Nâng cao chất lượng tín dụng và quản trị rủi ro tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam chi nhánh 3

Phòng hành chính Nhân s .... Phòng K ho ch kinh doanh.... Phòng Công ngh thông tin .... ánh giá môi tr ng h at đ ng kinh doanh..... Nguyên nhân khách quan .... Nguyên nhân t phía ngân hà

K T QU T C C A TÀI

TRI N NÔNG THÔN VI T NAM

tài nghiên c u “Nâng cao ch t l ng tín d ng và qu n tr r i ro tín d ng t i Chi nhánh 3 Ngân hàng Nông nghi p và Phát tri n Nông thôn Vi t Nam” đã gi i quy t

đ c các v n đ sau :

a) H th ng hóa và hoàn thi n các lý lu n v ch t l ng tín d ng và qu n tr r i

ro tín d ng thông qua vi c tuân th các quy đ nh c a khách hàng và Ngân hàng

b) tài đã phân tích và đánh giá đ c th c tr ng ch t l ng tín d ng và qu n

tr r i tín d ng t i Chi nhánh 3 Ngân hàng Nông nghi p & Phát tri n Nông thôn Vi t Nam, qua đó cho th y nh ng k t qu đ t đ c c ng nh nh ng h n ch còn t n t i c n

s a đ i b sung nh m phù h p v i nh ng bi n đ ng quá nhanh c a đi u ki n môi

tr ng kinh doanh hi n nay

c) Nghiên c u này c ng đã đ a thêm đ c nh ng ki n ngh và các gi i pháp h

tr c n thi t đ nâng cao ch t l ng tín d ng và qu n tr r i ro tín d ng c a Chi nhánh

3 và Ngân hàng Nông nghi p và Phát tri n Nông thôn Vi t Nam phát huy hi u qu

V n đ nâng cao ch t l ng tín d ng và qu n tr r i ro tín d ng s đ c các Ngân hàng th ng m i đ t n ng quan tâm nh m góp ph n gi m thi u r i ro trong kinh doanh, đây chính là thu n l i giúp đ tài này có th ti p t c phát tri n nghiên c u trong

t ng lai

L I CAM OAN

Tôi xin cam đoan : Lu n v n “ Nâng cao ch t l ng tín d ng và qu n tr r i

ro tín d ng t i Chi nhánh 3 Ngân hàng Nông nghi p và Phát tri n Nông thôn Vi t Nam” là công trình nghiên c u riêng c a tôi

Các s li u trong lu n v n đ c s d ng trung th c K t qu nghiên c u đ c trình bày trong lu n v n này ch a t ng đ c công b t i b t k công trình nào khác

Tôi xin chân thành cám n các Th y Cô tr ng i h c Kinh t TP.HCM đã truy n đ t cho tôi ki n th c trong su t nh ng n m h c tr ng

Tôi xin chân thành cám n Chi nhánh 3 Ngân hàng Nông nghi p và Phát tri n Nông thôn Vi t Nam đã t o đi u ki n cho tôi kh o sát trong th i gian làm Lu n

v n

Tôi xin chân thành c m n PGS.TS Nguy n ng D n đã t n tình h ng d n

tôi hoàn thành t t lu n v n này

TP HCM, ngày tháng n m 2010

Tác gi lu n v n

Nguy n Bá i

M C L C

Trang Trang ph bìa

L i cam đoan

M c l c

Danh m c các t vi t t t

Danh m c các b ng bi u, hình v

L i m đ u

CH NG 1: C S LÝ LU N V CH T L NG TÍN D NG VÀ R I RO TÍN D NG 1

1.1 CH T L NG TÍN D NG 1

1.1.1 Khái ni m v ch t l ng tín d ng 1

1.1.2 M t s quy đ nh v ch t l ng tín d ng liên quan đ n hi u qu ho t đ ng tín d ng 1

1.1.3 Ch tiêu bi u hi n ch t l ng tín d ng 4

1.1.3.1 i v i Ngân hàng 5

1.1.3.2 i v i n n kinh t 5

1.1.3.2 i v i doanh nghi p vay v n 5

1.1.4 M i quan h gi a t ng tr ng tín d ng v i ch t l ng tín d ng và hi u qu ho t đ ng tín d ng 5

1.2 R I RO TÍN D NG 6

1.2.1 Khái ni m: 6

1.2.2 Các lo i r i ro tín d ng và nh h ng c a nó 6

1.2.2.1 R i ro do không hoàn tr n đúng h n 6

1.2.2.2 R i ro do không có kh n ng tr n 6

1.2.3 Các ch s tiêu ph n ánh r i ro tín d ng 7

1.2.3.1 N quá h n và t l n quá h n 7

1.2.3.2 N có v n đ 8

1.2.3.3.Tình hình tài chính và ph ng án c a ng i vay, môi tr ng h at đ ng c a ng i vay 8

1.2.3.4.B o đ m ti n vay 8

1.2.4 Nguyên nhân d n đ n r i ro tín d ng 9

1.2.4.1.Nguyên nhân b t kh kháng 9

1.2.4.2 Nguyên nhân t phía ng i đi vay 9

1.2.4.3 Nguyên nhân do b n thân Ngân hàng 9

1.2.5 nh h ng c a r i ro tín d ng đ n ho t đ ng kinh doanh ngân hàng và đ i v i kinh t xã h i 10

