Thực trạng và giải pháp phát triển khu kinh tế Vân Long với điểm nhấn là cảng trung chuyển quốc tế

B(A

NGUY N QUANG VINH

TH C TR NG VÀ GI I PHÁP PHÁT TRI N KHU KINH T VÂN PHONG V I I M NH N

LÀ C NG TRUNG CHUY N QU C T

LU N V N TH C S KINH T

TP H CHÍ MINH - N m 2010

B(A

CH NG TRÌNH GI NG D Y KINH T FULBRIGHT

NGUY N QUANG VINH

TH C TR NG VÀ GI I PHÁP PHÁT TRI N KHU KINH T VÂN PHONG V I I M NH N

Nghiên c u này là lu n v n t t nghi p đ hoàn thành Ch ng trình cao

h c Chính sách công c a Ch ng trình gi ng d y kinh t Fulbright t i Thành

ph H Chí Minh Tôi xin chân thành cám n s h ng d n, giúp đ vô cùng quý báu c a quý th y cô, Ban gi ng viên Ch ng trình gi ng d y kinh t Fulbright và Tr ng i h c kinh t Thành ph H Chí Minh cùng t t c các

b n bè trong l p MPP1

Tôi xin g i l i bi t n sâu s c đ n Th y Jonathan R Pincus, Th y Phan

ng i đã quan tâm, t n tình giúp đ , t o đi u ki n cho tôi su t khoá h c và hoàn thành lu n v n này

Trong quá trình th c hi n lu n v n, tôi đã nh n đ c s giúp đ nhi t tình c a Lãnh đ o Chính quy n đ a ph ng t nh Khánh Hòa, các anh ch công tác Ban Qu n lý khu kinh t Vân Phong, S K ho ch - đ u t , C c Th ng

kê t nh Khánh Hoà…, tôi xin chân thành cám n

Tôi c ng không quên g i l i cám n đ n Cha, M , em gái, v và con trai - đã đ ng viên và chia s v i tôi nh ng khó kh n trong quá trình h c t p

M c dù tôi đã c g ng nh ng ch c ch n lu n v n c ng không tránh

kh i có thi u sót Tôi xin chân thành cám n và ghi nh n nh ng ý ki n đóng góp ph n h i c a các quý th y cô h ng d n và ph n bi n, các b n bè, đ ng nghi p và nh ng ai quan tâm đ n đ tài này

Thành ph H Chí Minh, tháng 6 n m 2010

H c viên

Nguy n Quang Vinh

Tôi xin cam đoan lu n v n này hoàn toàn do tôi th c hi n Các đo n trích d n và s li u s d ng trong lu n v n đ u đ c d n ngu n và có đ chính xác cao nh t trong ph m vi hi u bi t c a tôi Lu n v n này không nh t thi t ph n ánh quan đi m c a Tr ng i h c Kinh t thành ph H Chí Minh hay Ch ng trình gi ng d y kinh t Fulbright

H c viên

Nguy n Quang Vinh

L I M U……….

Ch ng 1: GI I THI U T NG QUAN V T NH KHÁNH HÒA

VÀ KHU KINH T VÂN PHONG………

1.1 T ng quan v t nh Khánh Hòa……… 1.2 T ng quan v khu kinh t Vân Phong………

Ch ng 2: ÁNH GIÁ S PHÁT TRI N KHU KINH T VÂN

trong th i gian qua 2.1.3 ánh giá chính sách phát tri n du l ch cao c p cùng v i

công nghi p n ng ……… ……… 2.1.4 ánh giá công tác đào t o, xây d ng ngu n nhân l c ……2.2 C ng trung chuy n qu c t - H t nhân c a khu kinh t Vân Phong

Ch ng 3: CÁC KHUY N NGH CHÍNH SÁCH NH M PHÁT

TRI N KHU KINH T VÂN PHONG G N V I C NG TRUNG CHUY N QU C T GIAI O N 2010 - 2020

3.1 ánh giá th c tr ng khu kinh t Vân Phong và c ng trung chuy n

3.2 M t s khuy n ngh chính sách phát tri n c ng trung chuy n ……

3.2.1 T p trung ngu n l c đ u t phát tri n c s h t ng…… 3.2.2 Thu hút đ i tác chi n l c trong và ngoài n c ……… 3.2.3 Phát tri n khu kinh t Vân Phong g n li n v i c ng trung

chuy n ……… 3.2.4 Xây d ng chu i d ch v h u c n (logistics) ………

3.2.5 B o v môi tr ng t nhiên và h sinh thái bi n…………

K T LU N……… TÀI LI U THAM KH O………

FDI : u t tr c ti p n c ngoài (Foreign Direct Investment)

GDP: T ng s n ph m n i đ a (Gross Domestic Product)

ODA: Vi n tr phát tri n chính th c (Official Development

Asistance)

TEU: n v t ng đ ng 20 feet (Twenty-feet eviqualent units)

USD: ng đô la M

1 DANH SÁCH CÁC HÌNH

Hình 1.1 D án C ng trung chuy n qu c t t i v nh Vân Phong

- t nh Khánh Hòa ………

Hình 2.1 H th ng c ng bi n Vi t Nam hi n nay ………

Hình 2.2 D án Kênh đào Kra – Thái Lan ………

Hình 1.Ph l c: M t góc V nh Vân Phong nhìn t trên cao ………

Hình 2.Ph l c: Tàu qu c t vào trung chuy n d u V nh Vân Phong… 2 DANH SÁCH CÁC B NG B ng 1.1 M t s ch tiêu kinh t - xã h i ch y u c a t nh Khánh Hòa … B ng 2.1 Các khu kinh t c a Vi t Nam………

B ng 2.2 Dân s và dân s ho t đ ng kinh t c a t nh Khánh Hòa n m 2007 ………

B ng 2.3 Phân b c ng bi n Vi t Nam hi n nay….………

B ng 2.4 So sánh Ch s th c hi n logistics n m 2010 c a Vi t Nam v i các n c trong khu v c ………

B ng 2.5 D báo kh i l ng hàng hóa qua c ng trung chuy n Vân Phong ………

10 27 44 73 73

7 13

24 29

34

42

B ng 2.Ph l c: Danh m c kêu g i các d án đ u t n c ngoài vào

khu kinh t Vân Phong ………

B ng 3.Ph l c: Danh m c các d án, công trình đ u t t ngu n v n huy

đ ng phát hành trái phi u chính quy n đ a ph ng ……

B n đ 2 Ph l c: Quy ho ch h th ng c ng bi n Vi t Nam hi n nay …

B n đ 3.Ph l c: nh h ng quy ho ch c ng trung chuy n qu c t và

Khu kinh t t ng h p Vân Phong ………

7172

72

2341

th 2.2 D báo nhu c u v n chuy n container đ n n m 2020 khu v c

ông Á ………

th 2.4 S n l ng hàng hóa qua h th ng c ng Vi t Nam qua các n m

th 2.5 C c u l ng hàng hóa v n chuy n qua h th ng c ng bi n

Vi t Nam ………

303132

33

L I M U

1 Gi i thi u đ tài

Trong khu v c duyên h i Nam Trung b , Khánh Hòa n i lên nh là

m t t nh có nhi u ti m n ng Là c a ngõ khu v c mi n Trung và Tây Nguyên,

n m trên tr c Qu c l 1A và đ ng s t B c – Nam, Khánh Hòa đ c thiên nhiên u đãi v i khí h u ôn hòa, b bi n dài cát tr ng, h sinh thái đa d ng Khánh Hòa là m t đi m du l ch n i ti ng trong và ngoài n c, v i trung tâm

là thành ph Nha Trang Là m t trong m i t nh hi n đang d n đ u v phát tri n kinh t c a c n c, Khánh Hòa có đ y đ các đi u ki n kinh t - chính

tr - v n hóa - xã h i đ t o nên nh ng b c đ t phá trong giai đo n m i Bên

c nh phát tri n du l ch, Khánh Hòa hi n nay đang t p trung phát tri n các ngành kinh t khác, bao g m phát tri n công nghi p và kinh t bi n nh m thúc đ y quá trình công nghi p hóa - hi n đ i hóa c a t nh

S h u ba c ng Vân Phong, Cam Ranh và Nha Trang, Khánh Hòa có nhi u l i th đ h ng ra Bi n ông trong quá trình h i nh p kinh t qu c t Trong b i c nh đó, khu kinh t Vân Phong - t nh Khánh Hòa đ c thành l p theo Quy t đ nh s 92/2006/Q -TTg ngày 25/4/2006 c a Th t ng Chính

ph đ c xem là b c đi quan tr ng trong m c tiêu xây d ng các khu kinh t ven bi n nh m thúc đ y m nh m h n n a quá trình phát tri n kinh t - xã h i

c a Vi t Nam Các nhà ho ch đ nh chính sách qu c gia hy v ng các khu kinh

t này s mang l i di n m o m i cho nông thôn, h n ch tình tr ng b t bình

đ ng vùng mi n, ng n ch n làn sóng lao đ ng di c đ n các đô th l n c ng

nh thay đ i t tr ng công nghi p – nông nghi p - d ch v theo xu h ng

gi m t tr ng nông nghi p, t ng t tr ng công nghi p và d ch v

Khu kinh t Vân Phong v i đi m nh n là c ng trung chuy n qu c t

h ng đ n m c tiêu xây d ng khu phát tri n kinh t đa ngành bao g m công nghi p, du l ch, d ch v , nuôi tr ng th y s n, xây d ng các khu đô th và trung tâm tài chính

Nghiên c u v khu kinh t Vân Phong và c ng trung chuy n qu c t

ch a nhi u, ch y u là các bài vi t ng n, t p trung phân tích và nh n đ nh v n

đ mà các tác gi nghiên c u mu n h ng đ n Hi n t i ch a có m t nghiên

c u đ đánh giá t ng quát quá trình hình thành và phát tri n c a khu kinh t Vân Phong t khi thành l p vào n m 2006 cho đ n nay c ng nh đánh giá vai trò c a c ng trung chuy n qu c t đ i v i s phát tri n c a khu kinh t này

tài “Th c tr ng và gi i pháp phát tri n khu kinh t Vân Phong

v i đi m nh n là c ng trung chuy n qu c t ” ra đ i trong b i c nh vi c xây

d ng và phát tri n khu kinh t Vân Phong và c ng trung chuy n qu c t đã

đ t đ c m t s k t qu b c đ u quan tr ng và đang trong giai đo n t ng

t c tài này đánh giá ch ng đ ng phát tri n Vân Phong đi qua và ki n ngh nh ng gi i pháp nh m phát tri n khu kinh t Vân Phong v i h t nhân là

c ng trung chuy n trong th i gian t i

2 Câu h i nghiên c u lu n v n

Trong khuôn kh đ tài nghiên c u, tác gi t p trung gi i quy t các v n

đ sau đây: (i) ánh giá th c tr ng và chi n l c phát tri n khu kinh t Vân Phong trong th i gian qua, (ii) Li u mô hình khu kinh t k t h p phát tri n du

l ch v i c ng trung chuy n c a Vân Phong có mang tính kh thi?, (iii) Vai trò

c a c ng trung chuy n qu c t đ i v i s phát tri n khu kinh t Vân Phong,

(iv) T nh Khánh Hòa c n ph i có nh ng gi i pháp gì đ thúc đ y phát tri n

c ng trung chuy n trong th i gian t i?

3 i t ng, ph m vi và ph ng pháp nghiên c u

i t ng nghiên c u: Các y u t nh h ng đ n quá trình hình thành

và phát tri n khu kinh t Vân Phong và c ng trung chuy n qu c t bao g m: công tác xúc ti n thu hút đ u t , th tr ng khách hàng, vai trò ngu n v n Trung ng và đ a ph ng trong đ u t xây d ng c b n, công tác quy ho ch,

b i th ng, gi i phóng m t b ng, ngu n nhân l c, các chính sách v đ u t ,

th t c hành chính, hi u qu v tài chính, kinh t và các y u t khác

Ph m vi nghiên c u: tài này nghiên c u gi i h n trong khu kinh t Vân Phong và trong đ a bàn t nh Khánh Hòa; có đánh giá, so sánh v i các khu kinh t có đi u ki n t ng t ven bi n mi n Trung nh Chu Lai, Dung Qu t tài c ng nghiên c u c ng trung chuy n qu c t Vân Phong có tham kh o

mô hình c ng trung chuy n Singapore và H ng Kông

Ph ng pháp nghiên c u:

Ph ng pháp đ c s d ng trong đ tài này là ph ng pháp nghiên c u

đ nh tính, v n d ng các lý thuy t v kinh t , t ng tr ng, phát tri n cùng v i các phân tích d i góc đ chính sách công

Ngu n thông tin, d li u nghiên c u l y t U ban nhân dân t nh Khánh Hoà, C c Th ng kê t nh Khánh Hòa, S K ho ch đ u t t nh Khánh Hòa, Ban Qu n lý Khu kinh t Vân Phong, các v n b n quy ph m pháp lu t

c a Nhà n c, trích ngu n báo chí và internet k t h p đi th c t

Khung phân tích:

D a trên b i c nh các t nh ven bi n đang đ u t xây d ng và phát tri n

mô hình khu kinh t đa ngành k t h p v i c ng bi n Mô hình này hi n n m trong Chi n l c phát tri n bi n qu c gia đã đ c Chính ph thông qua Vi c phát tri n khu kinh t đang đ c Chính ph khuy n khích và phân b m t

ph n ngân sách Trung ng đ h tr đ u t c s h t ng Nghiên c u này

l y c s lý thuy t v t ng tr ng và c nh tranh đ đánh giá ti m n ng c a

Khánh Hòa nh m xây d ng chi n l c phát tri n khu kinh t Vân Phong và

c ng trung chuy n qu c t

Nghiên c u s đ t s phát tri n c a khu kinh t Vân Phong và c ng trung chuy n qu c t trong chi n l c phát tri n bi n qu c gia, t c là ph i xem xét s phát tri n c a khu kinh t và c ng trung chuy n trong m i quan h

c nh tranh v i các khu v c khác, bao g m các khu kinh t c ng bi n trong

n c và các c ng bi n trung chuy n qu c t trong khu v c ông Nam Á

Ngoài l i m đ u, k t lu n, ph l c và danh m c tài li u tham kh o,

Ch ng 3: Các khuy n ngh chính sách nh m phát tri n khu kinh t Vân

Phong g n v i c ng trung chuy n qu c t giai đo n 2010 - 2020

S đ phân tích:

C ng trung

chuy n qu c t

Ngành công nghi p

Ngành

du l ch

Chi n l c phát tri n

Ch ng 1

GI I THI U T NG QUAN V T NH KHÁNH HÒA

VÀ KHU KINH T VÂN PHONG 1.1 T ng quan v t nh Khánh Hòa

Khánh Hòa là t nh duyên h i Nam Trung b Vi t Nam, b c giáp v i

t nh Phú Yên, tây b c giáp t nh c L c, tây nam giáp t nh Lâm ng, nam giáp t nh Ninh Thu n và đông giáp Bi n ông Khánh Hòa là m t ph n c a

V ng qu c Ch m-pa x a, tên t nh Khánh Hòa đ c đ t vào n m 1832 th i vua Minh M ng Tháng 10/1975, sau khi th ng nh t đ t n c, Chính ph m i

đã h p nh t hai t nh Phú Yên và Khánh Hòa thành t nh Phú Khánh v i t nh l

là th xã Nha Trang Sau đó, Qu c h i quy t đ nh sáp nh p qu n đ o Tr ng

Sa vào t nh Phú Khánh vào n m 1982 Vào ngày 30 tháng 6 n m 1989, Qu c

h i l i chia t nh Phú Khánh thành hai t nh Phú Yên và Khánh Hòa nh hi n nay

Khánh Hòa có b bi n kéo dài t xã i Lãnh (huy n V n Ninh) t i

cu i v nh Cam Ranh (th xã Cam Ranh), có đ dài kho ng 385 km (tính theo mép n c) v i nhi u c a l ch, đ m v nh, v i hàng tr m đ o l n nh và vùng

bi n r ng l n

D c theo b bi n Khánh Hòa có 3 v nh l n là v nh Vân Phong, Nha Trang và Cam Ranh Trong đó v nh Nha Trang đ c công nh n là m t trong

29 v nh đ p nh t th gi i; v nh Vân Phong có di n tích m t n c r ng, đ sâu

t t đ làm c ng trung chuy n container qu c t và v nh Cam Ranh v i di n tích g n 200 km², có nhi u dãy núi bao ph xung quanh ch n gió và sóng,

hi n đ c s d ng ch y u trong l nh v c quân s , qu c phòng

Khánh Hòa cách th đô Hà N i 1.280 km v phía nam, n m gi a hai thành ph l n là H Chí Minh và à N ng, là các vùng tr ng đi m phát tri n kinh t c a c n c Khánh Hòa có v trí đ c bi t thu n l i đ m r ng giao

l u phát tri n kinh t - xã h i v i các t nh lân c n và qu c t C s h t ng

giao thông Khánh Hòa t ng đ i hoàn ch nh v i các tr c giao thông quan

tr ng bao g m qu c l 1A, đ ng s t ch y B c - Nam, qu c l 26, n i v i các

t nh phía B c, phía Nam và Tây Nguyên Khánh Hòa có di n tích 5.205 km2,

dân s 1,17 tri u ng i (2009) v i 40% dân s thành th Trung tâm Khánh

Hòa là thành ph Nha Trang - hi n là đô th lo i I v i quy mô 400.000 dân

Trong vòng 10 n m t 1998 – 2008, t l t ng t nhiên dân s Khánh Hòa

trung bình 1,28%/n m, trong khi t l t ng bình quân c n c kho ng

T ng kim ng ch xu t kh u tri u USD 490 560 546

Khánh Hòa là m t trong 10 t nh d n đ u Vi t Nam v t c đ phát tri n,

t ng tr ng kinh t hàng n m đ t 10,84% và có n n kinh t n ng đ ng, phát tri n th hai khu v c duyên h i Nam Trung b (ch sau thành ph à

N ng) Hi n nay GDP bình quân đ u ng i Khánh Hòa là 1.330 USD, cao

h n m c bình quân chung c n c C c u kinh t chuy n d ch theo h ng t

tr ng các ngành d ch v , công nghi p ngày càng t ng N m 2009, Khánh Hòa

đ ng 30/63 t nh thành c n c v Ch s n ng l c c nh tranh c p t nh (PCI)

v i 58,66 đi m, t ng 6 b c so v i n m 2008 Khánh Hòa là m t trong nh ng

t nh th c hi n t t án đ n gi n hóa th t c hành chính v i vi c c t gi m

h n 30% th t c hành chính

Khánh Hòa c ng đ t th h ng cao v thu hút đ u t trong và ngoài

n c, nh t là thu hút v n FDI Tính đ n h t ngày 31/12/2008, Khánh Hòa có

66 d án FDI v i t ng v n đ ng ký g n 1,2 t đô la M đã đi vào ho t đ ng

1.2 T ng quan v khu kinh t Vân Phong

N m cách thành ph Nha Trang kho ng 60 km v phía B c, v nh Vân Phong là m t v nh sâu và kín gió, không b b i l ng b i các dòng sông l n hay h i l u V nh có bán đ o Hòn G m – là nh ng dãy núi nh và c n cát kéo dài - che ch n phía đông và phía b c nên tránh đ c sóng và gió Di n tích

v nh Vân Phong kho ng 1.500 km2, trong đó có 800 km2

m t n c, là khu

v c có đ a hình phong phú v i h sinh thái đa d ng nh r ng nhi t đ i, r ng

ng p m n, đ ng th c v t bi n ven b

V nh Vân Phong n m t a đ đ a lý c c đông c a Vi t Nam, cách h i

ph n qu c t kho ng 14 h i lý, g n ngã 3 tuy n hàng h i qu c t t ông sang Tây, t B c xu ng Nam (cách 130 km) V i lu ng l ch sâu trung bình t 18 -

22 m, n i h p nh t trên 400 m, đ sâu tuy n b 15–22 m, chi u dài toàn tuy n

h n 30 km, v nh Vân Phong có đ y đ các đi u ki n t i u đ tr thành m t

c ng bi n hàng đ u Vi t Nam - nh t là ti m n ng tr thành c ng trung chuy n

qu c t (c ng trung chuy n)

Ý t ng xây d ng v nh Vân Phong m t c ng trung chuy n đã đ c

đ xu t t đ u th p niên 90 th k tr c, tuy nhiên, mãi đ n n m 2005 m i

đ c chính th c phê duy t Là c ng n c sâu, không ph i làm đê ch n sóng,

n o vét lu ng tàu, gia c n n đ t xây d ng bãi nên t ng v n đ u t c ng trung chuy n Vân Phong gi m t 40% - 60% t ng v n đ u t so v i xây d ng

c ng vùng bi n h

Vân Phong c ng n m g n tuy n đ ng s t B c – Nam, đ c bi t, là n i

có v trí thu n l i đ xây d ng tuy n đ ng s t xuyên Á theo hành lang ông – Tây c n c tuy n đ ng 645 có s n t Tuy Hoà (Phú Yên) lên Tây Nguyên: Vân Phong – Stung Treng (Campuchia) – Bacxe (Lào) – Ubon (Thái Lan)

Hi n nay, Vi t Nam có h n 3.200 km b bi n cùng v i kho ng 50 c ng

bi n l n nh v i l ng hàng hóa thông qua hàng n m g n 150 tri u t n nh ng

ch a có c ng n c sâu đ đón các tàu tr ng t i trên 80.000 t n hay tàu container trên 6.000 TEU Nhu c u trao đ i, mua bán hàng hóa gi a các n c ngày càng t ng cao khi n nhu c u v n t i hàng hóa b ng đ ng bi n t ng

t ng ng Hi n nay, dù có l i th n m g n tr c v n t i hàng h i qu c t

nh ng Vi t Nam v n ch a khai thác đ c th m nh trong l nh v c trung chuy n hàng hóa cho các n c trong khu v c và th gi i, hàng hóa vào Vi t Nam và các n c trong khu v c hi n đ c trung chuy n ch y u Singapore,

H ng Kông, Thâm Quy n V i chi u dài tuy n b và đ sâu t nhiên hi m có, trong quy ho ch t ng th h th ng c ng bi n Vi t Nam đ n n m 2020, Vân Phong là n i duy nh t đ c ch n làm c ng trung chuy n qu c t , là đi m

nh n trong chi n l c phát tri n bi n qu c gia

Hình 1.1 D án c ng trung chuy n qu c t t i V nh Vân Phong –

t nh Khánh Hòa

Ngu n: Ban Qu n lý khu kinh t Vân Phong

Khu kinh t Vân Phong - t nh Khánh Hòa đ c thành l p theo Quy t

đ nh s 92/2006/Q -TTg ngày 25/4/2006 c a Th t ng Chính ph v i m c tiêu xây d ng khu phát tri n kinh t đa ngành v i tr ng tâm phát tri n công nghi p, du l ch, d ch v , nuôi tr ng th y s n, xây d ng khu đô th và trung tâm tài chính, trong đó c ng trung chuy n gi vai trò ch đ o KKT Vân

Phong, trong đó:

Khu B c Vân Phong: C ng trung chuy n, Khu h u c n c ng và Trung tâm th ng m i đa ch c n ng, các khu du l ch - d ch v , khu nuôi tr ng th y

s n, Khu đô th m i Tu Bông, Khu công nghi p V n Th ng

Khu Nam Vân Phong: Kho x ng d u ngo i quan, T h p l c hóa d u, Khu công nghi p đóng tàu, Trung tâm đi n l c, Khu công nghi p Ninh Th y, Khu dân c Ninh Long – Ninh Th y…

KKT Vân Phong là đi m đ ng l c trong chi n l c phát tri n vùng kinh t tr ng đi m Nam Trung b b i là c a m h ng ra bi n và n m trên hành lang kinh t ông – Tây và B c – Nam KKT Vân Phong hi n đ c

h ng các chính sách u đãi cao nh t, t ng đ ng v i u đãi đ u t thu c

đ a bàn có kinh t - xã h i khó kh n, cùng v i KKT m Chu Lai, KKT Dung

Qu t, KKT Nh n H i nh m t o thành chu i khu kinh t có m i liên k t ch t

ch , t ng b c hình thành nh ng h t nhân, t o đ ng l c phát tri n cho mi n Trung nói riêng và c n c

t o đi u ki n cho KKT Vân Phong phát tri n phù h p trong giai

đo n m i, Th t ng Chính ph đã thay th Quy t đ nh 92/2006/Q -TTg

b ng Quy t đ nh s 18/2010/Q -TTg, ngày 03/3/2010 ban hành Quy ch ho t

đ ng c a KKT Vân Phong có hi u l c t ngày 01/5/2010

Ch ng 2

ÁNH GIÁ S PHÁT TRI N KHU KINH T VÂN PHONG

GIAI O N 2006 – 2010

2.1 ánh giá s phát tri n khu kinh t Vân Phong giai đo n 2006 - 2010

2.1.1 Mô hình khu kinh t trong chi n l c phát tri n kinh t Vi t Nam

Vi t Nam đã g t hái đ c nh ng thành t u đáng khích l k t khi đ i

m i Vào n m 2003, KKT m Chu Lai ra đ i nh là mô hình thí đi m phát tri n nông thôn Vi t Nam; ch a đ y 3 n m sau, mô hình Chu Lai đ c nhân

r ng v i 9 khu kinh t tr i dài ven bi n n nay, trên c n c đã có 14 KKT ven bi n đ c Chính ph ra quy t đ nh thành l p, riêng khu v c mi n Trung

có 10 KKT Ngoài ra theo quy ho ch, s có thêm KKT N m C n (Cà Mau)

đ c thành l p trong th i gian t i Các KKT này tuy có quy mô và tính ch t khác nhau nh ng v c b n, đ u thành l p theo h ng xây d ng KKT t ng

h p, đa ngành v i nhi u phân khu ch c n ng khác nhau bao g m phát tri n công nghi p, d ch v , tài chính, du l ch, nuôi tr ng th y s n và xây d ng các khu đô th Mô hình KKT đ c Nhà n c u tiên h tr đ u t ngân sách xây d ng c s h t ng, gi i phóng m t b ng, th c hi n u đãi v thu (bao

g m mi n, gi m thu thu nh p doanh nghi p, u đãi thu su t thu thu nh p doanh nghi p, chuy n l , gi m thu thu nh p đ i v i ng i có thu nh p cao,

mi n thu nh p kh u, u đãi áp d ng đ i v i khu phi thu quan), đ n gi n hóa các th t c hành chính trong c p phép đ u t , xây d ng, xu t nh p kh u hàng hóa…M c tiêu đ ra đ n n m 2020, các KKT s đóng góp t 15 - 20% GDP

c a c n c và t o vi c làm phi nông nghi p cho kho ng 1,3 - 1,5 tri u ng i lao đ ng

B ng 2.1 Các khu kinh t c a Vi t Nam

Thành l p

Di n tích đ t (ha)

Tuy v y, nhìn chung, k t qu đ t đ c c a các KKT là ch a kh quan

Ch ng h n, sau 7 n m ho t đ ng, KKT m Chu Lai m i thu hút đ c 55 d

án v i v n đ ng ký 923 tri u USD, trong đó, ch có 32 d án đã và đang tri n

khai v i kho ng 50% v n đ ng ký, thu hút v n FDI là 64 tri u USD, trong khi Nhà n c đã đ u t vào Chu Lai kho ng 70 tri u USD2

M c dù là m t th tr ng đ c d báo là có t ng tr ng cao và an toàn

v chính tr nh ng thu hút đ u t n c ngoài c a Vi t Nam, nh t là thu hút

đ u t vào các KKT hi n nay ch a t ng x ng v i ti m n ng và kém s c

c nh tranh so v i các qu c gia khác trong khu v c Ngoài nh ng nguyên nhân

khách quan, nguyên nhân ch quan do (i) v n b n pháp lu t v đ u t n c ngoài còn thi u đ ng b , nhi u mâu thu n ch ng chéo, th t c hành chính

r m rà, (ii) thi u chi n l c t ng th và quy ho ch chi ti t v đ u t n c ngoài g n v i chi n l c phát tri n kinh t - xã h i theo vùng mi n, g n đ u

t n c ngoài v i an ninh qu c phòng, (iii) hi u qu ho t đ ng xúc ti n

th ng m i và ti p th c a qu c gia và các KKT ch a cao, (iv) ho t đ ng thu hút đ u t n c ngoài thi u tính n đ nh, b n v ng do m t s đ a ph ng ch quan tâm l i ích c c mà thi u quan tâm đ n toàn c c l i ích qu c gia

Trong khi mô hình thí đi m KKT th c ch t v n ch a ch ng minh đ c tính kh thi và hi u qu thì Nhà n c đã ti p t c thành l p hàng lo t các KKT khác và đ u t v n m t cách dàn tr i H qu là Nhà n c lãng phí v n đ u t

và làm cho các nhà đ u t n c ngoài e ng i, không dám tham gia

Các KKT, rõ ràng v n ch a có m t th ch hành chính riêng bi t, ch

đ ng đ t o b c đ t phá H u h t các KKT đ u ch u s ch đ o toàn di n c a lãnh đ o đ a ph ng và ho t đ ng trong khuôn kh pháp lu t hi n hành, thi u khung pháp lý riêng đ KKT có th th nghi m các chính sách đ t phá

