Các nhân tố ảnh hưởng đến đói nghèo tại các căn hộ gia đình huyện Tân Phú tỉnh Đồng Nai

Tr ng tr t thì không thâm canh, lao đ ng d th a, ch ch vào làm thuê... Thêm vào đó, thiên tai th ng xuyên x y ra, đ c bi t là vùng nông thôn phía tây, càng làm cho kho ng cách giàu nghèo

B GIÁO D C VÀ ÀO T O

-

M C L C

M U 1

1 V N NGHIÊN C U 1

2 M C TIÊU NGHIÊN C U .2

2.1 M c tiêu chung 2

2.2 M c tiêu c th .2

3 CÂU H I NGHIÊN C U 2

4 GI THUY T NGHIÊN C U 3

5 PH NG PHÁP NGHIÊN C U 3

6 Ý NGH A KHOA H C VÀ NH NG ÓNG GÓP C A TÀI 3

7 K T C U C A TÀI 4

Ch ng 1: .5

C S LÝ LU N VÀ TH C TI N C A NGHÈO ÓI 1.1 KHÁI NI M V NGHÈO ÓI 5

1.2 PHÂN LO I NGHÈO ÓI .6

1.2.1 Nghèo tuy t đ i 6

1.2.2 Nghèo t ng đ i 6

1.3 PH NG PHÁP XÁC NH I T NG NGHÈO HI N NAY 7

1.3.1 Chi tiêu h gia đình 7

1.3.2 V b n đ nghèo 7

1.3.3 Ph ng pháp d a vào thu nh p 8

1.3.4 Phân lo i đ a ph ng .8

1.3.5 Ph ng pháp t đánh giá 9

1.3.6 X p h ng giàu nghèo 9

1.4 NGUYÊN NHÂN C A NGHÈO ÓI 10

1.4.1 C s h t ng th p kém 10

1.4.2 Thi u đ t 11

1.4.3 Trình đ h c v n 11

1.4.4 B nh t t 11

1.4.5 ông con, t l ph thu c cao 11

1.4.6 Kh n ng ti p c n các ngu n v n chính th c b h n ch 12

1.4.7 R i ro v thiên tai 12

1.4.8 Tâm lý l i c a ng i nghèo 12

1.4.9 Thi u vi c làm 13

1.4.10 Vòng lu n qu n c a nghèo đói 13

1.5 T NG QUAN V TÌNH HÌNH NGHÈO ÓI C A TH GI I 14

1.5.1 Th c tr ng nghèo đói th gi i 14

1.5.2 Kinh nghi m gi m nghèo c a m t s n c trên th gi i 16

1.6 T NG QUAN V TÌNH HÌNH NGHÈO ÓI C A VI T NAM 23

1.6.1 Th c tr ng nghèo đói và chính sách gi m nghèo c a Vi t Nam trong nh ng n m g n đây 23

1.6.2 M t s nghiên c u v nghèo đói 25

1.6.3 Thành t u gi m nghèo đói t i Vi t Nam 26

1.7 K T LU N 28

Ch ng 2: 33

PHÂN TÍCH TH C TR NG NGHÈO ÓI VÀ NH NG NHÂN T TÁC NG T I NGHÈO ÓI TRÊN A BÀN HUY N TÂN PHÚ 2.1 GI I THI U KHÁI QUÁT V A BÀN HUY N TÂN PHÚ 30

2.1.1 c đi m c a đ a bàn nghiên c u 30

2.1.2 Tình hình nghèo đói và công tác gi m nghèo t i huy n Tân Phú 31

2.2 PH NG PHÁP PHÂN TÍCH 33

2.2.1 Ch n s li u s c p 33

2.2.2 Ch n s li u th c p .34

2.2.3 Ch n đ a bàn nghiên c u 34

2.2.4 S d ng chi tiêu bình quân làm tiêu chí phân tích nghèo 35

2.2.5 C s xác đ nh nghèo 36

2.3 MÔ HÌNH KINH T L NG .36

2.3.1 Mô hình h i quy phân tích nh ng nhân t tác đ ng đ n chi tiêu đ u

ng i 36

2.3.2 Mô hình h i quy phân tích nh ng nhân t tác đ ng đ n xác su t nghèo 37 2.3.3 Các bi n gi i thích trong 2 mô hình h i quy và gi thuy t k v ng 38

2.3.4 H n ch c a mô hình kinh t l ng 39

2.4 TH C TR NG NGHÈO VÀ NH NG C I M C A NG I NGHÈO T I HUY N TÂN PHÚ 39

2.4.1 c đi m c a ng i nghèo t i huy n Tân Phú 39

2.4.2 K t qu nghiên c u nghèo đói t i huy n Tân Phú 40

2.5 CÁC NHÂN T TÁC NG T I NGHÈO ÓI T I HUY N TÂN PHÚ 41

2.5.1 Nhóm nhân t th nh t: Nh ng nhân t v kinh t - xã h i 41

2.5.2 Nhóm nhân t th hai: Nh ng nhân t thu c v b n thân c a ng i nghèo 42

2.5.3 Nhóm nhân t th ba: i u ki n t nhiên và c ch chính sách 42

2.5.4 Quy mô h và trình đ h c v n và trình tr ng nghèo đói c a ng i dân huy n Tân Phú 44

2.5.4.1 Nhân kh u và t l ph thu c 44

2.5.4.2 Nghèo theo trình đ h c v n 45

2.5.5 Ngh nghi p c a ch h 47

2.5.6 Gi i tính c a ch h 48

2.5.7 Kh n ng ti p c n các ngu n l c xã h i và đi u ki n sinh s ng c b n 49 2.5.7.1 t đai 49

2.5.7.2 C s h t ng và đi u ki n s ng 50

2.5.8 Nh ng chi tiêu c b n c a h gia đình t i huy n Tân Phú 55

2.6 K T QU MÔ HÌNH KINH T L NG 57

2.6.1 K t qu c l ng tham s mô hình đánh giá tác đ ng c a các nhân t đ n chi tiêu bình quân h ng n m c a h gia đình t i huy n Tân Phú 57

2.6.2 K t qu c l ng tham s mô hình probit đánh giá tác đ ng c a các nhân t đ n xác su t nghèo t i huy n Tân Phú 58

2.7 K T LU N 61

Ch ng 3: 65

G I Ý CHÍNH SÁCH GI M ÓI NGHÈO T I HUY N TÂN PHÚ 3.1 Cho vay v n đ phát tri n s n xu t nông nghi p 62

3.2 Gi i pháp v v n đ giáo d c đào t o 64

3.3 T o vi c làm cho ng i nghèo m r ng th tr ng lao đ ng 66

3.4 Gi m kho ng cách nông thôn và thành th 67

3.5 Nâng cao ý th c thoát nghèo 68

TÀI LI U THAM KH O 72

PH L C 75

DANH M C HÌNH V , TH

Hình 1.1: Vòng lu n qu n c a nghèo đói 13

Hình 1.2: T l nghèo theo ph n tr m dân s 28

Hình 2.1: B n đ hành chính huy n Tân Phú 30

Hình 2.2: Phân ph i chi tiêu bình quân h gia đình 40

Hình 2.3: Trình đ h c v n trung bình c a ch h 45

DANH M C B NG

B ng 1.1: T l nghèo và kho ng cách nghèo 27

B ng 2.1: Danh sách các xã đ c ch n đi u tra 34

B ng 2.2: Phân tích chi tiêu bình quân h ng n m 41

B ng 2.3: Ph n tr m nhân t tác đ ng t i nghèo đói huy n Tân Phú 43

B ng 2.4: Quy mô h chia theo nhóm chi tiêu bình quân 44

B ng 2.5: Dân s trung bình thành th và nông thôn 44

B ng 2.6: Trình đ h c v n c a ch h 45

B ng 2.7: Ngh nghi p phân theo nhóm h 47

B ng 2.8: Vi c làm và ng i nghèo th ng đi làm thuê 48

B ng 2.9: Chi tiêu bình quân đ u ng i phân theo gi i tính ch h 48

B ng 2.10: T l suy dinh d ng theo h c v n c a bà m 49

B ng 1.11: Di n tích đ t trung bình c a h 50

B ng 2.12: Kho ng cách đ n trung tâm mua bán g n nh t 51

B ng 2.13: T l h dân có đi n .51

B ng 2.14: T l ng i dân có n c s ch 52

B ng 2.15: T l h dân có nhà v sinh 53

B ng 2.16: Tình tr ng h dân có nhà .54

B ng 2.17: Kh n ng ti p c n ngu n v n chính th c 55

B ng 2.18: T l chi tiêu c a h gia đình 56

B ng 2.19: K t qu mô hình h i quy có bi n ph thu c là Ln(Chitieu) 57

B ng 2.20: K t qu c l ng mô hình Probit 59

B ng 2.21: c l ng xác su t nghèo đói theo tác đ ng biên c a bi n đ c l p 60

DANH M C T VI T T T

BCPTVN Báo cáo phát tri n Vi t Nam

B L TBXH B Lao đ ng, Th ng Binh và Xã h i

BSCL ng b ng sông C u Long

NHTG Ngân hàng th gi i (World Bank)

PPA ánh giá v hi n tr ng nghèo đói có c ng đ ng tham gia

PRA ánh giá v nông thôn có c ng đ ng tham gia

M U

1 V N NGHIÊN C U

ói nghèo đ c coi là v n n n xã h i b i vì đó là m t v t th ng n sâu vào

m i ph ng di n c a đ i s ng v n hóa xã h i Nó bao g m s thi u th n các d ch

v giáo d c, y t , v sinh, đ ng giao thông H n n a, đó còn là s nghèo nàn v tinh th n làm cho ng i ta càng lún sâu vào s tuy t v ng, b t l c, th và nhút nhát ói nghèo hi n nay là m t trong nh ng v n đ mang tính toàn c u, không còn

là v n đ riêng c a m t vùng lãnh th , m t qu c gia c th nào Các qu c gia đã, đang và ch a phát tri n đ u có m i quan tâm gi i quy t v n đ đói nghèo theo

nh ng hình th c khác nhau Vi t Nam, trong nh ng n m g n đây quá trình phát tri n kinh t -xã h i đ u hàm ch a h u h t các m c tiêu quan tr ng này và đ u

h ng v các chi n l c xóa đói gi m nghèo Xóa đói gi m nghèo đ c nhà n c

đ nh h ng xác đ nh nh m t chính sách quan tr ng, chính sách này không đ ng ngh a v i vi c ban phát, hay cho t ng mà là m t tr ng trách, trách nhi m và là m t

