Riêng HT Mobile tr c đây s S-d ng công ngh CDMA nh ng sau đó đã chuy n sang GSM và đ i tên thành Vietnamobile.
Trang 2Tác gi : Nguy n Thi n Lan Anh
Trang 3M C L C
Trang
L I CAM OAN
M C L C
DANH M C CÁC T VI T T T
DANH M C CÁC HÌNH V , TH
2 M C TIÊU NGHIÊN C U
4 PH NG PHÁP NGHIÊN C U
5 K T C U C A LU N V N
CH NG 1: C S LÝ LU N V D CH V , D CH V THÔNG TIN DI
NG VÀ CH M SÓC KHÁCH HÀNG
1.1 T NG QUAN V D CH V 1
1.1.1 Khái ni m và đ c tr ng c a d ch v 1
1.1.2 Mô hình d ch v c t lõi – d ch v bao quanh 2
1.2 D CH V THÔNG TIN DI NG 4
1.2.1 Khái ni m và đ c đi m c a d ch v thông tin di đ ng 4
1.2.2 Các y u t c u thành d ch v thông tin di đ ng 9
1.3 CH M SÓC KHÁCH HÀNG 10
1.3.1 Khái ni m v khách hàng 10
1.3.2 Khái ni m v ch m sóc khách hàng 11
1.3.3 Ba tr c t c b n c a v n đ th a mãn khách hàng 14
Trang 41.3.4 Vai trò c a ch m sóc khách hàng trong phát huy l i th c nh tranh 17
TÓM T T CH NG 1 CH NG 2: TH C TR NG CÔNG TÁC CH M SÓC KHÁCH HÀNG T I TRUNG TÂM THÔNG TIN DI NG KHU V C II 2.1 TÌNH HÌNH TH TR NG VÀ XU H NG PHÁT TRI N C A D CH V THÔNG TIN DI NG VI T NAM 20
2.1.1 Tình hình th tr ng d ch v thông tin di đ ng Vi t Nam 20
2.1.2 Xu th phát tri n c a d ch v thông tin di đ ng Vi t Nam 22
2.2 GI I THI U V CÔNG TY THÔNG TIN DI NG VÀ TRUNG TÂM THÔNG TIN DI NG KHU V C II 22
2.2.1 Gi i thi u v Công ty Thông tin Di đ ng 22
2.2.2 Gi i thi u v Trung tâm Thông tin Di đ ng Khu v c II 23
2.2.2.1 D ch v cung c p 23
2.2.2.2 Ph m vi ho t đ ng 24
2.2.2.3 Quy mô ho t đ ng 24
2.3 TH C TR NG CÔNG TÁC CH M SÓC KHÁCH HÀNG T I TRUNG TÂM THÔNG TIN DI NG KHU V C II 25
2.3.1 Th c tr ng công tác ch m sóc khách hàng qua nhóm y u t s n ph m 28
2.3.1.1 V s đa d ng c a các d ch v 28
2.3.1.2 V chính sách giá c c 30
2.3.1.3 V ch t l ng các d ch v 32
2.3.1.4 V các d ch v sau bán hàng 34
2.3.2 Th c tr ng công tác ch m sóc khách hàng qua nhóm y u t thu n ti n 36
2.3.2.1 V đ a đi m giao d ch 36
2.3.2.2 V gi gi c ho t đ ng, th i gian ph c v 39
2.3.2.3 V th t c cung c p d ch v , ph ng th c thanh toán 40
Trang 52.3.3 Th c tr ng công tác ch m sóc khách hàng qua nhóm y u t con ng i 42
2.3.3.1 V nhân viên ti p xúc tr c ti p 43
2.3.3.2 V nhân viên ti p xúc gián ti p 44
2.3.4 ánh giá chung v th c tr ng công tác ch m sóc khách hàng t i Trung tâm Thông tin Di đ ng Khu v c II 46
2.3.4.1 Thành công 46
2.3.4.2 T n t i và nguyên nhân 47
TÓM T T CH NG 2 CH NG 3: M T S GI I PHÁP HOÀN THI N CÔNG TÁC CH M SÓC KHÁCH HÀNG T I TRUNG TÂM THÔNG TIN DI NG KHU V C II 3.1 C S XU T GI I PHÁP 50
3.1.1 M c tiêu và ph ng h ng phát tri n 50
3.1.2 Phân tích SWOT đ i v i Trung tâm Thông tin Di đ ng Khu v c II 52
3.1.2.1 i m m nh – Strengths 52
3.1.2.2 i m y u – Weaknesses 54
3.1.2.3 C h i – Opportunities 56
3.1.2.4 Nguy c – Threats 57
3.2 M T S GI I PHÁP HOÀN THI N CÔNG TÁC CH M SÓC KHÁCH HÀNG T I TRUNG TÂM THÔNG TIN DI NG KHU V C II 59
3.2.1 Nhóm gi i pháp liên quan đ n y u t s n ph m 59
3.2.1.1 T ng c ng truy n thông đ giúp khách hàng nhìn nh n chính xác h n v giá c c d ch v c a MobiFone 60
3.2.1.2 C i thi n vùng ph sóng và nâng cao ch t l ng các d ch v 61
3.2.1.3 a d ng hóa các d ch v cung c p trên th tr ng 62
3.2.1.4 Thúc đ y vi c nh n bi t và s d ng các d ch v GTGT 64
Trang 63.2.1.5 Nâng cao hi u qu các ch ng trình khuy n mãi, ch m sóc khách hàng 65
3.2.2 Nhóm gi i pháp liên quan đ n y u t thu n ti n 67
3.2.2.1 Ti p t c phát tri n và hoàn thi n h th ng kênh phân ph i 67
3.2.2.2 T ng c ng vi c cung c p d ch v theo hình th c door – to – door 68
3.2.2.3 T ng c ng hi u qu c a công tác đ a thông tin 70
3.2.2.4 n gi n hóa các th t c và chu n hóa quy trình cung c p d ch v 71
3.2.2.5 T ng c ng các bi n pháp giúp khách hàng c m th y th i gian ch đ đ c ph c v ng n l i 72
3.2.3 Nhóm gi i pháp liên quan đ n y u t con ng i 73
3.2.3.1 Ti p t c xây d ng hình nh v m t đ i ng nhân viên l ch s và có tác phong chuyên nghi p 74
3.2.3.2 T ng c ng công tác đào t o không ch v trình đ chuyên môn nghi p v mà c n nh n m nh vào k n ng ph c v khách hàng cho nhân viên 75
3.2.3.3 y m nh th c hi n các bi n pháp nh m giúp nhân viên thêm yêu thích và g n bó v i công vi c 77
3.2.3.4 T ch c h th ng h tr t t đ đ m b o các đi u ki n cho nhân viên hoàn thành công vi c 78
3.2.3.5 Nh n m nh tính th c ch t trong ch tr ng “Toàn Trung tâm làm công tác ch m sóc khách hàng” 79
3.3 KI N NGH 80 TÓM T T CH NG 3
K T LU N
CÁC PH L C
Trang 7DANH M C CÁC T VI T T T
3G – Third – Generation: Công ngh truy n thông th h th ba
ACD – Automatic Call Distribution: H th ng phân ph i cu c g i t đ ng ATM – Automatic Teller Machine: Máy rút ti n t đ ng
BCC – Business Cooperation Contract: H p đ ng h p tác kinh doanh CBCNV – Cán b công nhân viên
CDMA – Code Division Multiple Access: Công ngh đa truy nh p phân chia
theo mã CSKH – Ch m sóc khách hàng
EDGE – Enhanced Data Rates for GSM Evolution: Công ngh web trên di
đ ng nâng c p t GPRS GDP – Gross Domestic Product: T ng s n ph m qu c n i
GPRS – General Packet Radio Service: Dch v vô tuy n gói t ng h p
GPS – Global Positioning System: H th ng đ nh v toàn c u
GSM – Global System for Mobile: H th ng thông tin di đ ng toàn c u GTGT – Giá tr gia t ng
IN – Intelligent Network: H th ng qu n lý thuê bao tr tr c
M2U – Me To You: Dch v chuy n ti n gi a các thuê bao tr tr c
MCA – Missed Call Alert: Dch v thông báo cu c g i nh
MIC – Ministry of Information and Communications: B Thông tin &
Truy n thông MMS – Multimedia Messaging Service: Dch v tin nh n đa ph ng ti n MPT – Ministry of Posts and Telecommunications: B B u chính Vi n
thông POSM – Point of Sales Material: V t d ng h tr cho vi c bán hàng
PR – Public Relations: Quan h công chúng
Trang 8SMS – Short Message Services: Dch v tin nh n ng n
SWOT – Strengths, Weaknesses, Opportunities, Threats: Mô hình phân tích
đi m m nh, đi m y u, c h i, thách th c c a doanh nghi p UNDP – United Nations Development Programme: Ch ng trình h tr phát
tri n c a Liên Hi p Qu c VIP – Very Important Person: Khách hàng đ c bi t
VMS – Vietnam Mobile Telecom Services Company: Công ty Thông tin Di
