Hoàn thiện quy trình kiểm toán nội bộ tại các daonh nghiệp kinh doanh bảo hiểm nhân thọ Việt Nam

tài là trung th c.. Trân tr ng,... các giao d ch tài chính... Các quy đ nh pháp lý khác... KTVNB nhân viên nào trong DN mà h đang làm vi c.

LÊ ÌNH PH NG UYÊN

HOÀN THI N QUY TRÌNH KI M TOÁN N I B

T I CÁC DOANH NGHI P KINH DOANH

“HOÀN THI N QUY TRÌNH KI M TOÁN N I B T I CÁC DOANH NGHI P KINH DOANH B O HI M NHÂN TH T I

M C L C

PH N M U 6U

Ch ng 1: T NG QUAN V KI M TOÁN N I B VÀ KI M TOÁN N I B

T I CÁC DOANH NGHI P KINH DOANH B O HI M NHÂN TH 9

1.1 T NG QUAN V KI M TOÁN N I B 9

1.1.1 L ch s ra đ i và phát tri n 9

1.1.2 nh ngh a KTNB 14

1.1.3 B n ch t c a KTNB 15

1.1.4 Vai trò và d ch v c a KTNB 16

1.1.5 Các tiêu chu n hành ngh KTNB 19

1.1.6 M i quan h gi a KTNB v i các b ph n khác trong doanh nghi p 21

1.1.7 H th ng chu n m c KTNB theo IIA 23

1.1.8 Quy trình th c hi n d ch v đ m b o 24

1.1.9 Ph ng pháp ki m toán 29

1.2 T NG QUAN V DOANH NGHI P BHNT VÀ C I M KTNB TRONG DOANH NGHI P BHNT 31

1.2.1 T ng quan v doanh nghi p BHNT 31

1.2.2 c đi m KTNB trong doanh nghi p BHNT 33

1.3 KINH NGHI M T CH C KTNB T I TRUNG QU C VÀ CHÂU ÂU 34

1.3.1 Trung Qu c 34

1.3.2 Châu Âu 36

1.4 BÀI H C KINH NGHI M CHO VI T NAM 37

1.4.1 V ch c n ng 37

1.4.2 V tiêu chu n 37

1.4.3 V h th ng chu n m c ki m toán 38

1.4.4 Các quy đ nh pháp lý 38

Ch ng 2: TH C TR NG KI M TOÁN N I B T I CÁC DOANH NGHI P 39

KINH DOANH B O HI M NHÂN TH T I VI T NAM 39

2.1 L CH S PHÁT TRI N C A KTNB T I VI T NAM 39

2.2 CÁC QUY NH PHÁP LÝ LIÊN QUAN: 42

2.3 C I M C A HO T NG KINH DOANH BHNT NH H NG N VI C T CH C TH C HI N KTNB 43

2.4 TH C TR NG VI C T CH C KTNB T I M T S DN KINH DOANH BHNT T I VI T NAM 45

2.5 ÁNH GIÁ CHUNG V TH C TR NG KTNB T I CÁC DN KINH DOANH BHNT T I VI T NAM 48

Ch ng 3: PH NG H NG VÀ GI I PHÁP HOÀN THI N QUY TRÌNH KI M TOÁN N I B T I CÁC DN KINH DOANH BHNT T I VI T NAM 57

3.1 PH NG H NG HOÀN THI N 57

3.1.1 H i nh p qu c t 57

3.1.2 Phù h p đ c đi m, đi u ki n Vi t Nam 58

3.1.3 KTNB ph i giúp nâng cao giá tr t ng thêm cho DN 59

3.2 GI I PHÁP HOÀN THI N 60

3.2.1 Hoàn thi n môi tr ng pháp lý 60

3.2.2 Hình thành t ch c ngh nghi p 63

3.2.3 Xác l p tiêu chu n, ch c n ng c a KTNB và KTVNB 65

3.2.4 Xây d ng h th ng CMKTNB 66

3.3 HOÀN THI N KTNB T I CÁC DN KINH DOANH BHNT 67

3.3.1 Ch c n ng 67

3.3.2 Quy trình, ph ng pháp ki m toán 68

3.4 CÁC BI N PHÁP GIÚP TH C HI N GI I PHÁP HOÀN THI N QUY TRÌNH KTNB T I CÁC DN BHNT 74

3.4.1 i v i các c quan Nhà n c 74

3.4.2 i v i Doanh nghi p B o hi m Nhân th 76

PH L C 1 79

CÁC CHU N M C KI M TOÁN N I B THEO IIA 79

PH L C 2 93

CÁC CHU N M C KI M TOÁN N I B TRUNG QU C 93

B NG CÂU H I KH O SÁT 96