1.2.5.1 nh h ng đ n ho t đ ng kinh doanh Ngân hàng 10

1.2.5.2 nh h ng đ n kinh t xã h i 10

1.2.6 M t s mô hình l ng hóa r i ro tín d ng 11

1.2.6.1 Mô hình 6C 11

1.2.6.2 Mô hình phân bi t tuy n tính 13

1.3 BASEL 2 – YÊU C U QU N LÝ R I RO TÍN D NG VÀ NH H NG XÂY D NG MÔ HÌNH QU N TR R I RO T I CÁC NGÂN HÀNG VI T NAM 15

1.3.1 Basel 2 và các yêu c u qu n lý r i ro 15

1.3.2 nh h ng xây d ng mô hình qu n tr r i ro t i h th ng Ngân hàng Vi t Nam 18

1.3.3 Kinh nghi m qu n tr r i ro c a m t s Ngân hàng th ng m i trên th gi i 21

K T LU N CH NG 1: 23

CH NG 2: TH C TR NG V HO T NG TÍN D NG VÀ QU N TR R I RO TÍN D NG T I CHI NHÁNH 3 NGÂN HÀNG NÔNG NGHI P VI T NAM 24

2.1 Gi i thi u v Ngân hàng Nông nghi p và Phát tri n nông thôn Vi t Nam 24

2.2 Gi i thi u v Chi nhánh 3 Ngân hàng Nông nghi p và Phát tri n nông thôn Vi t Nam 25

2.3 B máy t ch c và qu n lý c a Chi nhánh 25

2.3.1 S đ t ch c 25

2.3.1.1 Mô hình t ch c 26

2.3.1.2 Nhân s 26

2.3.1.3 S đ b máy t ch c 26

2.3.2 Ch c n ng và nhi m v chính c a các phòng ban 27

2.3.2.1 Giám đ c 27

2.3.2.2 Phó giám đ c 27

2.3.2.3 Phòng hành chính Nhân s 27

2.3.2.4 Phòng K ho ch kinh doanh 27

2.3.2.5 Phòng kinh doanh ngo i h i 27

2.3.2.6 Phòng k toán Ngân qu 28

2.3.2.7 Phòng ki m tra ki m soát n i b 28

2.3.2.8 Phòng d ch v Marketing 28

2.3.2.9 Phòng Công ngh thông tin 28

2.3.2.10.Phòng giao d ch 28

2.4 Th c tr ng ho t đ ng tín d ng và qu n tr r i ro tín d ng t i Chi nhánh 3 NHNo&PTNTVN 29

2.4.1 Tình hình kinh t xã h i TPHCM đ u n m 2009 29

2.4.2 ánh giá môi tr ng h at đ ng kinh doanh 30

2.4.3 Các k t qu kinh doanh ch y u c a Ngân hàng 32

2.4.3.1 Huy đ ng v n 32

2.4.3.2 S d ng v n 32

2.4.3.3 Doanh thu – Chi phí 33

2.4.4 S đ quy trình tín d ng t i Chi nhánh 3 33

2.4.5 C c u b máy qu n lý tín d ng t i Chi nhánh 3 35

2.4.6 Phân tích ho t đ ng tín d ng t i Chi nhánh 3 NHNo&PTNTVN 35

2.4.6.1 C c u tín d ng theo đ n v ti n t 35

2.464.2 C c u tín d ng theo th i gian 37

2.4.6.3 C c u tín d ng theo thành ph n kinh t 38

2.4.6.4 C c u tín d ng theo ngành ngh 40

2.4.7 Th c tr ng r i ro tín d ng t i Chi nhánh 3 NHNo&PTNTVN 41

2.4.7.1 Tình hình n quá h n 42

2.4.7.2 K t qu phân lo i n 44

2.4.7.3 Trích l p và x lý d phòng r i ro 44

2.5 Nguyên nhân phát sinh r i ro tín d ng t i Chi nhánh 3 NHNo&PTNTVN 45 2.5.1 Nguyên nhân khách quan 45

2.5.2 Nguyên nhân t khách hàng vay v n 47

2.5.2.1 Kh n ng qu n lý kinh doanh kém 47

2.5.2.2 Khách hàng s d ng v n vay không đúng m c đích 47

2.5.3 Nguyên nhân t phía ngân hàng 47

2.5.3.1 L ng l o trong công tác ki m tra ki m soát n i b 47

2.5.3.2 Ch a quan tâm đ n th m đ nh thông tin khách hàng 49

2.6.3.3 Ch t l ng cán b tín d ng 49

2.6.3.4 Thi u ki m tra giám sát v n vay 49

2.6 Th c tr ng qu n tr r i ro tín d ng t i Chi nhánh 3 NHNo&PTNTVN 50

2.6.1 Quy đ nh chung v chính sách qu n tr r i ro tín d ng t i Chi nhánh 3 50 2.6.2 Ch c n ng nhi m v c a b ph n ki m tra và giám sát tín d ng đ c l p t i Chi nhánh 50

2.6.3 N i dung ph m vi ki m tra giám sát tín d ng c a b ph n ki m tra và giám sát tín d ng đ c l p t i Chi nhánh 51

2.6.4 K t qu đ t đ c trong qu n tr r i ro tín d ng t i Chi nhánh 3 54

2.6.4.1 Xây d ng quy trình cho vay ch t ch và phù h p v i th c ti n 54

2.6.4.2 Xây d ng chính sách tín d ng an toàn và hi u qu 54

2.6.4.3 Áp d ng h th ng x p h ng tín d ng n i b đáp ng yêu c u qu n tr r i ro 54

2.6.4.4 Tuân th đúng quy đ nh v chính sách phân lo i n , trích l p và s d ng d phòng r i ro tín d ng 54

2.6.4.5 Tích c c trong công tác thu h i n x u 54

K T LU N CH NG 2: 56

CH NG 3: GI I PHÁP NÂNG CAO CH T L NG TÍN D NG VÀ QU N TR R I RO TÍN D NG T I CHI NHÁNH 3 NGÂN HÀNG NGÂN HÀNG NÔNG NGHI P VI T NAM 57

3.1 nh h ng ho t đ ng kinh doanh c a Ngân hàng Nông nghi p và Phát tri n Nông thôn Vi t Nam đ n n m 2015 57

3.2 nh h ng ho t đ ng kinh doanh c a Chi nhánh 3 Ngân hàng Nông nghi p và Phát tri n Nông thôn Vi t Nam đ n n m 2015 58

3.2.1 M c tiêu kinh doanh và đ nh h ng chung đ n 2015 58

3.2.2 nh h ng th tr ng s n ph m và khách hàng 59

3.2.2.1 V th tr ng s n ph m 59

3.2.2.2 V khách hàng 59

3.3 Ki n ngh và đ xu t 60

3.3.1 i v i các b ngành, Nhà n c 60

3.3.2 i v i Ngân hàng Nhà n c Vi t Nam 60

3.3.3 i v i NHNo&PTNT Vi t Nam 61

3.3.3.1 Hoàn ch nh h th ng ch m đi m và x p h ng tín d ng 61

3.3.3.2 Xây d ng quy trình th m đ nh và cho vay h p lý 61

3.3.3.3 Xây d ng h th ng qu n tr r i ro tín d ng theo tiêu chu n qu c t 62 3.3.4 i v i doanh nghi p vay v n 63

3.4 Gi i pháp đ i v i Chi nhánh 3 Ngân hàng Nông nghi p và Phát tri n Nông thôn Vi t Nam 63

3.4.1 Gi i pháp v m r ng ho t đ ng tín d ng 63

3.3.1.1 y m nh công tác đ u t t v n 63

3.3.1.2 T ng c ng th c hi n Marketing 64

3.3.1.3 M r ng cho vay thành ph n kinh t qu c doanh 64

3.4.2 Gi i pháp v nâng cao ch t l ng h at đ ng tín d ng 65

3.4.2.1 i m i chính sách tín d ng 65

3.4.2.2 Nâng cao công tác th m đ nh 65

3.4.2.3 V n đ đ t ra v i chính sách tín d ng trong th i gian t i 65

3.4.2.4 Cho vay k p th i nh ng d án có hi u qu kinh t 68

3.4.2.5 T ng c ng các bi n pháp thu h i n , b o đ m tr n và lãi vay cho ngân hàng 68

3.4.2.6 D báo các khách hàng ti m n r i ro 69

3.4.3 Gi i pháp v qu n tr r i ro tín d ng 70

3.4.3.1 T ng c ng đ i ng cán b có chuyên môn nghi p v cao 70

3.4.3.2 i m i chính sách khách hàng 70

3.4.3.3 Th ng xuyên ki m tra giám sát v n vay 72

3.3.3.4 i m i công tác qu n lý cán b tín d ng 72

3.3.3.5 Nâng cao hi u qu trong vi c thu th p thông tin và s d ng thông tin

trên báo chí ph c v cho công tác th m đ nh khách hàng 74

3.3.3.6 Th c hi n nghiêm túc công tác ki m tra ki m sóat n i b 74

3.3.3.7 Hoàn thi n c ch b o đ m ti n vay 78

3.3.3.8 T ng c ng công tác thu h i n và x lý n x u 76

3.3.3.9 T ng c ng đánh giá và phân lo i khách hàng đ nh k 77

K T LU N CH NG 3: 78

K T LU N 79

L i nhu n sau thu : LNST

L i nhu n sau thu trên t ng tài s n : ROA

L i nhu n sau thu trên v n ch s h u : ROE

Ch s giá tiêu dùng : CPI

Kinh t qu c doanh : KTQD

Trung tâm thông tin tín d ng : CIC

Danh m c b ng bi u, hình v

Trang

B ng 2.1 Huy đ ng v n 32

B ng 2.2 S d ng v n 32

B ng 2.3 Doanh thu – Chi phí 33

B ng 2.4 C c u tín d ng theo đ n v ti n t 35

B ng 2.5 C c u tín d ng theo th i gian 37

B ng 2.6 C c u tín d ng theo thành ph n kinh t 38

B ng 2.7 C c u tín d ng theo ngành ngh 40

B ng 2.8 Tình hình n x u 42

B ng 2.9 K t qu phân lo i n 44

B ng 2.10 Trích l p và x lý d phòng r i ro 44

L I M U

1 Tính c p thi t c a đ tài:

t n c đang chuy n mình v i nh ng b c đi đúng h ng, nh ng thành

t u m i trong m i l nh v c c a đ i s ng kinh t - xã h i Xu h ng toàn c u hoá trên th gi i cùng v i vi c Vi t Nam tr thành thành viên th 150 c a WTO đã m

ra nhi u c h i m i cho m i nhà, m i doanh nghi p, m i l nh v c trong đó không

th không nói t i ngân hàng - m t l nh v c h t s c nh y c m Vi t Nam Chúng ta đang b t đ u th c hi n các cam k t m c a, khi n cho các doanh nghi p đ ng tr c

s c nh tranh ngày càng kh c li t, c h i nhi u nh ng thách th c c ng không nh

i u này t o ra nh ng nh h ng trong ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a các doanh nghi p, vì th nh h ng đ n ho t đ ng c a các ngân hàng th ng m i (NHTM) nói chung và ho t đ ng tín d ng ngân hàng nói riêng Trong ho t đ ng

c a các NHTM Vi t Nam hi n nay, ho t đ ng tín d ng là m t nghi p v truy n

th ng, n n t ng, chi m t tr ng cao trong c c u tài s n và c c u thu nh p, nh ng

c ng là ho t đ ng ph c t p, ti m n nh ng r i ro l n cho các NHTM Ho t đ ng tín

d ng và qu n lý r i ro tín d ng trong đi u ki n trong n n kinh t m , c nh tranh và

h i nh p v n ti p t c đóng m t vai trò quan tr ng trong kinh doanh ngân hàng và đang đ t ra nh ng yêu c u m i v nâng cao hi u qu ho t đ ng tín d ng và qu n lý