2

thieu-%E2%80%9Cduong%E2%80%9D.html

2.1.2 Nh ng thành qu đ t đ c c a khu kinh t Vân Phong trong

th i gian qua

Sau g n 4 n m ho t đ ng, đ n cu i tháng 12/2009, Vân Phong thu hút

đ c 84 d án đ ng ký đ u t (trong đó có 24 d án đ u t n c ngoài) v i

t ng s v n đ u t t ng đ ng 15,314 t USD Hi n Vân Phong có 27 d án

đã đi vào ho t đ ng v i t ng v n đ u t 307,3 tri u USD, 36 d án đã đ c

c p gi y ch ng nh n đ u t v i v n đ ng ký t ng đ ng 1,41 t USD và 21

tr ng ho c đang th c hi n th t c đ ng ký v i t ng v n đ ng ký kho ng 13,597 t USD Vân Phong hi n gi i quy t vi c làm cho h n 5.000 lao đ ng

v i 80% là lao đ ng đ a ph ng3

Trong n m 2008, m c dù b tác đ ng c a kh ng ho ng kinh t toàn

c u nh ng h u h t các doanh nghi p trong KKT Vân Phong v n ho t đ ng

hi u qu T ng doanh thu trong n m 2008 đ t 3.400 t đ ng, kim ng ch xu t

kh u đ t 178 tri u USD và n p ngân sách kho ng 120 t đ ng Trong n m

2009, nh Chính ph tri n khai các gi i pháp h tr doanh nghi p, t o đi u

ki n cho doanh nghi p ti p c n ngu n v n vay u đãi đ đ u t m r ng hay

đ u t m i nên các doanh nghi p trong KKT Vân Phong đã v t qua kh ng

ho ng đ ti p t c s n xu t kinh doanh Thành qu đ t đ c c a Vân Phong

ch là b c đ u, b i hi n t i, ph n l n các d án Vân Phong đ u đang giai

đo n tri n khai xây d ng (xem thêm B ng 4.Ph l c)

Các KKT ven bi n mi n Trung nh Dung Qu t, Chu Lai, Nh n H i…

hi n đang c nh tranh v i Vân Phong trong vi c thu hút v n đ u t trong và ngoài n c T t nhiên, s không có “cu c đua xu ng đáy” nh vài ba n m v

tr c, nh t là sau khi Quy t đ nh 1387/Q -TTg ngày 29/12/2005 c a Th

3

Theo Ban qu n lý khu kinh t Vân Phong

t ng Chính ph v vi c "X lý các quy đ nh v u đãi, khuy n khích đ u t trái pháp lu t do U ban nhân dân các t nh, thành ph tr c thu c TW đã ban hành" ra đ i nh m ch n ch nh tình tr ng “xé rào” trong u đãi đ u t c a các

t nh Chính sách u đãi đ u t c a Vân Phong v c b n là t ng t các KKT khác

Vân Phong, BQL còn ch u trách nhi m qu n lý 5 khu công nghi p khác trên

đ a bàn t nh v i quy mô nh bao g m KCN Su i D u (152 ha), KCN B c Cam Ranh (150 ha), KCN Nam Cam Ranh (233 ha) cùng KCN V n Th ng (144 ha) và KCN Ninh Th y (206 ha) n m trong KKT Vân Phong Trong th i gian t i, n u không đ c t ng c ng biên ch , b máy BQL Vân Phong s

th t s quá t i

V n đ u t phát tri n c s h t ng c a KKT Vân Phong đ c huy

đ ng t hai ngu n chính: v n ngân sách TW và v n ngân sách đ a ph ng

V n ngân sách TW h tr bao g m: v n h tr có m c tiêu phân b theo k

ho ch hàng n m, v n trái phi u Chính ph đ i v i h th ng giao thông tr c chính, quan tr ng và v n ODA V n ngân sách đ a ph ng đ c c p hàng

n m theo ch ng trình phát tri n kinh t - xã h i c a t nh

T ng ngu n v n b trí cho k ho ch đ u t xây d ng c s h t ng KKT Vân Phong trong n m 2009 là 222 t đ ng, đ n cu i tháng 11/2009 đã

gi i ngân 127,78 t đ ng (đ t 57,45% k ho ch), trong đó, ngân sách TW 171,54 t đ ng, đã gi i ngân 94,61 t đ ng (đ t 55% k ho ch), ngân sách đ a

ph ng là 50,5 t đ ng, đã gi i ngân 33,17 t đ ng (đ t 65,68%)4

V công tác gi i phóng m t b ng, trong n m 2009, BQL đã c b n hoàn thành công tác gi i phóng m t b ng 4 d án v i t ng di n tích g n 400

4

Theo Ban qu n lý khu kinh t Vân Phong

ha đ bàn giao cho các đ n v thi công và b trí tái đ nh c cho các h dân b

nh h ng Công tác đ n bù, h tr gi i phóng m t b ng th c hi n theo Ngh

đ nh 69/N CP ngày 13/8/3009 c a Chính ph và Quy t đ nh 101/Q UBND ngày 21/12/2009 c a UBND t nh Khánh Hòa Nhìn chung, công tác

-đ n bù, h tr gi i phóng m t b ng trong KKT Vân Phong không khác so v i các KCN hay các d án trong t nh V ng m c nh t v n là v n đ ch đ b i

th ng, do giá đ t thay đ i theo t ng th i k nên giá đ t b i th ng c ng thay

đ i khi n nhi u d án l n b kéo dài V a qua, đ gi i t a hoàn ch nh d án

c ng trung chuy n và các d án ti p theo, đích thân Bí th t nh u đã ph i

tr c ti p ch đ o Sau m t th i gian t m ng ng xây d ng các khu tái đ nh c

vì c ch huy đ ng v n ngoài ngân sách ch a rõ ràng, Vân Phong g p rút ti n hành kh i công xây d ng tr l i các khu tái đ nh c nh m đi tr c m t b c trong công tác gi i phóng m t b ng Vân Phong đã di d i đ c kho ng 80 h dân vào trong khu tái đ nh c v a m i hoàn thành cu i n m 2009

M t ngh ch lý đang di n ra là m c dù Vân Phong mang l i ngu n l i

l n cho qu c gia nh ng ngu n v n h tr cho Vân Phong ch a đ c TW phân b t ng x ng Vào n m 2002, chuy n tàu d u đ u tiên vào Vân Phong

đ th c hi n trung chuy n, khi đó, dù ch a xây d ng c s h t ng c ng bi n,

ch nh m t n c v nh m Môn, TW đã thu thu nh p kh u d u 360 t

đ ng S thu thu đ c ngày càng t ng theo th i gian N m 2008, TW thu thu nh p kh u d u trung chuy n v nh Vân Phong là 1.104 t đ ng N m

2009, v i 9 chuy n tàu trung chuy n d u qua v nh, con s thu đ t g n 2.000 t

đ ng, d ki n trong n m 2010 thu kho ng 2.500 t đ ng Vi c trung chuy n

d u v nh Vân Phong đã h n ch tình tr ng các tàu con c a Vi t Nam ch y

r ng sang Singapore l y d u Hi n t i, 30% l ng d u diesel mà Petrolimex (T ng công ty x ng d u Vi t Nam) cung c p cho th tr ng Vi t Nam đ c

chuy n t i qua v nh Vân Phong5 Tuy v y, Vân Phong hi n nay ch đ m nh n vai trò trung chuy n cho nhu c u trong n c, đ i v i các n c trong khu v c, Vân Phong ch a đ m nh n đ c vai trò này

Thành l p t n m 2006 đ n nay, KKT Vân Phong ch đ c c p v n

v n 260 t đ ng đ phát tri n c s h t ng trong vòng 4 n m Trong khi đó, tính đ n cu i n m 2009, t ng v n ngân sách TW tr c ti p c p cho KKT Chu Lai là 1.373 t đ ng, Chân Mây – L ng Cô là 840 t đ ng, Dung Qu t 1.745

t đ ng Ch a k nhi u KKT đ c TW h tr b ng các hình th c nh trái phi u Chính ph , đ l i ngu n thu hay c p v n ODA, nh KKT m Chu Lai

