cây tr ng bao g m nhóm gi ng cây l ng th c, nhóm gi ng rau, nhóm cây công nghi p ng n ngày, nhóm hoa, cây c nh và nhóm cây nhân gi ng vô tính cây n qu và cây công nghi p dài ngày... cho
Trang 3Trân tr ng c m n Ban Giám c và các đ ng nghi p quý m n t i Công ty c ph n Gi ng cây tr ng mi n Nam cùng các chuyên gia trong ngành
đã t o m i đi u ki n giúp đ tôi trong th i gian th c hi n lu n v n
Trân tr ng c m n gia đình, ng i thân và b n bè đã đ ng viên, đóng góp ý ki n quý báu cho tôi trong su t quá trình th c hi n lu n v n này
TRÂN TR NG !
Trang 4L I CAM OAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên c u c a tôi
Các k t qu nghiên c u trong lu n v n này là trung th c và ch a t ng
đ c ai công b trong b t c công trình nào
TÁC GI
Nguy n V Trung
Trang 51.1.2 Vai trò c a chi n l c kinh doanh 4
1.1.3 Các lo i chi n l c kinh doanh 5
Trang 61.4.2 Xây d ng ma tr n QSPM 15
1.6 Chi n l c c p kinh doanh và ch c n ng 18
2.2.4 Phân tích môi tr ng v mô và xây d ng ma tr n EFE 56
Trang 73.3.4 Chi n l c c nh tranh b ng khác bi t hoá s n ph m 71 3.3.5 Chi n l c đa d ng hóa m r ng sang l nh v c m i 72 3.3.6 Chi n l c phát tri n các m i quan h qu c t 72
3.3.9 Chi n l c c ng c và phát tri n th ng hi u 73 3.4 Xây d ng ma tr n QSPM đ ch n l a chi n l c 73
Trang 83.5.1 Nhóm gi i pháp phát tri n ngu n nhân l c 78
Trang 9CÁC T VI T T T
AGPPS Công ty C Ph n B o v th c v t An Giang- Ngành Gi ng
B NN&PTNT B Nông nghi p và Phát tri n nông thôn
Ma tr n IFE Ma tr n đánh giá các y u t bên trong
Ma tr n EFE Ma tr n đánh giá các y u t bên ngoài
Trang 11B ng 2.8 C c u doanh thu theo nhóm s n ph m n m 2009 37
Trang 12DANH M C CÁC PH L C
Ph l c 2: Qui trình s n xu t h t gi ng b p lai
Ph l c 3: Phi u th m dò ý ki n chuyên gia
Ph l c 4: Ph ng pháp tính toán ma tr n y u t bên trong (IFE)
Ph l c 5: Ph ng pháp tính toán ma tr n y u t bên ngoài (EFE)
Ph l c 6: Ph ng pháp tính toán ma tr n c nh tranh các công ty
Ph l c 7: D báo doanh thu h t gi ng c a SSC
Trang 13Trong b i c nh n c ta đang chuy n d n sang n n kinh t th tr ng,
đ c bi t là đã gia nh p vào t ch c th ng m i th gi i (WTO) Ngành Nông nghi p nói chung và ngành kinh doanh h t gi ng cây tr ng nói riêng c ng đang có nh ng b c thay đ i cho phù h p v i nh ng quy lu t kinh t th
tr ng Công ty c ph n Gi ng cây tr ng mi n Nam (SSC) là m t công ty chuyên s n xu t kinh doanh (SXKD) h t gi ng và v t t nông nghi p ph c v nông dân c ng có s thay đ i m nh m và toàn di n v hình th c và n i dung trong ho t đ ng SXKD Không còn đ c Nhà N c bao c p n a, t khi c
ph n hoá SSC ph i n l c ph n đ u r t nhi u đ đ ng v ng và đ t đ c nhi u thành tích hôm nay Tuy nhiên trong n n kinh t th tr ng, th ng tr ng là chi n tr ng, v i s tham gia đông đ o c a các công ty h t gi ng trong và ngoài n c làm cho s c nh tranh gi a các công ty ngày càng thêm kh c li t Qui lu t đào th i s không b qua m t doanh nghi p nào, n u doanh nghi p
đó không có đ c m t chi n l c kinh doanh đúng đ n và linh ho t, phù h p
Trang 142- M c tiêu nghiên c u
M c tiêu c a nghiên c u là xây d ng các chi n l c kinh doanh hi u
qu cùng các gi i pháp và ki n ngh nh m th c hi n chi n l c kinh doanh cho SSC đ n n m 2020
đ ng SXKD c a SSC
Ph ng pháp chuyên gia: Thu th p thông tin s c p t phi u th m dò ý
ki n các chuyên gia trong ngành Các chuyên gia đ c ch n là nh ng
ng i đã và đang công tác trong ngành Gi ng, có trình đ qu n lý, chuyên môn cao và có nhi u kinh nghi m, s l ng các chuyên gia
đ c ch n là 30 ng i (n=30), nh m xây d ng các ma tr n IFE, EFE,
ma tr n hình nh c nh tranh, ma tr n SWOT và ma tr n QSPM
Trang 154- Tóm t t n i dung nghiên c u
N i dung nghiên c u g m có ba ch ng
Ch ng 1: C s lý thuy t v chi n l c và qu n tr chi n l c
Ch ng 2: Môi tr ng kinh doanh c a Công ty c ph n Gi ng cây
tr ng mi n Nam
Ch ng 3: Xây d ng chi n l c kinh doanh Công ty c ph n Gi ng cây tr ng mi n Nam đ n n m 2020
5- Ph m vi nghiên c u c a lu n v n
tài nghiên c u trong ph m vi ho t đ ng SXKD c a SSC và hai công