đ c vai trò c a mình, đáp ng nh ng yêu c u càng ngày càng cao c a n n kinh t

Ngân hàng th ng m i hi n nay ho t đ ng trong môi tr ng kinh t th

tr ng bên c nh nh ng đóng góp cho n n kinh t , nh ng v n còn b c l nh ng r i

ro ti m n và nh ng h n ch nh t đ nh T nh ng lí do th c t trên, cùng v i s

h ng d n PGS.TS Nguy n ng D n, tôi đã ch n đ tài: “Nâng cao ch t l ng

tín d ng và qu n tr r i ro tín d ng t i Chi nhánh 3 Ngân hàng Nông nghi p và Phát tri n Nông Thôn Vi t Nam”

và qu n tr r i ro tín d ng t i Chi nhánh 3 Ngân hàng Nông nghi p& Phát tri n

Nông thôn Vi t Nam

3 i t ng và ph m vi nghiên c u:

Lu n v n nghiên c u ch y u v ch t l ng tín d ng, qu n lý r i ro tín d ng

và nh ng v n đ t n t i c a nó t i Chi nhánh 3 Ngân hàng Nông nghi p& Phát

tri n Nông thôn Vi t Nam

6 K t qu và nh ng v n đ m i c a lu n v n:

Nêu đ c t ng quan v ch t l ng tín d ng ngân hàng, qu n tr r i ro tín d ng

c a Chi nhánh 3 Ngân hàng Nông nghi p& Phát tri n Nông thôn Vi t Nam

Nghiên c u, h th ng hoá các bi n pháp có th áp d ng t i Chi nhánh 3 Ngân

hàng Nông nghi p& Phát tri n Nông thôn Vi t Nam trong vi c nâng cao ch t l ng

tín d ng và qu n tr r i ro tín d ng

M t s ki n ngh và đ xu t v i các b ngành, Nhà n c, Ngân hàng Nhà

n c Vi t Nam, Ngân hàng Nông nghi p và Phát tri n Nông Thôn Vi t Nam, Các

đ n v vay v n và Chi nhánh 3 Ngân hàng Nông nghi p& Phát tri n Nông thôn Vi t Nam Chi nhánh 3 v i m c đích nâng cao ch t l ng tín d ng và qu n tr r i ro tín

d ng

Ch t l ng tín d ng là m t ph m trù r ng, bao hàm nhi u n i dung trong đó có

n i dung quan tr ng và có tính l ng hóa nh t là t l n quá h n trên t ng d n Theo quan đi m thông th ng c a các NHTM Vi t Nam và trong m t s tr ng h p theo ngh a h p khi nói đ n ch t l ng tín d ng, ng i ta ch nói đ n t l gi a n quá

h n trên t ng d n , t l này càng cao có ngh a là ch t l ng tín d ng kém và ng c

l i Theo thông l qu c t n u t l n quá h n d i 5% và t l n khó đòi trong t ng

n quá h n th p thì đ c coi là tín d ng có ch t l ng t t, trên m c 5% thì ch t l ng tín d ng đ c xem là có v n đ

1.1.2 M t s quy đ nh v ch t l ng tín d ng liên quan đ n hi u qu ho t

N nhóm 1 (n đ tiêu chu n) bao g m:

- Các kho n n trong h n và t ch c tín d ng đánh giá là có kh n ng thu h i

đ y đ c g c và lãi đúng h n;

- Các kho n n quá h n d i 10 ngày và t ch c tín d ng đánh giá là có kh

n ng thu h i đ y đ g c và lãi b quá h n và thu đ y đ g c và lãi đúng th i h n còn

l i;

- i v i các kho n n quá h n, khách hàng tr đ y đ ph n n g c và lãi b quá

h n (k c lãi áp d ng đ i v i n g c quá h n) và n g c và lãi c a các k h n tr n

ti p theo trong th i gian t i thi u sáu (06) tháng đ i v i kho n n trung và dài h n, ba (03) tháng đ i v i các kho n n ng n h n, k t ngày b t đ u tr đ y đ n g c và lãi

b quá h n

- i v i các kho n n c c u l i th i h n tr n , khách hàng tr đ y đ n g c

và lãi theo th i h n tr n đ c c c u l i trong th i gian t i thi u sáu (06) tháng, ba (03) tháng đ i v i các kho n n ng n h n, k t ngày b t đ u tr đ y đ n g c và lãi theo th i h n đ c c c u l i

N nhóm 2 (n c n chú ý) bao g m:

- Các kho n n quá h n t 10 ngày đ n 90 ngày;

- Các kho n n đi u ch nh k h n tr n l n đ u (đ i v i khách hàng là doanh nghi p, t ch c thì t ch c tín d ng ph i có h s đánh giá khách hàng v kh n ng tr

n đ y đ n g c và lãi đúng k h n đ c đi u ch nh l n đ u)

N nhóm 3 (N d i tiêu chu n) bao g m:

- Các kho n n quá h n t 91 ngày đ n 180 ngày;

- Các kho n n c c u l i có th i h n tr n l n đ u, tr các kho n n đi u

ch nh k h n tr n l n đ u đ c phân lo i vào nhóm 2 theo quy đ nh

- Các kho n n đ c mi n ho c gi m lãi do khách hàng không đ kh n ng tr lãi đ y đ theo h p đ ng tín d ng

N nhóm 4 (N nghi ng ) bao g m:

- N quá h n t 181 ngày đ n 360 ngày;

- Các kho n n c c u l i th i h n tr n l n đ u quá h n d i 90 ngày theo th i

h n tr n đ c c c u l i l n đ u;

- Các kho n n c c u l i th i h n tr n l n th hai

N nhóm 5 (N có kh n ng m t v n) bao g m:

- Các kho n n quá h n trên 360 ngày;

- Các kho n n c c u l i th i h n tr n l n đ u quá h n t 90 ngày tr lên theo

lo i vào cùng m t nhóm n i v i khách hàng có t hai (02) kho n n tr lên t i t

ch c tín d ng mà có b t c m t kho n n nào b phân lo i theo quy đ nh phân lo i nêu trên vào nhóm có r i ro cao h n các kho n n khác, t ch c tín d ng ph i phân lo i l i các kho n n còn l i c a khách hàng vào nhóm có r i ro cao nh t đó

- i v i các kho n cho vay h p v n, t ch c tín d ng làm đ u m i ph i th c

hi n phân lo i n đ i v i kho n cho vay h p v n theo các quy đ nh nêu trên và ph i thông báo k t qu phân lo i n cho các t ch c tín d ng tham gia cho vay h p v n

Tr ng h p khách hàng vay h p v n có m t ho c m t s các kho n n khác t i t ch c tín d ng tham gia cho vay h p v n đã phân lo i vào nhóm n không cùng nhóm n c a các kho n n vay h p v n do t ch c tín d ng làm đ u m i phân lo i, t ch c tín d ng tham gia cho vay h p v n phân lo i l i toàn b d n (k c ph n d n cho vay h p

v n) c a khách hàng vay h p v n vào nhóm n do t ch c tín d ng đ u m i phân lo i

ho c do t ch c tín d ng tham gia cho vay h p v n phân lo i tùy theo nhóm n nào có

r i ro cao h n

- T ch c tín d ng ph i ch đ ng phân lo i các kho n n đ c phân lo i vào các nhóm theo quy đ nh phân lo i n nêu trên vào nhóm n có r i ro cao h n theo đánh giá c a t ch c tín d ng khi x y ra m t trong các tr ng h p sau đây:

+ Có nh ng di n bi n b t l i tác đ ng tiêu c c đ n môi tr ng, l nh v c kinh doanh c a khách hàng;

+ Các kho n n c a khách hàng b các t ch c tín d ng khác phân lo i vào nhóm n có m c đ r i ro cao h n (n u có thông tin);

+ Các ch tiêu tài chính c a khách hàng (v kh n ng sinh l i, kh n ng thanh toán, t l n trên v n và dòng ti n) ho c kh n ng tr n c a khách hàng b suy gi m liên t c ho c có bi n đ ng l n theo chi u h ng suy gi m;

+ Khách hàng không cung c p đ y đ , k p th i và trung th c các thông tin chính theo yêu c u c a t ch c tín d ng đ đánh giá kh n ng tr n c a khách hàng

Vi c phân lo i n theo Quy t đ nh 493 và Quy t đ nh 18 s a đ i, b sung Quy t

đ nh 493 c a Ngân hàng Nhà n c không ch d a vào tiêu chí th i gian quá h n mà còn d a vào tiêu chí r i ro c a kho n vay i u đó cho th y Ngân hàng Nhà n c

mu n các NHTM ph i đánh giá th c s các kho n n đã cho khách hàng vay hay nói chính xác là đánh giá chính xác h n v ch t l ng tín d ng c a mình đ d n s m phù

h p v i nh ng chu n m c qu c t trong l nh v c ngân hàng

493 c a Ngân hàng Nhà n c ra đ i, Ban hành quy đ nh v phân lo i n , trích l p và

s d ng d phòng đ x lý RRTD trong ho t đ ng ngân hàng c a TCTD đã đánh giá chính xác h n ch t l ng tín d ng c a các TCTD và d n ti p c n theo thông l qu c t Theo nh ng Quy t đ nh trên thì d n c a các TCTD đ c chia làm 05 nhóm, n x u

là n thu c các nhóm 3, 4 và 5 theo cách phân lo i n nh đã nêu ph n trên

* Vòng quay v n tín d ng:

