Vận dụng chi phí mục tiêu để quản lý chi phí trong ngành xây dựng ở Việt Nam

Ngun: Jaime M.Petez 2009, Application of Target Costing Principles in Publically Funded Green Buidings 2... 10.Ngu n: Jaime M.Petez 2009, Application of Target Costing Principles in Pub

HOÀNG TU N D NG

V N D NG CHI PHÍ M C TIÊU

QU N LÝ CHI PHÍ TRONG NGÀNH XÂY D NG

VI T NAM

TP H CHÍ MINH – N M 2010

HOÀNG TU N D NG

V N D NG CHI PHÍ M C TIÊU

QU N LÝ CHI PHÍ TRONG NGÀNH XÂY D NG

Tóm t t:

Ch ng 1: Lý thuy t v chi phí m c tiêu (Target costing)

Ch ng 2: Th c tr ng qu n lý chi phí trong ngành xây d ng Vi t Nam

Ch ng 3: V n d ng chi phí m c tiêu đ qu n lý chi phí trong ngành xây d ng Vi t Nam

i m m i c a đ tài:

Qu n lý t t chi phí nh m h giá thành c a các công trình xây d ng là công vi c quan tr ng trong ngành xây d ng hi n nay n c ta Tuy nhiên, vi c này đ i v i các doanh nghi p xây d ng Vi t Nam ch giao cho b ph n k toán tài chính đ m trách Do

đó, công tác qu n lý chi phí trong các doanh nghi p xây d ng Vi t Nam hi n t i ch a

th c nh tranh v i các doanh nghi p n c ngoài trong đi u ki n n n kinh t th tr ng

nh hi n nay Trong khi đó, t i các n c Nh t B n, Hoa K , Brazil,…công tác qu n lý chi phí trong các công ty xây d ng đ c ph i h p v i nhau gi a các b ph n nh : B

ph n k toán, b ph n thi t k , b ph n k ho ch,…H n n a, còn ph i l a ch n giai

đo n đ b t đ u công tác qu n lý chi phí cho hi u qu

Nh m nâng cao công tác qu n lý chi phí, tác gi đ xu t v n d ng ph ng pháp chi phí m c tiêu đ qu n lý chi phí cho các doanh nghi p xây d ng Vi t Nam, c th chia làm hai tr ng h p: Tr ng h p 1: Mô hình chi phí m c tiêu đ xu t áp d ng đ i

v i nh ng d án không đ c th c hi n theo hình th c t ng th u Tr ng h p 2: Mô hình chi phí m c tiêu đ xu t áp d ng đ i v i nh ng d án đ c th c hi n theo hình

th c t ng th u thi t k - thi công

ng th i, ki n ngh Nhà n c nên Xây d ng h th ng ngân hàng d li u v chi phí c a các d án đã th c hi n; Các tiêu chu n, đ nh m c xây d ng nên giao cho các công ty t v n xây d ng chuyên nghi p đ h nghiên c u và phát hành Theo đó, gi i pháp cho Nhà th u c th là, ph i có m t nhà qu n tr ch u trách nhi m toàn b d án; Nhà th u nên nh n bi t toàn b chi phí c a các d án ngay t giai đo n đ u; Nhà th u nên thi t l p ngân hàng d li u v chi phí c a các d án do mình th c hi n và thi t l p

đ i làm vi c đa n ng Và gi i pháp cho C T c th là C T nên thuê đ n v t v n chuyên nghi p đ giúp C T trong vi c th c hi n d án; Giao c vi c thi t k và thi công cho m t nhà th u ng th i, C T nên đ a ra các khuy n khích v kinh t cho các bên tham gia d án,…Nh ng ki n ngh , gi i pháp này nh m góp ph n nâng cao công tác qu n lý chi phí trong các doanh nghi p xây d ng Vi t Nam

L I CAM OAN

Tôi xin cam đoan lu n v n th c s kinh t : “V n d ng chi phí m c tiêu đ qu n

lý chi phí trong ngành xây d ng Vi t Nam” là công trình c a vi c h c t p và

nghiên c u khoa h c th t s nghiêm túc c a b n thân Nh ng k t qu nêu ra trong lu n v n này là trung th c và ch a đ c công b r ng rãi tr c đây Các s

li u trong lu n v n có ngu n g c rõ ràng, đ c t ng h p t nh ng ngu n thông tin đáng tin c y