ty c nh tranh chính trong ngành Gi ng cây tr ng N i dung nghiên c u d a trên các s li u SXKD c a SSC và các thông tin, tài li u v môi tr ng kinh doanh đ c thu th p Các chi n l c kinh doanh đ c xây d ng, áp d ng cho SSC trong kho ng th i gian đ n n m 2020
6- óng góp c a lu n v n
Lu n v n đã tóm t t và h th ng hóa l i lý thuy t v chi n l c và qu n
tr chi n l c, có ý ngh a th c ti n trong ho t đ ng SXKD c a doanh nghi p,
là ngu n tài li u tham kh o c n thi t cho Ban Giám đ c SSC
Giúp Ban Giám đ c công ty có cái nhìn t ng quát và khách quan v
ho t đ ng SXKD, bi t đ c nh ng đi m m nh, y u c a doanh nghi p, nh ng
c h i và đe d a do môi tr ng kinh doanh bên ngoài đem l i
Lu n v n đã xây d ng các chi n l c kinh doanh t p trung vào th
tr ng m c tiêu c a công ty đ n n m 2020, giúp SSC đ nh h ng phát tri n đúng đ n và b n v ng
Trang 16Chi n l c kinh doanh c a m t doanh nghi p là m t ch ng trình hành
đ ng t ng quát h ng t i vi c th c hi n m c tiêu c a doanh nghi p, chi n
l c là m t t p h p nh ng m c tiêu và các chính sách c ng nh các k ho ch
ch y u đ đ t đ c các m c tiêu đó [7] Chi n l c đ c xem là nh ng k
ho ch cho t ng lai, t c là nh ng chi n l c đ c d đ nh và nh ng hành
đ ng đ c th c hi n nh m giúp công ty đ t đ c các m c đích, m c tiêu c a
t ch c đ ra [12]. Khái ni m chi n l c theo quan đi m c a các h c gi n c
ngoài: Theo Fredr.David: “Chi n l c là nh ng ph ng ti n đ t t i nh ng
m c tiêu dài h n Chi n l c kinh doanh có th g m có s phát tri n v đ a lý,
đa d ng hóa ho t đ ng, s h u hóa, phát tri n s n ph m, thâm nh p th
tr ng, c t gi m chi tiêu, thanh lý và liên doanh” [9] Theo Michael E.Porter:
“Chi n l c là s sáng t o ra v th có giá tr và đ c đáo bao g m các ho t
đ ng khác bi t, là s ch n l a đánh đ i trong c nh tranh, hay chi n l c là
vi c t o ra s phù h p gi a t t c các ho t đ ng c a công ty” [14].
1.1.2 Vai trò c a chi n l c kinh doanh
Chi n l c kinh doanh giúp doanh nghi p nh n đ nh rõ m c đích và
h ng đi c a mình [7], làm c s , kim ch nam cho m i ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p Chi n l c kinh doanh giúp doanh nghi p n m
b t và t n d ng các c h i kinh doanh, đ ng th i có bi n pháp ch đ ng v t qua nh ng nguy c trong môi tr ng kinh doanh
Trang 171.1.3 Các lo i chi n l c kinh doanh
D a vào ph m vi c a chi n l c ng i ta chia chi n l c làm hai lo i [7]:
Chi n l c chung: Hay là chi n l c t ng quát đ c p t i nh ng v n
đ quan tr ng, bao trùm và có ý ngh a lâu dài
Chi n l c b ph n: ây là chi n l c c p hai trong doanh nghi p bao
g m chi n l c s n ph m, chi n l c giá c , chi n l c phân ph i, chi n l c giao ti p và khuy ch tr ng (chi n l c y m tr bán hàng)
1.1.4 Qu n tr chi n l c
Theo Fred R.David thì qu n tr chi n l c có th đ nh ngh a nh là m t ngh thu t và khoa h c thi t l p, th c hi n và đánh giá các quy t đ nh liên quan nhi u ch c n ng cho phép m t t ch c đ t đ c nh ng m c tiêu đ ra [9]
1.1.5 Các giai đo n qu n tr chi n l c
Theo Fred R.David thì quy trình qu n tr kinh doanh có ba giai đo n
H p nh t
tr c giác và phân tích
a ra quy t đ nh
Th c thi
chi n l c
Thi t l p
m c tiêu hàng n m
ra các chính sách
Phân ph i các ngu n tài nguyên
Th c hi n
đi u ch nh
Ngu n: Khái lu n v qu n tr chi n l c-Fredr David [9]
Hình 1.1 Các giai đo n qu n tr chi n l c
Trang 18Môn hình qu n tr chi n l c toàn di n (Hình 1.2) đ c áp d ng r ng rãi
M t s thay đ i b t k m t thành ph n chính nào trong mô hình có th đòi
h i m t s thay đ i trong m t ho c t t c các thành ph n khác Vì v y các các
ho t đ ng hình thành, th c thi và đánh giá chi n l c ph i đ c th c hi n liên
t c, không nên ch vào m t th i đi m c đ nh Quá trình qu n tr chi n l c
th c s không bao gi k t thúc
Ngu n: Khái lu n v qu n tr chi n l c-Fredr David [9]
Hình 1.2 Mô hình qu n tr chi n l c
Th c hi n vi c nghiên c u môi
tr ng đ xác
đ nh các c h i
và đe d a ch y u
Thi t l p m c tiêu dài h n Thinh ng m c t l p
tiêu ng n h n
Xác đ nh s m ng (Mission)
th c hi n
ra các chính sách
Phân
ph i các ngu n
qu
Hình thành chi n l c
Th c thi chi n l c chiánh giá n l c
Thông tin ph n h i Thông tin phân ph i
