Ứng dụng phân tích thế mạnh kinh tế công ty trong đầu tư chứng khoán

Tuy nhiên, đó ch là xét theo ngh a đen... Có các tài s n vô hình có giá tr... Chúng ta hãy xem xét ti p ví d sau... Sony và Research in Motion c ng tham gia vào th tr ng này... Giai đo n

Trang ph bìa

M c l c

Danh m c các hình

1 Hình 1.1: Hình nh minh ho v Th m nh kinh t Công ty 3

2 Hình 1.2: T s E/P (ngh ch đ o c a P/E) và t su t sinh l i trung bình 9

3 Hình 1.3: T s P/BV và t su t sinh l i trung bình 9

4 Hình 1.4: Ph ng pháp lu n c a Morningstar khi đánh giá các Công ty 10

5 Hình 2.1: Chu k đ i s ng c nh tranh c a m t Công ty 28

6 Hình 2.2: S liên k t gi a k v ng th tr ng và chi n l c c nh tranh 30

7 Hình 2.3: 5 l c c nh tranh c a Michael Porter t o nên c u trúc ngành 41

8 Hình 2.4: Quy mô s n xu t hi u qu t i thi u nh là rào c n gia nh p ngành.45 9 Hình 2.5: C c u các công ngh phá v c a Christensen 49

10 Hình 2.6: S phân rã c a ngành máy tính 50

11 Hình 2.7: Phân tích giá tr t ng thêm- giá tr thu n 52

12 Hình 2.8: Các kh n ng th ng d và s ti n thoái l ng nan c a ng i ch i61 13 Hình 2.9: S đ hình cây 64

Danh m c các bi u đ 1 Bi u đ 1.1: Giá c phi u c a Wal-mart t ng cao h n so v i ch s S&P500 trong 20 n m qua 17

2 Bi u đ 2.1: “T o ra giá tr ” đ c d đoán 26

3 Bi u đ 2.2: T su t sinh l i c a các ngành thay đ i t “t o ra giá tr ” đ n “phá hu giá tr ” 31

6 Bi u đ 2.5: Ngành m ng wireless- phá hu giá tr 32

7 Bi u đ 2.6: V c l i nhu n ngành PC, 1991-2001 35

8 Bi u đ 2.7: Tính ph bi n c a nhãn hi u không chuy n thành “t o ra giá tr ”64 9 Bi u 2.8: Th ng hi u đ n l không t o ra giá tr 65

10 Bi u đ 2.9: Bi n đ ng giá c phi u Vinamilk t 2006 – 2009 69

11 Bi u đ 2.10: Bi n đ ng giá c phi u ACB t 2006 – 2009 71

12 Bi u đ 2.11: Bi n đ ng giá c phi u BMP t 2006 – 2009 73

13 Bi u đ 2.12: Bi n đ ng giá c phi u SAM t 2006 – 2009 75

14 Bi u đ 2.13: Bi n đ ng giá c phi u REE t 2006 – 2009 77

Danh m c các b ng 1 B ng 1.1: S li u tài chính c a các th tr ng m i n i n m 2002 8

2 B ng 2.1: Tính n đ nh c a th ph n 36

3 B ng 2.2: Tính n đ nh c a giá 38

4 B ng 2.3: C u trúc ngành và các c h i chi n l c 40

5 B ng 2.4: Chi n l c toàn c u hoá c a m t s ngành 55

6 B ng 2.5: Nh ng ki u gi chân khách hàng và các chi phí chuy n đ i t ng ng 59

7 B ng 2.6: Ngu n g c c a giá tr t ng thêm và các chi n l c s d ng 59

8 B ng 2.7: Ma tr n l i nhu n trong b i c nh đ i th c nh tranh s n sàng tung ra s n ph m thay th 62

9 B ng 2.8: B ng s li u doanh thu, l i nhu n c a Vinamilk 2006-2009 68

10 B ng 2.9: B ng s li u doanh thu, l i nhu n c a ACB 2006-2009 70

11 B ng 2.10: B ng s li u doanh thu, l i nhu n c a BMP 2006-2009 72

12 B ng 2.10: B ng s li u doanh thu, l i nhu n c a SACOM 2006-2009 74

13 B ng 2.11: B ng s li u doanh thu, l i nhu n c a REE 2006-2009 76

PH N M U

CH NG M T: T NG QUAN V TH M NH KINH T CÔNG TY 1

1.1 Khái ni m v th m nh kinh t Công ty 1

1.2 T m quan tr ng c a Th m nh kinh t Công ty trong phân tích đ u t ch ng khoán .4

1.3 Phân lo i Th m nh kinh t Công ty 11

1.3.1 Rào c n gia nh p ngành 11

1.3.2 Kh n ng th ng l ng mua bán c a nhà cung c p 13

1.3.3 Nhãn hi u d nh n bi t 14

1.3.4 Chi phí chuy n đ i cao 15

1.3.5 Nhà cung c p có chi phí s n xu t th p 16

1.3.6 Hi u qu c a m ng l i kinh doanh 18

1.3.7 Các tài s n vô hình 18

1.3.8 Th m nh kinh t Công ty r ng và Th m nh kinh t Công ty h p 19

1.5 Phân tích Th m nh kinh t Công ty trong đ u t ch ng khoán 21

1.5.1 ánh giá kh n ng sinh l i 21

1.5.1.1 Dòng ti n t do 21

1.5.1.2 L i nhu n biên t ròng .21

1.5.1.3 T su t sinh l i t các ho t đ ng đ u t c ph n – ROE 22

1.5.1.4 T su t sinh l i trên tài s n – ROA 22

1.5.2 Xây d ng Th m nh kinh t Công ty 22

1.5.3 dài th m nh kinh t c a Công ty 23

1.5.4 Phân tích th m nh kinh t theo ngành .23

Công ty 25

2.2 C n c đ xác đ nh v n m nh c a m t Công ty 30

2.3 Phân tích ngành .33

2.3.1 Xác đ nh ph ng h ng c a m t ngành 33

2.3.2 Tính h p d n c a ngành - Phân tích 5 l c c nh tranh 40

2.2.3 Xem xét kh n ng đ t phá công ngh : S đ t phá và s phân rã 48

2.4 Phân tích đ c tr ng c a Công ty 51

2.4.1 N n t ng c a phân tích giá tr t ng thêm 51

2.4.2 Ngu n g c c a giá tr t ng thêm 53

(1) L i th s n xu t 53

(2) L i th khách hàng 57

(3) Các y u t bên ngoài 58

2.4.3 S tác đ ng l n nhau gi a các Công ty - c nh tranh và h p tác 60

2.4.4 Nhãn hi u Công ty .64

2.4.5 K n ng qu n tr .66

2.5 M t s nghiên c u đi n hình trên th tr ng ch ng khoán Vi t Nam 67

2.5.1 Công ty phát huy đ c th m nh kinh t 67

2.5.1.1 Công ty c ph n s a Vi t Nam (Vinamilk) 67

2.5.1.2 Ngân hàng th ng m i c ph n Á Châu (ACB) 69

2.5.1.3 Công ty c ph n Nh a Bình Minh (BMP) 71

2.5.2 Công ty ch a phát huy đ c th m nh kinh t 73

2.5.2.1 Công ty c ph n cáp và v t li u vi n thông (Sacom) 73

2.5.2.2 Công ty c ph n c đi n l nh (REE) 75

3.1 ng d ng phân tích th m nh kinh t Công ty trong đ u t ch ng

khoán Vi t Nam 80

3.1.1 Am hi u ho t đ ng kinh doanh c a Công ty – Phân tích th m nh kinh t Công ty 81

3.1.2 Phân tích báo cáo tài chính Công ty 84

3.1.3 Tri n khai d báo .84

3.1.4 nh giá Công ty 85

3.1.5 Ra quy t đ nh đ u t .87

3.2 M t s gi i pháp đ ng d ng hi u qu phân tích th m nh kinh t Công ty vào th tr ng ch ng khoán Vi t Nam .87

3.2.1 C quan qu n lý th tr ng ch ng khoán 88

3.2.2 Công ty niêm y t 88

3.2.3 Nhà đ u t .89

3.3 Phân tích và tìm ki m th m nh kinh t cho m t s ngành Vi t Nam 90 3.3.1 Phân tích th m nh kinh t c a ngành ngân hàng 91

3.3.2 Phân tích th m nh kinh t c a ngành v t li u xây d ng 94

3.3.3 Phân tích th m nh kinh t c a ngành ch bi n g 96

3.3.4 Phân tích th m nh kinh t c a ngành th y s n 97

PH N K T LU N 101

Tài li u tham kh o 103

Nh ng đi m m i c a lu n v n 104

Ph l c A: Danh sách nh ng đi u c n l u ý v t o ra giá tr 106

DANH M C CÁC CH VI T T T

VÀ TI NG N C NGOÀI

(Discount Cash Flow)

Thu nh p m i c ph n EPS (Earning per share)

T ch c b o hi m ti n g i liên bang M FDIC

(The Federal Deposit Insurance Corporation)

Công ty Moody’s chuyên đánh giá tính nhi m Công ty Moody’s

y ban ch ng khoán M SEC

(Securities and Exchange Commission)

Máy vi tính cá nhân (personal computer) PC

(Price / Book Value)

Giá / thu nh p m i c ph n P/E (Price / Earning per share)

T su t sinh l i trên v n c ph n ROE

(Return on Equity)

T su t sinh l i trên tài s n ROA (Return on Assets)

(Return on Invested Capital)

Công ty Standard & Poor’s chuyên đánh giá tín nhi m Công ty Standard &

Poor’s

PH N M U

i v i l nh v c tài chính có 3 quy t đ nh quan tr ng mà chúng ta ph i th c hi n đó là: quy t đ nh đ u t , quy t đ nh tài tr và quy t đ nh phân ph i Trong 3 quy t đ nh