Vòng quay v n tín d ng ph n ánh tình hình quan h tín d ng c a khách hàng vay v n đ i v i ngân hàng, quy mô ho t đ ng c a ngân hàng, đóng góp c a v n tín

d ng cho n n kinh t Vòng quay v n tín d ng càng l n ch ng t chu chuy n v n tín

d ng nhanh, tình hình ho t đ ng tín d ng lành m nh, ngân hàng thu phí đ c nhi u

h n

1.1.3.2 i v i n n kinh t

Ch t l ng tín d ng g n li n v i quá trình và hi u qu s d ng v n tín d ng c a các doanh nghi p nói riêng và c a n n kinh t nói chung Doanh nghi p, cá nhân s

d ng đ ng v n tín d ng mà ngân hàng đ u t có hi u qu s góp ph n thúc đ y n n kinh t t ng tr ng, phát tri n; chuy n d ch c c u kinh t h p lý, đ i s ng kinh t - xã

h i n đ nh, l u thông ti n t và l u thông hàng hóa phát tri n bình th ng, góp ph n

n đ nh ti n t , ki m ch l m phát

1.1.3.4 i v i cá nhân, doanh nghi p vay v n

Doanh nghi p, cá nhân s d ng v n vay có hi u qu s t o ra nhi u s n ph m hàng hoá, dch v cung c p cho xã h i, th c hi n dúng cam k t tr n g c và lãi đúng

h n cho ngân hàng, góp ph n làm lành m nh tình hình tài chính c a doanh nghi p, trên

c s đó mà thúc đ y s phát tri n c a doanh nghi p v m i l nh v c

1.1.4 M i quan h gi a t ng tr ng tín d ng v i ch t l ng tín d ng và

hi u qu ho t đ ng tín d ng:

T ng tr ng tín d ng thông th ng đ c hi u là s gia t ng v m t l ng c a tín d ng nh d n cho vay trong m t th i k nh t đ nh

T ng tr ng tín d ng v i ch t l ng tín d ng và hi u qu ho t đ ng tín d ng (l i nhu n mang l i t ho t đ ng tín d ng) có m i quan h ch t ch và tác đ ng qua l i

v i nhau tuân th theo quy lu t l ng ch t, nói cách khác trong m t hoàn c nh kinh t -

ng i vay v n hay ng i s d ng v n c a ngân hàng không tr đúng h n, không th c

hi n đúng ngh a v cam k t trong h p đ ng tín d ng v i b t k lý do nào

- nh h ng t i k ho ch s d ng v n c a ngân hàng;

- Gây c n tr và khó kh n cho vi c chi tr cho ng i g i ti n

1.2.2.2 R i ro do không có kh n ng tr n ( r i ro b m t v n m t ph n

ho c toàn ph n)

Là r i ro x y ra trong tr ng h p doanh nghi p đi vay đã m t kh n ng chi tr

Do v y ngân hàng ch còn trông ch vào giá tr thanh lý tài s n c a doanh nghi p đ đ

m t ph n g c Tuy nhiên v n đ này h t s c khó kh n vì: giá tr c a tài s n thanh lý b

gi m giá r t nhi u so v i th i đi m đ nh giá ban đ u B n thân tài s n đó r t khó bán

vì tâm lý không ai mu n mua, thêm vào đó giá tr tài s n thanh lý th ng b chia s v i các ch n u tiên tr c nh : n p thu cho nhà n c, tr l ng cho cán b nhân viên

Vì v y, nhi u khi giá tr còn l i v ngân hàng ít h n ho c có khi chi phí phát sinh trong quá trình thanh lý g n b ng ho c th m chí l n h n kho n ti n nh n đ c ng th i

th i nó có th nh h ng đ n chi phí, dòng ti n và kh n ng sinh l i, uy tín c a ngân hàng

1.2.3 Các ch tiêu ph n ánh r i ro tín d ng

1.2.3.1 N quá h n và t l n quá h n:

Hoàn tr đ y đ kho n n c g c và lãi khi đ n h n là hành đ ng hoàn t t m i quan h tín d ng hoàn h o gi a ngân hàng và khách hàng N quá h n trong kinh doanh tín d ng là hi n t ng đ n th i h n thanh toán kho n n ng i đi vay không có

kh n ng th c hi n ngh a v tr n đúng h n cho ngân hàng N quá h n là bi u hi n không lành m nh cho quá trình ho t đ ng tín d ng c a ngân hàng, báo hi u s r i ro

đ i v i các ngân hàng và các khách hàng và do v y là m i quan tâm th ng xuyên c a các ngân hàng th ng m i Trong quan h tín d ng, vi c phát sinh n quá h n là đi u không th tránh kh i, nh ng n u n quá h n v t quá t l cho phép s d n đ n tình

tr ng m t kh n ng thanh toán c a ngân hàng

Theo Quy t đ nh s 493/2005/Q -NHNN ngày 22/4/2005 và Quy t đ nh s 18/2007/Q -NHNN ngày 25/4/2007 s a đ i Quy t đ nh 493/2005/Q -NHNN c a Ngân hàng Nhà n c ban hành quy đ nh v phân lo i n , trích l p và s d ng d phòng đ x lý r i ro tín d ng trong ho t đ ng ngân hàng c a TCTD đã đánh giá chính xác h n ch t l ng tín d ng c a các TCTD và d n ti p c n theo thông l qu c t Theo

nh ng Quy t đ nh trên thì d n c a các TCTD đ c chia làm 05 nhóm, n quá h n là

n thu c các nhóm 2, 3, 4 và 5 theo cách phân lo i n nh đã nêu ph n trên

*T l n quá h n: c xác đ nh theo công th c sau:

v n đ

1.2.3.2 N có v n đ ( có kh n ng tr thành n quá h n)

T l t ng cao, t c đ t ng cho th y r i ro cao và có xu h ng t ng và ng c l i

Nh ng kho n cho vay tuy ch a x p vào n quá h n, xong ngân hàng nh n th y r i ro đang gia t ng ( có d u hi u không t t nh doanh thu s t gi m, chi phí gia t ng…)

1.2.3.3 Tình hình tài chính và ph ng án c a ng i vay, môi tr ng ho t

có r i ro cao Tuy nhiên tài s n đ m b o s góp ph n làm gi m t n th t cho ngân hàng khi khách hàng không tr đ c n Vì v y, khi xem xét y u t tài s n đ m b o thì ph i chú ý t i t ng tr ng h p c th

1.2.3.5 Ph ng pháp ch m đi m

ây là ph ng pháp đo l ng r i ro tín d ng hi n đ i, đòi h i ngân hàng ph i

có ph n m m qu n lý t p trung Khách hàng vay v n s đ c ch m đi m d a trên các

y u t tài chính và phi tài chính ( tình hình tài chính, n ng l c s n xu t kinh doanh,

hi u qu d án, m i quan h v i ngân hàng và tính sòng ph ng….) sau đó đ c x p

c a ng i đi vay và ng i cho vay

Nh ng thay đ i này th ng xuyên x y ra, tác đ ng liên t c t i ng i đi vay, t o thu n l i ho c khó kh n cho ng i đi vay, nhi u ng i vay, v i b n l nh c a mình có

kh n ng d báo, thích ng ho c kh c ph c nh ng khó kh n Trong nh ng tr ng h p khác, ng i vay có th b t n th t song v n có kh n ng tr n cho ngân hàng đúng

h n, đ g c và lãi Tuy nhiên khi tác đ ng c a nh ng nguyên nhân b t kh kháng đ i

v i ng i vay là n ng n , kh n ng tr n c a h b suy gi m

1.2.4.2 Nguyên nhân t phía ng i vay

Trình đ y u kém c a ng i đi vay trong d đoán các v n đ kinh doanh, y u kém trong qu n lý, ch đ nh l a đ o cán b ngân hàng, chây lì… Là nguyên nhân gây

ra r i ro tín d ng R t nhi u ng i vay s n sàng m o hi m v i k v ng thu đ c l i nhu n cao đ t đ c m c đích c a mình, h s n sàng tìm m i th đo n ng phó v i ngân hàng nh cung c p thông tin sai, mua chu c….Nhi u ng i vay đã không tính toán k l ng ho c không có kh n ng tính toán k l ng nh ng b t tr c có th x y ra, không có kh n ng thích ng và kh c ph c khó kh n trong kinh doanh Trong tr ng

h p còn l i, ng i vay kinh doanh có lãi song v n không tr n cho Ngân hàng đúng

h n H chây lì v i hy v ng có th qu t n , ho c s d ng v n vay càng lâu càng t t

1.2.4.3 Nguyên nhân do b n thân ngân hàng

Ch t l ng cán b kém, không đ trình đ đánh giá khách hàng ho c đánh giá không t t, c tình làm sai….là m t trong nh ng nguyên nhân c a r i ro tín d ng Cán

b ngân hàng không tuân th chính sách tín d ng, không ch p hành đúng quy trình cho

vay, nh không th m đ nh đ y đ v khách hàng tr c khi cho vay, cho vay không có

d án kh thi, cho vay kh ng, thi u tài s n đ m b o, cho vay v t t l an toàn, quy t