Trang 19S m ng có vai trò đ m b o s đ ng tâm và nh t trí v m c đích trong n i
b c a công ty T o c s đ huy đ ng các ngu n l c c a công ty Nó cung
c p c s ho c các tiêu chu n đ phân ph i các ngu n l c c a công ty, t đó hình thành khung c nh và b u không khí kinh doanh thu n l i
N i dung c a b n tuyên b v s m ng c a m t công ty bao g m 9 y u t
ch y u sau: Khách hàng, s n ph m hay d ch v , th tr ng, công ngh , s quan tâm đ i v i v n đ s ng còn, phát tri n và kh n ng sinh l i, tri t lý, t đánh giá v mình, m i quan tâm đ i v i hình nh c ng đ ng, m i quan tâm
đ i v i nhân viên
1.2.2 M c tiêu [12]
Khái ni m:
M c tiêu là s c th hóa n i dung, là ph ng ti n đ th c hi n thành công
b n tuyên b v s m ng c a công ty, vì v y các nhà qu n tr c n cân nh c
k càng khi đ ra m c tiêu c a công ty
Phân lo i: C n c theo th i gian, m c tiêu có th chia thành ba lo i
M c tiêu dài h n: Là m c tiêu cho th y nh ng k t qu mong mu n trong
m t th i gian dài M c tiêu dài h n bao g m nh ng v n đ : kh n ng ki m
l i nhu n, n ng su t, v trí c nh tranh, phát tri n nhân viên, d n đ o k thu t,
Trang 20trách nhi m đ i v i xã h i M c tiêu dài h n th ng có th i gian t 5 n m
tr lên
M c tiêu trung h n: Là nh ng m c tiêu n m kho ng gi a m c tiêu dài h n
và m c tiêu ng n h n Th i gian th c hi n kho ng 3 n m tr l i
M c tiêu ng n h n: Là nh ng m c tiêu có th i h n th c hi n kho ng 1 n m
tr l i Nh ng m c tiêu ng n h n th ng c th và đ nh l ng
1.3 Phân tích môi tr ng kinh doanh c a doanh nghi p
1.3.1 Môi tr ng n i b công ty
Trong n i b m i doanh nghi p luôn t n t i các đi m m nh và y u
Vi c phân tích môi tr ng n i b c a m t doanh nghi p là vô cùng c n thi t,
vì nó là c s c n thi t giúp doanh nghi p xây d ng nh ng chi n l c t i u
đ t n d ng c h i và đ i phó v i nh ng nguy c t bên ngoài nh h ng đ n
ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p Các y u t ch y u bên trong doanh nghi p bao g m các b ph n phòng ban ch c n ng: Marketing,
qu n tr , bán hàng, s n xu t, R&D, tài chính k toán, nhân s ,
1.3.1.1 Nhân l c
Nhân l c là y u t c c k quan tr ng cho thành công c a m t doanh nghi p M t công ty n u có m t đ i ng nhân l c có nhi t huy t và trình đ chuyên môn tay ngh cao s là m t ngu n tài s n vô giá giúp công ty nâng cao n ng l c c nh tranh
1.3.1.2 Qu n tr
Qu n tr là lãnh đ o doanh nghi p trên c s ho ch đ nh, t ch c, ph i
h p, đi u khi n và ki m tra, theo n m b c sau:
1.3.1.3 Marketing
T ch c nghiên c u môi tr ng marketing, l a ch n các th tr ng m c tiêu, tìm hi u khách hàng, th c hi n ki m tra các chi n l c s n ph m giá c ,
Trang 21phân ph i, qu ng cáo, xúc ti n bán hàng, ch m sóc khách hàng, Xây d ng
th ng hi u cho công ty, t ch c s ki n ,
Thông tin có vai trò quan tr ng trong m t doanh nghi p, là c u n i g n
k t gi a các b ph n Tin h c hóa đã góp ph n làm cho h th ng thông tin
đ c truy n đ t m t cách nhanh chóng và thông su t Ngày nay h u h t các công ty đ u có b ph n qu n tr m ng (IT), chuyên qu n lý h th ng m ng tin
h c k t n i gi a các b ph n, đ c bi t là các ngân hàng thì vi c qu n tr h
th ng thông tin có vai trò đ c bi t
1.3.1.8 Xây d ng ma tr n đánh giá các y u t bên trong
(ma tr n IFE)
Có n m b c xây d ng ma tr n đánh giá các y u t bên trong:
B c 1: L p danh m c các y u t bên trong, bao g m các đi m đ c xem là
đi m y u và đi m m nh, có vai trò quy t đ nh đ n s thành công c a các công
ty (t i thi u là m i y u t )
Trang 22B c 4: Nhân t m quan tr ng c a m i bi n s v i lo i c a nó đ xác đ nh s
đi m v t m quan tr ng
B c 5: C ng s đi m v t m quan tr ng cho m i bi n s đ xác đ nh t ng s
đi m quan tr ng c a các công ty
1.3.2.2 Môi tr ng v mô
Bao g m các y u t ch y u tác đ ng đ n ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p, đó là các y u t sau:
Các y u t kinh t : Giai đo n c a chu k kinh t , m c đ th t nghi p,
nh ng xu h ng thu nh p qu c dân, t l l m phát, lãi su t, nh ng chính sách
Trang 23ti n t , nh ng chính sách thu , s ki m soát l ng/giá c , cán cân thanh toán, tài tr
Các y u t xã h i: Tiêu chu n đ o đ c, l i s ng, ph n trong l c