đ ng Vi t Nam VNPT – Vietnam Posts and Telecommunications Group: T p đoàn B u
chính Vi n thông Vi t Nam VOD – Video on Demand: Dch v xem film theo yêu c u
VoIP – Voice over Internet Protocol: Công ngh cho phép truy n gi ng nói
theo giao th c IP Wimax – Worldwide Interoperability for Microwave Access: Công ngh theo
tiêu chu n IEEE 802.16 cho vi c k t n i internet b ng thông r ng không dây kho ng cách l n
WTO – World Trade Organization: T ch c th ng m i th gi i
Trang 9DANH M C CÁC B NG BI U
B ng 2.1: Ch tiêu v ch t l ng m ng l i c a Trung tâm II qua các n m 33
B ng 2.2: Ch tiêu v t l ph c v c a t ng đài h tr khách hàng c a Trung tâm
II qua các n m 35
B ng 2.3: Ch tiêu v t l th c hi n 8 cam k t v i khách hàng c a Trung tâm II
qua các n m 43
Trang 10DANH M C CÁC HÌNH V , TH
Hình 1.1: Mô hình d ch v c t lõi – d ch v bao quanh 3
Hình 1.2: L u l ng các cu c g i c a m t t ng đài ph c v trong ngày 9
Hình 1.3: Các đ i t ng khách hàng 10
Hình 1.4: Các lý do thay đ i nhà cung c p d ch v 14
Hình 1.5: Ba tr c t c b n c a v n đ th a mãn khách hàng 15
Hình 1.6: Các c p đ phát tri n khách hàng 17
Hình 2.1: S l ng thuê bao di đ ng trong c n c qua các n m t 2001 đ n 2009 21
Hình 2.2: Th ph n v thuê bao c a các nhà cung c p d ch v trên th tr ng thông tin di đ ng Vi t Nam hi n nay 21
Hình 2.3: Vòng đ i s n ph m và các s n ph m chính c a MobiFone 24
Hình 2.4: a bàn ho t đ ng c a Trung tâm Thông tin Di đ ng Khu v c II 24
Hình 2.5: Thuê bao Trung tâm Thông tin Di đ ng Khu v c II các n m 2003 – 2009 25
Hình 2.6: T tr ng thuê bao Trung tâm Thông tin Di đ ng Khu v c II so v i toàn Công ty 25
Hình 2.7: Doanh thu Trung tâm Thông tin Di đ ng Khu v c II các n m 2003 – 2009 25
Hình 2.8: T tr ng doanh thu Trung tâm Thông tin Di đ ng Khu v c II so v i toàn Công ty 25
Hình 2.9: Thông tin v m u theo gi i tính, đ tu i, trình đ h c c n và l nh v c ngh nghi p 27
Hình 2.10: Thông tin v m u theo th i gian s d ng d ch v 28
Hình 2.11: Thông tin v m u theo m c s d ng d ch v hàng tháng 28
Hình 2.12: K t qu th m dò ý ki n khách hàng v s đa d ng c a các d ch v 30
Trang 11Hình 2.13: K t qu th m dò ý ki n khách hàng v chính sách giá c c 32
Hình 2.14: K t qu th m dò ý ki n khách hàng v ch t l ng các d ch v 34
Hình 2.15: K t qu th m dò ý ki n khách hàng v các d ch v sau bán hàng 36
Hình 2.16: K t qu th m dò ý ki n khách hàng v đ a đi m giao d ch 38
Hình 2.17: K t qu th m dò ý ki n khách hàng v gi gi c ho t đ ng, th i gian ph c v 40
Hình 2.18: K t qu th m dò ý ki n khách hàng v th t c cung c p d ch v , ph ng th c thanh toán 42
Hình 2.19: K t qu th m dò ý ki n khách hàng v nhân viên ti p xúc tr c ti p 44
Hình 2.20: K t qu th m dò ý ki n khách hàng v nhân viên ti p xúc gián ti p 45
Hình 2.21: K t qu th m dò ý ki n khách hàng theo n i dung đánh giá chung v d ch v c a MobiFone 48
Hình 3.1: Th ph n thuê bao khu v c Trung tâm II n m 2009 50
Hình 3.2: Th ph n thuê bao khu v c TP H Chí Minh n m 2009 50
Hình 3.3: Hình nh v vi c cung c p gói d ch v dành cho ng i cao tu i 62
Hình 3.4: Hình nh v vi c cung c p gói d ch v dành cho khách du l ch 63
Hình 3.5: M t s bi u m u dành cho thuê bao tr sau 69
Hình 3.6: M t s bi u m u dành cho thuê bao tr tr c 69
Trang 12M U
Trang 131 V N NGHIÊN C U
Th tr ng thông tin di đ ng Vi t Nam đã có m t s chuy n đ i m nh m t th
tr ng đ c quy n do nhà n c ki m soát v i ban đ u ch có 02 m ng di đ ng là MobiFone (1993) và VinaPhone (1996) sang th tr ng c nh tranh v i s xu t hi n
l n l t c a 05 m ng di đ ng m i tham gia cung c p d ch v là: S-Fone (2003), Viettel Mobile (2004), E-Mobile (2006), HT Mobile (2007, nay là Vietnamobile) và Beeline (2009) c bi t, t n m 2004, khi Viettel Mobile xu t hi n đã d n đ n m t
cu c ch y đua c nh tranh gay g t trên th tr ng này
Tuy nhiên, trong th i gian qua, xu h ng c nh tranh chính gi a các m ng ch y u
v n còn d a vào gi m giá c c và khuy n mãi liên t c i u này đã t o ra làn sóng thuê bao di chuy n t m ng này sang m ng khác ngày càng ph bi n, tác đ ng không nh đ n s b n v ng v thuê bao c a nhà cung c p d ch v K t qu là trong
t ng s h n 100 tri u thuê bao (theo công b c a các m ng tính đ n th i đi m cu i tháng 12/2009) th c ch t ch có kho ng 50 tri u thuê bao th c s ho t đ ng do s thuê bao “ o” có th chi m đ n 50% b i m t khách hàng hi n đang s d ng cùng lúc t 2 đ n 3 sim đi n tho i và có th là c a nhi u m ng di đ ng khác nhau
V i t c đ phát tri n nhanh chóng, th tr ng thông tin di đ ng Vi t Nam đang b t
đ u b c vào giai đo n bão hòa v s l ng thuê bao Vì v y, đ nâng cao kh n ng
c nh tranh, bên c nh vi c nâng c p h th ng, m r ng vùng ph sóng, c i thi n ch t
l ng d ch v thì công tác ch m sóc khách hàng tr nên đ c bi t quan tr ng M t doanh nghi p có đ c ho t đ ng ch m sóc khách hàng t t s là l i th r t l n đ gi chân các khách hàng hi n t i c ng nh thu hút thêm khách hàng m i i u này đã
đ c minh ch ng b ng vi c th i gian g n đây các doanh nghi p cung c p d ch v thông tin di đ ng đang ngày càng quan tâm h n đ n công tác ch m sóc khách hàng
Vì v y, c i thi n d ch v ch m sóc khách hàng chính là m t trong nh ng y u t c
b n mang tính s ng còn, là chìa khóa đ thành công c a các doanh nghi p
Ch m sóc khách hàng là m t ph n c a công tác marketing Ch m sóc khách hàng
có th đ c đ nh ngh a là ph c v khách hàng theo cách mà h mong mu n đ c
Trang 14ph c v và làm nh ng vi c c n thi t đ gi các khách hàng đang có Su t th i gian qua, MobiFone đ c xem là m t trong nh ng doanh nghi p có d ch v ch m sóc khách hàng t t h n các nhà cung c p d ch v thông tin di đ ng khác v i vi c 05
n m liên ti p t 2005 đ n 2009 đ c ng i tiêu dùng bình ch n là “M ng đi n di
đ ng đ c a chu ng nh t” và “M ng ch m sóc khách hàng t t nh t” k t khi
gi i th ng này đ c thành l p Tuy nhiên, đ có th gi v ng danh hi u này, ti p
t c đ ng v ng và c nh tranh trên th tr ng thì vi c không ng ng hoàn thi n công tác ch m sóc khách hàng là vô cùng c n thi t
Xu t phát t th c ti n đó, tôi đã ch n đ tài “M t s gi i pháp hoàn thi n công tác
ch m sóc khách hàng t i Trung tâm Thông tin Di đ ng Khu v c II” Thông qua