TP HCM, tháng 08 n m 2010

Tác gi

Hoàng Tu n D ng

M C L C

M c l c

Danh m c t vi t t t

Danh m c các b ng và s đ

Trang

PH N M U 1

1 Lý do ch n đ tài 1

2 i t ng và ph m vi nghiên c u 2

3 Ph ng pháp nghiên c u 2

4 Ý ngha khoa h c và th c ti n c a đ tài nghiên c u 2

5 K t c u lu n v n 3

CH NG 1: LÝ THUY T V CHI PHÍ M C TIÊU 4

1.1 Chi phí m c tiêu (Target Costing) 4

1.1.1 L c s hình thành chi phí m c tiêu 4

1.1.2 nh ngh a v chi phí m c tiêu 5

1.1.3 Chi phí m c tiêu v i chu k s ng s n ph m 6

1.1.4 M c đích và tác d ng c a chi phí m c tiêu 7

1.1.4.1 M c đích c a chi phí m c tiêu 7

1.1.4.2 Tác d ng c a chi phí m c tiêu 7

1.2 Các nguyên t c c a chi phí m c tiêu 8

1.2.1 Nguyên t c th nh t, xác đ nh chi phí ph i h ng đ n giá c 8

1.2.2 Nguyên t c th hai, đ t tr ng tâm vào khách hàng 8

1.2.3 Nguyên t c th ba, đ t tr ng tâm vào giai đo n thi t k 8

1.2.4 Nguyên t c th t , ngu n nhân l c đa n ng 9

1.2.5 Nguyên t c th n m, k t h p chu i giá tr 9

1.2.6 Nguyên t c th sáu, đ nh h ng chu k s ng s n ph m 9

1.3 Phân tích giá tr (Value Engineering: VE) 9

1.3.1 nh ngh a phân tích giá tr 10

1.3.2 L c s c a phân tích giá tr 10

1.3.3 c tr ng quan tr ng c a phân tích giá tr 11

1.3.4 Nguyên lý phân tích giá tr 11

1.3.5 Quy trình th c hi n phân tích giá tr 12

1.4 Các b c xác đ nh chi phí m c tiêu 13

1.5 T ch c và các thành ph n tham gia 17

1.6 V n d ng chi phí m c tiêu trong ngành xây d ng m t s n c 19

1.6.1 S l c v chi phí trong ngành xây d ng c a n c Anh 19

1.6.2 V n d ng chi phí m c tiêu trong ngành xây d ng Nh t B n 19

1.6.3 V n d ng chi phí m c tiêu trong ngành xây d ng các n c Ph ng Tây 20

1.6.3.1 V n d ng chi phí m c tiêu trong ngành xây d ng Hoa K 21

1.6.3.2 V n d ng chi phí m c tiêu trong ngành xây d ng Brazil 22

1.6.4 Kinh nghi m và s c n thi t v n d ng chi phí m c tiêu trong ngành xây d ng 26

1.6.4.1 Kinh nghi m v n d ng chi phí m c tiêu trong ngành xây d ng 26

1.6.4.2 S c n thi t v n d ng chi phí m c tiêu trong ngành xây d ng Vi t Nam 27

K t lu n ch ng 1 30

CH NG 2: TH C TR NG QU N LÝ CHI PHÍ TRONG NGÀNH XÂY D NG VI T NAM 31

2.1 Khái quát chung v ngành xây d ng 31

2.1.1 Ho t đ ng xây d ng và công trình xây d ng 31

2.1.1.1 Ho t đ ng xây d ng 31

2.1.1.2 Công trình xây d ng 31

2.1.2 c đi m c a s n xu t xây d ng 31

2.1.3 Nguyên t c qu n lý chi phí và quy trình ho t đ ng ngành xây d ng 33

2.1.3.1 Nguyên t c qu n lý chi phí trong ho t đ ng ngành xây d ng 33

2.1.3.2 Quy trình ho t đ ng trong ngành xây d ng 33

2.2 Chi phí và phân lo i chi phí trong ngành xây d ng 36

2.2.1 Chi phí s n xu t trong ngành xây d ng 36

2.2.1.1 Chi phí nguyên v t li u tr c ti p 36

2.2.1.2 Chi phí nhân công tr c ti p 37

2.2.1.3 Chi phí s d ng máy thi công 37

2.2.1.4 Chi phí s n xu t chung 38

2.2.2 Chi phí ngoài s n xu t trong ngành xây d ng 40

2.2.2.1 Chi phí bán hàng 40

2.2.2.2 Chi phí qu n lý doanh nghi p 41

2.2.3 Phân lo i chi phí s n xu t trong ngành xây d ng 41

2.2.3.1 Phân lo i theo y u t chi phí 41

2.2.3.2 Phân lo i theo kho n m c chi phí 42

2.2.4 Phân lo i chi phí theo m i quan h gi a chi phí v i s l ng s n ph m s n xu t 43

2.3 Th c t kh o sát qu n lý chi phí trong ngành xây d ng Vi t Nam 44

2.3.1 Quá trình th c hi n kh o sát 44

2.3.2 K t qu quá trình th c hi n kh o sát 46

2.3.3 ánh giá k t qu kh o sát 50

2.3.3.1 V s thu th p và x lý thông tin v chi phí 50

2.3.3.2 V l a ch n giai đo n nào đ ti n hành ki m soát chi phí 51

2.3.3.3 V t ch c l p k ho ch chi phí 52

K t lu n ch ng 2 53

CH NG 3: V N D NG CHI PHÍ M C TIÊU QU N LÝ CHI PHÍ TRONG NGÀNH XÂY D NG VI T NAM 55

3.1 i u ki n n n kinh t th tr ng, ph ng pháp qu n lý, nguyên t c và đi u ki n kh thi v n d ng chi phí m c tiêu đ qu n lý chi phí trong ngành xây d ng 55

3.1.1 i u ki n n n kinh t th tr ng và ph ng pháp qu n lý đ v n d ng chi phí m c tiêu đ qu n lý chi phí trong ngành xây d ng 55

3.1.1.1 V đi u ki n c a n n kinh t th tr ng 55

3.1.1.2 V ph ng pháp qu n lý 56

3.1.2 Nguyên t c v n d ng chi phí m c tiêu đ qu n lý chi phí 57

3.1.3 i u ki n kh thi đ v n d ng chi phí m c tiêu 58

3.1.3.1 Chính sách c a Nhà n c 58

3.1.3.2 S hi u bi t v qu n lý chi phí 59

3.1.3.3 S ti p c n c a nhà th u, khách hàng 59

3.2 N i dung v n d ng chi phí m c tiêu đ qu n lý chi phí trong ngành xây d ng Vi t Nam 60

3.2.1 Giai đo n chu n b 60

3.2.2 Giai đo n th c hi n 61

3.2.2.1 Vi c l p chi phí m c tiêu thành công 61

3.2.2.2 Quy trình v n d ng chi phí m c tiêu đ qu n lý chi phí trong ngành xây d ng Vi t Nam 61

3.3 Ki n ngh và gi i pháp v n d ng chi phí m c tiêu đ qu n lý chi phí trong ngành xây d ng 71

3.3.1 Ki n ngh đ i v i Nhà n c 71

3.3.2 Gi i pháp đ i v i Nhà th u 73

3.3.3 Gi i pháp đ i v i Ch đ u t 73

K t lu n ch ng 3 75

K T LU N 76

Danh m c tài li u tham kh o

Ph l c s 1: V n d ng phân tích giá tr ti n hành l a ch n ph ng án thi t k

Ph l c s 2: B ng câu h i kh o sát

DANH M C CÁC B NG VÀ S

Trang

CÁC B NG

- B ng 1.1 C u trúc và công vi c c a các b ph n 18

- B ng 1.2 So sánh chi phí nhà đ d ng c 22

- B ng 1.3 T ng chi phí gi m xu ng t gi i pháp k thu t m i 24

- B ng 2.1 S l ng các doanh nghi p đ c kh o sát tr c ti p 45

- B ng 2.2 Khi th c hi n d án công ty ti n hành ki m soát chi phí 46

- B ng 2.3 T ch c ki m soát chi phí c a công ty 47

- B ng 2.4 S ph i h p v i nhau gi a các b ph n trong công ty đ thu th p và x lý thông tin v chi phí cho d án (g i là ph i h p bên trong công ty) 47

- B ng 2.5 Công ty ph i h p v i các nhà cung c p và ch đ u t đ thu th p và x lý thông tin v chi phí (g i là ph i h p bên ngoài công ty) 48

- B ng 2.6 Th i đi m t ch c l p k ho ch chi phí cho d án 48

- B ng 2.7 Nh n th c c a nhà qu n tr v chi phí m c tiêu 49

- B ng 2.8 Các y u t khác nh h ng đ n công tác qu n lý chi phí c a công ty 50

S - S đ 1.1 Chi phí m c tiêu v i chu k s ng s n ph m 6

- S đ 1.2 Các b c chính xác đ nh chi phí m c tiêu 13

- S đ 1.3 B ba t n t i cho m t s n ph m 14

- S đ 1.4 Xác đ nh biên l i nhu n m c tiêu 15

- S đ 1.5 Mô hình phân tích chi phí m c tiêu c a ch c n ng chính t i các c p b ph n 16

- S đ 1.6 Vi c v n d ng chi phí m c tiêu c a công ty xây d ng Brazil 23

- S đ 1.7 Xác đ nh chi phí m c tiêu đ c doanh nghi p xây d ng làm theo 25 - S đ 2.1 Quy trình ho t đ ng trong ngành xây d ng 33

- S đ 2.2 T p h p chi phí s n xu t 40

- S đ 3.1 Mô hình chi phí m c tiêu đ xu t v n d ng trong tr ng h p 1 63

- S đ 3.2 Ví d v mô hình phân tích các gói thi t k nh m đ t chi phí m c tiêu 67

- S đ 3.3 Mô hình chi phí m c tiêu đ c ng d ng trong tr ng h p 2 68

- S đ 3.4 Ví d v mô hình phân b chi phí c p b ph n 70

d n đ n giá xây d ng c a chúng c ng khác nhau Do đó, trong ngành xây d ng

có nh ng lo i giá nh giá c a ch đ u t (khách hàng), giá d th u, giá h p

đ ng, T t nhiên là giá d th u ph i th p h n ho c b ng v i giá c a ch đ u t Cho nên, thông th ng nh ng công trình thu c v n Ngân sách nhà n c ho c

nh ng công trình có quy mô l n ph i t ch c l a ch n nhà th u đ có đ c m c giá t i u nh t cho ch đ u t V n đ đ t ra đây là l i nhu n c a các nhà th u

nh th nào khi trúng th u? M t dù, trong ngành xây d ng vi c xác đ nh l i nhu n s có đ nh m c tùy theo lo i, h ng công trình mà có t l l i nhu n t 5,5% đ n 6% trên t ng chi phí tr c ti p (theo quy đ nh t i Thông t s 04/2010/TT-BXD ngày 26 tháng 5 n m 2010) Nh v y, v n đ l i nhu n cao hay th p so v i đ nh m c khi trúng th u là ph thu c n ng l c tri n khai th c

hi n d án xây d ng c a nhà th u, nh ng trong đó, qu n lý chi phí đóng vai trò không kém ph n quan tr ng đ quy t đ nh m c l i nhu n t i u cho nhà th u

Hi n nay, t i các doanh nghi p xây d ng Vi t Nam công tác qu n lý chi phí

ch y u giao cho b ph n k toán đ m trách nh ng ph n l n ch m i đáp ng cách qu n lý chi phí theo ph ng pháp c a k toán tài chính nh m ph c v cho

