Chiến lược phát triển của ngân hàng đầu tư và phát triển Việt Nam giai đoạn 2010-2015

Bên c nh nh ng k t qu quan tr ng nêu trên, tình hình.

TR NG I H C KINH T TP.HCM

v(w

LÊ NGUYÊN THI N

GIAI O N 2010 - 2015

LU N V N TH C S KINH T Chuyên Ngành: Qu n Tr Kinh Doanh

Mã ngành: 60.34.05

PGS.TS NGUY N QUANG THU

2010

L i cam k t

li u trong lu n v n là trung th c và có ngu n g c c th , rõ ràng Các k t qu c a

c công trình khoa h c nào N u có sai sót

pháp lu t

H c viên

Lê Nguyên Thi n

ACB : Ngân hàng TMCP Á châu

AGRIBANK : Ngân hàng Nông nghi p và phát tri n nông thôn

ATM : Máy rút ti n t đ ng

BIDV : Ngân hàng u t và phát tri n Vi t nam

INCOMBANK : Ngân hàng Công th ng

M C L C

Trang ph bìa

L i cam đoan

B ng các ch vi t t t

M c l c

Danh m c các b ng

Danh m c các hình

M U 1

CH NG 1: LÝ LU N T NG QUAN V QU N TR CHI N L C 4

1.1 Qu n tr chi n l c 4

1.2 Môi tr ng kinh doanh c a doanh nghi p 11

1.3 Qui trình xây d ng chi n l c phát tri n 13

1.4 i m h n ch c a qui trình xây d ng chi n l c phát tri n 19

Tóm t t ch ng 1 20

CH NG 2: PHÂN TÍCH MÔI TR NG KINH DOANH 22

2.l T ng quan v NH đ u t & phát tri n VN 22

2.l.l c đi m kinh doanh c a BIDV 22

2.1.2 K t qu ho t đ ng kinh doanh c a BIDV 23

2.2 Phân tích các y u t bên ngoài nh h ng đ n ho t đ ng kinh doanh c a BIDV 28

2.2.1 Các y u t tác đ ng t môi tr ng v mô 28

2.2.2 Các y u t tác đ ng t môi tr ng vi mô 35

2.2.3 Xác đ nh c h i và thách th c cho BIDV 43

2.3 Phân tích các y u t môi tr ng n i b c a BIDV 45

2.3.1 Các y u c a môi tr ng n i b 45

2.3.2 Xác đ nh đi m m nh và y u c a BIDV 51

Tóm t t ch ng 2 53

CH NG 3: XÂY D NG CHI N L C PHÁT TRI N BIDV GIAI O N 2010 N 2015 54

3.1 M c tiêu phát tri n c a BIDV đ n n m 2015 54

3.2 Xây d ng và l a ch n chi n l c phát tri n BIDV đ n 2015 55

3.2.1 C s đ xây d ng chi n l c 51

3.2.2 Hình thành các chi n l c t ma tr n SWOT 51

3.3 Gi i pháp t ng th cho chi n l c 62

3.3.1 Nâng cao n ng l c tài chính 62

3.3.2 Ngu n nhân l c 65

3.3.3 Gi i pháp v m ng l i và kênh phân ph i 66

3.3.4 Gi i pháp v công ngh 68

3.3.5 Gi i pháp hoàn thi n và phát tri n s n ph m d ch v ngân hàng 69

3.3.6 Hoàn thi n chính sách marketing 71

3.3.7 Nâng cao n ng l c qu n tr r i ro c a BIDV 73

3.4 Ki n ngh 74

3.4.1 i v i Nhà n c 74

3.4.2 i v i Ngân hàng nhà n c 75

K t lu n ch ng 3 76

K T LU N 77

DANH M C CÁC B NG

B ng 2.1 : Ngu n v n và v n huy đ ng c a BIDV t n m 2004-2009 24

B ng 2.2 : S d b o lãnh c a BIDV t n m 2004-2009 25

B ng 2.3 : Doanh s mua bán ngo i t c a BIDV giai đo n 2004-2009 26

B ng 2.4: S l ng khách hàng doanh nghi p và cá nhân 36

B ng 2.5 : Thông tin t ng h p v nh ng ngân hàng l n nh t Vi t nam 38

B ng 2.6 : T ng h p th ph n c a các NHTM giai đo n 2004-2009 39

B ng 2.7 ROA, ROE c a các ngân hàng đ n 31/12/2009 40

B ng 2.8 : M ng l i chi nhánh c p 1 c a các NHTM qu c doanh 40

B ng 2.9 : Ma tr n hình nh c nh tranh 41

B ng 2.10: Ma tr n đánh giá các y u t môi tr ng bên ngoài (EFE) 45

B ng 2.11 : M c v n c a BIDV 46

B ng 2.12: Ma tr n đánh giá các y u t n i b 52

B ng 3.1: Ma tr n SWOT 56

B ng 3.2 Ma tr n QSPM 60

DANH M C CÁC HÌNH

Hình 1.1 M i quan h gi a các ch c n ng c b n c a qu n tr chi n l c 6

Hình 1.2 Mô hình 5 áp l c c nh tranh c a M Porter 7

Hình 1.3 Mô hình qu n tr chi n l c tòan di n 10

Hình 1.4 Khung phân tích hình thành chi n l c 14

Hình 1.5 Ma tr n EFE 15

Hình 1.6 Ma tr n hình nh c nh tranh 16

Hình 1.7 Ma tr n IFE 17

Hình 1.8 S đ ma tr n SWOT 17

Hình 1.9 Ma tr n QSPM 18

Hình 2.6 : Bi u đ th ph n huy đ ng v n c a BIDV trong nhóm NHTM qu c doanh đ n 31/12/2009 39

Hình 2.7: Bi u đ th ph n tín d ng c a BIDV trong nhóm NHTM qu c doanh đ n 31/12/2009 40

M U

1 Tính c p thi t c a đ tài

H i nh p kinh t th gi i là xu th t t y u và là m t yêu c u khách quan đ i v i

b t k qu c gia nào trong quá trình phát tri n Trong l nh v c ngân hàng, có th

l i kinh doanh r ng kh p c n c, nh ng các NHTMCP v i m c tiêu và chi n

l c kinh doanh rõ ràng c ng v i ch t l ng ph c v khách hàng r t t t đã t ng

b c nâng cao n ng l c c nh tranh c a mình trên th tr ng tài chính

Trong khi đó, m c dù BIDV c ng có nh ng chi n l c riêng c a mình nh ng các chi n l c này ch a mang tính khách quan và ch a đ c áp d ng đ ng b t t

c b ph n Do đó BIDV ph i xây d ng chi n l c kinh doanh nh th nào trong

nh ng n m t i, m t giai đo n s c c k khó kh n c a các ngân hàng Vi t nam Trong b i c nh nh v y, thi t ngh vi c nghiên c u đ tài "Chi n l c phát tri n c a Ngân Hàng u T và Phát Tri n Vi t Nam giai đo n 2010 - 2015 " là h t s c c n thi t, góp ph n gi i quy t nh ng v n đ nêu trên

2 M c đích c a đ tài

• Nghiên c u và h th ng hóa nh ng lý lu n c b n v chi n l c, làm

c s xây d ng chi n l c cho BIDV

• Phân tích đánh giá th c tr ng ho t đ ng, môi tr ng kinh doanh c a BIDV, t đó phân tích và l a ch n các ph ng án chi n l c phù h p cho s phát tri n c a BIDV trong nh ng n m t i

3 i t ng và ph m vi nghiên c u

• i t ng nghiên c u c a lu n v n: chi n l c phát tri n cho BIDV

• Ph m vi nghiên c u: vi c nghiên c u ch th c hi n cho h th ng BIDV

4 Ph ng pháp th c hi n

- Ph ng pháp thu th p s li u th c p: S li u c a lu n v n đ c trích và t ng

h p t niên giám th ng kê, s li u báo cáo t website c a NHNN, báo cáo th ng niên c a các ngân hàng Ngoài ra lu n v n còn s d ng m t s tài li u tham kh o, sách báo, t p chí và các tài li u gi ng d y chuyên ngành

- Ph ng pháp so sánh, ph ng pháp t ng h p, ph ng pháp chuyên gia: Trong quá trình phân tích, h c viên s d ng ph ng pháp so sánh và t ng h p các s li u

c a BIDV trong quá kh và hi n t i, c ng nh so sánh các ch tiêu, s li u k t qu

ho t đ ng kinh doanh gi a BIDV v i m t s NHTM khác; đ ng th i tham kh o ý

ki n c a các chuyên gia BIDV v vi c đánh giá các đi m s trong quá trình phân tích các ma tr n