vi c nghiên c u đ tài này nh m giúp MobiFone nói chung và Trung tâm II nói riêng đánh giá l i v th c tr ng công tác ch m sóc khách hàng, xác đ nh đ c ng i tiêu dùng hi n đang mong ch và mu n gì d ch v thông tin di đ ng làm c s đ
đ ra các gi i pháp thích h p, h ng đ n hoàn thi n công tác ch m sóc khách hàng, đáp ng ngày càng t t h n nh ng yêu c u c a khách hàng và nâng cao s trung thành c a nh ng ng i đang s d ng d ch v c ng nh các khách hàng ti m n ng
2 M C TIÊU NGHIÊN C U
M c tiêu nghiên c u c a đ tài là h ng đ n vi c đ xu t các gi i pháp nh m hoàn
thi n công tác ch m sóc khách hàng t i Trung tâm Thông tin Di đ ng Khu v c II
trên c s th c t ho t đ ng và th c tr ng công tác ch m sóc khách hàng c a Trung tâm II i u này nh m giúp cho Trung tâm II nói riêng và MobiFone nói chung ti p
t c kh ng đ nh uy tín th ng hi u c a mình và phát huy h n n a nh ng l i th , nâng cao n ng l c c nh tranh trên th tr ng thông tin di đ ng
đ t đ c m c tiêu trên, nghiên c u đ c th c hi n theo trình t nh sau:
- ánh giá th c tr ng công tác ch m sóc khách hàng t i Trung tâm II theo 3 nhóm y u t đ c xem là tr c t c a v n đ th a mãn khách hàng (y u t s n
ph m, y u t thu n ti n và y u t con ng i)
Trang 15- Trên c s nh ng k t qu có đ c, ti n hành đ xu t các gi i pháp c th
t ng ng theo 3 nhóm y u t đã đánh giá (s n ph m, thu n ti n và con ng i)
nh m hoàn thi n công tác ch m sóc khách hàng t i Trung tâm II
i t ng nghiên c u c a đ tài là th c t ho t đ ng c a Trung tâm Thông tin Di
đ ng Khu v c II c ng nh th c tr ng và xu h ng phát tri n c a th tr ng thông tin di đ ng Vi t Nam c bi t, đ tài đi sâu nghiên c u, đánh giá v th c tr ng công tác ch m sóc khách hàng c a Trung tâm II theo 03 nhóm y u t đ c xem là
tr c t c b n c a v n đ th a mãn khách hàng (y u t s n ph m, y u t thu n ti n
và y u t con ng i) đ có đ c m t cái nhìn khái quát v công tác này, làm c s cho vi c đ xu t các gi i pháp nh m hoàn thi n công tác ch m sóc khách hàng c a Trung tâm II
Các n i dung nghiên c u trong đ tài bao g m: các lý thuy t v d ch v , d ch v thông tin di đ ng và ch m sóc khách hàng; tình hình th tr ng và xu h ng phát tri n c a d ch v thông tin di đ ng Vi t Nam; các báo cáo th ng niên, báo cáo nghiên c u th tr ng liên quan đ n ho t đ ng kinh doanh nói chung và đ c bi t là
v công tác ch m sóc khách hàng c a Trung tâm II Các gi i pháp đ c đ xu t trong đ tài ch y u d a trên k t qu kh o sát, phân tích và đánh giá trên đ a bàn
ho t đ ng c a Trung tâm II
Ph ng pháp nghiên c u đ c s d ng trong đ tài là các ph ng pháp phân tích,
t ng h p, đi u tra, so sánh, th ng kê… Thông qua vi c s d ng nh ng thông tin thu
th p đ c t các tài li u c a ngành, t p chí chuyên ngành, thông tin n i b , k t qu
đi u tra kh o sát ý ki n khách hàng v các thông tin liên quan, thông tin đ c t p
Trang 16h p l i, phân lo i, h th ng, phân tích, đánh giá đ rút ra các k t lu n c n thi t, giúp
đ a ra nh ng gi i pháp có tính h th ng nh m hoàn thi n công tác ch m sóc khách hàng c a Trung tâm Thông tin Di đ ng Khu v c II
Riêng ph n kh o sát th c t v th c tr ng công tác ch m sóc khách hàng c a Trung tâm II s đ c th c hi n nh sau:
- Ph m vi kh o sát: TP H Chí Minh, n i đ c xem là th tr ng tr ng đi m
c a Trung tâm II nói riêng (chi m kho ng 59% t tr ng v l u l ng và h n 52% t tr ng v thuê bao) và c a MobiFone nói chung
- Th i gian kh o sát: đ c ti n hành trong 03 tu n, t 19/06/2010 đ n h t ngày 10/07/2010
- Hình th c kh o sát: s d ng phi u th m dò ý ki n khách hàng đ ph ng v n
tr c ti p ho c g i qua email ho c qua website www.sirvina.com/WebSurvey
- i t ng kh o sát: d ki n là 500 khách hàng hi n đang s d ng d ch v c a MobiFone (và không ph i là nhân viên c a MobiFone đ đ m b o các ý ki n thu th p đ c khách quan) đ c l a ch n m t cách ng u nhiên, không phân
Ch ng này trình bày m t s n i dung lý thuy t c b n làm n n t ng c a đ tài nghiên c u ó là các lý thuy t v d ch v , d ch v thông tin di đ ng và ch m sóc khách hàng
Trang 17 Ch ng 2: Th c tr ng công tác ch m sóc khách hàng t i Trung tâm Thông tin
Di đ ng Khu v c II
Ch ng này đi vào tìm hi u v tình hình th tr ng, b i c nh phát tri n c a
dch v thông tin di đ ng Vi t Nam và th c t ho t đ ng c a Trung tâm II
c bi t, tr ng tâm c a ch ng này là ti n hành kh o sát và đánh giá v th c
tr ng công tác ch m sóc khách hàng t i Trung tâm II
Ch ng 3: M t s gi i pháp hoàn thi n công tác ch m sóc khách hàng t i Trung tâm Thông tin Di đ ng Khu v c II
Trên c s nh ng k t qu có đ c ch ng 2, ch ng này s k t h p thêm
vi c tìm hi u v m c tiêu, ph ng h ng phát tri n c a Trung tâm II trong
th i gian s p t i và vi c phân tích SWOT đ đ xu t m t s các gi i pháp
nh m hoàn thi n công tác ch m sóc khách hàng t i Trung tâm II
Trang 18CH NG 1
C S LÝ LU N V D CH V , D CH V
Trang 19v th ng m i khác nhau Theo Philip Kotler, d ch v đ c đ nh ngh a nh sau:
Dch v là m i bi n pháp hay l i ích mà m t bên có th cung c p cho bên kia và
ch y u là không s th y đ c và không d n đ n s chi m đo t m t cái gì đó Vi c
th c hi n d ch v có th có và c ng có th không liên quan đ n hàng hóa d i d ng
v t ch t c a nó.[11]
V b n ch t, d ch v là m t lo i s n ph m đ c bi t, nó có 04 đ c tr ng c b n đ phân bi t v i các lo i s n ph m v t ch t khác:[5], [10], [11], [13], [15]
qu khi ch a mua d ch v , ng i b nh đi khám bác s không th bi t tr c các
k t qu khám b nh
- Tính không tách r i:
Dch v luôn g n li n v i ngu n cung ng c a nó Vi c “s n xu t” và “tiêu dùng” dch v x y ra đ ng th i, không qua khâu trung gian nào và ng i tiêu dùng tr c ti p tham gia vào quá trình cung ng d ch v cho chính mình Quy n s h u d ch v c ng không đ c chuy n giao khi mua bán d ch v Ví
Trang 20d : khi đi xem bi u di n c a m t ca s , giá tr gi i trí b ng m t không th tách
ng i th m i vào ngh nh ng ngay chính ng i th n i ti ng này c ng có th
c t tóc theo các cách khác nhau, tùy thu c vào tình tr ng s c kh e c a anh ta
và tr ng thái tinh th n lúc c t tóc
- Tính không l u gi đ c:
Ng i cung c p d ch v không th d tr d ch v trong kho đ đáp ng nhu
c u th tr ng trong t ng lai, khách hàng c ng không th mua d tr d ch v