DANH SÁCH CÁC CÔNG TY TI N HÀNH KH O SÁT 102

K T QU KH O SÁT 103

DANH M C TÀI LI U THAM KH O 113

HTKSNB: H th ng Ki m soát N i b

BCKT : Báo cáo Ki m toán

CM KTNB: Chu n m c Ki m toán N i b

PH N M U

1 Lý do ch n đ tài:

n i b t i các DN kinh doanh B o hi m Nhân th t i Vi t Nam” làm lu n v n cao

các gi i pháp thích h p

2 M c tiêu nghiên c u c a đ tài

- Làm rõ lý lu n liên quan đ n KTNB và KTNB trong doanh nghi p BHNT

DN kinh doanh BHNT t i Vi t Nam

L I C M N

tin b ích c a các anh / ch Ki m toán viên N i b t i các Doanh nghi p kinh doanh

đ n s đ ng viên và ng h nhi t tình c a ch ng, anh Ngô Quang Th ng

đ c m c đ nh t đ nh Do đó, có th có nh ng nh n đ nh, đánh giá ch a phù

đ c gi , nh t là các Anh / Ch làm công tác KTNB t i các DN kinh doanh BHNT đ

đ tài hoàn thi n h n và ti p t c đ c phát tri n v sau

tài là trung th c

Trân tr ng,

Ch ng 1:

T NG QUAN V KI M TOÁN N I B VÀ KI M TOÁN N I B T I CÁC

DOANH NGHI P KINH DOANH B O HI M NHÂN TH

1.1 T NG QUAN V KI M TOÁN N I B

1.1.1 L ch s ra đ i và phát tri n

d ch t vai trò truy n th ng là ki m tra v tài chính, k toán sang các ho t đ ng mang

giai đo n sau:

a Giai đo n s khai

đ i và đ c s d ng b i các nhà buôn và Chính ph vùng C n ông đ theo dõi các

xu t hi n k toán, các ch h i buôn c ng nh các Chính ph lo l ng các nhân viên và

th t n d ng l i th này''

các giao d ch mua bán hay các quá trình s n xu t Th nh ng, k toán ch tr thành m t

nh ng n m đ u c a th k 15 Các KTV, làm vi c cho Vua ho c th ng nhân, có trách nhi m phát hi n, ng n ch n hành vi tr m c p, gian l n và m t s sai ph m khác nh ghi chép không k p th i, chính xác các nghi p v Vì th , tr ng tâm công vi c KTNB

KTNB hình thành r t s m t i các qu c gia phát tri n nh Pháp, Anh, Úc, Hoa K ,

trong công vi c m c dù h đang làm vi c trong các DN và l nh v c khác nhau H cho

đ c l p đ i v i m i ho t đ ng khác c a m t doanh nghi p Vì v y, nhi u công trình

KTNB đ c xu t b n vào n m 1941 N m 1943 t p chí đ u tiên trong l nh v c này

Sau khi thành l p vào 1941, đ n n m 1947, IIA đã công b b n Tuyên b Trách nhi m

n m 1957, 1971, 1990, v.v

đ t chúng trong đúng hoàn c nh N m 1957, B n Tuyên b này đ c m r ng đáng k

đ t k t qu c a cu c thi v i b n ch đ đó là: Quy trình KTNB; K n ng KTNB; qu n

M t s ki n nâng cao t m quan tr ng c a KTNB là t i Hoa K , vào n m 1977, có s ra

đ i c a o lu t liên bang v ch ng tham nh ng n c ngoài (FCPA_Foreign Corrupt

công dân và doanh nghi p Hoa K g i ý, chào m i, h a h n ho c bi u t ng b t k các

trì m t l i ích nào đó i t ng đi u ch nh c a FCPA không ch bao g m công dân và doanh nghi p Hoa K mà còn c nh ng cá nhân l u trú có th xanh, c ng nh b t k công ty nào ho t đ ng theo lu t pháp Hoa K ho c có đ a đi m kinh doanh chính n m Hoa K