• Ch ng 3: Chi n l c phát tri n c a Ngân Hàng u T Phát Tri n

Vi t Nam giai đo n 2010 đ n n m 2015

• K t lu n

CH NG 1

1.1 QU N TR CHI N L C

1.1.1 Khái ni m

Qu n tr chi n l c là m t quá trình s p x p linh ho t các chi n l c, tình hình

ho t đ ng và k t qu kinh doanh, nó bao g m nhân l c, lãnh đ o, k thu t và c

nh ng thách th c trong môi tr ng kinh doanh Nh m t ph n trong ý t ng chi n

l c v phát tri n ho t đ ng kinh doanh, các doanh nghi p ph i v ch ra m t ph ng

h ng c th , tuy nhiên nh ng tác đ ng ti p đó v m t chính sách (nh doanh nghi p có m c tiêu ho t đ ng m i) ho c tác đ ng v m t kinh doanh (nh nhu c u

v d ch v t ng cao) s làm ph ng h ng ho t đ ng c a doanh nghi p thay đ i theo chi u khác i u này c ng hàm ý c trách nhi m gi i trình c a doanh nghi p khi quy t đ nh xem nên có nh ng hành đ ng đi u ch nh đ đi đúng h ng đã đ nh hay đi theo m t h ng m i T ng t nh v y, nó c ng liên quan đ n cách đi u hành doanh nghi p n u các m i quan h v i các đ i tác thay đ i

Chi n l c có th coi là t p h p nh ng quy t đ nh và hành đ ng h ng m c tiêu

đ các n ng l c và ngu n l c c a t ch c đáp ng đ c nh ng c h i và thách th c

t bên ngoài Vì v y, tr c h t, chi n l c liên quan t i các m c tiêu c a doanh nghi p Th đ n, chi n l c doanh nghi p bao g m không ch nh ng gì doanh nghi p mu n th c hi n, mà còn là cách th c th c hi n nh ng vi c đó là m t lo t các hành đ ng và quy t đ nh có liên quan ch t ch v i nhau và l a ch n ph ng pháp

ph i h p nh ng hành đ ng và quy t đ nh đó Chi n l c c a doanh nghi p ph i

khai thác đ c nh ng đi m m nh c b n c a mình (các ngu n l c và n ng l c) và

ph i tính đ n nh ng c h i, thách th c c a môi tr ng

Michael L.Porter, giáo s n i ti ng v chi n l c c a tr ng i h c Harvard danh ti ng, n m 1996, đã phát bi u nh ng quan ni m m i c a mình v chi n l c qua bài báo: “Chi n l c là gì?” ông cho r ng:

• Th nh t, chi n l c là s sáng t o ra v th có giá tr và đ c đáo bao

g m các ho t đ ng khác bi t

• Th hai, chi n l c là s l a ch n, đánh đ i trong c nh tranh

• Th ba, chi n l c là vi c t o ra s phù h p gi a t t c các ho t đ ng c a Công ty [21, p25]

Trên th gi i t nh ng n m 80 đ n nay, do môi tr ng kinh doanh thay đ i r t nhanh nên thu t ng chi n l c đã đ c hi u theo ngh a ngày càng r ng c a các khoa qu n tr kinh doanh các tr ng i h c và đó c ng là m t l nh v c ki n th c không th thi u đ c c a nhà qu n lý T i Vi t Nam, khái ni m chi n l c và qu n

tr chi n l c doanh nghi p ngày càng đ c quan tâm nhi u h n nh ng c ng ch là

nh ng b c s khai

Cho đ n hi n nay, có r t nhi u nh ng khái ni m khác nhau v chi n l c tùy thu c vào cách ti p c n nghiên c u khác nhau:

- Theo Fred R David: “Chi n l c là m t khoa h c ngh thu t và khoa h c thi t

l p, th c hi n và đánh giá các quy t đ nh liên quan nhi u ch c n ng cho phép m t

t ch c đ t đ c nh ng m c tiêu đ ra”

- Theo các tác gi Garry D.Smith, Danny R.Arold và Bobby R.Bizzell: “Ho ch

đ nh chi n l c là quá trình nghiên c u các môi tr ng hi n t i c ng nh t ng lai,

ho ch đ nh các m c tiêu c a t ch c; đ ra, th c hi n, ki m tra vi c th c hi n các quy t đ nh nh m đ t đ c các m c tiêu đó trong môi tr ng hi n t i c ng nh

t ng lai”

Công tác qu n tr trong doanh nghi p là quá trình l p k ho ch, t ch c ph i h p

và đi u ch nh các ho t đ ng c a các thành viên, các b ph n và các ch c n ng trong doanh nghi p nh m huy đ ng t i đa m i ngu n l c đ đ t đ c các m c tiêu đã đ t

ra c a t ch c Do đó, qu n tr chi n l c có b n ch c n ng c b n là: l p k ho ch (ho ch đ nh), t ch c, lãnh đ o (đi u khi n), ki m tra giám sát trong quá trình kinh doanh M i quan h ch t ch gi a chúng đ c th hi n trong s đ sau:

Hình 1.1: M i quan h gi a các ch c n ng c b n c a qu n tr chi n l c

Thi t l p các m c tiêu và quy t đ nh cách t t nh t đ

Gây nh h ng đ n ng i khác, cùng làm vi c h ng

t i m c tiêu c a t ch c

Ngu n: ào Duy Huân (2007)

Trong b i c nh toàn c u hóa, h i nh p kinh t qu c t các nghiên c u v chi n

l c kinh doanh ti p t c v i đ c tr ng xây d ng các qui trình chi n l c m t cách

ch t ch , khoa h c và qu n tr chi n l c kinh doanh Các công trình nghiên c u

c a M Porter ( i h c Harvard) đã ch ng t l i ích c a vi c v n d ng m t qui trình

qu n tr cho phép xác đ nh rõ ràng chi n l c kinh doanh T mô hình “5 áp l c

c nh tranh”, ông đ a ra 3 lo i chi n l c c nh tranh ch y u là: Chi phí, khác bi t hóa, và tr ng tâm hóa ng th i ông c ng đ a ra s đ phân tích r t xác đáng đ nghiên c u m t l nh v c ho t đ ng và phát tri n Khái ni m m i “chu i giá tr ” giúp các các doanh nghi p xác đ nh u th c nh tranh c a mình V i quan ni m g n ho t

đ ng ho ch đ nh chi n l c kinh doanh v i t ch c th c hi n và ki m tra, đi u

ch nh chi n l c trong m t quá trình th ng nh t th c s đã có s chuy n bi n v

ch t t k ho ch hóa sang qu n tr chi n l c Dù ti p c n theo cách nào thì b n

ch t c a qu n tr chi n l c v n là phác th o hình nh t ng lai c a doanh nghi p Theo cách hi u này, thu t ng ” Qu n tr chi n l c” đ c dùng theo 3 ý ngh a ph

Nguy c do các s n

ph m d ch v thay

th m i

1.1.2 Phân lo i chi n l c

C n c vào ph m vi c a chi n l c, ng i ta chia chi n l c làm hai lo i:

Chi n l c chung hay còn g i là chi n l c t ng quát, th ng đ c p t i nh ng

v n đ quan tr ng nh t và có ý ngh a lâu dài đ i v i doanh nghi p Chi n l c chung quy t đ nh nh ng v n đ s ng còn c a doanh nghi p

Chi n l c b ph n: g m các chi n l c ch c n ng nh : Chi n l c s n ph m; Chi n l c Marketing; Chi n l c tài chính; Chi n l c phát tri n ngu n nhân

l c;…

Chi n l c chung và chi n l c b ph n liên k t nhau thành m t chi n

l c c th : Không th coi là m t chi n l c kinh doanh n u ch có m t chi n l c chung mà không có chi n l c b ph n đ c th hi n b ng các m c tiêu và m i

m c tiêu l i đ c th hi n b ng m t s ch tiêu nh t đ nh [4, p 36]

1.1.3 Nh ng l i ích và h n ch c a qu n tr chi n l c đ i v i doanh nghi p

V lý thuy t c ng nh th c ti n cho th y, trong xu th toàn c u hóa và h i nh p kinh t qu c t vi c xây d ng và th c hi n chi n l c s mang l i các l i ích cho doanh nghi p nh sau:

Giúp doanh nghi p th y rõ h ng đi (l trình) c a mình trong t ng lai đ qu n

tr gia xem xét và quy t đ nh doanh nghi p đi theo h ng nào và khi nào thì đ t t i

m t m c tiêu c th nh t đ nh

Giúp doanh nghi p có th phân tích, đánh giá, d báo, nh n d ng đ c các c

h i – nguy c có th x y ra trong t ng lai đ i v i ho t đ ng c a mình, nh n d ng

đ c đi m m nh – đi m y u c a doanh nghi p Phân tích s k t h p gi a các c h i – nguy c và đi m m nh – đi m y u có th giúp doanh nghi p t n d ng c h i, phòng tránh và gi m các tác đ ng c a nguy c , có th đ a các quy t đ nh phù h p