đ s d ng khi c n Trong đi u ki n nhu c u không thay đ i thì tính không l u
gi đ c c a d ch v không ph i là v n đ nh ng n u nhu c u dao đ ng thì công ty dch v s g p nh ng v n đ nghiêm tr ng Ví d , do nhu c u v n chuy n t ng cao vào nh ng gi cao đi m, các công ty v n t i ph i có nhi u
ph ng ti n h n g p b i s l ng c n thi t khi nhu c u không thay đ i trong
su t c ngày
1.1.2 Mô hình d ch v c t lõi – d ch v bao quanh
V m t c u trúc, d ch v là m t t p h p các ho t đ ng bao g m các nhân t không
hi n h u, t o ra chu i giá tr và mang l i l i ích t ng th Do đó, trong d ch v
ng i ta th ng phân ra làm 02 m c:[3]
- D ch v c t lõi (c b n): là các d ch v c b n, ch y u mà doanh nghi p cung
c p cho th tr ng Nó th a mãn m t lo i nhu c u nh t đ nh vì nó mang l i
m t lo i giá tr l i ích c th D ch v c t lõi quy t đ nh b n ch t c a d ch v ,
nó quy đ nh d ch v là lo i này ch không ph i là lo i khác
Trang 21- D ch v bao quanh (b sung): là nh ng d ch v ph , th sinh, chúng t o ra
nh ng giá tr ph thêm cho khách hàng, giúp khách hàng có s c m nh n t t
h n v d ch v c t lõi
Dch v c t lõi và d ch v bao quanh là nh ng d ch v riêng bi t cùng trong m t h
th ng đ t o ra d ch v t ng th Có th coi chúng là nh ng b ph n khác nhau c a
m t d ch v t ng th nh ng có h th ng cung c p d ch v riêng
Dch v c t lõi có th chi m t i 70% chi phí song tác đ ng đ khách hàng nh n bi t
ch vào kho ng 30% Ng c l i, d ch v bao quanh chi m kho ng 30% chi phí song
có th gây t i 70% nh h ng tác đ ng t i khách hàng Càng nhi u d ch v bao quanh, hi u theo ngh a c s l ng l n ch t l ng, càng t ng thêm l i ích cho khách hàng và càng giúp h phân bi t rõ ràng d ch v do doanh nghi p cung c p v i các
dch v c a đ i th c nh tranh Ngày nay, khi mà trên m i th tr ng, cung l n h n
c u nhi u l n thì các doanh nghi p càng ph i chú tâm vào d ch v bao quanh.[3]
HÌNH 1.1: MÔ HÌNH D CH V C T LÕI – D CH V BAO QUANH
N u “I” là d ch v c t lõi thì d ch v bao quanh có th bao g m:[3]
- J – Jewellery: dch v mang tính trang s c, b sung thêm cho d ch v c t lõi
- K – Know-how: bí quy t t o nên giá tr vô hình t ng thêm, ví d nh : th ng
hi u, danh ti ng c a doanh nghi p
- H – How: th i đi m, cách th c kinh doanh, cung c p d ch v đúng vào lúc
c ,
l i ích
Trang 22T t c nh ng thành ph n trên t o ra d ch v t ng th , t o nên nh ng cung b c khác nhau c a giá tr d ch v , t o nên các đ ng c p cao th p khác nhau c a d ch v , t c là đem l i m c đ th a mãn không gi ng nhau cho khách hàng S phát tri n c a các thành ph n d ch v , đ c bi t là các thành ph n b sung, g n li n v i s hình thành
và phát tri n “v n hóa l a ch n” c a khách hàng
1.2.1 Khái ni m và đ c đi m c a d ch v thông tin di đ ng
Dch v thông tin di đ ng là d ch v cung c p thông tin liên l c di đ ng, không c
đ nh, k t n i các cu c g i, giúp cho các đ i t ng có th nh n và th c hi n cu c
g i, s d ng các d ch v ti n ích m i lúc m i n i D ch v thông tin di đ ng bao
g m: các lo i hình d ch v thuê bao tr sau, d ch v thuê bao tr tr c (hay còn g i
là gói c c tr sau, gói c c tr tr c) và các d ch v giá tr gia t ng mang l i nhi u
ti n ích cho khách hàng.[3], [14]
Dch v thông tin di đ ng không ph i là s n ph m v t ch t ch t o m i, không ph i
là hàng hóa c th mà là hi u qu có ích c a quá trình truy n đ a tin t c Do đó,
dch v thông tin di đ ng mang nhi u tính ch t c a s n ph m d ch v , khác v i s n
ph m v t ch t C th , d ch v thông tin di đ ng có nh ng đ c đi m sau:[3], [14]
- Tính vô hình c a s n ph m:
Dch v thông tin di đ ng là s n ph m vô hình, không th s mó, ki m tra ho c
s d ng tr c khi mua nên khách hàng khó có th đánh giá đ c là h đang mua gì tr c khi mua Khách hàng th ng c m th y r i ro h n khi mua d ch
v so v i hàng hóa và đi u này c n tr trao đ i d ch v Ch t l ng c a d ch
v đ c đánh giá ph n l n ph thu c vào s c m nh n c a khách hàng, m t
bi n s luôn khác nhau vì nh n th c, s thích… c a khách hàng th ng không
gi ng nhau Các nhà cung c p d ch v v t qua các h n ch này đ t o ra l i
th c nh tranh thông qua các c a hàng giao d ch, hình nh t ng tr ng và s
d ng các bi u t ng đ thay th hàng hóa nh m t o ra các ý ni m h u hình cho dch v c a h
Trang 23H n n a, không th b o v d ch v b ng b n quy n Khi th tr ng tr nên
c nh tranh h n, vi c không th s d ng b n quy n đ b o v d ch v s d n
đ n hi n t ng các d ch v b t ch c s ra đ i g n nh đ ng th i v i d ch v nguyên b n Các nhà cung c p không th duy trì l i nhu n cao t các d ch v
m i sau khi đ i th c nh tranh phát tri n các d ch v thay th H n n a, công ngh thông tin có vòng đ i ng n h n các công ngh khác nên các nhà cung c p
s ph i xem xét vi c d n đ u v công ngh có đáng chi phí b ra hay không
Do đ c đi m s n ph m không ph i là v t ch t c th nên đ t o ra s n ph m, nhà cung c p không c n đ n nh ng nguyên v t li u chính ph i b ti n ra mua
nh các ngành khác mà ch c n các v t li u ph nh : n ph m… i u này nh
h ng đ n c c u chi phí s n xu t kinh doanh d ch v : chi phí nguyên v t li u chi m t tr ng nh , chi phí lao đ ng s ng (ti n l ng) chi m t tr ng l n… trong t ng chi phí s n xu t kinh doanh d ch v
Ngoài ra, khách hàng khó đánh giá giá tr c a b t c d ch v nào Khách hàng không th hình dung d ch v h s d ng đ c t o ra nh th nào hay chi phí
c a d ch v là bao nhiêu i u này c ng v i tình tr ng chi phí c đ nh cao, th i gian thu h i lâu và s bi n d ng c a giá c do nh ng can thi p vì các m c tiêu
xã h i là các thách th c khi đ nh giá d ch v trong m t th tr ng c nh tranh
Vi c cung c p m t s d ch v v i m c giá cao h n chi phí r t nhi u trong khi
m t s d ch v khác v i giá th p h n chi phí càng ph c t p hóa nh ng k v ng
c a khách hàng V i vai trò nh là m t hàng hóa ph d ng c ng góp ph n t o
ra tính hay thay đ i c a khách hàng khi s d ng d ch v thông tin di đ ng
- Quá trình s n xu t g n li n v i quá trình tiêu th s n ph m:
i v i d ch v thông tin di đ ng, quá trình s n xu t g n li n v i quá trình tiêu
th , th m chí là hai quá trình này trùng nhau Nói cách khác, hi u qu có ích
c a quá trình truy n đ a tin t c đ c tiêu dùng ngay trong quá trình s n xu t Trong đàm tho i, b t đ u đ ng ký đàm tho i là b t đ u quá trình s n xu t, khi đàm tho i xong t c là sau khi tiêu dùng hi u qu có ích c a quá trình s n xu t