đ i t ng bên ngoài h n là cho n i b doanh nghi p Trong khi đó, các nghiên

c u trong ngành xây d ng t i n c nh Nh t B n, Brazil, Hoa K cho r ng: đ

đ t đ c m c tiêu l i nhu n nh mong mu n c a nhà th u thì công tác qu n lý chi phí không ch b ph n k toán mà còn ph i đ c k t h p v i các b ph n khác nh b ph n thi t k , b ph n k thu t, b ph n k ho ch, trong doanh

nghi p Quan tr ng h n n a, c n ph i l a ch n giai đo n nào đ b t đ u qu n lý chi phí cho hi u qu

T nh ng th c t trên, đ tài “v n d ng chi phí m c tiêu đ qu n lý chi

phí trong ngành xây d ng Vi t Nam” s giúp các bên tham gia d án xây

d ng xác đ nh đ c giai đo n nào là c n thi t đ qu n lý chi phí và cách s d ng các công c chi phí đ qu n lý chi phí đ c h u hi u

4 Ý ngh a khoa h c và th c ti n c a đ tài nghiên c u

T nghiên c u th c tr ng qu n lý chi phí trong ngành xây d ng Vi t Nam, đ tài s làm rõ đ c trong ngành xây d ng Vi t Nam đã v n d ng chi

phí m c tiêu đ qu n lý chi phí ch a ? Qua đó, nh m đem l i tính c nh tranh nói chung hay cách qu n lý chi phí h u hi u h n cho các doanh nghi p xây d ng

Vi t Nam nói riêng, đ tài s gi i thi u n i dung v n d ng chi phí m c tiêu đ

qu n lý chi phí trong ngành xây d ng Vi t Nam

5 K t c u c a lu n v n

Lu n v n đ c trình bày g m ba ph n: ph n m đ u, ph n n i dung và

ph n k t lu n Ph n n i dung g m ba ch ng nh sau:

Ch ng 1: Lý thuy t v chi phí m c tiêu (Target costing)

Ch ng 2: Th c tr ng qu n lý chi phí trong ngành xây d ng Vi t Nam

Ch ng 3: V n d ng chi phí m c tiêu đ qu n lý chi phí trong ngành xây

d ng Vi t Nam

Ch ng 1

LÝ THUY T V CHI PHÍ M C TIÊU 1.1 Chi phí m c tiêu

1.1.1 L c s hình thành chi phí m c tiêu

Các nghiên c u đã ch ng minh r ng “chi phí m c tiêu”, hay ti ng Nh t g i

là “Genka Kikaku” không ph i là hoàn toàn m i, ít nh t là không m i đ i v i các ngành công nghi p c a Nh t B n ã có nhi u tác gi nói đ n l nh v c này v i

th i gian khác nhau Trong nghiên c u này s mô t các s ki n chính theo th

t th i gian nh sau:

Cooper & Slagmuler (1997) cho r ng Toyota đã đ t ra vi c xác đ nh chi phí

m c tiêu vào n m 1959, trong khi Tanaka (1993) l i cho r ng xác đ nh chi phí

m c tiêu đ c phát tri n l n đ u vào n m 1965 T t c đ u đ ng ý r ng Toyota là ngu n g c c a khái ni m này

T khi thành l p n m 1937, Toyota đã tìm ra m t h th ng m i và c i ti n

đ gi m các chi phí m t cách hi u qu H nh n ra r ng c tính chi phí không

đ t t, và c n ph i có m t k thu t ki m soát chi phí m i S n ph m đ u tiên c a Toyota áp d ng h th ng này là “chi c xe m t ngàn đô la” vào gi a nh ng n m

1980 Tuy nhiên, v n có nh ng tranh c i nh đ c nói đ n đo n trên v vi c xác đ nh chi phí m c tiêu xu t hi n khi nào thì khái ni m này đ c tri n khai

ho c áp d ng th c t l n đ u tiên

S s n xu t hàng lo t trong các ngành công nghi p c a Nh t B n đ đáp

ng nhu c u c a khách hàng vào nh ng n m 1980 Khi đó khách hàng tr nên kén ch n hàng hóa mà h tiêu dùng S n xu t hàng lo t không mang l i kh n ng

có nh ng s n ph m khác nhau nh mong mu n Chính vì đi u này mà nhi u v n

đ ph i đ c gi i quy t đ đáp ng m t cách có hi u qu nhu c u c a th tr ng Xác đ nh chi phí m c tiêu đ c áp d ng m t s ngành công nghi p nh Atsugi Motor Parts, m t chi nhánh Ô tô Nissan, n m 1976 và sau đó là Daihatsu C hai công ty đ u áp d ng xác đ nh chi phí m c tiêu đ ph n ng l i m t th tr ng

luôn thay đ i m t cách có hi u qu , mà đó khách hàng nh n ra các s n ph m

có giá tr v i m c giá h p lý (Sakurai, 1989)

Kato (1993) cho r ng h n 80% các công ty ch y u trong ngành công nghi p đã s d ng xác đ nh chi phí m c tiêu t i Nh t Còn v ph n Cooper & Slagmulder (1997) thì l i cho r ng các công ty ch y u này bao g m các Công ty TNHH Ô tô Nissan, T p đoàn Ô tô Toyota, Công ty TNHH Komatsu, Công ty TNHH Olympus, T ng Công ty Sony, T p đoàn Topcon, và Công ty TNHH Ô tô Isuzu1

Nh v y, công c chi phí m c tiêu có ngu n g c t Nh t B n Công c này

đã đ c ng d ng t nh ng n m 60 b i các công ty có quy mô l n nh ngành công nghi p ch t o ô tô (Toyota, Nissan) và ngành công nghi p đi n t (NEC, Sony)

1.1.2 nh ngh a v chi phí m c tiêu

Chi phí m c tiêu là t ng th các ph ng pháp, công c qu n tr cho phép

đ t đ c m c tiêu chi phí và m c tiêu ho t đ ng giai đo n thi t k và k ho ch hóa s n ph m m i Công c này c ng cho phép cung c p m t c s ki m soát chi phí giai đo n s n xu t và b o đ m các s n ph m này đ t đ c m c tiêu l i nhu n đã đ c xác đ nh phù h p v i chi phí chu k s ng c a s n ph m2

.

Nh v y theo đ nh ngh a này, công c chi phí m c tiêu làm gi m chi phí ngay t giai đo n thi t k s n ph m, đ ng th i còn cung c p m t c s ki m soát các chi phí giai đo n s n xu t đ làm t ng l i nhu n mà không nh h ng đ n

ch t l ng và ch c n ng c a s n ph m

1 Ngun: Jaime M.Petez (2009), Application of Target Costing Principles in Publically Funded Green Buidings

2 Ngun: PGS.TS Tr ng Bá Thanh, TS.Nguy n Công Ph ng, Qu n tr chi phí theo l i nhu n m c tiêu và kh n ng v n

1.1.3 Chi phí m c tiêu v i chu k s ng s n ph m

Trong s đ 1.1 mơ t chi phí chu k s ng c a s n ph m đ c chia thành ba giai đo n: giai đo n ho ch đ nh, giai đo n s n xu t, và giai đo n lo i b Giai

đo n ho ch đ nh là giai đo n quan tr ng nh t trong chi phí chu k s ng s n

ho ch định Sản phẩm/ xác định dự án

Giá bán m c tiêu/ giá th u Lợi nhuận m c tiêu Xác định chi phí m c tiêu Thay đổi thiết kế sản phẩm và quá trình sản xuất chủ yếu

Ước tính chi phí chu kỳ sống SP

Đưa sản phẩm vào sản xuất

Lo i bỏ sản phẩm Thay đổi thiết kế sản phẩm và quá trình sản xuất thứ yếu

không?

Chi phí chu kỳ sống dự kiến có chấp nhận được không?

