph n t l ti n l ng, ti n công, quá trình làm
vi c c a ng i lao đ ng, s đóng góp c a ng i ch s d ng lao đ ng Trong t ng lai có th nh n đ c các chính sách t quá trình tham gia BHXH
Ho t đ ng qu n lý, ki m soát quá trình trích n p theo t ng giai đo n, t ng
ng i lao đ ng và đ n v tham gia theo t ng giai đo n qu n lý là h t s c c c k khó
kh n Vi c tính toán, th ng kê, c p nh t, l u tr thông tin c m t quá trình làm vi c
c a m t ng i tham gia r t v t v Ho t đ ng ki m soát, thanh tra trong đ i chi u quá trình khó đ m b o đ c tính đ y đ , chính xác và an toàn trong qu n lý
1.3.3.2 Ho t đ ng chi BHXH:
Chi tr ch đ BHXH là m t nhi m v quan tr ng đ c đ t ra r t s m, góp
ph n th c hi n an sinh xã h i, b o đ m an toàn xã h i và thúc đ y phát tri n kinh t
đ t n c Th c hi n chi "đúng, đ , k p th i và thu n ti n" cho ng i h ng ch đ BHXH là yêu c u xuyên su t đ i v i nh ng ng i th c hi n chính sách BHXH
Trang 39Xét theo chu k th c hi n, thì công tác chi tr BHXH là công đo n cu i c a quá trình ho t đ ng BHXH g m thu - gi i quy t ch đ chính sách - chi Xét trong
m i quan h ngh a v và quy n l i thì đây chính là vi c đ m b o quy n l i cho
ng i tham gia BHXH là m c tiêu c n h ng t i V y chi tr các ch đ BHXH
chu nh h ng l n c a vi c qu n lý thu, gi i quy t chính sách c ng nh th c hi n ngh a v c a ng i tham gia Nh ng b n thân vi c th c hi n chi tr chính là k t qu
c a quá trình ho t đ ng BHXH và là đ ng l c thúc đ y phát tri n s nghi p BHXH
V i ho t đ ng qu n lý thu qu BHXH c a t ng ng i tham gia thì song hành v i thu là quy n l i đ c h ng Vi c gi i quy t các chính sách khi tham gia
c ng đ c quy đ nh r t nhi u ch đ , chính sách đ c h ng nh ch đ ng n h n,
ch đ m t l n và hàng tháng Trong m i ch đ c ng đ c c th hóa ra t ng chính sách riêng bi t và đi u ki n th h ng
B o hi m xã h i t ch c chi tr các ch đ BHXH b t bu c, BHXH t nguy n t tháng 01/2008; b o hi m th t nghi p t tháng 01/2009, trong lu n v n này g i chung là các ch đ BHXH
V n đ đ t ra ph i qu n lý ho t đ ng ki m soát chi qu BHXH đ m b o đúng ng i đ c h ng, gi i quy t đúng các chính sách chính xác, an toàn, hi u
qu trong cân đ i qu BHXH Nên vi c ghi chép tính toán các ch đ , quy đ nh đi u
ki n m c h ng thay đ i theo t ng giai đo n phát tri n c a đ t n c c ng r t khó
kh n cho công tác qu n lý, ki m soát quy trình th c hi n
1.3.4 Ki m soát n i b trong môi tr ng ng d ng công ngh thông tin
n đ u n m 2008, BHXH m i có đ a đ c ng d ng thông tin trong ho t
đ ng qu n lý, ki m soát quá trình trích n p theo t ng giai đo n, t ng ng i lao
Trang 40đ ng và đ n v tham gia theo t ng giai đo n qu n lý Vi c tính toán, th ng kê, c p
nh t, l u tr thông tin c m t quá trình làm vi c c a m t ng i tham gia đ c th c
hi n t đ ng hóa Ho t đ ng ki m soát, thanh tra trong đ i chi u quá trình c ng
đ c qu n lý t t h n, ki m soát quy trình th c hi n đ đ m b o m c tiêu th c hi n chính sách an sinh xã h i.Tuy nhiên, các ng d ng, các d li u l i qu n lý r i r c, thông tin v n ch a đ c ki m soát l n nhau gi a các quá trình liên quan
Chung quy l i vi c đ a ng d ng công ngh thông tin vào các nghi p v
qu n lý c a BHXH ph n nào ki m soát đ c quá trình vào ra d li u, t đó giúp cho khâu t ch c xét duy t chi tr các chính sách cho ng i h ng ch đ BHXH
đ c chính xác, an toàn, hi u qu h n Tuy nhiên m c đ đ i chi u, luân chuy n d
li u c a các b ph n nghi p v v n còn đ i chi u tay T đó, v n đ giám sát, ki m soát trong quy trình th c hi n là h t s c c n thi t và c p bách đ qu n lý qu BHXH
đ c chính xác và an toàn