Chu n m c KTNB c a IIA ban hành đ u tiên vào n m 1978, đó là chu n m c v th c hành ngh nghi p c a KTNB

c Giai đo n phát tri n

hi u c a h th ng KSNB trong th c hi n m c tiêu và trong quan h v i nh ng chính

ph c,

đ o đ c, kh n ng t ch c, ki n th c xã h i, đánh giá gian l n, s d ng máy tính, k

các giao d ch tài chính T yêu c u c a đ o lu t này, vai trò c a KTNB ngày càng nâng cao Bên c nh các ch c n ng nêu trên, KTNB còn có vai trò quan tr ng trong vi c

ki m tra và đánh giá tính h u hi u c a HTKSNB

d Giai đo n hi n đ i

trò c a KTNB trong công cu c c i t qu n tr DN Ngày 30/7/2002 Qu c h i Hoa K ban hành Lu t Sarbanes-Oxley hay còn có tên khác là Public Company Accounting

IIA là m t trong nh ng t ch c tiên phong và có uy tín nh t trên th gi i trong vi c

đ nh h ng và đ t ra khuôn kh cho ho t đ ng KTNB IIA so n th o và ban hành các chu n m c v KTNB và liên t c c p nh t các chu n m c này nh là m t thông l t t

nh t v KTNB T t c nh ng KTVNB là thành viên c a IIA bu c ph i tuân th các chu n m c và quy đ nh v KTNB c a IIA

hi u và hi u qu các ngu n l c và hoàn thành các m c tiêu c a các ch ng trình hay

m r ng sang vi c chú tr ng vào đ tin c y c a các báo cáo này KTNB hi n đ i h ng

tính khách quan cho các c p qu n lý

Tóm l i, cùng v i ti n trình phát tri n và xu t phát t yêu c u qu n lý, KTNB có s

tính khách quan

1.1.2 nh ngh a KTNB

nh ngh a v KTNB thay đ i cùng v i s thay đ i v nh n th c, v ch c n ng c a

tri n nhanh chóng c a n n kinh t kéo theo s phát tri n c a h th ng qu n tr doanh

c u c a nhà qu n lý

đ c l p và khách quan, đ c thi t l p nh m t ng thêm giá tr và c i thi n cho các ho t

đ ng c a t ch c KTNB giúp hoàn thành m c tiêu thông qua vi c đ a ra m t cách ti p

ch c KTNB giúp hoàn thành m c tiêu thông qua

ti p c n có h th ng nh m đánh giá và c i thi n tính

h u hi u trong vi c qu n lý

r i ro, ki m soát và các quá trình qu n tr ”

1.1.3 B n ch t c a KTNB

- Quy trình qu n tr : KTVNB ph i đánh giá và đ xu t nh ng ki n ngh đ c i thi n

đ a ra các ki n ngh ho c t v n cho c p qu n lý và các bên liên quan c i thi n quy trình qu n tr c a t ch c

b D ch v c a KTNB

D ch v đ m b o

ho c m t v n đ nào đó N i dung và ph m v c a d ch v đ m b o do KTVNB xác

đ nh, thông th ng các d ch v này bao g m các ho t đ ng sau:

- Ki m toán ho t đ ng: c ng là d ch v truy n th ng c a KTNB Vi c l a ch n ph m

vi cho d ch v này, theo các ch c n ng hi n nay c a KTNB, xu t phát t quá trình đánh giá r i ro và có l u ý đ n ngu n l c h n ch s d ng cho KTNB

đánh giá ch t l ng c a KSNB i v i đ i t ng đ c ki m toán, KTV s đ a ra

h n

này c a nhà qu n lý S thành công c a d ch v này ph thu c vào s hi u bi t chính xác nh ng gì mà nhà qu n lý mu n và khi nào h mu n th c hi n nó N i dung tr ng tâm c a d ch v này là đi u tra v hành vi gian l n c a nhân viên, nh ng

D ch v t v n

Công vi c t v n c a KTVNB ngày càng tr nên quan tr ng và tr thành m t lo i d ch

đ a ra các ý ki n t v n ho c tr giúp trong vi c thi t k quy trình, hu n luy n nhân