đ nh cho vay thi u thông tin xác th c i u đó có th do nhân viên ngân hàng thi u trách nhi m ho c do thi u kh n ng chuyên môn, không có kh n ng vi c th c hi n

đi u tra tín d ng và phân tích các báo cáo tài chính, cho vay d a trên giá tr s sách gi

c a doanh nghi p, không ki m toán, không xác minh báo cáo tài chính c a ng i vay

1.2.5 nh h ng c a r i ro tín d ng đ n ho t đ ng kinh doanh ngân hàng

và đ i v i kinh t xã h i

1.2.5.1 nh h ng đ n ho t đ ng kinh doanh c a ngân hàng

Khi r i ro tín d ng x y ra, ngân hàng không thu đ c v n tín d ng đã c p và lãi cho vay, nh ng ngân hàng ph i tr v n và lãi cho kho n ti n huy đ ng khi đ n h n,

đi u này s làm cho ngân hàng m t cân đ i trong vi c thu chi, vòng quay v n tín d ng

gi m làm cho ngân hàng kinh doanh không hi u qu , chi phí c a ngân hàng t ng lên so

v i d ki n

N u m t kho n vay nào đó b m t kh n ng thu h i thì ngân hàng ph i s d ng các ngu n v n c a mình đ tr cho ng i g i ti n, đ n m t ch ng m c nào đ y, ngân hàng không có đ ngu n v n đ tr cho ng i g i ti n thì ngân hàng s r i vào tình

tr ng m t kh n ng thanh toán, có th d n đ n nguy c g p r i ro thanh kho n Và k t

qu là làm thu h p quy mô kinh doanh, n ng l c tài chính gi m sút, uy tín, s c c nh tranh gi m không nh ng trong th tr ng n i đ a mà còn lan r ng ra các n c, k t qu kinh doanh c a ngân hàng ngày càng x u có th d n ngân hàng đ n thua l ho c đ a

đ n b v c phá s n n u không có bi n pháp x lý, kh c ph c k p th i

1.2.5.2 nh h ng đ n kinh t xã h i

B t ngu n t b n ch t và ch c n ng c a ngân hàng là m t t ch c trung gian tài chính chuyên huy đ ng v n nhàn r i trong n n kinh t đ cho các t ch c, các doanh nghi p và cá nhân có nhu c u vay l i Do đó, th c ch t quy n s h u nh ng kho n cho vay là quy n s h u c a ng i đã g i ti n vào ngân hàng B i v y, khi r i ro tín d ng

x y ra thì không nh ng ngân hàng ch u thi t h i mà quy n l i c a ng i g i ti n c ng

b nh h ng Khi m t ngân hàng g p ph i r i ro tín d ng hay b phá s n thì ng i g i

ti n các ngân hàng khác hoang mang lo s và kéo nhau t đ n rút ti n các ngân hàng khác, làm cho toàn b h th ng ngân hàng g p ph i khó kh n Ngân hàng phá s n

s nh h ng đ n tình hình s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p, không có ti n tr

l ng d n đ n đ i s ng công nhân g p khó kh n H n n a, s ho ng lo n c a các ngân hàng nh h ng r t l n đ n toàn b n n kinh t Nó làm cho n n kinh t b suy thoái, giá c t ng, s c mua gi m, th t nghi p t ng, xã h i m t n đ nh

Ngoài ra, r i ro tín d ng c ng nh h ng đ n n n kinh t th gi i vì ngày nay,

n n kinh t m i qu c gia đ u ph thu c vào n n kinh t khu v c và th gi i Kinh nghi m cho ta th y cu c kh ng ho ng tài chính Châu Á (1997) và m i đây là cu c

kh ng ho ng tài chính Nam M (2001-2002) đã làm rung chuy n toàn c u M t khác,

m i liên h v ti n t , đ u t gi a các n c phát tri n r t nhanh nên r i ro tín d ng t i

m t n c nh h ng tr c ti p đ n n n kinh t các n c có liên quan

Tóm l i, r i ro tín d ng c a m t ngân hàng x y ra m c đ khác nhau: nh nh t

là ngân hàng b gi m l i nhu n khi không thu h i đ c lãi cho vay, n ng nh t khi ngân hàng không thu đ c v n lãi, n th t thu v i t l cao d n đ n ngân hàng b l và m t

v n N u tình tr ng này kéo dài không kh c ph c đ c, ngân hàng s b phá s n, gây

h u qu nghiêm tr ng cho n n kinh t nói chung và h th ng ngân hàng nói riêng Chính vì v y đòi h i các nhà qu n tr ngân hàng ph i h t s c th n tr ng và có nh ng

bi n pháp thích h p nh m gi m thi u r i ro trong cho vay

1.2.6 M t s mô hình l ng hóa l ng hóa r i ro tín d ng

1.2.6.1 Mô hình 6C

T cách ng i vay (Character)

Cán b tín d ng ph i ch c ch n r ng: ng i xin vay có m c đích rõ ràng và có thi n chí nghiêm ch nh tr n khi đ n h n Khi m c đích vay đã rõ ràng, cán b tín

d ng ph i xác đ nh xem có phù h p v i chính sách tín d ng hi n hành c a ngân hàng hay không Th m chí, cho dù m c đích xin vay là t t, thì cán b tín d ng c ng ph i xác đ nh xem ng i vay có thái đ , trách nhi m trong vi c s d ng v n vay, tr l i các

câu h i m t cách trung th c, có thi n chí và n l c h t s c đ hoàn tr n vay khi đ n

đ ng tín d ng ph i là ng i đ c y quy n h p pháp c a công ty

Thu nh p c a ng i vay (Cash)

Tr c tiên ph i xác đ nh đ c ngu n thu th p c a ng i vay t ngu n nào:

lu ng ti n t doanh thu bán hàng hay t thu nh p; bán thanh lý tài s n; ti n t phát hành ch ng khoán n hay ch ng khoán v n B t c ngu n thu nào t các kh n ng trên

đ u có th s d ng tr n vay cho ngân hàng

B o đ m ti n vay (Callateral)

Khi đánh giá khía c nh b o đ m ti n vay, cán b ph i xem xét giá tr tài s n có

ch t l ng đ h tr kho n vay hay không, đ ng th i chú ý đ n các y u t nh y c m

nh : tu i th , đi u ki n và m c đ chuyên d ng c a tài s n ng i vay Khía c nh công ngh c ng ph i đ c bi t chú ý, b i tài s n ng i vay có công ngh l c h u, thì giá tr

gi m r t nhi u và khó tìm đ c ng i mua trong khi công ngh thay đ i hàng ngày

Các đi u ki n khác (Condition)

Cán b tín d ng và nhà phân tích c n ph i bi t xu h ng hi n hành v công vi c kinh doanh và ngành ngh c a ng i vay, c ng nh đi u ki n kinh t thay đ i s nh

h ng nh th nào đ n kho n tín d ng đánh giá xu h ng ngành và đi u ki n kinh

t có nh h ng đ n ho t đ ng kinh doanh ngân hàng

Ki m soát (Control)

T p trung vào nh ng v n đ nh : các thay đ i pháp lu t và quy ch có nh

h ng x u đ n ng i vay Yêu c u tín d ng c a ng i vay có th đáp ng đ c tiêu chu n c a ngân hàng và c a nhà qu n lý v ch t l ng tín d ng

1.2.6.2 Mô hình phân bi t tuy n tính

Mô hình đi m s Z (Z – Credit scoring model):

Mô hình này có tác d ng phân lo i nh ng ng i vay c n c vào m c đ r i ro

có liên quan đ n ch tiêu (Xj) ph n ánh đ c đi m tài chính và kinh doanh c a h Mô hình phân bi t tuy n tính đ c E.I Altman xây d ng s d ng cho các công ty s n xu t