đ đ i phó v i s bi n đ ng c a môi tr ng kinh doanh

Qu n tr chi n l c c ng có nh ng h n ch nh t đ nh ó là: Doanh nghi p m t nhi u th i gian, công s c, ti n b c chi phí cho vi c xây d ng chi n l c; Chi n l c

là t p h p nh ng d báo cho t ng lai dài h n, nh ng đ c thi t l p trong hi n t i

nên gi i h n sai sót trong vi c d báo môi tr ng đôi khi là r t l n và trong tr ng

h p đó chi n l c đã xây d ng tr thành vô ích, ngay c khi chi n l c l c đ c xây d ng phù h p v i th c ti n nh ng n u vi c t ch c th c hi n không t t thì chi n l c c ng th t b i

M c dù có nh ng h n ch nêu trên, nh ng n u bi t kh c ph c nh ng nh c

đi m và bi t v n d ng t t m t tích c c thì chi n l c s mang l i cho doanh nghi p nhi u c h i thành công h n Vì v y, chi n l c kinh doanh là m t công c h u ích

c a doanh nghi p

1.1.4 Các giai đo n c a qu n tr chi n l c

Theo quan đi m qu n tr h c, m t chi n l c kinh doanh có hai nhi m v quan

tr ng và hai nhi m v đó có liên quan m t thi t v i nhau là vi c xây d ng chi n

l c và th c hi n chi n l c Hai nhi m v này đ c c th hóa qua ba giai đo n

t o thành m t chu trình khép kín v i tên g i: Mô hình qu n tr chi n l c toàn di n (Hình 1.1)

• Giai đo n xây d ng và phân tích chi n l c: là quá trình phân tích

hi n tr ng, d báo, ch n l a và xây d ng nh ng chi n l c phù h p

• Giai đo n th c hi n chi n l c: là quá trình tri n khai nh ng m c tiêu chi n l c vào ho t đ ng c a doanh nghi p ây là giai đo n khó kh n và ph c

t p nh t đòi h i nhà qu n tr doanh nghi p ph i có b n l nh, kinh nghi m, và ngh thu t qu n tr cao

• Giai đo n ki m tra đánh giá chi n l c: là quá trình đánh giá và ki m sóat k t qu , tìm ki m các gi i pháp đ v n d ng, thích nghi đ đi u ch nh chi n

l c cho phù h p v i môi tr ng [4, p 45]

Hình 1.3: Mô hình qu n tr chi n l c toàn di n

Thi t l p nh ng m c tiêu ng n h n

l c

o l ng

và đánh giá k t qu

Chú thích: (1) Giai đo n xây d ng và phân tích chi n l c; (2) Giai đo n th c

hi n chi n l c;(3) Giai đo n ki m tra, đánh giá chi n l c

Ngu n: Nguy n Th Liên Di p (2006)

1.2 MÔI TR NG KINH DOANH C A DOANH NGHI P

Danh t môi tr ng (Environment) là đ ch các đ nh ch hay l c l ng bên ngoài nh ng l i có nh h ng đ n k t qu SXKD c a doanh nghi p [4] Môi

tr ng c a doanh nghi p có th chia làm hai m c đ : Môi tr ng v mô (Hay còn

g i là Môi tr ng t ng quát); Môi tr ng vi mô (Hay còn g i là Môi tr ng ngành)

M t quan đi m khác v môi tr ng kinh doanh (v i ý ngh a là l y doanh nghi p

là ch th nghiên c u) thì môi tr ng kinh doanh có th đ c xem xét d i hai góc

đ : Môi tr ng bên ngoài (g m có môi tr ng v mô,vi mô); và môi tr ng bên trong (n i b ) doanh nghi p

Môi tr ng kinh doanh là s v n đ ng t ng h p, t ng tác l n nhau gi a các

y u t và l c l ng bên trong - bên ngoài h th ng nh ng l i có nh h ng tr c

ti p, hay gián ti p đ n k t qu SXKD c a doanh nghi p M c đích c a vi c phân tích môi tr ng kinh doanh là giúp doanh nghi p tr l i câu h i: Có nh ng y u t nào có nh h ng đ n k t qu SXKD c a doanh nghi p, và m c đ nh h ng c a

nó nh th nào đ n k t qu SXKD c a doanh nghi p? Vì v y, hai quan đi m v môi

tr ng kinh doanh trình bày trên không mâu thu n nhau, và có th b sung cho nhau

1.2.1 Môi tr ng v mô

tr l i câu h i “Có nh ng y u t v mô nào có nh h ng đ n k t qu SXKD

c a doanh nghi p?” các nhà qu n tr chi n l c c a các doanh nghi p th ng ch n các y u t ch y u sau đây c a môi tr ng v mô đ nghiên c u: Các y u t kinh t ;

y u t chính ph và chính tr ; y u t xã h i; y u t t nhiên; và y u t công ngh

Nh n đ nh v m c đ tác đ ng c a các y u t v mô đ n k t qu SXKD c a doanh nghi p ng i ta tin r ng; các y u t kinh t có nh h ng vô cùng l n; y u t chính ph và chính tr thì có nh h ng ngày càng l n; các y u t xã h i th ng thay đ i ch m đôi khi khó nh n ra [4, p 62]

Nhóm các y u t môi tr ng v mô th ng xuyên v n đ ng, thay đ i, và chúng

t o ra các c h i- nguy c trong s n xu t kinh doanh cho doanh nghi p C n l u ý là

các y u t này có tác đ ng t ng tác l n nhau (t c là chúng không đ c l p v i nhau)

1.2.2 Môi tr ng vi mô

Môi tr ng vi mô bao g m các y u t trong ngành và là y u t bên ngoài doanh nghi p, quy t đ nh tính ch t và m c đ c nh tranh c a ngành đó Có 5 y u t c b n là: Các nhà cung ng; khách hàng; đ i th c nh tranh; các đ i th m i ti m n; và các s n ph m thay th (Mô hình 5 áp l c c nh tranh c a M E Porter)[6, p 42]

Nhóm y u t này c ng th ng xuyên v n đ ng và thay đ i, và chúng c ng t o ra

c h i - nguy c trong s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p Nh ng khác v i các

y u t môi tr ng v mô, s tác đ ng c a nhóm y u t này đ n doanh nghi p mang tính đ n l , t ng tác và song ph ng h n Vì v y bên c nh kh n ng nh n bi t, d báo, thích ng, t n d ng s tác đ ng c a các y u t , doanh ngi p còn có th tác

đ ng, ph n ng ng c tr l i các ch th tác đ ng nêu trên

1.2.3 Phân tích n i b doanh nghi p

H at đ ng SXKD c a doanh nghi p là quá trình doanh nghi p huy đ ng các ngu n l c đ s n xu t (hay kinh doanh th ng m i, d ch v ) nh m t o ra l i nhu n – m c tiêu c b n c a doanh nghi p Vì v y, t t c các ngu n l c c a doanh nghi p

đ u là các y u t có nh h ng đ n k t qu SXKD c a doanh nghi p ó là: V n, lao đ ng, trình đ công ngh , n ng l c Marketing, v n hoá doanh nghi p,… các y u

t n i b hình thành nên nh ng “đi m m nh – đi m y u” c a doanh nghi p

Robert Waterman, Thomas Perter (V n phòng Mc Kensey) đã đ a ra mô hình 7 nhân t ch y u d n đ n thành công cu doanh nghi p (giá tr chung, chi n l c kinh doanh, c c u, h th ng, phong cách, nhân s , tri th c) Các nghiên c u này

ch y u nh n m nh ph ng di n tâm lý và hành vi Bên c nh đó William Ouchi đ a

ra m t lý thuy t n i ti ng (thuy t Z) nh m gi i mã s phát tri n m nh m c a các doanh nghi p Nh t B n Trong lý thuy t này, Ouchi đã đi sâu nghiên c u tác đ ng

c a các y u t tâm lý xã h i trong qu n tr và đi đ n k t lu n: n ng su t và s tin

t ng đi đôi v i nhau [7, p56]

1.3 QUY TRÌNH XÂY D NG CHI N L C PHÁT TRI N

Chi n l c phát tri n đ c xây d ng trên c s k t qu phân tích các y u t môi

tr ng kinh doanh nh m nh n bi t và n m b t đ c các c h i và nguy c , và đánh giá tình hình n i b doanh nghi p đ rút ra đ c nh ng đi m m nh và đi m y u c a doanh nghi p

Quá trình l p chi n l c th ng không đ n gi n Nó gi ng nh là quá trình qu n

lý, là m t sêri nh ng bi n pháp nh đ ng lo t đ c th c hi n đ phát tri n công ty theo đúng h ng đ ra

M t k ho ch chi n l c chính là m t quá trình ho t đ ng, phát tri n n sâu vào

c c u, ho t đ ng kinh doanh c a doanh nghi p Chi n l c ph i v ch rõ t m nhìn, xác đ nh h ng đi lâu dài, và các thành t u s đ t đ c khi th c hi n theo chi n

l c đó, ph i đ c xây d ng trên nh ng th m nh c a doanh nghi p

• V ch rõ t m nhìn: K ho ch chi n l c ph i c th hóa đ c t m nhìn cho doanh nghi p đó ng i ta s bi t đ c doanh nghi p phát tri n nh th nào trong t ng lai