đó, có th nói quy t đ nh đ u t là quy t đ nh t o ra giá tr gia t ng Vi c đ u t này

có th là đ u t tr c ti p cho ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p hay

vi c đ u t gián ti p vào các lo i ch ng khoán c bi t, trong l nh v c đ u t

ch ng khoán thì nhà đ u t càng th ng xuyên ph i th c hi n nh ng quy t đ nh

đ u t c a mình h n

M i nhà đ u t khi tham gia vào th tr ng ch ng khoán tuy gi ng nhau cùng m t

m c đích là tìm ki m l i nhu n nh ng l i khác nhau v quan đi m chi n l c đ u

t , c ng nh th i gian đ u t Có nhà đ u t dài h n nh ng c ng có nhà đ u t ng n

h n; có nhà đ u t theo giá tr nh ng l i có ng i đi đ u t theo thông tin, theo tâm

lý th tr ng hay các tín hi u k thu t, M i d ng nhà đ u t đ u có m t ni m tin,

xu t s c nh t c a ph ng pháp đ u t này Bên c nh đó, c ng không th không

nh c đ n nh ng nhà đ u t giá tr thành công khác nh Marty Whitman c a Third Avenue Value Fund hay Bill Miller c a Legg Mason Value B i l n u nhìn nh n

vi c đ u t ch ng khoán c ng gi ng nh đ u t vào chính Công ty đó trong th i gian dài đ mong đ i s t ng tr ng c a Công ty thì đ u t giá tr có th s cho chúng ta m t c s b n v ng

Trong th i gian g n đây, có l nhà đ u t Vi t Nam đang ph i tr i nghi m nh ng

th i kh c khó kh n c a mình Liên ti p nh ng b n đánh giá v th tr ng ch ng khoán Vi t Nam đ c các t ch c nh IMF, HSBC, Merrill Lynch đ a ra Và c

th t s quên đi y u t giá tr c a m t s doanh nghi p và đ l m t c h i khi th

V n đ đ t ra ti p theo là làm th nào đ xác đ nh m t Công ty có “giá tr ” hi n t i

và “giá tr ” này b n v ng trong t ng lai? Th c đo nào đ tìm ki m m t Công ty

có “giá tr b n v ng”? T ng tr ng l i nhu n quá kh có hàm ý cho m t Công ty có

“giá tr b n v ng” hay không và giá tr này có th duy trì trong bao lâu?

Nh ng v n đ trên ng i vi t cho r ng đ c gi i đáp tho đáng b ng cách s d ng

ch d n đ u t “economic moat”- m t khái ni m do Warren Buffett t o ra

Cho nên đ tài này đ c vi t ra không n m ngoài m c đích nghiên c u v th m nh kinh t c a Công ty nh m h tr cho công tác ra nh ng quy t đ nh đ u t ch ng khoán dài h n

Nghiên c u v th m nh kinh t c a Công ty

Nghiên c u nh ng c s đ đánh giá th m nh kinh t c a m t Công ty

T nh ng nghiên c u v th m nh kinh t c a Công ty đ đi đ n tìm ki m th m nh kinh t c a t ng ngành c ng nh vi c ng d ng phân tích th m nh kinh t c a Công ty trong ho t đ ng đ u t ch ng khoán

tài g m 3 ph n:

khoán

CH NG M T

T NG QUAN V

TH M NH KINH T CÔNG TY

1.1 Khái ni m v th m nh kinh t Công ty

Có m t th c t đang di n ra là hàng n m, các c đông c a Công ty Berkshire Hathaway (BRKa) đ u nh n đ c m t b c th c a v ch t ch đ c bi t c a Công ty,

đó chính là nhà đ u t truy n thuy t Warren Buffett Warren Buffett là nhà đ u t thành công nh t và là nhà đ u t theo giá tr n i danh nh t trong l ch s th tr ng

ch ng khoán hi n đ i Trong cu c kh ng ho ng kinh t th gi i v a qua, khi mà h u

h t các nhà đ u t đ u t ra quá lo l ng ho c t b th tr ng thì Warren Buffett đã

th hi n chi n l c đ u t giá tr muôn th c a mình khi mua hàng lo t các Công

ty trên b v c phá s n nh : Hãng k o Wrigley, Ngân hàng Goldman Sachs, Wells Fargo và US Bancorp hay Hãng d u l a ConocoPhillips,…

Vây, bí quy t cho thành công c a Warren Buffett là gì? Câu tr l i s đ c gi i đáp trong n i dung nghiên c u c a đ tài này Riêng v Buffett, theo danh sách nh ng

ng i giàu nh t th gi i c a Forbes, thì ông luôn là m t trong nh ng ng i giàu

nh t th gi i trong th i gian g n đây Quan tr ng h n, ông là ng i duy nh t làm giàu t th tr ng ch ng khoán

V i nh ng đi u trên, mà toàn b n i dung c a đ tài này là m t n l c đ tìm hi u

nh ng giá tr quý báu trong ph ng pháp đ u t khôn ngoan c a Warren Buffett t

lá th hàng n m mà ông g i cho các c đông C th h n, m t khái ni m mà đ c

l p đi l p l i nhi u l n trong nh ng lá th đó chính là “economic moat” Trong các

b c th , Buffett đã tìm cách đo l ng “moat” bao b c quanh m i Công ty

V y “economic moat” là gì? u tiên, chúng ta hãy hình dung v nh ng lâu đài th i trung c Các lâu đài này thông th ng m t ph n là thành ph và m t ph n là r ng

r m đ phòng th Các cu c chi n tranh th i trung c đã khi n cho các lâu đài

th ng xuyên h ng ch u nh ng cu c t n công c a k thù B c t ng thành hay chi n hào - “moat” là m t ph n quan tr ng trong s phòng th c a lâu đài vào th i

k đó Nh ng ng i xây d ng lâu đài làm cho khu r ng c a h khó xuyên phá h n

b i nh ng hào n c bao quanh lâu đài M t b c t ng thành, m t chi n hào “moat”

v a sâu v a r ng s làm ch m b c chân c a nh ng k xâm l c M t b c t ng thành, chi n hào r ng h n, nhi u ch ng ng i h n s gây khó kh n cho b t c ai

mu n t n công nó

Và bây gi chúng ta hãy liên t ng đôi chút v i economic moat c a Warren Buffett

Gi ng nh nh ng b c t ng thành đã b o v các lâu đài thoát kh i s c p bóc c a các tên c p, c a k thù trong th i trung c , thì ngày nay economic moat đ c s

d ng đ giúp các Công ty b o v mình và phòng ch ng l i s xâm l n c a các đ i

th c nh tranh

Trong n n kinh t c nh tranh hi n đ i ngày nay, các Công ty không gi ng nh các lâu đài c M t Công ty thành công ph i xoay s đ t o ra l i nhu n ngày m t l n

h n s ph i ch u s c nh tranh m nh h n t các đ i th Sau cùng, m t cách t nhiên, các Công ty khác c g ng đ giành l y thành công b ng cách sao chép t Công ty thành công nh t, sau đó s làm xói mòn kh n ng sinh l i c a Công ty thành công nh t

b o v mình, Công ty thành công nh t ph i t ng c ng và thi t l p m t vài l i

th c nh tranh b n v ng, là m t l i th mà khó b sao chép Các Công ty này có th duy trì thành công c a mình b t ch p s c nh tranh không th tránh kh i c a đ i th

c nh tranh i u này khi n chúng ta liên t ng ch c n ng c a b c t ng thành th i

trung c (xem hình 1.1) Các Công ty có “economic moat” r ng s t o nên các mô

hình kinh doanh khó b sao chép

n đây, có m t đi u c n nói, thu t ng “economic moat” mà ng i vi t s d ng là

m t thu t ng ti ng Anh Xét v ngh a đen thì có l chúng ta t m d ch nó nh là:

B c t ng thành kinh t hay Chi n hào kinh t Tuy nhiên, đó ch là xét theo ngh a đen N u chúng ta suy di n và hi u ý ngh a c a nó theo ngh a r ng thì nó chính là

l i th c nh tranh c a m t Công ty đ i v i đ i th đ mang l i giá tr b n v ng cho Công ty Chính vì th ng i vi t g i nó là: Th m nh kinh t Công ty

Hình 1.1: Hình nh minh ho v Th m nh kinh t Công ty

Th m nh kinh t Công ty gi ng nh b c t ng thành th i trung c b o v các Công

ty kh i s t n công và xâm l n c a các đ i th c nh tranh

Nh v y, chúng ta có th hi u đ c n i dung và ý ngh a mà khái ni m “economic

moat” mang l i Nói m t cách cô đ ng, economic moat đ c hi u là th m nh kinh

t Công ty, nó t o ra nh ng l i th c nh tranh c a Công ty, đó chính là các y u t

t o ra s khác bi t đ c đáo so v i đ i th c nh tranh L i th c nh tranh có th có nhi u lo i, nh ng g n nh trong m i tr ng h p có th r i vào m t trong hai ph m trù sau:

L i th v m t chi phí: đó chính là b t c cái gì mà có th làm cho m t Công

ty cung c p m t s n ph m hay d ch v v i ch t l ng t ng đ ng v i đ i

th nh ng giá bán r h n

L i th v s khác bi t: đó là nh ng y u t mà Công ty có đ cho phép Công

ty cung c p các s n ph m có tính đ c đáo, khác bi t so v i đ i th

M t s Công ty h ng đ n m c tiêu tr thành nhà s n xu t có chi phi th p trong ngành c a nó, trong khi đó m t s Công ty khác ch n m c tiêu t o nên s khác bi t trong s n ph m và d ch v so v i đ i th Trong b t c tr ng h p nào, khi m t Công ty có đ c m t “th m nh kinh t r ng”, thì đ i th c a nó không th d dàng

xâm l n đ c v th c a Công ty trên th tr ng Nh v y, m t Công ty có đ c m t

trong hai ph m trù c a th m nh kinh t nói trên s trong m t v th t t h n đ

ti p t c t o ra l i nhu n trên m c trung bình

Khái ni m th m nh kinh t Công ty cùng v i m t s thu t ng khác (ch ng h n nh

biên đ l i nhu n an toàn) đã t o nên tri t lý đ u t theo giá tr c a Buffett Và chính

tri t lý đ u t này đã mang l i thành công cho ông Do đó m t nghiên c u sâu v th

m nh kinh t Công ty qu th c r t c n thi t cho nh ng ai mu n tr thành nhà đ u t theo giá tr Không d ng l i đó, “th m nh kinh t Công ty” còn có nh ng vai trò quan tr ng khác trong khi ra quy t đ nh đ u t i u này s đ c th hi n rõ h n trong m c sau

khoán

Warren Buffett đã t ng nói: “Trong kinh doanh, tôi luôn tìm ki m các lâu đài kinh

t đ c b o v b i các t ng thành không th xuyên phá.”