M Hàm s phân bi t Altman có d ng nh sau:

Z = 1,2X1 + 1,4X2 + 3,3X3 + 0,6X4 + 0,99X5

Trong đó:

X1 = Tài s n l u đ ng /T ng tài s n có

X2 = L i nhu n tích l y/ T ng tài s n có

X3 = L i nhu n tr c thu và lãi / T ng tài s n có

X4 = Giá tr th tr ng c a v n t có / giá tr k toán c a các kho n n

(Giá tr th tr ng c a v n t có = s l ng c phi u x Giá tr tr ng m i c phi u) X5 = Doanh thu / T ng tài s n có

Tr s bi n đ ng Z do l ng toàn b m c đ r i ro c a ng i vay Giá tr Z càng l n thì m c đ r i ro d tính c a ng i vay càng nh Ng c l i, khi tr s Z th p

ho c là m t s âm thì đó là c n c x p khách hàng vào nhóm có nguy c v n cao

Theo mô hình cho đi m Z c a Altman thì:

- Công nhân bán th t nghi p 2 2

T ng s đi m c a khách hàng Quy t đ nh tín d ng

lý ho t đ ng c a các ngân hàng qu c t

N m 1988, U ban này đã phê duy t m t v n b n đ u tiên l y tên là Hi p c

v v n c a Basel (Basel 1), yêu c u các ngân hàng ho t đ ng qu c t ph i n m gi m t

m c v n t i thi u đ có th đ i phó v i nh ng r i ro có th x y ra M c v n t i thi u này là m t t l ph n tr m nh t đ nh trong t ng v n c a ngân hàng, do đó m c v n này

c ng đ c hi u là m c v n t i thi u tính theo tr ng s r i ro c a ngân hàng đó M c đích c a Basel 1 nh m: C ng c s n đ nh c a toàn b h th ng ngân hàng qu c t và thi t l p m t h th ng ngân hàng qu c t th ng nh t, bình đ ng nh m gi m c nh tranh không lành m nh gi a các ngân hàng qu c t

Thành t u c b n c a Basel 1 là đã đ a ra đ c đ nh ngh a mang tính qu c t chung nh t v v n c a ngân hàng và m t cái g i là t l v n an toàn c a ngân hàng Theo đó, v n c a ngân hàng đ c chia làm 2 lo i:

- V n lo i 1 (v n c b n): V n lo i 1 bao g m l ng v n d tr s n có và các

ngu n d phòng đ c công b , nh là kho n d phòng cho các kho n vay

- V n c p 2 (v n b sung): V n c p 2 bao g m t t c các v n khác nh các

kho n l i nhu n trên tài s n đ u t , n dài h n v i k h n l n h n 5 n m và các kho n

d phòng n (nh tr c p cho các kho n vay và tr c p cho các kho n cho thuê) Tuy nhiên, các kho n n ng n h n không có b o đ m không bao g m trong đ nh ngh a v

v n này T ng v n s b ng t ng c a v n c p 1 và v n c p 2

Theo quy đ nh c a Basel 1, các ngân hàng c n xác đ nh đ c t l v n t i thi u

c n có đ bù đ p cho r i ro Th i đó, các nhà ho ch đ nh chính sách c a ngân hàng trung ng và c quan giám sát c a 10 n c m i ch nhìn nh n ra các nguy c t r i ro tín d ng, và vì v y, m c r i ro tín d ng mà ngân hàng đ i m t đ c xác đ nh là tài s n

đi u ch nh theo r i ro c a ngân hàng Theo Basel 1, t ng v n c a m t ngân hàng c n ít

nh t b ng 8% r i ro tín d ng c a ngân hàng đó

T l v n t i thi u = (T ng v n/tài s n đi u ch nh theo tr ng s r i ro) > 8%

Theo bi n đ i c a th tr ng, n m 1996, Hi p c Basel 1 đ c s a đ i có tính

đ n r i ro th tr ng Theo đó, r i ro th tr ng bao g m c r i ro th tr ng chung và

r i ro th tr ng c th R i ro th tr ng chung đ c p đ n nh ng thay đ i v giá tr th

tr ng do có s bi n đ ng l n trên th tr ng R i ro th tr ng c th là nh ng thay

đ i v giá tr c a m t lo i tài s n nh t đ nh Có 4 lo i bi n s kinh t làm phát sinh r i

ro th tr ng, đó là t giá lãi su t, ngo i h i, ch ng khoán và hàng hóa R i ro th

tr ng có th đ c tính theo 2 ph ng th c ho c là b ng mô hình Basel tiêu chu n

ho c là b ng các mô hình giá tr ch u r i ro n i b c a các ngân hàng Nh ng mô hình

n i b này ch có th đ c s d ng n u ngân hàng tho mãn các tiêu chu n đ nh tính và

đ nh l ng đ c quy đ nh trong Basel

M c dù có r t nhi u đi m m i nh ng Hi p c Basel 1 v i b n s a đ i n m

1996 v n có khá nhi u đi m h n ch M t trong nh ng đi m h n ch đó là Basel 1 đã không đ c p đ n m t lo i r i ro đang ngày càng tr nên ph c t p và v i m c đ ngày càng t ng lên, đó là r i ro tác nghi p

Chính vì v y, t n m 1999, U ban Basel đã n l c đ a ra m t Hi p c m i thay th cho Basel 1, và cho đ n n m 2004, b n Hi p c qu c t v v n c a Basel (Basel 2) đã chính th c đ c ban hành V i cách ti p c n m i d a trên 3 c t tr chính, Basel 2 đã bu c các ngân hàng qu c t ph i tuân th theo 3 nguyên t c c b n:

Nguyên t c th nh t: Các ngân hàng c n ph i duy trì m t l ng v n đ l n đ

trang tr i cho các ho t đ ng ch u r i ro c a mình, bao g m r i ro tín d ng, r i ro th

tr ng và r i ro tác nghi p (C t tr 1) Theo đó, cách tính chi phí v n đ i v i r i ro tín

d ng có s s a đ i l n, thay đ i nh v i r i ro th tr ng nh ng hoàn toàn là phiên b n

m i đ i v i r i ro tác nghi p

Nguyên t c th hai: Các ngân hàng c n ph i đánh giá m t cách đúng đ n v

nh ng lo i r i ro mà h đang ph i đ i m t và đ m b o r ng nh ng giám sát viên s có

th đánh giá đ c tính đ y đ c a nh ng bi n pháp đánh giá này (C t tr 2) V i c t

tr này, Basel 2 nh n m nh 4 nguyên t c c a công tác rà soát giám sát:

+ Các ngân hàng c n ph i có m t quy trình đánh giá đ c m c đ đ y đ v n

c a h theo danh m c r i ro và ph i có đ c m t chi n l c đúng đ n nh m duy trì

m c v n đó

+ Các giám sát viên nên rà soát và đánh giá l i quy trình đánh giá v m c v n

n i b c ng nh v các chi n l c c a ngân hàng H c ng ph i có kh n ng giám sát

và đ m b o tuân th t l v n t i thi u Theo đó, giám sát viên nên th c hi n m t s hành đ ng giám sát phù h p n u h không hài lòng v i k t qu c a quy trình này

+ Giám sát viên khuy n ngh các ngân hàng duy trì m c v n cao h n m c t i thi u theo quy đ nh

+ Giám sát viên nên can thi p giai đo n đ u đ đ m b o m c v n c a ngân hàng không gi m d i m c t i thi u theo quy đ nh và có th yêu c u s a đ i ngay l p

t c n u m c v n không đ c duy trì trên m c t i thi u

Nguyên t c th ba: Các ngân hàng c n ph i công khai thông tin m t cách thích

đáng theo nguyên t c th tr ng (C t tr 3) V i c t tr này, Basel 2 đ a ra m t danh sách các yêu c u bu c các ngân hàng ph i công khai thông tin, t nh ng thông tin v

c c u v n, m c đ đ y đ v n đ n nh ng thông tin liên quan đ n m c đ nh y c m

c a ngân hàng v i r i ro tín d ng, r i ro th tr ng, r i ro tác nghi p và quy trình đánh giá c a ngân hàng đ i v i t ng lo i r i ro này