Trang 24thì quá trình s n xu t c ng k t thúc Do đó, yêu c u đ i v i ch t l ng d ch v
ph i th t cao, n u không s nh h ng tr c ti p ngay đ n ng i tiêu dùng
i v i b t k ngành nào, ch t l ng s n ph m c ng là v n đ quan tâm hàng
đ u nh ng đ i v i ngành thông tin di đ ng c n ph i đ c đ c bi t l u ý S n
ph m c a nó khi không đ m b o ch t l ng thì dù mu n hay không ng i tiêu dùng không th t ch i mà c ng ph i tiêu dùng s n ph m đã t o ra và c ng không th thay th b ng s n ph m có ch t l ng t t h n Trong nhi u tr ng
h p, d ch v thông tin di đ ng kém ch t l ng có th gây ra nh ng h u qu không th bù đ p đ c c v v t ch t và tinh th n
Trong d ch v thông tin di d ng, ng i s d ng d ch v ti p xúc tr c ti p v i quá trình s n xu t, cung c p d ch v Ch t l ng ho t đ ng c a nhà cung c p
d ch v nh h ng tr c ti p đ n khách hàng và ng c l i trình đ s d ng các
d ch v c a khách hàng c ng nh h ng tr c ti p đ n ch t l ng d ch v Do
đó, nhà cung c p c n ph i quan tâm đ n v n đ cung c p thông tin chi ti t v
dch v và có nh ng bi n pháp h tr , h ng d n khách hàng s d ng d ch v Thêm vào đó, đ s d ng d ch v , ng i s d ng th ng ph i có m t nh ng
v trí, đ a đi m nh t đ nh (khu v c có ph sóng) ho c ph i có thi t b (máy đ u
cu i) Vì v y, đ thu hút nhu c u, g i m nhu c u và th a mãn đ y đ các nhu
c u ngày càng cao c a khách hàng v truy n đ a tin t c, nhà cung c p d ch v
c n phát tri n m ng l i r ng kh p, đ a m ng l i d ch v đ n g n m i đ i
t ng s d ng
Ngoài ra, c ng do quá trình tiêu th không tách r i quá trình s n xu t nên nhà cung c p th ng thu phí tr c khi ph c v ng i tiêu dùng i v i các c quan, doanh nghi p, cá nhân có ký h p đ ng v i nhà cung c p thì có th s
d ng d ch v tr c và thanh toán sau vào m t th i đi m quy đ nh trong tháng
Do v y trong ngành này xu t hi n khái ni m c c ng tr c
- D ch v là không đ ng nh t (thi u n đ nh):
Trang 25i v i khách hàng, d ch v và nhà cung c p d ch v là m t Ch t l ng d ch
v ph thu c vào các y u t n m ngoài s ki m soát c a nhà cung c p d ch v ,
nh : đ i di n c a nhà cung c p d ch v , khách hàng và môi tr ng cung c p
dch v Các nhà cung c p d ch v thông tin di đ ng có th gi m tính không n
đ nh c a d ch v b ng vi c th c hi n t đ ng hóa, tiêu chu n hóa quy trình cung c p d ch v , t ng c ng đào t o nhân viên và c ng c th ng hi u Tính thi u n đ nh c a d ch v thông tin di đ ng c ng có ngh a là m t s khách hàng có th gây nh h ng đ n ch t l ng d ch v cung c p cho m t s khách hàng khác T i b t k th i đi m nào, dung l ng c a h th ng làm cho
nh ng ng i s d ng d ch v ph thu c vào m c đ s d ng c a nh ng ng i dùng khác Nhà cung c p d ch v không th làm gì nhi u đ kh ng ch bi n
đ ng v m c đ s d ng trong h th ng Các nhà cung c p d ch v thông tin di
đ ng không quy t đ nh đ c khi nào thì khách hàng s d ng d ch v nhi u
m t th i đi m nên h có th cung c p d ch v ch t l ng t t cho m t s khách hàng nh ng có khi ch t l ng d ch v cho m t s khách hàng khác l i r t t i Bên c nh đó, quá trình truy n đ a tin t c là quá trình di n ra t hai phía (ng i
g i tin và ng i nh n tin) i m đ u và đi m cu i c a m t quá trình truy n
đ a tin t c có th các xã, huy n, t nh khác nhau ho c các qu c gia khác nhau, tr i dài trên m t ph n không gian r ng l n, khác v i các ngành khác là quá trình s n xu t th ng gi i h n trong m t ph m vi nh t đ nh Thêm vào đó,
đ th c hi n m t đ n v s n ph m c n có nhi u ng i, nhi u tr m trung chuy n, th m chí là nhi u nhà cung c p d ch v cùng tham gia và có khi là s
d ng nhi u lo i ph ng ti n, thi t b thông tin khác nhau
Chính đ c đi m v tính dây chuy n trong quá trình s n xu t kinh doanh d ch
v này d d n đ n tính không đ ng nh t, thi u n đ nh trong ch t l ng d ch
v Do v y, đ đ m b o ch t l ng d ch v , c n ph i có quy đ nh th ng nh t
và k lu t cao v nghi p v cung c p d ch v , b o d ng thi t b , đ m b o k thu t m ng l i và s ph i h p, g n bó trong ho t đ ng c a các nhà cung c p không ch trong n c mà c các nhà cung c p d ch v trên th gi i
Trang 26Ngoài ra, có th có nhi u nhà cung c p d ch v cùng tham gia vào quá trình cung c p m t d ch v hoàn ch nh, trong khi đó vi c thanh toán c c ch di n ra
m t n i, th ng là n i xu t phát tin t c chi u đi, t c là thuê bao ch g i Do
đó, trong ngành này xu t hi n hai khái ni m c c chi u đi và c c chi u đ n
và bên c nh đó là nh ng quy đ nh v t l n chia c c thu đ c gi a các nhà cung c p d ch v (đ i v i các d ch v liên m ng – d ch v có s tham gia c a nhi u h n m t nhà cung c p d ch v )
- L u l ng không đ ng đ u theo không gian và th i gian:
L u l ng c a d ch v thông tin di đ ng là l ng tin t c đ c yêu c u ph c v trong m t kho ng th i gian nh t đ nh Nó ch phát sinh khi có yêu c u c a khách hàng nên không th l u tr đ c Trong khi đó, nhu c u v truy n đ a tin t c r t đa d ng, nó xu t hi n không đ ng đ u theo không gian và th i gian Nhu c u v truy n đ a tin t c có th xu t hi n b t c n i nào trên trái đ t, đâu có con ng i thì đó có nhu c u v thông tin Do v y c n ph i xây d ng
m ng l i ph c v trên t t c các mi n c a đ t n c, b trí m ng l i h p lý
th ng nh t v k thu t, nghi p v đ m ng l i qu c gia có th hòa nh p vào
m ng l i qu c t Nhu c u truy n đ a tin t c ph thu c nhi u vào tình hình phát tri n kinh t , chính tr , v n hóa, xã h i c a m i đ a ph ng
Nhu c u v truy n đ a tin t c xu t hi n không đ ng đ u theo các gi trong ngày đêm, theo các ngày trong tu n, theo các tháng trong n m… Th ng nhu
c u v truy n đ a tin t c ph thu c vào nh p đ sinh ho t c a xã h i và thay
đ i m t cách có h th ng Vào nh ng gi ban ngày, gi làm vi c c a các c quan, doanh nghi p, vào các k báo cáo, các ngày l t t… thì l ng nhu c u
l n và có r t ít cu c g i vào ban đêm Ch ng h n, khu v c kinh doanh, đ nh
l u l ng (gi cao đi m) xu t hi n trong ngày, còn khu v c dân c thì đ nh
l u l ng xu t hi n vào chi u t i Ta có th th y rõ đi u này qua bi u đ sau:
V i đ c đi m này, v n đ đ t ra v i nhà cung c p d ch v là v n ph i t n chi phí đ đ u t m ng l i đáp ng nh ng lúc t i cao nh t, b t k khi nào h