S đ 1.1 Chi phí m c tiêu v i chu k s ng s n ph m

ph m, vì đây là giai đo n c l ng các chi phí cho c vòng đ i s n ph m Chi phí m c tiêu thì đ c dùng trong su t giai đo n ho ch đ nh, h ng quá trình l a

ch n s n ph m và quá trình thi t k s n ph m mà m t s n ph m đ c s n xu t

v i chi phí th p, m c l i nhu n có th ch p nh n, và đ a ra giá bán s n ph m

c nh tranh, và đ m b o ch c n ng s n ph m Chi phí kaizen (c i ti n liên t c) thì

t p trung vào nh n bi t c h i đ c i ti n chi phí trong su t giai đo n s n xu t Trong nghiên c u này, tác gi t p trung vào nghiên c u giai đo n ho ch đ nh

c ng chính là nghiên c u xác đ nh chi phí m c tiêu

- T o đ ng l c đ t p th nhân viên công ty c g ng đ t đ c l i nhu n m c tiêu trong su t quá trình thi t k s n ph m b ng cách t o ra môi tr ng ho t đ ng toàn công ty đ h ng đ n chi phí m c tiêu

1.1.4.2 Tác d ng c a chi phí m c tiêu

- Vi c v n d ng công c chi phí m c tiêu s cho phép các nhà qu n tr ki m soát chi phí đ c ch t ch h n, sao cho v a có th đáp ng đ c m c giá mà khách hàng mong mu n, v a đ t đ c m c tiêu l i nhu n c a doanh nghi p v i

m t m c chi phí h p lý T đó, nó là công c h tr đ c l c cho chi n l c chi m l nh th tr ng hay m r ng th ph n và nâng cao kh n ng c nh tranh c a doanh nghi p

- Gi m chi phí đ u vào cho quá trình s n xu t s n ph m

- t đ c hai m c tiêu: M t là, s hài lòng cho khách hàng; và Hai là, m c tiêu l i nhu n cho doanh nghi p

- Gi m đ c nh ng thay đ i thi t k sau khi b t đ u s n xu t s n ph m

1.2 Các nguyên t c c a chi phí m c tiêu

ng d ng thành công công c chi phí m c tiêu trong qu n lý chi phí thì

ph i tuân th sáu nguyên t c c b n sau c a Ansari et al., (1997)3:

1.2.1 Nguyên t c th nh t, xác đ nh chi phí ph i h ng đ n giá c

Giá c đ c hi u là giá th tr ng, giá th tr ng đ c áp d ng đ quy t

đ nh s phù h p và c ng là giá bán m c tiêu Chi phí m c tiêu đ c tính b ng cách s d ng m t công th c t ng t nh sau: Giá th tr ng – (tr ) biên l i nhu n = chi phí m c tiêu i u này cho th y chúng ng c l i v i quy trình xác

đ nh chi phí theo ph ng pháp truy n th ng mà đó các chi phí l p nên giá c - chi phí t ng thì giá c t ng

1.2.2 Nguyên t c th hai, đ t tr ng tâm vào khách hàng

Các yêu c u c a khách hàng v ch t l ng, giá thành, th i gian đ c k t

h p m t cách đ ng th i trong s n ph m và quy t đ nh quy trình, h ng đ phân tích gi m chi phí i v i khách hàng, giá tr c a b t k đ c đi m ho c ch c

n ng gì c a s n ph m ph i l n h n chi phí c n thi t đ khách hàng có đ c đ c

đi m ho c ch c n ng đó

1.2.3 Nguyên t c th ba, đ c tr ng tâm vào giai đo n thi t k

Ki m soát chi phí đ c chú tr ng t i giai đo n thi t k s n ph m Vì v y, các thay đ i v k thu t ph i đ c th c hi n tr c quá trình s n xu t s đem l i

k t qu làm gi m chi phí và gi m th i gian gia nh p th tr ng (đ a vào s d ng)

đ i v i nh ng s n ph m m i

3.Ngu n: By Dan Swenson, Ph.D., CMA, CPA; Shahid Ansari, Ph.D.,; Jan Bell, Ph.D., CPA; And IL- Woon Kim, Ph.D

(2003),Best Practices in Target Costing, Management Accounting Quarterly, Winter 2003, Vol.4, No.2, pp 12-17

1.2.4 Nguyên t c th t , ngu n nhân l c đa n ng

i ng chuyên gia x lý s n ph m và quy trình đa n ng có trách nhi m xem xét toàn b s n ph m t nh ng công đo n ban đ u đ n công đo n s n xu t

cu i cùng Nó có th bao g m các ph m vi khác nhau đ c c n đ n nh k thu t,

s n xu t, kinh doanh, ti p th , nguyên v t li u, chi phí, d ch v và các ho t đ ng

h tr khác Ngoài ra, còn các thành ph n tham gia bên ngoài nh các nhà cung

c p, khách hàng, đ i lý bán, các nhà phân ph i, nh ng ng i cung c p, và các nhà tái ch c ng ph i đ c bao g m trong quá trình thi t k các giai đo n đ u

c a chu k phát tri n c a s n ph m

1.2.5 Nguyên t c th n m, k t h p chu i giá tr

M i ph n t c a chu i giá tr nh nhà cung c p, nhà phân ph i, nhà cung

c p d ch v , khách hàng đ u đ c xem xét đ n trong quá trình xác đ nh chi phí

m c tiêu

1.2.6 Nguyên t c th sáu, đ nh h ng chu k s ng s n ph m

Chi phí trong toàn b vòng đ i s n ph m ph i đ c h n ch t i đa cho c nhà s n xu t và khách hàng Chi phí này bao g m giá mua, chi phí b o hành và chi phí phân ph i

1.3 Phân tích giá tr (Value Engineering : VE)

Phân tích giá tr là m t trong ba công c (Phân tích giá tr ; phân tích phá h y

và thi t l p l i) ch y u đ c s d ng đ xác đ nh chi phí m c tiêu4 Trong đó:

- Phân tích phá h y (Tear-down analysis, or reverse engineering) là s d ng

y u t chu n, so sánh thi t k s n ph m ch th v i s n ph m c a đ i th c nh tranh, ví d nh s n ph m may m c (qu n áo chính hi u so v i qu n áo nhái nhãn hi u)5

- Phân tích giá tr là m t cách ti p c n mang tính h th ng trên c s t p th

đ đánh giá m t thi t k s n ph m nh m tìm ra các gi i pháp đ c i thi n giá tr

s n ph m, đ c đo l ng b ng t s gi a ch c n ng so v i chi phí, ví d nh s n

ph m ngành s n xu t xây d ng (cùng di n tích, cùng chi phí b ra nh ng có th

4.Ngun: KSXD.C nhân Trung v n Phan V n B ng, Xác đ nh và kh ng ch giá xây d ng công trình

5.Ngun: Lê ình Tr c (2008), Bài gi ng – Ch ng 6: Ra quy t đ nh d a trên c s chi phí

đ t đ c nh ng ch c n ng t t h n khi v n d ng công c phân tích giá tr đ lo i

b nh ng chi phí không làm t ng giá tr cho s n ph m)

- Thi t l p l i là m t hành đ ng thi t k l i quá trình đang t n t i ho c đã

đ c ho ch đ nh nh m c i thi n giá thành s n ph m và ch t l ng s n ph m, ví d

nh quy trình s n xu t dùng b ng chuy n (quy trình s n xu t th c ph m s ch)

Ba công c trên đ u t p trung ch y u vào giai đo n thi t k đ c i thi n chi phí s n ph m, nh ng đ phù h p v i vi c c i thi n chi phí s n ph m trong ngành xây d ng đó là công c phân tích giá tr

1.3.1 nh ngh a phân tích giá tr

Phân tích giá tr là m t ph ng pháp đ l a ch n ph ng án thi t k m t

s n ph m t các ph i c nh khác nhau nh ng luôn cùng m t m c đích là gi m các chi phí và cho khách hàng nh ng gì mà h mong mu n, Sakurai (1989)6

Theo đ nh ngh a này, gi m chi phí mà không gi m ch c n ng có ngh a là

b t đ u t phân tích ch c n ng – tìm ra b ph n chu n – cùng ch c n ng nh ng chi phí th p So sánh chi phí ch c n ng s n ph m đ c t o ra v i chi phí khách hàng s tr cho t ng ch c n ng

1.3.2 L c s c a phân tích giá tr

Khái ni m phân tích giá tr xu t phát t công vi c c a Lawrence Miles m t

k s cung ng v t t làm vi c cho Công ty General Electric (G.E.C) trong

nh ng n m 40 c a th k 20 T i th i đi m này, n n công nghi p ch t o c a Hoa K ph i v n hành v i công su t t i đa đ cung c p v khí cho các n c

ng minh Trong tình tr ng thi u th n v thép, đ ng, niken, đi n tr ch u

t i…và nhi u lo i nguyên v t li u, chi ti t khác, G.E.C l i mong mu n m r ng

s n xu t b m t ng n p ki u tua bin cho máy bay ném bom B24 t 50 s n ph m lên 1.000 s n ph m m t tu n

L.Miles đã đ c giao nhi m v mua s m nguyên v t li u đ th c hi n nhi m v này Th ng thì ông không th tìm đ c đúng các nguyên v t li u

ho c chi ti t mà ng i thi t k yêu c u, vì v y L.Miles lý lu n: “n u không tìm

đ c đúng s n ph m đó, mình ph i tìm ra lo i thay th t ng đ ng có cùng tính

6.Ngu n: KS.Nguy n Th Anh, “Value Engineering: Definition and Concept”

n ng” Khi L.Miles tìm ra đ c các v t t thay th , chúng đ c nhà thi t k th nghi m và ch p thu n s d ng

L.Miles quan sát th y r ng nhi u v t t thay th có tính n ng tác d ng

t ng đ ng mà chi phí l i th p h n Khái ni m đ u tiên v Value Engineering –

là t v n giá tr (k thu t giá tr ) xu t hi n7

1.3.3 c tr ng quan tr ng c a phân tích giá tr

Là l y vi c nâng cao giá tr làm m c tiêu, l y yêu c u c a khách hàng làm

tr ng đi m, l y phân tích công n ng làm c t lõi, l y trí tu t p th làm ch d a,

l y tinh th n sáng t o làm tr c t, l y quan đi m h th ng làm kim ch h ng và

k t h p phân tích kinh t v i phân tích k thu t

1.3.4 Nguyên lý phân tích giá tr

Phân tích giá tr là m t h th ng ph ng pháp khoa h c phân tích kinh t -

k thu t thông qua ho t đ ng có t ch c và v n d ng trí tu t p th , l y s n ph m làm đ i t ng đ ti n hành phân tích công n ng, khi n công n ng c n thi t c a

s n ph m ch c ch n đ c th c hi n v i t ng giá thành t ng đ i th p, t đó nâng cao giá tr s n ph m

“Giá tr ” đây là t l so sánh gi a ch c n ng và chi phí (giá thành) th c

hi n ch c n ng này, công th c nh sau :

V = F/C

Trong đó :

V – H s giá tr c a s n ph m

F – Giá tr ch c n ng (m t lo i s n ph m có ch c n ng và công d ng quy đ nh)

C – Chi phí theo ch c n ng (là toàn b chi tiêu t khi ti n hành nghiên c u

ch t o, s n xu t theo yêu c u ch c n ng ng i tiêu dùng đ t ra, cho đ n khi

nghiên c u đ t thù Thông qua phân tích ch c n ng và giá tr có th làm cho hai

v n đ k thu t và kinh t g n li n nhau Nói chung, có n m con đ ng đ nâng cao giá tr s n ph m: M t là, nâng cao công n ng, h th p giá thành ây là con

đ ng lý t ng nh t; Hai là, gi nguyên công n ng, h th p giá thành; Ba là, gi nguyên giá thành, nâng cao công n ng; B n là, h th p công n ng v i biên đ không l n mà có th làm cho giá thành h xu ng khá nhi u; N m là, t ng giá thành lên chút ít đ công n ng đ c t ng lên nhi u

1.3.5 Quy trình th c hi n phân tích giá tr g m tám b c nh sau:

Các b c th c hi n trên có th khái quát vào ba giai đo n là: phân tích v n

đ , nghiên c u t ng h p và đánh giá ph ng án, ba giai đo n này, c n nh m vào

đ i t ng c a phân tích giá tr và đi sâu nghiên c u t ng b c, đ a ra dãy v n đ

h p v i lôgíc r i thông qua câu h i tìm ki m đáp án đ gi i quy t các v n đ toan tính nhu c u Nh ng v n đ này là:

(1) i t ng phân tích giá tr là gì?

(2) Dùng nó đ làm gì?

(3) Chi phí c a nó là bao nhiêu?

(4) Giá tr c a nó là gì?

(5) Có ph ng pháp nào khác đ t đ c cùng ch c n ng hay không?

(6) Chi phí ph ng án m i là bao nhiêu?

(7) Ph ng án m i có th th a mãn yêu c u không?

đ c trong vi c phát tri n s n ph m đ đ t đ c l i nhu n m c tiêu (Cooper, 1995; Cooper và Slagmulder, 1997) Quy trình xác đ nh chi phí m c tiêu g m hai

- Giá bán m c tiêu là cái mà khách hàng s n sàng và có th tr cho s n

ph m đáp ng đ c nh ng mong mu n c a mình d i các đi u ki n th tr ng

hi n t i Các y u t ch c n ng và ch t l ng ph i là m t ph n c a phân tích khi xác đ nh giá bán m c tiêu S đ 1.3 th hi n m i quan h c a các y u t này

Giá bán m c tiêu Biên li nhu n

m c tiêu Chi phí ms n ph m c tiêu

Chi phí m c tiêu (thành ph n 3)

Chi phí m c tiêu (thành ph n 2)

Chi phí m c tiêu (thành ph n 1)

Chi phí m c

tiêu s n ph m

B c 1

B c 2

Ngu n: A.P.Kern; A.C.Soares and C.T.Formoso, Introducing Target Costing in Cost Planning and Control:

a case study in Brazillian ConstructionFirm

S đ 1.3 B ba t n t i cho m t s n ph m (Cooper & Slagmulder, 1997)

mu n đ t đ c sau khi bán s n ph m c a mình v i m c giá bán m c tiêu Giá nên đ c đi u ch nh không ch b ng k ho ch l i nhu n c a công ty mà còn

b ng l i nhu n th c t c a s n ph m, n u có Có hai yêu c u khi đ t ra biên l i nhu n m c tiêu: (1) nó ph i th c t và (2) nó ph i bù đ p đ c các chi phí c a chu k s n ph m S đ 1.4 ch ra các m i quan h gi a các y u t này

Giá cho phép t i đa

Giá kh thi t i thi u

Ch t l ng đ c cho phép t i thi u

S đ 1.4 Xác đ nh biên l i nhu n m c tiêu

(Cooper & Slagmulder, 1997)

Trong m t quá trình xác đ nh chi phí m c tiêu, nhìn chung các công ty ph i

c g ng đ đ t đ c chi phí đ c phép vì chi phí này đ c khách hàng đ t ra ch không ph i là chi phí th c t Do đó, c n ph i có m t chi phí m c tiêu Chi phí

m c tiêu s b t k ch nào trong kho ng gi a chi phí đ c phép và chi phí

th c t , g n v i chi phí đ c phép h n Chi phí th c t còn đ c bi t đ n v i t cách là chi phí hi n hành

B c th hai, chi phí m c tiêu c a s n ph m đ c phân ph i vào các thành

ph n, v t li u ho c các h th ng c a nó, tùy thu c vào các tiêu chu n thành ph n

M c tiêu chi n l c

Th c t s n ph m

Biên l i Chi phí nhu n chu k s n ph m

Ngun: Jaime M.Petez (2009), Application of Target Costing Principles in Publically Funded Green Buidings

9.Ngun: Jaime M.Petez (2009), Application of Target Costing Principles in Publically Funded Green Buidings

S đ 1.5 Mô hình phân tích chi phí m c tiêu c a ch c n ng chính

t i các c p b ph n (Cooper & Slagmulder, 1997)

Tóm l i, t l đáng k các ph n là có đ c t các nhà cung c p v i t cách

là các nhà th u ph c p hai, ba, ho c b n Trong h u h t t t c các tr ng h p

th c t , đ u vào t các nhà cung c p là v n đ s ng còn đ i v i quá trình này,

b i vì ki n th c c a h c th h n và có th đem l i các ý t ng m i cho vi c tri n khai phân tích giá tr Các chính sách khuy n khích v kinh t đ c đ a ra khi phân tích giá tr đ c đ a vào em l i dòng nh ng ng i tham gia là m t

đ c tính quan tr ng khác c a vi c xác đ nh chi phí m c tiêu

Các b ph n ph n l n xác đ nh s n ph m cu i cùng, nh ng b n thân quá trình xây d ng c ng r t quan tr ng Các nhà cung c p ph i đ c l a ch n m t cách k càng Các tiêu chí sau đ c Cooper & Slagmulder (1997) đ a ra khi ph i

Chi phí m c tiêu

Ngu n: Jaime M.Petez (2009), Application of Target Costing Principles in Publically Funded Green Buidings

1.5 T ch c và các thành ph n tham gia

T ch c quá trình, vai trò c a nh ng thành ph n tham gia, và các tiêu chí đánh giá ph i đ c truy n đ t m t cách rõ ràng đ có m t chu i nh t quán làm theo, các trách nhi m ph i đ c phân m t cách thích h p, và t t c nh ng thành

ph n tham gia hi u đ c c m c đích và đ ng c Vi c t ch c ch c n ng chéo (đa n ng) có hi u qu gi a b ph n qu n lý “chóp bu” và t t c các thành ph n tham gia là r t quan tr ng (Ansari et all., 1997)

i n hình là có b n b ph n ch y u trong m t quá trình s n xu t: b ph n

l p k ho ch kinh doanh, b ph n s n ph m, b ph n thi t k , và b ph n s n

xu t s n ph m Các b ph n nh h n c ng có th là m t ph n c a t ch c ph thu c vào vi c công ty đó đ c k t c u th nào (Ansari et al., 1997) M t c u trúc và công vi c c a các b ph n đ c ch ra trong b ng 1.1 d i đây

M t s k t h p có hi u qu các l nh v c chuyên môn là r t quan tr ng đ i

v i các ho t đ ng c a các đ i đa n ng Các thành ph n tham gia đ c mong

mu n s ph i h p v i nh ng ng i có kinh nghi m và chuyên môn khác nhau

mà không m t đi đ c tính ch c n ng c a mình10

10.Ngu n: Jaime M.Petez (2009), Application of Target Costing Principles in Publically Funded Green Buidings

B ng 1.1 C u trúc và công vi c c a các b ph n (Ansari et al., 1997)

Các k ho ch l i nhu n c p s n ph m, khái ni m s n ph m, tính kh thi c a s n

ph m, k thu t phân tích giá tr (VE), các m c tiêu chi phí, k ho ch đ u t và n ng

l c

B ph n

thi t k

Thi t k k thu t, tri n khai m u, nhân viên l p k ho ch,

s n xu t s n ph m, nhà phân tích chi phí, ng i thu mua, các nhà cung c p chính, nhân viên cung c p các d ch v và

h tr , nhân viên kinh doanh/marketing/phân ph i, tái ch

Khái ni m s n ph m, k thu t phân tích giá tr (VE), thi t k quá trình và s n ph m chi ti t, quá trình và s n ph m đã đ c thông qua

B ph n

s n xu t

s n ph m

Thi t k k thu t, nhân viên nhà máy, s n xu t, ki m soát

ch t l ng, nhà phân tích chi phí, ng i thu mua, các nhà cung c p chính, nhân viên cung c p các d ch v và h tr , nhân viên kinh doanh/marketing/phân ph i

K ho ch s n xu t, các yêu c u v n ng l c, quy t đ nh mua/ch t o cu i cùng, đào

t o v các quá trình m i, qu n lý các nhà cung c p, c i ti n liên t c

Ngun: Jaime M.Petez (2009), Application of Target Costing Principles in Publically Funded Green Buidings

1.6 V n d ng chi phí m c tiêu trong ngành xây d ng m t s n c 1.6.1 S l c v chi phí trong ngành xây d ng c a n c Anh

Ngành xây d ng n c Anh chi m t 4% đ n 5% t ng s n ph m qu c n i,

và gi v th quan tr ng trong ngành kinh t hi n nay (Howell & Barefoot, 2008) Nh ng ng i hành ngh xây d ng và các h c gi đã nh n th y r ng

nh ng thay đ i trong th c t hi n nay có th c i thi n chi phí phân ph i s n

ph m Nicolini et al., (2000) đã nói đ n nhu c u c n có s thay đ i này trong ngành xây d ng c a n c Anh H cho r ng:

- Các chi phí xây d ng n c Anh cao h n các chi phí xây d ng n c

d án và trong m t môi tr ng thu hút s tham gia, đ có hi u qu

1.6.2 V n d ng chi phí m c tiêu trong ngành xây d ng Nh t B n

M t nghiên c u đ c SJVE(Society of Japanese Value Engineering 2000, Supra note 1) th c hi n ch ra r ng ngành xây d ng n c Nh t B n có đ n 15% các công ty đang ng d ng chi phí m c tiêu và 36% mu n s d ng nó trong t ng lai

Vi c ng d ng chi phí m c tiêu t i các công ty Nh t B n g n 30 n m và đã cung c p cho các công ty Nh t m t l i th c nh tranh h n các công ty c a các n c

ph ng Tây trên th tr ng toàn c u, h n th n a, vi c ng d ng chi phí m c tiêu đã giúp nhi u công ty Nh t v t qua đ c kh ng ho ng kinh t vào đ u nh ng n m 90 (York et al.2005)

đánh giá các con s này cho các công ty xây d ng,York et al.(2005) đã

th c hi n m t nghiên c u 40 công ty xây d ng niêm y t trên th tr ng ch ng khoán Tokyo, v i m c đích ki m tra k t qu ng d ng chi phí m c tiêu, và bàn

đ n các y u t thành công quan tr ng, đ ng th i đ a ra nh ng g i ý đ c i thi n chi phí K t qu nghiên c u ch ra r ng th i gian trung bình ng d ng chi phí

m c tiêu trong ngành xây d ng là b y n m, 65% các công ty đang s d ng chi phí m c tiêu trong toàn công ty, tuy nhiên không đ n m t n a s công ty nghiên

c u qu n lý chi phí m t cách công khai trong t t c các khâu t thi t k t i thi công H u h t các công ty có m t b ph n riêng đ h tr vi c xác đ nh chi phí

m c tiêu K thu t phân tích giá tr (VE) đ c các chuyên gia đánh giá là công

c quan tr ng nh t trong quá trình ng d ng chi phí m c tiêu11

d án đ th nghi m v i cách th c hi n công vi c xây d ng m i M t quá trình

ki m soát ho t đ ng d a trên ph ng pháp xác đ nh chi phí m c tiêu là t ng h p

và đ i làm vi c đ c chia làm hai nhóm có quan h v i nhà cung c p Công vi c

c a các nhóm này là xác đ nh chi phí chu k và chi phí vòng đ i c a s n ph m

c p b ph n

Ballard và Reiser (2004) và Robert và Granja (2006) đã th c hi n thành công các tr ng h p xác đ nh chi phí m c tiêu trong ngành xây d ng Ballard và Reiser (2004) đã mô t ng d ng thành công chi phí m c tiêu cho vi c xây d ng

m t nhà thay đ cho m t tr ng đ i h c Minnesota gi a nh ng n m 2001 và

2002 Xác đ nh chi phí m c tiêu đ c th c hi n sau khi hoàn t t thi t k d i

d ng bi u đ (thi t k c s ) và đ c áp d ng trong d án thông qua m t bu i

th o lu n xác đ nh chi phí m c tiêu hai ngày v i s tham gia c a đ i di n nhà

th u chính (Boldt) và h u h t các đ i liên quan Không nhà th u ph nào tham gia đ u th u đ c đ a vào quá trình này sau khi thi t k cu i cùng hoàn t t Có