• nh đ c h ng đi lâu dài cho doanh nghi p: M t k ho ch chi n

l c ph i mang tính ch t t ng th và dài h n tong môi tr ng kinh doanh c a doanh nghi p Nó ph i cho bi t làm nh th nào đ t m c tiêu này đ t đ c m c tiêu qua trong m t th i gian lâu dài

• Xây d ng d a trên nh ng th m nh c a doanh nghi p: k ho ch chi n

l c đó đ c xây d ng d a trên các đ n v kinh doanh ch ch t và các s n ph m mang tính chi n l c c a doanh nghi p Nó ph i khai thác đ c th m nh c a doanh nghi p

Các k thu t quan tr ng đ hình thành m t chi n l c có th đ c nêu thành

m t qui trình ra quy t đ nh g m 3 giai đo n, đó là: (1) Giai đo n nh p vào; (2) Giai

đo n k t h p; (3) Giai đo n quy t đ nh [4, p 68]

Khung phân tích hình thành chi n l c đ c th hi n nh sau: (Hình 1.4)

Hình 1.4: Khung phân tích hình thành chi n l c

GIAI O N 1: GIAI O N NH P VÀO

đ ng (SPACE)

Ma tr n SWOT

Ma tr n bên trong bên ngòai (IE)

Ma tr n chi n

l c chính

GIAI O N 3: GIAI O N QUY T NH

Ma tr n h ach đ nh chi n l c có kh n ng đ nh l ng (QSPM)

Ngu n: Nguy n Th Liên Di p (2006)

1.3.1 Giai đo n nh p vào

Bao g m vi c phân tích: Ma tr n đánh giá các y u t bên ngoài (EFE); Ma tr n đánh giá các y u t bên trong (IFE); và Ma tr n hình nh c nh tranh M c đích c a giai đo n này là tóm t t các thông tin c b n c n thi t cho vi c hình thành các chi n

l c

1.3.1.1 Ma tr n đánh giá các y u t bên ngoài

Ma tr n này cho phép tóm t t và đánh giá môi tr ng bên ngoài c a doanh nghi p ây là ma tr n thành ph n không th thi u trong xây d ng chi n l c, cho phép nhà chi n l c tóm t t và đánh giá các thông tin kinh t , xã h i, v n hoá, nhân

kh u, đ a lý, chính tr , lu t pháp, công ngh và c nh tranh [4] Có n m b c trong

vi c phát tri n m t ma tr n đánh giá các y u t bên ngoài (EFE)

B c 1: L p danh m c các y u t có vai trò quy t đ nh đ i v i s thành công

c a doanh nghi p, đ c nh n di n trong quá trình ki m tra các y u t bên ngoài

B c 2: Phân lo i t m quan tr ng t 0,0 (Không quan tr ng) đ n 1,0 (R t quan

tr ng) cho m i y u t S phân lo i này cho th y t m quan tr ng t ng ng c a y u

t đó đ i v i s thành công trong ngành kinh doanh c a doanh nghi p T ng s

đi m phân lo i cho t t c các y u t ph i b ng 1,0

B c 3: Phân lo i t 1 đ n 4 cho m i y u t quy t đ nh s thành công đ cho

th y cách th c mà chi n l c hi n t i c a doanh nghi p ph n ng v i y u t này,

trong đó: 1- là ph n ng ít; 2- là ph n ng trung bình; 3- Ph n ng trên trung bình;

4- là ph n ng t t

B c 4: Nhân t m quan tr ng c a m i bi n s v i m c phân lo i c a nó đ xác

đ nh s đi m v t m quan tr ng

B c 5: C ng t ng s đi m v t m quan tr ng cho m i bi n s đ xác đ nh t ng

s đi m c a doanh nghi p T ng s đi m mà doanh nghi p có th nh n đ c là:

Cao nh t là 4,0; trung bình là 2.5; và th p nh t là 1.0 i m s này mang ý ngh a

đánh giá m c đ phù h p c a chi n l c hi n t i mà doanh nghi p đang áp d ng

Ma tr n hình nh c nh tranh là s m r ng c a ma tr n đánh giá các y u t bên

ngoài trong tr ng h p các m c đ quan tr ng, phân l ai, và t ng s đi m quan

tr ng có cùng ý ngh a Ma tr n hình nh c nh tranh khác v i ma tr n đánh giá các

y u t bên ngoài ch các y u t bên trong có t m quan tr ng quy t đ nh n ng l c

c nh tranh c a doanh nghi p ch ng h n nh : N ng l c tài chính; kh n ng c nh

tranh v giá bán s n s n ph m; ch t l ng s n ph m Bên c nh đó, s khác nhau

gi a hai ma tr n là các m c phân lo i c a các công ty đ i th c nh tranh và t ng s

đi m quan tr ng c a các công ty này c ng đ c tính toán Các m c phân lo i, và

t ng s đi m quan tr ng c a các công ty này đ c so sánh v i m t công ty m u [5,

p 68] Vi c phân tích so sánh này cung c p các thông tin chi n l c quan tr ng

tr ng H ng

i m quan

tr ng H ng

i m quan

tr ng

H ng

i m quan

Ngu n: Nguy n Th Liên Di p (2006)

1.3.1.3 Ma tr n đánh giá các y u t bên trong

Vi c thi t l p ma tr n IFE c ng theo 5 b c nh trên đ i v i ma tr n EFE

Nh ng v i đ i t ng là doanh nghi p đang nghiên c u, phân tích đ xây d ng chi n

l c [4] Xác đ nh t ng s đi m v t m quan tr ng c a doanh nghi p (b ng t ng các

đi m có đ c b c 4) T ng đi m cao nh t là 4 và th p nh t là 1, trung bình là

2,5, s đi m quan tr ng th p h n 2.5 cho th y doanh nghi p y u v n i b , đi m

cao h n 2.5 cho th y doanh nghi p m nh v n i b (Hình 1.7)

1.3.2 Giai đo n k t h p

Trong giai đo n này, công c quan tr ng nh t đ c s d ng là ma tr n SWOT (Hình 1.8) Bên c nh đó có th s d ng các công c ; Ma tr n v trí chi n l c và đánh giá hành đ ng (SPACE); Ma tr n nhóm tham kh o ý ki n Boston (BCG); Ma

tr n bên trong- bên ngoài (IE); và Ma tr n chi n l c chính, đ b tr cho vi c đ a

ra các chi n l c kh thi có th l a ch n b ng cách s p x p, k t h p các y u t bên trong và bên ngoài quan tr ng

Ngu n: Nguy n Th Liên Di p (2006)

S k t h p các y u t quan tr ng bên trong và bên ngoài là nhi m v khó kh n

nh t c a vi c phát tri n ma tr n SWOT, nó đòi h i ph i có s phán đoán t t, và s không có m t k t h p t t nh t Thông th òng các doanh nghi p s theo đu i các chi n l c WO, WT hay ST đ doanh nghi p có th vào v trí áp d ng đ c chi n

l c SO

• Chi n l c S-O: s d ng nh ng đi m m nh trong n i b doanh nghi p đ khai thác các c h i c a môi tr ng bên ngoài

• Chi n l c W-O: t n d ng nh ng c h i bên ngoài đ c i thi n nh ng

đi m y u bên trong Nh ng đi m y u này ng n c n doanh nghi p khai

thác các c h i, do đó, doanh nghi p c n kh c ph c đi m y u càng nhanh càng t t

• Chi n l c S-T: s d ng nh ng đi m m nh c a doanh nghi p đ tránh hay gi m các m i đe d a t môi tr ng bên ngoài

• Chi n l c W-T: đây là nh ng chi n l c phòng th nh m làm gi m đi

nh ng đi m y u bên trong và tránh nh ng m i đe d a t bên ngoài

1.3.3 Giai đo n quy t đ nh

S d ng thông tin đ c rút ra t giai đo n nh p vào đ đánh giá khách quan các chi n l c kh thi có th đ c l a ch n giai đo n k t h p Công c đ c s d ng

là ma tr n ho ch đ nh chi n l c có kh n ng đ nh l ng (QSPM) Bi u th s c h p

d n t ng đ i c a các chi n l c có th l a ch n và do đó cung c p c s khách quan cho vi c l a ch n các chi n l c riêng bi t

B ng 1.9 : Ma Tr n QSPM

Các chi n l c có th thay th

Chi n l c 1 Chi n l c 2 Các y u t chính Phân

lo i SA TAS SA TAS

C s

s đi m

h p d n Các y u t bên trong

Các y u t bên ngoài

C ng t ng s đi m h p d n

Ngu n: Nguy n Th Liên Di p (2006)