Trang 27th ng c ng ph i s n sàng đ đáp ng l ng t i đ nh, còn nh ng lúc t i th p thì
m ng l i s tr nên lãng phí đáp ng đ c dung l ng t i cao nh t không
ph i là đi u d dàng vì v n đ u t ban đ u s r t l n, chi phí s t ng lên đáng
k Vì v y, khi t ch c m ng l i d ch v c n ph i đ m b o s cân đ i gi a nhu c u và kh n ng trong hi n t i c ng nh trong t ng lai
HÌNH 1.2 : L U L NG CÁC CU C G I
C A M T T NG ÀI PH C V TRONG NGÀY
Do nh ng đ c đi m trên mà d ch v thông tin di đ ng có nh ng đòi h i chuyên bi t, khó kh n, kh t khe h n so v i các s n ph m v t ch t bình th ng khác Nó đòi h i nhà cung c p d ch v ph i không ng ng n l c m i có th đ m b o đ c ch t
l ng, đáp ng đ c nhu c u c a khách hàng ngày càng cao
1.2.2 Các y u t c u thành d ch v thông tin di đ ng
C ng nh các d ch v khác, d ch v thông tin di đ ng bao g m 02 thành ph n: thành ph n d ch v c t lõi và thành ph n d ch v bao quanh.[3]
- Thành ph n d ch v c t lõi: d ch v tho i Thành ph n này nh m đáp ng nhu
c u v thông tin liên l c di đ ng m i lúc, m i n i c a khách hàng cung c p
dch v th a mãn đ c nhu c u này, doanh nghi p c n ph i có vùng ph sóng
r ng, ch t l ng m ng l i t t, h th ng các lo i hình d ch v đa d ng phù h p
v i nhu c u s d ng c a khách hàng và chính sách giá c c h p lý
- Thành ph n d ch v bao quanh: các d ch v GTGT ngoài d ch v tho i, các
dch v bán hàng tr c ti p và thu c c t i nhà, các trung tâm h tr tr l i
Trang 28khách hàng, các ch ng trình khuy n mãi h p d n, các d ch v h u mãi đa
d ng… Các d ch v này càng đa d ng và ch t l ng càng cao s càng làm t ng thêm ti n ích cho khách hàng, th a mãn t t h n nhu c u c a khách hàng v
dch v cung c p t t thành ph n d ch v này, doanh nghi p c n có m t h
th ng các d ch v GTGT đa d ng, các ch ng trình ch m sóc khách hàng phong phú, kênh phân ph i r ng kh p thu n ti n, n ng l c ph c v khách hàng
c a các đi m giao d ch và t ng đài h tr tr l i khách hàng, nhân viên v ng nghi p v và gi i giao ti p…
1.3.1 Khái ni m v khách hàng
Tr c khi tìm hi u v khái ni m ch m sóc khách hàng, chúng ta c n tìm hi u qua v khái ni m khách hàng Có th nói, khái ni m này đã quá quen thu c, tuy nhiên, r t nhi u ng i v n ngh m t cách thi u sót r ng khách hàng là nh ng ng i mua hàng
và ch các doanh nghi p ho t đ ng kinh doanh th c s m i có khách hàng Th c ra, khách hàng không nh t thi t là nh ng ng i mua hàng, h có th là nhà đ u t , c quan qu n lý và c nh ng ng i làm vi c trong doanh nghi p Các t ch c phi l i nhu n c ng có khách hàng dù h không th c s bán s n ph m hay d ch v nào Nói tóm l i, m i t ch c, k c nh ng t ch c phi l i nhu n, đ u có khách hàng.[4]
Theo TCVN ISO 9000:2000/2008, khách hàng là t ch c hay cá nhân nh n m t s n
ph m ho c d ch v [3]
Theo ngh a r ng h n, khách hàng c a m t t ch c có th là
m t, hai ho c đ ng th i c ba “ng i” sau đây: ng i s d ng, ng i mua và ng i
th h ng Nói cách khác, khách hàng bao g m các đ i t ng sau:[4]
HÌNH 1.3 : CÁC I T NG KHÁCH HÀNG
Ng i s
d ng
Ng i th
h ng
Ng i mua
Trang 29N u khách hàng không thích s n ph m hay d ch v c a doanh nghi p, r t đ n gi n,
h s ch n s n ph m hay d ch v c a m t doanh nghi p khác Nh ng khách hàng không ch có quy n l a ch n, h còn có s c m nh – s c mua N u s khách hàng làm nh v y đ l n, h có đ s c m nh đ gây thi t h i và th m chí lo i b nh ng doanh nghi p có s n ph m không đ c th tr ng ch p nh n
Do đó, doanh nghi p c ng ph i l ng nghe c n th n nh ng “thông đi p” mà khách hàng g i đ n thông qua s l a ch n c a h Khi khách hàng mua s n ph m c a m t
đ i th c nh tranh có ngh a là h đang g i cho doanh nghi p m t thông đi p: h
ch a hài lòng v i hàng hóa, d ch v mà doanh nghi p cung c p, doanh nghi p c n
ph i c g ng h n Chính vì v y, nhi u chuyên gia cho r ng t t c m i doanh nghi p
đ u kinh doanh gi ng nhau, đó là bán cho khách hàng s hài lòng
1.3.2 Khái ni m v ch m sóc khách hàng
Ng i ta th ng ngh , ch m sóc khách hàng ngh a là l ch s và thân thi n khi ti p xúc v i khách hàng và ch nh ng nhân viên có ti p xúc tr c ti p v i khách hàng
Trang 30m i c n quan tâm đ n vi c ch m sóc khách hàng Ti p xúc v i khách hàng là m t
ph n trong vi c ch m sóc khách hàng nh ng v n đ quan tâm hàng đ u c a khách hàng không ph i ch là đ c ti p đón m t cách l ch s Khách hàng mu n d ch v
c t lõi trong ho t đ ng kinh doanh c a doanh nghi p th c s đáp ng nh ng nhu
c u c a h và h luôn mong đ i d ch v h u mãi sau bán hàng th c s ti n l i.[4]
Doanh nghi p c n t p trung vào y u t c m nh n c a khách hàng v d ch v mà h
đ c cung c p, khách hàng ch mu n c m th y m i vi c di n ra suôn s Sau khi giao dch v i nhân viên trong doanh nghi p, khách hàng mu n c m nh n th y m t
đi u gì đó t t đ p h n so v i nh ng gì h có tr c đây N u doanh nghi p có th t o
ra đ c c m giác đó, doanh nghi p đang đi đúng h ng trên con đ ng đem l i cho khách hàng nh ng gì h th c s mong mu n
Theo ngha t ng quát nh t, ch m sóc khách hàng (hay d ch v khách hàng – Customer Care) là t t c nh ng gì c n thi t mà doanh nghi p ph i làm đ th a mãn nhu c u và mong đ i c a khách hàng, t c là ph c v khách hàng theo cách mà h mong mu n đ c ph c v và làm nh ng vi c c n thi t đ gi các khách hàng mình đang có.[8] Ch m sóc khách hàng là m t ph n quan tr ng c a marketing, đóng vai trò quan tr ng trong vi c b o đ m s thành công c a b t c doanh nghi p nào Vi c
ch m sóc khách hàng ph i đ c th c hi n toàn di n trên m i khía c nh c a s n
ph m và d ch v cung c p cho khách hàng N u ch chú tr ng vào s n ph m thì vi c
ch m sóc khách hàng s không có hi u qu [4]
Tuy nhiên, có s khác nhau gi a ch m sóc khách hàng và các ho t đ ng marketing Marketing là nh n ra và th a mãn các nhu c u c a khách hàng theo m t cách nào đó
đ đáp ng đ c nhu c u c a doanh nghi p nh nhu c u t o ra l i nhu n t ng
tr ng hay đ t n t i trong m t môi tr ng c nh tranh lành m nh… Marketing bao
g m t t c m i ho t đ ng, t thi t k s n ph m đ n cách phân ph i chúng Nó liên quan đ n c vi c thu hút khách hàng m i và duy trì khách hàng đang có Ch m sóc khách hàng là m t ho t đ ng marketing nh m duy trì khách hàng đang có, đ ng th i
ch m sóc khách hàng c ng h tr cho các ho t đ ng marketing khác.[4]