11.Ngu n: Ana Mitsuko Jacomit, Ariovaldo Denis Granja and Flavio Augusto Picchi,Target Costing Research Analysis:

Reflections for Construction Industry Implementation, pp.601-610

nh ng đ i làm vi c chuyên nghi p đ c thành l p: công tr ng, t ng rào, n i

th t, đi n và n c, m i đ i bao g m t 3 đ n 6 ng i, m i đ i đ c th thách hoàn t t thi t k m t cách ti t ki m ngoài chi phí m c tiêu c a mình Cu i cùng,

đ i Boldt đã đ t đ c m c tiêu Nhà thay đ v n d ng ph ng pháp chi phí m c tiêu đ c so sánh v i m t nhà thay đ t ng t đ c xây d ng cùng m t th

tr n m t n m tr c, nhà thay đ tr c hoàn thành lâu h n nhà thay đ c a đ i Boldt 10 tháng và nhi u h n 54% chi phí12

1.6.3.1 V n d ng chi phí m c tiêu trong ngành xây d ng Hoa K :

Xác đ nh chi phí m c tiêu trong công trình nhà đ d ng c c a tr ng i

H c ST.Olaf’s và Carleton College Recreation Ctr t i Hoa K

Carleton College Recreation Ctr và St.Olaf Fieldhouse, c hai là trung tâm

th d c th thao trong nhà cho các cu c thi th thao, giáo d c th ch t, gi ng d y,

gi i trí cho sinh viên và các ch ng trình s c kho c a tr ng đ i h c Chúng

đ u bao g m b m t đ ng đua dài 200m, các sân th thao, t ng leo, trung tâm rèn luy n s c kho và đ ng ch y Nh ng hai trung tâm này có cách ti n hành khác nhau: trung tâm Carleton College Recreation Ctr thì đ c ti n hành theo

ki u h p đ ng thi t k - đ u th u – xây d ng truy n th ng m t th i gian nhi u

h n 10 tháng đ hoàn thành và chi phí nhi u h n 15% so v i trung tâm St.Olaf Fieldhouse đ c ti n hành theo ki u h p đ ng Thi t k - xây d ng k t h p v i các quy t c ho t đ ng xây d ng c a vi n Lean bao g m xác đ nh chi phí m c tiêu và qu n lý s n xu t Last Planner

12.Ngu n: Ana Mitsuko Jacomit, Ariovaldo Denis Granja and Flavio Augusto Picchi,Target Costing Research Analysis:

Reflections for Construction Industry Implementation, pp.601-610

Th i gian hoàn thành 8/2002

(2001-2002)

4/2000 (Mùa Xuân 1998-4/2000)

1.6.3.2 V n d ng chi phí m c tiêu trong ngành xây d ng Brazil

Xác đ nh chi phí m c tiêu trong vi c l p k ho ch chi phí và ki m soát chi phí trong m t doanh nghi p xây d ng c a Brazil

Trên th c t , các nhà cung c p chính (nh c khí, đi n, n c, phòng ch ng cháy, qu n lý d án,…) đ c công ty xây d ng ch n sau khi h p đ ng đã đ c

ký k t v i ch đ u t Nh ng v i vi c v n d ng ph ng pháp chi phí m c tiêu đ

qu n lý chi phí thì các nhà cung c p chính đ c ch n tr c khi công ty xây d ng

ký h p đ ng v i ch đ u t Sau đó, các nhà cung c p chính cùng v i công ty xây d ng ti n hành phân tích thi t k đ u tiên và đ a ra nh ng gi i pháp đ nâng cao quy trình phát tri n s n ph m, có k t qu là c tính gi m t ng chi phí t i 9,85% c a vi c c i t o tòa nhà công nghi p cho công ty máy cán thép

Tòa nhà công nghi p bao g m c b n m t k t c u bê tông c t thép, k t c u thép mái, ngói và t ng g ch Th i gian hoàn thành d ki n 6 tháng bao g m c thi t k và xây d ng Ch đ u t quy t đ nh ph ng án giao toàn b công vi c trên cho m t công ty xây d ng (gi ng nh t ng th u EPC Vi t Nam)

đ m b o đ c giá th u h p lý, công ty xây d ng ph i đ c l a ch n qua

đ u th u c nh tranh, và m t công ty xây d ng có kinh nghi m cam k t m nh m

v vi c phát tri n và th c hi n các quy t c ho t đ ng s n xu t chuyên ngành, theo kinh nghi m c a giám đ c h p đ ng c a công ty này, tr c đây m t s d

Ngun: Glenn Ballard and Paul Reiser, The St.Olaf College Fieldhouse Project: A case study in designing to target cost

án không thành công là do giá th u không phù h p, vì quy trình c tính chi phí

ch y u d a vào nh ng hóa đ n phát sinh s l ng t b ph n c tính chi phí

đ a ra v i s tham gia ch a đ y đ c a các qu n lý s n xu t và qu n lý h p

đ ng

L n này, công ty xây d ng này quy t đ nh v n d ng chi phí m c tiêu ngay

t giai đo n đ u th u và cách v n d ng nh sau:

D a vào chi phí c a d án t ng t tr c đó và phân tích thi t k hi n t i

đ thi t l p giá th u d án và chi phí m c tiêu đ c xác đ nh sau khi tr đi biên

l i nhu n mong đ i c a công ty xây d ng Sau khi chi phí m c tiêu d án đã

đ c xác đ nh, các giám đ c và qu n lý d án (ng i có kinh nghi m trong các

d án t ng t ) đã thi t l p chi phí m c tiêu cho các b ph n (h th ng ph ) có liên quan v i s h tr t b ph n c tính chi phí13

l n trong su t th i gian hai tháng đ u b i nh ng ng i qu n lý h p đ ng H k t

h p các gi i pháp thi t k và ph ng pháp thi công nh m đáp ng các yêu c u

Khách hàng

B c 1

B c 2

Gi m chi phí

-

13.Ngu n: A.P.Kern; A.C.Soares and C.T.Formoso, Introducing Target Costing in Cost Planning and Control: a case study in

Brazillian ConstructionFirm

Ngu n: Introducing Target Costing in Cost Planning and Control:

a case study in Brazillian ConstructionFirmwww.baufachinformation.de/aufsatz.jsp

Chi ti t k t qu đ t đ c t nh ng thay đ i quan tr ng trong b ng 1.3:

M t vài thay đ i quan tr ng đ c th c hi n trong k t c u bê tông Nhà cung

c p bê tông đúc s n đ xu t m t mô đun hóa c t khác bi t, làm t ng nh p d m t 5m đ n 10m i u này có th , b i vì t ng t i tr ng đ c làm nh b t đi b ng cách thay th các thành ngoài cho ngói c u trúc và s d ng t m v a th ch cao cho các thành trong, thay vì dùng ngói s H n n a, do có các thay đ i này mà

c u trúc móng c ng đ c gi m xu ng

Nh v y, vi c v n d ng chi phí m c tiêu vào vi c l p k ho ch và ki m soát chi phí trong ngành xây d ng giúp cho công ty xây d ng c tính t ng chi phí

gi m t i 9,85%

Ngu n: Introducing Target Costing in Cost Planning and Control:

a case study in Brazillian ConstructionFirmwww.baufachinformation.de/aufsatz.jsp

S đ 1.7 Xác đ nh chi phí m c tiêu đ c doanh nghi p xây d ng làm theo

Nhi m v Trách nhi m

1.Xác đ nh các yêu c u c a nhi u

khách hàng khác nhau, bao g m b t

k ai tham gia vào

Các giám đ c đi u hành, giám đ c kinh doanh, giám đ c c tính chi phí

2.Thi t l p chi phí m c tiêu c a d án Các giám đ c đi u hành, giám đ c

kinh doanh, giám đ c c tính chi phí 3.Xác đ nh các ngu n c n thi t đ c

tính chi phí tr c ti p

B ph n c tính chi phí v i s h

tr t các giám đ c s n xu t 4.Phân tích chi phí c tính, so sánh

nó v i chi phí m c tiêu đã đ c thi t

th ng l ng v i h

Các giám đ c đi u hành, giám đ c kinh doanh

Theo s đ 1.7 ta nh n th y, các giám đ c đi u hành, giám đ c kinh doanh

và giám đ c c tính chi phí ph i xác đ nh các yêu c u khác nhau t nhi u cách nhìn c a ch đ u t (khách hàng), nhà th u xây d ng và nhà cung c p h th ng