đ o lý chung c a dân t c Vi t Nam “lá lành đùm lá rách”

T khi b t đ u đ i m i, t ng tr ng c a kinh t Vi t Nam luôn đi đôi v i gi m nghèo, thành qu gi m nghèo c a Vi t Nam đ c c ng đ ng qu c t đánh giá cao

Nh ng so v i yêu c u, Vi t Nam v n còn không ít khó kh n trong vi c nâng cao

ch t l ng, b o v tính b n v ng c a t ng tr ng và xóa đói gi m nghèo Vi c xóa đói gi m nghèo có lúc, có n i ch a th c hi n đ ng b và th ng xuyên, b n thân

ng i nghèo v n còn mang n ng t t ng l i, trông ch Vì v y, v n đ gi m nghèo đang còn là v n đ thách th c, đ c bi t là nh ng vùng sâu, vùng xa, vùng

có đ ng bào thi u s

M t khác, n c ta đang trong th i k đ y m nh công nghi p hóa, hi n đ i hóa,

th c hi n m c tiêu dân giàu, n c m nh, xã h i công b ng, dân ch , v n minh H n

n a, không th xóa đ c v n n n nghèo đói b ng cách lo i b nh ng tri u ch ng

c a nó mà ph i t n công vào nh ng nhân t t o nên nó Cho nên, công tác xóa đói

gi m nghèo c n ph i quan tâm đ c bi t đ tuyên chi n v i đói nghèo, ph i th c hi n liên t c, đ ng b và có c n c

Tr c đây, đã có khá nhi u nghiên c u c a các chuyên gia trong và ngoài

n c v các nhân t tác đ ng t i nghèo đói trên đ i bàn huy n Tân Phú, T nh ng Nai Tuy nhiên, các nghiên c u này đ u m i ch d ng l i các ph ng pháp đ nh tính, do đó các k t qu nghiên c u ch a có tính thuy t ph c cao và ch a l ng hóa

đ c tác đ ng c a các nhân t t i đói nghèo H n n a, các công trình này ch xem xét tác đ ng c a các nhân t t i đói nghèo m t s khía c nh kinh t - xã h i Th c

t , vi c nghiên c u v n đ này v n ch a bao quát toàn di n đi u ki n kinh t - xã

h i mang tính đ c thù c a vùng Vì v y, c n ph i nghiên c u đ nh l ng nh ng nhân t nào tác đ ng t i nghèo, đ t đó làm ch ng c khoa h c nh m th c hi n

gi m nghèo có hi u qu V i ý t ng đó chúng tôi ch n đ tài: “Các nhân t nh

h ng đ n đói nghèo t i các h gia đình huy n Tân Phú t nh ng Nai” làm đ

tài t t nghi p, v i mong mu n tìm ra nh ng nhân t chính tác đ ng t i nghèo c a

đ a ph ng trên, giúp lãnh đ o đ a ph ng th c hi n chính sách xóa đói gi m nghèo

có c n c và hi u qu h n

2 M C TIÊU NGHIÊN C U

M c tiêu c a đ tài là xác đ nh các nhân t chính nh h ng đ n thu nh p c a

nh ng h gia đình huy n Tân Phú

Phân tích th c tr ng nghèo đói c a các h gia đình trên đ a bàn huy n Tân Phú, tnh ng Nai

Phân tích m t s nguyên nhân nh h ng đ n đói nghèo c a các h dân trên

đ a bàn huy n Tân Phú, t nh ng Nai, đ t đó g i ý m t s chính sách giúp chính quy n đ a ph ng th c hi n xóa đói, gi m nghèo có c n c và b n v ng

4 GI THUY T NGHIÊN C U

Trình đ h c v n c a ch h , gi i tính, gia đình có đông con, thi u đ t s n

xu t, thi u vi c làm, không ti p c n đ c ngu n v n vay chính th c và ví trí đ a lý

là các nhân t chính nh h ng đ n vi c t ng thu nh p và s đói nghèo c a các h dân khu v c huy n Tân Phú, t nh ng Nai

Trình đ h c v n c a ch h , gi i tính, gia đình có đông con, thi u đ t s n

xu t, thi u vi c làm, không ti p c n đ c ngu n v n vay chính th c và ví trí đ a lý

là là s khác bi t l n nh t gi a nh ng h nghèo và không nghèo khu v c huy n Tân Phú, tnh ng Nai

5 PH NG PHÁP NGHIÊN C U

Ph ng pháp th ng kê mô t : C n c vào đ th , bi u đ và các b ng bi u, k t

h p v i ph ng pháp so sánh đ tìm ra s khác bi t v đi u ki n v n hóa, vi c làm, thu nh p gi a đ a bàn huy n Tân Phú so v i các vùng khác

Ph ng pháp đ nh l ng: Xây d ng mô hình kinh t l ng tìm ra m i quan h

gi a thu nh p (chi tiêu) v i các bi n nh vi c làm, đ t đai, ngh nghi p… T mô hình này s tìm ra nh ng nhân t chính tác đ ng t i m c s ng c a dân c trong đ a bàn nghiên c u Ngoài vi c tìm ra nh ng nhân t tác đ ng đ n thu nh p (chi tiêu),

mô hình Probit đ c s d ng, nh m c l ng các nhân t kinh t tác đ ng đ n xác

su t r i vào ng ng nghèo c a các h dân c , t đó làm c n c khoa h c g i ý chính sách giúp lãnh đ o đ a ph ng xóa đói gi m nghèo b n v ng

Ph ng pháp đi u tra xã h i h c: Th c hi n đi u tra các h dân trên đ a bàn

huy n Tân Phú v i các tiêu th c ch y u: vi c làm, ngh nghi p, gi i tính, m c chi tiêu, y t , giáo d c…Ph ng pháp này, k t qu thu đ c b s li u dùng cho phân tích trong mô hình kinh t l ng

6 Ý NGH A KHOA H C VÀ NH NG ÓNG GÓP C A TÀI

H th ng hoá và làm sáng t nh ng v n đ lý lu n và th c ti n v s tác đ ng

c a các nhân t đ n đói nghèo

T ng k t kinh nghi m xóa đói gi m nghèo m t s n c trên th gi i và rút

ra nh ng bài h c kinh nghi m, và v n d ng vào đi u ki n đ a bàn nghiên c u

ánh giá th c tr ng nghèo đói t i huy n Tân Phú thông qua các tiêu chí khác nhau: m c đ nghèo, thu nh p trung bình …

Xác đ nh nh ng đ c đi m c a ng i nghèo t i đ a bàn huy n Tân Phú và nguyên nhân d n đ n s nghèo đói c a h

S d ng mô hình kinh t l ng đ c l ng và ki m đ nh tác đ ng c a các nhân t đ n đói nghèo c p huy n

G i ý m t s chính sách giúp đ a bàn huy n Tân Phú gi m nghèo có hi u qu

7 K T C U C A TÀI

Ch ng 1: C s lý lu n và th c ti n c a nghèo đói

Ch ng 2: Phân tích th c tr ng nghèo đói và nh ng nhân t tác đ ng t i

nghèo đói trên đ a bàn huy n Tân Phú

Ch ng 3: M t s g i ý chính sách gi m nghèo c a huy n Tân Phú

CH NG 1

C S LÝ LU N VÀ TH C TI N C A NGHÈO ÓI

1.1 KHÁI NI M V NGHÈO ÓI

Có r t nhi u khái ni m v nghèo đói, tùy thu c vào nh ng đ i t ng khác nhau mà h nh n th c v nghèo đói khác nhau, sau đây là m t s khái ni m v nghèo đói Theo Ngân Hàng Th Gi i, nghèo là m t khái ni m đa chi u v t kh i

ph m vi túng thi u v v t ch t Nghèo không ch d a trên thu nh p mà bao g m các

v n đ liên quan t i: dinh d ng, s c kh e, giáo d c, kh n ng d b t n th ng, không có quy n phát ngôn và không có quy n l c

Tháng 3 n m 1993, h i ngh v ch ng nghèo đói do y ban Kinh T - Xã H i khu v c Châu Á Thái Bình D ng (ESCAP) t ch c t i Bangkok, Thái Lan đã

th ng nh t khái ni m nghèo đói: nghèo kh là tình tr ng m t b ph n dân c không

có kh n ng th a mãn nh ng nhu c u c b n c a con ng i, nhu c u y ph thu c vào trình đ phát tri n kinh t - xã h i và phong t c tâp quán t ng vùng mà nh ng phong t c y đ c xã h i công nh n

Theo Solages (1996), nghèo kh cùng c c là m t đi u ki n s ng b h n ch b i suy dinh d ng, mù ch , b nh t t, môi tr ng b ô nhi m, t l t vong c a tr s sinh cao, tu i th th p, còn t h i h n so v i b t k đ nh ngh a nào kh d ch p nh n

đ c v m t cu c s ng bình d nh t c a m t con ng i

Theo ng i đ ng đ u t ch c lao đ ng qu c t (ILO) n m 1998, ông Abaipia Sen, nghèo đói là s thi u c h i l a ch n tham gia vào quá trình phát tri n c a

c ng đ ng

Trong nh n th c c a ng i Vi t Nam khi nói t i nghèo đói m i ng i hi u

r ng, đó là tình tr ng “c m không đ no, áo không đ m c con cái không đ c h c hành t t , m đau không có ti n tr b nh, nhà c a t m b , không có đ t đai đ s n

xu t…”

n nay khái ni m nghèo đói v n ch a đ c hi u m t cách th ng nh t b i các tiêu chí v ch t và v l ng, giàu và nghèo là hai khái ni m có ý ngh a trái ng c nhau Theo t đi n Ti ng Vi t, vi n ngôn ng h c “nghèo là tình tr ng không có

ho c có r t ít nh ng gì thu c v yêu c u t i thi u c a đ i s ng v t ch t, nghèo trái

ng c v i giàu”