Trang 31“Th khách hàng thân thi t” hay “Th u đãi” c a các siêu th là m t ví d cho th y marketing và ch m sóc khách hàng ph i h p ch t ch v i nhau nh th nào B ng cách th ng trên t ng s ti n mua hàng, lo i th này khuy n khích khách hàng mua hàng trong cùng m t h th ng siêu th và nh đó giúp h th ng siêu th này gi
đ c khách hàng đ ng th i t ng th ph n Lo i th này c ng là m t ph n c a m t chi n l c marketing r ng h n, th giúp xây d ng các d li u marketing đ trên c
Khi doanh nghi p m t m t khách hàng, tr c tiên h s m t doanh thu và m t l i nhu n Th hai, s c trên làm m t khá nhi u th i gian c a c nhân viên l n ban giám đ c, trong khi đó th i gian c ng là ti n b c Th ba, uy tín c a doanh nghi p
gi m sút, gi m uy tín là m t vi c nghiêm tr ng đ i v i b t k doanh nghi p nào, t o
d ng uy tín thì vô cùng khó nh ng làm m t uy tín thì r t d [4]
Nghiên c u đã cho
th y r ng, m t khách hàng đ c th a mãn s nói v i trung bình 05 ng i khác, m t khách hàng không đ c th a mãn s phàn nàn v i trung bình 10 ng i ho c nhi u
h n, làm cho ti ng x u lan xa, gây nguy c m t thêm nhi u khách hàng.[3], [4]
Cùng v i quá trình phi đi u ti t các d ch v vi n thông, mà d ch v thông tin di
đ ng là m t trong s đó, ng i tiêu dùng gi đây đã có nhi u c h i h n trong vi c
l a ch n nhà cung c p Khi l a ch n m t d ch v m i hay duy trì m t d ch v hi n
t i, ng i tiêu dùng c n ph i tính đ n ba y u t m u ch t: ch t l ng d ch v , giá
dch v và d ch v khách hàng c a nhà cung c p d ch v Hai y u t đ u tiên t ng
đ i khách quan và th ng d ki m soát Nh bi u đ sau đây cho th y, vi c không
th a mãn đ i v i d ch v ch m sóc khách hàng c a nhà cung c p là y u t m u ch t quan tr ng nh t khi khách hàng quy t đ nh thay đ i nhà cung c p d ch v [19]
Trang 3214%
18%
Không th a mãn v i d ch v khách hàng Không th a mãn v i d ch v
Các nguyên nhân khác
HÌNH 1.4 : CÁC LÝ DO THAY I NHÀ CUNG C P D CH V
1.3.3 Ba tr c t c b n c a v n đ th a mãn khách hàng
Trong th i đ i ngày nay, s th a mãn khách hàng là th c đo có ý ngh a nh t đ i
v i các ho t đ ng kinh t vì s n l ng s n xu t hay tiêu th không còn là nh ng thành ph n quan tr ng cho vi c phân tích kinh doanh i u quan tr ng n m vi c
nh n ra đ c làm sao th a mãn khách hàng m t cách hi u qu và kinh t Nhi u nghiên c u ch ra r ng có m i quan h cùng chi u và ch t ch gi a s th a mãn khách hàng và tình hình tài chính dài h n c a các doanh nghi p S th a mãn c a khách hàng là ti n đ cho vi c gi chân khách hàng, khi n cho khách hàng mu n mua l i, s d ng l i d ch v , đ a đ n lòng trung thành c a khách hàng V i s c nh tranh kh c li t trong th tr ng, l i th c nh tr nh u vi t s n m trong tay nh ng doanh nghi p cung c p d ch v ch t l ng và mang l i cho khách hàng s th a mãn
Do đó, không còn nghi ng gì v s quan tr ng c a vi c đ t ch t l ng d ch v và
Trang 33s n ph m phù h p và có giá r t r , khách hàng có th ch p nh n ch u đ ng nhi u
y u t b t ti n; n u s n ph m đ c bán r ng rãi trên th tr ng v i cùng m t m c giá, cùng m t ch t l ng d ch v thì y u t con ng i có th tr nên r t quan tr ng,
Trang 34khi đó, khách hàng s ch n s n ph m nào mà khi đ n mua hàng đ c chào đón
ni m n , ân c n, chu đáo… t c là khách hàng s ch n s n ph m nào có công tác
ch m sóc khách hàng t t h n.[4]
M i khách hàng, dù là cá nhân hay doanh nghi p, đ u mong mu n h n c t hàng hóa ho c d ch v h mua là chúng ph i hoàn toàn đáng tin c y i u này có ngh a là trong m t ch ng trình ch m sóc khách hàng, y u t s n ph m th ng ph i đ c
đ t lên hàng đ u và ti p theo m i là nh ng y u t còn l i T t c nh ng n c i thân thi n và nh ng l i chào m i l ch s không th bù đ p cho nh ng s n ph m không đáng tin c y hay nh ng d ch v không đ t tiêu chu n Bên c nh y u t s n ph m, khách hàng còn mu n đ c ph c v m t cách đúng m c, linh ho t và nhi t tình, theo t ng hoàn c nh v i m c giá th a thu n và đi u ki n giao d ch
M t v n đ đ c đ t ra là: doanh nghi p nên th a mãn khách hàng m c đ nào?[4]
- Có nên cung c p cho khách hàng ít h n mong đ i c a h n u doanh nghi p có
c h i làm đ c đi u đó mà không b r c r i gì? Ch m sóc khách hàng đòi h i
ti n b c và s c l c N u ch t l ng c a s n ph m ho c d ch v mà doanh nghi p cung c p suy gi m, doanh nghi p s g p r c r i s m dù doanh nghi p không ph i lo l ng nhi u v v n đ c nh tranh Các khách hàng không đ c
th a mãn s luôn tìm đ n ch khác ngay khi h có th
- Có nên ch cung c p cho khách hàng đúng nh h mong đ i hay là nên cung
c p nhi u h n mong đ i c a h ? Thông th ng, doanh nghi p s đ c l i khi
cung c p cho khách hàng nhi u h n m t chút so v i mong đ i c a h , đ c bi t
là khi đi u đó thu c y u t con ng i b i vì nó không làm t ng chi phí ho c
ch làm t ng chi phí thêm m t chút Làm nh v y t o nên n t ng r t t t cho khách hàng và do đó doanh nghi p có th gi đ c h Th ng thì doanh nghi p ch ng đ c l i gì n u doanh nghi p cung c p cho khách hàng nhi u
h n đáng k so v i mong đ i c a h , nh ng đôi khi doanh nghi p v n ph i
th c hi n đi u đó Ngoài ra, trong tình hu ng đ i th c nh tranh c i ti n s n
ph m, d ch v cung c p cho khách hàng, doanh nghi p không th đ cho h
Trang 35qua m t nên doanh nghi p c n ph i ngh đ n vi c cung c p cho khách hàng nhi u h n đáng k so v i m c mà tr c đây h v n mong đ i
1.3.4 Vai trò c a ch m sóc khách hàng trong phát huy l i th c nh tranh
Nh đã trình bày trên, ch m sóc khách hàng đã và đang tr thành l nh v c quan
tr ng nh t đ các doanh nghi p xây d ng l i th c nh tranh c a mình Công tác
ch m sóc khách hàng ch có th đ c công nh n là t t n u nó g n li n v i m t s n
ph m ch t l ng hay m t d ch v t t Tuy nhiên, ch m sóc khách hàng không ch bao g m vi c đáp ng các nhu c u liên quan đ n vi c s d ng s n ph m, d ch v ,
mà còn bao g m c vi c đáp ng nh ng nhu c u ch a rõ ràng c a khách hàng Vi c đáp ng đòi h i ph i t t h n, nhi u h n đ i th c nh tranh có th làm và ph i v t qua mong đ i c a chính khách hàng đ bi n khách hàng thành “ng i hâm m ”, thành “tài s n” c a doanh nghi p.[4]
doanh nghi p t n t i và phát tri n, doanh nghi p c n ph i xây d ng m t môi