Tuy nhiên, khi th c hi n d ch v t v n, KTVNB c n đ m b o đ c tính khách quan

đ a ra nh ng thông tin đ giúp nhà qu n lý có các quy t đ nh thích h p nh đánh giá vi c thi t k các ho t đ ng ki m soát,

- Tr giúp cho nhà qu n lý: giúp nhà qu n lý ki m tra m t ho t đ ng b t k nh m c i

lu n v tính khách quan c a KTV khi h s tham gia ki m toán cho chính b ph n

đó trong t ng lai

hi n cùng lúc nhi u lo i công vi c trong d ch v đ m b o, ho c nhi u lo i công vi c

v i nh ng công vi c thu c d ch v t v n

k ph m vi nào trong công ty KTNB giúp phát hi n nh ng y u kém c a h th ng qu n

g p ph i c t bên trong và ngoài công ty Các công ty có t ch c KTNB s làm t ng

c a doanh nghi p h có m c đ trung th c và h p lý cao, kh n ng gian l n th p và

hi u qu kinh doanh cao h n so v i các doanh nghi p không t ch c b ph n KTNB Các hình th c ki m toán khác nhau đ c s d ng đ đ t đ c nh ng m c tiêu c th

ó có th là:

- Ki m toán gian l n: cu c đi u tra gian l n xem có s chi m d ng tài s n, thay đ i

và b sót thông tin ho c th c hi n các hành vi b t h p pháp, đây đ c xem là s c tình

- Ki m toán ho t đ ng: vi c xem xét m t cách h th ng và đánh giá m t t ch c đ xác đ nh xem nó có ho t đ ng h u hi u và hi u qu hay không? s d ng ngu n l c

- Ki m toán tuân th : nh m xác đ nh xem các giao d ch có tuân theo các quy đ nh

hay không?

- Ki m toán tài chính: là vi c ki m tra k ho ch tài chính và quy trình báo cáo, vi c

- V trí c a b ph n KTNB trong t ch c ph i phù h p đ cho phép h có đ c s

đ c l p, khách quan đ hoàn thành nhi m v c a mình

- KTVNB ph i khách quan trong khi th c hi n ki m toán, th hi n qua thái đ tinh

- Ph i tuân th các quy đ nh c a chu n m c đ o đ c ngh nghi p

- Có ki n th c, k n ng và k lu t c n thi t khi th c hi n ki m toán

- Không ng ng h c t p trau d i trình đ nghi p v

- Có thái đ th n tr ng ngh nghi p đúng m c khi th c hi n ki m toán

Yêu c u v ph m vi c a KTNB:

- Ph i h p v i các nhân viên trong b ph n và KT L

ph n KTNB

1.1.6 M i quan h gi a KTNB v i các b ph n khác trong doanh nghi p

a M i Quan h v i BG , H i ng qu n tr và y ban ki m toán

h p B ph n KTNB tr c thu c tr c ti p Ban TG , h tr BG thông qua các ho t

đ ng c a mình đ giúp BG đ a ra nh ng quy t đ nh thích h p

H QT là b ph n ch u trách nhi m cu i cùng v hi u qu c a h th ng KSNB c a DN

h tr H QT th c hi n trách nhi m c a mình Khi phát hi n sai ph m nghiêm tr ng,

ho c phát hi n sai ph m c a thành viên Ban TG , KTNB có quy n báo cáo cho H QT

và UBKT

H th ng qu n tr doanh nghi p phát tri n ngày càng nhanh chóng đã kh ng đ nh trách

Chính s phát tri n này đã nêu b t vai trò quan tr ng c a KTNB trong vi c h tr

qu n tr doanh nghi p

Vai trò chính c a KTNB là h tr H QT và / ho c UBKT th c hi n trách nhi m c a mình thông qua:

- Phân tích có h th ng các chu trình ki m soát;

- Xem xét tính h u hi u c a vi c s d ng, b o v tài s n;

- Xem xét tính tuân th theo quy đ nh v t ng th và t ng v n đ c th ;

- Xem xét v hi u qu ho t đ ng và tài chính;

- Ki n ngh v tính hi u qu và h u hi u c a vi c s d ng các ngu n l c;