Qua m t s khái ni m và nh n th c v nghèo đói đã nêu trên cho th y không

có chu n nghèo chung cho t t c các qu c gia, các khu v c, vì chúng ph thu c vào trình đ phát tri n kinh t - xã h i, phong t c t p quán c a t ng vùng đó là s thay

đ i theo không gian và th i gian Do đó, chu n nghèo c ng là m t đ i l ng thay

đ i theo không gian và th i gian ch không ph i là đ i l ng b t bi n

1.2 PHÂN LO I NGHÈO ÓI

1.2.1 Nghèo tuy t đ i

Nghèo tuy t đ i là tình tr ng m t b ph n dân c không có kh n ng th a mãn các nhu c u n, m c, , v sinh, y t , giáo d c ó là m c t n t i t i thi u đ duy trì

cu c s ng con ng i, là tình tr ng không th a mãn các nhu c u c b n cho cu c

s ng c a con ng i mà nh ng nhu c u này đã đ c th a nh n tùy theo trình đ phát tri n kinh t xã h i và phong t c t p quán c a t ng đ a ph ng

Robert McNamara, khi là giám đ c c a Ngân Hàng Th Gi i, đã đ a ra khái

ni m (Nghèo tuy t đ i): "Nghèo tuy t đ i là s ng ranh gi i ngoài cùng c a t n

t i Nh ng ng i nghèo tuy t đ i là nh ng ng i ph i đ u tranh đ sinh t n trong các thi u th n, t i t và trong tình tr ng b bê và m t ph m cách v t quá s c t ng

t ng mang d u n c a c nh ng may m n c a gi i tri th c chúng ta"

1.2.2.2 Nghèo th c p

Nghèo th c p là nghèo v tinh th n, là thi u th n trong l nh v c tâm lý xã h i

1.3 PH NG PHÁP XÁC NH I T NG NGHÈO HI N NAY

1.3.1 Chi tiêu h gia đình

Ph ng pháp này do các chuyên gia c a Ngân Hàng Th Gi i đ xu t và c ng

là ph ng pháp hi n nay đ c nhi u qu c gia trên th gi i v n d ng đ xác đ nh chu n nghèo c p qu c gia Ý t ng trong n i dung c a ph ng pháp này là c n c vào nhu c u chi tiêu đ đ m b o nhu c u c b n c a con ng i trong đó l ng th c (70%) phi l ng th c (30%), đ c ti n hành trình t theo ba b c

B c 1: Xác đ nh nhu c u chi tiêu cho l ng th c th c ph m (nhu c u n u ng

đ t n t i) xác đ nh nhu c u này, ng i ta xác đ nh r hàng hóa (kho ng 40 m t hàng, chia thành 16 nhóm) đ bình quân hàng ngày m t ng i ti p nh n đ c kho ng 2.100Kcal

B c 2: Xác đ nh nhu c u chi tiêu phi l ng th c, đ i v i nhóm giàu thì chi

cho l ng th c và phi l ng th c là b ng nhau (50%), đ i v i nhóm nghèo thì (70%) chi cho l ng th c và phi l ng th c (30%)

B c 3: Xác đ nh t ng nhu c u chi tiêu cho l ng th c và phi l ng th c

T ng nhu c u đó chính là chu n nghèo Ng i có thu nh p th p h n chu n nghèo

đ c x p vào nhóm ng i nghèo

u đi m c a ph ng pháp này là ph n ánh sát th c t cu c s ng c a ng i nghèo, c s khoa h c, m c đ tin c y cao, nhi u qu c gia áp d ng Tuy v y, bên

c nh nh ng u đi m thì ph ng pháp này c ng b c l m t s nh c đi m, đ khai thác đ c s li u chi tiêu h gia đình thì c n ph i kh o sát ph ng v n tr c ti p, c

m u đòi h i ph i l n đ đ m b o đ tin c y cao Cho nên đây là v n đ t n kém v

m t th i gian, ti n b c và ngu n l c Ph ng pháp này th t s có tác d ng khi áp

d ng c p t nh tr lên h n ch đáng k khi áp d ng c p th p h n

1.3.2 V b n đ nghèo

Ph ng pháp này k t h p gi a ph ng v n sâu c a đi u tra h v i ph m vi r ng

c a t ng đi u tra dân s Nh ng cu c đi u tra h nh i u Tra M c S ng H Gia ình, thu th p thông tin không ch v chi tiêu c a h mà còn c v m t s các bi n khác, nh quy mô, thành ph n c a h , trình đ h c v n c a các thành viên trong

h ,… Còn t ng đi u tra dân s không h i v chi tiêu, nh ng l i bao g m nh ng thông tin v nhi u bi n s k trên Ph ng pháp v b n đ nghèo là g n hai công c

th ng kê này ti n hành theo ba b c chính

B c th 1: Xác đ nh m t lo t các bi n s chung c a 2 cu c đi u tra trong

cùng k

B c th 2: Ti n hành phân tích th ng kê đ đánh giá m i quan h gi a m c

chi tiêu bình quân đ u ng i v i nh ng bi n s này

B c th 3: S d ng nh ng k t qu t phân tích này đ d báo chi tiêu c a

nh ng h có trong t ng đi u tra dân s M c chi tiêu d báo này dùng đ đánh giá xem m t h có nghèo hay không

Ph ng pháp này đ c xem là m t trong nh ng ph ng pháp đo l ng đói nghèo t t nh t, cho phép tính đ c t l nghèo các c p t th p đ n cao Tuy nhiên, ph ng pháp này v n có h n ch b i m c chi tiêu d báo ch có th c tính

v i sai s

1.3.3 Ph ng pháp d a vào thu nh p

T n m 1993 đ n nay, Vi t Nam đã 4 l n nâng m c chu n nghèo Chu n nghèo giai đo n 2006-2010 đã đ c xây d ng trên 3 yêu c u: (i) xóa đói gi m nghèo toàn di n h n, (ii) công b ng h n và (iii) h i nh p theo chu n nghèo qu c t Theo đó, nh ng h gia đình nông thôn có m c thu nh p bình quân d i 200.000

đ ng/ng i/tháng (2,4 tri u đ ng/ng i/n m) đ c coi là h nghèo khu v c thành th , nh ng h có m c thu nh p bình quân d i 260.000 đ ng/ng i/tháng

(d i 3,12 tri u đ ng/ng i/n m) đ c coi là h nghèo ( ây c ng là ph ng pháp

xác đ nh h nghèo đ c B L TBXH áp d ng)

1.3.4 Phân lo i đ a ph ng 1

u đi m chính trong cách làm c a B L TBXH đ a ph ng trên th c t l i

là do các đ a ph ng không tuân th m t cách c ng nh c, ph ng pháp d a vào thu

nh p nêu trong tài li u h ng d n i m c b n trong ph ng pháp này là xác đ nh

đ i t ng nghèo và phân b các kho n tr giúp trên th c t c p đ a ph ng là có

s chi ph i c a m t thi t ch theo t p t c truy n th ng, đó là thôn M i thôn s lên danh sách nh ng h nghèo và đói Danh sách này s đ c c p nh t m t trong hai

l n trong m t n m, khi mà nh ng l i ích nh mi n gi m h c phí và th khám ch a

b nh đ c phát Nh ng h đ c coi là không nghèo th ng không tham gia vào h i

đ ng này vì h ít có kh n ng nh n đ c nh n đ c l i ích gì Nhi u khi s kinh phí

có đ c không cho phép phân b nh ng kho n tr giúp cho t t c nh ng h đ c

x p vào di n nghèo Do đó, v n đ là bàn xem ai s nh n đ c nh ng kho n tr giúp đó Ph ng pháp c a BL TBXH ch đ c s d ng m i khi không đ t đ c s

nh t trí li u m t h này hay m t h khác s đ c nh n tr c p

Nh c đi m c a ph ng pháp này là thi u m t quy t c ch t ch đ xác đ nh h nghèo và vi c đánh giá c p thôn có th t s chính xác tìm ra h nghèo hay không,

đó là v n đ không ch c ch n M t nh c đi m n a là nó hoàn toàn lo i b m t s

h ra kh i vi c xem xét phân lo i Nh ng h b coi là không ch u ch m ch lao đ ng

ho c không có trách nhi m xã h i hi m khi đ c tr giúp, th m chí không đ c li t vào nh ng danh sách nh ng h nghèo

1.3.5 Ph ng pháp t đánh giá

Trong ph ng pháp này, các h đ c yêu c u t đánh giá v hi n tr ng nghèo

c a mình Không có h ng d n gì v nh ng tiêu chí đ d a vào đó mà đánh giá, do

đó cách làm này hoàn toàn mang tính ch quan

Nh c đi m c a ph ng pháp này là không th t o ra nh ng t l nghèo có th

h trong c ng đ ng s t p h p nhau l i đ x p th t , ho c là phân lo i t t c các h trong đó Trong nh ng PPA đ c th c hi n, nh ng ng i tham d đ c ch n sao cho có đ nam, n , ng i già, ng i tr , ng i nghèo và ng i không nghèo

i di n chính quy n đ a ph ng th ng là nh ng tr ng thôn Vi c phân lo i

h th ng đ c th c hi n thông qua phân lo i nhóm nh m ch ra nh ng đ c tính

c a ng i nghèo Sau đó nh ng t phi u có ghi tên t t c các h trong thôn đ c phân phát cho các đ i bi u tham d đ h t phân lo i các h vào các nhóm Sau cùng nh ng h đ c phân lo i khác nhau b i ít nh t hai thành viên s đ c đem ra

th o lu n trong c nhóm Vi c th o lu n nh m tìm hi u nguyên nhân c a s khác nhau và tìm ki m s nh t trí liên quan đ n phân lo i phù h p cho m i tr ng h p

Do v y, công vi c x p h ng giàu nghèo mang tính toàn di n h n nh ng

ph ng pháp ch d a vào chi tiêu hay thu nh p và khách quan h n ph ng pháp hay phân lo i b i chính quy n đ a ph ng Nh c đi m c a ph ng pháp này là chi phí cao

