Huy động tiền gửi tiết kiệm trong dân cư tại chi nhánh ngân hàng ngoại thương TPHCM

L I CAM OAN

Tôi tên Nguy n Ng c Tuy n, h c viên l p Cao h c khóa 16, chuyên ngành Kinh

t tài chính – Ngân hàng, tr ng i h c Kinh t thành ph H Chí Minh

Tôi cam đoan r ng Lu n v n v i đ tài: “Huy đ ng ti n g i ti t ki m trong

dân c t i Chi nhánh Ngân hàng Ngo i th ng Thành ph H Chí Minh” là công

trình khoa h c c a cá nhân tôi, d i s h ng d n khoa h c c a Phó giáo s – Ti n s

Bùi Kim Y n

Các thông tin, d li u đ c s d ng trong Lu n v n là trung th c và ghi rõ ngu n g c, các k t qu nghiên c u đã trình bày ch a đ c công b trên b t k công trình nghiên c u nào, n u có gian d i tôi xin hoàn toàn ch u trách nhi m

Tác gi

Nguy n Ng c Tuy n

M C L C

Trang ph bìa

M c l c

Danh m c các ký hi u, ch vi t t t

Danh m c các b ng bi u, bi u đ , s đ

M U 1

CH NG I: C S LÝ LU N V NGÂN HÀNG TH NG M I, HO T NG HUY NG V N TI N G I TI T KI M TRONG DÂN C 1.1 T ng quan v ngân hàng th ng m i 6

1.1.1 Khái ni m ngân hàng th ng m i 6

1.1.2 Ch c n ng c a ngân hàng th ng m i 7

1.1.2.1 Ch c n ng trung gian tín d ng 7

1.1.2.2 Ch c n ng trung gian thanh toán 8

1.1.2.3 Ch c n ng cung c p các d ch v tài chính – ngân hàng 9

1.1.2.4 Ch c n ng t o ti n (bút t hay ti n ghi s ) 10

1.1.3 Các nghi p v c a ngân hàng th ng m i 11

1.1.3.1 Nghi p v tài s n N 11

1.1.3.2 Nghi p v tài s n Có 14

1.2 Ti n g i ti t ki m trong dân c và ch t l ng huy đ ng ngu n v n ti n g i nhàn r i trong dân c 17

1.2.1 Huy đ ng v n 17

1.2.1.1 Khái ni m và đ c đi m 17

1.2.1.2 Các hình th c huy đ ng v n 19

1.2.1.3 Nguyên t c huy đ ng v n 23

1.2.2 Ch t l ng ho t đ ng huy đ ng v n c a ngân hàng th ng m i 25

1.2.2.1 Khái ni m ch t l ng ho t đ ng huy đ ng v n 25

1.2.2.2 Các nhân t nh h ng đ n ch t l ng huy đ ng v n 25

1.2.3 Ý ngh a c a vi c nâng cao ho t đ ng huy đ ng v n ti n g i ti t ki m trong dân c đ i v i ngân hàng th ng m i trong th i k h i nh p kinh t 30

1.3 Kinh nghi m qu c t trong vi c huy đ ng v n t các t ng l p dân c 32

1.3.1 Kinh nghi m t Trung Qu c – B 32

1.3.2 M t s bài h c rút ra t vi c nghiên c u kinh nghi m c a các n c 35

2 K t lu n ch ng I 37

CH NG II: TH C TR NG HO T NG HUY NG V N TI N G I TI T KI M C A DÂN C T I NGÂN HÀNG TMCP NGO I TH NG VI T NAM – CHI NHÁNH THÀNH PH H CHÍ MINH 2.1 S l c tình hình ho t đ ng c a Ngân hàng th ng m i trên đ a bàn Thành ph H Chí Minh 38

2.1.1 Tình hình chung n n kinh t xã h i Thành ph H Chí Minh trong quá trình Công nghi p hóa – Hi n đ i hóa đ t n c 38

2.1.2 Nh ng chuy n h ng tích c c c a h th ng ngân hàng th ng m i c ph n 39

2.1.2.1 V s l ng 40

2.1.2.2 V quy mô ho t đ ng 40

2.1.2.3 V tình hình huy đ ng v n 42

2.1.3 T c đ t ng tr ng v huy đ ng v n c a các NHTM so v i các n c trong khu v c 43

2.2 Quá trình hình thành và phát tri n Ngân hàng TMCP Ngo i th ng Vi t Nam – Chi nhánh Thành ph H Chí Minh 44

2.2.1 S l c v ngân hàng ngo i th ng Vi t Nam 44

2.2.2 S l c v Ngân hàng ngo i th ng Vi t Nam – Chi nhánh Thành ph H Chí

Minh – PGD s 8 C ng Hòa 46

2.2.2.1 Quá trình hình thành và phát tri n 46

2.2.2.2 Gi i thi u b máy t ch c 47

2.3 Th c tr ng ho t đ ng huy đ ng v n thông qua hình th c ti n g i ti t ki m c a ngân hàng TMCP Ngo i th ng Vi t Nam – CN Thành ph H Chí Minh 49

2.3.1 Các hình th c ti n g i ti t ki m hi n nay t i Vietcombank 50

2.3.2 Th c tr ng công tác huy đ ng ti n g i ti t ki m c a VCB- PGD s 8 52

2.3.2.1 Báo cáo và phân tích k t qu kinh doanh huy đ ng v n 52

2.3.2.2 Tình hình huy đ ng v n thông qua ti n g i ti t ki m dân c c a Vietcombank – Chi nhánh Thành ph H Chí Minh và PGD 8 56

2.3.3 Phân tích các nhân t nh h ng đ n ho t đ ng huy đ ng v n thông qua ti n g i ti t ki m dân c c a Vietcombank (v n d ng mô hình SWOT) 61

2.3.3.1 i m m nh 61

2.3.3.2 i m y u 62

2.3.3.3 C h i 63

2.3.3.4 Thách th c 64

2.4 ánh giá ho t đ ng huy đ ng v n thông qua hình th c ti n g i ti t ki m c a dân c c a Vietcombank t i th tr ng Thành ph H Chí Minh 65

2.4.1 Nh ng k t qu đ t đ c 65

2.4.2 Nh ng h n ch còn t n t i 67

2.4.3 Nguyên nhân 69

3 K t lu n ch ng II 72

CH NG III: CÁC GI I PHÁP NÂNG CAO CH T L NG HUY NG

TI N G I TI T KI M TRONG DÂN C C A CHI NHÁNH NGÂN HÀNG

3.1 nh h ng phát tri n c a Ngân hàng TMCP Ngo i th ng Thành ph H Chí

Minh trong th i gian t i 73

3.2 xu t m t s chi n l c nh m nâng cao n ng l c huy đ ng v n c a Vietcombank H Chí Minh 77

3.2.1 Chi n l c phân khúc th tr ng, xác đ nh khách hàng ti m n ng 77

3.2.2 Chi n l c phát tri n h th ng ngân hàng bán l , h ng đ n phát tri n các s n ph m, d ch v dành cho khách hàng cá nhân 79

3.2.3 Chi n l c hi n đ i hóa công ngh ngân hàng 80

3.2.4 Chi n l c phát tri n ngân hàng đi n t 81

3.2.5 Chi n l c phát tri n ngu n nhân l c 82

3.3 M t s ki n ngh , gi i pháp nh m nâng cao ch t l ng ho t đ ng huy đ ng v n ti n g i ti t ki m trong dân c c a Vietcombank 83

3.3.1 Ki n ngh gi i pháp c p đ v mô 84

3.3.1.1 T phía nhà n c 84

3.3.1.2 T phía Ngân hàng Nhà n c Vi t Nam 85

3.3.1.3 T phía Ngân hàng Ngo i th ng Vi t Nam 86

3.3.1.4 T phía Hi p h i Ngân hàng 87

3.3.2 Gi i pháp c p đ vi mô 87

3.3.2.1 Phát tri n đa d ng hóa s n ph m ti n g i 87

3.3.2.2 Th c hi n hình th c huy đ ng v n linh ho t 90

3.3.2.3 Phát tri n d ch v h tr tài kho n thanh toán 91

3.3.2.4 Th c hi n chi n l c khách hàng 92

3.3.2.5 Phát tri n h th ng công ngh , có th giao d ch qua đi n tho i ho c qua

Internet 93

3.3.2.6 Phát tri n ngu n nhân l c 94

3.3.2.7 y m nh ho t đ ng marketing 96

3.3.2.8 Gia t ng th i gian huy đ ng v n 97

3.3.2.9 Các gi i pháp h tr khác 97

K t lu n ch ng III 101

K t lu n 102

Ph l c

Tài li u tham kh o

DANH M C B NG BI U, BI U , S

S đ 2.1 B máy t ch c t i phòng giao d ch s 8 48

B ng 2.1 S l ng ngân hàng giai đo n 2001 – 2009 40

B ng 2.2 V n huy đ ng c a các NH có đ n 31/12/2008 42

B ng 2.3 Tình hình ngu n v n huy đ ng c a PGD 8 53

B ng 2.4 Tình hình ngu n v n huy đ ng phân theo th i h n ti n g i 53

B ng 2.5 Tình hình ngu n v n huy đ ng phân theo lo i ti n t 54

B ng 2.6 Tình hình ngu n v n huy đ ng phân theo lo i khách hàng 55

Bi u đ 2.3 Tình hình ngu n v n huy đ ng phân theo th i h n ti n g i 54

Bi u đ 2.4 Tình hình ngu n v n huy đ ng phân theo lo i ti n t 55

Bi u đ 2.5 C c u ngu n v n huy đ ng phân theo lo i khách hàng 56

Bi u đ 2.6 Tình hình huy đ ng v n t dân c n m 2009 56

Bi u đ 2.7 Tình hình huy đ ng v n t dân c n m 2008 57

M U

1 Lý do nghiên c u đ tài:

Trong n n kinh t th tr ng, ho t đ ng c a b t k m t doanh nghi p nào c ng

đ u nh m đ n m c tiêu cu i cùng là l i nhu n Ngân hàng th ng m i là m t doanh nghi p ho t đ ng trong l nh v c đ c bi t và nh y c m, đó là kinh doanh ti n t và d ch