Pat Dorsey, Tr ng nhóm phân tích ch ng khoán c a Morningstar Inc.,đã nói “Nhà

đ u t th ng đánh giá các Công ty b ng cách quan sát Công ty nào có l i nhu n ngày càng t ng và gi đ nh xu h ng đó s duy trì trong t ng lai Tuy nhiên, đi u này không ph i khi nào c ng x y ra, các Công ty mà trông có v to l n khi nhìn t

m t khung c a gió h p s có m t k t qu kinh doanh nghèo nàn trong t ng lai, đ n

gi n b i vì s thành công c a nó đã thu hút s c nh tranh t đ i th ”

Qu th c, đúng nh Pat Dorsey nh n xét, nhà đ u t (đ c bi t là nh ng nhà đ u t trong các th tr ng m i n i nh Vi t Nam) th ng m c nh ng sai l m khi đ a ra quy t đ nh đ u t Nhà đ u t th ng r t d nh m t ng v m t Công ty thành công H th ng đánh giá s thành công qua th c đo l i nhu n (quá kh ) và xem

đây nh là m t th c đo lý t ng cho m t Công ty thành công Nh ng th t đáng

ti c thay, đó ch là cái v b ngoài đ che đ y cho m t n i dung có th r t y u kém bên trong Nói cách khác, th c đo l i nhu n ch là đi u ki n c n ch không ph i là

đi u ki n đ đ đ m b o cho thành công c a Công ty trong trong lai M t Công ty

có th hi n t i có l i nhu n cao nh ng e r ng đi u này khó di n ra trong t ng lai

xa h n V y th c đo nào đ đánh giá m t Công ty thành công?

Khái ni m Th m nh kinh t Công ty đ c nêu ra trên là m t câu tr l i cho câu

h i này Th m nh kinh t Công ty là m t đ c đi m mà giúp các Công ty có k t qu kinh doanh t t quá kh và hi n t i v n có th đ ng v ng trong t ng lai Câu h i đây là t i sao Th m nh kinh t Công ty là m t th c đo thành công và có nên là

ch d n đ u t hay không?

Nh đã nói lúc đ u, chính khái ni m Th m nh kinh t Công ty đã t o nên tri t lý

đ u t ch ng khoán theo giá tr c a Warren Buffett Rõ ràng, đánh giá Th m nh kinh t Công ty chính là m t cách th c đ xác đ nh giá tr c a Công ty đó M t Công ty t t đ đ u t nên là m t Công ty có giá tr cao đây, c n ph i nói rõ ra là giá tr c a m t Công ty không hoàn toàn đ ng nh t v i l i nhu n quá kh c a Công

ty nh nhi u ng i nh m t ng M t Công ty có l i nhu n cao ch a h n là m t Công ty có giá tr cao Trong l nh v c tài chính nói chung và phân tích đ u t ch ng khoán nói riêng, đ xác đ nh giá tr c a m t Công ty, các nhà tài chính th ng s

d ng ph ng pháp chi t kh u dòng ti n d ki n (DCF) mà Công ty có th t o ra Trong ph ng pháp này, có hai đ i l ng quan tr ng c n xác đ nh M t là, dòng

ti n d ki n trong t ng lai Hai là, lãi su t chi t kh u - hay chi phí s d ng v n c a Công ty Nói m t cách ví von, thì mô hình đ nh giá DCF c ng gi ng nh m t chi c máy đúc, mô hình là chi c khuôn đã đ c đ nh s n, lãi su t chi t kh u là ch t ph gia và vì th ch t l ng s n ph m ph thu c r t l n vào nguyên v t li u đ u vào – dòng ti n chi t kh u Do đó, vi c xác đ nh chính xác dòng ti n chi t kh u trong

t ng lai c a Công ty s là y u t quy t đ nh đ n giá tr Công ty Lãi su t chi t kh u

s ph thu c vào lãi su t phi r i ro, ph n bù r i ro, k v ng th tr ng, tình hình v

mô, đ c tính ngành,… Nh ng ch s liên quan đ n cách tính lãi su t chi t kh u h u

nh đ c công b r t rõ ràng trên các m ng tài chính nh reuters, bloomberg,… nên lãi su t chi t kh u có th xem nh đã có s n Vì v y, chúng ta t m g t b s quan

tr ng c a lãi su t chi t kh u mà hãy t p trung vào đ i l ng dòng ti n chi t kh u d

ki n Rõ ràng, vì dòng ti n này phát sinh trong t ng lai nên vi c d báo nó là r t khó kh n Tuy nhiên, m t n l c d báo chính xác dòng ti n d ki n s giúp chúng

ta xác đ nh đúng giá tr c a m t Công ty Khái ni m “Th m nh kinh t Công ty” là

m t công c h u ích đ giúp d báo đúng dòng ti n d ki n T i sao “Th m nh kinh t Công ty” có th làm đ c đi u này?

Nh phân tích ban đ u, Th m nh kinh t Công ty là b c t ng thành b o v s thành công c a Công ty M t Công ty s đ m b o đ c v th đ ng đ u c a nó nh vào th m nh kinh t Nói rõ ra, v m t đ nh tính, Th m nh kinh t Công ty là n n

t ng cho dòng ti n mà Công ty phát sinh trong t ng lai M t Công ty có th m nh kinh t s có c s v ng ch c đ t o ra dòng ti n d ng trong t ng lai Chúng ta có

th hình dung r ng, Th m nh kinh t Công ty cho ta m t c tính t i thi u v kh

n ng t o nên dòng ti n trong t ng lai c a Công ty M t đi u có giá tr đây là, Th

m nh kinh t Công ty s t o nên dòng ti n n đ nh trong t ng lai Chính s n đ nh

này đã làm cho các k thu t d báo đ nh l ng tr nên h u d ng b i s n đ nh

đ ng ngh a v i tính ng u nhiên s tr nên ít đi L y ví d nh k thu t d báo chu i

th i gian ch ng h n K thu t này ng m đ nh các y u t tác đ ng đ n đ i t ng d báo không đ i qua th i gian B ng cách phân tích Th m nh kinh t Công ty, chúng

ta có th xác đ nh s n đ nh c a các y u t tác đ ng đ n giá tr d báo N u m t Công ty có th m nh kinh t , thì các y u t tác đ ng s có s n đ nh và do đó k thu t này s cho giá tr d báo chính xác h n i u này có ngh a là k thu t d báo này có đ tin c y cao h n

Tr l i cho ý th hai – Th m nh kinh t Công ty có là ch d n đ u t t t trong đ u

t ch ng khoán các th tr ng m i n i hay không? Li n h v i các th tr ng m i

n i nh Vi t Nam, ph n l n các Công ty đang trong giai đo n t ng tr ng Trong giai đo n này, các Công ty th ng t p trung đ n s bành tr ng h n là t o ra l i nhu n Ví d v các Công ty Vi t Nam mà đ c bi t là các ngân hàng trong th i gian qua cho th y đúng đi u này Các ngân hàng liên t c t ng v n nh m đáp ng cho s

t ng tr ng c a mình Chính vi c huy đ ng v n b ng cách phát hành c ph n đã làm cho ch s thu nh p trên m i c ph n (EPS) d ki n gi m đi K t qu đây là gì? N u các nhà đ u t đánh giá qua ch s EPS đ đ a ra quy t đ nh đ u t (Gi ng

nh b ng báo cáo c a Merrill Lynch vào ngày 5/7/2007 v th tr ng Vi t Nam Merrill Lynch cho r ng các c phi u c a Vi t Nam đang tr nên kém h p d n đi b i

s t ng v n đã làm cho t c đ t ng tr ng EPS ch còn 10% và ch s P/E = 32 là quá cao) thì ph i ch ng đã b qua các Công ty có ti m n ng và có l i th kinh t

v ng ch c trong t ng lai Các Công ty này có th do tác đ ng c a vi c t ng v n

mà không có đ c s h p d n hi n t i nh ng có th s mang đ n l i nhu n cho nhà đ u t n u vi c t ng v n đó là đ xây d ng và c ng c Th m nh kinh t Công

ty C th h n, n u các ngân hàng Vi t Nam t ng v n đ m r ng m ng l i ngân hàng nh m t o nên hi u qu kinh t theo quy mô, gia t ng t ng tài s n đ t o nên rào c n gia nh p ngành, ho c đ t o ra các d ch v m i, hay t o nên chi phí chuy n

đ i cao đ gi ch t khách hàng (chính là th m nh kinh t trong ngành ngân hàng) thì trong t ng lai các ngân hàng s thu đ c kho n l i nhu n kh ng l Và n u giá

c phi u ph n ánh đúng giá tr th c thì s mang l i t su t sinh l i cao cho nh ng ai

đ u t vào nh ng c phi u này Vì v y nhi u chuyên gia kinh t đã có ý ki n r ng nên d a vào ti m n ng trong t ng lai c a Công ty đ quy t đ nh đ u t

Nói v ch s P/E và quy t đ nh đ u t c a Merrill Lynch tr c đây, Merrill Lynch

đã cho r ng không nên đ u t vào c phi u c a Vi t Nam vì P/E th i đi m đó đã quá cao Tr c h t, ng i vi t cho r ng Merrill Luynch đã có lý vì có m t k t qu nghiên c u v kh n ng d báo t su t sinh l i d a vào ch s s P/E và P/BV K t

qu cho th y, khi P/E th p thì nó d báo m t t su t sinh l i cao trong t ng lai (k t

qu nghiên c u trong bài “P/E và P/BV nh là d báo t su t sinh l i trong các th

tr ng m i n i” c a Kursat Aydogan và Gunor Gursoy, i h c Bilkent, Th Nh

Kì n m 2002) i u này có ngh a là nên đ u t vào nh ng c phi u có P/E th p và nên t b nh ng c phi u có P/E cao nh l i Merrill Lynch hay không?

T m th i chúng ta khoan hãy tr l i câu h i này Chúng ta hãy phân tích thêm v

ch s P/E trong các th tr ng m i n i Nh nói lúc đ u, ph n l n các Công ty này đang trong giai đo n t ng tr ng V m t chi n l c tài chính, các Công ty

th ng có ch s P/E cao nh là đ c tr ng c a giai đo n này do các Công ty chú ý

đ n s bành tr ng h n là l i nhu n trong ng n h n Khi EPS th p s d n đ n P/E cao Rõ ràng, h s d ng P/E nh m m c đích t o nên t ng tr ng trong t ng lai

N u chúng ta áp d ng k t qu trên thì ph i ch ng đã đi đ n k t lu n r ng: không nên

đ u t vào các th tr ng m i n i i u này là ng c l i v i th c t c a các qu c gia nh : Vi t Nam, Trung Qu c, n và nhi u qu c gia m i n i có ti m n ng

t ng tr ng kinh t t t khác V y có s mâu thu n nào đây không? Th c ch t c

hai đ u đúng nh ng ch khác nhau v th i gian Trong k t lu n Merrill Lynch ch đúng trong ng n h n c ng nh k t qu nghiên c u c a Kursat Aydogan và Gunor Gursoy th c hi n trong n m 2002, ch s d ng E/P và P/BV đ d báo t su t sinh

l i trong ng n h n mà thôi (3 tháng, 6 tháng và 12 tháng) N u chi n l c đ u t

quan

Qu c gia

Bình quân

l ch chu n

Bình quân

l ch chu n

Bình quân

l ch chu n

Malaysia 0.011 0.106 0.043 0.019 2.594 0.986 0.512 0.000Mexico 0.031 0.133 0.099 0.066 1.485 0.600 0.317 0.001Nigeria 0.007 0.141 0.138 0.044 2.077 0.737 0.085 0.355Pakistan 0.000 0.101 0.149 0.216 2.055 0.898 0.102 0.262Philippine -0.004 0.126 0.065 0.022 2.938 0.957 0.315 0.001Taiwan 0.011 0.113 0.063 0.021 2.457 1.432 0.408 0.000Thailand 0.024 0.136 0.041 0.018 3.948 2.792 0.296 0.001Turkey 0.013 0.131 0.074 0.026 2.253 0.981 -0.104 0.253Venezuela 0.034 0.191 0.096 0.077 4.040 1.932 0.006 0.952Zimbabwe 0.014 0.148 0.096 0.062 1.777 0.918 -0.045 0.632Portugal 0.010 0.096 0.177 0.093 1.374 0.610 -0.016 0.868

Trung bình 0.013 0.122 0.088 0.058 2.217 1.041

Hình 1.2: T s E/P (ngh ch đ o c a P/E) và t su t sinh l i trung bình

T s E/P đ c chia thành 5 nhóm Nhóm 1 là cao nh t và nhóm 5 là th p nh t

Ng c l i, chi n l c tài chính v i P/E cao l i phát huy tác d ng trong dài h n

i u này nghe ra có v khó ch p nh n, nh ng v i đi u ki n do vi c đ y m nh đ u

t ng n h n nên nó s đ a đ n t su t sinh l i cao không ph i ngay trong tr c m t

mà sau khi đã s d ng s bành tr ng đ thi t l p nên các th m nh kinh t gi ng

nh ví d v ngành ngân hàng nh phân tích trên Do đó, P/E cao không ph i là lý

do đ ra quy t đ nh đ u t hay không đ u t n u chi n l c c a nhà đ u t là dài

h n V n đ đây là Công ty đó có t o nên đ c th m nh kinh t hay không ây

Xác đ nh th m nh kinh t Công ty

nh giá Công ty (thông qua dòng ti n đ chi t kh u và lãi su t chi t kh u) Xác đ nh giá tr h p lý Công ty

Phân tích r i ro kinh doanh

X p h ng các Công ty

M c tiêu đ u tiên là đi tìm Th m nh kinh t Công ty thông qua phân tích kh n ng

c nh tranh Trên c s đó ti n hành x p lo i Công ty v i 5 sao là m c t t nh t và 1 sao là m c t i nh t khi x p h ng Công ty đ ra quy t đ nh đ u t

Nh th , Morningstar b t đ u b ng cách đi tìm th m nh kinh t c a t ng Công ty

Qua đó, chúng ta có th th y đ c t m quan tr ng c a Th m nh kinh t Công ty

ây là đánh giá c a Morningstar v kh n ng c a Công ty đ t o ra t su t sinh l i

l n h n chi phí s d ng v n c a Công ty trong t ng lai, nh vào Th m nh kinh t Công ty S c nh tranh có khuynh h ng làm gi m l i nhu n kinh t , nh ng Công

ty có th ki m đ c chúng b ng cách t o ra l i th c nh tranh mà chúng ta nhìn

nh n nh m t b c t ng kinh t Morningstar xem các Công ty này nh là các ho t

đ ng đ u t t t Các nhà phân tích c a Morningstar ng h các Công ty trong v

th nhà s n xu t có chi phí th p, t o ra chi phí chuy n đ i cao đ i v i khách hàng

c a h , ho c có m t nhãn hi u m nh ho c các b ng phát minh có th i h n dài, b i

vì t t c các đ c đi m này cho phép các Công ty b o v v th c nh tranh c a chúng

và t o ra đ c th m nh kinh t cho mình

1.3 Phân lo i Th m nh kinh t Công ty

Th m nh kinh t Công ty đ c chia làm 7 lo i sau:

Các rào c n đ ng n ch n đ i th gia nh p vào ngành

Kh n ng th ng l ng mua bán c a nhà cung c p

Nhãn hi u d nh n bi t

Chi phí chuy n đ i cao

Nhà cung c p có chi phí th p ho c l i th kinh t theo quy mô

M t m ng l i có hi u qu

Có các tài s n vô hình có giá tr

1.3.1 Rào c n gia nh p ngành

Lo i Th m nh kinh t này cho r ng nh ng ngành có tính c nh tranh cao nói chung

là nh ng ngành ít h p d n h n so v i nh ng ngành mà đó ch có m t vài Công ty tham gia và cùng nhau chia s toàn b th tr ng Do đó, các nhà đ u t c n ph i luôn luôn xác đ nh r ng khó kh n s nh th nào cho m t Công ty mu n tham gia vào m t ngành h p d n nh th Khó kh n đ c t o ra b i các rào c n gia nh p ngành Các rào c n này bao g m nhi u lo i khác nhau và khá đa d ng cho m i ngành ngh M t s d ng rào c n ph bi n nh là: v n ho c t ng tài s n, trình đ k thu t công ngh , các b ng phát minh, ho c các quy đ nh c a chính ph ,

Ví d , th t khá đ n gi n đ tham gia vào l nh v c nhà hàng, là ngành mà yêu c u v

v n là t ng đ i v a ph i và các thi t b mang tính chuyên bi t là không c n thi t

Nh ng ng c l i, ch có m t s ít các Công ty đáp ng đ c các đi u ki n đ tr thành m t nhà s n xu t d c ph m có quy mô l n vì ngành này đòi h i ph i có s

am hi u v k thu t c ng nh m t s v n kh ng l có th tr giá hàng t đôla đ chi cho ho t đ ng nghiên c u và phát tri n (R&D) Trong ví d này, v n và đ c bi t là trình đ k thu t là rào c n cho s gia nh p ngành

Chúng ta hãy xem xét ti p ví d sau Công ty Moody's, m t trong nh ng Công ty hàng đ u và n i ti ng v đánh giá đ nh m c tín nhi m, là m t ví d đi n hình v

m t Công ty mà có đ c l i nhu n t các rào c n gia nh p ngành Moody's giúp

“bôi tr n bánh xe” c a th tr ng v n b ng cách đánh giá đ tin c y v kh n ng tr

n c a h n 200.000 doanh nghi p và c quan chính ph trên toàn th gi i Các nhà

đ u t trên kh p toàn c u d a vào s am hi u c a Moody's đ đánh giá s an toàn

và tính b n v ng c a trái phi u c a các doanh nghi p đó Và nh vào yêu c u v n

th p khi gia nh p, Công ty này đã liên t c duy trì m t m c l i nhu n biên t ho t

đ ng mà nhi u Công ty khác ph i ganh ty, kho ng 50%

Trong đi u ki n bình th ng, nhi u Công ty khác đã đ xô vào ngành đánh giá đ nh

m c tín nhi m đ chia s th ph n “béo b ” c a Công ty này Tuy nhiên, các quy

đ nh nghiêm ng t do U ban ch ng khoán M (SEC) đ t ra, đó chính là đ o lu t

“Nationally Recognized Statistical Ratings Organization-NRSRO”, đã làm g n nh

h u h t các Công ty không th đ tiêu chu n đ gia nh p vào ngành này K t qu là,

ho t đ ng kinh doanh trong ngành này r i vào tr ng thái đ c quy n ch do hai Công

ty c nh tranh v i nhau, đó là Moody's và Standard & Poor's C hai công này cùng nhau chi ph i 80% th tr ng toàn c u M c dù lu t pháp có th đ c s a đ i đ làm thay đ i tính c nh tranh c a ngành đánh giá đ nh m c tín nhi m, nh ng ng i

vi t tin r ng b t c nh ng ai mu n gia nh p s có ít thành công nh hai Công ty này Nh ng quy đ nh c a chính ph chính là rào c n gia nh p ngành trong tr ng

m t m c đ nào đó, h u h t các Công ty đ u b ph thu c vào m t s nhà cung

c p M t chu i nhà hàng Pizza ph i tìm ra m t ngu n cung c p đáng tin c y các s n

ph m đ u vào cho nó nh : b t, phomát, xúc xích, và m t s thành ph n khác cho công vi c làm bánh T ng t , m t c a hàng bán đ ch i ph i có đ c s phân ph i

c a các nhà cung c p trò ch i, các m t hàng th thao,

Khi b n tr thành m t nhà cung c p, đi u này có ngh a r ng b n s có th có m t

m c đ cao kh n ng th ng l ng mua bán đ i v i khách hành c a mình i u này đ c tr ng cho cái g i là th m nh kinh t r ng (đ c gi i thích m c ti p theo)

Không có m t ph ng pháp mang tính ch t công th c đ phát hi n ra m t Công ty

có lo i th m nh kinh t này, nh ng môi tr ng thu n l i nh t cho m t nhà cung

c p có đ c kh n ng th ng l ng mua bán là khi m t nhóm nh nhà cung c p bán các s n ph m không có tính thay th cho m t nhóm các khách hàng khác nhau Công ty International Game Technology (IGT), m t nhà s n xu t máy bán hàng t

đ ng, là m t ví d m u m c v m t nhà cung c p mà có tác đ ng m nh m đ n khách hàng c a nó Có m t lý do gi i thích t i sao máy bán hàng t đ ng th ng tr

các không gian c a h u h t m i sòng b c: chúng có l i nhu n l n h n so v i các trò

ch i đ bàn và t o ra ph n l n nh t trong doanh thu c a các trò ch i T t nhiên, đ duy trì, các sòng b c đ c trang b t t v i h u h t các máy bán hàng t đ ng có các trò ch i làm tiêu t n nhi u ti n c a khách hàng l i ph thu c ch y u vào các Công

ty trò ch i nh Harrah's Entertainment (HET), ho c MGM Mirage

Ch có m t s các Công ty tham gia trong ngành s n xu t máy bán hàng t đ ng IGT đã tiêu t n nhi u ti n cho ho t đ ng R&D, và chính đi u này đã t o nên các s n

ph m máy bán hàng di đ ng t t nh t và đ c a thích nh t K t qu là, Công ty này

đã tr thành nhà cung c p máy bán hành t đ ng có doanh thu r t l n Th c t , m t

đi u tra g n đây c a t p chí Casino Player đã cho th y r ng chín trong m i máy bán hàng t đ ng đ c a thích nh t đ c phát tri n b i IGT Vì th , các nhà kinh doanh casino mu n gi đ c chân khách hành không có nhi u l a ch n và ph i mua hàng c a IGT ây chính là đi u mà gi i thích t i sao Công ty này ki m soát h n 70% th ph n trong n c v máy bán hàng t đ ng Chính s ph thu c này đã mang l i kh n ng th ng l ng mua bán cho IGT và t o nên s ph thu c c a các sòng b c vào nhà cung c p IGT Rõ ràng, kh n ng th ng l ng trong vi c cung

c p s n ph m đã mang l i l i th kinh t khá l n cho IGT

1.3.3 Nhãn hi u d nh n bi t

T m quan tr ng c a m t nhãn hi u n i ti ng và đ c khách hành a thích không

ph i là quá phóng đ i Các Công ty mà c g ng đ có đ c m t hình nh th ng

hi u tích c c luôn luôn nhân đ c ph n th ng là s trung thành c a khách hàng đ

ti p t c quay l i mua hàng trong nh ng l n sau Trong nhi u tr ng h p, các khách hàng này c ng s n lòng tr m t giá cao h n cho các th ng hi u mà h a thích

Ví d m t nhãn hi u h u h t ai trên th gi i c ng bi t đó là Coca-Cola (mã kí hi u

là KO) Nhãn hi u c a Coke ngày nay đã tr nên n i ti ng trên toàn th gi i Theo

đánh giá c a t p chí Business Week, nhãn hi u đ y ti m n ng này có tr giá h n 65

t đôla, và là m t trong nh ng nhãn hi u hàng đ u c a M trên th gi i cùng v i Heinz, Budweiser, Dell, Mc Donald's và Walt Disney Vi t Nam d n d n c ng đã

xu t hi n nh ng nhãn hi u quen thu c và t o đ c uy tín v i ng i tiêu dùng nh : Kinh ô, Vinamilk, Thiên Long, Nh a Bình Minh,…

V i m t nhãn hi u đ c m i ng i bi t đ n và tin t ng nh Coca-Cola, Công ty này đã có th làm t ng tính ph bi n c a Coke b ng cách s d ng nhãn hi u này cho các dòng s n ph m đang đ c phát tri n bao g m: Diet Coke, Cherry Coke, Coke zero và nhi u s n ph m khác Nhãn hi u này đã chuy n thành m t bi u t ng quen thu c, và ngày nay h n 1,5 t s n ph m Coca-cola đ c tiêu th m i ngày trên toàn

th gi i i u đó mang l i cho Công ty m t l i th b n v ng so v i các đ i th nh

bé h n

Trong th c t đã có nhi u Công ty ph i đang đ i m t v i s c nh tranh ngày m t gia

t ng, bu c Công ty ph i ho c là h th p giá bán ho c là t b th ph n Tuy nhiên,

c p r h n hay chuy n t s thích n bánh Kinh ô sang n bánh c Phát, bánh Bibica, Tuy nhiên, đi u này không đúng v i nhi u s n ph m khác

Hãy l y ví d v m t Công ty gi ng nh ngân hàng M , Bank of American M t s các khách hàng c a ngân hàng đã b t đ u v i m t tài kho n ti t ki m ho c tài kho n

ti n g i không k h n hay tài kho n vãng lai đ n gi n Tuy nhiên, các nhân viên các chi nhánh đã có đ c nh ng k n ng trong vi c marketing chéo các s n ph m

m i cho nh ng khách hành đã s n có m t m i quan h v i ngân hàng K t qu là, nhi u khách hàng hi n t i đã b thuy t ph c đ ti p t c tài tr cho các kho n th

ch p c a h ho c m m t tài kho n th tín d ng m i Sau cùng, h c ng gia nh p

vào ngân hàng tr c tuy n ho c tham gia vào vi c cho ngân hàng đ i di n đ u t t i chi nhánh đ a ph ng c a h Nói ng n g n, các khách hàng đã ngày càng s d ng nhi u s n ph m và d ch v tài chính ngân hàng c a Bank of American

V phía khách hàng, th t khó đ l đi s thu n ti n c a vi c có đ c m t nhà cung

c p cho t t c các s n ph m hay d ch v M t ai đó có th nh m m t làm ng khi đi

đ n quy t đ nh chuy n tài kho n ti t ki m c a h t ngân hàng này sang ngân hàng khác Nh ng khi h đi đ n quy t đ nh thay đ i mã s tài kho n ti n g i không k

h n cho toàn b các hoá đ n thanh toán ho c tìm ki m m t nhà t v n tài chính m i

đ qu n lý tài s n h u trí c a h , thì h s ph i đ n đo tr c khi làm đi u đó Chi phí chuy n đ i đây, chính là s phi n ph c, th i gian và ti n b c khi ph i chuy n toàn b các d ch v ngân hàng t nhà cung c p này sang nhà cung c p khác T i đây, ngân hàng Bank of American đã t o ra chi phí chuy n đ i cao b ng cách lôi kéo khách hàng s d ng nhi u s n ph m d ch v tài chính ngân hành c a h K t

qu , khách hàng đã không chuy n d ch sang ngân hàng khác và ti p t c trung thành

vì h nh n th y r ng chi phí chuy n đ i là cao khi th c hi n đi u này

1.3.5 Nhà cung c p có chi phí s n xu t th p

G n nh luôn có l i đ có th cung c p m t s n ph m hay d ch v v i m t giá th p

h n so v i nh ng nhà cung c p khác i u này là đúng b t k đ i v i ngành nào đi

ch ng n a, nh ng th t s đi u này ch có giá tr khi các nhà cung c p đó cung c p các s n ph m gi ng nhau Khi đó các khách hàng am hi u v giá s t đ ng b cu n hút b i Công ty nào mà cung c p nhi u hàng hoá nh t cho cùng m t s ti n mà h chi ra Do đó, kh n ng đ duy trì m c giá c nh tranh t o ra m t l i th c nh tranh

nh m t b c t ng rõ ràng và v ng ch c, không th xuyên phá

M t vài ng i cho là chi phí th p mà h có đ c là do ba y u t sau: kh n ng

th ng l ng mua bán v i nhà cung c p; l i th kinh t theo quy mô ho c s hi u

qu c a m t m ng l i kinh doanh Th c t c ng đã ch ng minh, Wal-Mart, m t nhà bán l kh ng l đã thu l i nhu n t c ba y u t trên Wal-Mart cung c p cho chúng ta m t ví d hoàn h o v v th đ ng đ u c a chi phí th p v i vai trò là Công

ty bán l có quy mô l n nh t th gi i

u tiên, Công ty ki m soát quá nhi u c a hàng bán l tr i r ng kh p m i n i i u này d n đ n hình thành m t m ng l i kinh doanh có u th R t nhi u nhà s n xu t

mu n hàng hoá c a h đ c n m trên k hàng c a Wal-Mart, b i đi u này có ngh a

là s n ph m c a h đ c qu ng bá r ng rãi và đ c nhi u ng i bi t đ n H n n a,

nó c ng đ c đ m b o s đ c tiêu th m t kh i l ng hàng nh t đ nh t Mart Và chính lý do đó, Wal-Mart đã có đ c kh n ng th ng l ng mua bán đ i

Wal-v i nh ng nhà s n xu t cung c p hàng hoá đ u vào cho nó Các nhà s n xu t đã

đ ng ý bán cho Wal-Mart v i m c giá th p và l i th chi phí th p c a Wal-Mart có

đ c là nh v y Ngoài ra, b i vì Wal-Mart không thuê các nhân viên n m trong các t ch c công đoàn M , nên Công ty này h ng l i t chi phí công đoàn là chi phí mà các đ i th c nh tranh ph i b ra

Chính nh l i th chi phí th p nên Wal-Mart có th đ a ra m t giá bán r h n các nhà bán l khác Th c t , đôi khi Wal-Mart bán các s n ph m cho khách hàng t i

m c giá th p h n giá c a nhà bán s T i m c đó, Wal-Mart có th b y l i th khi xâm nh p th tr ng qu c t Wal-Mart đã có m t th p k m r ng thành công đ

t o nên m t quy mô to l n nh ngày nay và Công ty có m t l i th b n v ng so v i

đ i th Nói cách khác, nó có l i th kinh t r ng

trong 20 n m qua

Bi u đ đã th hi n th m nh kinh t r ng c a Wal-Mart đã giúp giá c phi u c a

nó có m t k t qu t t h n so v i ch s S&P500 trong su t 20 n m qua Ví d , m t

ho t đ ng đ u t tr giá 10.000$ vào c phi u Wal-Mart trong n m 1985, là khi

Công ty đã tr nên n i ti ng, thì giá tr thu đ c s t ng lên g n 500.000 đô la vào

n m 2005 Trong khi đó, v i s ti n nh v y n u đ u t vào ch s S&P500 thì ch

đ c ít h n 50.000 đô la

Cái đ c g i là “ hi u qu c a m ng l i kinh doanh “ x y ra b t k khi nào m t s

gia t ng trong khách hàng c a Công ty có th làm t ng giá tr c a m t s n ph m hay

d ch v , là đi u s thu hút nhi u khách hàng h n, và c ng s làm t ng giá tr Công

ty h n

M t ví d t t nh t v m t Công ty đ c h ng l i t lo i th m nh kinh t này là

Công ty đ u giá tr c tuy n eBay Khách hàng nào mu n mua m t s n ph m nh t

đ nh thông th ng ngh đ n website đ u giá tr c tuy n c a ebay b i vì nó có hàng

tri u ng i bán khác nhau Trong khi đó, nh ng Công ty bán hàng l i quan tâm đ n

vi c bán s n ph n trên m ng đ u giá tr c tuy n c a Công ty này đ có đ c hàng

tri u ng i mua ti m n ng

Khi s l ng ng i đ ng ký s d ng c a eBay ngày càng t ng, thì giá tr đ i v i

ng i mua m i ti m n ng t ng cùng v i nó Hi n t i, Công ty này đã có h n 220

tri u ng i đ ng ký s d ng kh p 23 qu c gia Nh ng khách hàng này đã mua và

bán l ng hàng hoá tr giá h n 50 t đôla trên m ng eBay m i n m EBay đã n i lên

nh là m t ng i chi n th ng đ y thuy t ph c trong l nh v c đ u giá nh vào hi u

qu c a m ng l i kinh doanh, và tr thành m t Công ty thành công nh t trong l nh

v c này Và l i th này s ngày m t gia t ng khi ngày càng có nhi u ng i mua và

ng i bán tham gia vào m ng đ u giá tr c tuy n c a eBay nên th t khó kh n đ các

đ i th ti m n ng giành đ c v trí hàng đ u c a nó

1.3.7 Các tài s n vô hình

Vài Công ty có m t l i th so v i đ i th c nh tranh b i vì các Công ty đó s h u các tài s n vô hình Tài s n vô hình là nh ng tài s n ch ng h n nh quy n s h u trí

tu (b ng phát minh, th ng hi u, và b n quy n), s h tr c a chính ph , nhãn

hi u, m t v n hoá Công ty đ c đáo, ho c m t l i th v đ a lý,

Trong h u h t các tr ng h p, t t c các ngành đ u có đ c l i ích t các tài s n vô hình Tuy nhiên, đ i v i m t s ngành ch ng h n nh ngành d c ph m, ph n m m, công ngh cao thì hoàn toàn ng c l i Các tài s n vô hình có m t vai trò đ c bi t quan tr ng Các Công ty trong nh ng ngành này s ng hay ch t là ph thu c vào kh

n ng t o ra quy n s h u trí tu c a h ch ng h n nh b ng phát minh, b n quy n Các tài s n thu c v quy n s h u trí tu đ c pháp lu t b o v , đi u này có ngh a

r ng m t Công ty mà có đ c nhi u b ng phát minh hay b n quy n có th t ng giá

mà không ph i e ng i đ i th c nh tranh ây có th là m t trong nh ng lo i th

m nh kinh t Công ty t t nh t vì nó g n nh t o ra s đ c quy n cho m t s n ph m cho đ n khi quy n s h u trí tu đó đáo h n hay b thay th b ng nh ng s n ph m khác u vi t h n

Ngoài ra, n u phân lo i theo m c đ phòng th c a Th m nh kinh t Công ty thì

Th m nh kinh t Công ty đ c chia thành 2 lo i: r ng và h p

1.3.8 Th m nh kinh t Công ty r ng và Th m nh kinh t Công ty h p

Chúng ta hãy quay l i v i các b c t ng thành trung c , tuy nó có nhi u d ng khác nhau (t ng ng v i các lo i th m nh kinh t Công ty đã nêu trên) nh ng khi xét

v vai trò phòng th thì c n ph i l u ý đ n m c đ v ng b n c a nó Ngh a là, m t

b c t ng dày s khó xuyên phá h n m t b c t ng m ng

T ng t nh th , tuy Th m nh kinh t Công ty có nhi u lo i khác nhau nh ng ch

đ c chia ra làm hai m c đ khác nhau đó là: Th m nh kinh t Công ty r ng - hàm

ý m t b c t ng dày và Th m nh kinh t Công ty h p - hàm ý m t b c t ng

m ng

L d nhiên, các Công ty đ u thích có đ c th m nh kinh t r ng, là đi u đã giúp

nh ng Công ty nh Wal-Mart và CoKe th ng tr ngành c a nó N u không có đ c

đi u này thì các Công ty này không th sinh l i cao và không mang l i m t t su t

sinh l i cao cho các nhà đ u t Trong tr ng h p ng c l i, m t Công ty có th

m nh kinh t h p khó đ duy trì kh n ng sinh l i cao h n m c trung bình trong s

c nh tranh c a ngành

Các ch ng khoán có t c đ t ng giá cao nh ng có th m nh kinh t Công ty h p

th c s r t nguy hi m khi đ u t Các Công ty này có th th hi n s t ng tr ng

m nh m trong m t giai đo n nh t đ nh, th ng là ng n h n, s t ng tr ng khi n cho các nhà đ u t nh y vào mua c phi u đó vì h cho r ng xu h ng đó có th

ti p t c trong t ng lai M t đi u không th tránh kh i là, các đ i th s d dàng xuyên phá b c t ng đó và t n công l i th c a Công ty, làm phá h y kh n ng sinh

l i c a Công ty trong t ng lai không xa D nhiên lúc này giá c phi u c ng ch u

k t c c t ng t và nhà đ u t có th ph i gánh chi h u qu t sai l m c a mình

M t ví d c đi n v s nguy hi m c a Công ty có th m nh kinh t h p đó là

Palm-m t Công ty Palm-máy tính xách tay Các công ngh k thu t s cá nhân (personal digital assistants-PDA) c a Công ty đ c tung ra th tr ng vào cu i nh ng n m 1990 và

đã t o nên m t con s t Dòng máy tính xách tay Palm pilot tr thành hàng bán ch y

nh t vào cu i n m 1998 và 1999 Lúc đ u, Palm đã nh n đ c nh ng đi u t t đ p

v i s t ng tr ng doanh s cao khi s n ph m Palm bán ch y nh t so v i các hãng cùng th i M t h qu t t y u là giá ch ng khoán c ng t ng m nh trong th i gian này

Nh ng vào n m 2001, vài Công ty máy tính l n đã xâm nh p vào th tr ng này Ví

d , Hewlett-Packard đã gi i thi u dòng s n ph m máy tính xách tay m i Sony và Research in Motion c ng tham gia vào th tr ng này Sau đó, đ n l t các Công ty

đi n tho i di đ ng gi ng nh Nokia và Erricsson b t đ u tích h p công ngh PDA vào s n ph m c a nó K t qu là doanh s c a Palm nhanh chóng b gi m sút, và s

t ng tr ng cao c a Công ty c ng s m b phá v

Ví d th hai đ th y đ c s khác bi t c a 2 lo i th m nh kinh t Công ty này là Công ty Wal-Mart và Công ty Target Công ty Target có đ c l i th c nh tranh d a vào marketing thông minh và ho t đ ng kinh doanh hi u qu ây là m t chi n l c

đã t o nên thành công cho Công ty, nh ng nó c ng d b đ i th sao chép Ng c l i,

Wal-Mart, là m t hình nh minh ho v l i th kinh t theo quy mô ho t đ ng Hi u

qu phân ph i c a Công ty và quy n mua v i nhà cung c p là không n kh p v i nhau, và nó s r t khó kh n đ cho đ i th c nh tranh sao chép chúng i v i Wal-Mart, đây là m t l i th c nh tranh có tính b n v ng so v i chi n l c c a Target, và

vì th có th k t lu n r ng Wal-Mart có đ c th m nh kinh t r ng và Target ch có

đ c th m nh kinh t h p mà thôi

Cho đ n bây gi , chúng ta đã hi u đ c th nào là Th m nh kinh t Công ty c ng

nh vai trò và ý ngh a c a nó trong ra chi n l c đ u t ch ng khoán Và dù r ng

Th m nh kinh t Công ty tuy có nhi u d ng khác nhau nh ng ch có hai m c đ phòng th đó là: Th m nh kinh t Công ty r ng và Th m nh kinh t Công ty h p

L d nhiên, các Công ty đ u a thích th m nh kinh t r ng M t Công ty có giá

ch ng khoán cao nh ng có th m nh kinh t h p th c s r t nguy hi m khi đ u t dài h n ho c d báo m t s t ng tr ng n đ nh, lâu dài trong mô hình đ nh giá Công ty V y chúng ta nên phân tích Th m nh kinh t Công ty nh th nào khi ra quy t đ nh đ u t ?

Phân tích Th m nh kinh t Công ty bao g m b n b c c b n:

ánh giá kh n ng sinh l i-sàng l c đ i v i các b c t ng

T i sao Công ty có th duy trì th m nh kinh t này

Th m nh kinh t Công ty s t n t i trong bao nhiêu lâu

L i nhu n biên t tr c thu cho th y bao nhiêu đ ng l i nhu n mà Công ty có

đ c trên m i đ ng doanh s đ c t o ra Ch s này c ng th hi n hi u qu ho t

đ ng c a Công ty, th ng ch s này ph thu c r t nhi u vào ngành ngh và l nh

v c mà Công ty ho t đ ng Pat Dorsey đ ngh các Công ty chu n n m trong biên

đ 15% D nhiên m t m c t l trên là m t ý ni m c th , xu t phát t kinh nghi m, có th còn tùy thu c các l nh v c, ngành ngh kinh doanh,… M c l i nhu n này còn ph i bù đ p cho các chi phí qu n lý và chi phí bán hàng đ có đ c kho n l i nhu n c n thi t trong ho t đ ng kinh doanh

1.4.1.3 T su t sinh l i trên v n c ph n-ROE

Trong khi l i nhu n biên t ròng đo l ng hi u qu qu n tr , hi u qu ho t đ ng nh

là ph n tr m c a doanh s thì ROE đo l ng hi u qu qu n tr nh là ph n tr m c a

v n ch s h u ROE đo l ng hi u qu ho t đ ng trên m t đ ng v n b ra

1.4.1.4 T su t sinh l i trên tài s n-ROA

Th c đo này t ng t nh ROE, nh ng bao g m thêm các kho n n c a Công ty

V i ph ng trình c a b ng cân đ i k toán:

Tài s n = V n ch s h u + N

M t cách quan sát còn hay h n ROA là quan sát t su t sinh l i t các ho t đ ng

đ u t đ u t -ROIC Nhà đ u t c n tìm ki m doanh s , l i nhu n tr c thu , EPS

t ng và n đ nh trong quá trình phân tích Khi quan sát các ch s này m t đi u c n

l u ý chúng ta c n so sách ch tiêu này v i m c trung bình c a ngành mà Công ty

đó đang ho t đ ng

1.4.2 Xây d ng Th m nh kinh t Công ty

Khi chúng ta đã có đ c các Công ty đ c ch n l c t các th c đo kh n ng sinh

l i, thì b c ti p theo s là xác đ nh t i sao m t Công ty có th t o ra và duy trì

đ c l i nhu n l n nh th

Xu t phát t 7 lo i Th m nh kinh t Công ty, ta có n m cách đ m t Công ty thi t

l p nên th m nh kinh t cho mình

S khác bi t v s n ph m do công ngh v t tr i

S khác bi t v s n ph m nh vào nhãn hi u đ c tin c y ho c danh ti ng

H th p chi phí và cung c p m t s n ph m ho c d ch v t ng t nh ng v i

m c giá th p h n

Gi chân khách hàng b ng cách t o ra chi phí chuy n đ i cao

Gi chân khách hàng b ng cách t o ra rào c n gia nh p ho c rào c n đ có

đ c s thành công

Hãy suy ngh v Th m nh kinh t Công ty theo hai chi u h ng: chi u sâu và chi u

r ng Chi u sâu cho bi t bao nhiêu ti n mà Công ty có th t o ra và chi u r ng cho

bi t l i th này s đ c duy trì trong bao lâu

Xem xét m t Công ty công ngh v i s n ph m đang đ c a chu ng nh ng kh

n ng s b thay th nhanh chóng S n ph m này có m t chi u sâu, nh ng l i là m t

b c t ng h p Ví d khác là m t Công ty mà không t o ra nhi u l i nhu n m i

n m, nh ng l i có m t nhãn hi u v ng ch c Tr ng h p này là m t lo i th m nh kinh t Công ty c n nh ng l i r ng

c tính th m nh kinh t m t Công ty t n t i trong bao lâu là m t công vi c khó

kh n, nh ng chúng ta nên c g ng đ xác đ nh m t trong ba l a ch n sau: m t ít

n m, m t vài n m, nhi u n m i u này đ c bi t có ý ngh a quan tr ng và quy t

đ nh đ n giá tr dòng ti n d báo trong t ng lai khi th c hi n mô hình đ nh giá

1.4.4 Phân tích th m nh kinh t Công ty theo ngành

S th t là thi u sót nêu chúng ta ch đi phân tích th m nh kinh t c a Công ty mà không đ c p đ n ngành ngh và l nh v c ho t đ ng c a Công ty đó u tiên hãy

có m t cái nhìn t ng quát v ngành đó và chúng ta s phân bi t đ c: Doanh thu c a các Công ty trong ngành này th ng t ng lên hay gi m xu ng? Các Công ty có t o

ra l i nhu n th ng xuyên không hay là Công ty đã tr i qua r t nhi u chu k b l ?

Có ph i ngành này th ng tr m t s l n các Công ty hay có quá nhi u Công ty có cùng kích c ? M t Công ty m c trung bình t o ra l i nhu n nh th nào? L i nhu n biên ho t đ ng cao hay th p? tr l i cho các câu h i này chúng ta s xem xét các th ng kê t ng h p nh : t c đ t ng tr ng bình quân, l i nhu n biên trung bình,… và câu tr l i s càng chính xác h n khi chúng ta xem xét nhi u Công ty

khác nhau qua m t th i gian dài, ít nh t là 5 n m

Ngoài ra, Th m nh kinh t Công ty s giúp l a ch n Công ty t t trong cùng ngành

đ ra quy t đ nh đ u t Tuy nhiên, m t y u t quan trong khác đó là m i ngành s

có nh ng đ c tính riêng và vì th có th t o ra th m nh kinh t riêng c a t ng ngành ngh

Vi c phân tích ngành s giúp nhà đ u t nh n th y đ c th m nh kinh t c ng nh tri n v ng phát tri n c a t ng ngành t đó l a ch n m c đ r i ro phù h p v i t ng ngành tr c khi đ a ra quy t đ nh đ u t vào ngành đó

Trong ch ng m t, ng i vi t đã trình bày xong khái ni m v economic moat - Th

m nh kinh t Công ty, đ c đi m, phân lo i Th m nh kinh t Công ty c ng nh t m quan tr ng c a Th m nh kinh t Công ty đ đánh giá, phân tích giá tr Công ty trong ho t đ ng phân tích đ u t ch ng khoán V i vai trò quan tr ng c a Th m nh kinh t Công ty, ch ng m t c ng đã đ c p đ n các ph ng pháp đ ti n hành phân tích Th m nh kinh t Công ty làm c s đánh giá xác th c h n giá tr c a Công ty trong quy t đ nh đ u t

Sau khi nghiên c u ch ng m t, chúng ta đã th y đ c s c n thi t ph i phân tích

Th m nh kinh t Công ty nh th nào trong vi c xác đ nh giá tr m t Công ty Chúng ta đã hi u v Th m nh kinh t Công ty, nh ng đ s d ng nó trong đ u t

ch ng khoán thì c n ph i đo l ng nó m t cách c th h n V y nh ng v n đ gì chúng ta c n quan tâm khi đo l ng Th m nh kinh t Công ty Trong ch ng ti p theo chúng ta s ti n hành nghiên c u v n đ này

Công ty là nguyên nhân còn giá tr mà Công ty t o ra là k t qu n đây, chúng ta

ti p c n v i m t thu t ng m i đó là “t o ra giá tr b n v ng” nh là m t cách nói khác đ ch k t qu mà m t Công ty ch n ch n có đ c khi Công ty đó có th m nh kinh t Do đó, công vi c đo l ng th m nh kinh t Công ty c a chúng ta đ c quy

v vi c đánh giá đ l n và s n đ nh c a “t o ra giá tr b n v ng” Hay nói cách khác chúng ra đi đo l ng nguyên nhân thông qua k t qu c a nó

Trong m i tr ng h p, các nhà qu n lý c a Công ty luôn c g ng phân b các

ngu n l c nh m t o ra t su t sinh l i t các ho t đ ng đ u t dài h n h p d n

T ng t nh th , các nhà đ u t c g ng đ mua các ch ng khoán c a các Công ty

mà ch c ch n v t quá các k v ng tài chính đ c mong đ i Trong c hai tr ng

h p, “t o ra giá tr b n v ng” là m i quan tâm đ u tiên T i sao “t o ra giá tr b n

v ng” r t quan tr ng cho nhà đ u t ? b t đ u, các nhà đ u t chi tr cho vi c

“t o ra giá tr ” Bi u đ 2.1 bên d i cung c p m t thay th r t đ n gi n cho vi c các nhà đ u t đã d đoán bao nhiêu “t o ra giá tr ” mà ch s S&P500 t o ra t

n m 1980 Chúng ta thi t l p m t đ ng giá tr g c (baseline value) b ng cách c

tính chí phí s d ng v n ch s h u Chúng ta cho r ng b t c giá tr nào phía trên

và v t qua đ ng giá tr g c là đ hình thành nên “t o ra giá tr ” đ c k v ng

t ng lai Bi u đ 2.1 th hi n r ng h n m t ph n ba giá tr c a ch s S&P500

ph n ánh m c “t o ra giá tr ” đ c d đoán

V y “t o ra giá tr b n v ng” chính xác là gì? Chúng ta có th xem xét nó qua hai

chi u h ng Chi u h ng đ u tiên là đ l n c a t su t sinh l i v t quá chi phí s

d ng v n mà Công ty có th ho c s t o ra T ng tr ng c a Công ty ch t o ra giá

tr khi m t Công ty t o ra t su t sinh l i t các ho t đ ng đ u t v t quá chi phí

s d ng v n Sau đó, không ch xem xét đ l n c a t su t sinh l i t các ho t đ ng

đ u t mà còn xem xét m t Công ty có th đ u t bao nhiêu v n đ t o nên m t t

su t sinh l i cao h n chi phí s d ng v n

Chi u h ng th hai c a “t o ra giá tr b n v ng” là m t Công ty có th t o ra bao

nhiêu t su t sinh l i v t quá chi phí s d ng v n

C n l u ý “t o ra giá tr b n v ng” và “l i th c nh tranh b n v ng” không đ ng ngh a v i nhau M t Công ty ph i có hai đ c đi m đ công nh n r ng nó có l i th

c nh tranh u tiên là nó ph i t o ra ho c có m t kh n ng đ t o ra t su t sinh l i

v t quá chi phí s d ng v n Th hai, Công ty này ph i ki m đ c m t t su t l i

nhu n kinh t cao h n so v i m c trung bình c a đ i th c nh tranh Khi s chú ý

c a chúng ta là h ng đ n “t o ra giá tr b n v ng”, thì đi u đ u tiên chúng ta ph i

tìm hi u là thành qu kinh t c a m t Công ty so v i chi phí s d ng v n c a nó,

ch không ph i so v i đ i th c nh tranh c a Công ty (m c dù nh ng đi u này có s

liên k t m t thi t v i nhau) N u “t o ra giá tr b n v ng” là hi m có, thì “l i th

c nh tranh b n v ng” l i th m chí càng hi m h n, b i nó yêu c u m t Công ty ph i

có thành qu t t h n so m t nhóm các Công ty cùng ngành

Ti p t c, chúng ta s ti n hành đánh giá s n đ nh và đ l n c a “t o ra giá tr b n

v ng” Chúng ta có th hình dung “t o ra giá tr b n v ng” b ng cách quan sát chu

k đ i s ng c nh tranh c a m t Công ty (Xem hình 2.1) Các Công ty nói chung s

m t trong b n giai đo n sau:

Giai đo n đ i m i (innovation) Các Công ty non tr th ng có đ c tr ng là

có s gia t ng nhanh trong t su t sinh l i t các ho t đ ng đ u t và các c

h i đ u t kh ng l ây là giai đo n c a s gia t ng t su t sinh l i và các

ho t đ ng đ u t l n

Giai đo n s t gi m t su t sinh l i (Fading returns) T su t sinh l i cao thu

hút s c nh tranh, và đi u này s d n đ n t su t sinh l i kinh t (economic

returns) có xu h ng gi m d n đ n chi phí s d ng v n Trong giai đo n này, các Công ty v n t o ra đ c t su t sinh l i th ng d (excess returns),

nh ng đ ng đi c a t su t sinh l i là gi m xu ng

Giai đo n b o hoà (mature) Trong giai đo n này, th tr ng s n ph m trong đi u ki n cân b ng c nh tranh K t qu là, các Công ty đây ki m

đ c l i nhu n cao h n chi phí s d ng v n c a h tính trung bình, nh ng s

c nh tranh trong ngành đ m b o r ng t su t sinh l i toàn ngành là không

cao h n

Giai đo n suy thoái (Subpar) Tính c nh tranh làm cho t su t sinh l i s t

gi m xu ng th p h n chi phí s d ng v n, do đó yêu c u Công ty ph i tái c u trúc Các Công ty này th ng c i thi n t su t sinh l i b ng cách thanh lý các tài s n d th a, chuy n đ i mô hình kinh doanh, gi m m c đ đ u t , tìm cách đ y m nh doanh s bán, T t nhiên, các Công ty này có th phân ph i

các tài s n c a h b ng cách ti n hành th t c phá s n

Hình 2.1: Chu k đ i s ng c nh tranh c a m t Công ty

Chu k đ i s ng c nh tranh cho ta th y r ng, kh n ng “t o ra giá tr b n v ng” c a

m t Công ty không ph i là b t bi n mà thay đ i qua các giai đo n phát tri n c a Công ty đó M t trong nh ng lu n đi m chính c a nh n xét trên đó là “s c nh

tranh đi u ch nh xu h ng t su t sinh l i t các ho t đ ng đ u t c a m t Công ty

v chi phí s d ng v n” Warren Buffett c ng đã t ng k t lu n t ng t v đi u này theo m t l i di n đ t khác Nhà đ u t truy n thuy t Warren Buffett đã nh n m nh

r ng ông y đã tìm ki m các Công ty có l i th c nh tranh b n v ng Ông ta th ng

vi n d n phép n d c a m t b c t ng Ông ta đ ngh r ng vi c mua m t Công ty

c ng g n gi ng v i vi c mua m t lâu đài đ c bao b c b i m t b c t ng Warren Buffett mu n b c t ng kinh t quanh Công ty mà ông ta mua ph i sâu và r ng đ

sa l y đ i th c nh tranh Ông ta có nh n xét ti p theo là không có b c t ng nào là

u tiên, th i gian mà m t Công ty trung bình có th duy trì t su t sinh l i th ng

d là ng n l i S s t gi m này trong “t o ra giá tr b n v ng” ph n ánh m t hình

nh đ i m i m nh m h n và là m t s chuy n đ i trong c u t o c a các Công ty

đ i chúng (ví d , có nhi u Công ty tr tu i h n so v i 25 n m tr c đây) Th hai,

t l tái đ u t và tính bi n đ i c a t su t sinh l i kinh t đã giúp chúng ta gi i thích t l s t gi m này Ví d , m t Công ty mà t o ra t su t sinh l i cao trong khi

vi c đ u t có tín hi u thu hút c đ i th c nh tranh hi n t i và c đ i th c nh tranh

ti m n ng S thành công đã gieo h t gi ng c nh tranh

Phân tích ban đ u đã ch ra r ng: “t o ra giá tr b n v ng” là k t qu c a Th m nh kinh t Công ty Còn bây gi chúng ta s đ a ra m t nh n xét khác r ng “t o ra giá

tr ” đ c hình thành nh là k t qu c a ti m n ng đánh giá l i các k v ng (xem hình 2.2) đi m này, chúng ta ph i rút ra m t s khác bi t quan tr ng gi a th

tr ng s n ph m - là các th tr ng c a hàng hoá và d ch v mà các Công ty s n

xu t ra và th tr ng v n Các Công ty tìm hi u đ c đi m c a ngành và tính c nh tranh đ đ a ra các quy t đ nh và phân b các ngu n l c theo m t cách nào đó nh m

t i đa hoá l i nhu n kinh t dài h n Ng c l i, các nhà đ u t tìm hi u li u có hay không có các k v ng đ c ph n ánh vào trong giá ch ng khoán ngày hôm nay

ch c ch n là t ng ho c gi m Vì v y c các Công ty và các nhà đ u t s d ng phân tích chi n l c c nh tranh, nh ng cho hai m c đích r t khác nhau Các Công ty c

g ng t o ra t su t sinh l i cao h n chi phí s d ng v n, trong khi các nhà đ u t c

g ng đ d báo s đánh giá l i trong các k v ng N u nh giá c ph n c a m t Công ty có đ c tri n v ng “t o ra giá tr b n v ng” thì các nhà đ u t nên k v ng

ki m đ c m t t su t sinh l i th tr ng đi u ch nh theo r i ro Nh v y, trong th

tr ng s n ph m, “t o ra giá tr b n v ng” là k t qu c a th m nh kinh t Công ty, còn trong th tru ng v n “t o ra giá tr b n v ng” là k t qu c a s đánh giá l i các

k v ng