l ng lao đ ng, ngh nghi p, tính linh ho t c a ng i tiêu th , ni m tin,
nh ng thái đ đ i v i ch t l ng đ i s ng, hành vi,
Các y u t chính tr và Chính ph : Nh ng lu t l cho ng i tiêu th
vay, nh ng lu t l ch ng đ c quy n, nh ng đ o lu t b o v môi tr ng,
nh ng chính sách đ c bi t, nh ng lu t l m u d ch qu c t , nh ng lu t l v thuê m n lao đ ng, s n đ nh c a chính quy n,
ki n t nhiên, cách th c s d ng ngu n tài nguyên thiên nhiên, th i ti t khí
h u, đ t đai th nh ng,
Dân s : T l t ng dân s , nh ng bi n đ i c h c v dân s , trình đ
dân trí, ch t l ng lao đ ng, m t đ dân s , tôn giáo,
Các y u t k thu t công ngh : Ch tiêu c a công ngh v nghiên c u
và phát tri n T p trung vào nh ng n l c k thu t, b o v b ng sáng ch ,
nh ng s n ph m m i, s chuy n giao k thu t m i, s t đ ng hoá, ng i máy, công ngh sinh h c, di truy n h c
1.3.2.3 Môi tr ng vi mô (Môi tr ng ngành)
Môi tr ng vi mô là các y u t trong ngành có t m quan tr ng đ i v i doanh nghi p trong quá trình ki m soát môi tr ng c nh tranh bên ngoài, bao
g m 5 y u t c b n là: i th c nh tranh, khách hàng, ng i cung c p, các
đ i th m i ti m n và hàng hoá (s n ph m) thay th Các y u t này quan h
ch t ch v i nhau đ c th hi n qua hình 1.4 sau
Trang 24Hình 1.4 N m áp l c c nh tranh (theo Michael E.Porter) [14]
i th c nh tranh: Nghiên c u tìm hi u c n k đi m m nh đi m y u
v s n ph m, ho t đ ng s n xu t kinh doanh, th ph n, c a đ i th
c nh tranh, có ý ngh a quan tr ng đ i v i doanh nghi p
Khách hàng (n g i mua): Các doanh nghi p khi t o ra các s n ph m,
nguyên li u, d ch v ,… đ u mong mu n làm sao th a mãn nhu c u tiêu dùng c a khách hàng
Các nhà cung c p: Các nhà cung c p g m nh ng cá nhân, doanh
nghi p cung c p nguyên li u đ u vào nh máy móc, thi t b , nhà
x ng, nguyên v t li u, các lo i d ch v , lao đ ng, thông tin, n ng
l ng, ph ng ti n v n chuy n,…
vì khi tham gia trong ngành s làm gi m l i nhu n cho doanh nghi p do các đ i th m i s đ a vào các n ng l c s n xu t m i v i mong mu n chi m th ph n, khách hàng nhanh chóng
S n ph m thay th : S n ph m thay th là s n ph m c a các nhà s n
xu t khác có th đáp ng nhu c u hi n t i c a khách hàng đang dùng
s n ph m c a doanh nghi p
Trang 25đ nh cho s thành công c ng có th đ c bao g m trong đ y Ma tr n hình
nh c nh tranh giúp t ch c nh n di n nh ng nhà c nh tranh ch y u Có 5
b c:
B c 1: L p danh m c các y u t c nh tranh có vai trò quy t đ nh đ n s
thành công c a các công ty (t i thi u là m i y u t )
B c 2: Phân lo i t m quan tr ng t 0,0 (không quan tr ng) đ n 1,0 (r t quan
tr ng) cho m i y u t
B c 3: Phân lo i t 1 đ n 4 cho m i y u t quy t đ nh s thành công, trong
đó 4 là ph n ng t t nh t, 3 là ph n ng trên trung bình, 2 là ph n ng trung bình, 1 là ph n ng ít S phân lo i này d a trên các công ty
B c 4: Nhân t m quan tr ng c a m i bi n s v i lo i c a nó đ xác đ nh s
đi m v t m quan tr ng
B c 5: C ng s đi m v t m quan tr ng cho m i bi n s đ xác đ nh t ng s
đi m quan tr ng c a các công ty
tr ng
Phân
lo i
i m quan
tr ng
M c
đ quan
tr ng
Phân
lo i
i m quan
tr ng
M c
đ quan
tr ng
Phân
lo i
i m quan
Trang 261.3.2.5 Xây d ng ma tr n đánh giá các y u t bên ngoài
Có n m b c trong vi c thành l p ma tr n đánh giá các y u t bên ngoài
B c 1: L p danh m c các y u t bên ngoài có vai trò quy t đ nh đ n s
thành công c a công ty bao g m các c h i và đe d a
B c 2: Phân lo i t m quan tr ng t 0,0 (không quan tr ng) đ n 1,0 (r t quan
tr ng) cho m i y u t
B c 3: Phân lo i t 1 đ n 4 cho m i y u t quy t đ nh s thành công, trong
đó 4 là ph n ng t t nh t, 3 là ph n ng trên trung bình, 2 là ph n ng trung bình, 1 là ph n ng ít S phân lo i này d a trên công ty
B c 4: Nhân t m quan tr ng c a m i bi n s v i lo i c a nó đ xác đ nh s
đi m v t m quan tr ng
B c 5: C ng s đi m v t m quan tr ng cho m i bi n s đ xác đ nh t ng s
đi m quan tr ng cho t ch c
Vi c xây d ng ma tr n SWOT tr i qua 8 b c:
B c 1: Li t kê các đi m m nh ch y u bên trong công ty
B c 2: Li t kê nh ng đi m y u bên trong công ty
Trang 27B c 3: Li t kê các c h i l n bên ngoài công ty
B c 4: Li t kê các m i đe do quan tr ng bên ngoài công ty
B c 5: K t h p đi m m nh bên trong v i c h i bên ngoài và ghi k t qu
Weaknesses Các chi n l c WO Các chi n l c WT
Ngu n: PGS.TS Nguy n Th Liên Di p, Th.S Ph m V n Nam (2006) Chi n l c và Chính
sách Kinh doanh [7]
1.4.2 Xây d ng ma tr n ho ch đ nh chi n l c có kh n ng đ nh
l ng (ma tr n QSPM)
Ma tr n phân tích SWOT m i ch là công c th c hi n giai đo n hai
c a quá trình th c hi n chi n l c S phân tích và tr c giác là c s đ ra
nh ng quy t đ nh v vi c hình thành nh ng chi n l c có chi n l c mong mu n ph i th c hi n giai đo n ba v i công c ch y u v i ma tr n QSPM Có sáu b c đ xây d ng ma tr n QSPM
Trang 28B c 1: Li t kê các c h i, m i đe d a và các đi m m nh đi m y u bên trong
c t bên trái c a ma tr n QSPM Các thông tin này l y tr c ti p t ma tr n IFE và ma tr n EFE
B c 2: Phân lo i cho m i y u t thành công quan tr ng bên trong và bên
ngoài S phân lo i này đ c th hi n trong c t d c bên ph i c a c t các y u
t thành công quan tr ng bên trong và bên ngoài
B c 3: Nghiên c u các ma tr n giai đo n 2 (k t h p) và xác đ nh các chi n
l c có th thay th mà t ch c nên xem xét th c hi n Ghi l i các chi n l c này trên hàng đ u tiên c a ma tr n QSPM T p h p các chi n l c thành các nhóm riêng bi t nhau n u có th
B c 4: Xác đ nh s đi m h p d n, đó là giá tr b ng s bi u th tính h p d n
t ng đ i c a m i chi n l c trong nhóm các chi n l c có th thay th nào
đó S đi m h p d n đ c xác đ nh b ng cách xem xét m i y u t thành công quan tr ng bên trong và bên ngoài, t ng cái m t và đ t câu h i: Có ph i y u
t này nh h ng đ n s ch n l a các chi n l c đã đ c đánh giá ? N u câu
tr l i là ph i thì các chi n l c nên đ c so sánh có liên quan đ n y u t quan tr ng này
B c 5: Tính t ng s đi m d n T ng s đi m h p d n là k t qu c a vi c
nhân s đi m phân lo i (b c 2) v i s đi m h p d n (b c 4) trong m i hàng, ch xét v nh h ng c a các y u t thành công quan tr ng bên trong và bên ngoài c t bên c nh thì t ng s đi m h p d n bi u th tính h p d n t ng
đ i c a m i chi n l c có th thay th
B c 6: Tính c ng các s đi m h p d n ó là phép c ng c a t ng s đi m
h p d n trong c t chi n l c c a ma tr n QSPM C ng t ng các s đi m h p
d n bi u th chi n l c nào là h p d n nh t trong m i nhóm chi n l c có kh
n ng thay th
Trang 29B ng 1.8 Ma tr n QSPM
Chi n l c có th thay th Chi n
AS TAS AS TAS AS TAS
ra ma tr n QSPM có th thúc đ y s l a ch n chi n l c trong các t ch c đa
qu c gia vì nhi u y u t quan tr ng và chi n l c có th đ c xem xét trong cùng m t lúc
1.5 Nh ng chi n l c c p công ty
Theo hình 1.9 ta th y có các chi n l c công ty bao g m 5 nhóm chi n
l c chính: Chi n l c t ng tr ng t p trung, chi n l c k t h p, chi n l c
đa d ng hóa, chi n l c liên k t và chi n l c suy gi m
Trang 30Hình 1.9 Các chi n l c công ty [9]
1.6 Chi n l c c p kinh doanh và ch c n ng
1.6.1 Chi n l c c p kinh doanh
Trong môi tr ng c nh tranh, đ t n t i các doanh nghi p ph i hình thành l i th c nh tranh d i hai hình th c chính, đó là chi phí th p và khác
bi t hóa T đó t o nên ba chi n l c c nh tranh t ng quát: Chi n l c chi phí
th p nh t, chi n l c khác bi t hóa s n ph m và chi n l c t p trung
ba chi n l c c nh tranh t ng quát trên th t s tr thành m t l i th
c nh tranh c a doanh nghi p, chúng ph i d a vào các y u t n n t ng theo
- a d ng theo chi u ngang:
Thêm vào s n ph m m i có liên
h theo khách hàng hi n có
Trang 31B ng 1.10 Chi n l c c nh tranh và các y u t n n t ng
Chi n l c chi phí th p
Chi n l c khác bi t hóa
Chi n l c t p Trung
Khác bi t
hóa s n
ph m
Th p (ch y u là giá
B t k th m nh nào (tùy thu c vào chi n l c chi phí
th p hay khác bi t hóa)
Ngu n: Nguy n H u Lam, inh Thái Hoàng, Ph m Xuân Lan (2007) Qu n tr chi n l c- phát tri n v th c nh tranh [11]
1.6.2 Chi n l c c p ch c n ng
Bao g m các chi n l c sau: a- Chi n l c marketing: nh v th
tr ng đ khách hàng phân bi t hàng hóa hay d ch v c a doanh nghi p đang kinh doanh, phát tri n th ph n trên th tr ng m i, c ng c và gia t ng th
ph n trên th tr ng hi n t i, b o v th ph n, thu h p th ph n, l p l i chu k
đ i s ng s n ph m…b- Chi n l c tài chính: M c tiêu c a chi n l c tài
chính là xây d ng qu và thi t l p m t c u trúc tài chính thích h p Ch c
n ng tài chính c a m i doanh nghi p bao g m: qu n tr ti n m t, th c hi n các ho t đ ng tín d ng, đ u t v n kinh doanh c- Chi n l c nghiên c u và
phát tri n (RD): Trong th i đ i hi n nay khi mà t c đ phát tri n c a khoa
h c k thu t nh v bão thì doanh nghi p nào có chi n l c RD t t thì kh
n ng c nh tranh b ng s n ph m s đ c nâng cao d- Chi n l c s n xu t:
Chi n l c s n xu t s xác đ nh s n ph m s n xu t nh th nào, đâu, quy t
Trang 32đ nh m c đ h i nh p d c c n thi t, m i quan h v i nhà cung c p e- Chi n
l c nhân l c: M t doanh nghi p n m trong tay m t đ i ng lao đ ng có tài
n ng, kinh nghi m, sáng t o, nhi t tình…là m t ngu n tài s n và là l i th
c nh tranh l n cho doanh nghi p
1.7 c đi m kinh t - k thu t c a ngành gi ng cây tr ng
1.7.1 Vai trò c a gi ng cây tr ng
H t gi ng là y u t đ u vào vô cùng quan tr ng c a s n xu t nông nghi p, ”Nh t n c, nhì phân, tam c n, t gi ng”, t th i xa x a, ng i nông
dân đã có ý th c v t m quan tr ng c a h t gi ng gia t ng n ng su t cây
tr ng trong đi u ki n đ t nông nghi p ngày càng b thu h p, đ m b o an ninh
l ng th c qu c gia và ph c v nhu c u xu t kh u, thì v n đ h t gi ng ph i
đ c quan tâm hàng đ u Trong khi đã đ m b o đ c an ninh l ng th c trong n c, Vi t Nam đã tr thành m t trong nh ng qu c gia l n trên th gi i trong lnh v c s n xu t và xu t nông s n c a m t s lo i cây tr ng nh lúa
g o, cà phê, cao su, đi u, chè và h tiêu Ngành gi ng cây tr ng đã cung c p
m t b gi ng phong phú, bao g m nh ng gi ng thu n và gi ng u th lai
ng n ngày, có n ng su t cao, ch t l ng t t, ch ng ch u sâu b nh, có kh n ng thích ng r ng và nhi u lo i gi ng cây tr ng lâu n m đ c c i ti n, ch n l c
đ a vào s n xu t [18]
1.7.2 c đi m k thu t c a ngành gi ng cây tr ng
1.7.2.1 Khái ni m
Thu t ng gi ng dùng đ ch m t qu n th các sinh v t cùng loài do con
ng i ch n t o ra và có các đ c đi m di truy n xác đ nh (có ngu n g c chung, mang tính di truy n xác đ nh, mang tính khu v c hóa, do con ng i t o ra) [10]
Trang 331.7.2.2 Phân lo i gi ng
D a vào đ c đi m di truy n chia gi ng thành 5 nhóm [16]
- Nhóm gi ng c a loài cây t th OP (open pollination): Các cá th trong
qu n th có m c đ đ ng nh t cao v ki u gen, đ c đi m c a gi ng n
đ nh qua các th h
- Nhóm gi ng h n h p: Có th là các qu n th gi ng đ a ph ng hay các
gi ng lai t nhi u ngu n b m khác nhau c a cây giao ph n V n gen
c a gi ng h n h p có th d dàng thay đ i qua quá trình canh tác
- Nhóm gi ng lai F1: Bao g m nh ng gi ng lai c a cây t th và cây giao
ph n, nh m t o ra s d ng u th lai c đi m c a nhóm gi ng này là
th h gi ng F1 có n ng su t và đ đ ng đ u cao, nh ng phân hóa m nh các th h sau đó
- Nhóm gi ng- dòng vô tính: Là nh ng gi ng thu đ c b ng cách nhân vô tính t m t cá th ch n l c Gi ng đ c t o ra t ph ng pháp sinh s n
vô tính nh ghép, chi t, giâm cành, c y mô,…
Trang 34cây tr ng bao g m nhóm gi ng cây l ng th c, nhóm gi ng rau, nhóm cây công nghi p ng n ngày, nhóm hoa, cây c nh và nhóm cây nhân gi ng vô tính cây n qu và cây công nghi p dài ngày
1.7.2.3 H th ng s n xu t gi ng
N u phân lo i theo h th ng, ngành gi ng có th phân ra làm 2 h th ng,
h th ng s n xu t gi ng chính quy và h th ng gi ng nông h (hay còn g i là không chính quy) H th ng gi ng chính quy bao g m các công ty, trung tâm
gi ng cây tr ng thu c s h u nhà n c ho c c ph n, các công ty t nhân, liên doanh ho c 100% v n n c ngoài, các vi n nghiên c u và tr ng đ i h c c
đi m gi ng s n xu t t h th ng này là ph n l n gi ng đ c ch bi n công nghi p ho c bán công nghi p, đ c đ t tên rõ ràng (có đ ng ký và kh o nghi m, công nh n gi ng) và đ ng ký ch t l ng H th ng gi ng nông h bao
g m hàng tri u h gia nông dân, nhà v n s n xu t và cung c p gi ng H s n
xu t gi ng tr c tiên là ph c v nhu c u c a h , sau đó là trao đ i v i m c đích
th ng m i ho c t ng tr l n nhau trong ph m vi c ng đ ng Tuy nhiên trong
th c t thì 2 h th ng này không phân bi t ranh gi i rõ ràng và th ng hoà
nh p v i nhau b i vì nông dân c ng tham gia s n xu t h t gi ng theo d ng h p
đ ng nhân gi ng v i các công ty gi ng ho c s n xu t cây gi ng v i m c đích
th ng m i Do v y h th ng này hoàn toàn không ph i đ n thu n là h th ng
gi ng nông h “hay h th ng gi ng có tính đ a ph ng” [18]
Theo Vi n nghiên c u rau qu , v i di n tích trung bình kho ng 700,000
ha gieo tr ng hàng n m, c n c c n kho ng 10.000-12.000 t n h t gi ng rau các lo i, không k các lo i rau sinh s n vô tính Kh i l ng này hi n nay
đ c cung c p t các ngu n : Nông dân t đ gi ng (chi m kho ng 40-42%)
g m các ch ng lo i rau đ a ph ng, ph n l n là gi ng thu n (c i xanh, c i b , hành, t i, các lo i d a, bí m p…) Quy trình nhân, gi gi ng ch y u d a
Trang 35trên kinh nghi m s n xu t nên ch t l ng gi ng không cao, đ thu n th p,
nh t là các nhóm cây giao ph n Gi ng do các công ty n c ngoài cung
ng: chi m x p x 50% v kh i l ng Ph n l n là gi ng lai F1, có n ng su t,
đ đ ng đ u cao Tuy nhiên ngoài giá thành cao nhi u lo i gi ng do không
đ c kh o nghi m s n xu t đ y đ , kh n ng thích ng kém, có tr ng h p
đã gây thi t h i cho ng i s n xu t Gi ng do các c quan nghiên c u, các
công ty trong n c lai t o và ph bi n: chi m d i 10% l ng gi ng ngoài
s n xu t Ch ng lo i gi ng nhóm này r t đ n đi u, t p trung ch y u các cây cà chua, d a chu t, m p đ ng, t, c i xanh… h n 70% trong s này là
gi ng lai F1 Công ngh s n xu t h t gi ng lai m i giai đo n đ u nên ch t
l ng còn ch a cao và ch a n đ nh nên ch a t o đ c s quan tâm cao c a
ng i s n xu t [25]
1.7.3 c đi m kinh t c a ngành gi ng cây tr ng
Theo Hi p h i th ng m i Gi ng cây tr ng Vi t Nam đ n tháng 5 n m
2009 toàn qu c có 415 đ n v s n xu t, kinh doanh, th c nghi m gi ng cây
tr ng nông, lâm nghi p, bình quân 6-7 đ n v /t nh, thành ph , trong đó: Công
ty gi ng cây tr ng: 240 (chi m 58%); trung tâm gi ng cây tr ng: 76 (chi m 19%); lo i hình khác: 99 (chi m 23%) [18]
Ngành h t gi ng có t su t l i nhu n khá cao, l i nhu n biên g p c a s n
xu t lúa thu n 35%, s n xu t lúa lai 50%, s n xu t b p lai 50 - 100%, h t
gi ng rau 100 - 200% Nhu c u v gi ng cây tr ng t ng cao c ng v i n ng
l c s n xu t đang phát tri n đ đáp ng nhu c u đó và đi u này s mang l i
t c đ phát tri n t ng đ i nhanh cho ngành h t gi ng cây tr ng Vi t Nam trong vòng 5 n m t i, d báo t c đ phát tri n này trung bình hàng n m s đ t kho ng 20% [5] Các công ty, trung tâm gi ng các t nh, m t s đ n v gi ng
c a nhà n c t p trung ch y u vào s n xu t và kinh doanh gi ng th ph n t
Trang 36do Các doanh nghi p trung ng có s đa d ng h n v ch ng lo i m t hàng (bên c nh các gi ng th ph n t do còn có nhi u gi ng ngô lai, lúa lai và rau lai) Các công ty t nhân đã tr thành b ph n n ng đ ng nh t trong ngành
gi ng, chuyên kinh doanh nh ng m t hàng gi ng có l i nhu n cao - h t gi ng lai Ph n l n h t gi ng ph c v th ng m i có ngu n g c t nông h theo hình th c h p đ ng s n xu t, ngo i tr các c p gi ng đ i đ u và gi ng lai do các công ty t s n xu t ho c nh p kh u Gi ng đ c phân ph i t i nông dân
b ng m t s cách khác nhau, thông qua các c quan nhà n c (các tr m khuy n nông, các h p tác xã, các đ i lý t nhân)
Qua các ph n trình bày c a ch ng 1, cho chúng ta cái nhìn t ng quát
v chi n l c và qu n tr chi n l c Qua vi c phân tích môi tr ng kinh doanh, đ i th c nh tranh t đó li t kê ra đ c các y u t c h i, đe d a, ch
ra đ c các đi m m nh đi m y u c a doanh nghi p, làm c s cho vi c xây
d ng các ma tr n c nh tranh, ma tr n IFE, ma tr n EFE, s m ng, m c tiêu
c a doanh nghi p, ma tr n SWOT, ma tr n QSPM, giúp doanh nghi p ch n
l a các chi n l c kinh doanh phù h p v i qui mô, n ng l c và tình hình kinh doanh th c t c a doanh nghi p chi n l c đ t hi u qu t i u thì các v n
đ v qu n tr , marketing, RD, tài chính, h th ng thông tin,…là các v n đ
mà doanh nghi p c n quan tâm chú tr ng, làm sao gi a chúng có s g n k t,