Nh v y, v i quá trình phát tri n c a Basel và nh ng Hi p c mà t ch c này

đ a ra, các ngân hàng th ng m i càng ngày càng đ c yêu c u ho t đ ng m t cách minh b ch h n, đ m b o v n phòng ng a cho nhi u lo i r i ro h n và do v y, hy v ng

s gi m thi u đ c r i ro

1.3.2 nh h ng xây d ng mô hình qu n tr r i ro t i h th ng Ngân hàng

Vi t Nam

- Th c hi n phân tách ch c n ng bán hàng, ch c n ng th m đ nh, qu n lý r i ro tín d ng và ch c n ng qu n lý n trong ho t đ ng c p tín d ng cho các doanh nghi p Theo đó, toàn b vi c xây d ng gi i h n tín d ng trên c s xác đ nh r i ro t ng th (thông qua th c hi n x p h ng tín d ng, phân tích ngành, kh n ng phát tri n c a khách hàng trong t ng lai…) s do b ph n qu n lý r i ro tín d ng th c hi n đ c l p,

đ m b o tính khách quan c ng nh h n ch s phân tán thông tin khi cung c p các s n

ph m tín d ng (cho vay, tài tr th ng m i…) i v i đánh giá các r i ro giao d ch (đ c hi u theo ngh a xem xét t ng l n vay c th ), tùy theo m c đ ph c t p và/ho c

gi i h n tín d ng đ c xác đ nh, có th giao cho b ph n quan h khách hàng tr c ti p

th c hi n th m đ nh ho c giao cho b ph n phân tích tín d ng (đ i v i nh ng doanh nghi p có d n l n, tính ph c t p c a các kho n vay cao) Cách th c này s giúp đáp

ng nhu c u khách hàng m t cách nhanh chóng và phù h p v i đi u ki n th c t t i

Vi t Nam Trên c s s phân tách trên, b ph n quan h khách hàng s ch u trách nhi m ti p xúc, ti p nh n các yêu c u c a khách hàng, cung c p thông tin cho b ph n

qu n lý r i ro tín d ng, đ ng th i ki m tra giám sát quá trình th c hi n các cam k t c a khách hàng (s d ng v n vay, các cam k t v b o đ m ti n vay…) B ph n qu n lý

r i ro tín d ng th c hi n vi c “giám sát song song” quá trình b ph n quan h khách hàng th c hi n các quy t đ nh phê duy t tín d ng đ phát hi n các d u hi u r i ro c ng

nh can thi p k p th i nh giám sát vi c th c hi n ki m tra s d ng v n vay, ki m tra tài s n b o đ m, các đi u ki n gi i ngân… Nh v y, quá trình đánh giá r i ro tín d ng

đ c th c hi n m t cách t ng th , liên t c tr c, trong và sau khi cho vay, nâng cao

hi u qu qu n lý r i ro tín d ng, kh c ph c đ c tình tr ng không k p th i khi ch s

d ng m t c ch h u ki m c a ki m tra n i b

- Phân đ nh rõ ch c n ng, nhi m v và trách nhi m pháp lý c a b ph n quan h khách hàng, qu n lý r i ro tín d ng và qu n lý n S r ch ròi trong phân đ nh trách nhi m s đ m b o tính công b ng trong đánh giá ch t l ng công vi c, là đi u ki n đ quá trình x lý các d u hi u r i ro tín d ng đ c nhanh chóng, hi u qu và k p th i

c ng nh t o s yên tâm trong suy ngh , hành đ ng c a cán b các b ph n ng th i,

m i b ph n trong ch c n ng, nhi m v c a mình c n xây d ng các m c tiêu trong

ho t đ ng c p tín d ng (t l n x u ch p nh n đ c, s l ng và nhóm khách hàng

c n thi t l p, m c đ t ng tr ng tín d ng…), các gi i pháp hi n th c hóa các m c tiêu

đó, đ m b o s ph i h p uy n chuy n, nh p nhàng gi a các b ph n tác nghi p khi

th c thi các m c tiêu qu n tr r i ro tín d ng đã đ ra, phù h p v i đ c thù c a m i ngân hàng c ng nh chính sách tín d ng mà ngân hàng đó đ ra

- Tiêu chu n hóa cán b theo dõi r i ro tín d ng đ đáp ng các yêu c u c a nguyên t c Basel Theo đó, c n xây d ng đ i ng cán b qu n lý r i ro tín d ng có kinh nghi m, có ki n th c và kh n ng nhanh nh y khi xem xét, đánh giá các đ xu t tín d ng Ngân hàng có th xây d ng m t h tiêu chu n đ i v i cán b r i ro tín d ng

nh trình đ chuyên môn, kinh nghi m th c t , có th i gian tr i qua công tác t i b

ph n quan h khách hàng… Nh ng yêu c u này s giúp cho đ i ng cán b qu n lý r i

ro tín d ng có đ trình đ , kinh nghi m th c t đ x lý nhanh chóng, hi u qu và m t

s th n tr ng h p lý trong quá trình phân tích, th m đ nh và giám sát tín d ng ng

th i, c n nâng cao tính chuyên nghi p c a cán b ngân hàng, theo đó m i cán b ngân hàng trong ch c n ng, nhi m v c a mình ph i th c hi n m t cách đ y đ , h t trách nhi m và thái đ t t c vì công vi c chung trong x lý m i quan h gi a các b ph n

- Xây d ng c ch trao đ i thông tin hi u qu , đ m b o s liên l c th ng xuyên, liên t c và c p nh t k p th i các thông tin tr ng y u gi a các b ph n ch c n ng trong ho t đ ng c p tín d ng Mô hình qu n lý r i ro tín d ng hi n đ i theo nguyên t c Basel ch có th thành công khi gi i quy t đ c v n đ c ch trao đ i thông tin, đ m

b o s phân tách các b ph n ch c n ng đ th c hi n chuyên môn hóa và nâng cao tính khách quan nh ng không làm m t đi kh n ng n m b t và ki m soát thông tin c a b

ph n qu n lý r i ro tín d ng Mu n v y, nh ng thông tin tr ng y u trong quá trình cho vay c n ph i đ c b ph n quan h khách hàng c p nh t đ nh k và/ho c đ t xu t và chuy n ti p nh ng thông tin này cho b ph n qu n lý r i ro tín d ng phân tích, đánh giá nh ng r i ro ti m n Nh v y, s v n hành c a mô hình m i có th thông su t và

gi m thi u nh ng e ng i c a b ph n qu n lý r i ro tín d ng trong các nh n đ nh c p tín d ng ng th i, ngân hàng c n xây d ng h th ng thông tin và phân tích thông tin toàn di n, cung ng ngu n thông tin chính xác, đáng tin c y cho các b ph n chuyên môn có liên quan Các phân tích v ngành, l nh v c trong n n kinh t đang đ c các ngân hàng b t đ u th c hi n đ xây d ng kho d li u phân tích tín d ng nh ng ch a

đ c đ y đ và thi u tính k t n i, h tr gi a các ngân hàng trong chia s thông tin S

h p tác m t cách toàn di n gi a các ngân hàng trong xây d ng và chia s c s d li u thông tin v doanh nghi p, v ngành là con đ ng ng n nh t đ hoàn thi n h th ng thông tin và gi m chi phí khai thác thông tin m t cách h p lý nh t

- Nâng cao tính th c ti n và kh n ng đánh giá chính xác c a h th ng x p h ng tín d ng n i b , th c hi n x p h ng tín d ng theo đ nh k và duy trì m t cách liên t c

đ làm c s trong xây d ng chính sách khách hàng v gi i h n tín d ng, áp d ng hình

th c b o đ m ti n vay thích h p, các đ nh h ng tín d ng v i t ng khách hàng X p

h ng tín d ng là m t công c hi u qu , mang tính khoa h c trong qu n tr r i ro tín

d ng thông qua l ng hóa các đánh giá và đ a ra các quy t đ nh phù h p H th ng

x p h ng tín d ng khách hàng m i đ c các ngân hàng Vi t Nam ng d ng trong m t vài n m tr l i đây và còn c n nhi u tr i nghi m đ s a đ i, hi u ch nh cho phù h p

v i đi u ki n th c t Do đó, hoàn thi n h th ng x p h ng tín d ng n i b đang và s

là m t trong nh ng công vi c tr ng tâm đ nâng cao ch t l ng tín d ng

Ngành Ngân hàng Vi t Nam đang ch ng đ ng đ u c a s phát tri n, c n có nhi u đ i m i và phát tri n đ đ t đ c nh ng chu n m c qu c t v ho t đ ng ngân hàng Nghiên c u và ng d ng có ch n l c nh ng kinh nghi m qu c t trong ho t đ ng kinh doanh ngân hàng là con đ ng ng n nh t đ th c hi n m c tiêu này Nguyên t c Basel v qu n lý n x u có th xem là m t trong nh ng c s n n t ng khi xây d ng

mô hình qu n tr r i ro tín d ng t i Vi t Nam đ đ m b o tính an toàn, hi u qu và

ph c v cho s phát tri n kinh t đ t n c

1.3.3 Kinh nghi m qu n tr r i ro cu m t s Ngân hàng th ng m i trên th

gi i

R t nhi u ngân hàng trên th gi i đã áp d ng các bi n pháp qu n tr r i ro ngay

sau khi Basel 2 có hi u l c Nhi u ngân hàng M , Châu Âu, Nh t B n, Australia đã

áp d ng cách ti p c n đo l ng hi n đ i AMA (Advanced Measurement Approach)