đ c TW đ l i 872,8 t đ ng t ngu n thu phát sinh trên đ a bàn đ đ u t

tr l i, KKT Dung Qu t đ c c p 270 t đ ng t v n trái phi u Chính ph đ

đ c h tr v n ODA 15,3 tri u USD cho d án c i thi n môi tr ng đô th 6

Tr c nhu c u v n đ u t c s h t ng cho Vân Phong, Khánh Hòa đang ki n ngh b sung thêm 500 t đ ng trong k ho ch n m 2010 đ tri n khai đ u t các công trình h t ng thi t y u v giao thông, gi i phóng m t

b ng và tái đ nh c (xem thêm B ng 5.Ph l c) M t khác, m t ph ng án

phát hành trái phi u c ng đã đ c H ND t nh Khánh Hòa thông qua vào tháng 7/2009 Theo đó, giai đo n 2010 – 2015, T nh s huy đ ng 10.055 t

đ ng, trong đó phát hành trái phi u đ a ph ng tr giá 1700 t đ ng đ th c

hi n các d án giao thông, h t ng các khu tái đ nh c , 3500 t đ ng ngu n

v n trái phi u chính ph đ ti p t c nâng c p đ ng Qu c l 1A đi m Môn,

Phong đã đ trình lên B Tài chính ph ng án phát hành đ t 1 đ huy đ ng

v n đ u t cho k ho ch n m 2010 v i kh i l ng kho ng 350 t đ ng

Bên c nh nh ng thành qu đ t đ c, Vân Phong c ng đ i m t v i nhi u nguy c L ra, thay vì đ u t dàn tr i, c n c nên t p trung xây d ng thành công t ng KKT theo th t u tiên n i có đi u ki n phát tri n và quan

tr ng nh t theo chi n l c phát tri n bi n qu c gia Khi đó, Vân Phong đ ng nhiên đ c l a ch n b i v trí và tính chi n l c c a nó Vi c 14 KKT cùng

xu t hi n đã làm suy y u đi vai trò là đi m nh n c a KKT Vân Phong trong chi n l c phát tri n bi n qu c gia Các KKT ven bi n mi n Trung nh Dung

Qu t, Chu Lai, Nh n H i… hi n đang c nh tranh v i Vân Phong trong vi c thu hút v n đ u t trong và ngoài n c Trong khi đó, chính sách u đãi đ u

t c a Vân Phong v c b n là không khác v i chính sách u đãi c a các KKT khác

Kh ng ho ng tài chính toàn c u c ng nh h ng đ n Vân Phong Trong

n m 2009, Vân Phong ch thu hút đ c 13 d án m i v i t ng v n đ u t 27,7 tri u USD trong đó có 1 d án đ u t n c ngoài v i v n đ u t 250 ngàn USD V a qua, T h p công nghi p n ng STX Vina v i t ng v n đ ng

ký 500 tri u USD hoàn toàn không tri n khai trong n m 2009 vì lý do kh ng

ho ng kinh t

Hi n t i, ba d án c s h t ng quan tr ng c a KKT Vân Phong v n

ch a đ c th c hi n, bao g m đ ng giao thông t Qu c l 1A đi m Môn,

đ ng giao thông ngoài c ng trung chuy n qu c t và h ch a n c ng

i n Trong khi đó, dù t p đoàn STX đã ng ng d án Nhà máy đóng tàu vô

th i h n v i lý do kh ng ho ng kinh t nh ng d án ng giao thông đ n Nhà máy đóng tàu STX (258 t đ ng) v n đ c tri n khai d n đ n nguy c

“ đ p chi u’

Bên c nh đó, m t s d án l n đã kh i công xây d ng và chu n b đi vào ho t đ ng nh kho x ng d u ngo i quan, c ng trung chuy n… nh ng ngu n đi n cung c p cho các d án này v n ch a đ c tri n khai vì thi u v n

dù h th ng đi n đã đ c quy ho ch

2.1.3 ánh giá chính sách phát tri n du l ch cao c p cùng v i công nghi p n ng

Khánh Hòa có nhi u c nh đ p thiên nhiên và là m t đ a danh du l ch

n i ti ng T n m 2003, Nha Trang v i b bi n dài và cát tr ng ngày càng

đ c bi t đ n nh giành quy n đ ng cai các s ki n t m c qu c t nh Hoa

h u hoàn v Th gi i n m 2008, cu c đua thuy n bu m qu c t H ng Kông – Nha Trang l n 3… và s p t i là các cu c thi hoa h u trong n m 2010 T ng

tr ng doanh thu du l ch Khánh Hòa bình quân 15%/n m, t ng tr ng v l t khách du l ch bình quân 10%/n m N u nh n m 2000, l ng khách đ n kho ng 400.000 ng i thì đ n cu i n m 2009, l t khách đ n đ t 1,61 tri u

ng i v i 420 ngàn khách n c ngoài, S ngày trung bình khách l u trú t i Khánh Hòa là 2,3 ngày/khách Khánh Hòa có nhi u khu ngh mát cao c p n i

ti ng nh Evason Hideaway, Vinpearland, Diamond Bay, luôn là s l a ch n hàng đ u c a các du khách n c ngoài khi đ n Vi t Nam

Toàn t nh hi n có kho ng 400 c s kinh doanh l u trú v i 8.500 phòng

và 16.000 gi ng, thu hút g n 9.000 lao đ ng tr c ti p Doanh thu ngành du

l ch Khánh Hòa n m 2009 là 1.567 t đ ng7

Tuy v y, t ng s n ph m ngành

du l ch ch chi m bình quân ch a đ n 7% GDP c a t nh, k t qu này là ch a

t ng x ng v i ti m n ng du l ch đ a ph ng

KKT Vân Phong hi n có 8 d án v du l ch v i t ng v n đ u t kho ng

100 t đ ng đã đi vào ho t đ ng, ch y u là ph c v du l ch sinh thái bi n,

7

Theo C c th ng kê t nh Khánh Hòa

quy mô ho t đ ng ch a l n N m 2008, KKT Vân Phong thu hút đ c hai d

án l n, đó là Khu du l ch cao c p ph c h p H Na – Vân Phong và Khu du

l ch sinh thái bi n Hòn Ngang – Bãi Cát Th m v i t ng v n đ ng ký h n 5.000 t đ ng, đ u là ngu n v n t nhân trong n c; ngoài ra còn có 7 khu du

l ch ngh d ng cao c p khác v i t ng v n đ ng ký 1.670 t đ ng đã đ c

c p gi y ch ng nh n đ u t và đang tri n khai xây d ng; ch a k 4 khu h n

h p d ch v du l ch tr giá g n 300 tri u USD đang trình các c p có th m quy n ch tr ng đ u t

Tuy v y, b ng cách ch p thu n các d án công nghi p n ng nh Nhà máy nhi t đi n than Sumitomo (Nh t B n) tr giá 3,8 t USD hay Khu ph c

h p STX Vina (Hàn Qu c) tr giá 500 tri u USD cùng v i vi c quy ho ch các

d án công nghi p n ng, BQL Vân Phong và lãnh đ o T nh đang theo đu i chi n l c thu hút đ u t công nghi p n ng và công nghi p ch t o song song

v i phát tri n du l ch

Khi t ng tr ng du l ch m c bão hòa thì phát tri n công nghi p là u tiên hàng đ u c a t nh, nh t là công nghi p n ng và công nghi p ch t o Giá

tr s n xu t công nghi p c a Khánh Hòa n m 2009 đ t h n 14.230 t đ ng

t ng 10,05% so v i n m 2008, t p trung vào ngành công nghi p ch bi n, s n

xu t th c ph m, đ u ng, thu c lá, d t may Ngành công nghi p n ng và công nghi p ch t o ch y u là s a ch a và đóng m i tàu bi n Tuy nhiên, ch a có

m t báo cáo đánh giá tác đ ng môi tr ng t ng quát nào c ng nh nghiên c u phân tích l i ích và chi phí đ i v i nh ng d án công nghi p n ng này khi chúng n m xen k các khu ngh mát cao c p d c b bi n Hàng lo t ng khói

c a các nhà máy s gây ô nhi m không khí, b i t các tàu ch nhiên li u cho nhà máy nhi t đi n than đe d a môi tr ng sinh thái t nhiên và đ sâu c a

v nh, v n kín gió và không b b i l ng b i các dòng h i l u, tr c ti p nh

h ng đ n các khu du l ch sinh thái, ngh d ng cao c p trong vùng

V n đ môi tr ng bi n Vân Phong luôn đ c d lu n quan tâm Ô nhi m môi tr ng v nh Vân Phong ch y u do Nhà máy tàu bi n Huyndai – Vinashin gây ra cùng v i s qu n lý l ng l o c a các c quan ch c n ng

Hi n t i, có h n 700.000 t n ch t th i h t Nix (dùng đ làm s ch v tàu) ch a

đ c x lý gây nguy h i s c kh e hàng ngày cho hàng ngàn h dân trong khu

v c và nh h ng nghiêm tr ng đ n môi tr ng bi n Các k t qu kh o sát khác c ng cho th y nhi u lo i ch t th i nguy h i khác (gi lau th m d u, d u

th i, c n s n, bùn th i…) phát sinh trong quá trình s a ch a, đóng m i tàu

bi n đã không đ c x lý theo quy đ nh v môi tr ng M c dù Huyndai – Vinashin vi ph m có h th ng và kéo dài nh ng d ng nh các c quan ch c

n ng t TW đ n đ a ph ng v n ch a có h ng x lý tri t đ Hi n t i, m t nhà máy x lý h t nix đã đ c kh i công nh là gi i pháp t m th i nh ng đ n

cu i n m 2011 m i có th đi vào ho t đ ng, ngh a là trong 2 n m t i, môi

tr ng v nh Vân Phong v n ti p t c b ô nhi m

Bên c nh ch tr ng phát tri n song song công nghi p và du l ch, Chính quy n đ a ph ng còn quan tâm đ n l i ích ng n h n h n dài h n, thay

vì ng h s ra đ i c a c ng trung chuy n, Chính quy n l i theo đu i chi n

l c thu hút đ u t ng n h n và ch p nh n đánh đ i v môi tr ng, s n sàng xóa b quy ho ch c đ ti n hành quy ho ch m i nh tr ng h p Thép Posco

d i đây

H p 2.1 Tr ng h p Thép Posco

ho ch Vân Phong v i h t nhân là C ng trung chuy n container qu c t Ngày 25/01/2008, T ng công ty hàng h i Vi t Nam (Vinalines) d ki n kh i công xây d ng c ng trung chuy n qu c t 10 ngày tr c gi “G”, Chính ph ra

l nh d ng kh i công vì t p đoàn Posco – Hàn Qu c đ trình d án t h p nhà máy thép - nhi t đi n t i v trí ti m n ng c ng trung chuy n Chính quy n lãnh

đ o t nh Khánh Hòa hoàn toàn ng h t p đoàn Posco b i thu hút đ c 11 t USD đ u t , t o vi c làm cho hàng ngàn ng i lao đ ng và ngu n thu thu

c tính kho ng 270 tri u USD/n m, b t ch p phá v quy ho ch s n có c a

c ng trung chuy n, đ 60 tri u m3 đ t đá đ l p 430 hecta m t n c v nh và hàng lo t nguy c gây ô nhi m môi tr ng, đe d a đ sâu c a v nh Báo chí, công lu n, nhi u chuyên gia, nhà qu n lý đã lên ti ng ph n đ i m nh m Ngày 13/11/2008, Th t ng chính th c t ch i d án Thép Posco Ngày 31/10/2009, Vinalines đã kh i công l i D án c ng trung chuy n qu c t ,

ch m g n 2 n m so v i d đ nh

2.1.4 ánh giá công tác đào t o, xây d ng ngu n nhân l c

Khánh Hòa có 42% dân s trong đ tu i lao đ ng, v i trên 2,1% t t nghi p cao đ ng, đ i h c tr lên Theo s li u i u tra lao đ ng - vi c làm

n m 2007, trung bình m i n m Khánh Hòa có kho ng 10.000 ng i b c vào

đ tu i lao đ ng T l th t nghi p Khánh Hòa khá cao (5,03%) so v i khu

v c duyên h i Nam Trung b (3,01%), t l th t nghi p khu v c nông thôn cao h n thành th , ch y u là lao đ ng ph thông

B ng 2.2 Dân s và dân s ho t đ ng kinh t c a t nh Khánh Hòa 2007

234732 374688 457420

347184 526917 688236

222842 329797

Thành th Nông thôn

Ngu n: Quy ho ch phát tri n h th ng đào t o ngh t nh Khánh Hòa giai

đo n 2010 - 2015 và đ nh h ng đ n n m 2020 c a UBND t nh Khánh Hòa

Trình đ h c v n c a l c l ng lao đ ng Khánh Hòa t ng theo t ng

n m, so sánh v i c c u chung c a vùng duyên h i Nam Trung b , lao đ ng

có trình đ t t nghi p trung h c ph thông là 25,74% cao h n m c trung bình

c a khu v c là 23,5%

V trình đ chuyên môn k thu t, lao đ ng có trình đ cao đ ng, đ i

h c chi m 7,7%, công nhân k thu t s c p tr lên chi m 38,85%, còn l i là lao đ ng ph thông ch a qua đào t o chi m 53,45%

Ngu n nhân l c d i dào là l i th c nh tranh c a Vân Phong so v i các khu công nghi p khác d c mi n Trung Khánh Hòa hi n có h n 40 đ n v nghiên c u khoa h c công ngh , v i h n 20.500 cán b có trình đ cao đ ng,

đ i h c, h n 200 cán b có trình đ trên đ i h c Khánh Hòa c ng có 3 vi n nghiên c u c p qu c gia, 5 tr ng đ i h c và cao đ ng, 7 tr ng trung c p

ngh , và 48 trung tâm đào t o, d y ngh công l p và ngoài công l p H th ng này đào t o hàng n m kho ng 14.000 lao đ ng trong đó, n i b t là i h c Nha Trang v i kho ng 2.000 sinh viên chuyên ngành hàng h i và phát tri n kinh t bi n, tr ng cao đ ng ngh Nha Trang cung c p kho ng 1.500 sinh viên trung c p và cao đ ng Cùng v i ngu n lao đ ng ph thông khu v c nông thôn lân c n, các ngu n cung nhân l c có k n ng này c b n đáp ng nhu c u c a doanh nghi p trên đ a bàn t nh

Tuy nhiên, v n còn có các quan ng i khi m t s k s gi i và công nhân có tay ngh cao tìm ki m c h i t t h n n i khác, tuy v y đi u này

c ng h p lý khi ph n l n ch n các đô th l n phía Nam nh TP H Chí Minh, Bình D ng, ng Nai thay vì à N ng – trung tâm đô th c a mi n Trung - hay Dung Qu t, Chu Lai, Nh n H i b i thu nh p cao h n

Trong khi lao đ ng ti m n ng c a các t nh lân c n đ v Khánh Hòa thì

m t b ph n dân s t nh c ng di c Th ng kê s b trên đ a bàn t nh, sau khi

t t nghi p trung h c ph thông, trên 70% h c sinh l a ch n ti p t c h c lên cao đ ng, đ i h c TP H Chí Minh, và kho ng 80% trong s đó không quay v t nh nhà công tác sau khi h c xong Hàng lo t chính sách thu hút nhân tài và các chính sách an sinh xã h i khác đã đ c lãnh đ o t nh thông qua nh m gi i quy t v n đ này nh ng k t qu b c đ u v n ch a kh quan

Hi n nay, Khánh Hòa đang g n công tác đào t o, xây d ng ngu n nhân

l c v i chuy n d ch c c u kinh t theo h ng đ y m nh t c đ phát tri n khu

v c công nghi p, duy trì t c đ phát tri n ngành d ch v và gi m t tr ng khu

v c nông nghi p BQL Vân Phong c ng đã s m nh n ra vai trò quan tr ng

c a ngu n nhân l c ph c v cho KKT, m t phân hi u c a Tr ng Cao đ ng kinh t k thu t - Sài Gòn v i v n đ u t 295 t đ ng đã đ c c p phép xây

d ng trong KKT, bên c nh đó, đ c s ch p thu n c a UBND t nh, BQL Vân Phong đang tri n xây d ng án phát tri n ngu n nhân l c KKT Vân Phong

và các KCN trên đ a bàn t nh giai đo n đ n 2015, đ nh h ng đ n 2020 b ng

v n ngân sách t nh, trong đó, quan tr ng nh t là t ng c ng thi t l p các m i quan h v i các tr ng đ i h c, cao đ ng, trung c p ngh h ng đ n nhu c u đào t o theo yêu c u c a các ch đ u t trong KKT

2.2 C ng trung chuy n qu c t - H t nhân c a khu kinh t Vân Phong 2.2.1 T ng quan c ng bi n Vi t Nam

Vi t Nam có h n 3.200 km b bi n, v i h n 4.000 hòn đ o, bãi đá

ng m l n nh , g n và xa b , có vùng lãnh h i, vùng đ c quy n kinh t và

th m l c đ a g p 3 l n di n tích đ t li n kho ng trên 1 tri u km2

Có 28/63

t nh thành n m ven bi n, là n i sinh s ng c a h n 1/5 dân s c n c8 N m

2009, t ng l ng hàng hóa thông qua h th ng c ng đ t kho ng 160 tri u t n

B n

“Ngh quy t TW 4 Khóa X v chi n l c bi n đ n n m 2020” nêu ph n

đ u đ n n m 2020 Vi t Nam tr thành m t qu c gia m nh v bi n, trong đó kinh t bi n đóng góp kho ng 53 – 55% GDP và 55 – 60% kim ng ch xu t

kh u c a c n c đ t m c tiêu đó, Vi t Nam c n ph i n l c nhi u, hi n nay, Vi t Nam đang trong tình tr ng thi u h t nhân l c ngành hàng h i và kinh t bi n, bên c nh đó, khu v c bi n ông đang có tranh ch p gay g t,

8

http://vietbao.vn/Kinh-te/Can-mot-tam-nhin-moi-ve-moi-truong-bien/20684748/174/

khi n vi c khai thác tài nguyên bi n và h p tác qu c t g p không ít khó

Hi n Vi t Nam có kho ng 140 c ng trong đó 49 c ng bi n t p trung

thành 8 nhóm (xem B n đ 2.Ph l c) v i phân b không đ ng đ u Tuy

nhiên, nh ng c ng l n đang ho t đ ng l i n m trên sông nh c ng Sài Gòn,

H i Phòng và không có c ng trung chuy n qu c t H th ng c ng phân b có nhi u ngh ch lý H i Phòng và Qu ng Ninh n m sát nhau nh ng có t i 3 c ng

là L ch Huy n, Cái Lân và H i Hà, m i c ng cách nhau kho ng 100 km Các

t nh mi n Trung đ u có c ng cho riêng mình Bên c nh c ng Quy Nh n là

c ng Nh n H i ph c v cho KKT Nh n H i, cách đó 200 km là c ng Dung

Qu t, 40 km v phía B c ti p theo là c ng K Hà ph c v cho KKT m Chu Lai, thêm 30 km n a là à N ng v i c ng Tiên Sa, ti p t c 50 km là c ng Chân Mây ph c v khu kinh t Chân Mây – L ng Cô H u h t các c ng có công su t khai thác th p b i ngu n hàng h n ch

th 2.1 Ngu n v n đ u t h th ng c ng bi n Vi t Nam

Ngu n: C c hàng h i Vi t Nam

[Báo cáo phân tích ngành c ng bi n, TVSI, 2009]

Tình tr ng đ u t dàn tr i, phát tri n manh mún h th ng c ng bi n g n

li n v i các KKT là đi u đáng xem xét V i 14 KKT ven bi n tr i dài t B c

đ n Nam, các nhà ho ch đ nh chính sách tin r ng s t o vi c làm trong khu

v c công nghi p, d ch v , giúp gi i quy t đ c tình tr ng di dân t nông thôn

đ n các đô th và gi m đói nghèo, b t bình đ ng nông thôn Sau 5 n m, k t

qu đ t đ c là ch a kh quan Cùng v i quá trình thành l p các KKT, h

th ng c ng bi n c ng đ c quy ho ch và xây d ng t, th m chí còn xây

c ng n i mà lu ng l ch ra vào không thích h p, đ r i ph i n o vét ho c làm lu ng l ch m i, có n i vì không t n d ng đ c u th t nhiên ph i làm

đê ch n sóng r t t n kém Công tác quy ho ch c ng bi n y u kém, mang tính

“bình quân”, h u nh KKT nào c ng g n v i m t c ng n c sâu9, nh đã nói trên, có th th y d c mi n Trung t nh nào c ng có c ng n c sâu, c ng nào

ch ph c v cho t nh đó, không có c ng trung tâm, đ u m i t p trung ngu n hàng cho khu v c

B ng 2.3 Phân b c ng bi n Vi t Nam hi n nay

T l kh i

l ng hàng hóa qua c ng

(Ngu n: tính toán t s li u C c Hàng h i Vi t Nam, 2009)

2.2.2 Tình hình v n chuy n container khu v c ông Nam Á và trên

th gi i

T khi ra đ i vào n m 1956, d ch v v n chuy n container đã m ra

di n m o m i cho ngành v n t i bi n Xu h ng phát tri n c ng bi n trên th

9 H th ng c u tàu container luôn có m n th p h n tàu ch hàng chuyên d ng N u l y đ sâu -14m c u tàu container làm chu n thì, theo m t quy c không chính th c c a qu c t , c ng n c sâu là c ng có lu ng sâu trung bình t 14m tr lên Thu t ng “c ng n c sâu” mà các ph ng ti n thông tin đ i chúng đang s d ng

hi n gây ng nh n r ng Vi t Nam có r t nhi u c ng n c sâu Th t ra, ch có c ng Vân Phong và Cam Ranh

là đ đi u ki n tr thành c ng n c sâu theo quy c này

gi i hi n nay ch y u nh m đáp ng nhu c u v n chuy n hàng hóa b ng container N u n m 1970, s l ng container đ c v n chuy n là 47 tri u TEU thì vào n m 2000, con s là 470 tri u TEU đ c v n chuy n kh p th

gi i, t ng g p 10 l n Hi n nay, ph ng th c v n t i container chi m 80% trong ngành v n t i bi n

Có 3 tuy n v n t i container chính trên th gi i bao g m tuy n B c – Nam, ông – Tây và tuy n v n t i n i b khu v c Vi t Nam hi n n m trên tuy n v n t i châu Á – châu M và Vi n ông – a Trung H i – châu Âu, không k tuy n n i b khu v c châu Á Châu Á là khu v c v n chuy n container sôi đ ng nh t th gi i v i trung tâm là ông Nam Á u m i v n chuy n container ông Nam Á là các c ng Singapore, H ng Kông (Trung

Qu c), Tanjung Pelepas (Malaysia)

th 2.2 D báo nhu c u v n chuy n container đ n n m 2020 khu

Ngu n: H i đ ng phát tri n th ng m i H ng Kông - 2006

[Báo cáo phân tích ngành c ng bi n, TVSI, 2009]