UBKT h n là các nhà qu n lý c p cao

d ng m t h th ng báo cáo rõ ràng cho H QT / UBKT v i m t c c u t ch c cho

H th ng báo cáo c n t o đi u ki n thu n ti n và tr c ti p đ i tho i v i Giám đ c đi u

b Quan h v i Ki m toán đ c l p

nhi m c a m i bên nh m mang l i hi u qu t t nh t cho doanh nghi p

c Quan h v i nhân viên

M t s nguyên t c c n tuân th trong m i quan h v i nhân viên:

- Không quá thân thi n v i nhân viên các b ph n khác trong công ty, không bàn v

đ i t ng ki m toán b t kì đâu, k c v i nh ng KTV cùng phòng nh ng không

tr c ti p tham gia B o m t là nguyên t c mà KTVNB bu c ph i tuân theo, k c

- Luôn duy trì tính đ c l p c a b ph n KTNB; th n tr ng, khôn khéo khi quan h

v i m i c p nhân viên c a toàn công ty

1.1.7 H th ng chu n m c KTNB theo IIA

a Các chu n m c chung

b Các chu n m c th c hành

d ng ch ng trình ho t đ ng cho KTNB hàng n m, phù h p v i m c tiêu c a t ch c;

t ch c có th g p ph i; đ n vi c thông báo nh ng k t lu n, ki n ngh và các k ho ch hành đ ng,

1.1.8 Quy trình th c hi n d ch v đ m b o

a Chu n b ki m toán

h p s giúp cho ki m toán viên xác đ nh đ c các v n đ tr ng tâm c n t p trung chú

Cu c ki m toán có thành công hay không, vi c th c hi n ki m toán có thu n l i hay

hoàn thi n

n ý gi a nh ng tài li u c a các chuyên gia ho c c a các KTV khác

- L a ch n theo h th ng

- Ti n hành tham quan đ n v đ cung c p cho các KTVNB m t ý ni m v các d ng

quy trình công vi c t i đ i t ng ki m toán đ ng th i ti n hành g p g v i các nhân

- Nghiên c u m t s tài li u có ch n l c nh s đ t ch c, các quy đ nh liên quan,

mình và qua đó làm c s tham chi u v i nh ng đánh giá HTKSNB c a đ n v / b

ph n và các th t c ki m toán KTV ti n hành

các s li u trên báo cáo b ng các d li u liên quan, … Th t c này giúp KTV

thích h p

Xem xét các v n đ v HTKSNB

- Các KTVNB mô t HTKS thông qua vi c v các l u đ , tr l i các câu h i v ki m

- Th c hi n phép th “wall throught.” đ i v i m t s các nghi p v và ho t đ ng

đó trên s sách ho c th c t đ đánh giá v quá trình th c hi n các nghi p v này

t i đ n v

- Th c hi n các th nghi m s b b ng cách l a ch n m t s nghi p v và ki m tra

nh th nào trong th c t

- Th c hi n các th t c ki m soát đ i v i h th ng thông tin đòi h i m t ph m vi

- KTVNB đánh giá s b h th ng ki m soát sau khi tìm hi u h th ng KSNB và ti n hành m t s phân tích c b n

- Th c hi n đánh giá l i r i ro t k t qu c a vi c tìm hi u, phân tích và đánh giá

đ n k t lu n, đ a ra ki n ngh và l p báo cáo ki m toán T t c s xem xét này c n

Th c hi n các th nghi m m r ng (n u c n)

và các th t c b sung KTVNB s ti n hành ki m tra ch ng t s sách, ph ng v n

ki m tra tài s n, so sánh vi c ghi chép v i th c t và các th t c khác nh m hi u bi t

X lý các phát hi n ki m toán (n u có)

KTVNB s ti n hành x lý các phát hi n trong quá trình ki m toán sau khi hoàn t t

tr ng, tiêu chu n, h u qu , nguyên nhân và ki n ngh gi i quy t th c tr ng Ki n ngh

c a KTVNB có th là gi nguyên hay c i ti n HTKSNB hi n t i,…

K t qu c a vi c th c hi n ki m toán s đ c ghi nh n và l u h s ki m toán H s

Tính đ y đ c a h s ki m toán th hi n vi c t p h p và l u tr các lo i h s ki m toán do nhóm ki m toán l p theo yêu c u c a n i b và các tài li u mà ki m toán viên

toán, các biên b n ki m toán, các b ng ch ng ki m toán và các tài li u có liên quan,…

Tính trung th c và toàn di n c a h s ki m toán th hi n vi c toàn b n i dung và

đ m b o ch t l ng ki m toán c ng nh ch t l ng h s ki m toán thì h s ki m

đo n đ u ph i đ c ghi chép và l u l i b ng v n b n; các sai sót, các v n đ không

c Báo cáo ki m toán

K t thúc vi c ki m toán, KTV s so n th o báo cáo nh m trình bày và thông tin v k t

qu ki m toán Báo cáo ki m toán có th xem nh là s n ph m c a quá trình ki m toán

Báo cáo bao g m các n i dung chính nh : m c tiêu và ph m vi ki m toán, các th t c

đ c l p và g i đ n các c p qu n lý có liên quan

lý ph i đ m b o tính kh thi

phù h p đ hoàn thi n các th t c này

d Theo dõi sau ki m toán

- Theo dõi sau ki m toán: là quá trình theo dõi vi c th c hi n các ki n ngh đã nêu

1.1.9 Ph ng pháp ki m toán

tài li u, ki m tra vi c x lý s li u, ki m ch ng,

Các ph ng pháp ki m toán có th là:

- Các th t c phân tích: là vi c phân tích s li u, thông tin, t su t qua đó nh m tìm

- Scanning: scanning là m t th t c quan sát ít t p trung vào chi ti t nh ng chú ý vào

Hi u qu c a th t c này n m ch ch t n m t m c chi phí th p đ có đ c các

d li u

đ i t ng ki m toán, và các đ i t ng đ c l p khác có liên quan đ n đ i t ng

ki m toán

đ c quan sát và trình đ , kinh nghi m c a ng i th c hi n

ki m tra tính chính xác c a s li u Hi u l c c a lo i b ng ch ng này ph thu c vào

các thông tin đ c s d ng đ tính toán KTVNB c ng ph i ki m tra tính h p lý

c a k t qu tính toán

tr ng tài s n so v i s li u ghi nh n trên s sách

1.2.1 T ng quan v doanh nghi p BHNT

đ c chia cho khách hàng khi x y ra s ki n b o hi m ho c k t thúc th i h n b o hi m

đã mua, b t k khách hàng tham gia bao lâu, n p bao nhiêu phí, mi n là khách hàng khai trung th c đ y đ khi đi n h s yêu c u b o hi m và n p phí b o hi m đ y đ , đúng h n

r i ro có th x y ra Tùy theo t ng th a thu n mà H BH có th kéo dài r t lâu, có th

đ n 99 n m, do v y th i h n ho t đ ng c a các công ty BHNT th ng r t dài Và h

toán cao Biên kh n ng thanh toán là ph n chênh l ch gi a giá tr tài s n và các

kho n n ph i tr c a doanh nghi p b o hi m Biên kh n ng thanh toán s cho bi t

hàng khi r i ro x y ra DN BH có nguy c m t kh n ng thanh toán khi biên kh n ng

vào th i h n c a H và s ti n BH ch u r i ro) Vi c m t kh n ng thanh toán gây ra

nh ng r i ro không mong mu n trong n n kinh t nói chung và kéo theo nh ng h l y

c a nó Do v y, biên kh n ng thanh toán ph i luôn đ c ki m soát trong tình tr ng t t

đ ng b o hi m, m c dù ch s h u và ng i đ c b o hi m th ng là m t Ch h p

đ ng là ng i b o đ m r ng h s là ng i trách nhi m đóng phí khi đ n đ nh k phí

gi i h n quan h huy t th ng ho c v ch ng nh m gi m r i ro tr c l i b o hi m

gi i v n đ này, h u h t các nhà kinh t đ u cho r ng, c s ch y u đ BHNT ra đ i

và phát tri n là đi u ki n kinh t xã h i phát tri n

dân, trình đ h c v n, t l t vong c a tr s sinh,

1.2.2 c đi m KTNB trong doanh nghi p BHNT

m t t tr ng khá l n trong c c u chi phí c a DN BHNT Khi mong mu n m r ng th

ph n và gia t ng l i nhu n c a DN BHNT càng cao thì vi c c nh tranh càng kh c li t