1.4 NGUYÊN NHÂN C A NGHÈO ÓI

R t nhi u nghiên c u v nghèo đói đã ch ng minh r ng, có r t nhi u nguyên nhân làm cho con ng i lâm vào c nh nghèo đói, nh trình đ dân trí th p, thi u

v n, thi u t li u s n xu t, c s h t ng kém, thiên tai, đông con, s ng i ph thu c nhi u, b t bình đ ng v gi i, b t bình đ ng trong thu nh p, tâm lý l i c a

ng i dân,… Sau đây là nh ng phân tích v m t s nguyên nhân ch y u gây nên nghèo đói t i Vi t Nam

1.4.1 C s h t ng th p kém

C s h t ng là nhân t c b n ph c v tr c ti p cu c s ng, lao đ ng s n xu t

c a con ng i, g m có đ ng xá, tr ng h c, đi n n c, b nh vi n,…đây là thành

ph n c b n đ phát tri n kinh t xã h i c a m t vùng, m t qu c gia.H t ng nông thôn còn h n ch , ng i nghèo ch u thi t thòi, do s ng nh ng vùng xa xôi h o lánh, giao thông không thu n ti n, v n chuy n s n ph m đ n ch chi phí cao, bán

t i đ ng thì b t th ng ép giá, giá nhu y u ph m l i cao, đi n, đ ng, tr ng, tr m

th a và thi u, th y l i, t i tiêu th p kém Vì v y, n u c s h t ng y u kém, ch m

phát tri n thì kéo theo xã h i ch m phát tri n và d n đ n nghèo đói ây là m t trong nh ng nguyên nhân c b n d n đ n nghèo đói t i Vi t Nam

1.4.2 Thi u đ t

Vi t Nam là n c nông nghi p, 80% dân s là nông dân, có thu nh p t nông nghi p Do đó, đ t đai đóng vai trò quan tr ng trong vi c xóa đói gi m nghèo Vi t Nam Trong khi đó di n tích đ t nông nghi p l i r t th p kho ng 1.150m2/ ng i (tính toán t s li u TCTK, 2009), di n tích đ t manh mún, nh l , n ng su t lao

đ ng nông nghi p th p so v i các ngành khác, tình tr ng n c bi n dâng, đô th hóa, dành đ t nông nghi p cho các d án phát tri n khu công nghi p… Làm cho

di n tích đ t nông nghi p v n đã ít nay ngày càng b thu h p, d n đ n ngu n thu t

đ t nông nghi p ngày càng th p h n Do đó, thi u đ t c ng là m t nguyên nhân gây nên nghèo đói t i Vi t Nam

1.4.3 Trình đ h c v n

Trình đ h c v n là m t nguyên nhân c b n gây nên s nghèo đói Theo Michael P.Todaro (1997), trình đ h c v n và m c s ng có m i quan h t ng quan thu n Ngh a là, nh ng ng i có trình đ h c v n cao thì h có c h i ki m đ c

vi c làm t t h n, có c h i ti p c n nh ng thông tin t t h n, t đó h s t o đ c thu nh p cao h n Ng c l i, nh ng ng i có trình đ th p thì h ít có c h i tìm

đ c vi c làm t t, kh n ng ti p c n thông tin ch m h n, cho nên đ i t ng này s

có thu nh p th p h n, d r i vào tình tr ng nghèo đói h n

1.4.4 B nh t t

B nh t t là nguyên nhân làm cho ng i nghèo l i càng nghèo h n, trong th c

t , n u m t ng i m c b nh thì s c kh e kém, ng i này không th lao đ ng t o ra thu nh p mà còn chi phí thu c men t n kém h n nh ng ng i có s c kh e bình

th ng và m c chi phí cho b nh t t là m t gánh n ng đ i v i h

1.4.5 ông con, t l ph thu c cao

M t h có m c thu nh p c đ nh mà ph i chi cho nhi u ng i thì m i ng i

nh n đ c m c thu nh p càng ít Nh ng ng i có con đông, s ng i ph thu c nhi u thì đi u ki n ch m sóc con cái s h n ch , nguy c b nh t t xu t hi n cao, đây

là nguyên nhân d n đ n nghèo đói Theo D.Naugton at al (1995), th y t l ng i

ph thu c t ng quan ngh ch v i m c thu nh p Ngh a là, nh ng h m c dù h không đông con nh ng có nhi u ng i s ng ph thu c (ng i già, ng i th t nghi p, ng i b nh…) thì h này c ng khó đ t đ c m c thu nh p cao

1.4.6 Kh n ng ti p c n các ngu n v n chính th c b h n ch

V n đ u t có vai trò vô cùng quan tr ng trong vi c thay đ i công ngh , nâng cao n ng su t lao đ ng, phát tri n kinh t -xã h i V n đ u t th p thì n ng su t lao

đ ng th p, kéo theo thu nh p th p, m c thu nh p th p thì m c ti t ki m s th p, ti t

ki m th p làm cho thi u v n đ u t l i d n đ n thu nh p th p Ng i nghèo th ng

ti p c n các ngu n v n chính th c r t h n ch vì uy tín c a h th p, hi u bi t b h n

ch trong các ch tr ng, đ ng l i, th t c… Không đ v n đ u t , ng i nghèo không th đ u t (ho c tái đ u t ) đ c i ti n công ngh , nâng cao n ng xu t ây chính là vòng lu n qu n và là nguyên nhân d n t i nghèo đói

1.4.7 R i ro v thiên tai

Vi t Nam là m t trong nh ng n c ch u thi t h i l n b i thiên tai nh : l l t,

n ng h n, bi n đ i khí h u Là m t n c có thu nh p th p nh ng th ng ph i gánh

chu nh ng h u qu quá l n t thiên tai Nh ng h u qu y, đã đ l i nh ng đau

th ng, nh ng m t mát không mô t h t b ng nh ng con s Ng i dân r t d r i vào c nh nghèo đói sau nh ng bi n c y x y ra Các vùng ch u tác đ ng m nh nh t

c a thiên tai là vùng núi phía b c, ven bi n mi n trung, và đ ng b ng sông C u Long i u này m t ph n lý gi i t l nghèo đói c a các vùng này cao h n so v i các vùng khác

1.4.8 Tâm lý l i c a ng i nghèo

Có r t nhi u nguyên nhân d n đ n s nghèo đói, bao g m nguyên nhân khách quan và nguyên nhân ch quan, m t nguyên nhân ch quan ch y u đây c n bàn

t i đó là tâm lý l i c a ng i dân M t s ng i dân h không ý th c đ c mình

là ng i nghèo, h c trông ch vào các kho n tr c p c a chính ph , nh ng nhà

h o tâm, mà h không ngh r ng, không ai khác b ng chính b n thân mình ph i t

n l c v t khó v n lên đ thoát nghèo b ng nh ng hành đ ng r t c th : n l c

h c t p, ch m ch lao đ ng, chi tiêu đúng m c, không lãng phí…Có không ít thành

ph n trong xã h i s ng không có lý t ng ph n đ u, không tin vào t ng lai, không

có ý chí v t khó, h c trông ch , l i v i m i ng i xung quanh ây là thái đ

r t nguy hi m cho xã h i, là nguyên nhân ti m tàng d n đ n s nghèo đói

1.4.9 Thi u vi c làm

Thi u vi c làm là nguyên nhân ph bi n các t nh, ng i nghèo ngoài tr ng

tr t, h không có v n đ phát tri n ch n nuôi, làm ngành ngh Thu nh p ch có 6,1% t ch n nuôi, 5,4% t ngành ngh Tr ng tr t thì không thâm canh, lao đ ng

d th a, ch ch vào làm thuê Trong khi ngành ngh thì thi u tay ngh và trình đ

h c v n th p, r t ít có c h i tìm vi c làm trong khu v c phi nông nghi p, s ngày làm không nhi u, thu nh p th p, công vi c mang tính th i v cao, c nh tranh quy t

li t d n đ n tình tr ng nh ng n i th a thì v n th a nh ng n i thi u thì v n thi u lao

đ ng Thu nh p không n đ nh đó là m t trong nh ng nguyên nhân c a nghèo đói

Tác đ ng thúc đ y t ng tr ng kinh t , nâng cao thu nh p cho dân c là c s

đ thoát kh i vòng lu n qu n này Trong chi n l c phát tri n kinh t c a các n c

2 TS inh Phi H , 2003, kinh t nông nghi p: Lý thuy t và th c ti n, nhà xu t b n th ng kê

N ng su t th p

Tích l y th p

đang phát tri n thì nông nghi p c ng đ c ch n là m t khu v c s n xu t quan tr ng

đ tác đ ng t ng tr ng i u này càng quan tr ng h n đ i v i nh ng n c có ti m

n ng v nông nghi p nh Vi t Nam

1.5 T NG QUAN V TÌNH HÌNH NGHÈO ÓI C A TH GI I

1.5.1 Th c tr ng nghèo đói trên th gi i

Ngày nay, khi nhân lo i đã b c sang th k 21, th k c a nh ng phát minh khoa h c k di u, m t n n k thu t công ngh cao, giúp gi i phóng s c lao đ ng

c a con ng i và mang l i cho con ng i nh ng thu n ti n v t ch t trên c tuy t

v i Trong khi đó, xã h i loài ng i đang t ra quá l c h u, th m chí còn là h b i khi nhìn vào b c tranh không m y sáng s a v m t tr t t th gi i đ y r y nh ng

b t công, m t th gi i v i s đan xen gi a đói nghèo sâu s c và s giàu có t t cùng Trong s kho ng 6 t ng i trên th gi i, 2,8 t s ng d i m c 2 USD/ngày và 1,2

t ng i s ng d i m c 1 USD/ ngày, trong đó 44% s ng vùng Nam Á

i v i nh ng n c giàu, c 100 đ a tr thì có ch a đ n m t đ a tr s ng đ n

tu i th 5, trong khi đ i v i nh ng n c nghèo nh t thì t l này là 1/5 Và đ i v i

nh ng n c giàu có thì t l tr d i 5 tu i b suy dinh d ng là không quá 5%, còn

đ i v i nh ng n c nghèo thì t l này là 50% C nh m đ m này v n t n t i cho

dù tình tr ng c a lo i ng i đã đ c c i thi n đáng k trong th k v a qua so v i

th i gian tr c Các nhà khoa h c đã ch ng minh r ng hi n nay loài ng i trên th c

t đã s n xu t đ l ng th c, th c ph m đ nuôi s ng toàn b dân s trên hành tinh này (tính theo l ng Kcalo bình quân đ u ng i)3 Nh ng s phân chia thành qu này h t s c b t công, 20% ng i giàu s d ng 70-90% giá tr s n ph m c a toàn th

gi i, 6% ng i giàu nh t s d ng 35-40% giá tr s n ph m c a toàn th gi i

m t khía c nh khác, n u so v i toàn b th gi i là 100% theo các ch tiêu: GDP, th ng m i th gi i, tích l y và đ u t thì 20% dân s giàu nh t th gi i chi m d ng 87,5% GDP, 84,2% th ng m i th gi i, 85% tích l y, và 85% đ u t 20% dân s nghèo nh t chi m các ch tiêu t ng ng là 1,4%, 0,9%, 0,7%, 0,9%

Rõ ràng s li u cho th y hai thái c c phân chia nghèo giàu th t nghi t ngã M t bên

thì d ng nh có t t c , còn m t bên thì hoàn toàn ng c l i

Ngh ch lý trên ch a có d u hi u thay đ i theo xu h ng kh quan, đi u đó

đ c minh ch ng qua các s li u th ng kê g n đây Theo AP (tháng 5-2001) trong

n m 2000 trên toàn th gi i có kho ng 7,2 tri u ng i là tri u phú USD, t ng giá tr tài s n c a nh ng ng i này c tính là 27.000 t USD, n m 1999 con s ngày là 25.500 t USD Bên c nh đó, tình tr ng cùng c c đang đè n ng lên đ u c a 2/3 dân

s th gi i Trong nh ng n m g n đây, thu nh p th c t c a 1,6 t ng i (1/4 dân s

th gi i) đã b gi m đi

B c tranh th gi i đ y r y nh ng b t công B t bình đ ng, phân bi t v n còn

hi n h u Trong khi các n c giàu m c s c tung ti n đ đ u c nhiên li u ph c v cho các lo i xe h i c c k sang tr ng và các sinh ho t xa x khác thì h n 1/3 dân s

th gi i các n c nghèo đang còn ph i dùng n c không đ tiêu chu n v sinh do không có đ kh n ng mua nhiên li u hay các thi t b làm s ch n c G n 43 tri u

tr em ch t m i ngày do thi u đi u ki n ch m sóc c b n H ng n m, kho ng 8 tri u

tr em ch t vì ô nhi m ngu n n c và môi tr ng s ng, 50 tri u tr em b t n

th ng n ng n v th l c ho c tinh th n do b suy dinh d ng và kho ng 130 tri u

tr em (trong đó kho ng 80% là tr em gái) không đ đi u ki n đ t i tr ng Trong khi ch c n 40 tri u t n ng c c quy đ i là có th c u đói cho 730 tri u ng i, thì

g n 600 tri u t n (g n 40% s n l ng ng c c th gi i) dùng đ nuôi gia súc các

n c giàu, vì r ng l ng th c đ nuôi gia súc mang l i nhi u l i nhu n h n so v i

vi c bán chúng cho ng i nghèo.4

Tình tr ng nghèo đói phân b các n c và các khu v c trên th gi i là hoàn toàn không gi ng nhau Ch ng h n:

- T i các n c phát tri n, tính đ n n m 1998 v n còn có h n 100 tri u ng i nghèo và h n 100 tri u ng i không có nhà D nhiên, cái nghèo các n c này

là nghèo t ng đ i

- Khu v c Nam M và c n Sahara còn 215 tri u ng i thu c di n nghèo đói,

120 tri u ng i l n mù ch , 170 tri u ng i không đ n, h n 80 tri u tr em không

4

World Bank: Poverty Reduction and World Bank, World Bank, Washington, D.C, 1996,p.53

có kh n ng t i tr ng h c, trong khi đó hàng n m có kho ng 1,3 tri u m2 đ t nông nghi p b b hoang

- T i r p, hi n có kho ng 73 tri u ng i nghèo và trên 60 tri u ng i mù

ói nghèo còn phân bi t gi a các gi i, ngh a là t l ng i nghèo đói trong n

gi i v n cao h n so v i nam gi i Ph n chi m 60% l c l ng lao đ ng th gi i

1.5.2 Kinh nghi m gi m nghèo c a m t s n c trên th gi i

Trong xu h ng toàn c u hóa hi n nay, xóa b tình tr ng nghèo kh và b t bình đ ng xã h i không còn là m c tiêu ch c a riêng m t qu c gia, mà đã tr thành

m c tiêu ph n đ u c a th gi i gi i quy t t n g c c a s nghèo đói m i qu c gia đ u có cách th c gi i quy t khác nhau

 Trung Qu c

Trong giai đo n 1978-1995, m c t ng bình quân GDP đ t 9,4% Nh ng thành

t u trên đã đ a Trung Qu c đ ng trong s ba n c có GDP l n nh t th gi i Tuy nhiên, m c dù đ t đ c nh ng thành công v m t t ng tr ng, nh ng Trung Qu c

g p không ít khó kh n trong ch t l ng t ng tr ng kinh t , đó là t ng tr ng kinh

t quá nóng, l m phát cao, phân hóa giàu nghèo rõ r t, môi tr ng suy thoái xu ng

c p nghiêm tr ng…

N m 1978, dân c thành th chi m 18% dân s c n c, chi m 34% thu nh p

c a c n c n n m 1996, t l dân s thành th chi m 28%, t l thu nh p chi m

t i 50% t ng thu nh p c n c Thêm vào đó, chênh l ch giàu nghèo gi a các khu

v c này càng tr m tr ng h n N m 1978, thu nh p trung bình c a dân c khu v c

Mi n ông cao h n dân c khu v c Mi n Tây là 1,38 l n, n m 1995 là 2,42 l n,

2004 con s này lên t i 3,2 l n S chênh l ch giàu nghèo c a Trung Qu c có nhi u nguyên nhân, m t trong nh ng nguyên nhân là s l c h u và trì tr c a khu v c nông thôn C s h t ng l c h u, nông dân thi u các đi u ki n ti p c n giáo d c, y

t , nên không có kh n ng ti p c n đ c v i ngh nghi p đòi h i có chuyên môn cao, có thu nh p cao Thêm vào đó, thiên tai th ng xuyên x y ra, đ c bi t là vùng nông thôn phía tây, càng làm cho kho ng cách giàu nghèo ngày càng kéo r ng ra Chính vì s gia t ng kho ng cách giàu nghèo này làm n y sinh mâu thu n trong lòng xã h i Trung Qu c ngày càng gay g t, làm b t n xã h i ngày càng gia t ng,

đi n hình qua v n i d y đòi t tr c a ng i dân khu v c cao nguyên Tây T ng

kh c ph c nh ng m t trái trong quá trình t ng tr ng chính ph Trung

Qu c đã th c thi m t s chính sách sau:

M t là, phát tri n cân đ i, hài hòa gi a các vùng, khu v c

Trung Qu c t ng c ng đ u t và thu hút đ u t vào khu v c mi n Trung và

mi n Tây N m 2000, Trung Qu c đã dành 70% ti n đ u t bán công trái, 70% kho n vay u đãi c a các t ch c ti n t qu c t đ u t vào mi n Tây Trong nh ng

n m g n đây Trung Qu c đã có nh ng đ u t c ng nh h tr l n cho khu v c nông nghi p và nông thôn

Hai là, duy trì m c t ng tr ng kinh t v a ph i nh ng ph i n đ nh

S t ng tr ng kinh t liên t c và quá nóng c a Trung Qu c trong th i gian qua, làm cho n n kinh t b m t cân đ i, c ng th ng v ngu n n ng l ng, v t li u,

l m phát t ng nhanh Chính vì v y, kho ng th p niên 1990 tr l i đây, Trung Qu c

ch tr ng đi u ch nh chính sách kinh t v mô, kh ng ch m c t ng tr ng, ki m

soát r t ch t t c đ l m phát

Ba là, t ng đ u t cho giáo d c và đào t o nh m phát tri n ngu n nhân l c

đáp ng yêu c u nâng cao ch t l ng t ng tr ng kinh t , Trung Qu c t ng

c ng giáo d c c s , coi tr ng giáo d c ph c p, phát tri n giáo d c k thu t d y ngh c ng nh các ch ng trình chuyên tu, t i ch c nâng cao ch t l ng lành ngh cho công nhân và đ i ng cán b Trong nh ng n m g n đây Trung Qu c r t coi

tr ng vi c thu hút và s d ng ch t xám c a sinh viên, các nhà khoa h c, các Hoa

ki u b ng nh ng chính sách đãi ng h p d n

B n là, t ng đ u t cho vi c b o v môi tr ng sinh thái

Trung Qu c chuy n đ nh h ng phát tri n t chi u r ng sang chi u sâu, các

ch ng trình hành đ ng v môi tr ng đ c ti n hành th ng xuyên h n, nh m thúc đ y s phát tri n b n v ng Chính sách môi tr ng c a Trung Qu c còn th c thi theo nguyên t c “ng i gây ô nhi m ph i tr ti n” nh m bu c các xí nghi p ph i tìm cách tránh lãng phí tài nguyên, ph i coi tr ng vi c b o v tài nguyên môi

tr ng.[13]

 Nh t B n

Nh t B n là m t trong nh ng n n kinh t l n nh t th gi i, nh ng nó không

ph i là mi n d ch hoàn toàn v i đói nghèo K t khi s t ng tr ng kinh t cao c a

nh ng n m 1960, Nh t B n đã s ng trong th n tho i r ng t t c ng i dân Nh t B n thu c v t ng l p trung l u Tuy nhiên, phong cách Nh t B n, vi c làm, mà là trái tim c a huy n tho i này, đã đ c bi n đ i b i s gia t ng vi c làm và các y u t khác, và m t s l ng ngày càng t ng c a ng i Nh t s ng trong đói nghèo

Sau chi n tranh th gi i th 2, Nh t B n là n c b i tr n và l n đ u tiên trong

lch s c a mình b quân đ i n c ngoài chi m đóng Sau chi n tranh, đ t n c

Nh t B n m t h t thu c đ a, kinh t b tàn phá n ng n ; đ ng th i xu t hi n nhi u khó kh n bao trùm đ t n c: Th t nghi p tr m tr ng, thi u th n l ng th c, th c

ph m và hàng hoá, l m phát n ng n …

Giai đo n t 1951-1973 t c đ t ng tr ng kinh t là bình quân 10%, t c đ

t ng tr ng kinh t c a Nh t B n giai đo n th n k này đã tr thành mô hình nghiên

c u đ i v i nhi u n c đang phát tri n đ t đ c nh ng thành công đó, Nh t

ru ng đ t là chuy n quy n s h u ru ng đ t phát canh cho nh ng tá đi n đã t ng

tr ng tr t trên m nh đ t đó làm đ c đi u này, chính ph Nh t đã mua t t c

ru ng đ t phát canh c a đ a ch v ng m t, trong tr ng h p nh ng đ a ch còn s ng nông thôn thì chính ph mua l i s ru ng đ t v t quá m t ha Sau đó chính ph đem bán l i cho nh ng tá đi n đã t ng l nh canh trên m nh đ t đó i v i nh ng

ru ng đ t còn n m trong tay đ a ch , cu c c i cách ru ng đ t c ng ràng bu c các

đ a ch không đ c đ n ph ng h y b h p đ ng thuê n u không có s nh t trí c a

ng i thuê, và đ a tô đã chuy n thành ti n chi m kho ng 10% t ng thu ho ch

Th hai, dân ch hóa lao đ ng

Nh m nâng cao quy n l i c ng nh trách nhi m c a ng i lao đ ng, các đ o

lu t v lao đ ng l n l t đ c thông qua Nh lu t công đoàn đ c ban hành cu i

n m 1945, lu t c b n v lao đ ng ban hành n m 1947, cùng v i s ra đ i c a các

lu t trên, phong trào công đoàn c a Nh t B n trong giai đo n này phát tri n khá

m nh i u ki n làm vi c c i thi n, ti n l ng đ c nâng cao h n t đó làm t ng nhu c u tiêu dùng, góp ph n m r ng th tr ng tiêu th trong n c

Th ba, khuy n khích phát tri n các doanh nghi p v a và nh đ t o nhi u c

h i vi c làm, toàn d ng lao đ ng xã h i

V i quan đi m vi c làm là v n đ c b n nh t trong quá trình t ng tr ng kinh

t , chính ph Nh t B n đã có nhi u n l c trong vi c t o công n vi c làm cho

nh ng ng i th t nghi p Chính ph Nh t B n u tiên phát tri n ngành công nghi p

n ng, và công nghi p hóa ch t có đ c đi m là h ng đ n xu t kh u

Th t , đ u t phát tri n và s d ng hi u qu các ngu n l c

H cho r ng giáo d c không ch đ n thu n là quy n c a con ng i đ c hi u

bi t, h c t p, mà đi u c b n h n là t o cho con ng i có kh n ng tham gia các

ho t đ ng kinh t N u trình đ c a con ng i đ c t ng lên thì kh n ng t ng n ng

su t lao đ ng, và t ng thu nh p càng l n Do đó, đ u t phát tri n ngu n nhân l c,

tr c h t là giáo d c và đào t o v a làm cho kinh t t ng tr ng vì nó cung c p m t

đ u vào quan tr ng cho quá trình s n xu t, v a làm gi m s b t bình đ ng vì nó t o

ra c h i cho các t ng l p dân c i u này góp ph n vào vi c duy trì ch t l ng

t ng tr ng kinh t

Sau chi n tranh, h th ng giáo d c Nh t B n đ c c i cách sâu r ng b ng hàng lo t các chính sách đ c áp d ng: Chính ph đã nâng h giáo d c b t bu c t sáu n m lên chín n m, bao g m sáu n m ti u h c và ba n m trung h c đ m b o

đi u ki n d y và h c nh ng vùng xa xôi, h o lánh, chính ph Nh t đã tr c p cho

nh ng n i này v i kho n ngân sách đáng k Hàng n m, trong c c u chi tiêu c a chính ph , ngân sách dành cho giáo d c là kho ng 1/4 trong t ng chi ngân sách V i

nh ng quy t tâm trên, Nh t b n g t hái đ c nh ng thành qu đáng ghi nh n N m

1967, 99% tr em Nh t đ u đ c đi h c h chín n m, 75% tr em đi h c h 12 n m

n n m 1979, 44% đã hoàn thành giáo d c b t bu c, 41, 5% hoàn thành giáo d c

ph thông trung h c và 13,2% có trình đ đ i h c Bên c nh thành công trong l nh

v c đào t o ngu n nhân l c, Nh t B n còn là n c s d ng và khai thác có hi u qu

c a ngu n nhân l c Ng i lao đ ng đ c s d ng và đãi ng m t cách x ng đáng

Th n m, th c hi n công b ng xã h i trong phân ph i thu nh p

m i c p trong đ i s ng xã h i Nh t B n, ng i ta luôn c g ng m t cách có

ý th c đ đem l i m t ph n chia công b ng cân đ i, tuy không ph i b ng nhau, cho

t t c các nhóm ng i Chính ph Nh t B n đã th c thi nhi u chính sách khác nhau

đ đi u ti t thu nh p cho phù h p, tránh gây ra chênh l ch quá l n gi a các t ng l p dân c Chính ph đã s d ng m t s chính sách nh t o vi c làm, tr c p cho

nh ng ng i th t nghi p, có thu nh p th p ho c m t kh n ng lao đ ng, đánh thu

l y ti n vào nh ng ng i có thu nh p cao…, các chính sách trên góp ph n quan

tr ng vào vi c n đ nh xã h i và đ c các t ng l p dân c , c giàu l n nghèo, ch p

nh n ng h [13]

 Singapore

Singapore đã đ t đ c k tích v t ng tr ng kinh t trong vòng 40 n m k t ngày dành đ c đ c l p Trong giai đo n 1965-2005, t l s n ph m qu c n i t ng

n đ nh trung bình m i n m là 8% V i m c t ng tr ng dân s 2,1%, t ng s n

ph m qu c n i tính theo bình quân đ u ng i t ng m c 5,8% trung bình hàng

n m Singapore đã mang l i c h i bình đ ng h n cho dân nh m, h có đi u ki n

th c nhi t huy t, m t t m nhìn dài h n và thái đ h p tác T t c nh ng đi u y h p

l i t o nên nh ng chính sách kinh t h tr cho nhau, mang l i nh ng thành qu phát tri n kinh t đ y n t ng Singapore đã xây d ng lên nh ng đ nh ch m nh

m h tr cho s t ng tr ng cho th i gian qua i u này đ m b o vi c th c thi các chính sách phát tri n kinh t m t cách hoàn h o

V giáo d c và đào t o, Singapore nh n m nh r ng, y u t con ng i là ngu n tài nguyên duy nh t Nhà n c cung c p m t n n giáo d c ph c p và tr c p cho

N m 1970, h n 50% dân s Malaixia còn trong tình tr ng nghèo đói và ph n

l n t p trung khu v c nông thôn Sau khi th c hi n NEP6, các ch ng trình xóa đói gi m nghèo nông thôn đ c bi t đ c chính ph chú tr ng và đã thu đ c thành t u đáng k góp ph n vào vi c gi m t l ghèo trên toàn qu c T l nghèo

6

NEP: Chính sách kinh t m i

trên toàn qu c đã gi m nhanh t 52,4% n m 1970 xu ng còn 17,1% n m 1990, t l nghèo nông thôn gi m t 50,9% xu ng còn 21,8%, thành th gi m t 18,7%

xu ng còn 7,5% trong cùng giai đo n Các con s h nghèo Malaixia gi m đáng

k t 1.110.000 h n m 1970 xu ng còn 619.4000 h , trong đó ch còn 143.000 h thu c di n nghèo kh n cùng, chi m kho ng 4% dân s c n c

đ t đ c nh ng thành t u b c đ u nh trên, Malaixia đã k t h p hoàn h o các chính sách sau:

Chính sách tái c c u kinh t xã h i

Chính sách này, tr c h t chú ý t i ng i b n đ a, b ph n chi m s đông và

c ng là t ng l p nghèo kh nh t xã h i Chuy n d ch c c u vi c làm nh m t o đi u

ki n cho ng i b n đ a tham gia vào các khu v c phi nông nghi p, gi m b t s ph thu c vào ngh nông truy n th ng, đa d ng hóa thu nh p cho các h nông thôn

Chính sách phát tri n nông nghi p – nông thôn

Malaixia t ng b c, hi n đ i hóa n n s n xu t nông nghi p, nâng cao s n

l ng l ng th c ti n t i gi m nh p kh u lúa g o và t túc l ng th c, t ng s n

l ng cây tr ng xu t kh u T o ra nh ng khu dân c m i, t o công vi c và thu nh p cho ng i nghèo, t ng thêm nh ng h có kinh t n đ nh Theo UNESSCO, trong giai đo n 1957-1970, chi phí cho nông nghi p c a Malaixia là kho ng 37% ngân sách cao h n c Philippin (31%), Mianma và Indonesia (17%)

Chính sách phát tri n giáo d c

Trong m t xã h i đa s c t c, đa tôn giáo nh Malaixia, mu n giáo d c đào

t o tr thành chìa khóa c a s phát tri n thì c n ph i chú tr ng đ n v n đ công

b ng trong giáo d c Nh n th c rõ đi u này, chính ph đã đ c bi t quan tâm đ n s nâng cao ch t l ng giáo d c và đào t o Thông qua nh ng c h i h c t p m r ng,

ng i Malaixia đã có đ c nh ng trình đ tay ngh , n ng l c qu n lý nh t đ nh đ tham gia vào các thành ph n kinh t hi n đ i, gi m b t s ph thu c vào nông nghi p – khu v c kinh t l c h u và có hi u qu th p T đó, gi m d n kho ng cách giàu nghèo, ranh gi i gi a thành th và nông thôn c ng nh chênh l ch v trình đ phát tri n kinh t , giáo d c gi a các dân t c

Chính sách phát tri n vùng tr ng đi m

Do đi u ki n t nhiên, s c t c và nh ng hoàn c nh l ch s nh t đ nh, Malaixia

là n c có s khác bi t l n v lãnh th trong t ng quan so sánh trình đ phát tri n kinh t xã h i Chính vì v y, ngay t r t s m, chính quy n Malaixia đã đ a ra hàng

lo t chính sách và các bi n pháp kh c ph c s b t bình đ ng lãnh th Quan đi m phát tri n vùng c a Malaixia là đ t s phát tri n c a vùng lên trên ho t đ ng c a các bang, nh m khai thác tr ng tâm l i th so sánh c a vùng đ t o hi u ng lan t a cho các bang t s th nh v ng c a con ng i lên trên s th nh v ng c a m t đ a

ph ng, nh m nâng cao thu nh p cho ng i nghèo.[6]

 Thái Lan

Thái Lan là m t qu c gia thành công trong xóa đói gi m nghèo Theo WB t

l nghèo 25,9% (n m 1998) gi m xu ng 1,93% (n m 2002) Có đ c thành t u đó, chính ph Thái Lan đã đ ra chi n l c: chính sách phát tri n kinh t xã h i ph i c i thi n đ c thu nh p, phúc l i xã h i, đem l i l i ích cho m i t ng l p dân c K

ho ch phát tri n d a trên 5 nguyên t c:

Nguyên t c th nh t: T p trung phát tri n vào khu v c nông thôn, l c h u,

thi t thòi

Nguyên t c th hai: Các d ch v xã h i s c p cho m c nhân sinh, đáp ng

nhu c u t i thi u trong đ i s ng c a ng i dân

Nguyên t c th 3: Phát tri n ngu n nhân l c đ h t giúp mình thoát kh i đói

nghèo

Nguyên t c th 4: Ch n nh ng k thu t và nh ng gi i pháp công ngh đ n

gi n ít t n kém, đ t t c các vùng b thi t thòi và các đ i t ng đói nghèo đ u có

th áp d ng

Nguyên t c th 5: Khuy n khích chính đ i t ng tham gia vào quá trình gi i

quy t các v n đ cho chính h [6]

1.6 T NG QUAN V TÌNH HÌNH NGHÈO ÓI C A VI T NAM

1.6.1 Th c tr ng nghèo đói và chính sách gi m nghèo c a Vi t Nam trong

nh ng n m g n đây

Vi t Nam là m t trong nh ng qu c gia có dân s đông, ph n l n s ng nông thôn và 73% nh ng ng i dân s ng nông thôn đã chi m đ n 94% s ng i nghèo

c a c n c, nh ng ng i tr ng lúa chi m 78% s ng i nghèo7

T đ u n m 2008,

n n l m phát t ng t c v i giá x ng d u, giá lúa g o, giá các m t hàng nhu y u ph m

t ng cao, làm cho ng i nghèo g p nhi u khó kh n h n Tr c nh ng khó kh n trên, chính ph đã ch đ o th c hi n đ ng b , có hi u qu các chính sách gi m nghèo, trong đó có chính sách h tr cho các h nghèo xây nhà , vay v n s n xu t, kinh doanh, cho h c sinh, sinh viên vay, mua th b o hi m y t

ng th i, chính ph c ng tri n khai công tác h tr các h nghèo, h b nh

h ng thiên tai, b thi t h i v gia súc, gia c m, v t nuôi đ n đ nh s n xu t và đ i

s ng Ngoài ra, chính ph c ng đã tích c c tri n khai th c hi n Ngh quy t 30a/2008/NQ-CP c a Chính ph g n v i ch ng trình xây d ng nông thôn m i; t

ch c, đ ng viên các doanh nghi p, các t ch c và cá nhân h tr các huy n nghèo

th c hi n ch ng trình này; ng tr c v n cho các huy n; tri n khai các chính sách

m i, trong đó có chính sách c p g o cho h nghèo biên gi i, th c hi n m c khoán

m i v b o v r ng, h tr h c ngh , xu t kh u lao đ ng và t ng c ng cán b cho các huy n nghèo Ho t đ ng ch m sóc ng i có công và các đ i t ng chính sách

ti p t c đ c duy trì và m r ng

N m 2009, t ng s chi cho an sinh xã h i c kho ng 22.470 t đ ng, t ng 62% so v i n m 2008, trong đó chi đi u ch nh ti n l ng, tr c p, ph c p kho ng 36.700 t đ ng; tr c p c u đói giáp h t và kh c ph c thiên tai 41.580 t n g o (riêng s g o c u tr đ t đ u kh c ph c h u qu bão s 9 là 10.300 t n) T ng d

n c a 18 ch ng trình cho vay h nghèo và các đ i t ng chính sách do Ngân Hàng Chính Sách Xã H i th c hi n c đ n cu i n m đ t 76 nghìn t đ ng, t ng 45,3% so v i n m 2008 Các doanh nghi p đã h tr 62 huy n nghèo trên 1.600 t

đ ng K t qu các n l c chung đó đã góp ph n n đ nh và c i thi n đ i s ng nhân dân, đ c bi t là đ ng bào dân t c thi u s , vùng sâu, vùng xa, các đ i t ng chính sách, góp ph n xóa đói, gi m nghèo, gi i quy t vi c làm và gi v ng n đ nh chính

tr, xã h i đ c bi t là đ i v i ng i nghèo T l h nghèo đ n cu i n m 2009 gi m còn kho ng 11%.[16]

1.6.2 M t s nghiên c u v nghèo đói

Báo cáo phát tri n Vi t Nam (2004): Các h gia đình l n, đ c bi t là các h có

nhi u tr em và ng i già ho c không ch ng d ng nhu có m c chi tiêu theo đ u

ng i th p h n Nghèo c ng liên quan ch t ch t i nhóm dân t c Trình đ giáo d c

c ng t o s khác bi t đáng k M t h gia đình có ch h có trình đ trung c p có

m c chi tiêu cao h n m c trung bình g n 19% và n u ch h có trình đ đ i h c thì

m c cao h n là 31% Con s này là 29% n u v /ch ng có trình đ trung c p và 48% n u v /ch ng có trình đ đ i h c

S chênh l ch gi a các vùng th m chí còn rõ nét h n So v i các h gia đình

ng b ng sông H ng, các h gia đình ng b ng sông C u Long có m c chi tiêu cao h n g n 26% ngay c khi t t c các đ c đi m khác gi ng nhau Kho ng cách này lên t i 31% đ i v i các h vùng ông Nam B Nh ng kho ng cách l n

nh t là gi a các vùng thành th và nông thôn V i các đ c đi m khác gi ng nhau,

m t h gia đình thành th chi tiêu nhi u h n m t h gia đình t ng đ ng nông thôn g n 78% Tác đ ng này l n át t t c nh ng tác đ ng khác k c các đ c đi m liên quan t i trình đ h c v n cao h n Các đ c đi m c a c ng đ ng c ng có có nh

h ng Vi c có đ ng nông thôn ho c có tr ng h c t ng 5% m c chi tiêu trung bình c a t t c các h trong xã.[7][12]

Nguy n Tr ng Hoài (2005): Theo GS.TS Nguy n Tr ng Hoài, tình tr ng đói

nghèo ông Nam B ch u nh h ng nhi u nh t t các y u t : tình tr ng vi c làm, tình tr ng s h u đ t đai, kh n ng ti p c n ngu n v n chính th c, v n đ dân

t c thi u s , qui mô h và gi i tính c a ch h Ta có th d ng ph ng pháp nghiên

c u và các nhân t nh h ng c a mô hình cho nghiên c u đ a bàn huy n Tân Phú.[9]

Dominique Haughton (2001): Trình trang đói nghèo Vi t Nam b nh h ng

b i các nhân t sau: Ph n là ch h có xu h ng r i vào c hai nhóm c c c a dãy phân b chi tiêu, v i m t t l t ng đ i l n tr thành h giàu ho c r i vào h

nghèo; nh h ng c a y u t n gi i đ n nghèo đói không có ý ngh a th ng kê H c

v n, dân t c, t l ph thu c và vùng đ a lý sinh s ng có nh h ng đ n nghèo đói Công trình này là k t qu nghiên c u c a nhi u tác gi d a trên b s li u c a cu c

đi u tra m c s ng dân c Vi t Nam l n th nh t (VLSS93) và l n hai (VLSS98) Chúng ta có th áp d ng ph ng pháp nghiên c u này đ áp d ng cho đ tài nghiên

c u.[17]

D án di n đàn mi n núi Ford (2004): S ng khu v c nông thôn, ng i dân

t c, qui mô h gia đình, t l ph thu c, giáo d c, kh n ng ti p c n đ ng ôtô, giao thông ch khách, đi n, khuy n nông, ch là nh ng nhân t nh h ng đ n đói nghèo các t nh mi n núi phía b c Vi t Nam D a trên b d li u đi u tra m c

s ng dân c n m 1998 và 2002 các tác gi đã ph n nh đ c b c tranh t ng quan

v đói nghèo c a vùng mi n núi phía B c Ph ng pháp phân tích này có th đ c

áp d ng cho nghiên c u t i huy n Tân Phú.[7],[12]

Võ T t Th ng (2004): Trong nghiên c u này tác gi ch ra r ng, tình tr ng đói

nghèo Ninh Thu n ch u tác đ ng l n b i 6 y u t , đó là tình tr ng vi c làm, tình

tr ng s h u đ t đai, kh n ng ti p c n ngu n v n chính th c, v n đ dân t c thi u

s , quy mô h và gi i tính c a ch h ây là nghiên c u đ u tiên có s d ng mô hình kinh t l ng đ đánh giá nghèo Ninh Thu n, đi m n i b t c a nghiên c u này là tác gi đ a vào bi n ti p c n ngu n v n chính th c và ch ra r ng bi n này có tác đ ng đ n nghèo đói Ninh Thu n.[12],[18]

1.6.3 Thành t u gi m nghèo đói t i Vi t Nam 8

S li u v đi u tra h gia đình n m 2006 kh ng đ nh thành t u gi m nghèo t i

Vi t Nam đang xu h ng ti p t c di n ra theo chi u h ng tích c c, v i t l h gia đình s ng d i ng ng nghèo ch còn 16% so v i 28,9% n m 2002, 58,1% n m

1993 V i các c tính khác, s d ng nh ng ph ng pháp tính toán khác nhau,

c ng cho th y m t b c tranh r t đáng ph n kh i Tuy nhiên, ti n b đ t đ c là không đ u T l nghèo các nhóm dân t c ít ng i v n cao h n nhi u so v i m c nghèo c a các nhóm ng i Kinh và Hoa H u h t ng i nghèo đ u s ng các vùng

nông thôn, song đáng m ng là t l nghèo nông thôn đang ti p t c gi m xu ng, tuy m c gi m ch m h n nh ng n m tr c đây Ng c l i, m c nghèo thành th

l i có v nh gi nguyên, th m chí l n đ u tiên trong l ch s l i còn có xu h ng

t ng lên Vùng núi phía Tây B c, vùng Tây Nguyên và vùng duyên h i B c Trung

B v n còn nghèo h n nhi u so v i các vùng khác trong c n c

B ng 1.1: T l nghèo và kho ng cách nghèo

Ngu n: Theo Báo cáo Phát tri n Vi t Nam 2008, trang 4

Các vùng nông thôn v n là n i có nhi u ng i nghèo sinh s ng Vi t Nam,

nh ng chính s s t gi m m nh m trong t l nghèo nông thôn đã khi n cho t l nghèo c n c gi m đi rõ r t T n m 2004 đ n 2006, t l nghèo nông thôn gi m

đi 2,3 đi m ph n tr m m i n m, so v i 3,5 đi m t n m 1993 đ n 2004 M c dù t c

đ gi m có ch m l i, xu h ng gi m nghèo nhìn chung r t m nh m Ng c l i, t

l nghèo các khu v c thành th l i có v nh ch ng l i, th m chí còn t ng nh

Trong tr ng h p này, n u c n c trên các kho ng tin c y th ng kê, khó có th suy

ra m t xu h ng rõ r t nào t nh ng s li u hi n có này Và trong m t ch ng m c nào đó, t l nghèo có xu h ng s ch ng l i khi càng g n đ n đi m 0 Tuy nhiên,

vi c t c đ gi m nghèo ch m l i các vùng nông thôn và ch ng l i các khu v c thành th c n đ c phân tích sâu h n

M c dù đang gi m xu ng nhanh chóng, song nghèo l ng th c đang nh

h ng đ n g n 9% h gia đình nông thôn và 29% các h gia đình dân t c ít ng i

M t đi u ph n kh i là nh ng ng i nghèo t t c các nhóm dân c đ u đang ti n

d n đ n ng ng nghèo, v i ch s kho ng cách nghèo đang gi m d n t 6,9 đi m

ph n tr m n m 2002 xu ng còn 3,8% n m 2006 Ngay c v i nhóm dân t c ít ng i thì kho ng cách nghèo n m 2006 c ng t ng đ ng v i ng i Kinh và ng i Hoa

n m 1993.[8],[12]

Hình 1.2: T l nghèo theo ph n tr m dân s 9

1.7 K T LU N

C s lý lu n đ tìm hi u chi n l c xóa đói gi m nghèo các qu c gia tr c

h t đ u xu t phát trên quan ni m đói nghèo chung c a th gi i Nh ng trên th c t ,

9

Ngu n: Theo Báo cáo Phát tri n Vi t Nam 2008, trang 5.

nghèo đói là khái ni m mang tính ch t đ ng, nó ph thu c vào trình đ phát tri n kinh t xã h i c a t ng qu c gia t ng giai đo n nh t đ nh

Trong xu h ng toàn c u hóa hi n nay, xóa b tình tr ng nghèo kh và b t bình đ ng xã h i không còn là m c tiêu c a riêng m t qu c gia, mà đã tr thành

m c tiêu ph n đ u c a toàn th gi i ó là m t cu c đ u tranh lâu dài và đ y gian nan, th thách vì s ph n vinh và ti n b c a toàn th nhân lo i

gi i quy t t n g c c a s nghèo đói, bi n pháp duy nh t là phát tri n kinh

t Tuy nhiên, t ng tr ng và phát tri n kinh t không ph i lúc nào c ng đi kèm v i công b ng xã h i Mu n đ t đ c hai m c tiêu này, và ti n đ n gi m nghèo b n

v ng trên ph m vi toàn qu c, đòi h i m i qu c gia ph i ch n m t l i đi riêng, đ c thù, v i nh ng chính sách khoa h c, c ch sáng su t, xu t phát t s quan tâm th c

s t i đ i s ng c a qu n chúng dân nhân

CH NG 2

2.1 GI I THI U KHÁI QUÁT V A BÀN HUY N TÂN PHÚ T NH

NG NAI

2.1.1 c đi m c a đ a bàn nghiên c u

Hình 2.1: B n đ hành chính huy n Tân Phú

a bàn nghiên c u

- V trí: Là huy n mi n núi n m phía B c t nh ng Nai, trung tâm huy n cách TP Biên Hòa 100km, cách TP.HCM 126 km Phía đông và đông b c giáp t nh Lâm ng; phía đông nam giáp t nh Bình Thu n; phía tây b c giáp t nh Bình Ph c; phía tây nam giáp huy n nh Quán; phía tây giáp huy n V nh C u

- T ng di n tích t nhiên: 773,74 km2, chi m 13,13% di n tích t nhiên toàn t nh

- Dân s n m 2007: 168.821 ng i, m t đ 0,218 ng i/km2

- Huy n có 18 đ n v hành chính g m: 1 th tr n Tân Phú và 17 xã: Phú Th nh, Phú Bình, Phú Xuân, Phú S n, Phú L c, k Lua, Nam Cát Tiên, Phú i n, Trà C , Phú Trung, Phú Lâm, Tà Lài, Phú Thanh, Phú An, Phú L p, Thanh S n, Núi

T ng

- Các c quan chuyên môn: Phòng N i V - Lao đ ng - Th ng Binh - Xã h i; Phòng Tài Chính- K Ho ch; Phòng Giáo D c; Phòng V n Hoá - Thông Tin - Th Thao; Phòng Y T ; Phòng Tài Nguyên và Môi Tr ng; Phòng Phòng T pháp; Phòng Kinh T ; Phòng H T ng Kinh T ; Thanh Tra huy n; U ban Dân s , Gia ình và Tr em; Phòng Tôn giáo, Dân t c; V n phòng H ND và UBND

t s d ng cho s n xu t nông nghi p, lâm nghi p chi m 86% đ t t nhiên, là

n i cung c p ngu n nguyên li u cho công nghi p ch bi n

Than bùn có tr l ng khá l n ph c v cho công nghi p s n xu t phân bón, đã

có lu n ch ng trình UBND t nh phê duy t đ xây d ng Nhà máy s n xu t

ã quy ho ch khu công nghi p Tân Phú di n tích 50 ha n m trên tr c Qu c l

20 là khu v c khuy n khích kêu g i đ u t

2.1.2 Tình hình nghèo đói và công tác xóa đói gi m nghèo t i huy n Tân Phú

Là m t huy n mi n núi, n m phía b c c a t nh ng Nai Là m t huy n có

th m nh trong s n xu t nông nghi p, th ng m i, d ch v Trong nh ng n m qua,

lãnh đ o các ban ngành đ a ph ng đã n l c gi m nghèo đói nh ng k t qu y v n

ch a đ t nh mong mu n Cu i n m 2008, trên đ a bàn huy n Tân Phú có 3.614 h trong di n nghèo (chi m 10,68% so v i t ng s dân c toàn huy n) V i ý chí quy t tâm ph n đ u đ t đ c các ch tiêu đã đ ra cho n m 2009 là s gi m 1.837 h nghèo, trong 6 tháng đ u n m 2009, UBND huy n đã n l c ph n đ u không ng ng trong công tác th c hi n các gi i pháp gi m nghèo và chính sách cho các h nghèo

và c n nghèo, k t qu đ t đ c nh sau:

Công tác cho vay, thu h i n và x lý n quá h n

Toàn huy n cho vay kho ng 1.058 h (đ t 33,06% k ho ch) v i s ti n 12,5 tri u đ ng Thu h i n kho ng 3.345 tri u đ ng T ng d n là 7.772 h v i s ti n

là 70.352 tri u đ ng, trong đó n quá h n là 2.615 tri u đ ng (chi m 3,72% so v i

t ng d n ) h n ch tình tr ng n quá h n, Ngân Hàng Chính Sách huy n đã

ph i h p v i các đ n v nh n y thác c a huy n ti n hành ki m tra, đ i chi u làm rõ nguyên nhân, phân lo i t ng lo i đ i t ng đ trên c s đó tham m u UBND huy n có v n b n ch đ o các xã, th tr n t ng c ng các bi n pháp x lý n quá

h n, đ c bi t là các h đã v t nghèo nh ng c tình dây d a không tr n

V l ng ghép các ch ng trình h tr công tác gi m nghèo

Bên c nh vi c đ u t tr c ti p đã đ y m nh các ch ng trình, các ngu n có tính ch t l ng ghép đ h tr cho các h nghèo phát tri n kinh t nh : Ch ng trình cho vay gi i quy t vi c làm và các ngu n v n c a các h i đoàn th : H i C u Chi n Binh, H i Nông Dân, H i Ph N … đã giúp đ h nghèo v huy đ ng v n cho vay không tính lãi, giúp nhau b ng hi n v t (lúa, b p, đ u gi ng, phân bón…), t ch c tri n khai th c hi n d án nuôi bò sinh s n đ nhân r ng mô hình gi m nghèo…