v ngân hàng, là ng i đi vay đ cho vay v i ch t li u kinh doanh chính là ti n t

Trong xu th h i nh p kinh t qu c t , đ c bi t là trong b i c nh Vi t Nam là thành viên chính th c c a WTO thì vi c minh b ch hóa chính sách ti n t là đi u ki n

c n thi t và b t bu c C ng gi ng nh các l nh v c khác, l nh v c tài chính ngân hàng

ch u s tác đ ng m nh m c a ti n trình h i nh p v i nh ng cam k t qu c t và l trình

th c hi n c th , đòi h i m c a th tr ng, đ i x bình đ ng, ban hành lu t l công khai minh b ch, c nh tranh công b ng… S khác bi t quá ít v s n ph m gi a các ngân hàng đã d n đ n h l y là các ngân hàng ph i c nh tranh v giá, d n đ n s phân tách

th tr ng, và đây chính là s b t c p c a th tr ng ti n t hi n nay Bên c nh đó, các

t p đoàn tài chính, ngân hàng l n đ u mong mu n đ c đ u t vào Vi t Nam, đi u này

là c h i c ng nh là thách th c c a doanh nghi p n c ta, nh t là các đ n v tài chính ngân hàng

Cùng v i quá trình h i nh p và phát tri n c a đ t n c, các s n ph m hàng hóa,

d ch v ngày càng đa d ng, các lo i hình đ u t ngày m t phong phú h n Con ng i

có th s d ng đ ng ti n c a mình m t cách hi u qu d i nhi u hình th c khác nhau

Có ng i kinh doanh b t đ ng s n, đ u t ch ng khoán, kinh doanh vàng hay ngo i

t … Tuy nhiên m t hình th c đ u t an toàn mà không ít ng i th c hi n đó chính là

g i ti n vào ngân hàng Do v y h th ng ngân hàng th ng m i ph i nâng cao kh

n ng c nh tranh, phát tri n nhi u ch ng trình huy đ ng v n nh m thu hút ngu n v n

đa d ng và d i dào t b ph n các t ng l p dân c trong xã h i

Trong su t n m 2009 và nh ng tháng đ u n m 2010, n n kinh t các n c trên

th gi i nói chung và Vi t Nam nói riêng v n ch a n đ nh sau cu c kh ng ho ng toàn

c u Cu c suy thoái nh h ng tr c ti p đ n đ i s ng t ng ng i dân, đ ng tr c tình hình đó, Chính ph Vi t Nam đã đ a ra gói kích c u nh m v c d y n n kinh t đang

m đ m i u này đã nh h ng tr c ti p đ n ho t đ ng tín d ng c a ngân hàng khi n cho d n c a các ngân hàng t ng lên có ngu n v n cung ng cho ho t đ ng tín

d ng, các ngân hàng th ng m i (NHTM) đua nhau t ng c ng huy đ ng v n trong xã

h i, v n trong dân, v n n c ngoài M c dù các NHTM đã có nh ng b c phát tri n

v t b c v ch t l ng ngu n nhân l c, t ng c ng đ u t hi n đ i hóa đ ng b công ngh , m r ng m ng l i, đa d ng hóa các hình th c huy đ ng m i, đ y m nh ho t

đ ng marketing… nh m huy đ ng đa ngu n v n đ phát tri n kinh t nh ng ngu n v n trên th c t v n thi u cho ho t đ ng s n xu t kinh doanh làm nh h ng nhi u đ n

đ nh h ng phát tri n kinh t - xã h i mà Nhà n c đ t ra trong t ng th i k

Bên c nh đó s phát tri n v ng m nh hay b sát nh p c a các ngân hàng th ng

m i c ph n còn nh bé trong n c nh ngân hàng th ng m i c ph n Gia nh,

Nh t, Thái Bình D ng… thì các ngân hàng th ng m i c n tích c c đ y m nh ho t

đ ng huy đ ng v n đ chi m l nh và phát tri n th tr ng theo l trình cam k t v i các

c đông và kh ng đ nh v th c a mình trên th ng tr ng Trong b i c nh các t ch c tín d ng c nh tranh tìm ngu n v n thì có m t l ng ti n m t c a n n kinh t trong dân

c còn r t nhi u, xu t phát t nguyên nhân này, tôi ch n đ tài “Huy đ ng ti n g i ti t

ki m trong dân c t i Chi nhánh Ngân hàng Ngo i th ng Thành ph H Chí Minh” đ nghiên c u c bi t do xu th h i nh p kinh t qu c t , nhi u ngân hàng

n c ngoài đ c nhà n c cho phép kinh doanh t i Vi t Nam nên s c nh tranh ngày càng kh c li t v thu hút v n huy đ ng vào ngân hàng, ngân hàng ngo i th ng – chi nhánh Thành ph H Chí Minh c ng không ngo i l trong ho t đ ng thu hút v n t dân c

2 M c đích nghiên c u:

- Nghiên c u lý lu n c b n v ngân hàng th ng m i và ho t đ ng huy đ ng v n

t tài kho n ti t ki m t dân c c a ngân hàng th ng m i Trong đó nghiên c u sâu

s c các v n đ qu n lý ho t đ ng huy đ ng v n t tài kho n ti t ki m và nâng cao ch t

l ng ho t đ ng huy đ ng v n t tài kho n ti t ki m c a dân c trong xã h i

- Phân tích các th c tr ng ho t đ ng huy đ ng v n t tài kho n ti t ki m c a dân c

t i ngân hàng th ng m i c ph n Ngo i th ng – chi nhánh Thành ph H Chí Minh

v i đ c đi m là m t ngân hàng v a đ c chuy n đ i t NHTM nhà n c thành NHTM

c ph n

- ánh giá v trí v ho t đ ng huy đ ng v n t ti n g i ti t ki m c a dân c t i ngân hàng th ng m i c ph n Ngo i th ng – chi nhánh Thành ph H Chí Minh trong h th ng ngân hàng toàn thành ph nh m giúp cho cán b nhân viên ngân hàng

Gi i pháp nâng cao ch t l ng ho t đ ng huy đ ng v n thông qua ti n g i ti t

ki m áp d ng cho ngân hàng th ng m i c ph n Ngo i th ng – chi nhánh Thành ph

H Chí Minh và ng d ng đ i v i các ngân hàng th ng m i khác

Nghiên c u th c tr ng ho t đ ng huy đ ng v n t ti n g i ti t ki m c a dân c

t i ngân hàng th ng m i c ph n Ngo i th ng – chi nhánh Thành ph H Chí Minh trong nh ng n m 2007 – 2009 và 6 tháng đ u 2010, tiêu bi u t i phòng giao d ch s 8

4 Ph ng pháp nghiên c u:

Tính ch t c a đ tài ch y u d a vào d li u đã có quá kh c a ngân hàng

th ng m i, k t h p quan sát các y u t , nguyên nhân nh h ng đ n tình tr ng huy

đ ng v n qua ti n g i ti t ki m c a dân c T đó phân tích và rút ra các gi i pháp c

th đ nâng cao ho t đ ng huy đ ng ti n g i ti t ki m c a dân c áp d ng cho ngân hàng th ng m i c ph n Ngo i th ng – chi nhánh Thành ph H Chí Minh Vì v y,

vi c nghiên c u đ tài s d ng các ph ng pháp sau đây:

- Ph ng pháp duy v t bi n ch ng và duy v t l ch s

- Ph ng pháp phân tích, gi i thích, t ng h p, so sánh nh m làm n i b t v n đ nghiên c u t đó ki n ngh nh ng gi i pháp phù h p

5 K t c u lu n v n:

- Ph n m đ u

- Ch ng 1: C s lý lu n v ngân hàng th ng m i, ho t đ ng huy đ ng v n thông qua hình th c ti n g i ti t ki m c a dân c : ch ng này ch y u là trình bày

nh ng c s lý lu n chung liên quan đ n ngân hàng th ng m i và t m quan tr ng c a

ho t đ ng huy đ ng v n qua ti n g i ti t ki m c a dân c đ i v i các ngân hàng

th ng m i

- Ch ng 2: Th c tr ng ho t đ ng huy đ ng v n ti n g i ti t ki m c a dân c t i ngân hàng th ng m i c ph n Ngo i th ng Vi t Nam – Chi nhánh Thành ph H Chí Minh: ch ng này ngoài gi i thi u ho t đ ng huy đ ng v n ti n g i ti t ki m dân

c t i ngân hàng th ng m i c ph n Ngo i th ng Vi t Nam – Chi nhánh Thành ph

H Chí Minh, mà còn phân tích tình hình ho t đ ng huy đ ng v n ti n g i ti t ki m

c a dân c t i ngân hàng th ng m i c ph n Ngo i th ng Vi t Nam – Chi nhánh Thành ph H Chí Minh tiêu bi u t i phòng giao d ch s 8 qua các th i k , phân tích

và đánh giá các nhân t nh h ng đ n ho t đ ng huy đ ng v n ti n g i ti t ki m c a dân c

- Ch ng 3: M t s gi i pháp nh m nâng cao ch t l ng ho t đ ng huy đ ng ti n

g i ti t ki m trong dân c c a Chi nhánh ngân hàng Ngo i th ng Thành ph H Chí Minh: t nh ng v n đ đ c đ c p trong ch ng 2 tôi m nh d n đ a ra m t s gi i pháp nh m góp ph n nâng cao ch t l ng ho t đ ng huy đ ng v n ti n g i ti t ki m

c a dân c cho ngân hàng th ng m i c ph n Ngo i th ng Vi t Nam – Chi nhánh Thành ph H Chí Minh, ng d ng đ c cho các ngân hàng th ng m i khác

- Góp ph n rút thêm nh ng kinh nghi m v vi c phân tích, đánh giá ch t l ng

ho t đ ng huy đ ng v n ti n g i ti t ki m c a dân c cho nhân viên ngân hàng, giúp

h có th nh n bi t nh ng nhu c u c a khách hàng đ đ a ra đ c các ch ng trình thu hút đ c ngu n v n c a khách hàng

- Tránh nh ng sai sót trong nghi p v gây ra s phi n lòng cho khách hàng

- Góp ph n t o d ng uy tín và h tr trong vi c xây d ng th ng hi u cho ngân hàng th ng m i c ph n Ngo i th ng Vi t Nam – Chi nhánh Thành ph H Chí Minh

- Góp ph n n đ nh và phát tri n n n kinh t

S nghiên c u c a đ tài có ý ngh a ng d ng v m t th c ti n, góp ph n t ng t

tr ng thu nh p t ho t đ ng huy đ ng v n trong k t qu kinh doanh hàng n m c a ngân hàng th ng m i c ph n Ngo i th ng Vi t Nam – Chi nhánh Thành ph H Chí Minh, t đó có th áp d ng nhân r ng cho các ngân hàng th ng m i khác

Do t p quán lu t pháp c a m i qu c gia, m i vùng lãnh th khác nhau đã d n

đ n nh ng quan đi m v Ngân hàng th ng m i không đ ng nh t gi a các khu v c trên th gi i Vì v y trong quá trình hình thành và phát tri n t th k XV đ n nay, đã

có r t nhi u khái ni m v ngân hàng th ng m i nh sau:

Theo lu t Ngân hàng c a Pháp n m 1941: “ Ngân hàng th ng m i là nh ng xí nghi p hay c s th ng xuyên nh n c a công chúng d i hình th c khác các s ti n

mà h dùng cho chính h vào nghi p v chi t kh u, tín d ng hay d ch v tài chính”

Theo pháp l nh Ngân hàng Vi t Nam n m 1990: “ Ngân hàng th ng m i là

m t t ch c kinh doanh ti n t mà nghi p v ch y u là th ng xuyên nh n ti n g i

c a khách hàng (dân c và các doanh nghi p), có trách nhi m hoàn tr và s d ng đ cho vay, thanh toán, chi t kh u v.v.”

Theo lu t Ngân hàng nhà n c và Lu t các t ch c tín d ng n m 1997: “Ngân hàng th ng m i là m t lo i hình t ch c tín d ng đ c th c hi n toàn b ho t đ ng ngân hàng là ho t đ ng kinh doanh ti n t và d ch v ngân hàng v i n i dung th ng xuyên nh n ti n g i và s d ng s ti n này đ c p tín d ng, cung ng d ch v thanh toán Theo tính ch t và m c tiêu ho t đ ng, các lo i hình ngân hàng g m ngân hàng

th ng m i, ngân hàng đ u t , ngân hàng phát tri n, ngân hàng chính sách, ngân hàng

h p tác xã và các lo i hình ngân hàng khác”

Tóm l i, ngân hàng th ng m i là t ch c tín d ng vay ti n c a ng i g i và cho công ty và cá nhân vay l i và có cùng m c tiêu l i nhu n nh các doanh nghi p

khác trong n n kinh t Ho t đ ng kinh doanh c a ngân hàng th ng m i g n li n v i các ho t đ ng kinh doanh c a các doanh nghi p, các t ch c và các ch th kinh t Trong quá trình đó, ngân hàng th ng m i th c hi n vai trò đi u ti t v mô đ i v i n n kinh t thông qua ch c n ng c a mình, bi u hi n các m i quan h gi a ngân hàng

th ng m i v i các t ch c kinh t , cá nhân v m t tín d ng, ti n m t, các d ch v thanh toán không dùng ti n m t… đ m b o ho t đ ng c a ngân hàng và n n kinh t

nh p c u n i li n ch th th a v n và thi u v n trong n n kinh t l i v i nhau, là

“ng i đi vay đ cho vay”

Có th nói ngân hàng là m t xí nghi p kinh doanh s n ph m là đ ng v n Ngân hàng v a là ng i “cung c p” đ ng th i c ng là ng i “tiêu th ” đ ng v n c a khách hàng T t c nh ng ho t đ ng mua, bán này th ng thông qua m t s công c và nghi p v ngân hàng t truy n th ng cho đ n hi n đ i Chính nh các nghi p v đa

d ng do ngân hàng cung c p mà nhi u nghi p v kinh doanh ngân hàng hi n đ i ra đ i, phát tri n và g n v i ch c n ng trung gian tín d ng

Ho t đ ng tín d ng c a ngân hàng th ng m i đã góp ph n kh c ph c các h n

ch trong quan h tín d ng tr c ti p gi a ch th có v n ch a s d ng và ch th có nhu c u v n b sung V i ch c n ng này, ngân hàng th ng m i làm trung gian chuy n

v n ti n t t n i th a đ n n i thi u cho các ch th tham gia không có m i liên h tr c

ti p v i nhau và đi u này có vai trò to l n đ i v i n n kinh t vì: Ngân hàng t p trung

h u h t nh ng ngu n v n nhàn r i trong n n kinh t và bi n nó t ch là ph ng ti n tích l y thành ngu n v n l n cho n n kinh t , ngoài ra vi c s d ng ngu n v n này cung ng cho n n kinh t v i tính luân chuy n c a nó g p nhi u l n Nh v y, ngân hàng th ng m i v a là ng i đi vay v a là ng i cho vay mà thông qua nghi p v c a mình ngân hàng t p h p tài l c c a khách hàng này đem đ n cho khách hàng hàng khác vay l i

Ch c n ng trung gian tín d ng đ c hình thành ngay t lúc các ngân hàng

th ng m i hình thành Ngày nay, thông qua ch c n ng trung gian tín d ng, ngân hàng

th ng m i đã và đang th c hi n ch c n ng xã h i c a mình, làm cho s n ph m xã h i

đ c t ng lên, v n đ u t đ c m r ng và t đó góp ph n thúc đ y phát tri n kinh t ,

c i thi n đ i s ng c a nhân dân

1.1.2.2 Ch c n ng trung gian thanh toán

Xu t phát t ch c n ng là ng i th qu c a các doanh nghi p, ngân hàng có đ

đi u ki n đ th c hi n các d ch v thanh toán theo s y nhi m c a khách hàng K

th a và phát tri n ch c n ng “th qu c a các doanh nghi p” nên h u h t ngân hàng

th ng m i th c hi n nh p ti n vào tài kho n hay chi tr ti n hàng hóa và d ch v các

Ngân hàng

t ch c

1 2

cá nhân, doanh nghi p… theo l nh c a ch tài kho n Khách hàng s m tài kho n t i các ngân hàng th ng m i và ra l nh cho ngân hàng th c hi n các kho n chi tr ho c

y nhi m cho ngân hàng thu các kho n t ng i mua… Nh v y, các doanh nghi p không ph i th c hi n các công vi c m t nhi u th i gian và công s c mà v n không đ m

b o an toàn nh đ m ti n, nh n ti n… trong quá trình thanh toán v i các đ i tác trong

v n và quá trình l u thông hàng hóa ngày càng phát tri n

i v i khách hàng thu c các t ng l p dân c , vi c m tài kho n và ký g i ti n

t i ngân hàng, ngoài vi c đ c ngân hàng cung c p m t s ki m tra đ thu n ti n cho

vi c chi tr , còn đ c ngân hàng cung ng m t lo t d ch v đa d ng v tài chính có sinh l i khác nh các ch ng trình khuy n m i v phí d ch v , liên k t thanh toán…

1.1.2.3 Ch c n ng cung c p các d ch v tài chính – ngân hàng

Ngân hàng v i nh ng u th c a mình nh h th ng m ng l i chi nhánh r ng

kh p trong và ngoài n c, m i quan h v i các khách hàng, h th ng trang thi t b thông tin hi n đ i v kho qu … nên có th cung c p các d ch v ngày càng đa d ng cho khách hàng nh : t v n tài chính và đ u t cho doanh nghi p, làm đ i lý phát hành

c phi u, trái phi u đ m b o hi u qu cao và ti t ki m chi phí, d ch v cho thuê két s t,

b o đ m an toàn v t có giá, l u tr và qu n lý ch ng khoán cho khách hàng, làm d ch

v thu lãi ch ng khoán, chuy n lãi đó vào tài kho n cho khách hàng… t đó h tr cho ngân hàng th ng m i th c hi n t t h n ch c n ng trung gian tín d ng và ch c n ng trung gian thanh toán

1.1.2.4 Ch c n ng t o ti n (bút t hay ti n ghi s ):

Quá trình t o ti n c a Ngân hàng th ng m i đ c th c hi n thông qua ho t

đ ng tín d ng và thanh toán trong h th ng ngân hàng và trong m i quan h ch t ch

v i h th ng ngân hàng Trung ng c a m i qu c gia V i m t h th ng ngân hàng

ây là ch c n ng sáng t o ra bút t , góp ph n gia t ng kh i l ng ti n t cho

n n kinh t V i hàng lo t các nhân t tác đ ng nh h ng đ n quá trình t o ti n c a

ngân hàng, các nhà kinh t đ ng th i đã đ a ra nhi u công th c hoàn ch nh h n cho

h s t o ti n, theo công th c c a Giáo s ng i Pháp P.F.Lehaman:

b: T l ti n m t trên ti n g i thanh toán;

r: T l d tr d th a trên ti n g i thanh toán không vay h t

Nh v y, quá trình t o ti n là h qu t ng h p c a ho t đ ng nh n ti n g i, thanh toán h và cho vay c a các ngân hàng th ng m i luôn luôn có s tr giúp c a Ngân hàng Trung ng Tuy nhiên, vi c t o ti n có kh n ng làm cho các ngân hàng

th ng m i m t kh n ng chi tr ti n m t và lúc đó ngân hàng Trung ng ph i cho các ngân hàng th ng m i vay đ bù đ p thi u h t thanh kho n B ng vi c t o ti n trong khi th c hi n ho t đ ng kinh doanh c a mình, Ngân hàng th ng m i đã th hi n vai trò c a mình trong vi c góp ph n vào ho t đ ng đi u ti t v mô c a Ngân hàng Trung ng thông qua chính sách ti n t

1.1.3 Các nghi p v c a ngân hàng th ng m i:

Ho t đ ng c a ngân hàng th ng m i có th khác nhau v ph m vi và công ngh , bao g m 3 l nh v c nghi p v : nghi p v tài s n có, nghi p v tài s n n và nghi p v môi gi i trung gian

1.1.3.1 Nghi p v tài s n n :

Nghi p v tài s n n bao g m các ho t đ ng liên quan đ n vi c nh n v n t

ng i g i ti n và nh ng ng i cho vay khác nhau t quy t đ nh m c góp v n c a mình

m t cách thích h p vào m t ngân hàng đ c bi t nào đó Nghi p v tài s n n còn liên quan đ n vi c cung c p cho các nhu c u v thanh kho n thông qua vi c ch đ ng tìm

ki m v n vay, khi c n thi t ho c bán các ch ng ch ti n g i, trái phi u chính ph ,

ch ng khoán… th tr ng th c p

Ngân hàng th ng m i th c hi n nghi p v này chính là dùng các bi n pháp

nh m huy đ ng, thu hút các ngu n v n t khách hàng trong n n kinh t ây là nghi p

v quan tr ng, t o nên ngu n tài nguyên cho ngân hàng Trên c s đó, ngân hàng s

d ng chúng đ th c hi n các nghi p v cho vay, đ u t … bao g m:

V n t có:

Tuân theo Quy t đ nh s 457/2005/Q _NHNN ngày 19 tháng 04 n m 2005 do

Th ng đ c Ngân hàng Nhà n c ban hành và c n c theo Quy t đ nh s 03/2007/Q _NHNN ngày 19 tháng 01 n m 2007 c a Th ng đ c Ngân hàng Nhà n c ban hành v s a đ i, b sung m t s đi u c a qui đ nh v t l an toàn trong ho t đ ng

c a t ch c tín d ng qui đ nh v n t có c a t ch c tín d ng, thông t s 13/2010/TT – NHNN qui đ nh v các t l đ m b o an toàn trong ho t đ ng c a t ch c tín d ng

Hi n nay Vi t Nam, các ngân hàng th ng m i đ u có quy mô nh , v n t có

và v n đi u l m c th p, t l v n t có/tài s n có c a ph n l n ngân hàng đ u d i 5%, so v i m c t i thi u c a qu c t là 8%

Ngày nay, các nghi p v kinh doanh ngân hàng d a trên c s v n vay m n

g m nghi p v ký thác và ti t ki m, vay các ngân hàng và các t ch c tài chính khác, phát hành gi y t có giá, v.v…

V n huy đ ng:

Ngân hàng th c hi n huy đ ng v n d i các hình th c sau:

- Ti n g i giao d ch không h ng lãi: cho phép khách hàng phát hành check không h n ch và không đ c ngân hàng thanh toán lãi su t

- Ti n g i ti t ki m: ngân hàng cung c p lãi su t th p nh t, không gi i h n v qui

mô ti n g i và cho phép khách hàng rút ra theo ý mu n d i nhi u hình th c khác nhau nh ti t ki m không k h n, có k h n, d th ng, lãi su t b c thang, lãi su t th n i…

- Ti n g i không k h n: bao g m ti n g i thanh toán áp d ng cho khách hàng là

cá nhân và t ch c có th g i thêm ho c rút ra b t k th i đi m nào, s d ng phát hành séc và th c hi n các giao d ch thanh toán mua bán hàng hóa d ch v ;

ti n g i ti t ki m không k h n áp d ng cho khách hàng là cá nhân

- Ti n g i có k h n: ti n g i ti t ki m có k h n áp d ng cho khách hàng là cá nhân, giao d ch đ c th c hi n tr c ti p trên tài kho n ti n g i c a khách hàng qua đó Ngân hàng c p cho khách hàng Ch ng nh n ti n g i có k h n (CDs) xác nh n s d , li t kê các giao d ch liên quan đ n kho n ti n g i ti t ki m có

k h n; ti n g i ti t ki m có k h n áp d ng cho khách hàng là t ch c, giao

d ch đ c th c hi n tr c ti p trên tài kho n c a khách hàng trên c s các th a thu n, h p đ ng ti n g i có k h n ho c các hình th c khác gi a Ngân hàng và khách hàng phù h p qui đ nh c a pháp lu t

V n đi vay

V n đi vay ch chi m m t t tr ng nh có th ch p nh n trong k t c u ngu n

v n, nh ng nó r t c n thi t và quan tr ng đ đ m b o cho ngân hàng ho t đ ng kinh doanh m t cách bình th ng Các ngân hàng có th đi vay Ngân hàng Nhà n c (Ngân hàng Trung ng), ngân hàng th ng m i khác, vay th tr ng ti n t , vay các t

ch c n c ngoài…

- Vay ngân hàng Nhà n c: tái chi t kh u (ho c chi t kh u) hay còn g i là tái c p

v n g m trái phi u kho b c, th ng phi u, kh c mà các ngân hàng cho khách hàng vay ch a đáo h n; th ch p hay ng tr c có b o đ m hay không có b o

đ m; b sung thanh toán bù tr c a các t ch c tín d ng

- Vay ng n h n d tr t i Ngân hàng Nhà n c: ây là hình th c vay qua đêm

nh m đ m b o d tr trong ngày theo qui đ nh c a Ngân hàng Nhà n c gi a các Ngân hàng th ng m i th a ho c thi u d tr

- Vay trên th tr ng ti n t : Theo mô hình c a các n c phát tri n, th tr ng

ti n t bao g m th tr ng mua bán các ch ng t có giá ng n h n (tín phi u kho

b c, k phi u th ng m i, tín phi u công ty tài chính, k phi u ngân hàng,

ch ng ch ti n g i ti t ki m, kh c giao hàng…), th tr ng liên ngân hàng,

th tr ng h i đoái góp ph n s d ng hi u qu các ngu n v n hi n có t i các ngân hàng

- Vay t công ty m : Các công ty m c a ngân hàng phát hành trái phi u, c phi u công ty ho c các lo i th ng phi u, r i chuy n v n đã huy đ ng đ c v cho các ngân hàng ho t đ ng Hình th c này đ c các ngân hàng v n d ng khi

b ngân hàng Nhà n c qu n lý và ràng bu c v lãi su t, d tr và th t c các

n c phát tri n, ngân hàng th ng m i luôn luôn là con đ c a m t công ty kinh doanh, công ty tài chính ho c ít nh t là có m i quan h m t thi t v i các đ i

t ng trên

- Vay n c ngoài: Các ngân hàng th ng m i có th phát hành phi u n đ tìm

ki m ngu n v n t n c ngoài, đây chính là hình th c vay n n c ngoài

1.1.3.2 Nghi p v tài s n có:

T tài nguyên là các ngu n v n có đ c t nghi p v tài s n n , ngân hàng

th ng m i s d ng chúng đ đ u t , cho vay… Do đó, nghi p v này ph n ánh vi c

s d ng v n c a ngân hàng theo đ nh h ng đ m b o an toàn và sinh l i, c th nh sau:

Nghi p v ngân qu (d tr ti n m t):

Nh m duy trì kh n ng thanh kho n c a ngân hàng đ đáp ng nhu c u rút ti n

m t và thanh toán th ng xuyên c a khách hàng M c d tr cao hay th p tùy thu c vào qui mô ho t đ ng c a ngân hàng, m i quan h thanh toán b ng ti n m t và chuy n kho n, th i v các kho n chi ti n m t Có 3 lo i d tr :

- Ti n m t t i kho c a ngân hàng: các n c phát tri n, các ngân hàng duy trì

x p x 1 – 2% t ng tài s n có

- Ti n m t ký g i t i ngân hàng Nhà n c: bao g m m t b ph n c a d tr b t

bu c và ký g i không lãi nh m ph c v cho vi c thanh toán bù tr ho c chuy n

nh ng liên ngân hàng

- Ti n đang trên đ ng thu h i: đây là kho n ti n trôi n i và đang trên đ ng thu

h i v nh ti n m t đã đ c các đ n v vay, có trách nhi m tr n ký cam k t và

hi n đang thu v ho c ti n m t đ c thu l i cho m t s t séc c a ngân hàng phát ra không đ c ch p nh n ho c không thanh toán đ c và ph i tr l i cho ngân hàng

Nghi p v cho vay:

Ngân hàng th ng m i v n d ng các lo i hình cho vay khác nhau đ tái phân

ph i qu cho vay nh m cung ng v n tín d ng cho các ch th trong n n kinh t , ph c

v nhu c u s n xu t, l u thông hàng hóa, d ch v , đ i s ng v i m c đích thu đ c các kho n l i nhu n ch y u đ trang tr i chi phí Các nghi p v cho vay c th là:

- Cho vay ng tr c (cho vay tr c ti p hay cho vay ti n);

- Cho vay d a trên vi c chuy n nh ng trái quy n: chi t kh u th ng phi u (h i phi u, l nh phi u, ký hóa phi u), bao thanh toán hay mua y nhi m thu;

- Cho vay th u chi;

- Cho vay theo th i v ;

- Cho vay qua ch ký: b o lãnh ngân hàng, tín d ng ch p nh n, đ m b o ngân hàng, tín d ng ch ng t ;

- Cho vay tiêu dùng;

- Cho vay v n l u đ ng;

- Cho vay thuê mua hay tài tr cho thuê;

- Tài tr ngo i th ng;

- Cho vay kinh doanh b t đ ng s n;

- Cho vay c m c ;

- Góp v n kinh doanh

Nghi p v đ u t vào ch ng khoán:

Ngân hàng th ng m i th c hi n nghi p v này b ng ngu n v n t có còn l i sau khi đã dùng vào các yêu c u thi t y u khi thành l p ngân hàng Nghi p v đ u t mang l i nhi u l i nhu n đáng k cho ngân hàng thông qua các lo i hình đ u t tr c

ti p và đ u t tài chính

- u t tr c ti p: Ngân hàng b v n đ góp v n liên doanh, mua c ph n v i các

t ch c, ngân hàng trong và ngoài n c ho c thành l p các công ty con nh công ty qu n lý n , công ty cho thuê tài chính, công ty ch ng khóan, công ty

b o hi m…

- u t tài chính (đ u t ch ng khoán): là vi c ngân hàng l a ch n danh m c

đ u t có hi u qu t o m c sinh l i n đ nh ví d trái phi u kho b c ng n, trung

và dài h n; trái phi u c a chính quy n đ a ph ng ho c c phi u có đ an toàn cao Do các lo i ch ng khoán này có đ thanh kho n cao nên đây là kho n v n

h i…

1.2 Ti n g i ti t ki m trong dân c và ch t l ng huy đ ng ngu n v n ti n g i nhàn r i trong dân c

1.2.1 Huy đ ng v n

1.2.1.1 Khái ni m và đ c đi m

Khái ni m:

Ho t đ ng huy đ ng v n là m t trong nh ng ho t đ ng ch y u và quan tr ng

nh t c a ngân hàng th ng m i Ho t đ ng này mang l i ngu n v n đ ngân hàng có

th th c hi n các ho t đ ng khác nh c p tín d ng và cung c p d ch v ngân hàng cho khách hàng Nhìn vào b ng cân đ i k toán c a ngân hàng th ng m i, chúng ta th y

r ng nghi p v huy đ ng v n đ c ph n ánh bên ph n tài s n n Do v y, huy đ ng

v n còn đ c g i là nghi p v tài s n N

Theo Ngh đ nh 59/2009/N -CP ngày 15/09/2009 c a Chính ph v t ch c và

ho t đ ng c a ngân hàng th ng m i nh m c th hóa vi c thi hành lu t các t ch c tín

d ng, ngân hàng th ng m i đ c huy đ ng v n d i các hình th c sau đây:

- Nh n ti n g i c a các t ch c, cá nhân và các t ch c tín d ng khác d i các hình th c ti n g i không k h n, ti n g i có k h n và các lo i ti n g i khác

- Phát hành ch ng ch ti n g i, trái phi u và gi y t có giá khác đ huy đ ng v n

c a t ch c, cá nhân trong n c và ngoài n c khi đ c Th ng đ c ngân hàng Nhà n c ch p thu n…

ti n c a các ch s h u mà ngân hàng t m th i qu n lý và s d ng nh ng v i ngh a v hoàn tr k p th i, đ y đ v n và lãi khi khách hàng yêu c u

c đi m:

- Tính vô hình: là đ c đi m khác bi t gi a s n ph m d ch v ngân hàng v i các

s n ph m h u hình c a các ngành s n xu t v t ch t khác Trong đó, y u t vô hình là ch t l ng ph c v , s thu n ti n trong giao d ch, uy tín… hàm ch a trong s n ph m nh ng khách hàng khó nh n ra và khó phân bi t gi a các nhà cung c p (các ngân hàng) v i đ ng c p t ng đ ng Chính đ c đi m này làm cho tính c nh tranh c a s n ph m, d ch v ngân hàng r t cao thu hút và gi khách hàng, các ngân hàng th ng m i c n t o ni m tin, uy tín v i khách hàng,

đ a ra các ti n ích t ng thêm trong t ng d ch v và không ng ng c ng c m i quan h đ i v i khách hàng

- Tính không th chia c t: ho t đ ng cung c p d ch v c a ngân hàng và ho t

đ ng s d ng d ch v c a khách hàng x y ra cùng lúc và th ng đ c ti n hành

d a trên nh ng qui trình nh t đ nh, theo nh ng th t nh t đ nh Khi khách hàng

có nhu c u, s n ph m s đ c cung ng tr c ti p cho h

- Tính khó xác đ nh và không n đ nh: m t s n ph m d ch v ngân hàng mà vi c

th c hi n nó dù đ n gi n hay ph c t p, qui mô s n ph m (v s l ng, doanh

s …) nh hay l n đ u không đ ng nh t v ch t l ng d ch v , th i gian hoàn thành ho c ph ng th c th c hi n khi đ c th c hi n b i các nhân viên ngân hàng khác nhau Ho c cùng m t khách hàng nh ng trong nh ng l n giao d ch khác nhau s có nh ng c m nh n khác nhau v ch t l ng c a s n ph m d ch v ngân hàng, vì có th s c m nh n khác nhau v s thu n l i trong các l n giao

d ch, c m giác an toàn, tin t ng khi giao d ch, trình đ nghi p v và thái đ

th c hi n giao d ch c a các ngân hàng khác nhau… các y u t này c u thành và

t o nên ch t l ng s n ph m d ch v ngân hàng, nh ng l i b t n, ch u s tác

đ ng, chi ph i b i hoàn c nh khách quan và ch a l ng hóa chính xác đ c, ví

d nh cùng m t nhân viên, th c hi n cùng m t nghi p v nh ng ch t l ng

ph c v khác nhau gi a m i l n giao d ch do y u t thay đ i c a s c kh e, tâm

lý, ch t l ng công ngh khi th c hi n giao d ch

1.2.1.2 Các hình th c huy đ ng v n

Huy đ ng v n t tài kho n ti n g i giao d ch:

Huy đ ng v n qua tài kho n ti n g i là hình th c huy đ ng v n c đi n và mang tính đ c thù riêng có c a ngân hàng th ng m i Do v y đây c ng là đi m khác bi t

gi a ngân hàng th ng m i và các t ch c tín d ng phi ngân hàng Chính vì đ c thù này, ngân hàng th ng m i th ng đ c g i là t ch c nh n ti n g i (depository institutions) trong khi các t ch c tín d ng phi ngân hàng đ c g i là t ch c không

nh n ti n g i (non - depository institutions) Do nhu c u và đ ng thái g i ti n c a khách hàng r t đa d ng và khác nhau nên đ thu hút đ c nhi u khách hàng g i ti n, ngân hàng th ng m i ph i thi t k và phát tri n thành nhi u lo i s n ph m ti n g i khác nhau:

- Huy đ ng v n qua ti n g i thanh toán: là hình th c huy đ ng v n c a ngân hàng

th ng m i b ng cách m cho khách hàng tài kho n g i là tài kho n ti n g i thanh toán nh m đáp ng cho đ i t ng khách hàng có nhu c u th c hi n thanh toán qua ngân hàng ây là m t d ng d ch v thanh toán, theo đó ngân hàng

th c hi n vi c trích chuy n ti n t tài kho n c a đ n v ph i tr , b ng cách ghi

N vào tài kho n, sang tài kho n c a đ n v th h ng b ng cách ghi Có vào tài kho n th c hi n đ c nghi p v thanh toán này, đòi h i khách hàng ph i

m tài kho n ti n g i thanh toán ngân hàng S d có trên tài kho n ti n g i thanh toán c a khách hàng có th hình thành t 2 ngu n: do khách hàng n p ti n

m t vào, do khách hàng nh n ti n chuy n kho n t các đ n v khác S d này

nh m duy trì kh n ng thanh toán và chi tr c a khách hàng b t k th i đi m

nào Tuy nhiên, không ph i lúc nào khách hàng c ng s d ng s d tài kho n

ti n g i thanh toán c a h , do v y đôi khi s d này t m th i nhàn r i và tr thành ngu n v n c a ngân hàng đ ngân hàng có th s d ng cho ho t đ ng c a mình Tuy nhiên, do tài kho n ti n g i là tài kho n không k h n, khách hàng có

th rút ti n b t c lúc nào mà không c n báo tr c cho ngân hàng, nên ngân hàng r t khó k ho ch hóa s d ng lo i ti n g i này, vì v y lãi su t c a lo i hình này r t th p th m chí không tr lãi cho khách hàng Chính vì lãi su t th p nên khách hàng duy trì s d trên tài kho n c ng không nhi u, ch đ đáp ng nhu

c u chi tiêu hàng ngày c a h M c dù s d tài kho n ti n g i thanh toán c a

t ng khách hàng không l n nh ng ngân hàng là trung tâm t p trung ti n t và cung c p d ch v thanh toán, nên ngân hàng có s l ng khách hàng l n khi n cho t ng s v n huy đ ng qua ti n g i thanh toán tr nên l n đáng k

- Huy đ ng v n t tài kho n vãng lai: Không gi ng nh các tài kho n ti n g i ti t

ki m trong đó lý do ch y u đ g i ti n là đ sinh lãi, ch c n ng chính c a tài kho n vãng lai là giao d ch, vì th ph n l n các nhà cung c p tài kho n vãng lai

ho c là không tr ti n lãi ho c là tr lãi m c lãi su t th p h n trên s d có Tài kho n vãng lai th ng áp d ng đ i v i khách hàng có uy tín, ngân hàng có

th cho th u chi (overdraw) đ n h n m c phù h p v i thu nh p bình quân c a

ch tài kho n nh m b o đ m kh n ng tr n

- Huy đ ng v n qua tài kho n ti n g i cá nhân: tài kho n ti n g i cá nhân đ c

m cho khách hàng cá nhân có nhu c u s d ng Lo i tài kho n này thích h p cho cá nhân có nhu c u nh n chuy n ti n vào tài kho n, ch ng h n nh n ti n

l ng hàng tháng, nh n chuy n ti n t n c ngoài ho c t cá nhân khác trong

n c Thông th ng, s d tài kho n này t ng lên khi khách hàng nh n ti n

l ng vào th i đi m tr l ng và gi m d n khi khách hàng rút ti n v chi tiêu

M c dù s d trên tài kho n này không l n nh ng v i s l ng khách hàng đông thì ngân hàng có th huy đ ng đ c kh i l ng v n đáng k Ví d : trung

bình m i tài kho n cá nhân là 2.000.000đ, ngân hàng ACB s l ng khách hàng

m tài kho n ti n g i cá nhân ngày càng nhi u do s ph i h p t t gi a ngân hàng và doanh nghi p Ví d : Ngân hàng ông Á ph i h p v i tr ng TCKT –

KT Nguy n H u C nh m tài kho n và nh n chi tr l ng, thu nh p t ng thêm cho giáo viên, công nhân viên trong tr ng

Huy đ ng v n qua tài kho n ti n g i ti t ki m:

- Ti t ki m không k h n: S n ph m ti n g i ti t ki m đ c thi t k dành cho đ i

t ng khách hàng cá nhân ho c t ch c có ti n t m th i nhàn r i mu n g i ngân hàng vì m c tiêu an toàn và sinh l i nh ng không thi t l p đ c k ho ch s

d ng ti n g i trong t ng lai i v i khách hàng khi ch n l a hình th c ti n

g i này thì m c tiêu an toàn và ti n l i quan tr ng h n là m c tiêu sinh l i i

v i ngân hàng, vì lo i ti n g i này khách hàng mu n rút ra b t c lúc nào c ng

đ c nên ngân hàng ph i đ m b o t n qu đ chi tr và khó lên đ c k ho ch

s d ng ti n g i đ c p tín d ng Do v y, ngân hàng th ng tr lãi r t th p cho

lo i ti n g i này

- Ti t ki m đ nh k : Khác v i ti n g i ti t ki m không k h n, ti n g i ti t ki m

đ nh k đ c thi t k dành cho khách hàng cá nhân và t ch c có nhu c u g i

ti n vì m c tiêu an toàn, sinh l i và thi t l p đ c k ho ch s d ng ti n trong

t ng lai i t ng khách hàng ch y u c a lo i ti n g i này là các cá nhân

mu n có thu nh p n đ nh và th ng xuyên, đáp ng cho vi c chi tiêu hàng tháng, hàng quý a s khách hàng thích l a ch n hình th c ti n g i này là công nhân, viên ch c h u trí M c tiêu quan tr ng c a h khi ch n l a hình th c ti n

g i này là l i t c có đ c theo đ nh k Do v y, lãi su t đóng vai trò quan tr ng

đ thu hút đ c đ i t ng khách hàng này, m c lãi su t th ng cao h n so v i

ti t ki m không k h n Ngoài ra, m c lãi su t còn thay đ i tùy theo lo i k h n

g i, tùy theo lo i ti n t g i (USD, VND, EUR hay vàng…) và tùy theo uy tín,

r i ro c a ngân hàng nh n ti n g i

- Các lo i ti t ki m khác: h u h t các ngân hàng đ u thi t k nh ng lo i ti n g i khác nh ti t ki m ti n ích, ti t ki m an khang, ti t ki m có th ng, ti t ki m nhà , ti t ki m đ m b o giá tr theo vàng… ngoài hai lo i hình là ti n g i ti t

ki m không k h n và có k h n

Bên c nh đó, NHTM c ng t ng b c nâng cao các ti n ích cho ng i g i ti t

ki m nh : s ti t ki m nh là m t ch ng t b o đ m ti n g i, ng i có s có th mang

s ti t ki m đ n ngân hàng đ c m c , ho c xin chi t kh u đ vay v n khi c n thi t

Tóm l i, ngu n v n huy đ ng t ti n g i có vai trò quan tr ng trong vi c tài tr cho các ho t đ ng kinh doanh c a NHTM Thông th ng ngu n v n này ph thu c vào ba thông s chính: lãi su t do NHTM tr cao hay th p; lãi su t c a các lo i hình

đ u t khác nh : c phi u, trái phi u…; thu nh p c a khách hàng trong đó lãi su t c a NHTM tr cho khách hàng đ c xem là thông s quan tr ng nh t Vì v y vi c đ a ra lãi su t nh th nào, hình th c huy đ ng ra sao đ thu hút đ c nhi u v n và kinh doanh có lãi là đi u quan tr ng th hi n đ c t m qu n tr c a NHTM

Huy đ ng v n b ng phát hành gi y t có giá:

Nghi p v này đ c th c hi n mang tính ch t th i v , nó phát sinh khi có nhu

c u v v n c n thi t cho ho t đ ng kinh doanh c a ngân hàng, nh m thu hút các kho n

v n trung và dài h n đ đ u t vào n n kinh t , do huy đ ng có th i h n nên ngu n v n này t ng c ng tính n đ nh trong ho t đ ng kinh doanh c a NHTM “ Gi y t có giá

là ch ng nh n c a t ch c tín d ng phát hành đ huy đ ng v n trong đó xác nh n ngh a

v tr n m t kho n ti n trong m t th i h n nh t đ nh, đi u ki n tr lãi và các đi u kho n cam k t khác gi a t ch c tín d ng và ng i mua” Gi y t có giá có th phân thành nhi u lo i khác nhau, c n c vào s h u có th chia ra thành gi y t có giá vô danh và gi y t có giá ghi danh, c n c vào th i h n gi y t có giá chia ra gi y t có giá ng n h n (là lo i có th i h n d i 12 tháng bao g m k phi u, ch ng ch ti n g i

ng n h n, tín phi u và các gi y t có giá ng n h n khác) và gi y t có giá dài h n (là

lo i th i h n t 12 tháng tr lên bao g m k phi u, trái phi u, c phi u và các lo i gi y

N u ngân hàng th ng m i không th a đ c nhu c u đó t phía các NHTM khác thì

ti n hành vay NHTW Tùy theo m c đích s d ng và hình th c vay v n, các NHTM có

th vay NHTW các lo i v n: v n vay ng n h n b sung v n ng n h n còn thi u c a NHTM ho c v n vay đ thanh toán gi a các NHTM nh m bù đ p thi u h t t m th i trong thanh toán, ho c các NHTM mang ch ng t có giá đ n NHTW xin tái chi t kh u (tái c p v n) NHTW thông qua nhu c u vay v n c a các NHTM v i NHTW nh m

m c đích phát hành thêm ti n theo k ho ch, b sung l ng v n kh d ng cho NHTM

m t cách th ng xuyên và là c u cánh cho vay cu i cùng nh m c u nguy cho các NHTM khi c n thi t, n u s đ v c a NHTM có th gây nh h ng đ n s an toàn

c a h th ng ngân hàng

1.2.1.3 Nguyên t c huy đ ng v n

- Các t ch c tín d ng ph i ch p hành các qui đ nh c a lu t pháp và các c quan

qu n lý trong quá trình tìm ki m ngu n v n cho ngân hàng thông qua h s gi i

h n huy đ ng v n: H1 = v n t có / t ng ngu n v n huy đ ng x 100%

H s này đ a ra nh m m c đích gi i h n m c huy đ ng v n c a ngân hàng đ tránh tình tr ng khi ngân hàng huy đ ng v n quá nhi u v t quá m c b o v c a v n

t có làm cho ngân hàng có th m t kh n ng chi tr

Theo pháp l nh ngân hàng n m 1990, t ng ngu n v n huy đ ng c a NHTM

ph i <= 20 l n v n t có i u đó ngh a là H1 ≥5%

Trong đó: v n t có c a ngân hàng g m v n đi u l , qu d tr b sung v n

đi u l , qu d phòng tài chính, qu đ u t phát tri n nghi p v và l i nhu n không chia; t ng ngu n v n huy đ ng g m ti n g i không k h n, ti n g i có k h n, ti n g i

ti t ki m, phát hành k phi u ngân hàng, phát hành ch ng ch ti n g i, ti n g i c a Kho b c nhà n c

M t s qu c gia còn dùng h s này đ b o h các ngân hàng trong n c đ i v i

th tr ng ti n g i trong giai đo n đ u h i nh p kinh t qu c t (theo công v n s 1210/NHNN – CNH c a NH nhà n c, các ngân hàng n c ngoài t i Vi t Nam đ c

nh n ti n g i VND t các th nhân Vi t Nam mà ngân hàng không có quan h tín d ng theo t l trên m c v n đ c c p c a chi nhánh v i m c ti n g i t i đa và theo l trình

c th : t ngày 01/01/2007 t l đ c huy đ ng là 650% v n đ c c p, t ngày 01/01/2008 là 800% v n đ c c p, t ngày 01/01/2009 là 900% v n đ c c p, t ngày 01/01/2010 là 1000% v n đ c c p và sau ngày 01/01/2011 s đ c đ i x qu c gia

đ y đ Theo ngân hàng Nhà n c, c ch và l trình trên là nh m th c hi n các cam

k t v d ch v ngân hàng t i bi u cam k t v d ch v trong b v n ki n gia nh p WTO

- Các t ch c tín d ng ph i đáp ng k p th i nhu c u thanh kho n c a ngân hàng,

h n ch đ n m c t i đa s s t gi m đ t ng t v ngu n v n c a ngân hàng

- Các t ch c tín d ng ph i s d ng các công c huy đ ng v n đa d ng đ h n

ch r i ro và phù h p v i đ c đi m c a ngân hàng

1.2.2 Ch t l ng ho t đ ng huy đ ng v n c a ngân hàng th ng m i

1.2.2.1 Khái ni m ch t l ng ho t đ ng huy đ ng v n

Công tác huy đ ng v n có vai trò vô cùng quan tr ng, đ c bi t đ i v i các nhà

qu n lý kinh doanh ngân hàng thì vi c m r ng, t ng c ng ngu n v n huy đ ng đ t

ch t l ng là v n đ quan tâm hàng đ u vì m c v n t có c a ngân hàng so v i t ng

v n huy đ ng là r t nh Ch t l ng ho t đ ng huy đ ng v n c a ngân hàng ngh a là huy đ ng v n đúng đ i t ng khách hàng, hi u qu , ti t ki m chi phí ho t đ ng trong nghi p v huy đ ng v n c a ngân hàng đ t đ c nh ng đi u này, chúng ta ti n hành phân tích các nhân t nh h ng đ n ch t l ng huy đ ng v n t đó có đ c các

bi n pháp, hình th c huy đ ng v n phù h p v a phát tri n v a đ m b o m c đích kinh doanh có l i nhu n

1.2.2.2 Các nhân t nh h ng đ n ch t l ng huy đ ng v n

Nhân t t môi tr ng kinh t :

- S n đ nh và phát tri n c a n n kinh t (l m phát): ng thái c a n n kinh t chính là c s đ u tiên đ ng i g i ti n ra quy t đ nh nên g i ti n vào ngân hàng, tích tr vàng, USD hay mua s m các tài s n khác Trong đi u ki n n n kinh t b t n đ nh, giá c và s c mua c a đ ng ti n bi n đ ng m nh thì ng i dân có xu h ng tích tr vàng, USD ho c các d ng tài s n khác thay vì đem s

ti n đó g i vào ngân hàng th ng m i ng c l i, m t n n kinh t n đ nh v i t

l l m phát h p lý thì ng i dân s có cái nhìn kh quan h n và có xu h ng g i

ti n các ngân hàng th ng m i

- Chính sách c a nhà n c: ây là m t trong nh ng nhân t nh h ng r t l n

đ n công tác huy đ ng v n c a các ngân hàng th ng m i s thay đ i trong chính sách tài chính, ti n t và các quy đ nh c a chính ph , ngân hàng nhà n c

c ng gây nh h ng đ n kh n ng thu hút v n c a ngân hàng th ng m i b i khi nhà n c khuy n khích vi c m r ng huy đ ng v n thì s có các chính sách

v n b n h ng d n c th T đó, các ngân hàng th ng m i s có c n c pháp

lý đ th c hi n nghi p v này m t cách thu n l i h n và ng c l i

- Nhân t môi tr ng kinh doanh: Môi tr ng kinh doanh đó là đi u ki n kinh t -

xã h i n i ngân hàng ho t đ ng và s c nh tranh gi a các ngân hàng th ng m i trên cùng m t đ a bàn Môi tr ng kinh doanh có th t o đi u ki n ho c h n ch

kh n ng huy đ ng v n c a b n thân ngân hàng, do v y ngân hàng ph i linh

ho t bán sát th tr ng, quy t đoán trong khi quy t đ nh áp d ng các hình th c huy đ ng v n cho thích h p nh m huy đ ng t i đa l ng ti n ti t ki m trong dân chúng

- C c u dân c và v trí đ a lý: nh ng đ a đi m dân c đông đúc, các thành

ph l n có nhi u doanh nghi p ho t đ ng và kinh t phát tri n thì ngân hàng

th ng m i có th huy đ ng đ c nhanh h n và nhi u h n nh ng n i kém phát tri n đ c bi t nh ng th tr ng sôi đ ng, có đ nh y c m cao v i lãi su t và

ti n ích cho khách hàng do nghi p v huy đ ng v n c a ngân hàng th ng m i đem l i thì đó vi c m r ng và b sung ngu n v n c a ngân hàng th ng m i

s thu n l i h n các vùng nông thôn hay mi n núi

- Nhu c u v v n c a n n kinh t : c ng là nhân t khá quan tr ng b i l ngân hàng th ng m i là trung gian tài chính t p trung v n c a n n kinh t và phân

ph i v n cho n n kinh t Khi nhu c u v vay v n gi m d n thì kh n ng huy

đ ng v n c a ngân hàng c ng gi m

Nhân t v phía khách hàng:

- Nhân t ti t ki m c a n n kinh t : Xu h ng hi n nay c a các ngân hàng th ng

m i nh ng n c phát tri n là đ y m nh công tác huy đ ng v n trong khu v c dân c , n i mà t ng l p trung l u đang t ng lên nhanh chóng, có nhi u ti n nhàn

r i và t l ti n g i ti t ki m nh ng n c này chi m m t t tr ng khá cao trong v n huy đ ng (th ng là 80%) ây là l ng ti n t m th i nhàn r i có