nên r i ro x y ra r t cao

- ánh giá tính đúng đ n và tuân th các quy đ nh v k toán c a công ty

và các báo cáo tr c ti p cho UBKT / H QT

và hi n nay vai trò c a KTNB trong vi c th c hi n d ch v đ m b o và d ch v t v n

th ng

1.3 KINH NGHI M T CH C KTNB T I TRUNG QU C VÀ CHÂU ÂU

thi u trong HTKSNB và c nh ng giao d ch hàng ngày c a các doanh nghi p Nh ng

t khác nhau, truy n th ng v n hóa – xã h i khác nhau nên vi c t ch c KTNB và các

Vi t Nam, ngoài nghiên c u ki m toán n i b c a Hoa k , lu n v n s ch n nghiên

c u thêm kinh nghi m t ch c KTNB t i Trung Qu c và Châu Âu S d ch n Trung

Qu c là vì Trung Qu c là qu c gia đang phát tri n và có nhi u đi m t ng đ ng v

1.3.1 Trung Qu c

qu n lý c a Chính ph (Jou, 1997)

a Ch c n ng

kinh t Ph n l n các doanh nghi p Trung Qu c đi lên t nh ng công ty gia đình do

dài mà KTNB có th mang l i cho t ch c Nói cách khác, các nhà qu n lý không tin

đ i v i vi c thành l p b ph n KTNB (Jou, 1997; Cai, 1997) n nay Trung Qu c đã

c Các quy đ nh pháp lý khác

KTNB, nh m c th hóa các nguyên t c v KTNB N m 2003, C quan Ki m toán

1.3.2 Châu Âu

a Ch c n ng

Trong giai đo n đ u, m c tiêu c a KTNB là nh m ki m tra sai sót và ng n ch n các hành vi gian l n Cùng v i s phát tri n c a n n kinh t , c c u c a các DN tr nên

bi n pháp mà Ban Giám đ c và các nhà qu n lý m i c p áp d ng đ qu n lý và ki m soát DN

b Chu n m c

b n ch t

c Các quy đ nh pháp lý khác

này trong các DN s không ch u s giám sát c a chính quy n đ a ph ng KTVNB

nhân viên nào trong DN mà h đang làm vi c Vi c tham gia các t ch c ngh nghi p

có ch c n ng làm c u n i gi a Chính ph , doanh nghi p và các c quan chuyên môn Thông qua vi c tuân th các chu n m c ki m toán, H i ki m toán N i b th c hi n

1.4 BÀI H C KINH NGHI M CHO VI T NAM

T kinh nghi m t ch c KTNB c a IIA, Trung Qu c và Châu Âu, có th rút ra nh ng bài h c kinh nghi m cho Vi t Nam nh sau:

1.4.1 V ch c n ng

trò quan tr ng trong ho t đ ng c a DN góp ph n qu n lý r i ro, ki m soát và đ xu t

KTNB ngoài các ch c n ng truy n th ng còn t p trung vào các n i dung nh :

c p;

1.4.2 V tiêu chu n

chuyên môn c n thi t Theo thông l qu c t , KTVNB c n đáp ng các yêu c u nh :

1.4.3 V h th ng chu n m c ki m toán

ti t hành vi c a KTVNB và các bên có liên quan Có th h c t p mô hình c a KTNB

th i v a ban hành h th ng các CM KTNB trên c s ý ki n t các KTVNB và các

1.4.4 Các quy đ nh pháp lý

các DN t ch c b máy KTNB và giúp nâng cao v trí pháp lý c a KTNB, c n ban

Ch ng 2:

TH C TR NG KI M TOÁN N I B T I CÁC DOANH NGHI P

KINH DOANH B O HI M NHÂN TH T I VI T NAM

2.1 L CH S PHÁT TRI N C A KTNB T I VI T NAM

nhi u DN t i VN

ki m soát

đ u t n c ngoài đã t o môi tr ng pháp lý đ thu hút v n TNN vào Vi t Nam KTNB c ng b t đ u du nh p vào VN t i các công ty có v n đ u t n c ngoài do nhu