Ma tr n QSPM s d ng các thông tin có đ c t 3 ma tr n giai đo n 1 và 5 ma

tr n giai đo n 2, t đó đánh giá khách quan các chi n l c có th thay th

Các chi n l c đ c l a ch n đ đ a vào ma tr n QSPM không ph i là t t c các chi n l c đ c tìm ra giai đo n 2 [4] xây d ng ma tr n QSPM c n th c

hi n qua 6 b c:

• B c 1: li t kê các y u t S, W, O, T đ c l y t ma tr n EFE, IFE

• B c 2: phân lo i cho m i y u t phù h p v i ma tr n EFE, IFE

• B c 3: nghiên c u các ma tr n giai đo n 2 và xác đ nh các chi n l c

có th thay th c n xem xét

• B c 4: xác đ nh s đi m h p d n (AS) theo t ng y u t : đi m đ c đánh giá t 1 đ n 4, v i 1 là không h p d n, 2 h p d n m t ít, 3 khá h p d n và

4 r t h p d n

• B c 5: tính t ng s đi m h p d n (TAS) theo t ng hàng b ng cách nhân

s đi m phân lo i b c 2 v i s đi m AS b c 4

• B c 6: tính t ng c ng s đi m h p d n c a t ng chi n l c

Chi n l c h p d n nh t là chi n l c có t ng c ng s đi m b c 6 là cao

nh t Thông th ng, có nhi u “ph ng án” chi n l c kinh doanh mà doanh nghi p

có th l a ch n nh đã trình bày {1.3.2} M i chi n l c l i có th đ c v n d ng

m t cách đ c l p ho c đ c k t h p th c hi n v i các chi n l c khác Qui trình

l a ch n chi n l c g m b n b c, đó là: (1) nh n bi t chi n l c hi n th i c a công ty; (2) Ti n hành phân tích danh m c v n đ u t ; (3) L a ch n chi n l c kinh doanh và; (4) ánh giá các chi n l c đã l a ch n Vi c phân tích các y u t ch quan và khách quan là c n thi t trong su t quá trình l a ch n chi n l c M t đi u

h t s c h tr ng c n nh n th c đ c là là các k t qu phân tích danh m c v n đ u

t là m t công c quan tr ng nh ng không ph i là duy nh t

1.4 I M H N CH C A QUI TRÌNH XÂY D NG CHI N L C PHÁT TRI N

Qui trình xây d ng chi n l c đ c trình bày trên theo ý ki n c a tác gi v n còn t n t i ít nh t m t h n ch ó là: Vi c l p danh m c các y u t (b c 1) c ng

đ i k t qu c a các b c ti p theo

Gi i pháp kh c ph c đi m h n ch c a qui trình xây d ng chi n l c kinh doanh

Nh m kh c ph c m t ph n đi m h n ch trong qui trình xây d ng chi n l c kinh doanh đ c đ c p trên, tác gi đ xu t s d ng ph ng pháp xin ý ki n chuyên gia - Nh ng chuyên gia trong l nh v c nghiên c u, gi ng d y v chi n l c kinh doanh và các nhà qu n lý doanh nghi p ngành tài chính ngân hàng

N i dung xin ý ki n chuyên gia t p trung vào 2 v n đ : (1) Xác đ nh danh m c các y u t môi tr ng (v mô, vi mô), danh m c các y u t n i b có nh h ng đ n

k t qu SXKD c a doanh nghi p, danh m c các y u t có nh h ng quy t đ nh

đ n n ng l c c nh tranh c a doanh nghi p; (2) M c đ quan tr ng c a các y u t Hình th c ph ng v n tr c ti p đ c áp d ng trong vi c xin ý ki n các chuyên gia

Vi c xin ý ki n đ c th c hi n v i 30 chuyên gia

Phi u xin ý ki n chuyên gia là công c chính đ thu th p d li u Trong đó ch a

đ ng các phát bi u v : các y u t v mô, các y u t vi mô, các y u t n i b có nh

h ng đ n k t qu SXKD c a doanh nghi p; các y u t có nh h ng quy t đ nh

đ n n ng l c c nh tranh c a doanh nghi p Thang đo đ c s d ng là thang đo

kh ang (Interval scale) 5 b c (t 1- Hoàn toàn không quan tr ng, đ n 5- R t quan

tr ng) nh m phát bi u đánh giá c a các chuyên gia v m c đ quan tr ng c a các

y u t Công c ki m đ nh trung bình Mean đ đánh giá t ng h p m c đ quan

tr ng c a các y u t [14]

K t qu xin ý ki n chuyên gia v m c đ quan tr ng c a các y u t nh h ng

đ n k t qu SXKD c a doanh nghi p ngành tài chính ngân hàng (đ c t ng h p phân tích b ng công c : Analysis/ Scale/ ) ph n ánh ý ki n c a các chuyên gia thông qua đi m (giá tr ) m c đ quan tr ng trung bình (mean) c a các y u t M c

đ quan tr ng c a m i y u t trong các ma tr n EFE; IFE, ma tr n hình nh c nh tranh đ c xác đ nh b ng đi m m c đ quan tr ng trung bình c a y u t đó chia cho t ng s đi m trung bình c a t t c các y u t trong ma tr n

Tóm t t ch ng 1

Trong ph n này, lu n v n gi i thi u m t s khái ni m chi n l c kinh doanh

đ ng th i nêu khái quát quá trình xây d ng chi n l c c a doanh nghi p Quá trình xây d ng chi n l c th hi n m t ph ng cách logic, h th ng và khách quan trong

vi c xác đ nh chi u h ng t ng lai c a m t doanh nghi p

Vi c nghiên c u môi tr ng là phân tích s k t h p bên trong và bên ngoài

nh m t n d ng đi m m nh c a t ch c đ ti n hành khai thác c h i và nh n rõ

đi m y u c a mình v i m c đích né tránh các m i đe d a c a môi tr ng ng

th i, vi c phân tích và xác đ nh đ c ch c n ng, nhi m v và m c tiêu c a chi n

l c c ng góp ph n to l n cho vi c xác đ nh h ng đi chính y u c a doanh nghi p, xác đ nh đ c các tác nhân nh h ng đ n chi n l c ây là các d li u quan

tr ng làm c s cho vi c th c hi n các ch c n ng trong quá trình qu n tr chi n

l c, b t đ u t giai đo n ho ch đ nh đ n kh n ng t ch c và ki m soát quá trình Trong các ch ng ti p theo, h c viên s áp d ng các lý lu n đã nêu trong

ch ng này đ xây d ng chi n l c phát tri n BIDV đ n 2015

Ch ng 2

2.1 T NG QUAN V NGÂN HÀNG U T VÀ PHÁT TRI N VI T NAM

Ngân hàng u t và Phát tri n Vi t Nam là m t doanh nghi p nhà n c có v trí r t quan tr ng, gi vai trò ch đ o trong l nh v c cung c p d ch v ngân hàng

ph c v l nh v c đ u t và phát tri n Vi t Nam và là m t trong n m ngân hàng

th ng m i qu c doanh l n nh t t i Vi t Nam

c thành l p vào ngày 26/04/1957, v i tên g i ban đ u là “Ngân hàng Ki n thi t Vi t Nam” Nhi m v ban đ u c a Ngân hàng là thanh toán và qu n lý v n do Nhà n c c p cho xây d ng c b n nh m th c hi n các k ho ch phát tri n kinh t -

xã h i và h tr công cu c chi n đ u b o v T qu c Trãi qua nhi u giai đo n phát tri n v i các tên g i khác nhau, đ n n m 1990 ngân hàng chính th c mang tên “ Ngân Hàng u T & Phát Tri n Vi t Nam” hay còn g i là BIDV Ngoài ch c

n ng huy đ ng trung, dài h n trong và ngoài n c đ đ u t các d án phát tri n kinh t k thu t, kinh doanh ti n t , tín d ng và d ch v ngân hàng, ch y u trong

l nh v c đ u t , phát tri n, BIDV còn th c hi n các ho t đ ng c a ngân hàng

th ng m i đ i v i doanh nghi p trong và ngoài n c thu c m i thành ph n kinh

t , các t ng l p dân c

2.1.1 c đi m kinh doanh c a BIDV

Ngân hàng u t và Phát tri n Vi t Nam là doanh nghi p Nhà n c h ng đ c

bi t, có t cách pháp nhân, th c hi n ch đ h ch toán kinh t t ng h p, ho t đ ng theo lu t các t ch c tín d ng, lu t doanh nghi p nhà n c, lu t doanh nghi p và các quy đ nh khác c a pháp lu t

C c u t ch c c a BIDV g m H i đ ng qu n tr (V n phòng và Ban ki m soát), Ban T ng giám đ c (T ng giám đ c, các Phó T ng giám đ c, V n phòng, các Ban, phòng ch c n ng và các đ n v thành viên)

H i đ ng qu n tr là c quan có th m quy n cao nh t đ c Nhà n c u quy n

th c hi n ch c n ng đ i di n ch s h u Nhà n c v i toàn b h th ng và ch u

trách nhi m tr c Nhà n c Các thành viên c a H i đ ng qu n tr do Th t ng Chính ph b nhi m và mi n nhi m

T ng giám đ c là đ i di n pháp nhân trong các ho t đ ng c a Ngân hàng và

ch u trách nhi m tr c pháp lu t v các ho t đ ng c a Ngân hàng

Các đ n v thành viên c a Ngân hàng u t và Phát tri n Vi t Nam g m:

- Các chi nhánh h ch toán ph thu c: đ c ch đ ng trong kinh doanh, ho t

đ ng tài chính, t ch c và nhân s , đ c u quy n m t ph n trong đ u t phát tri n

và huy đ ng v n đ u t , thành l p các đ n v tr c thu c Hi n nay, BIDV có 102 chi nhánh c p 1 t i t t c các t nh thành ph trên c n c

- Các thành viên h ch toán đ c l p: là các đ n v tr c ti p làm nhi m v kinh doanh Các doanh nghi p này v a có s ràng bu c v ngh a v và quy n l i đ i v i

T ng công ty, v a có quy n t ch kinh doanh và ho t đ ng tài chính v i t cách pháp nhân kinh t đ c l p, g m Công ty thuê mua tài chính, Công ty ch ng khoán, Công ty Qu n lý n và khai thác tài s n

- Các đ n v liên doanh: đ c thành l p v i t l góp v n gi a BIDV và các đ i tác n c ngoài là 50/50, ho t đ ng trong các l nh v c ngân hàng và b o hi m, g m

có Ngân hàng Liên doanh VID-PUBLIC (liên doanh v i Public Bank Berhad, Malaysia), Ngân hàng Liên doanh Lào-Vi t (liên doanh v i Ngân hàng ngo i

th ng Lào – Banque pour le Commerce Exterieure Lao) và Công ty Liên doanh

B o hi m Vi t-Úc (liên doanh v i T p đoàn b o hi m QBE, Úc), Ngân hàng Liên Doanh Campuchia – Vi t Nam

2.1.2 K t qu ho t đ ng kinh doanh c a BIDV trong nh ng n m g n đây

Cùng v i s phát tri n chung c a n n kinh t và ngành ngân hàng Vi t Nam, BIDV đã đ t đ c nh ng k t qu đáng khích l trong nh ng n m g n đây c bi t

n m 2009 là n m thành công c a BIDV v i chênh l ch thu chi tr c khi trích d phòng r i ro là 3.473 t đ ng trích DPRR 2.133 t đ ng, l i nhu n tr c thu đ t 1.340 t đ ng

+ Công tác ngu n v n:

Công tác ngu n v n trong nh ng n m g n đây đã đ t đ c nh ng k t qu tích

c c, v i t c đ n m sau t ng cao h n n m tr c, t c đ t ng hàng n m r t cao và

t ng đ i n đ nh Cu i n m 2009, t ng ngu n v n đ t 165.103 t đ ng t ng 32,5% hoàn thành v t m c k ho ch đ t ra

Trong c c u ngu n v n, thì v n huy đ ng t cá nhân và các t ch c kinh t chi m t l kho ng 73% t ng ngu n v n, t ng tr ng hàng n m r t cao Cu i n m

2009 v n huy đ ng đ t 121.665 t đ ng t ng 38% so v i đ u n m

B ng 2.1: Ngu n v n và v n huy đ ng c a BIDV t n m 2004-2009

2004 2005 2006 2007 2008 2009 Ngu n v n (t đ ng) 61.696 73.746 87.43 102.72 125.127 165.103

và ki m soát r i ro tín d ng, phù h p v i cam k t v i ngân hàng th gi i và thông l

qu c t i u này giúp BIDV h n ch đ c r i ro, t ng c ng hi u qu ho t đ ng chung v tín d ng, nâng cao kh n ng c nh tranh, v th hình nh c a BIDV trong

ho t đ ng tín d ng theo đ án c c u l i

Trong nh ng n m qua BIDV đã và đang th c hi n chuy n d ch c c u d n theo h ng m c tiêu ho t đ ng tín d ng t ng b c h ng t i các s n ph m, khách hàng có s c c nh tranh, có th tr ng n đ nh,

+ Ho t đ ng b o lãnh

ph n chuy n d ch c c u doanh thu c a BIDV, nâng t tr ng thu d ch v ròng t ng chênh l ch thu chi m c 10.9% n m 2008 lên m c 16.5% n m 2009

Trong th i gian qua BIDV đã không ng ng đa d ng hóa các s n ph m d ch v

và chuyên nghi p hóa trong công tác nghiên c u, tri n khai th nghi m và tri n khai

đ i trà các s n ph m d ch v m i g n li n n n t ng công ngh ngân hàng hi n đ i và cung c p nhi u ti n ích ph c v khách hàng, hoàn thành vi c k t n i th VISA,

đ ng th i ti p t c m r ng m ng l i máy ATM và POS, t ng c ng ch t l ng các d ch v truy n th ng

Bên c nh đó BIDV đã g n công tác phát tri n d ch v v i vi c phát tri n th ng

hi u và hình nh c a BIDV, t ng b c có s đ ng b trong vi c tri n khai các d ch

v trong ph m vi toàn qu c, t o ra nh ng s n ph m d ch v mang tính riêng có và

chuyên bi t c a BIDV, đ c khách hàng là doanh nghi p và dân c ghi nh n đánh giá cao

+ Ho t đ ng kinh doanh ti n t c a BIDV qua các n m 2004-2009:

Ho t đ ng kinh doanh ngo i t c a BIDV ti p t c đ c chú tr ng vào các ho t

đ ng mang tính ch t th ng m i trên c s nhu c u khách hàng Doanh s mua bán ngo i t c a BIDV n m 2009 đ t 20 t USD đ t 121 so v i k ho ch đ t ra và chênh l ch giá mua, bán đ t 91,75 t VND

B ng 2.3: Doanh s mua bán ngo i t c a BIDV giai đo n 2004-2009

d ch v giao d ch tài tr th ng m i đ t 95.7 t đ ng t ng 60% so v i n m 2008

K t qu thanh toán qu c t trong nh ng n m qua t ng tr ng v t b c là do n

l c c a toàn h th ng trong vi c đ i m i chính sách khách hàng, thu hút các khách hàng l n nh Vietsopetro, Petrolimex, Vinashin, EVN H n n a, v i chính sách

h tr ho t đ ng TTQT và h tr tín d ng cho các doanh nghi p xu t kh u (đ c bi t

là ngành g và th y s n) tri n khai trong n m 2005 đã ti p t c phát tri n và phát huy hi u qu trong n m 2006 c ng là m t ph n quan tr ng đóng góp vào s phát tri n c a ho t đ ng TTQT

+ Ho t đ ng kinh doanh th

Cu i n m 2009, t ng thu t ho t đ ng kinh doanh th là 12,59 t đ ng, thu ròng

t ho t đ ng kinh doanh th là 8,6 t đ ng, t ng tr ng so v i n m 2008 là 63%

T ng s th phát hành tính đ n cu i n m 2009 c a toàn h th ng là: 562 nghìn th ,

t ng 269 nghìn th t ng đ ng t ng tr ng 91.55% so v i n m 2008 T n su t giao d ch trung bình /1 máy ATM là 4100 giao d ch/máy/tháng C c u khách hàng

hi n t i ch y u là ng i có thu nh p trung bình (cán b công nhân viên, sinh viên

và n t s khách hàng vãng lai) nên thu t kinh doanh th còn khiêm t n M c dù,

n m 2006 kinh doanh th c ng có nh ng b c phát tri n t t nh ng th ph n th c a BIDV m i chi m đ c 10%, ch a x ng v i ti m n ng

2.2 PHÂN TÍCH CÁC Y U T BÊN NGOÀI NH H NG N

HO T NG KINH DOANH C A BIDV

qu c gia và vùng lãnh th trên kh p các châu l c đã làm h n 11.000 ng i t vong

n m 2011 Bên c nh đó, v n còn nhi u nguy c ti m n, b i đà ph c h i hi n nay

ch y u nh các gói kích thích kinh t c a Chính ph các n c M t nguy c n a

ám nh s ph c h i kinh t đó là tình tr ng n công Tính đ n ngày 10/12/2009, n công toàn c u lên đ n 36.000 t USD T i Anh, m c n công đã lên t i con s k

l c 1.320 t USD, chi m 55,6% GDP M c ng thông báo m c n công đã v t

12.000 t USD Con s này t i Nh t B n là g n 580 t USD - m c k l c k t n m

1946 Ngày 13/11/2009, bên l H i ngh C p cao Di n đàn H p tác kinh t châu Á - Thái Bình D ng (APEC), Ch t ch Ngân hàng Th gi i Robert Zoellick cho r ng, nguy c l n nh t v n là nh ng bong bóng c phi u, nhà và các b t đ ng s n khác không th ki m soát n i, có th xu t hi n và n tung b t c lúc nào trong quá trình

ph c h i kinh t n u không có bi n pháp ng n ch n s m

i v i n n kinh t trong n c, t n m 2001 đ n nay, cùng v i s chuy n d ch

c c u kinh t th tr ng, kinh t Vi t Nam đã có nh ng b c ti n đáng k , liên t c

t ng tr ng nhanh ( m c trên 7%, n m 2006 đ t 8.17%) Kinh t v mô đ c n

đ nh, đ i s ng v t ch t tinh th n c a ng i dân không ng ng đ c c i thi n

Kh ng ho ng tài chính trong n m 2008, 2009 đã đ y kinh t th gi i vào tình

tr ng suy thoái, đ ng th i làm thu h p đáng k th tr ng xu t kh u, th tr ng v n,

th tr ng lao đ ng và tác đ ng tiêu c c t i nhi u l nh v c kinh t - xã h i khác c a

n c ta Cùng v i đó là bão l x y ra liên ti p, d ch b nh bùng phát nhi u đ a

ph ng Trong b i c nh đó, kinh t n c ta v n đ t m c t ng tr ng 5,32%, v t

m c tiêu đ ra và là m t trong s r t ít n n kinh t có t c đ t ng tr ng cao c a khu v c và trên th gi i S n xu t công nghi p thoát kh i tình tr ng trì tr nh ng tháng đ u n m và c n m đã t ng 7,6% S n xu t nông nghi p ti p t c đ c mùa

v i s n l ng lúa c n m đ t 38,9 tri u t n, t ng 165,7 nghìn t n so v i n m 2008 Cân đ i kinh t v mô ti p t c n đ nh M c dù ngu n v n đ u t t bên ngoài gi m 70%, nh ng đ u t trong n c đã đ c kh i thông nên tính chung v n đ u t phát tri n c n m đ t 704,2 nghìn t đ ng, t ng 15,3% so v i n m 2008 Thu ngân sách

đ t d toán c n m và b i chi ngân sách b o đ m đ c m c Qu c h i đ ra là không v t quá 7% GDP L m phát đ c ki m ch , ch s t ng giá tiêu dùng tháng 12/2009 so v i tháng 12/2008 t ng 6,52%, th p h n nhi u so v i ch tiêu t ng d i 10% Qu c h i đ ra; ch s t ng giá bình quân n m 2009 là 6,88%, th p nh t trong

6 n m g n đây

Nh ng k t qu đ t đ c c a n m 2009 cho th y, n n kinh t n c ta đã v t qua giai đo n khó kh n nh t Bên c nh nh ng k t qu quan tr ng nêu trên, tình hình

kinh t - xã h i n m 2009 v n còn nh ng h n ch , b t c p n u không tích c c tìm các gi i pháp kh c ph c có hi u qu thì s nh h ng r t l n đ n vi c th c hi n K

ho ch phát tri n kinh t - xã h i n m 2010 và các n m ti p theo Nh ng h n ch ,

y u kém này bao g m: Th nh t, n n kinh t tuy đã t ng tr ng khá và v t qua giai đo n khó kh n, nh ng t ng tr ng kinh t ch y u d a vào phát tri n theo chi u r ng, t ng kh i l ng các ngu n l c, nh t là t ng v n đ u t , ch a th c s

d a trên c s t ng n ng su t lao đ ng xã h i và nâng cao hi u qu nên ch t l ng

t ng tr ng ch a cao và ch a th t v ng ch c Th hai, c c u kinh t tuy b c đ u

đã chuy n d ch theo h ng ti n b và tích c c, nh ng v n ch a ra kh i c c u ngành truy n th ng v i t tr ng t ng đ i cao c a khu v c s n xu t v t ch t nói chung và khu v c nông, lâm nghi p và th y s n nói riêng Th ba, cân đ i kinh t v

mô ch a th t v ng ch c, m c thâm h t ngân sách tuy đã đ c kh ng ch , nh ng đã lên t i 7% GDP; nh p siêu hàng hoá n m 2009 tuy gi m 32,1% so v i n m 2008,

nh ng v n b ng 21,6% t ng kim ng ch xu t kh u hàng hoá, l m phát trong n m

đ c kh ng ch m c h p lý, nh ng nhìn chung giá c v n ti p t c t ng và đang

ti m n nhi u y u t có th gây tái l m phát cao Th t , m t s v n đ xã h i b c xúc ch m đ c kh c ph c nh đ i s ng nhân dân, nh t là nh ng ng i có thu nh p

th p, dân c vùng sâu, vùng xa, vùng dân t c ít ng i và vùng th ng xuyên b nh

h ng c a thiên tai v n còn nhi u khó kh n, tình tr ng th t nghi p và thi u vi c làm

v n còn cao

Trong th i gian t i, kinh t th gi i có d u hi u ph c h i là đi u ki n thu n l i cho kinh t Vi t Nam, đ c bi t là đ i v i xu t kh u và v n đ u t n c ngoài Tuy nhiên, do s ph c h i c a kinh t th gi i v n còn ch m và ti m n nhi u r i ro khi n c u tiêu dùng th gi i còn th p và các công ty l n đang trong th i k h i

ph c, cho nên xu t kh u khó có m c t ng cao và vi c thu hút v n đ u t tr c ti p

n c ngoài c ng v n còn h n ch [25]

• M t s d báo đ i v i th tr ng tài chính - ti n t trong n c:

Trên c s phân tích th tr ng tài chính - ti n t qu c t , chúng ta nh n th y

r ng các th tr ng ch ng khoán, th tr ng ti n t , th tr ng ngo i h i đã có d u

hi u ph c h i, song còn ch a đ ng nhi u r i ro và ch a n đ nh Ngoài ra, th

tr ng vàng còn bi n đ ng s tác đ ng không nh t i n đ nh ti n t và các cân đ i

v mô c a Vi t Nam

Khó kh n tr c m t là thâm h t cán cân thanh toán đ c c i thi n ch m, gây khó kh n không nh cho NHNN trong vi c n đ nh t giá và t ng d tr ngo i h i Trong trung h n, thâm h t ngân sách c ng là m t v n đ đáng đ Chính ph Vi t Nam ph i quan tâm V n đ không ch n m tình tr ng thâm h t ngân sách mà còn nguyên nhân và cách tài tr thâm h t N u thâm h t ngân sách b t ngu n t vi c

đ u t cho nh ng d án hi u qu , và vì v y, mang l i ích l i cho n n kinh t trong

t ng lai thì không đáng ng i Trái l i, n u thâm h t là do gi i c u nh ng doanh nghi p không có kh n ng t n t i, hay đ u t vào nh ng d án kém hi u qu thì r t nguy hi m N u thâm h t đ c tài tr nh t ng ngu n thu thu do doanh nghi p và

n n kinh t phát tri n thì s b n v ng, nh ng n u nh t n thu thu s chèn l n khu

v c doanh nghi p và gây nh h ng t i ho t đ ng c ng nh h n ch các đ ng l c

m r ng c a khu v c này

Khi k t thúc kh ng ho ng thì th tr ng tài chính s b c sang m t giai đo n

m i, v i nh ng b c phát tri n m i, c u trúc th tr ng và vai trò giám sát th

tr ng c a các c quan qu n lý có s thay đ i i u này c ng s có nh ng nh

h ng nh t đ nh đ n th tr ng tài chính Vi t Nam Bên c nh đó, th tr ng tài chính Vi t Nam v n là m t th tr ng non tr , d b t n th ng b i các cú s c trong

và ngoài n c tác đ ng Tuy nhiên, s non tr c ng là m t c h i t t cho th tr ng tài chính Vi t Nam có s b t phá m i sau kh ng ho ng tài chính toàn c u

D báo đ n n m 2015 th tr ng tài chính Vi t Nam s phát tri n m nh, n đ nh

và h i nh p sâu vào th tr ng tài chính qu c t H th ng ngân hàng s có nh ng

c i cách m nh m sau kh ng ho ng, có th s đ a đ n vi c thành l p các t p đoàn tài chính m i h i nh p sâu r ng vào th tr ng tài chính qu c t , có qui mô v n l n,

ho t đ ng đa n ng

Trong dài h n, v i đi u ki n kinh t t ng tr ng b n v ng, khu v c tài chính

Vi t Nam s có nhi u đi u ki n t t đ t ng tr ng, m r ng ho t đ ng, t ng c ng

s c c nh tranh và m r ng ra th tr ng qu c t S h i nh p c a n n kinh t Vi t Nam vào kinh t khu v c và qu c t , và vi c ti n hành t do hóa tài chính t ng

b c c ng đòi h i t thân h th ng tài chính trong n c ph i có s đi u ch nh trong

c c u ho t đ ng, n ng l c qu n tr r i ro, t ng c ng kh n ng ch ng đ đ i v i các cú s c t bên trong và bên ngoài, đ có th phát tri n b n v ng

2.2.1.2 Môi tr ng chính tr - pháp lu t

V chính tr , d i đây là m t s đánh giá v b i c nh chính tr c a Vi t Nam trong t ng lai Y u t này s có nh h ng đ n s phát tri n c a n n kinh t nói chung và c a BIDV nói riêng

- Theo đánh giá c a c ng đ ng qu c t , Vi t Nam là m t trong nh ng qu c gia

có tình hình an ninh, chính tr n đ nh, là ti n đ cho s phát tri n kinh t , th ng

m i, thu hút dòng v n đ u t tr c ti p và gián ti p t n c ngoài

- Nh ng quan đi m đ i m i c a ng và Nhà n c v kinh t , v t do hóa

th ng m i – đ u t và c ph n hóa doanh nghi p nhà n c ( đ c bi t là c ph n hóa các Ngân hàng th ng m i nhà n c) trong th i gian qua t o đi u ki n thu n

l i cho h th ng NHTM Vi t Nam t ng c ng n ng l c tài chính, nâng cao tính minh b ch trong ho t đ ng, ch đ ng h i nh p và áp d ng các thông l qu c t trong l nh v c ngân hàng V i đ ng l i đ i ngo i đ c l p, t ch , s n sàng làm b n

v i t t c các n c trên th gi i trên c s hòa bình, h u ngh , n đ nh và h p tác

V môi tr ng pháp lu t, lu t pháp có th có nh ng thay đ i nh h ng đ n ho t

đ ng kinh doanh c a ngân hàng trong nh ng n m t i:

- Lu t Ngân hàng nhà n c s đ c đi u ch nh sau quá trình th c hi n đ án xây

d ng Ngân hàng Trung ng hi n đ i (m t s n i dung quan tr ng t i thông báo s

191 – TB/TW c a B Chính tr v m c tiêu, gi i pháp phát tri n ngành Ngân hàng

đ n n m 2010, đ nh h ng đ n n m 2020)

- Quy đ nh pháp lu t v c ph n hóa các DNNN (bao g m c NHTM NN), t l

s h u c ph n t i đa c a nhà đ u t n c ngoài, nhà đ u t phi nhà n c s đ c

n i l ng

- Ngân hàng s tr nên d dàng h n trong vi c x lý tài s n th ch p ( phát mãi tài s n đ thu h i v n) n u khách hàng vay không tr đ c n cho ngân hàng

- Ban hành các quy đ nh v vi c thuê lao đ ng là ng i n c ngoài làm vi c trong các doanh nghi p nhà n c

- Phát tri n các lo i hình công ty mua bán n (đ c l p v i ngân hàng ), b sung

ch c n ng nhi m v cho các công ty qu n lý n và khai thác tài s n c a các NHTM,

t o đi u ki n cho các NHTM x lý n x u

V khuôn kh v n b n c a ngành ngân hàng, trong nh ng n m t i, tùy theo th c

ti n v n đ ng c a th tr ng tài chính ti n t , Ngân hàng nhà n c có th ban hành

nh ng v n b n quy đ nh nh :

- H s an toàn v n theo tiêu chu n Basel 2

- Nh ng thay đ i v m c ti n g i d tr b t bu c g i t i Ngân hàng nhà n c (hi n t i là 10% đ ng Vi t nam và 8% ngo i t ) tùy theo đ nh h ng đi u ti t cung

- Các chu n m c K toán Qu c t (IAS) b t bu c áp d ng t t c các ngân hàng

và công ty niêm y t trên th tr ng ch ng khoán

- Quy đ nh v ch ng khoán (securitisation) ra đ i, t o đi u ki n h tr các NHTM d dàng tái c c u tài s n

- Quy t đ nh c p b sung v n đi u l (liên b ho c T ng công ty u t v n nhà

2.2.1.3 Y u t qu c t

Quá trình m c a, đ i m i kinh t 20 n m qua đã cho th y tác d ng to l n c a

h i nh p kinh t qu c t trong vi c thúc đ y t ng tr ng kinh t , nâng cao m c s ng nhân dân và t o đi u ki n phát tri n ngành ngân hàng m t cách m nh m

H i nh p kinh t qu c t và gia nh p WTO gây m t tác đ ng l n lao đ n n n kinh t và h th ng ngân hàng th ng m i Quá trình m c a th tr ng trong l nh

v c d ch v ngân hàng s bu c BIDV ph i đ i m t v i s c ép c nh tranh ngày càng

l n, ngu n thu s b chia s trong khi nh ng r i ro ti m n c a th tr ng ngày càng

l n

Theo BTA, trong giai đo n 2001-2009, các ngân hàng M ch đ c ho t đ ng

t i Vi t Nam d i hình th c liên doanh v i đ i tác Vi t Nam theo t l góp v n 30%-49%; đ n n m 2010, các ngân hàng M s có m t sân ch i bình đ ng nh các ngân hàng Vi t Nam

Theo cam k t khi gia nh p WTO, Vi t Nam xóa b m nh h n các b o h đ i v i

d ch v tài chính, ngân hàng C th k t 01/04/2007 các NH M và NH n c ngoài s đ c thành l p các chi nhánh 100% v n n c ngoài, các công ty ch ng khoán n c ngoài góp v n 49% s h u n c ngoài Sau 5 n m, nhà đ u t có th s

h u 100% công ty ch ng khoán

2.2.1.4 Y u t công ngh

T c đ phát tri n c a công ngh ngân hàng trên th gi i là r t nhanh chóng, t o

đi u ki n cho vi c m r ng các s n ph m, d ch v phát tri n kinh doanh và ti p

c n nhanh chóng v i thông l qu c t , vi c đ u t và xây d ng n n t ng công ngh thông tin ph c v qu n tr đi u hành và kinh doanh đang là m t nhu c u b c xúc

c bi t là đang di n ra xu h ng đ u t m nh cho n n t ng công ngh đ cung ng các d ch v ch t l ng cao và ti n d ng cho khách hàng c bi t là phát tri n các kênh phân ph i m i nh : i m giao d ch t đ ng (Auto bank); Ngân hàng đi n t (Internet banking, phone banking); Thi t b thanh toán th (POS) t i các trung tâm

th ng m i, c a hàng

Bên c nh đó, s phát tri n công ngh đã làm thay đ i cách th c liên h gi a NHTM v i ng i tiêu dùng và các công ty, thông qua đó giúp các NHTM có th phát tri n th tr ng ra n c ngoài m t cách thu n l i

Tuy nhiên, vi c đ u t công ngh c a m i ngân hàng v n mang tính đ c l p,

ch a có s k t n i, chia s ngu n l c và thông tin v i nhau làm gi m hi u qu c a

h th ng thông tin liên ngân hàng i v i ngân hàng hi n nay, r t khó có th bi t tình tr ng tín d ng khách hàng mình t i m t ngân hàng khác T đó, d n đ n vi c

c p h n m c cho khách hàng nhi u ngân hàng khác nhau s làm t ng m c đ r i

ro cho các ngân hàng M t y u t khác là h t ng CNTT và vi n thông v n còn nhi u b t c p M ng truy n s li u qu c gia ch t l ng ch a n đ nh, t c đ ch m, chi phí cao đã nh h ng nhi u đ n m ng CNTT và ch t l ng d ch v ngân hàng

2.2.2 Các y u t tác đ ng t môi tr ng vi mô

2.2.2.1 Ng i cung ng và khách hàng

i v i NHTM thì ng i cung ng chính là ng i g i ti n, nh ng ng i cung

c p m t ngu n v n chi m t tr ng r t l n trong tài s n c a b t k NHTM nào

Ng i cung ng có th là cá nhân, h gia đình, công ty, các t ch c xã h i, t

ch c tài chính, các ngân hàng trong và ngoài n c M c tiêu ch y u c a đ i t ng này là ki m l i ho c an toàn ngu n v n

V quy n c a ng i cung ng thì theo pháp lu t ng i cung ng có quy n l a

ch n b t k ngân hàng, hay đ nh ch tài chính nào đ th c hi n giao d ch nh m đáp

ng t t nh t nh ng m c tiêu k v ng c a h Do đó, đ i v i BIDV thì đ i t ng này c n đ c tìm hi u và nghiên c u th t k nh ng đ c đi m, ni m tin và k v ng

c a h nh m th a mãn t t nh t nhu c u c a h

Khách hàng là nh ng ng i s d ng d ch v c a ngân hàng Mong mu n c a

đ i t ng này là đ c cung c p s n ph m d ch v tài chính m t cách thu n ti n nh t

v i chi phí th p nh t i v i m t s khách hàng quan tr ng mang l i ngu n l i l n cho ngân hàng thì h có quy n th ng l ng l n và đây là đ i t ng khá quan tr ng

mà các ngân hàng luôn chú ý s n sóc