ph Nhi m v th hai, c ng nh ng thành viên này, thi t l p chi phí m c tiêu c a

Nh n d ng yêu c u c a khách hàng

Thi t l p chi phí m c tiêu c a s n ph m

Các nhi m v và trách nhi m

Ngu n: Introducing Target Costing in Cost Planning and Control:

a case study in Brazillian ConstructionFirmwww.baufachinformation.de/aufsatz.jsp

d án Sau đó, b ph n c tính chi phí ph i xác đ nh đ c t t c các ngu n (ho c các h th ng ph ) c n thi t đ c tính chi phí tr c ti p c a d án Nhi m

v này ph i đ c th c hi n v i s h tr c a các qu n lý s n xu t đ có th xem xét các yêu c u c a h th ng s n xu t nh : các ph ng pháp xây d ng, n ng l c,

th i h n,

M t khi đã c l ng đ c các c tính chi phí tr c ti p thì các giám đ c

đi u hành, giám đ c kinh doanh, giám đ c c tính chi phí đánh giá chi phí đ c

c l ng trong m i liên h v i chi phí m c tiêu đ c thi t l p Khi đó các giám

đ c và qu n lý s n xu t c l ng các chi phí b ph n đ a ra m t đ xu t k thu t và m i các nhà th u chính

M t y ban đi u hành (đ c thành l p b i các giám đ c, qu n lý h p đ ng

th u thi công, nhà th u cung c p s c th h n các nhà th u thi t k

- C n nghiêm kh c h n đ t o ra chi phí m c tiêu, vì vi c áp d ng nghiêm

kh c đ tính toán chi phí m c tiêu trong t t c các giai đo n c a d án có th t o

ra đ c nhi u kho n ti t ki m chi phí h n cho nhà th u và t o ra giá tr l n h n cho ch đ u t 14

-V n d ng chi phí m c tiêu m i c p b c, b t đ u t i các h th ng sau đó

xu ng các h th ng ph và các thành ph n, vì vi c v n d ng chi phí m c tiêu

c ng c n xuyên su t t đ u đ n cu i d án, t nh ng chi ti t nh nh t đ n nh ng

b ph n l n nh t S d ng k thu t phân tích giá tr nh m t công c đ đ t đ c

14.Ngu n: Glenn Ballard and Paul Reiser, The St.Olaf College Fieldhouse Project: A case study in designing to target cost, pp.234-249

-Theo kinh nghi m c a giám đ c h p đ ng công ty xây d ng Brazil đ

ng d ng thành công chi phí m c tiêu và k thu t phân tích giá tr trong vi c

qu n lý chi phí c a d án thì c n:

+ Có đ th i gian và d li u l ch s c a nh ng d án t ng t

+ S m k t h p các đ i làm vi c đa n ng ngay t giai đo n đ u c a d án + Có đ th i gian đ ti p nh n các yêu c u c a ch đ u t (khách hàng) trong su t quá trình c l ng chi phí15

ch c nh ho t đ ng s n xu t công nghi p khác H n n a, ho t đ ng s n xu t xây

d ng hình thành nên n ng l c s n xu t cho các ngành, các l nh v c khác nhau trong n n kinh t Nói m t cách c th h n, s n xu t xây d ng bao g m các ho t

đ ng: xây d ng m i, m r ng, khôi ph c, c i t o l i, hay hi n đ i hóa các công trình hi n có thu c m i l nh v c trong n n kinh t qu c dân (nh công trình giao

15.Ngu n: A.P.Kern; A.C.Soares and C.T.Formoso, Introducing Target Costing in Cost Planning and Control: a case study in

Brazillian ConstructionFirm

thông, th y l i, các khu công nghi p, các công trình qu c phòng, các công trình dân d ng khác) M t khác, môi tr ng kinh t c nh tranh ngày càng cao và không n đ nh đòi h i các y u t c b n nh ch c n ng, chi phí, th i gian hoàn thành c a s n ph m ngành xây d ng ph i đ c đ m b o ng th i, s t n t i, phát tri n c a các doanh nghi p xây d ng Vi t Nam là c n thi t Trong ngành xây d ng ngoài nh ng y u t khuy n khích phát tri n công ngh , đ u t v n, còn liên quan đ n ho t đ ng qu n lý N u thi u k n ng, kinh nghi m qu n lý s làm

m t đi l i ích cho các bên tham gia d án nh : ch đ u t mong mu n s n ph m

b o đ m ch t l ng, ch c n ng và th i gian hoàn thành s m v i chi phí th p

nh t, còn nhà th u thì mong mu n l i nhu n ngày càng t ng M t trong các

ph ng pháp qu n lý đ c s d ng trong ngành s n xu t có tính c nh tranh cao

là xác đ nh chi phí m c tiêu

Các h th ng qu n lý chi phí trong ngành xây d ng ph i n ng đ ng, sáng

t o và có th h tr các quy trình ra quy t đ nh khác, đ b o v vi c kinh doanh tránh kh i tác đ ng x u c a tính không ch c nh n, vì tính không ch c ch n s liên quan đ n môi tr ng tài chính, v i m c đích chính là t o ra thông tin đ h

tr vi c ra quy t đ nh, ch y u liên quan đ n vi c gi m chi phí, nâng cao giá tr

s n ph m cho khách hàng và qu n lý tài chính cho doanh nghi p Vì th , vi c có

đ c m t h th ng qu n lý chi phí t ng x ng là m t b c t i quan tr ng cho

b t k m t doanh nghi p nào mu n c nh tranh (Granja,Picchi và Robert, 2005), các doanh nghi p xây d ng có l c ng không ngo i l đó

Kh ng ch chi phí trong quá trình thi công là m i b n tâm l n c a các nhà

th u thi công16

.

Các sai sót trong thi t k , thi t k thay đ i, d toán thi u chính xác và thi u trao đ i thông tin gi a các bên tham gia trong d án là m t trong s nh ng y u t

nh h ng đ n v t chi phí và ch m ti n đ các d án xây d ng trong giai

đo n thi công17

16.Ngu n: TS Ph m S Liêm (2007), Nhà th u xây d ng v i v n đ giá

17.Ngu n: Nguy n Anh Tu n, Ngô Quang T ng, Lê Hoài Long (2007), Các y u t gây ch m tr và v t chí phí các d án

Nghiên c u không đ y đ các gi i pháp thi t k d n đ n l a ch n ph ng

án thi t k không h p lý có th làm t ng ho c gi m chi phí xây d ng

i v i nh ng h p đ ng xây d ng tr n gói t t ph i ch u nh ng bi n đ ng

c a th tr ng và khi đó l i nhu n c a nhà th u s b gi m xu ng

i v i ch đ u t , tr c khi kh i công công trình, tuy đã bi t đ c t ng

m c đ u t c n thi t chi tiêu cho công trình xây d ng, nh ng ch đ u t v n

ch a th xác đ nh đ c chi phí đ u t c n thi t c a công trình xây d ng ngay t giai đo n thi t k đ qua đó ti n hành giám sát và kh ng ch chi phí m t cách có

hi u qu Do v y, đ n khi m i th u ho c sau khi đ u th u ch đ u t m i phát

hi n ra chi phí công trình theo b ng thi t k hoàn thành là quá l n, không đ kh

n ng đ u t , bu c ph i b cu c đ u t gi a ch ng ho c thay đ i thi t k

V i ph ng pháp xác đ nh chi phí m c tiêu, bên c nh vi c cung c p thông tin phù h p v chi phí chính xác cho ch đ u t , còn có th xác đ nh m c l i nhu n t i u cho các nhà th u, mà v n b o đ m ch t l ng, tính n ng v i chi phí

th p nh t c a s n ph m