tr ng kinh doanh th c s chú tr ng cung c p các d ch v t t nh t cho khách hàng
ây là cách t t nh t đ t ng c ng l i th c nh tranh c a doanh nghi p C nh tranh
hi n nay không ch là c nh tranh v s n ph m mà doanh nghi p làm ra t i nhà máy
c a mình mà v c d ch v góp ph n làm cho s n ph m hoàn ch nh M t trong
nh ng d ch v đó t c là làm t t công tác ch m sóc khách hàng.[4]
N u theo Philip Kotler, marketing là khoa h c và ngh thu t ki m, gi và vun tr ng
nh ng khách hàng mang l i l i nhu n thì ch m sóc khách hàng là ph n th hai –
“gi và vun tr ng khách hàng” Tr c kia, ng i ta coi vi c “ki m khách hàng” quan tr ng h n nh ng ngày nay thì ng c l i, “gi và vun tr ng khách hàng” m i
th c s là đi u quan tr ng V trí c a ho t đ ng ch m sóc khách hàng đ i v i các
c p đ phát tri n c a khách hàng đ c mô t trong s đ sau đây:[11]
Khách hàng ti m n ng Ng i mua Thân ch Ng i ng h Ng i b o v (prospect) (purchaser) (client) (supporter) (advocate)
HÌNH 1.6: CÁC C P PHÁT TRI N KHÁCH HÀNG
Trang 36Vai trò quan tr ng c a ch m sóc khách hàng trong vi c phát huy l i th c nh tranh
c ng nh v th ngày càng t ng c a nó so v i các ho t đ ng marketing khác đ c
th hi n qua r t nhi u xu h ng, nh n đ nh nh sau:[3]
- Khách hàng ngày càng có xu h ng quy t đ nh mua s n ph m b ng c m xúc
và trái tim ch không ph i b ng kh i óc và s phân tích logic nh tr c kia
- Marketing tr c ti p đang d n nh ng ch cho marketing quan h , kinh doanh
đã không còn là vi c t i đa hóa l i nhu n cho t ng th ng v mà tr thành
vi c t i đa hóa l i nhu n trên t ng m i quan h v i khách hàng
- Th ph n là cách nhìn v phía sau, th a mãn khách hàng là cách nhìn v phía
tr c, đây là cách gián ti p ki m khách hàng m i thông qua “l i đ n t t đ p”
- Vi c gi khách hàng đang có thì d h n và hi u qu h n vi c chinh ph c khách hàng m i t 5 – 10 l n Các doanh nghi p có th chi t i 70% kinh phí
ti p th đ thu hút thêm khách hàng m i, trong khi đó 90% doanh s l i thu
đ c t nh ng khách hàng hi n có Ch vì t p trung vào vi c giành khách hàng
m i mà m i n m nhi u công ty m t t 10 – 30% khách hàng, trong khi đó n u
gi m con s này đi 5% thì l i nhu n c a công ty có th t ng lên t 25 – 85%
Nh ng đi u này đã đ c h u h t các doanh nghi p nh n ra và đang t p trung c nh tranh trên chính lnh v c ch m sóc khách hàng, làm cho công tác ch m sóc khách hàng tr nên nóng b ng và quan tr ng h n bao gi h t
c nh tranh và vi c tri n khai ch m sóc khách hàng trong th c t
Theo đó, là m t s n ph m d ch v , d ch v thông tin di đ ng c ng mang đ y đ 04
đ c tr ng c b n: tính vô hình, tính không tách r i, tính không đ ng nh t và tính
Trang 37không l u gi đ c c a s n ph m d ch v T ng t , v c u trúc, d ch v thông tin
di đ ng c ng bao g m 02 thành ph n là: d ch v c t lõi và d ch v bao quanh
V ch m sóc khách hàng, thì đây là m t ph n c a ho t đ ng marketing, là t t c
nh ng gì c n thi t mà doanh nghi p ph i làm đ th a mãn nhu c u và mong đ i c a khách hàng M c đích c a ch m sóc khách hàng là đ làm hài lòng các khách hàng đang có thông qua vi c ph c v h theo cách mà h mong mu n V i ý ngh a đó,
ch m sóc khách hàng đã và đang ngày càng tr thành l nh v c quan tr ng nh t đ các doanh nghi p xây d ng l i th c nh tranh
Doanh nghi p nên đ t m c tiêu là cung c p cho khách hàng cái mà h mong mu n,
và n u có th thì nhi u h n m t chút so v i nh ng mong đ i c a khách hàng M i khía c nh c a s n ph m d ch v mà doanh nghi p cung c p đóng m t vai trò quan
tr ng trong vi c th a mãn khách hàng d i m t trong các hình th c sau:
Trang 38CH NG 2
Trang 392.1 TÌNH HÌNH TH TR NG VÀ XU H NG PHÁT TRI N C A
D CH V THÔNG TIN DI NG VI T NAM
2.1.1 Tình hình th tr ng d ch v thông tin di đ ng Vi t Nam
Th tr ng thông tin di đ ng t i Vi t Nam b t đ u ho t đ ng t n m 1993 đ c đánh giá là phát tri n quá nóng trong m y n m tr l i đây, đ c bi t là t cu i n m
2007 đ n nay Trên th tr ng hi n đang có 08 doanh nghi p đ c c p phép ho t
đ ng trong l nh v c d ch v thông tin di đ ng theo th t là:
- T p đoàn B u chính Vi n thông Vi t Nam (VNPT), v i 02 công ty con là Công ty Thông tin Di đ ng (MobiFone) v i m ng MobiFone và Công ty D ch
v Vi n thông (VinaPhone) v i m ng VinaPhone
- Công ty C ph n D ch v B u chính Vi n thông Sài Gòn (SaiGon Postel) v i
m ng S-Fone trong liên doanh v i Công ty SK Telecom Vietnam
- Công ty Vi n thông Viettel (Viettel Telecom) v i m ng Viettel Mobile
- Công ty Thông tin Vi n thông i n l c (EVN Telecom) v i m ng E-Mobile
- Công ty C ph n Vi n thông Hà N i (Hanoi Telecom) v i m ng Vietnamobile (tr c đây là HT Mobile)
- T ng công ty Vi n thông Di đ ng Toàn c u (Gtel) v i m ng Beeline trong liên doanh v i T p đoàn Vimpelcom
- Công ty C ph n Vi n thông ông D ng (Indochina Telecom), ch a chính
th c cung c p d ch v
H u h t các m ng di đ ng t i Vi t Nam đ u s d ng công ngh GSM, ch có Fone và E-Mobile là s d ng công ngh CDMA Riêng HT Mobile tr c đây s
S-d ng công ngh CDMA nh ng sau đó đã chuy n sang GSM và đ i tên thành Vietnamobile T n m 2009, sau khi đ c c p phép, đa s các m ng di đ ng đã l n
l t nâng c p h th ng đ tri n khai cung c p d ch v trên n n công ngh 3G Theo th ng kê c a B Thông tin và Truy n thông, đ n cu i tháng 04/2010, c n c
có kho ng 123,9 tri u thuê bao di đ ng, trong đó, h n 90% là thuê bao di đ ng tr
Trang 40tr c V i dân s Vi t Nam vào kho ng 85,7 tri u ng i n m 2009 thì có th th y
t l ng i dân Vi t Nam dùng đi n tho i di đ ng đã đ t m c cao Tuy nhiên, trong s đó, l ng thuê bao o là r t l n và c ng phân b không đ ng đ u gi a khu
v c thành th và nông thôn ây là h u qu c a quá trình c nh tranh gay g t gi a các m ng di đ ng b ng các cu c ch y đua gi m giá c c và khuy n mãi t
1.2 1.9 2.7 4.5 8.7
16 28.4 66.3 104.9
0 20 40 60 80 100 120
m ng này D n đ u th tr ng là Viettel Mobile v i 37% th ph n, đ ng th hai là MobiFone v i 35% th ph n, ti p theo là VinaPhone v i 21% th ph n, S-Fone v i 4% th ph n và EVN, Vietnamobile, Beeline chia nhau trong 3% th ph n còn l i
HÌNH 2.2: TH PH N V THUÊ BAO C A CÁC NHÀ CUNG C P D CH V TRÊN TH TR NG THÔNG TIN DI NG VI T NAM HI N NAY
(Ngu n: Báo cáo nghiên c u th tr ng tháng 06/2010 c a MobiFone)