ph i h p nh p nhàng c a m t h th ng, t đó giúp doanh nghi p ngày càng phát tri n Bên c nh đó ch ng 1 c ng cho chúng ta hi u thêm v vai trò c a ngành gi ng trong s n xu t nông nghi p và các đ c đi m kinh t -k thu t c a ngành gi ng, t đó giúp cho vi c v n d ng lý thuy t v qu n tr chi n l c vào vi c nghiên c u xây d ng chi n l c cho ngành gi ng nói chung và chi n
l c cho SSC nói riêng thêm hi u qu
Trang 372.1.1 Quá trình hình thành và phát tri n công ty
N m 1976, công ty đ c thành l p v i tên g i: “công ty Gi ng cây
tr ng mi n Nam” N m 1989, đ i tên là “công ty Gi ng cây tr ng Trung ng II” N m 1993, đ i tên là “công ty Gi ng cây tr ng mi n Nam” N m 2002, công ty đ c c p gi y phép c ph n hoá và có tên m i là “công ty C ph n
Gi ng cây tr ng mi n Nam” v i v n đi u l là 60 t đ ng, nhà n c n m gi 20% v n đi u l n tháng 3/2005, c phi u công ty c ph n Gi ng cây
tr ng mi n Nam có mã s ch ng khoán là SSC, là doanh nghi p c a ngành
gi ng cây tr ng Vi t Nam đ u tiên đ c chính th c niêm y t t i trung tâm giao d ch ch ng khoán TP H Chí Minh Tháng 5/2007, công ty đã phát hành
4 tri u c phi u th ng, do đó đi u ch nh v n đi u l c a công ty lên thành
100 t đ ng
2.1.2 T ch c và nhân s
C c u t ch c c a SSC bao g m:
k toán qu n tr , ch đ o ho t đ ng kinh doanh, chi nhánh Hà N i, tr m Tây Nguyên, v n phòng đ i di n Campuchia, các d án đ u t và xây
d ng c b n
Phó T ng Giám đ c S n xu t: Ph trách s n xu t t i công ty và các
tr m, tr i, ch bi n b o qu n; s n xu t, kinh doanh c khí và ki m nghi m h t gi ng
Trang 38 Phó T ng Giám đ c Nghiên c u: Ph trách các l nh v c nghiên c u
bao g m tr i gi ng Lâm Hà và trung tâm nghiên c u Gi ng cây tr ng
mi n Nam (TTNC SSC)
B ng 2.1 C c u t ch c công ty
Ngu n: Phòng Nhân s Hành chính
B t đ u t 12/2/2010, x ng c khí chính th c chuy n thành công ty c
ph n c khí Gi ng cây tr ng mi n Nam, nh m t o đi u ki n cho x ng c khí
đa d ng hóa s h u, nâng cao n ng l c qu n tr , m r ng và ch đ ng trong
ho t đ ng s n xu t kinh doanh, đ t hi u qu kinh t cao, đ m b o thu nh p
Hà
Phòng
Ki m Nghi m
PSX
và CBBQ
Hà N i
Tr m Tây Nguyên
Phòng
u
T
Phòng TC-
KT
Phòng Nhân
S -HC
VP D
Campuchia
Trang 39cho cán b công nhân viên V n đi u l c a công ty công ty c ph n c khí
Gi ng cây tr ng mi n Nam là 4 t đ ng, SSC chi m t i thi u 51% v n đi u l
bi n h t gi ng C Chi N m 1997, thành l p chi nhánh công ty t i qu n Long Biên, Hà N i N m 2005, xây d ng tr m gi ng Tây Nguyên t i TP Buôn Mê Thu t, Daklak Tháng 9 n m 2007, thành l p v n phòng đ i di n công ty Campuchia N m 2007 xây d ng nhà máy ch bi n gi ng cây tr ng Hà N i khu công nghi p Ph N i, H ng Yên
2.1.4 Các m i quan h trong n c và qu c t
Hi n nay SSC là thành viên c a Hi p h i gi ng cây tr ng Châu á Thái bình d ng (APSA), Hi p h i th ng m i gi ng cây tr ng Vi t Nam (VSTA) Quan h h p tác v i các công ty Pacific (Australia), công ty Yuan Long Ping High Tech (Trung Qu c), Trung tâm nghiên c u lúa mì b p th
gi i (CIMMYT), Vi n nghiên c u lúa qu c t (IRRI), T ch c l ng nông
qu c t (FAO), Vi n nghiên c u rau qu Châu á (AVRDC), Vi n khoa h c k thu t nông nghi p mi n Nam, Vi n nghiên c u lúa đ ng b ng sông C u long ,
Trang 402.1.5 Nh ng thành tích công ty đã đ t đ c
- N m 1980: Ch T ch n c t ng th ng huân ch ng lao đ ng h ng 3 cho Công ty (Lúc đó SSC là đ n v thành viên c a Công ty Gi ng cây tr ng Trung ng)
- N m 2001: Ch T ch n c t ng th ng huân ch ng lao đ ng h ng 1
- N m 2005: Ch T ch n c phong t ng danh hi u Anh hùng Lao đ ng cho
t p th cán b công nhân viên c a Công ty
- Trong nhi u n m li n, SSC đ c Chính ph , B Nông nghi p và Phát tri n nông thôn (B NN&PTNT) t ng c thi đua
- Gi i th ng Bông Lúa vàng H i ch Qu c t Nông nghi p C n Th 5 n m
- Danh hi u “Doanh nghi p tiêu bi u Vi t Nam-Lào-Campuchia” n m 2008
do Hi p h i Doanh nghi p v a và nh công nh n
V i nh ng thành tích trên ph n nào ch ng minh cho chúng ta th y s
n l c c a t p th cán b công nhân viên và s lãnh đ o sáng su t c a Ban Giám c công ty trong su t h n 30 n m qua đã ph n đ u không m t m i vì
s nghi p c a n n Nông nghi p n c nhà nói chung và th ng hi u c a Công