đ c trong dân c và ngân hàng có th dùng cho vay N u qu c gia nào có t l

ti t ki m cao thì quy mô và ch t l ng công tác huy đ ng v n c a ngân hàng s

t ng lên và do đó công tác tín d ng c ng r t phát tri n Khi ng i dân có thu

nh p càng cao thì l ng ti n dành cho ti t ki m càng l n, đ c bi t là khi thu

nh p bình quân đ u ng i đã đ t đ n m t m c đ nh t đ nh thì t l ti t ki m không ph i t ng lên theo t ng quan t l gi a gia t ng c a thu nh p mà t ng

v i m t t l l n h n so v i thu nh p do nhu c u thi t y u lúc này đ c th a mãn hoàn toàn và l ng ti n d ra s t ng nhanh Tuy nhiên l ng ti n ti t ki m

có đ c g i vào ngân hàng th ng m i hay không còn ph thu c vào tâm lý tiêu dùng c a dân c H có th đem g i ngân hàng, gi ti n m t, vàng, ngo i t

ho c mua các tài s n khác Do v y, mu n ng i dân g i ti n vào ngân hàng ph i

có chính sách lãi su t thích h p cùng v i s h p d n v các d ch v ngân hàng Bên c nh ngu n ti t ki m t dân c thì ngu n ti t ki m t các t ch c kinh t xã

h i c ng r t quan tr ng NHTM có th huy đ ng ngu n v n này thông qua nghi p v phát hành trái phi u Do đó, ngân hàng th ng m i th c hi n ch c

n ng trung gian tài chính, ph c v nhu c u đ u t phát tri n thì đòi h i các t

Nhân t t phía ngân hàng:

- Chính sách lãi su t c nh tranh: trong n n kinh t th tr ng c nh tranh kh c li t

nh hi n nay, vi c xây d ng m t chính sách lãi su t phù h p tr nên c c k c n thi t trong vi c thu hút các kho n ti n g i và duy trì l ng ti n g i hi n có Chính sách lãi su t c nh tranh (bao g m lãi su t c nh tranh huy đ ng và lãi su t

c nh tranh cho vay), đây là m t chính sách quan tr ng c a NHTM, nó đòi h i

ph i có s linh ho t, v a h p d n ng i g i, đ ng th i đ m b o hi u qu kinh doanh cho ngân hàng Vi c duy trì lãi su t c nh tranh huy đ ng đ c bi t c n thi t khi lãi su t th tr ng đã m c t ng đ i cao Các NHTM không ch c nh tranh giành v n v i nhau mà còn v i các t ch c ti t ki m và ng i phát hành các công c khác nhau trên th tr ng v n c bi t trong giai đo n khan hi m

ti n t , dù cho nh ng khác bi t t ng đ i nào dù nh c ng thúc đ y ng i dân chuy n v n t m t công c mà h đang có sang ti t ki m hay đ u t hay chuy n

t t ch c ti t ki m này sang t ch c ti t ki m khác

- Th ng hi u, uy tín c a NHTM: v i b t k ai có ti n nhàn r i mu n g i ti n vào m t ngân hàng nào đó thì v n đ đ u tiên mà h quan tâm là: li u g i vào ngân hàng đó có an toàn không? Vì v y uy tín c a NHTM s giúp cho h có

m t quy t đ nh rõ ràng Thông th ng, ng i g i ti n đánh giá uy tín c a NHTM thông qua các tiêu th c c b n nh sau: s ho t đ ng lâu n m, quy mô, trình đ qu n lý, công ngh … do đó các NHTM c n nâng cao uy tín thông qua các nghi p v c a mình, t ng b c th a mãn nhu c u c a ng i g i ti n Vì v y dân ta th ng hay nói: “ch n m t g i vàng” ch đ n ch “Tín” và lòng tin

- Chính sách khách hàng: khi uy tín đ c l a ch n khách hàng l i quan tâm đ n các chính sách c a ngân hàng đ i v i khách hàng: có ti n ích gì không? Có

ch ng trình khuy n mãi hay quà t ng gì không…

- Công tác cân đ i v n c a ngân hàng: m t chi n l c huy đ ng v n đúng đ n, phù h p v i k ho ch s d ng v n trong k s t o đi u ki n cho các NHTM đ t

đ c m c tiêu t i đa hóa l i nhu n và t ng tr ng ngu n v n Trong quá trình đáp ng nhu c u v n cho đ u t phát tri n, tình hình công tác cân đ i v n có vai trò h t s c quan tr ng đ i v i NHTM Thông qua cân đ i v n, NHTM s bi t

đ c th c tr ng và có nh ng d đoán nhu c u bi n đ ng v n trong t ng lai, t

đó có th đ a ra các chính sách huy đ ng thích h p v s l ng c ng nh lo i

ti n và k h n huy đ ng

- Các hình th c huy đ ng v n c a ngân hàng: đây là m t trong nh ng nhân t có

nh h ng l n đ n ho t đ ng huy đ ng v n c a ngân hàng a d ng hóa s n

ph m càng cao thì càng d đáp ng m t cách t i đa nhu c u c a dân c và càng nâng cao s c c nh tranh c a mình Do v y, các NHTM th ng cân nh c r t k

tr c khi đ a ra m t hình th c huy đ ng v n m i, vì v a phù h p v i khách hàng v a ph i ti t ki m chi phí cho b n thân ngân hàng

- Các d ch v ngân hàng: m t ngân hàng có d ch v t t, đa d ng thì có nhi u l i

th h n các ngân hàng khác Ví d : ngân hàng có qu y giao d ch đ t t i v trí trung tâm thu n l i cho xe c đi l i, có ch đ xe r ng rãi thoáng mát, có h

th ng rút ti n t đ ng 24h, có nhân viên khéo léo ni m n và trách nhi m…

- B o hi m ti n g i: h u nh t t c nh ng ng i g i ti n vào ngân hàng đ u mong mu n ti n đ c sinh lãi và an toàn Vì v y, vi c b o hi m ti n g i là c n thi t giúp cho ng i dân c m th y an tâm h n khi g i ti n Ngân hàng nên ph i

h p v i công ty b o hi m đ khi r i ro x y ra, n u ngân hàng không có kh n ng thanh toán thì công ty b o hi m s thanh toán, đi u này c ng gi m đ c vi c

m t uy tín c a ngân hàng đ i v i khách hàng

- Chính sách marketing: ti p th , qu ng cáo, xây d ng hình nh thông qua các

ch ng trình t thi n, tài tr … s giúp cho ngân hàng nâng cao đ c ho t đ ng huy đ ng v n c a mình

Tóm l i, trong giai đo n hi n nay và s p t i, vi c t o l p và t p trung m i ngu n

l c đ ph c v cho s phát tri n c a đ t n c là c p bách V i vai trò là c u n i gi a

“cung” và “c u” v n trong xã h i, thông qua nghi p v huy đ ng v n c a mình, các NHTM đã góp ph n quan tr ng trong vi c kh i thông ngu n v n nhàn r i t n n kinh

t đáp ng cho nhu c u tín d ng, góp ph n đ m b o hi u qu kinh doanh c a ngân hàng, thúc đ y t ng tr ng kinh t và th c hi n chính sách ti n t c a qu c gia

1.2.3 Ý ngh a c a vi c nâng cao ho t đ ng huy đ ng v n ti n g i ti t ki m trong dân

c đ i v i ngân hàng th ng m i trong th i k h i nh p kinh t

Nghi p v huy đ ng v n tuy không mang l i l i nhu n tr c ti p cho ngân hàng

nh ng nó là nghi p v r t quan tr ng Không có nghi p v huy đ ng v n xem nh không có ho t đ ng c a ngân hàng th ng m i, m t ngân hàng khi đ c c p phép thành l p ph i có v n đi u l theo qui đ nh Tuy nhiên v n đi u l ch đ tài tr cho tài

s n c đ nh nh tr s , v n phòng, máy móc thi t b c n thi t cho ho t đ ng ch ch a

đ v n đ ngân hàng có th th c hi n các ho t đ ng kinh doanh nh c p tín d ng và các d ch v ngân hàng khác có v n ph c v cho các ho t đ ng này, ngân hàng ph i huy đ ng v n t khách hàng Nghi p v huy đ ng v n có ý ngh a quan tr ng đ i v i

n n kinh t qu c gia, ngân hàng c ng nh đ i v i khách hàng

i v i n n kinh t qu c gia:

H th ng ngân hàng th ng m i đóng vai trò r t quan tr ng trong s phát tri n

c a n n kinh t Trong n n kinh t th tr ng, m i ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a các đ n v , t ch c kinh t và cá nhân đ u ch u s tác đ ng c a th tr ng, c a các qui

lu t kinh t nh quy lu t c nh tranh, quy lu t cung c u, quy lu t giá tr … Chính vì v y các doanh nghi p đ t n t i đ c trên th ng tr ng ph i không ng ng đ i m i công ngh , qui mô s n xu t, nâng cao ch t l ng s n ph m V n đ này th c hi n đ c khi

và ch khi doanh nghi p huy đ ng đ c đ l ng v n c n thi t và s d ng có hi u qu chúng vào đúng m c đích Ngu n v n t có c a doanh nghi p th ng không đáp ng

đ nhu c u v n c a doanh nghi p, do đó doanh nghi p ph i đi vay v n nh m bù đ p cho nhu c u đ u t c a mình V i s xu t hi n c a th tr ng tài chính và h th ng ngân hàng th ng m i thì vi c vay v n c a các doanh nghi p, t ch c kinh t , các cá nhân tr nên thu n l i Thông qua nghi p v huy đ ng v n mà h th ng ngân hàng t p trung h u h t các ngu n v n ti n t nhàn r i c a xã h i, bi n ti n nhàn r i t ch là

ph ng ti n c t tr tr thành ngu n v n l n c a n n kinh t ây là ngu n v n r t quan

tr ng đ đ u t phát tri n n n kinh t vì nó không nh ng l n v s ti n tuy t đ i mà vì