K t qu nghiên c u do y ban Basel th c hi n đ i v i 121 ngân hàng t i 17 qu c gia cho đ n h t n m 2008 đã k t lu n r ng v n r i ro c a các ngân hàng s d ng AMA

th p h n các ngân hàng không s d ng AMA (10,8% so v i 12-18%)

H n 50% ngân hàng Tây Ban Nha đã th c hi n đ i m i ho t đ ng và t ch c

nh m m c tiêu qu n tr r i ro nh : thành l p m t b ph n riêng bi t chuyên v r i ro,

đ i m i h th ng báo cáo và áp d ng công ngh hi n đ i

M t s ngân hàng s d ng t i đa ngu n l c t bên ngoài đ qu n tr r i ro, nh ING Group thuê IBM đ qu n tr r i ro, Citibank s d ng ph n m m CLS (continuous linked settlement) Citibank th c hi n qu n tr r i ro theo các tiêu chu n và chính sách

r i ro và ki m soát trên c s t đánh giá r i ro Ho t đ ng c a các phòng ban, đ n v kinh doanh đ c xác đ nh, đánh giá th ng xuyên; t đó các quy t đ nh đi u ch nh và

s a đ i ho t đ ng đ gi m thi u r i ro đ c đ a ra Các ho t đ ng này đ c tài li u hóa và công b trong ngân hàng Các ch s đo l ng r i ro chính đ c xác đ nh k

l ng và c th – và đ y là đi u ki n đ Citibank th c hi n qu n tr r i ro

Khung qu n tr r i ro c ng đ c v n d ng m t cách linh ho t cho phù h p v i

đi u ki n c a t ng qu c gia, t ng ngân hàng Ngân hàng DBS (Singapore) đã c th hóa khung qu n tr trên nh sau:

Các r i ro đ c phân tích trên hai giác đ : t n su t xu t hi n và m c đ tác

đ ng T đó, DBS xác đ nh cách th c t ch c và xây d ng các ch ng trình gi m thi u các m c r i ro nh : ki m soát n i b , b o hi m qu c t T i DBS, các công c và k thu t qu n tr r i ro đ c s d ng nh ki m soát t đánh giá, qu n lý s ki n, phân tích r i ro và báo cáo

K T LU N CH NG 1

Ho t đ ng tín d ng c a m i NHTM đ u c n c , tuân th và xu t phát t chính sách tín d ng c a ngân hàng Chính sách tín d ng, có th coi nh m t c ng l nh tài tr

c a m t NHTM, bao g m các quan đi m, ch tr ng, đ nh h ng, quy đ nh ch đ o

ho t đ ng tín d ng và đ u t c a NHTM Chính sách tín d ng t o s th ng nh t chung trong ho t đ ng tín d ng, t o đ ng h ng, ch d n cho cán b tín d ng có th

đ m b o m c tiêu nâng cao hi u qu , ki m soát r i ro, phát tri n b n v ng ho t đ ng tín d ng, nh t thi t ph i xây d ng m t chính sách tín d ng nh t quán và h p lý, thích

ng v i môi tr ng kinh doanh, phù h p v i đ c đi m c a NHTM, phát huy đ c các

th m nh, kh c ph c và h n ch đ c các đi m y u nh m m c tiêu an toàn và sinh l i

Trong giai đo n b t đ u th c hi n các cam k t m c a th tr ng ngân hàng,

tr c s c nh tranh c a các ngân hàng đ i th n c ngoài, nguy c th ph n tín d ng

c a NHTM b co h p ngày m t g n h n thì vi c nâng cao hi u qu ho t đ ng tín d ng

đ m b o an toàn, phát tri n c n b t đ u ngay t vi c c i cách chính sách tín d ng Có

th nêu c th m t s vi c nh : xác đ nh ngành hàng chi n l c, khách hàng chi n l c

v n còn lúng túng; t ng tr ng tín d ng ch a đi kèm v i qu n lý r i ro tín d ng; chính sách lãi su t cho vay còn c ng nh c, m c lãi su t cho vay h u nh gi ng nhau đ i v i

v i t t c các kho n vay; m t s NHTM đã th c hi n tách các ch c n ng quan h khách hàng, th m đ nh r i ro, quy t đ nh tín d ng, qu n lý n nh ng m i ch v m t hình th c t ch c, thi u tính đ c l p, khách quan…

CH NG 2

QU N TR R I RO TÍN D NG T I CHI NHÁNH 3

2.1 Gi i thi u v Ngân hàng Nông nghi p và Phát tri n Nông thôn Vi t Nam

N m 1988: Ngân hàng Phát tri n Nông nghi p Vi t Nam đ c thành l p theo Ngh đ nh s 53/H BT ngày 26/3/1988 c a H i đ ng B tr ng (nay là Chính ph ) v

vi c thành l p các ngân hàng chuyên doanh, trong đó có Ngân hàng Phát tri n Nông nghi p Vi t Nam ho t đ ng trong l nh v c nông nghi p, nông thôn

qu c t theo ch tr ng c a ng, Chính ph Trong chi n l c phát tri n c a mình, NHNo&PTNTVN s tr thành m t T p đoàn tài chính đa ngành, đa s h u, ho t đ ng

đa l nh v c Theo đó, toàn h th ng xác đ nh nh ng m c tiêu l n ph i u tiên, đó là:

Ti p t c gi vai trò ch đ o, ch l c trên th tr ng tài chính nông thôn, luôn là ng i

b n đ ng hành th y chung tin c y c a m i tri u h gia đình; xúc ti n c ph n hóa các công ty tr c thu c, ti n t i c ph n hóa NHNo&PTNTVN theo đ nh h ng và l trình thích h p, đ y m nh tái c c u ngân hàng, gi i quy t tri t đ v n đ n x u, đ t h s

an toàn v n theo tiêu chu n qu c t , phát tri n h th ng công ngh thông tin, đa d ng hóa s n ph m , nâng cao ch t l ng d ch v , chu n b ngu n nhân l c ch t l ng cao,

đ m b o các l i ích c a ng i lao đ ng và phát tri n th ng hi u- v n hóa

NHNo&PTNTVN Tính đ n 31/12/2008, NHNo&PTNTVN có 01 S giao d ch, 03

V n phòng đ i di n, 5 Trung tâm, 08 công ty tr c thu c, 150 Chi nhánh tr c thu c và

Qu n 3 ( Chi nhánh c p 2) thu c NHNo&PTNTVN Chi nhánh Sài Gòn

Khi m i thành l p, Chi nhánh đã g p nhi u khó kh n b i đ c tách ra t NHNo&PTNT Chi nhánh Sài Gòn, đ i ng cán b còn non tr , ch a có nhi u kinh nghi m và m t s cán b t các t nh chuy n v ch a quen v i môi tr ng kinh doanh

m i và còn nhi u b t c p M t khác, Chi nhánh m i thành l p, th ph n còn nh , m ng

l i ho t đ ng ch a nhi u và các tr s giao d ch ch t h p H i s Chi nhánh và các phòng giao dch đ u là tài s n thuê c a t nhân; di n tích giao d ch nh không đ đ b trí các phòng làm vi c, c s v t ch t k thu t còn nghèo nàn, c ch và quy ch qu n

lý ch a đ ng b ,… Song, đ hòa nh p vào công cu c đ i m i c a đ t n c và c a toàn ngành ngân hàng, d i s lãnh đ o và ch đ o c a NHNo&PTNTVN, c a c p y ng

và chính quy n đ a ph ng, Chi b , Ban giám đ c và t p th CBNV c a Chi nhánh đã quy t tâm kh c ph c m i khó kh n, ph n đ u th c hi n t t nhi m v đ c giao, góp

ph n phát tri n kinh t đ a ph ng và góp ph n cùng c n c ti n vào công cu c đ i

m i

Sau g n 05 n m ho t đ ng, đ n nay Chi nhánh đã th c hi n đ c vai trò, v trí

c a m t NHTM qu c doanh trên đ a bàn TP.HCM Hi n t i Chi nhánh đã có m ng l i

ho t đ ng t ng đ i r ng, t p trung các vùng kinh t tr ng đi m c a TP.HCM; ho t

đ ng kinh doanh ngày càng đa d ng, c s v t ch t k thu t đ c trang b và c i ti n phù h p v i yêu c u kinh doanh

2.3 B máy t ch c và qu n lý c a Chi nhánh:

2.3.1 S đ t ch c: