X an toàn Security/Pravacy: an toàn trong vi c chi tr thông qua th tín d ng và an toàn trong vi c chia s thông tin cá nhân.
Trang 2TRANG WEB https://home.pgbank.com.vn
Chuyên ngành : QU N TR KINH DOANH
LU N V N TH C S KINH T
THÀNH PH H CHÍ MINH – N M 2009
Trang 3N TH A MÃN CH T L NG D CH V NGÂN HÀNG TR C TUY N
nghiên c u c a riêng tôi
Các s li u, thông tin đ c s d ng trong Lu n v n t t nghi p này là trung th c
TR N V N CHÂU
Trang 4M C L C DANH M C T VI T T T V DANH M C CÁC HÌNH VI DANH M C CÁC B NG BI U VI
L I M U 1
Ch ng 1: C S LÝ THUY T VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN C U 5
1.1 KHÁI NI M V S TH A MÃN CH T L NG D CH V 5
1.1.1 nh ngh a và đ c đi m c a d ch v 5
1.1.2 S th a mãn ch t l ng d ch v 6
1.1.2.1 nh ngh a s th a mãn ch t l ng d ch v 6
1.1.2.2 Các mô hình v s th a mãn 7
1.2 CH T L NG D CH V TRUY N TH NG VÀ CÁC MÔ HÌNH 10
1.3 D CH V NGÂN HÀNG TR C TUY N VÀ CÁC MÔ HÌNH 15
1.3.1 D ch v ngân hàng tr c tuy n 15
1.3.2 Ch t l ng h th ng tr c tuy n 16
1.3.3 Các mô hình nghiên c u ch t l ng d ch v tr c tuy n 17
1.3.3.1 Mô hình E-SQ (E-S Qual và E-RecS – Qual) 17
1.3.3.2 Mô hình ch t l ng bán l qua m ng (Wolfinbarger và Gilly, 2003) 19
1.3.3.3 So sánh mô hình E-SQ và mô hình EtailQ 20
1.4 MÔ HÌNH NGHIÊN C U XU T 21
1.4.1 Mô hình 21
1.4.2 Các gi thuy t c a mô hình 22
Ch ng 2: PH NG PHÁP NGHIÊN C U 23
2.1 THI T KÊ NGHIÊN C U 23
2.1.1 Nghiên c u đ nh tính 23
2.1.2 Nghiên c u đ nh l ng 23
2.2 NGHIÊN C U NH TÍNH 24
2.2.1 M c đích 24
Trang 52.2.2 Cách th c hi n 24
2.2.3 K t qu 24
2.3 NGHIÊN C U NH L NG 25
2.3.1 Thang đo 25
2.3.1.1 Thang đo thành ph n “Thi t k trang web” 25
2.3.1.2 Thang đo thành ph n “ tin c y” 25
2.3.1.3 Thang đo thành phân “ an toàn” 26
2.3.1.4 Thang đo thành ph n D ch v khách hàng 26
2.3.1.5 Thang do Th a mãn ch t l ng d ch v ngân hàng tr c tuy n 27
2.3.2 Thi t k m u 28
2.3.3 Ph ng pháp thu th p d li u 28
2.3.4 Ph ng pháp phân tích d li u 28
2.3.4.1 Ki m đ nh đ tin c y c a các thang đo 28
2.3.4.2 Phân tích nhân t 29
2.3.4.3 Ki m đ nh phân ph i chu n 30
2.3.4.4 Phân tích t ng quan và h i qui đa bi n 31
2.3.4.5 Ki m đ nh s vi ph m các gi đ nh c a h i qui tuy n tính 32
PHÂN TÍCH K T QU NGHIÊN C U 35
3.1 MÔ T THÔNG TIN 35
3.2 TH NG KÊ MÔ T 35
3.2.1 Mô t m u 35
3.2.2 Giá tr các bi n quan sát trong mô hình 37
3.3 KI M NH TIN C Y THANG O 39
3.3.1 Thang đo các bi n đ c l p 39
3.3.2 Thang đo bi n ph thu c 40
3.4 PHÂN TÍCH NHÂN T 41
3.5 HI U CH NH MÔ HÌNH 42
3.6 KI M NH MÔ HÌNH 43
3.6.1 Ki m đ nh phân ph i chu n 44
Trang 63.6.2 Phân tích t ng quan 45
3.6.3 Phân tích h i qui tuy n tính đa bi n 45
3.6.4 Dò tìm s vi ph m các gi đ nh c n thi t trong h i qui tuy n tính 45
3.6.4.1 Gi đ nh liên h tuy n tính 46
3.6.4.2 Gi đ nh ph ng sai c a sai s không đ i 46
3.6.4.3 Gi đ nh v phân ph i chu n c a ph n d 47
3.6.4.4 Gi đ nh không có t ng quan c a các bi n đ c l p 48
3.6.5 Ki m đ nh các gi thuy t c a mô hình nghiên c u 50
3.7 ÁNH GIÁ CH T L NG D CH V NGÂN HÀNG TR C TUY N.51 3.8 CÁC KI N NGH C I THI N NH M NÂNG CAO S TH A MÃN CH T L NG D CH V NGÂN HÀNG TR C TUY N T I PGBANK 52
3.8.1 D ch v khách hàng 53
3.8.2 an toàn 54
3.8.3 Thi t k trang website 55
3.8.4 tin c y 56
Ch ng 4: K T LU N 58
4.1 K T QU VÀ Ý NGH A TH C TI N 58
4.1.1 K t qu 58
4.1.2 Ý ngh a th c ti n 59
4.2 H N CH VÀ XU T NGHIÊN C U TI P THEO 59
4.2.1 H n ch 59
4.3.2 xu t nghiên c u ti p theo 60
TÀI LI U THAM KH O 62
PH L C 64
Ph l c 1: B NG CÂU H I PH NG V N NH TÍNH 64
Ph l c 2: B NG CÂU H I NGHIÊN C U NH L NG 66
Ph l c 3: K T QU PHÂN TÍCH TH NG KÊ MÔ T 69
Ph l c 4: K T QU PHÂN TÍCH CRONBACH’S ALPHA 72
Ph l c 4: K T QU PHÂN TÍCH CRONBACH’S ALPHA 72
Trang 8DANH M C T VI T T T PGBank: Ngân Hàng Th ng M i C Ph n X ng D u Petrolimex
Trang 9DANH M C CÁC HÌNH
B ng 1.1 Thang đo E-S Qual 18
B ng 1.2: Thang đo E-RecS – Qual 18
B ng 1.3: So sánh mô hình E-SQ và mô hình EtailQ 20
B ng 2.1: Thang đo thành ph n Thi t k trang web 25
B ng 2.2: Thang đo thành ph n tin c y 26
B ng 2.3: Thang đo thành ph n an toàn 26
B ng 2.4: Thang đo thành ph n d ch v khách hàng 27
Bàng 2.5: Thang do Th a mãn ch t l ng d ch v ngân hàng tr c tuy n 27
B ng 3.1: Mô t các thành ph n c a m u 35
B ng 3.2: B ng th ng kê mô t các bi n trong mô hình nghiên c u 37
B ng 3.3: K t qu phân tích Cronbach’s alpha 39
B ng 3.4: K t qu phân tích Cronbach’s alpha c a bi n ph thu c 40
B ng 3.5: K t qu KMO và Bartlett's Test 41
B ng 3.6: K t qu phân tích nhân t các bi n đ c l p 41
B ng 3.7 Th ng kê giá tr các bi n t ng h p 51
DANH M C CÁC B NG BI U Hình 1.1: Mô hình Tabul, 1981 7
Hình 1.2: Mô hình Kano v s th a mãn (Berger và c ng s , 1993) 8
Hình 1.3: Mô hình th a mãn theo ch c n ng và quan h 9
Hình 1.4: Ch t l ng d ch v đ c c m nh n t ng th 10
Hình 1.5: Mô hình phân tích các lo i kho ng cách ch t l ng trong d ch v 11
Hình 1.6: Mô hình ch t l ng bán l qua m ng EtailQ 19
Hình 1.7: Mô hình nghiên c u đ xu t 21
Hình 3.1 Mô hình nghiên c u hi u ch nh 43
Hình 3.2: Bi u đ phân tán 46
Hình 3.3: Bi u đ t n s c a ph n d chu n hóa 47
Hình 3.4: Bi u đ Q-Q Plot 47
Trang 10L I M U
1 LÝ DO HÌNH THÀNH TÀI
S phát tri n công ngh thông tin trong nh ng n m g n đây đã làm thay đ i
l n trong cách th c cung c p d ch v ngân hàng đ n khách hàng M t trong nh ng
s n ph m d ch v m i mà các ngân hàng tung ra th tr ng đó là d ch v ngân hàng
tr c tuy n Các d ch v này đang là m t l a ch n h p d n đ i v i các khách hàng,
đ c bi t là các khách hàng cá nhân xu t phát t m t s lý do nh s thu n ti n, c m giác ki m soát đ c, trách đ c ti p xúc v i con ng i và ti t ki m đ c th i gian
N m b t nhu c u c a khách khách trong đi u ki n m i, các ngân hàng t i
Vi t Nam trong nh ng n m g n đây đã ch y đua trong vi c đ u t m i v c s v t
ch t v công ngh thông tin đ tri n khai các s n ph m d ch v m i liên quan đ n
d ch v ngân hàng tr c tuy n nh internet banking, sms banking …v.v nh m đa
d ng hóa s n ph m d ch v , đ ng th i là cách thu hút khách hàng m i, duy trì khách hàng hi n t i Cùng v i vi c đ u t này, các ngân hàng c ng đã nh n bi t đ c s quan tr ng c a các d ch v này, đó là làm sao cho khách hàng khi s d ng các d ch
v đ c th a mãn và hài lòng
T nh ng v n đ trên cho th y ch t l ng d ch v cao là v n đ quan tr ng góp ph n đ n s t n t i và phát tri n c a các ngân hàng trong môi tr ng ho t đ ng ngân hàng c nh tranh ngày càng cao i u này cho ta th y r ng, các ngân hàng c n
ph i có s hi u bi t đúng đ n v thái đ , c m nh n, cách đánh giá ch t l ng d ch
v c a khách hàng đ trên c s đó các ngân hàng có th giám sát và đ y m nh các
d ch v , đ ng th i c i thi n ch t l ng d ch v nh m th a mãn khách hàng
Tr c đây c ng đã có nhi u nghiên c u v các thang đo th a mãn ch t l ng
d ch v ngân hàng trong môi tr ng ngân hàng truy n th ng có s t ng tác tr c
ti p gi a khách hàng và nhân viên ngân hàng Tuy nhiên, nghiên c u v th a mãn
ch t l ng d ch v ngân hàng tr c tuy n thì ch a có nhi u nghiên c u t i Vi t Nam
Vì th , vi c tìm hi u thái đ , c m nh n c a khách hàng khi s d ng d ch v ngân hàng tr c tuy n là h t s c quan tr ng đ i v i các ngân hàng cung c p các d ch v
Trang 11ngân hàng tr c tuy n Khách hàng luôn có chung m t s k v ng và tiêu chu n khi
nh n xét đánh giá đâu là d ch v ngân hàng tr c tuy n đ c cung c p có ch t l ng cao hay th p đ th hi n m c đ th a mãn c a mình ây là v n đ mà các ngân hàng ph i tìm hi u đ có cách c i thi n các d ch v ngân hàng tr c tuy n nh m làm hài lòng khách hàng khi s d ng d ch v
N m trong xu h ng đó, Ngân hàng TMCP X ng D u Petrolimex (PGBank)
c ng đã tri n khai d ch v ngân hàng tr c tuy n flexilink t i trang web https://home.pgbank.com.vn Trong quá trình tri n khai các d ch v ngân hàng tr c tuy n này, PGBank c ng đã nh n đ c nhi u góp ý c ng nh than phi n c a khách hàng khi s d ng d ch v Là m t cán b t i PGBank, tôi mu n th c hi n đ tài
“Các y u t nh h ng đ n th a mãn ch t l ng d ch v ngân hàng tr c tuy n
đ c cung c p b i Ngân hàng th ng m i c ph n x ng d u Petrolimex t i trang web https://home.pgbank.com.vn” v i m c đích góp ph n giúp ban lãnh đ o
c a PGBank bi t đ c đánh giá c a khách hàng m t cách h th ng và m c đ th a mãn c a khách hàng đ i v i d ch v tr c tuy n do mình cung c p nh th nào đ trên c s đó đ ra các gi i pháp thích h p nh m ph c v khách hàng ngày m t t t
h n, đáp ng s th a mãn c a khách hàng
2 M C TIÊU NGHIÊN C U
X Xác đ nh các y u t nh h ng đ n s th a mãn ch t l ng d ch v ngân hàng tr c tuy n c a khách hàng khi s d ng d ch v ngân hàng
tr c tuy n do PGBank cung c p t i trang web https://home.pgbank.com.vn;
X Xác đ nh m c đ quan tr ng c a các y u t nh h ng đ n s th a mãn
ch t l ng d ch v ngân hàng tr c tuy n c a khách hàng khi s d ng
d ch v ngân hàng tr c tuy n do PGBank cung c p t i trang web
https://home.pgbank.com.vn
Trang 12X ra ki n ngh , chính sách và các gi i pháp c th lên ban lãnh đ o đ nâng cao ch t l ng d ch v ngân hàng tr c tuy n nh m ph c v khách hàng ngày m t t t h n, đáp ng s th a mãn c a khách hàng
3 I T NG VÀ PH M VI NGHIÊN C U
Nghiên c u này gi i h n thu th p thông tin thông qua b ng câu h i t m u
300 khách hàng có đ tu i trên 18 đang s d ng d ch v ngân hàng tr c tuy n c a PGBank cung c p t i trang web https://home.pgbank.com.vn
5 B C C LU N V N
Ngoài L i m đ u, Lu n v n còn đ c trình bày 04 ch ng ti p theo v i n i dung trình bày tóm l c nh sau:
Ch ng 1: C s lý thuy t và mô hình nghiên c u
• C s lý thuy t liên quan đ n d ch v , ch t l ng d ch v , d ch v ngân hàng tr c tuy n, ch t l ng h th ng tr c tuy n
• M t s mô hình nghiên c u và đ ra mô hình nghiên c u cho đ tài
Ch ng 2: Ph ng pháp nghiên c u
• Thi t k nghiên c u
• Nghiên c u đ nh tính
• Nghiên c u đ nh l ng
Trang 14Ch ng 1
C S LÝ THUY T VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN C U
Ch ng này tác gi trình bày c s lý thuy t liên quan đ n v n đ nghiên
c u, bao g m các ki n th c c b n trong d ch v , ch t l ng d ch v , d ch v ngân hàng tr c tuy n, ch t l ng h th ng tr c tuy n Ngoài ra tác gi trình bày m t s
mô hình nghiên c u, trên c s đó tác gi th a k l a ch n mô hình nghiên c u cho
đ tài
1.1 KHÁI NI M V S TH A MÃN CH T L NG D CH V
1.1.1 nh ngh a và đ c đi m c a d ch v
Trong nh ng n m g n đây, các ngành d ch v ngày càng đóng vai trò quan
tr ng đ i v i n n kinh t qu c gia i u này th hi n ch là có s chuy n đ i l n trong c c u c a các n n kinh t th gi i theo chi u h ng gia t ng v l nh v c d ch
v , c th là s l ng và tính đa d ng c a các nhà cung c p d ch v liên t c gia
t ng Trong môi tr ng c nh tranh này, các công ty d ch v ph i luôn chú tr ng đ n các y u t mang tính ch t c nh tranh nh làm vi c hi u qu h n, cung c p các s n
ph m d ch v có ch t l ng t t h n đ trên c s đó duy trì và kh ng đ nh v th
c nh tranh c a mình trên th ng tr ng
Trong nh ng n m qua, có r t nhi u đ nh ngh a v d ch v c a nhi u tác gi
đ a ra, m i đ nh ngh a có nh ng cách di n đ t khác nhau Tuy nhiên v b n ch t
V i đ nh ngh a trên, d ch v có m t s đ c tính chính đ phân bi t đ i v i s n ph m hàng hóa đó là: D ch v là m t quá trình, có tính ch t vô hình và ph c t p, d ch v
không th l u tr trong kho và không có s chuy n giao quy n s h u, quá trình t o
Trang 15ra d ch v , phân ph i và s d ng d ch v là m t quá trình di n ra đ ng th i trong
m t ng c nh d ch v , giá tr chính đ c t o ra trong quá trình tác đ ng qua l i
gi a ng i mua và ng i bán và quan tr ng nh t là trong ng c nh d ch v mà khách hàng tham gia Qua đây cho th y đ c tính cu i cùng trên là h t s c quan
tr ng khi v n đ ch t l ng d ch v đ c đ a ra đ th o lu n Lý do là vì s tham gia c a khách hàng trong quá trình t o ra s n ph m d ch v , ch t l ng c a d ch v
là đ c c m nh n tr c ti p c a khách hàng ngay trong quá trình đó ó chính là t i sao mà ch t lu ng d ch v có th đ c đ nh ngh a là ch t l ng đ c c m nh n b i khách hàng (Grönroos) Chính vì th , vi c đo l ng ch t l ng d ch v là m t th thách th c s đ i v i các nhà cung c p d ch v
Theo Anderson & Sullivan (1993), s th a mãn đ c đ nh ngh a là k t qu
c a ch t l ng d ch v Trong m i quan h nhân qu , s th a mãn đ c miêu t là
s đánh giá sau tiêu dùng c a ch t l ng d ch v
Ngoài ra, còn m t s đ nh ngh a tiêu bi u v s th a mãn ch t l ng d ch v
Trang 16S th a mãn ho c không th a mãn có tính ph n ng cao h n so v i k t qu
ch t l ng c a s n ph m ho c d ch v Nó ch u nh h ng b i s k v ng tr c đây v m c đ ch t l ng Khách hàng th ng hình thành ni m tin vào k t qu s n
ph m d a trên tr i nghi m tr c đây theo s n ph m d ch v ho c/và thông tin v
Trong mô hình này, s th a mãn c a khách hàng th hi n ph n giao nhau
gi a kh n ng c a doanh nghi p và nhu c u khách hàng Khi ph n giao nhau càng
l n ngh a là s th a mãn c a khách hàng càng t ng Nh ng mô hình này quá đ n
gi n nên ch a th hi n đ c các y u t nào nh h ng đ n s th a mãn c a khách hàng
* Mô hình c a Kano: Trong mô hình Kano có s phân bi t 3 lo i đ c tính
Trang 17• Thu c tính gây thích thú: Nh ng đ c tính này n u không có, khách hàng v n m c nhiên ch p nh n d ch v đ c cung c p Nh ng n u chúng t n t i thì khách hàng s r t thích thú vì b t ng và nh n th y r t
h u ích vì có chúng Do đó, c n quan tâm phát hi n các đ c tính này đ gia t ng s th a mãn c a khách hàng
Hình 2.4: Mô hình Kano v s th a mãn c a khách hàng
(Berger và c ng s , 1993)
Hình 1.2: Mô hình Kano v s th a mãn (Berger và c ng s , 1993)
Trang 18Mô hình Kano giúp cho doanh nghi p hi u v khách hàng c a mình h n thông qua các đ c tính c a s n ph m d ch v nh h ng đ n s th a mãn c a h
* Mô hình th a mãn khách hàng theo ch c n ng v quan h c a Parasuraman, 1994:
• Giá c : là giá tr s n ph m hay giá tr d ch v đ c quy đ i ra ti n Giá
c ph thu c vào nhi u y u t nh ch t l ng, th ng hi u, d ch v đi kèm… Tuy nhiên, y u t khách hàng quan tâm là giá c có phù h p v i
Trang 19ch t l ng hay không Do v y, giá c c ng có nh h ng nh t đ nh đ n
s th a mãn c a khách hàng
• Ch t l ng s n ph m: ch t l ng là y u t quan tr ng nh h ng đ n quy t đ nh mua s n ph m
• Ch t l ng d ch v : s th a mãn c a khách hàng b chi ph i m nh b i
y u t ch t l ng d ch v
D ch v liên h và ch t l ng quan h : nh ng y u t liên quan đ n trình đ nghi p v , thái đ c a nhân viên,…th c hi n đúng nh ng gì đã cam k t, uy tín v i khách hàng,… s nh h ng đ n s th a mãn c a khách hàng
c a công ty M t trong nh ng nhà nghiên c u đ u tiên cho r ng khái ni m ch t
l ng d ch v có m i liên quan ch t ch đ n s tin t ng và nh n th c là Gummesson (1979) Sau này, Grönroos đã đ a ra khái ni m “ch t l ng d ch v
đ c c m nh n t ng th ” đ đ nh ngh a s c m nh n nh th nào khi khách hàng so sánh s khác nhau gi a d ch v mong mu n và d ch v th c t đ c cung c p
Trang 20N m 1985, Parasuraman & các c ng s là nh ng ng i tiên phong trong nghiên c u ch t l ng d ch v m t cách rõ ràng, chi ti t Các nhà nghiên c u này
đ a ra mô hình 5 kho ng cách ch t l ng d ch v
Hình 1.5: Mô hình phân tích các lo i kho ng cách ch t l ng trong d ch v
(Ngu n: Parasuraman & các c ng s , 1985)
Kinh nghi m quá kh
l ng
Nh n th c c a công ty v k
v ng c a khách hàng
Trang 21Trong đó:
• Kho ng cách th nh t: Kho ng cách đo s khác bi t gi a k v ng c a khách hàng v ch t l ng d ch v và nhà qu n tr d ch v c m nh n v
k v ng này c a khách hàng i m chính y u v s khác bi t này là do công ty cung c p d ch v không hi u bi t đ c h t nh ng đ c đi m nào
t o nên ch t l ng c a d ch v c ng nh cách th c th c hi n đ th a mãn nhu c u c a khách hàng
• Kho ng cách th hai: Kho ng cách này xu t hi n khi công ty d ch v
g p khó kh n trong vi c chuy n đ i nh n th c c a mình v k v ng c a khách hàng thành nh ng đ c tính ch t l ng c a d ch v Trong nhi u
tr ng h p, công ty có th nh n th c đ c k v ng c a khách hàng
nh ng không ph i công ty luôn có th chuy n đ i k v ng c a khách hàng thành nh ng tiêu chí c th v ch t l ng và chuy n giao chúng theo đúng k v ng cho khách hàng Nguyên nhân chính c a v n đ này
là kh n ng chuyên môn c a đ i ng nhân viên d ch v c ng nh dao
đ ng quá nhi u v ch t l ng d ch v Có nh ng lúc c u v d ch v quá cao làm cho công ty không th đáp ng đ c
• Kho ng cách th ba: Kho ng cách này xu t hi n khi nhân viên d ch v
không chuy n giao d ch v cho khách hàng theo nh ng tiêu chí đã đ c xác đ nh
• Kho ng cách th t : Kho ng cách gi a thông tin thông báo cho khách
hàng v i vi c cung c p d ch v Kho ng cách th t này x y ra khi nhà cung c p d ch v không gi đúng cam k t Trong th c t , ph n l n khách hàng nh n đ c thông tin qua các ph ng ti n qu ng cáo nh ng
Trang 22Ch t l ng d ch v ph thu c vào kho ng cách th n m này M t khi khách hàng nh n th y không có s khác bi t gi a ch t l ng h k
d ch v đó
Mô hình ch t l ng d ch v c a Parasuraman & các c ng s (1985) cho chúng ta m t b c tranh t ng th v ch t l ng d ch v Tuy nhiên, mô hình này mang tính ch t khái ni m nhi u h n Sau này, Parasuraman & các c ng s (1985) cho r ng, b t k d ch v nào, ch t l ng c a d ch v c m nh n b i khách hàng có
th khái quát hóa thành m i thành ph n, đó là:
1 Tin c y (reliability) nói lên kh n ng th c hi n d ch v phù h p và đúng th i h n ngay l n đ u tiên
2 áp ng (responsiveness) nói lên s mong mu n và s n sàng c a nhân viên ph c v cung c p d ch v cho khách hàng
3 N ng l c ph c v (competence) nói lên trình đ chuyên môn đ th c
hi n d ch v Kh n ng ph c v bi u hi n khi nhân viên ti p xúc v i khách hàng, nhân viên tr c ti p th c hi n d ch v , kh n ng nghiên
c u đ n m b t thông tin liên quan c n thi t cho vi c ph c v khách hàng
4 Ti p c n (access) liên quan đ n vi c t o m i đi u ki n d dàng cho khách hàng trong vi c ti p c n v i d ch v nh rút ng n th i gian ch
Trang 23đ i c a khách hàng, đ a đi m ph c v và gi m c a thu n l i cho khách hàng
5 L ch s (courtesy) nói lên tính cách ph c v ni m n , tôn tr ng và thân thi n v i khách hàng
6 Thông tin (communication) liên quan đ n vi c giao ti p, thông đ t cho khách hàng b ng ngôn ng mà h hi u bi t d dàng và l ng nghe
v nh ng v n đ liên quan đ n h nh gi i thích d ch v , chi phí, gi i quy t khi u n i th c m c
7 Tín nhi m (credibility) nói lên kh n ng t o lòng tin cho khách hàng, làm cho khách hàng tin c y vào công ty Kh n ng này th hi n qua tên tu i và ti ng t m c a công ty, nhân cách c a nhân viên d ch v giao ti p tr c ti p v i khách hàng
8 An toàn (security) liên quan đ n kh n ng b o đ m s an toàn cho khách hàng, th hi n s an toàn v v t ch t, tài chính c ng nh b o
10 Ph ng ti n h u hình (tangibles) th hi n qua ngo i hình, trang ph c
c a nhân viên ph c v , các trang thi t b ph c v cho d ch v
Mô hình m i thành ph n c a ch t l ng d ch v nêu trên có u đi m là bao quát h u h t m i khía c nh c a m t d ch v Tuy nhiên, mô hình này có nh c đi m mang tính ch t lý thuy t, có th có nhi u thành ph n c a mô hình ch t l ng d ch
v này không đ t giá tr phân bi t Sau này Parasuraman & các c ng s (1988) đã
ki m đ nh l i mô hình và đã xây d ng mô hình SERVQUAL đ do l ng ch t
l ng d ch v ch bao g m n m thành ph n c b n, đó là:
1 Tin c y (reliability): th hi n qua kh n ng th c hi n d ch v phù h p
và đúng th i h n ngay l n đ u tiên
Trang 242 áp ng (responsiveness) th hi n s mong mu n và s n sàng c a nhân viên ph c v cung c p d ch v k p th i cho khách hàng
3 N ng l c ph c v (assurance) th hi n qua trình đ chuyên môn và cung cách ph c v l ch s , ni m n v i khách hàng
4 ng c m (empathy) th hi n s quan tâm ch m sóc đ n t ng cá nhân khách hàng
5 Ph ng ti n h u hình (tangibles) th hi n qua ngo i hình trang ph c
c a nhân viên ph c v , các trang thi t b ph c v d ch v
1.3 D CH V NGÂN HÀNG TR C TUY N VÀ CÁC MÔ HÌNH
1.3.1 D ch v ngân hàng tr c tuy n
Theo Centeno (2003), d ch v ngân hàng tr c tuy n là các d ch v cung c p thông qua internet Các d ch v này bao g m nh m /đóng tài kho n, chuy n ti n trong/ngoài n c, đ ngh m th tín d ng, đ ngh vay v n, đ u t b o hi m, đ u
t qu t ng tr , m tài kho n ký qu , …v.v
T đ nh ngh a trên cho th y d ch v ngân hàng tr c tuy n đ a ra m t s thách th c cho các nhà cung c p d ch v Tr c h t đó là s ti p xúc tr c ti p gi a nhân viên và khách hàng là không có Th hai là cách th c cung c p d ch v là hoàn toàn thay đ i Trong vi c cung c p d ch v tr c tuy n, trang web tr thành c u n i
gi a khách hàng và ngân hàng K t qu các trang web (giao di n ng i s d ng) là
Trang 25web c ng là thành ph n quan tr ng nh h ng đ n đánh giá, nh n xét c a khách hàng v các d ch v tr c tuy n này
Theo Santos (2003), ch t l ng d ch v tr c tuy n đ c xác đ nh thông qua
s nh n xét, đánh giá t ng th c a khách hàng v quá trình cung c p d ch v trong
m t th tr ng o Các doanh nghi p đã có kinh nghi m và thành công trong vi c cung c p d ch v tr c tuy n th ng b t đ u b ng s nh n đ nh r ng ngoài s hi n
di n c a trang web, giá c th p, đi u quan tr ng trong s thành công hay th t b i còn bao g m các y u t ch t l ng d ch v tr c tuy n So v i vi c đánh giá ch t
l ng các d ch v truy n th ng thì thông qua Internet khách hàng r t d dàng so sánh ch t l ng d ch v gi a các nhà cung c p h n Vì th đây c ng là lý do đ t ng
vi c đo l ng đánh giá nó nh th nào V đo l ng ch t l ng d ch v truy n
th ng thì đã có nhi u nghiên c u và các mô hình nghiên c u đ c s d ng,
1.3.2 Ch t l ng h th ng tr c tuy n
D ch v truy n th ng và d ch v tr c tuy n có s khác bi t r t l n i v i
d ch v truy n th ng, quá trình di n ra có s ti p xúc tr c ti p gi a ng i cung c p
d ch v và khách hàng thông qua nhi u hành vi mang tính ch t cá nhân nh thái đ , hành vi, n c i …v.v các y u t này nh h ng đ s hài lòng, thõa mãn c a khách hàng, nó quy t đ nh đ n ch t l ng d ch v Trong d ch v tr c tuy n thì các
y u t này hoàn toàn không có và đ c thay vào b i các y u t khác
ã có nhi u nghiên c u v ch t l ng h th ng thông tin tr c tuy n, trang web và đã có nh ng k t lu n v nh ng y u t quy t đ nh đ n ch t l ng Nghiên
c u c a Liu và Arnett (2000) cho r ng thành công c a trang web đ c quy t đ nh
b i các nhân t : cách s d ng h th ng, ch t l ng thi t k h th ng, ch t l ng
Trang 26thông tin và s b t m t c a trang web Cox và Dale (2001) thì k t lu n r ng ch t
l ng c a trang web là do các y u t sau: cách s d ng d dàng, s tin t ng, ngu n thông tin tr c tuy n và d ch v thi t l p quan h Còn theo Abels, White và Hahn (1999) l i cho r ng các tiêu chu n đ t o nên m t trang web tuy t v i là cách
s d ng, n i dung, c u trúc, đ ng link, công c tìm ki m và giao d ch trang web
1.3.3 Các mô hình nghiên c u ch t l ng d ch v tr c tuy n
1.3.3.1 Mô hình E-SQ (E-S Qual và E-RecS – Qual)
Mô hình nghiên c u E-SQ do Parasuaraman, Zeithaml và Malhotra (2005)
th c hi n trên c s phát tri n t mô hình SERVQUAL đ đo l ng ch t l ng d ch
v tr c tuy n Mô hình E-SQ s d ng 11 thành ph n th c đo nh sau:
1 Tin c y (reliability): Bao g m ch c n ng k thu t chính xác c a wetsite, thông tin v s n ph m, cam k t cung c p d ch v chu n
2 áp ng (responsiveness): kh n ng ph n h i và giúp đ nhanh chóng khi khách hàng c n có s giúp đ
3 Truy c p (access): Kh n ng truy c p vào website và liên h công ty nhanh chóng khi có nhu c u
4 S linh đ ng (flexibility): Cách th c chi tr , giao hàng, mua hàng, tr l i hàng …v.v có tính ch t linh ho t
5 nh h ng s d ng d dàng (Ease of Navigation): wetsite có các ch c
n ng có th giúp khách hàng tìm ki m nh ng gì h c n không ph i m t nhi u khó kh n, có th nói là cách di chuy n và s d ng các ch c n ng
c a website m t cách d dàng và nhanh chóng
6 Hi u qu (efficiency): Website có thi t k hoàn h o, đ n gi n cho vi c s
d ng, không yêu c u khách hàng ph i nh p nhi u thông tin …v.v
7 S tin t ng (Assurance/Trust): S t tin và tin t ng c a khách hàng khi giao d ch qua website, s n ph m và d ch v cung c p là rõ ràng và có thông tin đáng tin c y
8 An toàn (Security/Privacy): M c đ an toàn v các thông tin cá nhân
Trang 279 Ki n th c v giá c (Price Knowledge):M c giá c mà khách hàng có th
ch p nh n đ c
10 Giao d ch c a trang web (Site Aesthetics): S thân thi n c a giao d ch
trang web
11 Cách b c c theo nhu c u khách hàng (Customization/Personalization)
Sau này trong quá trình nghiên c u, Parasuraman và các c ng s nh n th y
k t qu kh o sát v ng không có m t s thang đo Sau khi phân tích l i các thang
đo này, h đã tách các thang đo thành 02 mô hình đ c l p, mô hình th nh t là mô
hình E-S-Qual (E-core service quality scale) g m 04 thanh đo và đ c đo l ng b i
22 bi n ây là các thang đo ph n ánh chính ch t l ng d ch v đi n t Mô hình
th 2 là mô hình E-ResS-Qual (e-service recovery quality scale) g m 03 thang đo
và đ c đo l ng b i 11 bi n, đây là mô hình nh m kh o sát các nhân t nh h ng
đ n s khôi ph c ch t l ng d ch v đi n t
B ng 1.1 Thang đo E-S Qual
E-S-QUAL Scale
Hi u qu (Efficiency) Cách s d ng và t c đ truy c p vào trang web
Cam k t (Fulfillment) M c đ cam k t th c hi n c a trang web
S s n sàn c a h th ng
(System availibility)
Ch c n ng k thu t c a trang web
B o m t (privacy) M c đ an toàn và b o m t thông tin khách hàng
Ngu n: Parasuraman, Zeithaml, Malhotra, 2005
B ng 1.2: Thang đo E-RecS – Qual
S liên h (contact) S s n sàn thông qua đ i di n tr c tuy n ho c
đi n tho i
Ngu n: Parasuraman, Zeithaml, Malhotra, 2005
Trang 281.3.3.2 Mô hình ch t l ng bán l qua m ng (Wolfinbarger và Gilly, 2003)
Hình 1.6: Mô hình ch t l ng bán l qua m ng EtailQ
Ngu n: Wolfinbarger và Gilly, 2003
Trong mô hình nghiên c u trên, Wolfinbarger và Gilly s d ng thang đo có 4 thành ph n chính:
X Thi t k trang web (web design): Nh ng y u t liên quan trong vi c th c
hi n các thao tác đ mua hàng t i trang web nh vi c tìm ki m thông tin, quá trình th c hi n quy t đ nh mua, vi c l a ch n s n ph m, m c đ cá nhân hóa
X tin c y (Reliability/compliance with commitments): chính xác gi a
s n ph m th c t so v i hình nh, các thông tin đ c hi n th t i trang web;
th i gian giao hàng chính xác nh kho ng th i gian thông báo cho khách hàng
X an toàn (Security/Pravacy): an toàn trong vi c chi tr thông qua th tín d ng và an toàn trong vi c chia s thông tin cá nhân
X D ch v khách hàng (Customer service): S ph n h i, s s n sàng giúp đ
đ i v i nh ng yêu c u c n s h tr t khách hàng
Thi t k Website
Ch t l ng bán
l qua m ng tin c y
D ch v
khách hàng
an toàn
Trang 291.3.3.3 So sánh mô hình E-SQ và mô hình EtailQ
B ng 1.3: So sánh mô hình E-SQ và mô hình EtailQ
Tin c y (reliability) tin c y (Reliability/compliance
with commitments)
áp ng (responsiveness) D ch v khách hàng (Customer
service) Truy c p (access) Thi t k trang web (web design)
S linh đ ng (flexibility) D ch v khách hàng (Customer
An toàn (Security/Privacy) an toàn (Security/Pravacy)
Giao d ch c a trang web (Site
Trang 30T B ng 1.3 cho các thành ph n mô hình EtailQ ch a đ ng các n i dung c a
t t c các thành ph n c a mô hình E-SQ S khác bi t đây là s nhóm l i các thành ph n/nhân t chính, trong mô hình EtailQ ch có 04 nhân t , trong khi đó mô hình E-SQ thì g m t i 11 nhân t
t i trang web https://home.pgbank.com.vn ”
Trang web https://home.pgbank.com.vn là trang web đ c qu n lý b i PGBank T i trang web này, PGBank cung c p các d ch v ngân hàng tr c tuy n sau:
Thi t k trang web
Trang 31• Xem s d tài kho n: ây là d ch v cho phép khách hàng xem s ti n
hi n t i c a mình có trong tài kho n
• Xem sao kê tài kho n: D ch v này khách hàng có th xem chi ti t các kho n giao d ch trên tài kho n c a mình trong quá kh
• Th c hi n giao d ch chuy n kho n (bao g m c trong và ngoài h th ng PGBank): Có th nói đây là d ch v mang nhi u ti n ích nh t cho khách hàng, v i d ch v này khách hàng có th th c hi n chuy n ti n cho các
t ch c, cá nhân khác có tài kho n m t i PGBank ho c t i các ngân hàng khác t i Vi t Nam
• Truy v n và tra soát các thông tin liên qua đ n các giao d ch chuy n kho n: i v i các giao d ch tr c tuy n th c hi n không thành công do
có sai sót t khách hàng, trang web này c ng cho phép khách hàng th c
hi n yêu c u ch nh s a ho c các tra soát khác
truy c p đ c trang web này ng i s d ng ph i đ c PGBank c p tên truy c p và m t kh u Ngoài ra, đ th c hi n đ c các giao d ch chuy n kho n, truy v n và tra soát thông tin liên quan đ n giao d ch chuy n kho n, ng i s d ng
ph i đ ng ký đ đ c PGBank c p m t thi t b b o m t RSA ây là thi t b cung
Trang 32Ch ng 2
PH NG PHÁP NGHIÊN C U
Trên c s lý thuy t đã đ c p ch ng 2, mô hình nghiên c u đã đ c xây
d ng cùng v i các gi thuy t Ch ng này s trình bày ph ng pháp nghiên c u
đ c s d ng đ xây d ng thang đo cho các khái ni m nghiên c u và ki m đ nh mô hình nghiên c u đã đ t ra Ch ng này có 3 ph n chính: (1) Thi t k nghiên c u, (2) Nghiên c u đ nh tính, (3) Nghiên c u đ nh l ng
2.1 THI T KÊ NGHIÊN C U
Nghiên c u đ c th c hi n qua 2 giai đo n: nghiên c u đ nh tính và nghiên
c a khách hàng
2.1.2 Nghiên c u đ nh l ng
Nghiên c u đ nh l ng th c hi n thông qua ph ng v n b ng b ng câu h i chi
ti t đ c xây d ng t nghiên c u đ nh tính M u nghiên c u là các khách hàng trên
t i TP H Chí Minh có đ tu i trên 18 l a ch n theo ph ng pháp l y m u thu n
Trang 33• Ki m đ nh phân ph i chu n
• Phân tích t ng quan và h i qui đa bi n, phân tích ANOVA
• Ki m đ nh s vi ph m các gi thuy t c a h i qui tuy n tính
2.2 NGHIÊN C U NH TÍNH
2.2.1 M c đích
Nghiên c u đ nh tính là m t d ng nghiên c u khám phá trong đó d li u
đ c thu th p d ng đ nh tính thông qua k thu t th o lu n và di n d ch (Th & Trang, 2007) Thông tin trong quá trình th o lu n v i đ i t ng nghiên c u s đ c
t ng h p và làm c s cho vi c xây d ng mô hình nghiên c u
Bên c nh đó, các khái ni m trong mô hình nghiên c u (hình 1.4) bao g m Thi t k trang web, đ tin c y, đ an toàn, d ch v khách hàng đ c đo l ng
b ng các thang đo trong nghiên c u c a Wolfinbarger và Gilly (2003), đ ng th i có
s đi u ch nh, b sung cho phù h p v i m c đích đi u tra c a đ tài
2.2.2 Cách th c hi n
Trong nghiên c u này, d a trên B ng câu h i nghiên c u đ nh tính (đ c
trình bày Ph l c 1), th o lu n tay đôi đ c th c hi n v i giao d ch viên, nhân viên kinh doanh, tr ng/phó phòng giao d ch, Giám đ c, phó giám đ c và m t s khách hàng c a Ngân hàng đ c l a ch n theo ph ng pháp thu n ti n
2.2.3 K t qu
T b ng câu h i th o lu n tay đôi Ph l c 1, tác gi hoàn thi n đ c các
thang đo đ th c hi n đo l ng các khái ni m trong mô hình nghiên c u ây là c
s cho vi c thi t l p b ng câu h i kh o sát đ ti n hành thu th p d li u ph c v cho phân tích đ nh l ng ti p theo
Trang 342.3 NGHIÊN C U NH L NG
2.3.1 Thang đo
T k t qu nghiên c u đ nh tính, các thang đo dùng đ đo l ng nh ng khái
ni m trong nghiên c u này đ c xây d ng nh sau:
2.3.1.1 Thang đo thành ph n “Thi t k trang web”
thang đo này tác gi s d ng 06 bi n quan sát đ đo l ng khái ni m Thi t
k trang web đ c mã hóa bi t t TKW1 đ n TKW6, c th nh sau:
B ng 2.1: Thang đo thành ph n Thi t k trang web
TKW1 Trang web https://home.pgbank.com.vn cung c p đ y đ các
thông tin liên quan đ n các s n ph m d ch v ngân hàng tr c tuy n
TKW2 Vi c truy c p vào trang web https://home.pgbank.com.vn không
làm m t nhi u th i gian TKW3 R t là nhanh chóng đ hoàn t t m t giao d ch tr c tuy n t i trang
web https://home.pgbank.com.vn
TKW4 Các thao tác trong trang web https://home.pgbank.com.vn đ th c
hi n m t giao d ch tr c tuy n r t d dàng TKW5 Khi hoàn t t m t giao d ch tr c tuy n thì ngay l p t c h th ng
thông báo k t qu giao d ch cho tôi TKW6 Giao di n và b c c c a trang web https://home.pgbank.com.vn
trông th t b t m t
2.3.1.2 Thang đo thành ph n “ tin c y”
Thang đo này đo l ng m c đ tin t ng c a khách hàng đ i v i d ch v c a ngân hàng, có 04 bi n quan sát đ c mã hóa bi n t DTC7 đ n DTC10
Trang 35B ng 2.2: Thang đo thành ph n tin c y
DTC7 Th i gian hoàn thành giao d ch tr c tuy n t i trang web
https://home.pgbank.com.vn luôn đúng nh nh ng gì ngân hàng cam k tDTC8 Vi c th c hi n giao d ch tr c tuy n thông qua trang web
https://home.pgbank.com.vn gi ng nh tôi th c hi n tr c ti p v i nhân viên ngân hàng t i qu y giao d ch
DTC9 Các giao d ch tr c tuy n c a tôi th c hi n t i trang web
https://home.pgbank.com.vn luôn đúng nh mong mu n c a tôi DTC10 Ngân hàng tôi s d ng d ch v tr c tuy n là ngân hàng có uy tín trên th
tr ng
2.3.1.3 Thang đo thành phân “ an toàn”
Thang đo này đo l ng m c đ c m nh n v s an toàn c a khách hàng s
d ng d ch v ngân hàng, có 04 bi n quan sát đ c dùng đ đo l ng khái ni m “
an toàn”, đ c mã hóa t DAT11 đ n DAT14
B ng 2.3: Thang đo thành ph n an toàn
DAT11 b o m t thông tin cá nhân c a tôi t i trang web
https://home.pgbank.com.vn cao DAT12 Tôi c m th y th t an toàn khi th c hi n các giao d ch ngân hàng tr c
tuy n t i trang web https://home.pgbank.com.vnDAT13 Trang web https://home.pgbank.com.vn có đ b o m t cao
DAT14 Tôi c m th y tin t ng vào trang web này
2.3.1.4 Thang đo thành ph n D ch v khách hàng
Thang đo này đo l ng m c đ h tr khách hàng c a doanh nghi p, tác gi
s d ng 04 bi n quan sát đ c dùng đ đo l ng khái ni m D ch v khách hàng,
đ c mã bi n t DVKH15 đ n DVKH18
Trang 36
B ng 2.4: Thang đo thành ph n d ch v khách hàng
THANG O D CH V KHÁCH HÀNG
DVKH15 R t d dàng liên h ngân hàng qua đi n tho i
DVKH16 Nhân viên ngân hàng r t nhi t tình và h tr tôi trong nh ng lúc tôi g p s c
c n giúp đ DVKH17 Nh ng yêu c u c a tôi luôn đ c ngân hàng ph n h i m t cách nhanh chóng DVKH
18
Tôi có th th c hi n các giao d ch ngân hàng tr c tuy n t i trang web https://home.pgbank.com.vn vào b t c th i gian nào trong ngày
2.3.1.5 Thang do Th a mãn ch t l ng d ch v ngân hàng tr c tuy n
Thang đo này nh m th c hi n đo l ng m c đ th a mãn c a khách hàng sau khi s d ng d ch v ngân hàng tr c tuy n c a PGBank
thang đo này tác gi s d ng 03 bi n quan sát đ đo l ng khái ni m s
th a mãn, đ c mã bi n t TMCL19 đ n TMCL21
Bàng 2.5: Thang do Th a mãn ch t l ng d ch v ngân hàng tr c tuy n
TMCL19 Tôi r t hài lòng v i d ch v ngân hàng tr c tuy n mà PGBank cung c p
t i trang web https://home.pgbank.com.vn TMCL20 Tôi s ti p t c s d ng d ch v ngân hàng tr c tuy n do PGBank cung c p
t i trang web https://home.pgbank.com.vn TMCL21 Tôi s gi i thi u d ch v ngân hàng tr c tuy n này cho nh ng ng i có
đ ng ý
Bình
th ng/trung hòa
T ng đ i
đ ng ý Hoàn toàn đ ng ý
Trang 372.3.2 Thi t k m u
T ng th nghiên c u là các khách hàng đã s d ng d ch v ngân hàng tr c tuy n c a PGBank cung c p t i trang web https://home.pgbank.com.vn trong toàn
h th ng ngân hàng PGBank
Kích th c m u th ng tùy thu c vào các ph ng pháp c l ng trong nghiên c u và có nhi u quan đi m khác nhau, ch ng h n nh Hair & c ng s (1998) thì kích th c m u t i thi u ph i t 100 đ n 150, Hoetler (1983) cho r ng kích th c m u t i h n ph i là 200 hay Bollen (1989) cho r ng kích th c m u t i thi u là 05 m u cho 01 tham s c n c l ng
V i mô hình nghiên c u và 21 thang đo đ c xây d ng, tác gi ti n hành
đi u tra v i m u t i thi u n ả 210 nh m t ng tính đ i di n c a m u Tác gi th c
hi n l y m u phi xác su t theo ph ng pháp thu n ti n
2.3.3 Ph ng pháp thu th p d li u
D li u đ c thu th p thông qua b ng câu h i đ c g i tr c ti p, fax, email
i t ng tr l i b ng câu h i là các khách hàng đã s d ng d ch v ngân hàng tr c tuy n do PGBank cung c p có đ tu i trên 18 ây là đ tu i mà tác gi nh n th y
đ i t ng đi u tra có đ n ng l c hành vi dân s , do đó nh ng nh n xét, đánh giá t các đ i t ng này mang tính chính xác cao
2.3.4 Ph ng pháp phân tích d li u
2.3.4.1 Ki m đ nh đ tin c y c a các thang đo
u tiên chúng ta c n phân tích đ tin c y Cronbach’s Alpha cho t ng nhóm
bi n thu c các nhân t khác nhau tin c y Cronbach’s Alpha ph i n m trong kho ng t 0.6 đ n 1.0 đ đ m b o các bi n trong cùng m t nhóm nhân t có t ng quan v ý ngh a (Tr ng & Ng c, 2008)
Trong m i thang đo, h s t ng quan bi n t ng th hi n s t ng quan gi a
m t bi n quan sát v i t t c các bi n khác trong thang đo H s này càng cao thì s
t ng quan c a bi n v i các bi n khác càng cao Các bi n có h s t ng quan
bi n-t ng nh h n 0.3 b coi là bi n rác và b lo i kh i thang đo (Nunnally và Bernstein, 1994)
Trang 382.3.4.2 Phân tích nhân t
Trong nghiên c u, chúng ta có th thu th p đ c m t l ng bi n khá l n và
h u h t các bi n này có liên h v i nhau Phân tích nhân t là m t nhóm các th t c
đ c s d ng đ thu nh và tóm t c d li u Sau khi phân tích nhân t s l ng bi n
s đ c gi m xu ng và đ c trình bày d i d ng m t s ít nhân t c b n chúng ta
có th s d ng đ c nh ng v n có th đ i di n cho ph n l n ý ngh a các bi n thu
th p Theo Tr ng & Ng c (2008), các tham s th ng kê quan tr ng trong phân tích nhân t bao g m:
• Bartlett’s test of sphericity: đ i l ng Bartlett là m t đ i l ng th ng
kê dùng đ xem xét gi thuy t các bi n không có t ng quan trong
• Ch s Eigenvalue: đ i di n cho l ng bi n thiên đ c gi i thích b i
nhân t Ch nh ng nhân t có Eigenvalue l n h n 1 m i đ c gi l i trong mô hình phân tích, các nhân t có Eigenvalue nh h n 1 s b
lo i kh i mô hình (Hair và c ng s , 1995)
• H s t i nhân t (factor loadings): là h s t ng quan đ n gi a các
bi n và nhân t H s này càng l n cho bi t các bi n và nhân t càng
có quan h ch t ch v i nhau H s chuy n t i c a nhân t (factor loading) nh h n 0.5 s b lo i (tu tr ng h p c th ) (Gerbing & Anderson, 1998)
• Factor matrix (ma tr n nhân t ): ch a các h s t i nhân t c a t t c
các bi n đ i v i các nhân t đ c rút ra
Trang 39• Factor scores: là các đi m s nhân t t ng h p đ c c l ng cho
t ng quan sát trên các nhân t đ c rút ra
• Ch s Kaiser-Meyer-Olkin (KMO): ki m đ nh s thích h p c a phân
tích nhân t Ch s KMO ph i đ l n (>0.5) thì phân tích nhân t là thích h p, còn n u nh h n 0.5 thì phân tích nhân t có kh n ng không thích h p v i d li u
• Percentage of variance: ph n tr m ph ng sai toàn b đ c gi i thích
b i t ng nhân t Ngh a là cho bi n thiên là 100% thì giá tr này cho
bi t phân tích nhân t cô đ ng đ c bao nhiêu ph n tr m và b th t thoát bao nhiêu ph n tr m
• Residuals: là các chênh l ch gi a các h s t ng quan trong ma tr n
t ng quan đ u vào (input correlation matrix) và các h s t ng quan sau khi phân tích (reproduced correlations) đ c c l ng t ma tr n nhân t
• Ph ng sai trích (Variance Explained Criteria): t ng ph ng sai trích
ph i l n h n 50%
Trong nghiên c u này, tác gi s d ng ph ng pháp phân tích nhân t Principle Components và phép quay góc Varimax đ tìm ra các nhân t đ i di n cho các bi n Varimax cho phép xoay nguyên góc các nhân t đ t i thi u hoá s l ng
bi n có h s l n t i cùng m t nhân t , vì v y s t ng c ng kh n ng gi i thích các nhân t
2.3.4.3 Ki m đ nh phân ph i chu n
Trong quá trình ch y mô hình h i qui đa bi n thì m u thu th p ph i đ m b o các bi n th a mãn gi đ nh v tính phân ph i chu n Vì v y vi c ki m đ nh phân
ph i chu n là c n thi t
Th c hi n ki m tra tính phân ph i chu n các bi n b ng cách xem d ng phân
ph i t n s c a các m u c ng nh các thông s Skewness và Kurtosis (Hair và c ng
s , 1995) N u Skewness và Kurtosis n m trong kho ng ±1 đ c xem là t t, trong
Trang 40kho ng ±2 thì bi n đó v n đ c ch p nh n đ s d ng th c hi n các k thu t th ng
kê
2.3.4.4 Phân tích t ng quan và h i qui đa bi n
Phân tích t ng quan đ ki m tra liên h gi a nh ng bi n đ nh l ng thông qua h s t ng quan Pearson (ký hi u r) Tr tuy t đ i c a r cho bi t m c đ ch t
ch c a m i liên h tuy n tính Giá tr tuy t đ i c a r ti n g n đ n 1 khi hai bi n có
m i t ng quan tuy n tính ch t ch Giá tr r = 0 ch ra hai bi n không có m i liên
h tuy n tính Theo Tr ng và Ng c (2008), khi phân tích h s t ng quan c n chú
ý m t s đ c đi m c a r:
• Giá tr c a r cho bi t không có m i liên h tuy n tính gi a hai bi n
ch a h n có ngh a là hai bi n đó không có m i liên h Do đó h s
t ng quan tuy n tính ch nên đ c s d ng đ bi u th m c đ ch t
ch c a liên h t ng quan tuy n tính
• Ngoài ra c n ph i c n th n xem xét đ ng th i h s t ng quan và c
đ th b i vì h s t ng quan có th có cùng m t giá tr trong khi hình d ng c a m i quan h l i r t khác nhau
• M t l i thông th ng khi gi i thích h s t ng quan tuy n tính là c
cho r ng có liên h t ng quan có ngh a là lúc nào c ng có m i liên
h nhân qu
• C n c nh giác v i nh ng m i quan h g i là t ng quan gi Hai bi n
đ nh l ng có th có h s t ng quan r r t cao nh ng th c t l i
ch ng có quan h gì, giá tr r cao tính đ c ch do m t s ng u nhiên
Phân tích h i qui đa bi n: Theo Tr ng và Ng c (2008), phân tích h i qui là
nghiên c u m i liên h ph thu c c a m t bi n (g i là bi n ph thu c) vào nhi u
bi n khác (g i là các bi n đ c l p), v i ý t ng c l ng và/ho c d đoán giá tr trung bình (t ng th ) c a bi n ph thu c trên c s giá tr bi t tr c (trong m u) c a các bi n đ c l p